📅 2016-yil 2-iyun · Vazirlar Mahkamasi qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2016-yil 2-iyun · Vazirlar Mahkamasi qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2016 йил 2 июнь · Вазирлар Маҳкамаси қарорлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 2 июня 2016 г. · Постановления Кабинета Министров
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 2 June 2016 · Cabinet of Ministers resolutions
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
қарори
ҚОИДАЛАРИ
АЛОҲИДА НОРМАЛАР
СХЕМАСИ
НИЗОМ
Электрон тижоратда битимларни амалга ошириш тартибини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида
«Электрон тижорат тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ, электрон тижорат субъектлари ўртасидаги ўзаро муносабатларни тартибга солиш ҳамда электрон тижорат субъектлари томонидан битимлар содир этилиши тартибини, электрон тижоратда қўлланиладиган электрон ҳужжатлар ва хабарларни сақлаш тартибини белгилаш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
1. Қуйидагилар:
Электрон тижоратни амалга ошириш қоидалари 1-иловага мувофиқ;
Шартномаларни тузишда электрон рақамли имзоларни қўллаш ва электрон ҳужжатларни ҳамда электрон тижоратда қўлланиладиган электрон хабарлардаги мавжуд ахборотни сақлаш тартиби тўғрисидаги низом 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
2. Белгилаб қўйилсинки:
ахборот тизимларидан фойдаланган ҳолда тузилган шартнома ёзма шаклда тузилган ва тарафлар томонидан имзоланган, шу жумладан тарафларнинг муҳрлари билан тасдиқланган шартномага тенглаштирилади;
электрон тижорат орқали реализация қилинган товарларни сотувчига ва етказиб берувчига шахсий мулк, ижара ва бошқа фойдаланиш ҳуқуқига асосан тегишли бўлган автомобиль транспортида Ўзбекистон ҳудуди бўйлаб етказиб беришда шаҳар, шаҳар атрофи, шаҳарлараро ва халқаро автомобилда йўловчилар ва юк ташишларни амалга ошириш учун лицензия олиш талаб қилинмайди, қонунчиликда белгиланган ҳолатлар бундан мустасно.
3. Ўзбекистон Республикаси Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги томонидан Миллий ахборот-излаш тизимида электрон тижоратнинг маҳаллий ахборот ресурсларининг доимий равишда янгиланадиган бўлими шакллантирилганлиги маълумот учун қабул қилинсин.
Ўзбекистон Республикаси Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги билан биргаликда Миллий ахборот-излаш тизимидаги электрон тижоратнинг маҳаллий ахборот ресурсларининг шаклланган бўлими доимий равишда ахборот билан таъминласин ва техник кўмаклашсин.
4. Вазирлар Маҳкамасининг «Юридик ва жисмоний шахсларни рўйхатдан ўтказишни ҳамда улар томонидан савдо фаолияти амалга оширилишини тартибга солиш чора-тадбирлари тўғрисида» 2002 йил 26 ноябрдаги 407-сон қарорига (Ўзбекистон Республикаси ҚТ, 2002 й., 11-сон, 71-модда) илованинг 1-банди иккинчи хатбошидан «шунингдек электрон тижоратга нисбатан» сўзлари чиқариб ташлансин.
5. Вазирликлар ва идоралар ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни бир ой муддатда ушбу қарорга мувофиқлаштирсинлар.
6. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг биринчи ўринбосари Р.С. Азимов зиммасига юклансин.
Вазирлар Маҳкамасининг 2016 йил 2 июндаги 185-сон қарорига 1-ИЛОВА
Электрон тижоратни амалга ошириш
I. Умумий қоидалар
1. Ушбу Қоидалар « Электрон тижорат тўғрисида », « Электрон ҳужжат айланиши тўғрисида »ги Ўзбекистон Республикаси қонунларига ва бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга мувофиқ электрон тижорат шаклида товарларни сотишни (ишларни бажаришни, хизматлар кўрсатишни) тартибга солади.
2. Ушбу Қоидаларнинг амал қилиши:
давлат харидлари тўғрисидаги қонун ҳужжатларига мувофиқ амалга ошириладиган товарларнинг (ишлар ва хизматларнинг) давлат харидларига;
биржа фаолиятини амалга ошириш ҳуқуқини берадиган лицензияга эга бўлган биржаларда, шунингдек ахборот воситачиларининг ахборот тизимларида содир этиладиган битимларга;
кўчмас мулкни сотишга, шунингдек қонун ҳужжатларига мувофиқ нотариал тасдиқланиши ёки давлат рўйхатидан ўтказилиши керак бўладиган битимларга татбиқ этилмайди.
3. Электрон тижорат шаклида амалга ошириладиган улгуржи ва чакана савдо Вазирлар Маҳкамасининг 2002 йил 26 ноябрдаги 407-сон қарори билан тасдиқланган Улгуржи ва чакана савдо фаолиятини амалга ошириш тартиби тўғрисидаги низом ва Вазирлар Маҳкамасининг 2003 йил 13 февралдаги 75-сон қарори билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасида чакана савдо қоидалари билан тартибга солинади.
Электрон тижорат шаклида товарларни сотишда (ишларни бажаришда ва хизматлар кўрсатишда) ушбу Қоидаларга 1-иловада кўрсатилган товарларни (ишларни, хизматларни) сотиш тартиб-таомилларини соддалаштиришга йўналтирилган алоҳида нормалар қўлланилади.
4. Электрон тижорат шаклида товарларни (ишларни, хизматларни) сотиш рухсат этиш хусусиятига эга алоҳида ҳужжат олинишини талаб этмайди.
Бунда электрон тижорат шаклида товарларни (ишларни, хизматларни) сотишда, агар ҳужжатни электрон тижоратдан ташқарида расмийлаштириш зарурлиги қонун ҳужжатларида белгиланган бўлса, рухсат этиш хусусиятига эга тегишли ҳужжатни олишни истисно этмайди.
5. Товарлар (ишлар, хизматлар) электрон тижорат объектлари ҳисобланади, ушбу Қоидаларга 2-иловага * мувофиқ рўйхатга биноан айланмадан олиб қўйилган ёки айланмадаги чекланган товарлар (ишлар, хизматлар) бундан мустасно.
6. Электрон тижорат ушбу Қоидаларга 3-иловага мувофиқ схемага биноан ахборот тизимида офертани (таклифни) жойлаштириш ва офертага акцепт олиш йўли билан амалга оширилади.
II. Асосий тушунчалар
7. Ушбу Қоидаларда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
акцепт — оферта йўлланган шахснинг унинг қабул қилинганлиги тўғрисидаги жавоби;
ахборот тизими — ахборотни тўплаш, сақлаш, излаш, қайта ишлаш ва ундан фойдаланиш имконини берадиган ахборот ресурслари, ахборот технологиялари ва алоқа воситаларининг ташкилий тартибга солинган жами;
ахборот воситачиси — электрон тижоратда электрон ҳужжатлар ва электрон хабарлар айланиши билан боғлиқ хизматлар кўрсатувчи юридик шахс;
ахборот ресурси — ахборот тизими таркибидаги электрон шаклдаги ахборот, маълумотлар банки, маълумотлар базаси;
оферта — бир шахсга, бир нечта аниқ шахсларга ёки шахсларнинг номуайян доирасига йўналтирилган, ундан таклиф билдираётган шахснинг (оферентнинг) таклифда кўрсатилган шартларда ким жавоб берса у билан шартнома тузишга бўлган иродаси билинадиган шартноманинг барча мавжуд шартлари мавжуд бўлган таклиф;
харидор — пировард истеъмол, тижорат мақсадларида фойдаланиш, ўзининг ишлаб чиқариш-хўжалик эҳтиёжлари учун ахборот тизимларидан фойдаланган ҳолда товарларни (ишларни, хизматларни) сотиб олувчи жисмоний шахс ёки тадбиркорлик фаолияти субъектлари (Ўзбекистон Республикасининг резидентлари ва норезидентлари);
сотувчи — ахборот тизимларидан фойдаланган ҳолда товарларни (ишларни, хизматларни) сотувчи тадбиркорлик фаолияти субъекти;
электрон тижорат иштирокчиси — электрон тижоратда товарларни (ишларни, хизматларни) сотувчи ёки уларнинг харидори бўлган юридик ёки жисмоний шахс;
электрон тижорат — ахборот тизимларидан фойдаланган ҳолда тузиладиган шартномага мувофиқ амалга ошириладиган товарлар (ишлар, хизматлар) олди-сотдиси;
электрон савдо майдончаси — ташкилий, ахборот ва техник қарорларнинг дастурий-аппарат мажмуи, шу жумладан товарларни (ишларни, хизматларни) сотиш учун ахборот тизими орқали сотувчи ва харидорнинг (буюртмачининг) ўзаро ҳамкорлигини таъминлайдиган интернет-дўкон;
электрон хабар — ахборотни жўнатувчини идентификациялаш имконини берувчи электрон шаклда қайд этилган ахборот;
электрон восита — электрон шаклда ахборотни қайта ишлаш, сақлаш ва уни айирбошлашга мўлжалланган компьютер ва (ёки) бошқа техник асбоб, шунингдек телекоммуникациялар тармоғи;
электрон шартнома (кейинги ўринларда шартнома деб аталади) — товарлар (ишлар, хизматлар) олди-сотдиси учун ахборот тизимларидан фойдаланган ҳолда сотувчи ва харидор ўртасида тузиладиган шартнома;
электрон ҳужжат — электрон шаклда қайд этилган, электрон рақамли имзо билан тасдиқланган ва электрон ҳужжатнинг уни идентификациялаш имконини берадиган бошқа реквизитларга эга бўлган ахборот.
III. Электрон тижорат субъектлари
8. Электрон тижорат иштирокчиси (сотувчи, харидор) ва ахборот воситачиси (электрон тижорат субъектлари ҳисобланадилар).
9. Электрон тижорат субъектлари тузилган шартнома талабларига мувофиқ ҳуқуқни амалга оширадилар ва эга бўладилар, мажбуриятларни бажарадилар.
10. Сотувчи қуйидаги ҳуқуқларга эга:
электрон тижорат мақсадларида мавжуд бўлган ахборот ресурсларида офертани жойлаштириш;
шартномалар тузиш йўли билан товарларни сотиш (ишларни бажариш, хизматлар кўрсатиш);
ахборот воситачиларига электрон ҳужжатлар ва электрон хабарларни сақлаш учун бериш.
11. Сотувчи:
а) электрон тижоратда товарларни сотишда (ишларни бажаришда, хизматлар кўрсатишда), шу жумладан товарлар (ишлар, хизматлар) тўғрисидаги зарур ва ишончли ахборотни харидорга тақдим этиш бўйича рақобат ва истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонун ҳужжатлари талабларига риоя этиши;
б) электрон ҳужжатлар ва электрон хабарларни белгиланган тартибда сақлашни таъминлаши;
в) электрон тижоратнинг бошқа иштирокчиларини ўзи тўғрисида электрон шаклда давлат тилида, зарурият бўлганда эса бошқа тиллардаги ишончли ахборотдан тегишли фойдаланишни таъминлаши шарт, ахборот қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши керак:
юридик шахс учун — тадбиркорлик фаолияти субъектининг ташкилий-ҳуқуқий шакли кўрсатилган ҳолда унинг тўлиқ номи; юридик шахс ташкил этмасдан тадбиркорлик фаолиятини амалга оширувчи жисмоний шахс учун — фамилияси, исми, отасининг исми;
давлат рўйхатидан ўтказилганлиги тўғрисидаги маълумотлар, тадбиркорлик фаолияти субъектининг солиқ тўловчининг идентификация рақами;
жойлашган жойи (почта манзили), электрон почта манзили, боғланиш телефони рақами;
қонун ҳужжатларида назарда тутилган ҳолларда лицензия ёки рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатнинг мавжудлиги тўғрисидаги маълумотлар (лицензиянинг ёки рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатнинг рақами, амал қилиш муддати, лицензияни ёки рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатни беришга ваколатли органнинг номи).
12. Сотувчидан чиқувчи оферта ёхуд таклиф этилаётган товарлар (ишлар, хизматлар) тўғрисидаги ахборот ахборотни бузмасдан қайта тиклаш ва сотувчи тўғрисида, шунингдек у томондан таклиф қилинаётган товарлар (ишлар, хизматлар), уларнинг нархлари ва тарифлари, шунингдек уларни сотиш (ишларни бажариш, хизматлар кўрсатиш) шартлари тўғрисида ишончли тасаввур ҳосил қилиш имконини берувчи электрон шаклда тақдим этилиши керак.
13. Электрон тижорат субъектлари, электрон ҳужжатлар ва электрон хабарларни айирбошлаш учун тегишли ахборот тизимларини бошқаришни аниқ ташкил этишни таъминлаб шартнома асосида ахборот воситачиси хизматларидан фойдаланишлари мумкин.
14. Ахборот воситачилари жумласига қуйидагилар киради:
электрон тижорат иштирокчиларининг электрон ҳужжатлари ва электрон хабарлари айланиши бўйича хизматлар кўрсатувчи телекоммуникация тармоқлари операторлари ва провайдерлари;
электрон тижорат иштирокчиларининг тўлов тизимларидан фойдаланилишини ва тўловлар ўтказилишини таъминлаш бўйича хизматлар кўрсатувчи банклар;
электрон ярмаркалар, кимошди савдолари ва танловлар ташкил этилишини амалга оширувчи юридик шахслар;
электрон тижорат иштирокчиларининг электрон ҳужжатлари ва электрон хабарларини сақлаш бўйича хизматлар кўрсатувчи юридик шахслар.
Ахборот воситачилари жумласига қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа юридик шахслар ҳам киритилиши мумкин.
15. Ахборот воситачилари сотувчи ва харидор ўртасида тузиладиган шартномаларнинг тарафлари ҳисобланмайдилар.
16. Ахборот воситачиси қуйидаги ҳуқуқларга эга:
ўз ваколати доирасида шартнома асосида электрон тижоратда электрон ҳужжатлар ва электрон хабарлар айланиши билан боғлиқ хизматлар кўрсатиш;
электрон тижорат иштирокчиларига кўрсатиладиган хизматлар шартларини белгилаш.
17. Ахборот воситачиси:
электрон тижорат соҳасидаги стандартлар, нормалар ва қоидаларга риоя этиши;
ўзининг тўлиқ номи, ташкилий-ҳуқуқий шакли, кўрсатиладиган хизматлар, уларни кўрсатиш шартлари ва қийматлари (тарифлари) ҳақидаги ахборотни электрон тижорат иштирокчиларига ошкор қилиши;
электрон ҳужжатларнинг ва электрон хабарларнинг мазмунини, улардан фойдаланиш тартибини ўзгартирмаслиги, электрон тижорат иштирокчилари билан тузилган шартномаларда назарда тутилган ҳоллар бундан мустасно;
электрон ҳужжатларни, электрон хабарларни ҳамда шахсга доир маълумотларни рухсатсиз фойдаланишдан ҳимоя қилиш чора-тадбирлари билан таъминлаши;
электрон ҳужжатларни ва электрон хабарларни учинчи шахсларга юбормаслиги шарт (қонунда ёки шартномада назарда тутилган ҳоллар бундан мустасно).
