Катта тўйга тайёрланайлик
Абдулҳамид Чўлпон

(Ўртоқ Лоҳутий докладидан)

Ҳозир мавсумнинг ўзи ҳам одамни тинч қўймайди. Тала узоқ уйқудан уйғониб серҳаракат қўлларнинг зарби остида тушди. Қор эригани кеча эди, бугуноқ унинг эриган ерларида чумоли уяси қўзғалған сингари ҳаракат иш…

Ҳали кўкламнинг боши; ёз олдинда, куз олдинда, куз ўтиб қиш яқинлашғанда ҳалиги ҳаракатнинг самараси кўрулажак. Шу тобда экилган экинлар унум беражак!

“Қизил Ўзбекистон” газетаси қлуб-да, очиқ теразалардан кириб турган юмшоқ шамолга қўшулиб, ям-яшил япроқларнинг чаппаги остида гапирган Лоҳутий ўртоқ… тағин ўттиз ойдан сўнг келатурған байрамга ҳозирдан тайёрланиш кераклигини айтганда, худди шу кўклам серҳаракатлигидан ўрнак ҳам олган каби эди. У шамолдай майин овози билан шу тўғрида бир соатга яқин сўзлаган вақтида кўксида бўлшевик кўкламининг раққоси ўйнарди. Унинг сўзидаги самимийлик шундан эмасми, ахир?

Бир оз кечикиб келган бўлсалар-да, чақирилғанлар тўла келдилар ва мажлиснинг бошланишида кенг залда бўш курси қолмади. Ҳамма бу катта Шарқ шоири, коммунист-большевик шоирнинг сўзини маза қилиб тинглади, чунки у яхши мисоллар, чиройлик ўхшатишлар, кучли фактлар, ишонтиручи далиллар билан сўзлади. У октябр инқилобининг туғулишини сўзларкан – ёш бола, ўзига хос болалик камчилик ила туғулади. Ўсиб, катта одам бўлганидан кейин орқасиға қарайди ва узун умрининг ҳар бир мазгилида бир ёки бир неча болалик камчилигини кўради, дейди. Сўнгра бу масала йигирмага кираётган инқилобға боғлаб туриб дейди: “бизнинг октябр эса, катта бир одамдай мукаммал туғулди; унинг болалик камчилиги бўлмади. Партия ва ҳукумат, уни кейин ҳам ҳар қандай камчиликлардан сақлаб келдилар”. Бу сўз, бу ўхшатишлар шоирнинг оғзидан чиқади: Лоҳутий – катта шоир.

Кузда олинатурған унум учун бугун (балки кеча) бел боғлаб тушган бўлсак, нима учун ўттиз ойдан сўнг келатурған тўй учун ҳалитдан тарадди қилмайлиқ. Тўй – катта тўй, бизнинг бутун орзу ҳавасимиз унга боғлиқ, демак биз ўзимизнинг у кучли орзу-ҳавасларимиз учун ҳозирдан жон куйдурсак, бундан яхши ва бундан табиий нима бор?

Лоҳутий Масков поездидан тушиб ҳали автоўмўбилга ўлтирмасдан деди: “Ўзбекистон олдинги жумҳуриятлардан: у шунга яраша бериши керак!” Бу кунги сўзларида, Лоҳутий, Ўзбекистоннинг нималар бериши кераклигини битта-битта санаб берди. Бу бера турғанлар жуда кўп: ёзувчилар, шоирлар, чолғучилар, рассомлар, актёрлар, олимлар, муаллимлар, тарихчилар, дўқторлар, фельдшерлар, агрономлар, инженерлар ва ғайри ва ғайрилар…

Лоҳутийдан сўнг сўзлаганлар Лоҳутий сўзларини тасдиқ қилиш билангина қолмасдан уни ҳар қайсиси ўзича тўлдурди. Мажлис тугаганида ҳамманинг миясида бир фикр айланади: “Мендан талаб қилинғани ҳаммадан зўр ва оғир. Йигирма йиллик тарихнинг штоби! Ёрдамлаш менгаки, мен ўз уҳдамга тушган вазифани бажарай?”

— Source: ҳттпс://wikisource.орг/wiki/Катта_то%E2%80%98yga_тайёрланайлик. Downloaded from uzbekai.com.