Ўгайлар
Абдулҳамид Чўлпон

Ўгай онадан ўгай қизга мактуб

“Ўзбекистон марказида ипак мактабида ўқиб турувчи асакалик Ҳожарой ўртоққа муштипар онаси Парқубибидан кўп-кўп соғиниб-соғиниб саломдан сўнг маълум бўлсинким, мен шўрлик кампирни йўқлаб бир илик хат ёзмайсиз. Оқибат шудирми, мактабингизни қачон тамом қилурсиз? Қачон бир томонларга келурсиз деб укаларингиз Ғофиятхон, Тўтихон, Аҳмаджон, Умаржон, Қаюмжонларнинг кўзи тўрт бўлди. Отангиз мени ёш-ёш болаларим билан ташлаб кетганига мана икки йил бўлиб келаётибдир. Икки йилгача беш болани боққунча она сутим оғзимға, тана сутим бўғзимға келди. Сизга хат ёзай десм кўнглим бетламади. Бир замон сизни ёш вақтингизда ўгай кўриб, хафа қилғанларимни ойладим. Сизга юз ўгургали тортиндим, айланай, энди аҳволим ниҳоят даражада танг бўлганидан кейин қандоқ қилай, айланай. Ялиниб, ёлвориб шу хатни хотинлар қлубиға бориб, ўша ерда ёздирдим. Мирзабола хатни ёзиб туриб кўзларимдан милт-милт ёш қўюлади, айланай. Бир ёнимда Охунбобоев, яна бир ёнимда Ленин қараб турибди. Уялиб-уялиб шу хатни ёздим. Бир келинг, айланай, мактабимизнинг катталаридан ижозат сўранг. Муштипар онам бор денг. Беш боласи бор денг. Қийналиб қолибдир денг. Ўгай бўлса ҳам ҳоли оғир бўлганидан мени паноҳ тортиб хат қилибдир денг. Эслик одамлар билиб бир чорасини қилар. Келинг, айланай болам. Бир келиб кетинг. Асакалар ҳам энди бошқача бўлиб кетди. Паранжи ташлаганлар кўп. Колхозларда кўп ишларни хотинлар қилаётибдир. Битта колхоз раиси чиққан Солия опа деган кўп абжир хотин эмиш. Ҳамма хотин-халаж гап қилади. Келиб ўз кўзингиз билан кўрмасангиз бўлмайди. Сизнинг илмингиз зўр. Солия опа кўрса ҳамма колхознинг устидан катта қилиб қўяди. Шукурни қилиб ётамиз, айланай”.

Ўгай қиздан ўгай онага мактуб.

“Асакага ўга она Барқубибига. Ўгай қизингиз Ҳожар Исломовадан соғиниб ўртоқларча салом. Мактабни тугатганимга шу бугун бир ҳафта бўлди. Яқинда бизни ишга юборади, қаерга юборишини билмайман, ўзимдан маслаҳат сўраса Асакани танлайман. Жуда соғиндим. Хафа бўлсангиз ҳам айтай: кеча кечаси бир ўртоғимникида бошқа ўртоқларим билан бирга ётиб қолиб эдим. Туни бўйи ухламасдан гаплашиб чиқдиқ. Мен уларга ўзимнинг ёшлигимдан ўгай она қўлида хор-зор бўлганимдан, охирда чидаёлмасдан қочиб кетиб, Наманганда мактабга кирганимдан, иш қилиб сизнинг қўлингизда тортган кулфатларимдан гапириб бериб, ўзим ҳам йиғладим, уларни ҳам йиғлатдим”.

Ҳу… ярим кечадан кейин кўзим уйқуға кетган экан, тушумда сизни кўрибман. Бир қўлингизда кўсов, мени урмоқчи бўласиз. Бир қўлингизда ўғлингиз Умаржон, “ҳа, мана: уканг. Жиндак кўтариб юрсанг-чи. Сени соғиниб бола бечора ичика ётибди” дейсиз. Тушумда ҳам йиғладим, кўрсангиз. Кап-катта қиз йиғлаб ўлтурса ғалати бўлар экан… Эрта билан ётоқхонамға келсам, стол устида хатингиз турибди, дарров очиб ўқидим. Яна йиғладим…

Майли хафа бўлманг. Мен бораман, албатта бораман. Бормасам ҳам сизни бу ҳолда ташлаб қўймайман, сизга қўлимдан келган ёрдамимни бераман. Болаларингзни сағирхоналарға жойлайман, мактабга ўрнаштираман. Иш қилиб уларни одамлик йўлига йўллайман. Сиз менга бир замон ўгайлик қилган бўлсангиз, энди у замонларни унутиш керак. Ҳозирги турмуш шундай яхши, қувноқ, севинчликки, кечаги аламлар эсда қолади дейсизми? Айб сизда ҳам эмас. Айб кўпрак отамда. У ўзи ҳам менга аллақандай совуқ қаради. Бўлмаса, отам яхши қараб турса, сизнинг ҳаддингизмидики, менга ёмон гапирсангиз. Сиз ҳам отамдан қўрқиб япроқдай дир-дир қалтирардингиз-ку? Отамдан еган калтакларингизни ўйладим, сизга ҳам раҳмим келди… Сиз ҳам тортдингиз хўб! Хўб тортдингиз! Укаларимда нима айб? Улар – гўдак болалар. Ҳаммасининг битта-битта кўзларидан ўпик қўйинг. Яқинда ё ўзим бораман, ё қўлимдан келган ёрдамимни юбораман. Бизнинг мамлакатимизда ўгай йўқ, ҳамма бир туғушган, қариндош. Йиғламанг, ўртоқ, мен сизни ташламайман. Ўртоқлиқ саломи билан қизингиз Ҳожар Исломова. Кўп-кўп салом. Йиғламанг”.

— Source: ҳттпс://wikisource.орг/wiki/О%E2%80%98gaylar. Downloaded from uzbekai.com.