Ахборот воситачиси қонун ҳужжатларига ҳамда шартномага мувофиқ бошқа ҳуқуқларга эга бўлиши ва ўз зиммасига ўзга мажбуриятлар олиши мумкин.
электрон тижоратни амалга оширишда фойдаланиладиган маълумотларнинг электрон архивини ташкил этиши, улар белгиланган тартибда сақланишини таъминлаши;
ахборот тизимларидаги мавжуд ахборотнинг яхлитлиги ва махфийлигини таъминлаши шарт.
18. Ахборот воситачиси берилаётган, олинаётган, сақланаётган электрон ҳужжатлар ва электрон хабарларни назорат қилишга ёки уларнинг ишончлилигини, шунингдек уларнинг қонун ҳужжатларига мувофиқлигини назорат қилишга ёки ишончлилигини текширишга мажбур эмас, агар қонун ҳужжатларида ёки шартномада ўзгача ҳол назарда тутилмаган бўлса.
19. Электрон тижорат субъектларининг ахборот воситачиси орқали юборилаётган электрон ҳужжатлар ва электрон хабарлар мазмуни билан боғлиқ бўлган ҳуқуқий оқибатлар учун ахборот воситачиси жавобгар бўлмайди.
20. Харидорга ушбу Қоидаларда, тузилган шартномада ва қонун ҳужжатларида назарда тутилган барча ҳуқуқлар берилади ва зиммасига мажбуриятлар юкланади.
IV. Электрон савдо майдончасини ташкил этиш
21. Сотувчи ва ахборот воситачиси электрон тижорат субъектларининг ўзаро ҳамкорлигини таъминлайдиган электрон савдо майдончаси орқали электрон тижорат шаклида товарларни сотиш (ишларни бажариш, хизматлар кўрсатиш) ҳуқуқига эгадир.
22. Электрон савдо майдончалари Интернет бутунжаҳон ахборот тармоғидаги ресурслар, Миллий ахборот-излаш тизимида кўрсатиладиган дастурий маҳсулотлар ва мобил иловалар бўлиши мумкин.
23. Электрон савдо майдончаси электрон тижоратни амалга ошириш учун зарур функцияларни, шу жумладан:
ушбу Қоидаларда назарда тутилган тартибда офертани жойлаштириш, акцептни амалга ошириш ва шартномалар тузиш;
электрон тижорат субъектларига ушбу Қоидаларга мувофиқ назарда тутилган ахборотдан фойдаланиш;
ушбу Қоидалар талабларига мувофиқ электрон ҳужжатлар ва электрон хабарларни хавфсиз айирбошлашни таъминлаш;
Ўзбекистон Республикаси ҳудудида жойлашган серверларда электрон ҳужжатлар ва электрон хабарларни белгиланган тартибда сақлаш имкониятини ўз ичига олиши керак.
V. Шартнома тузиш тартиби
24. Шартнома оферта ва акцептдан иборат бўлади. Шартнома, агар шартномада ўзгача ҳол назарда тутилмаган бўлса, оферта юборган тараф томонидан бошқа тараф юборган акцепт олинган пайтдан бошлаб тузилган деб эътироф этилади.
25. Оферта ўзида электрон ҳужжатни ифодалайди, унинг воситасида электрон тижорат иштирокчиси битта шахсга, бир нечта аниқ шахсларга ва шахсларнинг номуайян доирасига шартнома тузишни таклиф этади ва уларнинг шартнома шартлари мавжуд бўлган, шу жумладан ушбу Қоидаларга мувофиқ мажбурий шартнома шартлари мавжуд бўлган матндан фойдаланилишини таъминлайди.
26. Электрон тижорат иштирокчисидан чиқувчи офертада шартномага киритилиши керак бўлган барча шартлар ёхуд бундай шартлар мавжуд бўлган электрон ҳужжатлар ёки электрон хабарларга хаволалар бўлиши керак.
27. Оферта унда кўрсатилган муддат мобайнида ҳақиқийдир. Электрон тижорат иштирокчиси томонидан олинган оферта, агар офертанинг ўзида ўзгача ҳол қайд этилмаган ёхуд таклифнинг моҳиятидан ёки таклиф билдирилган вазиятдан келиб чиқмаса, унинг акцепти учун белгиланган муддат мобайнида чақириб олиниши мумкин эмас.
28. Офертани чақириб олиш уни олувчига чақириб олиш сабаблари кўрсатилиши керак бўлган электрон ҳужжат ёки электрон хабар шаклида чақириб олиш тўғрисида билдиришнома юбориш орқали амалга оширилади.
29. Шартнома:
унинг электрон рақамли имзо билан тасдиқланишини назарда тутувчи электрон ҳужжат тарзида;
матнида электрон тижорат иштирокчисининг розилиги билдирилган матн бўлган электрон хабар тарзида;
офертада кўрсатилган шартларни бажариш бўйича ҳаракатларни содир этиш орқали акцептни амалга ошириш йўли билан тузилиши мумкин.
30. Акцепт ўзида электрон ҳужжатни ёки электрон хабарни, шунингдек офертадаги мавжуд шартларни бажариш бўйича ҳаракатларни ифодалайди, унинг орқали шахс офертада таклиф этилган шартларда шартнома тузишга тўлиқ ва сўзсиз розиликни ифодалайди.
31. Акцептда оферент томонидан таклиф этилган шартноманинг барча шартлари ўзгартирилмаслиги керак. Оферентга шартноманинг ўзгартирилган шартлари билан жавоб юборилган тақдирда, бундай жавоб акцепт ҳисобланмайди ва янги оферта ҳисобланади.
32. Оферта ёки акцепт, агар тарафларнинг аҳдлашувида ўзгача ҳол назарда тутилмаган бўлса, ахборот тизими томонидан автоматик аниқланадиган олувчи томонидан унинг олинганлиги тўғрисида билдиришнома жўнатилган пайтдан бошлаб олинган деб ҳисобланади.
33. Оферта олинганлиги тўғрисидаги билдиришнома ушбу Қоидаларда белгиланган тартибда акцепт олинмасдан шартномани ижро этиш учун асос ҳисобланмайди.
34. Оферта ва акцепт жўнатувчи томонидан уларнинг мазмуни ўзгартирилмасдан, улар юборилган тарзда, олувчи томонидан эса — агар тарафларнинг аҳдлашувида ўзгача ҳол назарда тутилмаган бўлса, шартноманинг амал қилиши тўхтатилган пайтгача улар олинганда қандай бўлса, шу тарзда сақланиши керак.
35. Оферта ва акцептни тайёрлаш, расмийлаштириш, амалга ошириш билан боғлиқ умумий талаблар ва айрим масалалар қонун ҳужжатлари билан тартибга солинади.
36. Ахборот тизимларидан фойдаланилган ҳолда тузилган шартнома ёзма шаклда тузилган ва тарафлар томонидан имзоланган, шу жумладан тарафларнинг муҳрлари билан тасдиқланган шартномага тенглаштирилади.
37. Шартномада қуйидаги мажбурий шартлар бўлиши керак:
шартнома предмети;
тарафларнинг асосий ҳуқуқлари ва мажбуриятлари;
товарларнинг (ишлар, хизматларнинг) нархи ва тавсифи ҳамда тарафлар ўртасида ҳисоб-китоб қилиш тартиби;
кафолат муддати, агар бу аниқ бир товар учун белгиланган бўлса;
етказиб бериш жойи ва шартлари (етказиб бериш хизматлари мавжуд бўлганда);
тарафларнинг жавобгарлиги;
мажбуриятларни бажариш тартиби ва муддатлари;
шартномага ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш имконияти ва тартиби;
битимни рад этиш шартлари;
товар ва пул маблағларини қайтариш шартлари ва тартиби;
шартнома тузилган тил тўғрисидаги маълумот;
электрон ҳужжатга ва электрон хабарга ҳавола қилиш воситасида шартномага киритиладиган шартлар ва тегишли ҳаволадан фойдаланиш тартиби (улар мавжуд бўлганда);
шартноманинг амал қилишини тўхтатиш шартлари;
низоларни ҳал этиш тартиби;
тарафларнинг жойлашган жойи (почта манзили), электрон манзили ва банк реквизитлари;
тарафлар томонидан келишилган бошқа шартлар.
38. Шартнома унга ҳамма фойдаланиши мумкин бўлган ахборот ресурсида жойлаштирилган электрон ҳужжатга ҳавола қилиш йўли билан киритиладиган алоҳида шартларни ўз ичига олиши мумкин. Бу ҳолда электрон ҳужжатни жойлаштирган электрон тижорат иштирокчиси қонун ҳужжатларида ёки шартномада белгиланган муддат мобайнида ундан эркин фойдаланиш имкониятини таъминлаши, бу муддат ўтганидан кейин эса мазкур электрон ҳужжатнинг қонун ҳужжатларида назарда тутилган тартибда сақланишини таъминлаши шарт.
39. Шартномага киритиладиган ўзгартиришлар шартноманинг ажралмас қисми ҳисобланган электрон ҳужжат ва (ёки) электрон хабар сифатида расмийлаштирилади.
VI. Электрон ҳужжат ва электрон хабар
40. Электрон ҳужжат ва электрон хабар қоғоздаги ўз қўли билан имзоланган ҳужжатга тенглаштирилади.
41. Электрон ҳужжат ва электрон хабарнинг мазмуни учун, агар шартномада ёки қонун ҳужжатларида ўзгача ҳол назарда тутилмаган бўлса, электрон тижорат иштирокчиси жавоб беради.
42. Сотувчи ёки ахборот воситачиси электрон ҳужжатларни, электрон хабарларни қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда ва муддатларда сақлаши шарт.
43. Электрон ҳужжат ва электрон хабар:
бевосита электрон тижорат иштирокчиси томонидан;
электрон тижорат иштирокчиси номидан иш кўриш ваколатлари берилган шахслар, шу жумладан ахборот воситачиси томонидан;
электрон тижорат иштирокчисининг ахборот тизими ёки унинг номидан — автоматик режимда ишлайдиган тизим томонидан юборилиши мумкин.
44. Электрон ҳужжат ва электрон хабарни олувчи уларнинг жўнатувчига тегишлилиги ҳолатини тасдиқлашни талаб қилиш ҳуқуқига эгадир.
VII. Электрон тижоратда тўловларни етказиш ва амалга ошириш
45. Ишларни бажариш ва хизматлар кўрсатиш шартномада кўрсатилган жойда ва муддатларда амалга оширилади.
46. Агар шартнома товарни етказиб бериш шарти билан тузилган бўлса, сотувчи товарни шартномада кўрсатилган муддатларда харидор томонидан кўрсатилган жойга етказиб бериши шарт.
47. Товарларни харидор томонидан кўрсатилган жойига етказиб бериш учун сотувчи:
Ўзбекистон Республикаси ҳудудида ўзининг автомобиль транспортида шаҳар, шаҳар атрофи, шаҳарлараро ва халқаро ташишларга лицензия олмасдан йўловчилар ва юкларни автомобиль транспортида етказиб беришни мустақил амалга ошириши;
товарларни етказиб бериш бўйича хизматлар кўрсатиш ҳуқуқига эга бўлган етказиб бериш хизмати хизматларидан фойдаланиш;
етказиб беришнинг қонунчиликда тақиқланмаган бошқа усулларидан фойдаланиши мумкин.
48. Электрон тижоратда тўловлар қуйидаги усулларда амалга оширилади:
нақд пул билан — назорат-касса машинасидан, қонун ҳужжатларида назарда тутилган ҳолларда эса онлайн назорат-касса машиналари ёки виртуал кассадан фойдаланиш орқали нақд пул маблағлари қабул қилингани тўғрисида назорат-касса машинаси ёки виртуал касса чеки ёхуд бошқа тасдиқловчи ҳужжатни мажбуран тақдим этиш, шунингдек, белгиланган тартибда инкассация қоидаларига риоя этган ҳолда, олинган пулларни хизмат кўрсатувчи банкка топширишни таъминлаш;
электрон тўлов воситалари билан — тўловларни қабул қилиш учун ҳисоб терминали ёки виртуал терминал (E-POS) орқали шахсий ва корпоратив банк карталаридан фойдаланиш орқали чакана тўлов тизимида сотувчи тўлов ташкилоти орқали харидорга фискал белгили электрон тўлов чеки (бундан кейин электрон чек) албатта тақдим этган ҳолда;
пул маблағларини банк ҳисоб рақамларидан ўтказиш йўли билан — пул маблағларини банк ҳисоб рақамларидан (шу жумладан карта ҳисоб рақамларидан) шахсий кабинет (масофавий банк ҳисоб рақамларидан хизмат кўрсатиш тизими) ёки чакана тўлов тизими орқали ўтказган ҳолда.
48 1 . Электрон тўлов воситаларидан фойдаланган ҳолда ҳисоб-китобларни амалга ошираётганда харидорга электрон чекини харидор кўрсатган абонент рақамига ёки электрон почта манзилига тақдим этишни таъминлаш зарур. Электрон чек назорат касса техникасидан чиқарилган қоғоз кўринишидаги чекка тенглаштирилади.
48 2 . Етказиб бериш хизматларига сотувчининг номидан товарлар учун тўловларни қабул қилиш ҳуқуқи шартномага асосан харидор товарни сотиб олганлигини тасдиқловчи касса чеки ёки бошқа ҳужжатни тақдим этган ҳолда берилади.
48 3 . Товарлар миллий почта алоқаси оператори орқали етказиб берилган тақдирда товарнинг тўлови почта пул ўтказмалари устама тўлов орқали амалга оширилиши мумкин. Ушбу тўлов усулида товарни жўнатиш устама тўловли почта жўнатмалари орқали амалга оширилиши керак.
Почта жўнатмалари орқали етказиладиган ва устама тўлов қўлланилган товар харидор томонидан устама тўлов тўлиқ тўланиб, квитанция тақдим этилгандан сўнг берилади. Устама тўлов суммаларини сотувчи манзилига жўнатиш миллий почта алоқаси оператори томонидан пул маблағларини почта орқали ўтказишнинг Почта алоқаси хизматлари кўрсатиш қоидаларида белгиланган тартибда амалга оширилади.
VIII. Шартнома шартларини бажаришни рад этиш тартиби
49. Товарни (ишларни, хизматларни) сотиб олувчи қонун ҳужжатларида назарда тутилган ҳолларда товарни, ишларни бажариш ва хизматлар кўрсатишни рад этиш сабабларини кўрсатган ҳолда сотувчини хабардор қилиб ўзи билан тузилган шартномани бажаришни рад этиш ҳуқуқига эгадир.
50. Харидор шартномада назарда тутилган ҳолларда шартнома шартларини бажаришни рад этиши мумкин эмас.
51. Электрон тижоратда товарни қайтариш « Истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида », « Хўжалик юритувчи субъектлар фаолиятининг шартномавий-ҳуқуқий базаси тўғрисида »ги Ўзбекистон Республикаси қонунларига, Фуқаролик кодексига ва бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга, шунингдек тузилган шартномага мувофиқ амалга оширилади.
