Қуллуқ қиламиз
Абдулҳамид Чўлпон

Март ойининг 18-19 ларида биз бир неча киши Бухородан Тошкентга қараб йўлга чиқдик. Бизнинг бу сафаримиз қуруқ бир “командировка” “сафар савдогарлиги” учун эмас эди. Биз бу сафарда Туркистон жумҳурияти ўзбекларининг иккинчи Маданият ва маориф қурултойига келиб тура эдик. Бухоро билан Тошкент орасида юратурған Нозирлар Шўросининг хизмат вагони бўлмаганидан ва қурултойнинг очилишига икки кунгина қолганлигидан биз шошиб йўлга чиққан эдик. Масковдаги Бутун Россия пирқа қурултойига 4-5 кишидан иборат вакиллар элтгувчи бир вагондан ўрин олишимизга ишониб, Когонга чиқдик. Когонда қатъий айтдилар-ки, вагонда жой йўқдир. Шундан кейин биздан уч киши Бухорога қайтиб кетди. Иккимиз эса қандай бўлса-да кетмакчи бўлиб ҳаракат эта бошладик. Бир оздан сўнг бизга шул вакиллар йўлагидан жой берилди. Бир кеча йўлакда ва томда қўндиқ. Ҳолбуки, эртаси куни англаганимизга кўра ичкарида бўш жойлар кўп ва делегатлардан бошқа “командировкаликлар” ҳам кўп эдилар. Сўнгра Қоровулов ва Рашид Валидий ўртоқларнинг бир оз ёрдамлари орқасида ўринлашиб келдик. Лекин, шу сафарда биз Бухоро большевиклар пирқаси Марказий комитети аъзоси ўртоқ Рубенштейндан шу қадар қўпол, тор миллатчилик иси келатурған бузуқ муомала кўрдиқким, бир умр эсимиздан чиқмас! Ўзи билган, таниган ва танимаган овруполикларни “пожалиста” (марҳамат) билан қарши олиб, жой бергани ҳолда бизни вагондан қувлаш учун бор кучи билан тиришди. Ёлғиз Қоровулов, Валидий каби бир икки ўртоқларинг ёрдами орқасида саломат келдик. Бунинг учун Қоровулов, Валидий ўртоқларга қуллуқ қиламиз ва ўртоқ Рубенштейнга эса: ўртоқ “байналмилалчилик”ни митинг нутқларида эмас, ишда, амалда кўрсатишга тиришингиз, Шарқ мазлумларининг дўсти бўлган, меҳнаткаш бева-бечоранинг терисига кириб олиб икки мазлумнинг орасини бузатурған ишлардан сақланингиз, деймиз.

“Бухоро ахбори” газетасининг собиқ муҳаррири Абдулҳамид Сулаймон; “Қизил байроқ” газетасининг масъул мудири Ғози Юнус.

“Қизил байроқ” – темирйўлларда хизматда юрган онгсиз, қора овруполиларнинг бундай ишлари русчадан хабарсиз ерлик қора халқлар устида жавлон этадир, деб хафа бўлмасак ҳам бўлар экан, чунки, BKP MKнинг аъзоларидан овруполик ўртоқ Рубенштейннинг бундай ишини ҳукумат ишчиларидан бир оз хабардорларининг устида кўрилди.

Газета муҳаррири А.Икромов газетага мазкур хабарни жойлади ва айни пайтда темир йўл раҳбариятига мурожаат этади. “Ёрлиқ” номли махсус текст тайёрлаб ҳамма темир йўл шаҳобчаларига илиб қўйишга чақиради ва темир йўл маъмурларига аҳолига нисбатан камситувчи ҳатти-ҳаракатларга нисбатан қатъий кураш олиб борилиши айтилди.

— Source: ҳттпс://wikisource.орг/wiki/Қуллуқ_қиламиз. Downloaded from uzbekai.com.