52. Пул маблағларини қайтариш зарур бўлган ҳолларда сотувчи товар (ишлар, хизматлар) харид қилинганлиги учун тўлов қандай усулда амалга оширилган бўлса, ўша усулда товарнинг (ишлар, хизматларнинг) ҳақи тўланганлигини тасдиқлайдиган тақдим этилган ва чекка тенглаштирилган ҳужжат асосида харидорга қайтариши шарт.
53. Пул маблағларини қайтариш шартномада кўрсатилган тартибда ва муддатларда амалга оширилади.
54. Товарни ва пул маблағларини қайтариш билан боғлиқ ҳужжатлар электрон ҳужжат ёки электрон хабар тарзида расмийлаштирилиши мумкин.
55. Товарни қайтариш билан боғлиқ транспорт харажатларини қоплаш шартномада кўрсатилган шартларга мувофиқ амалга оширилади.
IX. Электрон тижоратда экспортни амалга ошириш хусусиятлари
56. Товарларнинг (ишлар, хизматларнинг) электрон тижорат шаклидаги экспорти божхона қонунчилигининг барча талабларига мажбурий риоя қилинган ҳолда амалга оширилади.
57. Электрон тижорат сотувчиси электрон рақамли имзолардан фойдаланган ҳолда электрон ҳужжат тарзида шартнома — экспорт контракти тузиши мумкин.
58. Шартнома-экспорт контракти бўйича ахборотни Ташки савдо операцияларининг ягона электрон ахборот тизимига киритиш, шунингдек уларни бажариш Вазирлар Маҳкамасининг 2003 йил 30 сентябрдаги 416-сон қарори билан тасдиқланган Ташқи савдо операциялари устидан мониторинг олиб бориш тартиби тўғрисидаги низом талабларига қатъий мувофиқ равишда амалга оширилади.
X. Якунловчи қоидалар
59. Электрон тижоратни амалга ошириш билан боғлиқ низолар қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда ҳал этилади.
60. Электрон тижорат субъектлари ушбу Қоидалар қоидаларига риоя этилмаганлиги, шунингдек ўз мажбуриятларини қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда шартнома доирасида бажармаганлиги учун жавоб берадилар.
61. Солиқ солиш объектларини ва солиқ солиш билан боғлиқ бўлган объектларни аниқлаш учун, шунингдек солиқ мажбуриятларини ҳисоблаб чиқиш учун асос ҳисобланган ҳисобга олинадиган ҳужжатларни тузиш солиқ тўғрисидаги қонун ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилади.
Электрон тижоратни амалга ошириш қоидаларига 1-ИЛОВА
Электрон тижорат шаклида товарларни сотиш (ишларни бажариш, хизматлар кўрсатиш) тартиб-таомилларини соддалаштиришга йўналтирилган
1. Шартномага илова сифатида товарларни (ишлар, хизматларни) жисмоний шахсларга, шунингдек чакана савдо билан шуғулланувчи юридик шахсларга электрон тижорат шаклида улгуржи ва майда туркумлар билан сотишда харидор (буюртмачи) жойлашган жой бўйича давлат солиқ хизмати органининг турғун савдо шохобчаси мавжудлиги ва назорат-касса машинаси рўйхатдан ўтказилганлиги тўғрисидаги маълумотномаси талаб қилинмайди.
2. Қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда турғун савдо шохобчаларидан ташқарида ва назорат-касса машиналаридан фойдаланмасдан (№306) юридик шахслар томонидан чакана ва улгуржи сотишга, шунингдек якка тадбиркорлар томонидан электрон тижорат шаклида товарларни чакана сотишга йўл қўйилади.
3. Электрон тижорат шаклида нон ва нон-булка маҳсулотларини сотишда махсус инвентарь (санчқилар, пичоқлар, бўлиш тахталари, стеллажлар ва жавонларни нон ушоқларидан тозалаш учун чўткалар ва шу кабилар) талаб этилмайди.
4. Электрон тижорат шаклида товарларни сотишда иш жойларидан ташқарида тарозилардан ва бошқа ўлчов асбобларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
5. Картошка ва мева-сабзавот товарларини электрон тижорат шаклида сотишда уларни тахта токчаларга, этажерка ва жавонларга ва пештахталарга, шу жумладан совутгичларга, лотокларга, кассеталарга, саватларга, қутиларга, шунингдек бошқа жиҳозланган инвентарга қўйиш талаб этилмайди.
Электрон тижоратни амалга ошириш қоидаларига 3-ИЛОВА
Электрон тижорат шаклида товарларни сотиш (ишларни бажариш, хизматлар кўрсатиш)
Вазирлар Маҳкамасининг 2016 йил 2 июндаги 185-сон қарорига 2-ИЛОВА
Шартномаларни тузишда электрон рақамли имзоларни қўллаш ва электрон ҳужжатларни ҳамда электрон тижоратда қўлланиладиган электрон хабарлардаги мавжуд ахборотни сақлаш тартиби тўғрисида
I. Умумий қоидалар
1. Ушбу Низом « Электрон тижорат тўғрисида », « Электрон рақамли имзо тўғрисида » ва « Электрон ҳужжат айланиши тўғрисида »ги Ўзбекистон Республикаси қонунларига мувофиқ шартномалар тузишда электрон рақамли имзоларни қўллаш ва электрон ҳужжатларни ва электрон тижоратда қўлланиладиган электрон хабарлардаги мавжуд ахборотни сақлаш тартибини белгилайди.
2. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
акцепт — оферта йўлланган шахснинг унинг қабул қилинганлиги тўғрисидаги жавоби;
электрон рақамли имзоларнинг ёпиқ калити (ЭРИ ёпиқ калити) — фақат имзоловчи шахсга маълум бўлган ва электрон ҳужжатда электрон рақамли имзоларни яратиш учун мўлжалланган электрон рақамли имзолар воситаларидан фойдаланилган ҳолда олинган рамзларнинг изчиллиги;
ахборот тизими — ахборотни тўплаш, сақлаш, излаш, қайта ишлаш ва ундан фойдаланиш имконини берадиган ахборот ресурслари, ахборот технологиялари ва алоқа воситаларининг ташкилий тартибга солинган жами;
ахборот воситачиси — электрон тижоратда электрон ҳужжатлар ва электрон хабарлар айланиши билан боғлиқ хизматлар кўрсатувчи юридик шахс;
электрон рақамли имзоларнинг очиқ калити (ЭРИ очиқ калити) — электрон рақамли имзонинг ёпиқ калитига мос бўлган ахборот тизимидан исталган фойдаланувчи кира оладиган ва электрон ҳужжатдаги электрон рақамли имзоларнинг ҳақиқийлигини тасдиқлаш учун мўлжалланган электрон рақамли имзолар воситаларидан фойдаланган ҳолда олинган рамзларнинг изчиллиги;
оферта — бир шахсга, бир нечта аниқ шахсларга ёки шахсларнинг номуайян доирасига йўналтирилган, ундан таклиф билдираётган шахснинг (оферентнинг таклифда кўрсатилган шартларда ким жавоб берса у билан шартнома тузишга бўлган иродаси билинадиган шартноманинг барча шартлари мавжуд бўлган таклиф;
электрон рақамли имзолар калитининг сертификати (ЭРИ калитининг сертификати) — ЭРИ очиқ калитининг Электрон рақамли имзолар калитларини рўйхатдан ўтказиш маркази томонидан ЭРИ ёпиқ калити эгасига берилган ЭРИ ёпиқ калитига мувофиқлигини тасдиқлайдиган электрон ҳужжат;
ноёб идентификатор — объектнинг бир хиллигини таъминлайдиган ва уни бошқа объектлардан фарқлаш имконини берадиган белги;
электрон тижорат иштирокчиси — электрон тижоратда товарларни (ишларни, хизматларни) сотувчи ёки уларнинг харидори бўлган юридик ёки жисмоний шахс;
электрон тижорат — ахборот тизимларидан фойдаланган ҳолда тузиладиган шартномага мувофиқ амалга ошириладиган товарлар (ишлар, хизматлар) олди-сотдиси;
электрон рақамли имзо (ЭРИ) — ЭРИ ёпиқ калитидан фойдаланган ҳолда муайян электрон ҳужжатдаги ахборотни махсус қайта ўзгартириш натижасида олинган ва ЭРИ ёпиқ калити ёрдамида электрон ҳужжатдаги ахборотда бузиш йўқлигини аниқлаш ва ЭРИ ёпиқ калити эгасини идентификациялаш имконини берадиган электрон ҳужжатдаги имзо;
электрон хабар — электрон ҳужжат ҳисобланмайдиган, электрон воситалар ёрдамида жўнатилган, олинган ва сақланадиган электрон шаклдаги ахборот;
электрон ҳужжат — электрон шаклда қайд этилган, электрон рақамли имзо билан тасдиқланган ва электрон ҳужжатнинг уни идентификациялаш имконини берадиган бошқа реквизитларга эга бўлган ахборот.
II. Электрон тижоратда шартномалар тузишда электрон рақамли имзоларни қўллаш
3. ЭРИлар электрон тижоратда шартномаларни тузишда:
юридик аҳамиятли электрон ҳужжатлар айланишини таъминлаш ҳамда ўзгартиришларни аниқлаш ва электрон тижорат шартномаси (кейинги ўринларда шартномалар деб аталади) тузиш доирасида ҳуқуқий муносабатларни тўхтатишни;
ахборот хавфсизлигининг зарур талабларини таъминлаш, шу жумладан, имзолангандан кейин ахборотнинг яхлитлиги ва ўзгармаслигини тасдиқлаш учун;
электрон ҳужжатни имзолаган ЭРИ эгасининг шахсини идентификациялашни таъминлаш мақсадида қўлланилиши керак.
4. Шартномани тузишда ЭРИлар калитларини рўйхатдан ўтказишнинг бир ёки бир нечта марказлари томонидан берилган ЭРИ калитлари қўлланилиши мумкин.
5. Электрон ҳужжатларнинг яхлитлигини текшириш жараёни ЭРИ калити сертификатининг амал қилишини ва электрон ҳужжатдаги ЭРИнинг ҳақиқийлигини текшириш йўли билан амалга оширилади.
6. ЭРИ калити сертификатининг амал қилишини текшириш сотувчи ёки ахборот воситачиси томонидан бериладиган ЭРИлар воситаларидан фойдаланган ҳолда электрон тижорат иштирокчилари томонидан мустақил амалга оширилади.
7. ЭРИ калити сертификатининг амал қилишини текшириш бекор қилинган сертификатлар рўйхатини текшириш ёки сўровни шакллантириш ва ЭРИ калити сертификатини берган ЭРИлар калитларини рўйхатдан ўтказиш марказига жўнатиш ёрдамида амалга оширилади.
8. Электрон ҳужжатлардаги ЭРИнинг ҳақиқийлигини текшириш ахборот тизими билан ёхуд ЭРИ калитларини рўйхатдан ўтказиш марказига мурожаат қилиш йўли билан амалга оширилади.
9. Операция муваффақиятли якунланганлиги тасдиқланишидан олдин электрон тижорат иштирокчилари шартномани тузишда шартнома тузиш доирасида фойдаланиладиган электрон ҳужжатларнинг яхлитлигини текширадилар.
10. ЭРИ шакллантиришда ЭРИ калити сертификатининг амал қилишини текшириш ЭРИ калитларини рўйхатдан ўтказиш марказида:
ЭРИ калитининг амал қилиш муддатини ва электрон ҳужжатни имзоланган ёпиқ калит эгасининг ЭРИ калити сертификати мақомини;
электрон ҳужжатни имзоланган ёпиқ калит эгасининг очиқ калити сертификатининг амал қилиш муддатини;
ЭРИ калити сертификати мақомини (амал қилади, амал қилиши тўхтатиб қўйилган ЭРИ шакллантириш пайтида бекор қилинган);
ЭРИ амал қилиш муддатини ва текширилаётган сертификатни чиқарган ЭРИ калитларини рўйхатдан ўтказиш маркази ваколатли шахсининг ЭРИ калити сертификати мақомини текширишни ўз ичига олиши керак.
11. Электрон ҳужжат яхлитлигини текшириш жараёнининг ижобий натижаси электрон ҳужжатда ахборотни (шартнома тузиш доирасида фойдаланиладиган) бузиш йўқлигини тасдиқлайди.
12. ЭРИни яратиш ва текшириш тартиб-таомили шартнома мажбуриятларининг ҳақиқийлиги ва амалда эканлигининг, шунингдек уларни ҳар томонлама ўзгартириш ёки бекор қилишдан ҳимоя қилишнинг кафолати ҳисобланади.
III. Электрон тижоратни амалга оширишда электрон ҳужжатларни ва бошқа электрон ахборотни сақлаш тартиби
13. Электрон маълумотлар базаларида:
электрон ҳужжатларни яратиш, уларнинг ҳаракати ва уларни йўқ қилиш;
оферталарни ва уларнинг қабул қилиниши ҳолатларини эълон қилиш (акцепт);
электрон хабарларни юбориш ва олиш;
электрон тижоратда шартномалар тузиш билан боғлиқ барча электрон ҳужжатлар, электрон хабарлар ва операциялар сақланиши керак.
14. Барча маълумотлар:
тузилган шартноманинг тарафларини идентификациялаш ва шартномаларни амалга оширишнинг барча шартларини аниқлаш;
операциялар, шартномаларни амалга оширишнинг аниқ санаси ва вақтини ҳамда шартнома ва оферта шартларини ўзгартиришни аниқлаш имконини берадиган тарзда сақланиши керак.
15. Сотувчи ёки ахборот воситачисининг ахборот тизимлари доирасида ҳар бир электрон шартнома ва офертага унинг бир хиллигини таъминлайдиган ва бошқа объектлардан фарқлаш имконини берадиган ноёб идентификатор берилиши керак.
16. Электрон ҳужжатлар ва хабарларни сақлаш муддати шунга ўхшаш ўзгартиришнинг қоғоз манбадаги ҳужжат учун белгиланган муддатдан кам бўлмаслиги керак.
17. Тузилган шартномалар бўйича барча сақланадиган маълумотлар шартномага ва оферта шартларига муносабатни аниқ белгилаш имконини бериши керак.
18. Электрон ҳужжатлар ва электрон хабарларни яратиш, ҳисобга олиш, сақлаш ва уларнинг архивларидан фойдаланиш тартиби қонун ҳужжатларига мувофиқ электрон ҳужжатларни сақлайдиган ташкилот томонидан белгиланади.
19. Электрон ҳужжатларни, электрон хабарларни ва электрон тижоратда тузиладиган шартномалар билан боғлиқ бошқа маълумотларни сақлаш Ўзбекистон Республикаси ҳудудида амалга оширилиши керак.
IV. Тузиладиган шартномалар бўйича электрон ҳужжатларни, хабарларни ва бошқа электрон ахборотни сақлашда электрон тижорат иштирокчилари ва ахборот воситачиларининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
20. Электрон тижорат иштирокчилари ва ахборот воситачилари, агар қонун ҳужжатларида ўзгача ҳол белгиланмаган бўлса, ушбу Низомга мувофиқ электрон тижоратни амалга ошириш давомида шакллантириладиган электрон ҳужжатлар ва электрон хабарларни сақлаш тартибига риоя этишлари шарт.
21. Агар тузилган шартномада ҳамма фойдаланадиган ахборот ресурсида жойлаштирилган электрон ҳужжатга хавола қилиш йўли билан унга киритилган алоҳида шартлар мавжуд бўлса, электрон ҳужжатни жойлаштирган электрон тижорат иштирокчиси қонун ҳужжатларида ёки шартномада белгиланган муддат мобайнида унга эркин кириш имкониятини, бундай муддат тамом бўлгач эса — ушбу электрон ҳужжатни ушбу Низомга мувофиқ сақлашни таъминлаши шарт.
22. Сотувчи ахборот воситачиси билан ахборот воситачисига электрон тижоратни амалга ошириш давомида шакллантириладиган электрон ҳужжатлар ва электрон хабарларни сақлаш ҳуқуқини берадиган икки томонлама шартнома тузиш ҳуқуқига эга.
23. Сотувчи ва (ёки) ахборот воситачиси:
электрон тижоратдаги электрон ҳужжатлар ва хабарлар сақланишини;
қонун ҳужжатларида ёки шартнома шартларида белгиланган муддат мобайнида шартнома иштирокчилари ва ваколатли шахсларнинг электрон ҳужжатлар ва электрон хабарлардан фойдаланишини;
қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ ҳам харидорлар, ҳам бошқа жисмоний шахсларнинг электрон тижорат шартномаларини тузиш давомида уларга маълум бўлган шахсий маълумотлари сақланишини;
ўз ахборот тизимлари, маълумотлар базалари, электрон ҳужжатлар, хабарларни сақлаш воситалари ва муҳити ҳимоя қилинишини таъминлаши шарт.
24. Электрон тижорат иштирокчилари, шунингдек ахборот воситачилари:
сақланаётган маълумотларнинг мазмунини ўзгартириш;
маълумотларни учинчи шахсларга бериш ҳуқуқига эга эмас, қонун ҳужжатларида ёки тузилган шартномада назарда тутилган ҳоллар бундан мустасно.
V. Якунловчи қоидалар
25. Шартномаларни тузишда ЭРИни қўллаш, электрон ҳужжатларни ва электрон тижоратда қўлланиладиган электрон хабарлардаги мавжуд ахборотни сақлаш билан боғлиқ низолар қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда ҳал этилади.
26. Электрон тижорат иштирокчилари ва ахборот воситачиси ушбу низом талабларига риоя этилмаганлиги учун қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб беради.
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2016 йил 2 июнь,
185-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
QOIDALARI
ALOHIDA NORMALAR
SXEMASI
NIZOM
Elektron tijoratda bitimlarni amalga oshirish tartibini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
“Elektron tijorat toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq, elektron tijorat subyektlari oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlarni tartibga solish hamda elektron tijorat subyektlari tomonidan bitimlar sodir etilishi tartibini, elektron tijoratda qoʻllaniladigan elektron hujjatlar va xabarlarni saqlash tartibini belgilash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Quyidagilar:
Elektron tijoratni amalga oshirish qoidalari 1-ilovaga muvofiq;
Shartnomalarni tuzishda elektron raqamli imzolarni qoʻllash va elektron hujjatlarni hamda elektron tijoratda qoʻllaniladigan elektron xabarlardagi mavjud axborotni saqlash tartibi toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Belgilab qoʻyilsinki:
axborot tizimlaridan foydalangan holda tuzilgan shartnoma yozma shaklda tuzilgan va taraflar tomonidan imzolangan, shu jumladan taraflarning muhrlari bilan tasdiqlangan shartnomaga tenglashtiriladi;
elektron tijorat orqali realizatsiya qilingan tovarlarni sotuvchiga va yetkazib beruvchiga shaxsiy mulk, ijara va boshqa foydalanish huquqiga asosan tegishli boʻlgan avtomobil transportida Oʻzbekiston hududi boʻylab yetkazib berishda shahar, shahar atrofi, shaharlararo va xalqaro avtomobilda yoʻlovchilar va yuk tashishlarni amalga oshirish uchun litsenziya olish talab qilinmaydi, qonunchilikda belgilangan holatlar bundan mustasno.
3. Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi tomonidan Milliy axborot-izlash tizimida elektron tijoratning mahalliy axborot resurslarining doimiy ravishda yangilanadigan boʻlimi shakllantirilganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin.
Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi bilan birgalikda Milliy axborot-izlash tizimidagi elektron tijoratning mahalliy axborot resurslarining shakllangan boʻlimi doimiy ravishda axborot bilan taʼminlasin va texnik koʻmaklashsin.
4. Vazirlar Mahkamasining “Yuridik va jismoniy shaxslarni roʻyxatdan oʻtkazishni hamda ular tomonidan savdo faoliyati amalga oshirilishini tartibga solish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2002-yil 26-noyabrdagi 407-son qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2002-y., 11-son, 71-modda) ilovaning 1-bandi ikkinchi xatboshidan “shuningdek elektron tijoratga nisbatan” soʻzlari chiqarib tashlansin.
5. Vazirliklar va idoralar oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni bir oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsinlar.
6. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari R.S. Azimov zimmasiga yuklansin.
Vazirlar Mahkamasining 2016-yil 2-iyundagi 185-son qaroriga 1-ILOVA
Elektron tijoratni amalga oshirish
I. Umumiy qoidalar
1. Ushbu Qoidalar “ Elektron tijorat toʻgʻrisida ”, “ Elektron hujjat aylanishi toʻgʻrisida ”gi Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga va boshqa normativ-huquqiy hujjatlarga muvofiq elektron tijorat shaklida tovarlarni sotishni (ishlarni bajarishni, xizmatlar koʻrsatishni) tartibga soladi.
2. Ushbu Qoidalarning amal qilishi:
davlat xaridlari toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladigan tovarlarning (ishlar va xizmatlarning) davlat xaridlariga;
birja faoliyatini amalga oshirish huquqini beradigan litsenziyaga ega boʻlgan birjalarda, shuningdek axborot vositachilarining axborot tizimlarida sodir etiladigan bitimlarga;
koʻchmas mulkni sotishga, shuningdek qonun hujjatlariga muvofiq notarial tasdiqlanishi yoki davlat roʻyxatidan oʻtkazilishi kerak boʻladigan bitimlarga tatbiq etilmaydi.
3. Elektron tijorat shaklida amalga oshiriladigan ulgurji va chakana savdo Vazirlar Mahkamasining 2002-yil 26-noyabrdagi 407-son qarori bilan tasdiqlangan Ulgurji va chakana savdo faoliyatini amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi nizom va Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 13-fevraldagi 75-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasida chakana savdo qoidalari bilan tartibga solinadi.
Elektron tijorat shaklida tovarlarni sotishda (ishlarni bajarishda va xizmatlar koʻrsatishda) ushbu Qoidalarga 1-ilovada koʻrsatilgan tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) sotish tartib-taomillarini soddalashtirishga yoʻnaltirilgan alohida normalar qoʻllaniladi.
4. Elektron tijorat shaklida tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) sotish ruxsat etish xususiyatiga ega alohida hujjat olinishini talab etmaydi.
Bunda elektron tijorat shaklida tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) sotishda, agar hujjatni elektron tijoratdan tashqarida rasmiylashtirish zarurligi qonun hujjatlarida belgilangan boʻlsa, ruxsat etish xususiyatiga ega tegishli hujjatni olishni istisno etmaydi.
5. Tovarlar (ishlar, xizmatlar) elektron tijorat obyektlari hisoblanadi, ushbu Qoidalarga 2-ilovaga * muvofiq roʻyxatga binoan aylanmadan olib qoʻyilgan yoki aylanmadagi cheklangan tovarlar (ishlar, xizmatlar) bundan mustasno.
6. Elektron tijorat ushbu Qoidalarga 3-ilovaga muvofiq sxemaga binoan axborot tizimida ofertani (taklifni) joylashtirish va ofertaga aksept olish yoʻli bilan amalga oshiriladi.
II. Asosiy tushunchalar
7. Ushbu Qoidalarda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
aksept — oferta yoʻllangan shaxsning uning qabul qilinganligi toʻgʻrisidagi javobi;
axborot tizimi — axborotni toʻplash, saqlash, izlash, qayta ishlash va undan foydalanish imkonini beradigan axborot resurslari, axborot texnologiyalari va aloqa vositalarining tashkiliy tartibga solingan jami;
axborot vositachisi — elektron tijoratda elektron hujjatlar va elektron xabarlar aylanishi bilan bogʻliq xizmatlar koʻrsatuvchi yuridik shaxs;
axborot resursi — axborot tizimi tarkibidagi elektron shakldagi axborot, maʼlumotlar banki, maʼlumotlar bazasi;
oferta — bir shaxsga, bir nechta aniq shaxslarga yoki shaxslarning nomuayyan doirasiga yoʻnaltirilgan, undan taklif bildirayotgan shaxsning (oferentning) taklifda koʻrsatilgan shartlarda kim javob bersa u bilan shartnoma tuzishga boʻlgan irodasi bilinadigan shartnomaning barcha mavjud shartlari mavjud boʻlgan taklif;
xaridor — pirovard isteʼmol, tijorat maqsadlarida foydalanish, oʻzining ishlab chiqarish-xoʻjalik ehtiyojlari uchun axborot tizimlaridan foydalangan holda tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) sotib oluvchi jismoniy shaxs yoki tadbirkorlik faoliyati subyektlari (Oʻzbekiston Respublikasining rezidentlari va norezidentlari);
sotuvchi — axborot tizimlaridan foydalangan holda tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) sotuvchi tadbirkorlik faoliyati subyekti;
elektron tijorat ishtirokchisi — elektron tijoratda tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) sotuvchi yoki ularning xaridori boʻlgan yuridik yoki jismoniy shaxs;
elektron tijorat — axborot tizimlaridan foydalangan holda tuziladigan shartnomaga muvofiq amalga oshiriladigan tovarlar (ishlar, xizmatlar) oldi-sotdisi;
elektron savdo maydonchasi — tashkiliy, axborot va texnik qarorlarning dasturiy-apparat majmui, shu jumladan tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) sotish uchun axborot tizimi orqali sotuvchi va xaridorning (buyurtmachining) oʻzaro hamkorligini taʼminlaydigan internet-doʻkon;
elektron xabar — axborotni joʻnatuvchini identifikatsiyalash imkonini beruvchi elektron shaklda qayd etilgan axborot;
elektron vosita — elektron shaklda axborotni qayta ishlash, saqlash va uni ayirboshlashga moʻljallangan kompyuter va (yoki) boshqa texnik asbob, shuningdek telekommunikatsiyalar tarmogʻi;
elektron shartnoma (keyingi oʻrinlarda shartnoma deb ataladi) — tovarlar (ishlar, xizmatlar) oldi-sotdisi uchun axborot tizimlaridan foydalangan holda sotuvchi va xaridor oʻrtasida tuziladigan shartnoma;
elektron hujjat — elektron shaklda qayd etilgan, elektron raqamli imzo bilan tasdiqlangan va elektron hujjatning uni identifikatsiyalash imkonini beradigan boshqa rekvizitlarga ega boʻlgan axborot.
III. Elektron tijorat subyektlari
8. Elektron tijorat ishtirokchisi (sotuvchi, xaridor) va axborot vositachisi (elektron tijorat subyektlari hisoblanadilar).
9. Elektron tijorat subyektlari tuzilgan shartnoma talablariga muvofiq huquqni amalga oshiradilar va ega boʻladilar, majburiyatlarni bajaradilar.
10. Sotuvchi quyidagi huquqlarga ega:
elektron tijorat maqsadlarida mavjud boʻlgan axborot resurslarida ofertani joylashtirish;
shartnomalar tuzish yoʻli bilan tovarlarni sotish (ishlarni bajarish, xizmatlar koʻrsatish);
axborot vositachilariga elektron hujjatlar va elektron xabarlarni saqlash uchun berish.
11. Sotuvchi:
a) elektron tijoratda tovarlarni sotishda (ishlarni bajarishda, xizmatlar koʻrsatishda), shu jumladan tovarlar (ishlar, xizmatlar) toʻgʻrisidagi zarur va ishonchli axborotni xaridorga taqdim etish boʻyicha raqobat va isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari talablariga rioya etishi;
b) elektron hujjatlar va elektron xabarlarni belgilangan tartibda saqlashni taʼminlashi;
v) elektron tijoratning boshqa ishtirokchilarini oʻzi toʻgʻrisida elektron shaklda davlat tilida, zaruriyat boʻlganda esa boshqa tillardagi ishonchli axborotdan tegishli foydalanishni taʼminlashi shart, axborot quyidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olishi kerak:
yuridik shaxs uchun — tadbirkorlik faoliyati subyektining tashkiliy-huquqiy shakli koʻrsatilgan holda uning toʻliq nomi; yuridik shaxs tashkil etmasdan tadbirkorlik faoliyatini amalga oshiruvchi jismoniy shaxs uchun — familiyasi, ismi, otasining ismi;
davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, tadbirkorlik faoliyati subyektining soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami;
joylashgan joyi (pochta manzili), elektron pochta manzili, bogʻlanish telefoni raqami;
qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda litsenziya yoki ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatning mavjudligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (litsenziyaning yoki ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatning raqami, amal qilish muddati, litsenziyani yoki ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatni berishga vakolatli organning nomi).
12. Sotuvchidan chiquvchi oferta yoxud taklif etilayotgan tovarlar (ishlar, xizmatlar) toʻgʻrisidagi axborot axborotni buzmasdan qayta tiklash va sotuvchi toʻgʻrisida, shuningdek u tomondan taklif qilinayotgan tovarlar (ishlar, xizmatlar), ularning narxlari va tariflari, shuningdek ularni sotish (ishlarni bajarish, xizmatlar koʻrsatish) shartlari toʻgʻrisida ishonchli tasavvur hosil qilish imkonini beruvchi elektron shaklda taqdim etilishi kerak.
13. Elektron tijorat subyektlari, elektron hujjatlar va elektron xabarlarni ayirboshlash uchun tegishli axborot tizimlarini boshqarishni aniq tashkil etishni taʼminlab shartnoma asosida axborot vositachisi xizmatlaridan foydalanishlari mumkin.
14. Axborot vositachilari jumlasiga quyidagilar kiradi:
elektron tijorat ishtirokchilarining elektron hujjatlari va elektron xabarlari aylanishi boʻyicha xizmatlar koʻrsatuvchi telekommunikatsiya tarmoqlari operatorlari va provayderlari;
elektron tijorat ishtirokchilarining toʻlov tizimlaridan foydalanilishini va toʻlovlar oʻtkazilishini taʼminlash boʻyicha xizmatlar koʻrsatuvchi banklar;
elektron yarmarkalar, kimoshdi savdolari va tanlovlar tashkil etilishini amalga oshiruvchi yuridik shaxslar;
elektron tijorat ishtirokchilarining elektron hujjatlari va elektron xabarlarini saqlash boʻyicha xizmatlar koʻrsatuvchi yuridik shaxslar.
Axborot vositachilari jumlasiga qonun hujjatlariga muvofiq boshqa yuridik shaxslar ham kiritilishi mumkin.
15. Axborot vositachilari sotuvchi va xaridor oʻrtasida tuziladigan shartnomalarning taraflari hisoblanmaydilar.
16. Axborot vositachisi quyidagi huquqlarga ega:
oʻz vakolati doirasida shartnoma asosida elektron tijoratda elektron hujjatlar va elektron xabarlar aylanishi bilan bogʻliq xizmatlar koʻrsatish;
elektron tijorat ishtirokchilariga koʻrsatiladigan xizmatlar shartlarini belgilash.
17. Axborot vositachisi:
elektron tijorat sohasidagi standartlar, normalar va qoidalarga rioya etishi;
oʻzining toʻliq nomi, tashkiliy-huquqiy shakli, koʻrsatiladigan xizmatlar, ularni koʻrsatish shartlari va qiymatlari (tariflari) haqidagi axborotni elektron tijorat ishtirokchilariga oshkor qilishi;
elektron hujjatlarning va elektron xabarlarning mazmunini, ulardan foydalanish tartibini oʻzgartirmasligi, elektron tijorat ishtirokchilari bilan tuzilgan shartnomalarda nazarda tutilgan hollar bundan mustasno;
elektron hujjatlarni, elektron xabarlarni hamda shaxsga doir maʼlumotlarni ruxsatsiz foydalanishdan himoya qilish chora-tadbirlari bilan taʼminlashi;
elektron hujjatlarni va elektron xabarlarni uchinchi shaxslarga yubormasligi shart (qonunda yoki shartnomada nazarda tutilgan hollar bundan mustasno).
Axborot vositachisi qonun hujjatlariga hamda shartnomaga muvofiq boshqa huquqlarga ega boʻlishi va oʻz zimmasiga oʻzga majburiyatlar olishi mumkin.
elektron tijoratni amalga oshirishda foydalaniladigan maʼlumotlarning elektron arxivini tashkil etishi, ular belgilangan tartibda saqlanishini taʼminlashi;
axborot tizimlaridagi mavjud axborotning yaxlitligi va maxfiyligini taʼminlashi shart.
18. Axborot vositachisi berilayotgan, olinayotgan, saqlanayotgan elektron hujjatlar va elektron xabarlarni nazorat qilishga yoki ularning ishonchliligini, shuningdek ularning qonun hujjatlariga muvofiqligini nazorat qilishga yoki ishonchliligini tekshirishga majbur emas, agar qonun hujjatlarida yoki shartnomada oʻzgacha hol nazarda tutilmagan boʻlsa.
19. Elektron tijorat subyektlarining axborot vositachisi orqali yuborilayotgan elektron hujjatlar va elektron xabarlar mazmuni bilan bogʻliq boʻlgan huquqiy oqibatlar uchun axborot vositachisi javobgar boʻlmaydi.
20. Xaridorga ushbu Qoidalarda, tuzilgan shartnomada va qonun hujjatlarida nazarda tutilgan barcha huquqlar beriladi va zimmasiga majburiyatlar yuklanadi.
IV. Elektron savdo maydonchasini tashkil etish
21. Sotuvchi va axborot vositachisi elektron tijorat subyektlarining oʻzaro hamkorligini taʼminlaydigan elektron savdo maydonchasi orqali elektron tijorat shaklida tovarlarni sotish (ishlarni bajarish, xizmatlar koʻrsatish) huquqiga egadir.
22. Elektron savdo maydonchalari Internet butunjahon axborot tarmogʻidagi resurslar, Milliy axborot-izlash tizimida koʻrsatiladigan dasturiy mahsulotlar va mobil ilovalar boʻlishi mumkin.
23. Elektron savdo maydonchasi elektron tijoratni amalga oshirish uchun zarur funksiyalarni, shu jumladan:
ushbu Qoidalarda nazarda tutilgan tartibda ofertani joylashtirish, akseptni amalga oshirish va shartnomalar tuzish;
elektron tijorat subyektlariga ushbu Qoidalarga muvofiq nazarda tutilgan axborotdan foydalanish;
ushbu Qoidalar talablariga muvofiq elektron hujjatlar va elektron xabarlarni xavfsiz ayirboshlashni taʼminlash;
Oʻzbekiston Respublikasi hududida joylashgan serverlarda elektron hujjatlar va elektron xabarlarni belgilangan tartibda saqlash imkoniyatini oʻz ichiga olishi kerak.
V. Shartnoma tuzish tartibi
24. Shartnoma oferta va akseptdan iborat boʻladi. Shartnoma, agar shartnomada oʻzgacha hol nazarda tutilmagan boʻlsa, oferta yuborgan taraf tomonidan boshqa taraf yuborgan aksept olingan paytdan boshlab tuzilgan deb eʼtirof etiladi.
25. Oferta oʻzida elektron hujjatni ifodalaydi, uning vositasida elektron tijorat ishtirokchisi bitta shaxsga, bir nechta aniq shaxslarga va shaxslarning nomuayyan doirasiga shartnoma tuzishni taklif etadi va ularning shartnoma shartlari mavjud boʻlgan, shu jumladan ushbu Qoidalarga muvofiq majburiy shartnoma shartlari mavjud boʻlgan matndan foydalanilishini taʼminlaydi.
26. Elektron tijorat ishtirokchisidan chiquvchi ofertada shartnomaga kiritilishi kerak boʻlgan barcha shartlar yoxud bunday shartlar mavjud boʻlgan elektron hujjatlar yoki elektron xabarlarga xavolalar boʻlishi kerak.
27. Oferta unda koʻrsatilgan muddat mobaynida haqiqiydir. Elektron tijorat ishtirokchisi tomonidan olingan oferta, agar ofertaning oʻzida oʻzgacha hol qayd etilmagan yoxud taklifning mohiyatidan yoki taklif bildirilgan vaziyatdan kelib chiqmasa, uning aksepti uchun belgilangan muddat mobaynida chaqirib olinishi mumkin emas.
28. Ofertani chaqirib olish uni oluvchiga chaqirib olish sabablari koʻrsatilishi kerak boʻlgan elektron hujjat yoki elektron xabar shaklida chaqirib olish toʻgʻrisida bildirishnoma yuborish orqali amalga oshiriladi.
29. Shartnoma:
uning elektron raqamli imzo bilan tasdiqlanishini nazarda tutuvchi elektron hujjat tarzida;
matnida elektron tijorat ishtirokchisining roziligi bildirilgan matn boʻlgan elektron xabar tarzida;
ofertada koʻrsatilgan shartlarni bajarish boʻyicha harakatlarni sodir etish orqali akseptni amalga oshirish yoʻli bilan tuzilishi mumkin.
30. Aksept oʻzida elektron hujjatni yoki elektron xabarni, shuningdek ofertadagi mavjud shartlarni bajarish boʻyicha harakatlarni ifodalaydi, uning orqali shaxs ofertada taklif etilgan shartlarda shartnoma tuzishga toʻliq va soʻzsiz rozilikni ifodalaydi.
31. Akseptda oferent tomonidan taklif etilgan shartnomaning barcha shartlari oʻzgartirilmasligi kerak. Oferentga shartnomaning oʻzgartirilgan shartlari bilan javob yuborilgan taqdirda, bunday javob aksept hisoblanmaydi va yangi oferta hisoblanadi.
32. Oferta yoki aksept, agar taraflarning ahdlashuvida oʻzgacha hol nazarda tutilmagan boʻlsa, axborot tizimi tomonidan avtomatik aniqlanadigan oluvchi tomonidan uning olinganligi toʻgʻrisida bildirishnoma joʻnatilgan paytdan boshlab olingan deb hisoblanadi.
33. Oferta olinganligi toʻgʻrisidagi bildirishnoma ushbu Qoidalarda belgilangan tartibda aksept olinmasdan shartnomani ijro etish uchun asos hisoblanmaydi.
34. Oferta va aksept joʻnatuvchi tomonidan ularning mazmuni oʻzgartirilmasdan, ular yuborilgan tarzda, oluvchi tomonidan esa — agar taraflarning ahdlashuvida oʻzgacha hol nazarda tutilmagan boʻlsa, shartnomaning amal qilishi toʻxtatilgan paytgacha ular olinganda qanday boʻlsa, shu tarzda saqlanishi kerak.
35. Oferta va akseptni tayyorlash, rasmiylashtirish, amalga oshirish bilan bogʻliq umumiy talablar va ayrim masalalar qonun hujjatlari bilan tartibga solinadi.
36. Axborot tizimlaridan foydalanilgan holda tuzilgan shartnoma yozma shaklda tuzilgan va taraflar tomonidan imzolangan, shu jumladan taraflarning muhrlari bilan tasdiqlangan shartnomaga tenglashtiriladi.
37. Shartnomada quyidagi majburiy shartlar boʻlishi kerak:
shartnoma predmeti;
taraflarning asosiy huquqlari va majburiyatlari;
tovarlarning (ishlar, xizmatlarning) narxi va tavsifi hamda taraflar oʻrtasida hisob-kitob qilish tartibi;
kafolat muddati, agar bu aniq bir tovar uchun belgilangan boʻlsa;
yetkazib berish joyi va shartlari (yetkazib berish xizmatlari mavjud boʻlganda);
taraflarning javobgarligi;
majburiyatlarni bajarish tartibi va muddatlari;
shartnomaga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish imkoniyati va tartibi;
bitimni rad etish shartlari;
tovar va pul mablagʻlarini qaytarish shartlari va tartibi;
shartnoma tuzilgan til toʻgʻrisidagi maʼlumot;
elektron hujjatga va elektron xabarga havola qilish vositasida shartnomaga kiritiladigan shartlar va tegishli havoladan foydalanish tartibi (ular mavjud boʻlganda);
shartnomaning amal qilishini toʻxtatish shartlari;
nizolarni hal etish tartibi;
taraflarning joylashgan joyi (pochta manzili), elektron manzili va bank rekvizitlari;
taraflar tomonidan kelishilgan boshqa shartlar.
38. Shartnoma unga hamma foydalanishi mumkin boʻlgan axborot resursida joylashtirilgan elektron hujjatga havola qilish yoʻli bilan kiritiladigan alohida shartlarni oʻz ichiga olishi mumkin. Bu holda elektron hujjatni joylashtirgan elektron tijorat ishtirokchisi qonun hujjatlarida yoki shartnomada belgilangan muddat mobaynida undan erkin foydalanish imkoniyatini taʼminlashi, bu muddat oʻtganidan keyin esa mazkur elektron hujjatning qonun hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda saqlanishini taʼminlashi shart.
39. Shartnomaga kiritiladigan oʻzgartirishlar shartnomaning ajralmas qismi hisoblangan elektron hujjat va (yoki) elektron xabar sifatida rasmiylashtiriladi.
VI. Elektron hujjat va elektron xabar
40. Elektron hujjat va elektron xabar qogʻozdagi oʻz qoʻli bilan imzolangan hujjatga tenglashtiriladi.
41. Elektron hujjat va elektron xabarning mazmuni uchun, agar shartnomada yoki qonun hujjatlarida oʻzgacha hol nazarda tutilmagan boʻlsa, elektron tijorat ishtirokchisi javob beradi.
42. Sotuvchi yoki axborot vositachisi elektron hujjatlarni, elektron xabarlarni qonun hujjatlarida belgilangan tartibda va muddatlarda saqlashi shart.
43. Elektron hujjat va elektron xabar:
bevosita elektron tijorat ishtirokchisi tomonidan;
elektron tijorat ishtirokchisi nomidan ish koʻrish vakolatlari berilgan shaxslar, shu jumladan axborot vositachisi tomonidan;
elektron tijorat ishtirokchisining axborot tizimi yoki uning nomidan — avtomatik rejimda ishlaydigan tizim tomonidan yuborilishi mumkin.
44. Elektron hujjat va elektron xabarni oluvchi ularning joʻnatuvchiga tegishliligi holatini tasdiqlashni talab qilish huquqiga egadir.
VII. Elektron tijoratda toʻlovlarni yetkazish va amalga oshirish
45. Ishlarni bajarish va xizmatlar koʻrsatish shartnomada koʻrsatilgan joyda va muddatlarda amalga oshiriladi.
46. Agar shartnoma tovarni yetkazib berish sharti bilan tuzilgan boʻlsa, sotuvchi tovarni shartnomada koʻrsatilgan muddatlarda xaridor tomonidan koʻrsatilgan joyga yetkazib berishi shart.
47. Tovarlarni xaridor tomonidan koʻrsatilgan joyiga yetkazib berish uchun sotuvchi:
Oʻzbekiston Respublikasi hududida oʻzining avtomobil transportida shahar, shahar atrofi, shaharlararo va xalqaro tashishlarga litsenziya olmasdan yoʻlovchilar va yuklarni avtomobil transportida yetkazib berishni mustaqil amalga oshirishi;
tovarlarni yetkazib berish boʻyicha xizmatlar koʻrsatish huquqiga ega boʻlgan yetkazib berish xizmati xizmatlaridan foydalanish;
yetkazib berishning qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa usullaridan foydalanishi mumkin.
48. Elektron tijoratda toʻlovlar quyidagi usullarda amalga oshiriladi:
naqd pul bilan — nazorat-kassa mashinasidan, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda esa onlayn nazorat-kassa mashinalari yoki virtual kassadan foydalanish orqali naqd pul mablagʻlari qabul qilingani toʻgʻrisida nazorat-kassa mashinasi yoki virtual kassa cheki yoxud boshqa tasdiqlovchi hujjatni majburan taqdim etish, shuningdek, belgilangan tartibda inkassatsiya qoidalariga rioya etgan holda, olingan pullarni xizmat koʻrsatuvchi bankka topshirishni taʼminlash;
elektron toʻlov vositalari bilan — toʻlovlarni qabul qilish uchun hisob terminali yoki virtual terminal (E-POS) orqali shaxsiy va korporativ bank kartalaridan foydalanish orqali chakana toʻlov tizimida sotuvchi toʻlov tashkiloti orqali xaridorga fiskal belgili elektron toʻlov cheki (bundan keyin elektron chek) albatta taqdim etgan holda;
pul mablagʻlarini bank hisob raqamlaridan oʻtkazish yoʻli bilan — pul mablagʻlarini bank hisob raqamlaridan (shu jumladan karta hisob raqamlaridan) shaxsiy kabinet (masofaviy bank hisob raqamlaridan xizmat koʻrsatish tizimi) yoki chakana toʻlov tizimi orqali oʻtkazgan holda.
48 1 . Elektron toʻlov vositalaridan foydalangan holda hisob-kitoblarni amalga oshirayotganda xaridorga elektron chekini xaridor koʻrsatgan abonent raqamiga yoki elektron pochta manziliga taqdim etishni taʼminlash zarur. Elektron chek nazorat kassa texnikasidan chiqarilgan qogʻoz koʻrinishidagi chekka tenglashtiriladi.
48 2 . Yetkazib berish xizmatlariga sotuvchining nomidan tovarlar uchun toʻlovlarni qabul qilish huquqi shartnomaga asosan xaridor tovarni sotib olganligini tasdiqlovchi kassa cheki yoki boshqa hujjatni taqdim etgan holda beriladi.
48 3 . Tovarlar milliy pochta aloqasi operatori orqali yetkazib berilgan taqdirda tovarning toʻlovi pochta pul oʻtkazmalari ustama toʻlov orqali amalga oshirilishi mumkin. Ushbu toʻlov usulida tovarni joʻnatish ustama toʻlovli pochta joʻnatmalari orqali amalga oshirilishi kerak.
Pochta joʻnatmalari orqali yetkaziladigan va ustama toʻlov qoʻllanilgan tovar xaridor tomonidan ustama toʻlov toʻliq toʻlanib, kvitansiya taqdim etilgandan soʻng beriladi. Ustama toʻlov summalarini sotuvchi manziliga joʻnatish milliy pochta aloqasi operatori tomonidan pul mablagʻlarini pochta orqali oʻtkazishning Pochta aloqasi xizmatlari koʻrsatish qoidalarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
VIII. Shartnoma shartlarini bajarishni rad etish tartibi
49. Tovarni (ishlarni, xizmatlarni) sotib oluvchi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda tovarni, ishlarni bajarish va xizmatlar koʻrsatishni rad etish sabablarini koʻrsatgan holda sotuvchini xabardor qilib oʻzi bilan tuzilgan shartnomani bajarishni rad etish huquqiga egadir.
50. Xaridor shartnomada nazarda tutilgan hollarda shartnoma shartlarini bajarishni rad etishi mumkin emas.
51. Elektron tijoratda tovarni qaytarish “ Isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida ”, “ Xoʻjalik yurituvchi subyektlar faoliyatining shartnomaviy-huquqiy bazasi toʻgʻrisida ”gi Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga, Fuqarolik kodeksiga va boshqa normativ-huquqiy hujjatlarga, shuningdek tuzilgan shartnomaga muvofiq amalga oshiriladi.
52. Pul mablagʻlarini qaytarish zarur boʻlgan hollarda sotuvchi tovar (ishlar, xizmatlar) xarid qilinganligi uchun toʻlov qanday usulda amalga oshirilgan boʻlsa, oʻsha usulda tovarning (ishlar, xizmatlarning) haqi toʻlanganligini tasdiqlaydigan taqdim etilgan va chekka tenglashtirilgan hujjat asosida xaridorga qaytarishi shart.
53. Pul mablagʻlarini qaytarish shartnomada koʻrsatilgan tartibda va muddatlarda amalga oshiriladi.
54. Tovarni va pul mablagʻlarini qaytarish bilan bogʻliq hujjatlar elektron hujjat yoki elektron xabar tarzida rasmiylashtirilishi mumkin.
55. Tovarni qaytarish bilan bogʻliq transport xarajatlarini qoplash shartnomada koʻrsatilgan shartlarga muvofiq amalga oshiriladi.
IX. Elektron tijoratda eksportni amalga oshirish xususiyatlari
56. Tovarlarning (ishlar, xizmatlarning) elektron tijorat shaklidagi eksporti bojxona qonunchiligining barcha talablariga majburiy rioya qilingan holda amalga oshiriladi.
57. Elektron tijorat sotuvchisi elektron raqamli imzolardan foydalangan holda elektron hujjat tarzida shartnoma — eksport kontrakti tuzishi mumkin.
58. Shartnoma-eksport kontrakti boʻyicha axborotni Tashki savdo operatsiyalarining yagona elektron axborot tizimiga kiritish, shuningdek ularni bajarish Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 30-sentabrdagi 416-son qarori bilan tasdiqlangan Tashqi savdo operatsiyalari ustidan monitoring olib borish tartibi toʻgʻrisidagi nizom talablariga qatʼiy muvofiq ravishda amalga oshiriladi.
X. Yakunlovchi qoidalar
59. Elektron tijoratni amalga oshirish bilan bogʻliq nizolar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda hal etiladi.
60. Elektron tijorat subyektlari ushbu Qoidalar qoidalariga rioya etilmaganligi, shuningdek oʻz majburiyatlarini qonun hujjatlarida belgilangan tartibda shartnoma doirasida bajarmaganligi uchun javob beradilar.
61. Soliq solish obyektlarini va soliq solish bilan bogʻliq boʻlgan obyektlarni aniqlash uchun, shuningdek soliq majburiyatlarini hisoblab chiqish uchun asos hisoblangan hisobga olinadigan hujjatlarni tuzish soliq toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.
Elektron tijoratni amalga oshirish qoidalariga 1-ILOVA
Elektron tijorat shaklida tovarlarni sotish (ishlarni bajarish, xizmatlar koʻrsatish) tartib-taomillarini soddalashtirishga yoʻnaltirilgan
1. Shartnomaga ilova sifatida tovarlarni (ishlar, xizmatlarni) jismoniy shaxslarga, shuningdek chakana savdo bilan shugʻullanuvchi yuridik shaxslarga elektron tijorat shaklida ulgurji va mayda turkumlar bilan sotishda xaridor (buyurtmachi) joylashgan joy boʻyicha davlat soliq xizmati organining turgʻun savdo shoxobchasi mavjudligi va nazorat-kassa mashinasi roʻyxatdan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotnomasi talab qilinmaydi.
2. Qonun hujjatlarida belgilangan tartibda turgʻun savdo shoxobchalaridan tashqarida va nazorat-kassa mashinalaridan foydalanmasdan (№306) yuridik shaxslar tomonidan chakana va ulgurji sotishga, shuningdek yakka tadbirkorlar tomonidan elektron tijorat shaklida tovarlarni chakana sotishga yoʻl qoʻyiladi.
3. Elektron tijorat shaklida non va non-bulka mahsulotlarini sotishda maxsus inventar (sanchqilar, pichoqlar, boʻlish taxtalari, stellajlar va javonlarni non ushoqlaridan tozalash uchun choʻtkalar va shu kabilar) talab etilmaydi.
4. Elektron tijorat shaklida tovarlarni sotishda ish joylaridan tashqarida tarozilardan va boshqa oʻlchov asboblaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
5. Kartoshka va meva-sabzavot tovarlarini elektron tijorat shaklida sotishda ularni taxta tokchalarga, etajerka va javonlarga va peshtaxtalarga, shu jumladan sovutgichlarga, lotoklarga, kassetalarga, savatlarga, qutilarga, shuningdek boshqa jihozlangan inventarga qoʻyish talab etilmaydi.
Elektron tijoratni amalga oshirish qoidalariga 3-ILOVA
Elektron tijorat shaklida tovarlarni sotish (ishlarni bajarish, xizmatlar koʻrsatish)
Vazirlar Mahkamasining 2016-yil 2-iyundagi 185-son qaroriga 2-ILOVA
Shartnomalarni tuzishda elektron raqamli imzolarni qoʻllash va elektron hujjatlarni hamda elektron tijoratda qoʻllaniladigan elektron xabarlardagi mavjud axborotni saqlash tartibi toʻgʻrisida
I. Umumiy qoidalar
1. Ushbu Nizom “ Elektron tijorat toʻgʻrisida ”, “ Elektron raqamli imzo toʻgʻrisida ” va “ Elektron hujjat aylanishi toʻgʻrisida ”gi Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga muvofiq shartnomalar tuzishda elektron raqamli imzolarni qoʻllash va elektron hujjatlarni va elektron tijoratda qoʻllaniladigan elektron xabarlardagi mavjud axborotni saqlash tartibini belgilaydi.
2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
aksept — oferta yoʻllangan shaxsning uning qabul qilinganligi toʻgʻrisidagi javobi;
elektron raqamli imzolarning yopiq kaliti (ERI yopiq kaliti) — faqat imzolovchi shaxsga maʼlum boʻlgan va elektron hujjatda elektron raqamli imzolarni yaratish uchun moʻljallangan elektron raqamli imzolar vositalaridan foydalanilgan holda olingan ramzlarning izchilligi;
axborot tizimi — axborotni toʻplash, saqlash, izlash, qayta ishlash va undan foydalanish imkonini beradigan axborot resurslari, axborot texnologiyalari va aloqa vositalarining tashkiliy tartibga solingan jami;
axborot vositachisi — elektron tijoratda elektron hujjatlar va elektron xabarlar aylanishi bilan bogʻliq xizmatlar koʻrsatuvchi yuridik shaxs;
elektron raqamli imzolarning ochiq kaliti (ERI ochiq kaliti) — elektron raqamli imzoning yopiq kalitiga mos boʻlgan axborot tizimidan istalgan foydalanuvchi kira oladigan va elektron hujjatdagi elektron raqamli imzolarning haqiqiyligini tasdiqlash uchun moʻljallangan elektron raqamli imzolar vositalaridan foydalangan holda olingan ramzlarning izchilligi;
oferta — bir shaxsga, bir nechta aniq shaxslarga yoki shaxslarning nomuayyan doirasiga yoʻnaltirilgan, undan taklif bildirayotgan shaxsning (oferentning taklifda koʻrsatilgan shartlarda kim javob bersa u bilan shartnoma tuzishga boʻlgan irodasi bilinadigan shartnomaning barcha shartlari mavjud boʻlgan taklif;
elektron raqamli imzolar kalitining sertifikati (ERI kalitining sertifikati) — ERI ochiq kalitining Elektron raqamli imzolar kalitlarini roʻyxatdan oʻtkazish markazi tomonidan ERI yopiq kaliti egasiga berilgan ERI yopiq kalitiga muvofiqligini tasdiqlaydigan elektron hujjat;
noyob identifikator — obyektning bir xilligini taʼminlaydigan va uni boshqa obyektlardan farqlash imkonini beradigan belgi;
elektron tijorat ishtirokchisi — elektron tijoratda tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) sotuvchi yoki ularning xaridori boʻlgan yuridik yoki jismoniy shaxs;
elektron tijorat — axborot tizimlaridan foydalangan holda tuziladigan shartnomaga muvofiq amalga oshiriladigan tovarlar (ishlar, xizmatlar) oldi-sotdisi;
elektron raqamli imzo (ERI) — ERI yopiq kalitidan foydalangan holda muayyan elektron hujjatdagi axborotni maxsus qayta oʻzgartirish natijasida olingan va ERI yopiq kaliti yordamida elektron hujjatdagi axborotda buzish yoʻqligini aniqlash va ERI yopiq kaliti egasini identifikatsiyalash imkonini beradigan elektron hujjatdagi imzo;
elektron xabar — elektron hujjat hisoblanmaydigan, elektron vositalar yordamida joʻnatilgan, olingan va saqlanadigan elektron shakldagi axborot;
elektron hujjat — elektron shaklda qayd etilgan, elektron raqamli imzo bilan tasdiqlangan va elektron hujjatning uni identifikatsiyalash imkonini beradigan boshqa rekvizitlarga ega boʻlgan axborot.
II. Elektron tijoratda shartnomalar tuzishda elektron raqamli imzolarni qoʻllash
3. ERIlar elektron tijoratda shartnomalarni tuzishda:
yuridik ahamiyatli elektron hujjatlar aylanishini taʼminlash hamda oʻzgartirishlarni aniqlash va elektron tijorat shartnomasi (keyingi oʻrinlarda shartnomalar deb ataladi) tuzish doirasida huquqiy munosabatlarni toʻxtatishni;
axborot xavfsizligining zarur talablarini taʼminlash, shu jumladan, imzolangandan keyin axborotning yaxlitligi va oʻzgarmasligini tasdiqlash uchun;
elektron hujjatni imzolagan ERI egasining shaxsini identifikatsiyalashni taʼminlash maqsadida qoʻllanilishi kerak.
4. Shartnomani tuzishda ERIlar kalitlarini roʻyxatdan oʻtkazishning bir yoki bir nechta markazlari tomonidan berilgan ERI kalitlari qoʻllanilishi mumkin.
5. Elektron hujjatlarning yaxlitligini tekshirish jarayoni ERI kaliti sertifikatining amal qilishini va elektron hujjatdagi ERIning haqiqiyligini tekshirish yoʻli bilan amalga oshiriladi.
6. ERI kaliti sertifikatining amal qilishini tekshirish sotuvchi yoki axborot vositachisi tomonidan beriladigan ERIlar vositalaridan foydalangan holda elektron tijorat ishtirokchilari tomonidan mustaqil amalga oshiriladi.
7. ERI kaliti sertifikatining amal qilishini tekshirish bekor qilingan sertifikatlar roʻyxatini tekshirish yoki soʻrovni shakllantirish va ERI kaliti sertifikatini bergan ERIlar kalitlarini roʻyxatdan oʻtkazish markaziga joʻnatish yordamida amalga oshiriladi.
8. Elektron hujjatlardagi ERIning haqiqiyligini tekshirish axborot tizimi bilan yoxud ERI kalitlarini roʻyxatdan oʻtkazish markaziga murojaat qilish yoʻli bilan amalga oshiriladi.
9. Operatsiya muvaffaqiyatli yakunlanganligi tasdiqlanishidan oldin elektron tijorat ishtirokchilari shartnomani tuzishda shartnoma tuzish doirasida foydalaniladigan elektron hujjatlarning yaxlitligini tekshiradilar.
10. ERI shakllantirishda ERI kaliti sertifikatining amal qilishini tekshirish ERI kalitlarini roʻyxatdan oʻtkazish markazida:
ERI kalitining amal qilish muddatini va elektron hujjatni imzolangan yopiq kalit egasining ERI kaliti sertifikati maqomini;
elektron hujjatni imzolangan yopiq kalit egasining ochiq kaliti sertifikatining amal qilish muddatini;
ERI kaliti sertifikati maqomini (amal qiladi, amal qilishi toʻxtatib qoʻyilgan ERI shakllantirish paytida bekor qilingan);
ERI amal qilish muddatini va tekshirilayotgan sertifikatni chiqargan ERI kalitlarini roʻyxatdan oʻtkazish markazi vakolatli shaxsining ERI kaliti sertifikati maqomini tekshirishni oʻz ichiga olishi kerak.
11. Elektron hujjat yaxlitligini tekshirish jarayonining ijobiy natijasi elektron hujjatda axborotni (shartnoma tuzish doirasida foydalaniladigan) buzish yoʻqligini tasdiqlaydi.
12. ERIni yaratish va tekshirish tartib-taomili shartnoma majburiyatlarining haqiqiyligi va amalda ekanligining, shuningdek ularni har tomonlama oʻzgartirish yoki bekor qilishdan himoya qilishning kafolati hisoblanadi.
III. Elektron tijoratni amalga oshirishda elektron hujjatlarni va boshqa elektron axborotni saqlash tartibi
13. Elektron maʼlumotlar bazalarida:
elektron hujjatlarni yaratish, ularning harakati va ularni yoʻq qilish;
ofertalarni va ularning qabul qilinishi holatlarini eʼlon qilish (aksept);
elektron xabarlarni yuborish va olish;
elektron tijoratda shartnomalar tuzish bilan bogʻliq barcha elektron hujjatlar, elektron xabarlar va operatsiyalar saqlanishi kerak.
14. Barcha maʼlumotlar:
tuzilgan shartnomaning taraflarini identifikatsiyalash va shartnomalarni amalga oshirishning barcha shartlarini aniqlash;
operatsiyalar, shartnomalarni amalga oshirishning aniq sanasi va vaqtini hamda shartnoma va oferta shartlarini oʻzgartirishni aniqlash imkonini beradigan tarzda saqlanishi kerak.
15. Sotuvchi yoki axborot vositachisining axborot tizimlari doirasida har bir elektron shartnoma va ofertaga uning bir xilligini taʼminlaydigan va boshqa obyektlardan farqlash imkonini beradigan noyob identifikator berilishi kerak.
16. Elektron hujjatlar va xabarlarni saqlash muddati shunga oʻxshash oʻzgartirishning qogʻoz manbadagi hujjat uchun belgilangan muddatdan kam boʻlmasligi kerak.
17. Tuzilgan shartnomalar boʻyicha barcha saqlanadigan maʼlumotlar shartnomaga va oferta shartlariga munosabatni aniq belgilash imkonini berishi kerak.
18. Elektron hujjatlar va elektron xabarlarni yaratish, hisobga olish, saqlash va ularning arxivlaridan foydalanish tartibi qonun hujjatlariga muvofiq elektron hujjatlarni saqlaydigan tashkilot tomonidan belgilanadi.
19. Elektron hujjatlarni, elektron xabarlarni va elektron tijoratda tuziladigan shartnomalar bilan bogʻliq boshqa maʼlumotlarni saqlash Oʻzbekiston Respublikasi hududida amalga oshirilishi kerak.
IV. Tuziladigan shartnomalar boʻyicha elektron hujjatlarni, xabarlarni va boshqa elektron axborotni saqlashda elektron tijorat ishtirokchilari va axborot vositachilarining huquq va majburiyatlari
20. Elektron tijorat ishtirokchilari va axborot vositachilari, agar qonun hujjatlarida oʻzgacha hol belgilanmagan boʻlsa, ushbu Nizomga muvofiq elektron tijoratni amalga oshirish davomida shakllantiriladigan elektron hujjatlar va elektron xabarlarni saqlash tartibiga rioya etishlari shart.
21. Agar tuzilgan shartnomada hamma foydalanadigan axborot resursida joylashtirilgan elektron hujjatga xavola qilish yoʻli bilan unga kiritilgan alohida shartlar mavjud boʻlsa, elektron hujjatni joylashtirgan elektron tijorat ishtirokchisi qonun hujjatlarida yoki shartnomada belgilangan muddat mobaynida unga erkin kirish imkoniyatini, bunday muddat tamom boʻlgach esa — ushbu elektron hujjatni ushbu Nizomga muvofiq saqlashni taʼminlashi shart.
22. Sotuvchi axborot vositachisi bilan axborot vositachisiga elektron tijoratni amalga oshirish davomida shakllantiriladigan elektron hujjatlar va elektron xabarlarni saqlash huquqini beradigan ikki tomonlama shartnoma tuzish huquqiga ega.
23. Sotuvchi va (yoki) axborot vositachisi:
elektron tijoratdagi elektron hujjatlar va xabarlar saqlanishini;
qonun hujjatlarida yoki shartnoma shartlarida belgilangan muddat mobaynida shartnoma ishtirokchilari va vakolatli shaxslarning elektron hujjatlar va elektron xabarlardan foydalanishini;
qonun hujjatlari talablariga muvofiq ham xaridorlar, ham boshqa jismoniy shaxslarning elektron tijorat shartnomalarini tuzish davomida ularga maʼlum boʻlgan shaxsiy maʼlumotlari saqlanishini;
oʻz axborot tizimlari, maʼlumotlar bazalari, elektron hujjatlar, xabarlarni saqlash vositalari va muhiti himoya qilinishini taʼminlashi shart.
24. Elektron tijorat ishtirokchilari, shuningdek axborot vositachilari:
saqlanayotgan maʼlumotlarning mazmunini oʻzgartirish;
maʼlumotlarni uchinchi shaxslarga berish huquqiga ega emas, qonun hujjatlarida yoki tuzilgan shartnomada nazarda tutilgan hollar bundan mustasno.
V. Yakunlovchi qoidalar
25. Shartnomalarni tuzishda ERIni qoʻllash, elektron hujjatlarni va elektron tijoratda qoʻllaniladigan elektron xabarlardagi mavjud axborotni saqlash bilan bogʻliq nizolar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda hal etiladi.
26. Elektron tijorat ishtirokchilari va axborot vositachisi ushbu nizom talablariga rioya etilmaganligi uchun qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradi.
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2016-yil 2-iyun,
185-son
Кабинета Министров Республики Узбекистан
Постановление
ПРАВИЛА
ОТДЕЛЬНЫЕ НОРМЫ,
ПЕРЕЧЕНЬ
СХЕМА
ПОЛОЖЕНИЕ
О мерах по дальнейшему совершенствованию порядка осуществления сделок в электронной коммерции
В соответствии с Законом Республики Узбекистан «Об электронной коммерции», в целях регулирования взаимоотношений между субъектами электронной коммерции и регламентирования порядка совершения ими сделок, хранения электронных документов и сообщений, применяемых в электронной коммерции, Кабинет Министров постановляет:
1. Утвердить:
Правила осуществления электронной коммерции согласно приложению № 1 ;
Положение о порядке применения электронной цифровой подписи при заключении договоров и хранения электронных документов и информации, содержащейся в электронных сообщениях, применяемых в электронной коммерции, согласно приложению № 2 .
2. Установить, что:
договор, составленный с использованием информационных систем, приравнивается к договору, составленному в письменной форме и подписанному сторонами, в том числе удостоверенному печатями сторон;
при осуществлении доставки товаров, реализованных посредством электронной коммерции, продавцом и доставщиком на автомобильном транспорте, принадлежащем им на праве собственности, аренды или иного права пользования, на территории Республики Узбекистан не требуется получение лицензии на осуществление городских, пригородных, междугородных и международных перевозок грузов автомобильным транспортом, за исключением случаев, установленных законодательством.
3. Принять к сведению, что Министерством по развитию информационных технологий и коммуникаций Республики Узбекистан сформирован постоянно обновляемый раздел отечественных информационных ресурсов электронной коммерции в Национальной информационно-поисковой системе.
Министерству по развитию информационных технологий и коммуникаций совместно с Министерством экономического развития и сокращения бедности Республики Узбекистан осуществлять постоянное информационное и техническое сопровождение сформированного раздела отечественных информационных ресурсов электронной коммерции в Национальной информационно-поисковой системе.
4. Из абзаца второго пункта 1 приложения к постановлению Кабинета Министров от 26 ноября 2002 г. № 407 «О мерах по упорядочению регистрации и осуществления торговой деятельности юридическими и физическими лицами» (СП Республики Узбекистан, 2002 г., № 11, ст. 71) слова «а также на отношения в области электронной коммерции» исключить.
5. Министерствам и ведомствам в месячный срок привести принятые ими нормативно-правовые акты в соответствие с настоящим постановлением.
6. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на первого заместителя Премьер-министра Республики Узбекистан Р.С. Азимова.
ПРИЛОЖЕНИЕ № 1 к постановлению Кабинета Министров от 2 июня 2016 года № 185
осуществления электронной коммерции
I. Общие положения
1. Настоящие Правила в соответствии с законами Республики Узбекистан « Об электронной коммерции », « Об электронном документообороте » и другими нормативно-правовыми актами регламентируют осуществление реализации товаров (работ, услуг) в форме электронной коммерции.
2. Действие настоящих Правил не распространяется на:
государственные закупки товаров (работ и услуг), осуществляемые в соответствии с законодательством о государственных закупках;
сделки, совершаемые на биржах, имеющих лицензии на право осуществления биржевой деятельности, а также в информационных системах информационных посредников;
реализацию недвижимости, а также на сделку, которая подлежит нотариальному удостоверению или государственной регистрации в соответствии с законодательством.
3. Оптовая и розничная торговля, осуществляемая в форме электронной коммерции, регламентируется Положением о порядке осуществления оптовой и розничной торговой деятельности, утвержденным постановлением Кабинета Министров от 26 ноября 2002 г. № 407 и Правилами розничной торговли в Республике Узбекистан, утвержденными постановлением Кабинета Министров от 13 февраля 2003 г. № 75.
При реализации товаров (работ, услуг) в форме электронной коммерции применяются отдельные нормы, направленные на упрощение процедур реализации товаров (работ, услуг), указанные в приложении № 1 настоящих Правил.
4. Реализация товаров (работ, услуг) в форме электронной коммерции не требует получения отдельного документа разрешительного характера.
При этом реализация товаров (работ, услуг) в форме электронной коммерции не исключает получение соответствующего документа разрешительного характера, если необходимость его оформления вне электронной коммерции установлено законодательством.
5. Объектами электронной коммерции являются товары (работы, услуги), за исключением изъятых из оборота или ограниченных в обороте в соответствии с перечнем, согласно приложению № 2 к настоящим Правилам.
6. Электронная коммерция осуществляется путем размещения оферты (предложения) в информационной системе и получения акцепта на оферту в соответствии со схемой согласно приложению № 3 к настоящим Правилам.
II. Основные понятия
7. В настоящих Правилах применяются следующие основные понятия:
акцепт — ответ лица, которому адресована оферта, о ее принятии;
информационная система — организационно упорядоченная совокупность информационных ресурсов, информационных технологий и средств связи, позволяющая осуществлять сбор, хранение, поиск, обработку и пользование информацией;
информационный посредник — юридическое лицо, оказывающее услуги, связанные с оборотом электронных документов и электронных сообщений в электронной коммерции;
информационный ресурс — информация, банк данных, база данных в электронной форме в составе информационной системы;
оферта — предложение, адресованное одному лицу, нескольким конкретным лицам или неопределенному кругу лиц, содержащее все существенные условия договора, из которого усматривается воля лица, делающего предложение (оферента), заключить договор на указанных в предложении условиях с любым, кто отзовется;
покупатель — физическое лицо или субъекты предпринимательской деятельности (резиденты и нерезиденты Республики Узбекистан), приобретающие товары (работы, услуги) с использованием информационных систем для конечного потребления, использования в коммерческих целях, собственных производственно-хозяйственных нужд;
продавец — субъект предпринимательской деятельности, осуществляющий реализацию товаров (работ, услуг) с использованием информационных систем;
участник электронной коммерции — юридическое или физическое лицо, являющееся продавцом или покупателем товаров (работ, услуг) в электронной коммерции;
электронная коммерция — купля-продажа товаров (работ, услуг), осуществляемая в соответствии с договором, заключаемым с использованием информационных систем;
электронная торговая площадка — программно-аппаратный комплекс организационных, информационных и технических решений, в том числе интернет-магазин, обеспечивающие взаимодействие продавца и покупателя (заказчика) через информационную систему для реализации товаров (работ, услуг);
электронное сообщение — информация, зафиксированная в электронной форме, позволяющая идентифицировать ее отправителя;
электронное средство — компьютер и (или) другое техническое оборудование, а также сети телекоммуникаций, предназначенные для обработки, хранения и обмена информацией в электронной форме;
электронный договор (далее — договор) — договор, заключаемый между продавцом и покупателем с использованием информационных систем на предмет купли-продажи товаров (работ, услуг);
электронный документ — информация, зафиксированная в электронной форме, подтвержденная электронной цифровой подписью и имеющая другие реквизиты электронного документа, позволяющие его идентифицировать.
III. Субъекты электронной коммерции
8. Субъектами электронной коммерции являются участник электронной коммерции (продавец, покупатель) и информационный посредник.
9. Субъекты электронной коммерции реализуют и приобретают права, исполняют обязанности в соответствии с требованиями заключенного договора.
10. Продавец имеет право:
размещать оферту в информационных ресурсах, функционирующих в целях электронной коммерции;
реализовывать товары (работы, услуги) путем заключения договоров;
передавать на хранение информационным посредникам электронные документы и электронные сообщения.
11. Продавец обязан:
а) соблюдать требования законодательства о конкуренции и о защите прав потребителей при реализации товаров (работ, услуг) в электронной коммерции, в том числе по предоставлению покупателю необходимой и достоверной информации о товарах (работах, услугах);
б) обеспечивать хранение в установленном порядке электронных документов и электронных сообщений;
в) обеспечивать другим участникам электронной коммерции соответствующий доступ к достоверной информации о себе в электронной форме на государственном языке, а при необходимости и на других языках, которая должна включать следующие сведения:
полное наименование субъекта предпринимательской деятельности с указанием его организационно-правовой формы — для юридического лица; фамилии, имени, отчества — для физического лица, осуществляющего предпринимательскую деятельность без образования юридического лица;
сведения о государственной регистрации, идентификационный номер налогоплательщика субъекта предпринимательской деятельности;
местонахождение (почтовый адрес), адрес электронной почты, номер контактного телефона;
в случаях, предусмотренных законодательством — сведения о наличии лицензии или документа разрешительного характера (номер лицензии или документа разрешительного характера, срок действия, наименование органа, уполномоченного выдавать лицензию или документ разрешительного характера).
12. Исходящая от продавца оферта либо информация о предлагаемых товарах (работах, услугах) должна представляться в электронной форме, позволяющей воспроизвести информацию без искажения и составить достоверное представление о продавце, а также о предлагаемых им товарах (работах, услугах), ценах и тарифах на них, а также условиях их продажи (выполнения работ, оказания услуг).
13. Для обмена электронными документами и электронными сообщениями субъекты электронной коммерции могут на договорной основе пользоваться услугами информационного посредника, обеспечив четкую организацию управления соответствующими информационными системами.
14. К информационным посредникам относятся:
операторы и провайдеры сетей телекоммуникаций, оказывающие услуги по обороту электронных документов и электронных сообщений участников электронной коммерции;
банки, оказывающие услуги по обеспечению доступа к платежным системам и проведению платежей участников электронной коммерции;
юридические лица, осуществляющие организацию электронных ярмарок, аукционов и конкурсов;
юридические лица, оказывающие услуги по хранению электронных документов и электронных сообщений участников электронной коммерции.
К информационным посредникам могут быть отнесены и иные юридические лица в соответствии с законодательством.
15. Информационные посредники не являются стороной договоров, заключаемых между продавцом и покупателем.
16. Информационный посредник имеет право:
оказывать на договорной основе услуги, связанные с оборотом электронных документов и электронных сообщений в электронной коммерции, в пределах своей компетенции;
определять условия оказания услуг субъектам электронной коммерции.
17. Информационный посредник обязан:
соблюдать стандарты, нормы и правила в области электронной коммерции;
раскрывать субъектам электронной коммерции информацию о своем полном наименовании, организационно-правовой форме, оказываемых услугах, условиях их оказания и стоимости (тарифах);
не изменять содержания электронных документов и электронных сообщений, порядок их использования, за исключением случаев, предусмотренных заключенными с субъектами электронной коммерции договорами;
обеспечивать мерами защиты от несанкционированного доступа электронные документы, электронные сообщения и персональные данные;
не передавать третьим лицам электронные документы и электронные сообщения, за исключением случаев, предусмотренных законом или договором;
организовать электронный архив данных, используемых при осуществлении электронной коммерции, обеспечив их хранение в установленном порядке;
обеспечивать целостность и конфиденциальность информации, содержащейся в информационных системах.
Информационный посредник может иметь иные права и нести другие обязанности в соответствии с законодательством и договором.
18. Информационный посредник не обязан контролировать или проверять достоверность передаваемых, получаемых, хранимых электронных документов и электронных сообщений, а также их соответствие законодательству, если иное не предусмотрено законодательством или договором.
19. Информационный посредник не несет ответственности за правовые последствия, связанные с содержанием передаваемых им электронных документов и электронных сообщений субъектов электронной коммерции.
20. Покупатель наделяется всеми правами и несет обязанности, предусмотренные настоящими Правилами, заключенным договором и законодательством.
IV. Организация электронной торговой площадки
21. Продавец и информационный посредник имеют право осуществлять реализацию товаров (работ, услуг) в форме электронной коммерции через электронную торговую площадку, обеспечивающую взаимодействие субъектов электронной коммерции.
22. Электронные торговые площадки могут быть ресурсами во всемирной информационной сети Интернет, программными продуктами и мобильными приложениями, которые указываются в Национальной информационно-поисковой системе.
23. Электронная торговая площадка должна включать в себя необходимые функции для осуществления электронной коммерции, в том числе возможность:
размещения оферты, осуществления акцепта и заключения договора в порядке, предусмотренном настоящими Правилами;
предоставления субъектам электронной коммерции доступа к информации, предусмотренной в соответствии с настоящими Правилами;
обеспечения безопасного обмена электронными документами и электронными сообщениями в соответствии с требованиями настоящих Правил;
хранения в установленном порядке электронных документов и электронных сообщений на серверах, расположенных на территории Республики Узбекистан.
V. Порядок заключения договора
24. Договор состоит из оферты и акцепта. Договор признается заключенным с момента получения стороной, направившей оферту, акцепта, направленного другой стороной, если договором не предусмотрено иное.
25. Оферта представляет собой электронный документ, посредством которого участник электронной коммерции предлагает одному лицу, нескольким конкретным лицам и неопределенному кругу лиц заключить договор и обеспечивает им доступ к тексту, содержащему договорные условия, в том числе обязательные, согласно настоящим Правилам.
26. Оферта, исходящая от участника электронной коммерции, должна содержать все условия, подлежащие включению в договор, либо ссылки на электронные документы или электронные сообщения, содержащие такие условия.
27. Оферта действительна в течение указанного в ней срока. Оферта, полученная участником электронной коммерции не может быть отозвана в течение срока, установленного для ее акцепта, если иное не оговорено в самой оферте либо не вытекает из существа предложения или обстановки, в которой оно было сделано.
28. Отзыв оферты производится посредством направления ее получателю уведомления об отзыве в форме электронного документа или электронного сообщения, в котором должны быть указаны причины отзыва.
29. Договор может заключаться путем осуществления акцепта:
в виде электронного документа, предусматривающего его подтверждение электронной цифровой подписью;
в виде электронного сообщения, текст которого содержит согласие участника электронной коммерции;
посредством совершения действий по выполнению условий, содержащихся в оферте.
30. Акцепт представляет собой электронный документ или электронное сообщение, а также действия по выполнению условий, содержащихся в оферте, посредством которого лицо выражает полное и безоговорочное согласие на заключение договора на условиях, предложенных в оферте.
31. Акцепт должен содержать все условия договора, предложенный оферентом, без их изменений. В случае направления оференту ответа с измененными условиями договора, такой ответ не является акцептом и считается новой офертой.
32. Оферта или акцепт считаются полученными с момента отправления получателем уведомления об их получении, автоматически определяемого информационной системой, если иное не предусмотрено договоренностью сторон.
33. Уведомление о получении оферты не является основанием для исполнения договора без получения акцепта в порядке, установленном настоящими Правилами.
34. Оферта и акцепт должны храниться отправителем без изменения их содержания, как они были переданы, а получателем — как они были получены до момента прекращения действия договора, если иное не предусмотрено договоренностью сторон.
35. Общие требования и отдельные вопросы, связанные с подготовкой, оформлением, осуществлением оферты и акцепта регулируются законодательством.
36. Договор, составленный с использованием информационных систем, приравнивается к договору, составленному в письменной форме и подписанному сторонами, в том числе удостоверенному печатями сторон.
37. Договор должен содержать следующие обязательные условия:
предмет договора;
основные права и обязанности сторон;
цена и характеристика товаров (работ, услуг) и порядок осуществления расчетов между сторонами;
гарантийный срок, если он установлен для конкретного товара;
место и условия доставки (при наличии услуги доставки);
ответственность сторон;
порядок и сроки исполнения обязательств;
возможность и порядок внесения изменений и дополнений в договор;
условия отказа от сделки;
условия и порядок возврата товара и денежных средств;
информацию о языке, на котором составляется договор;
условия, включаемые в договор посредством ссылки на электронный документ и электронное сообщение, и порядок доступа к соответствующей ссылке (при их наличии);
условия прекращения действия договора;
порядок разрешения споров;
местонахождение (почтовый адрес), электронный адрес и банковские реквизиты сторон;
другие условия, согласованные сторонами.
38. Договор может содержать отдельные условия, включаемые в него путем отсылки к электронному документу, размещенному в общедоступном информационном ресурсе. В этом случае участник электронной коммерции, разместивший электронный документ, обязан обеспечить возможность свободного доступа к нему в течение срока, установленного законодательством или договором, а по истечении этого срока — обеспечить хранение данного электронного документа в порядке, предусмотренном законодательством.
39. Вносимые в договор изменения оформляются как электронный документ и (или) электронное сообщение, которые являются неотъемлемой частью договора.
VI. Электронный документ и электронное сообщение
40. Электронный документ и электронное сообщение приравниваются к документам в бумажной форме, подписанным собственноручно.
41. Ответственность за содержание электронного документа и электронного сообщения несет участник электронной коммерции, если договором или законодательством не предусмотрено иное.
42. Продавец или информационный посредник обязаны хранить электронные документы, электронные сообщения в порядке и сроки, установленные законодательством.
43. Электронный документ и электронное сообщение могут быть отправлены:
непосредственно участником электронной коммерции;
лицом, наделенным полномочиями действовать от имени участника электронной коммерции, в том числе информационным посредником;
информационной системой участника электронной коммерции или от его имени — системой, работающей в автоматическом режиме.
44. Получатель электронного документа и электронного сообщения имеет право потребовать подтверждения факта принадлежности их отправителю.
VII. Доставка и осуществление платежей в электронной коммерции
45. Выполнение работ и оказание услуг осуществляются по месту и в сроки, указанные в договоре.
46. В случае если договор заключен с условием о доставке товара, продавец обязан в установленные договором сроки доставить товар на место, указанное покупателем.
47. Для доставки товаров на место, указанное покупателем, продавец может:
самостоятельно осуществить доставку собственным автомобильным транспортом на территории Республики Узбекистан без получения лицензии на осуществление городских, пригородных, междугородных и международных перевозок пассажиров и грузов автомобильным транспортом, за исключением случаев, установленных законодательством;
использовать услуги служб доставки, имеющих право оказывать услуги по доставке товаров;
использовать другие, не запрещенные законодательством способы доставки.
48. В электронной коммерции платежи осуществляются следующими способами:
наличными — посредством применения контрольно-кассовой машины, а в случаях, предусмотренных законодательством, — онлайн контрольно-кассовых машин или виртуальной кассы, с обязательным предоставлением кассового чека контрольно-кассовой машины или виртуальной кассы либо иного подтверждающего документа о приеме наличных денежных средств, а также обеспечением сдачи полученных денег в обслуживающий банк, с соблюдением правил инкассации в установленном порядке;
средствами электронного платежа — посредством применения расчетного терминала или виртуального терминала (E-POS) по приему платежей с использованием личных и корпоративных банковских карт с обязательным предоставлением розничной платежной системой через организацию продавца покупателю электронного чека оплаты с фискальной отметкой (далее — электронный чек);
перечислением денежных средств с банковских счетов — посредством перечисления средств с банковских счетов (в том числе картсчетов) через персональный кабинет (системы дистанционного обслуживания банковскими счетами) или через систему розничных платежей.
48 1 . При осуществлении расчетов с использованием средств электронного платежа необходимо обеспечить передачу покупателю электронного чека на абонентский номер либо адрес электронной почты, указанные покупателем. Электронный чек приравнивается к чеку, выданному контрольно-кассовой техникой в бумажном виде.
48 2 . Службам доставки предоставляется право принимать оплату за товар от имени продавца на основании соответствующего договора с выдачей покупателю кассового чека или иного документа, подтверждающего оплату товара.
48 3 . При доставке товаров национальным оператором почтовой связи оплата товара может осуществляться почтовым переводом денежных средств наложенного платежа. При указанном способе оплаты пересылка товара должна осуществляться почтовым отправлением с наложенным платежом.
Товар, пересылаемый почтовым отправлением с наложенным платежом, выдается покупателю после получения полной суммы наложенного платежа, с выдачей квитанции. Пересылка сумм наложенного платежа в адрес продавца осуществляется национальным оператором почтовой связи почтовым переводом денежных средств в порядке, установленном Правилами оказания услуг почтовой связи.
VIII. Порядок отказа от выполнения условия договора
49. Покупатель товара (работы, услуги) имеет право отказаться от выполнения заключенного договора путем уведомления продавца с указанием причин отказа от товара, выполнения работы и оказания услуги в случаях, предусмотренных законодательством.
50. Покупатель не может отказаться от выполнения условий договора в случаях, предусмотренных договором.
51. Возврат товара в электронной коммерции осуществляется в соответствии с законами Республики Узбекистан « О защите прав потребителей », « О договорно-правовой базе деятельности хозяйствующих субъектов », Гражданским кодексом и другими нормативно-правовыми актами, а также заключенным договором.
52. В случаях необходимости возврата денежных средств продавец обязан произвести их возврат покупателю на основании предъявленного и приравненного к чеку документа, подтверждающего оплату товара (работ, услуг) тем же способом, каким был осуществлен платеж за покупку товара (работ, услуг).
53. Возврат денежных средств осуществляется в порядке и сроки, указанные в договоре.
54. Документы, связанные с возвратом товара и денежных средств, могут оформляться в виде электронного документа или электронного сообщения.
55. Покрытие транспортных расходов, связанных с возвратом товара, осуществляется в соответствии с условиями, указанными в договоре.
IX. Особенности осуществления экспорта в электронной коммерции
56. Экспорт товаров (работ, услуг) в форме электронной коммерции осуществляется с обязательным соблюдением всех требований таможенного законодательства.
57. Продавец электронной коммерции может заключать договор — экспортный контракт в виде электронного документа с использованием электронной цифровой подписи.
58. Ввод информации по договору — экспортному контракту в Единую электронную информационную систему внешнеторговых операций, а также их исполнение осуществляются строго в соответствии с требованиями Положения о порядке осуществления мониторинга за внешнеторговыми операциями, утвержденного постановлением Кабинета Министров от 30 сентября 2003 г. № 416.
X. Заключительные положения
59. Споры, связанные с осуществлением электронной коммерции, разрешаются в порядке, установленном законодательством.
60. Субъекты электронной коммерции несут ответственность за несоблюдение положений настоящих Правил, а также неисполнение своих обязательств в рамках договора в установленном законодательством порядке.
61. Составление учетной документации, являющейся основанием для определения объектов налогообложения и объектов, связанных с налогообложением, а также для исчисления налоговых обязательств, осуществляется в соответствии с налоговым законодательством.
ПРИЛОЖЕНИЕ № 1 к Правилам осуществления электронной коммерции
направленные на упрощение процедур реализации товаров (работ, услуг) в форме электронной коммерции
1. Не требуется приложения к договору справки органа государственной налоговой службы по месту регистрации покупателя (заказчика) о наличии стационарной торговой точки и регистрации контрольно-кассовой машины при реализации товаров оптом и мелкими партиями в форме электронной коммерции физическим лицам, а также юридическим лицам, занимающимся розничной торговлей.
2. Допускается осуществление юридическими лицами розничной и оптовой реализации, а также индивидуальными предпринимателями розничной реализации товаров в форме электронной коммерции вне стационарных торговых точек и без использования контрольно-кассовых машин в (№ 306) установленном законодательством порядке.
3. Не требуется специального инвентаря (вилок, ножей, разделочных досок, щеток для уборки стеллажей и полок от хлебных крошек и т.д.) при осуществлении продажи хлеба и хлебобулочных изделий в форме электронной коммерции.
4. Допускается использование вне рабочих мест весов и других измерительных приборов при реализации товаров в форме электронной коммерции.
5. Не требуется выставления картофеля и плодоовощных товаров на полках, горках и прилавках, в том числе в холодильных, в лотках, кассетах, корзинах, ящиках, а также другом оборудовании и инвентаре — при их реализации в форме электронной коммерции.
ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к Правилам осуществления электронной коммерции
товаров (работ, услуг), изъятых из оборота или ограниченных в обороте при реализации в электронной коммерции
№ Наименование Сфера ограничения 1. Алкогольные (за исключением игристых и натуральных вин) и табачные изделия, устройства для употребления табака и никотина внутренний рынок 2. Наркотические средства, психотропные вещества и прекурсоры внутренний и внешний рынки 3. Предметы непристойного или безнравственного характера внутренний и внешний рынки 4. Контрафактные и пиратские предметы внутренний и внешний рынки 6. Оружие и боеприпасы, их части и принадлежности, ядовитые вещества внутренний и внешний рынки 8. Драгоценные или полудрагоценные камни, драгоценные металлы, металлы, плакированные драгоценными металлами, и изделия из них внутренний и внешний рынки 9. Строительно-монтажные работы, эксплуатация и ремонт объектов (установка оборудования, систем и аппаратуры) атомной энергетики и объектов стратегического назначения внутренний и внешний рынки 10. Научно-исследовательские, опытно-конструкторские работы, разработка, производство и реализация рентгеновских оборудований, приборов и оборудований с использованием источников ионизирующего излучения внутренний рынок 11. Добыча, производство, транспортировка, переработка радиоактивных элементов, захоронение радиоактивных отходов, реализация урана и других делящихся материалов, а также изделий из них внутренний и внешний рынки 12. Разработка, производство, ремонт и реализация вооружения и боеприпасов, защитных средств, военной техники, запасных частей, комплектующих элементов и приборов к ним, взрывчатых веществ, пиротехнических изделий, а также специальных материалов и оборудования для их производства внутренний и внешний рынки 13. Ремонт гражданского и служебного оружия и боеприпасов к нему внутренний рынок 14. Транспортировка взрывоопасных и ядовитых веществ внутренний рынок 15. Зерно: пшеница * , рожь, ячмень, овес, рис, кукуруза, гречиха внешний рынок 16. Хлебобулочные изделия * (кроме мучных кондитерских изделий, пирожных, печенья, сухарей, гренок и аналогичных обжаренных продуктов собственного производства) внешний рынок (код по ТН ВЭД: 1905) 17. Мука * , крупа * внешний рынок (код по ТН ВЭД: 110100 — 1106) 18. Скот, птица внешний рынок (код по ТН ВЭД: 0101 — 0105, 01061910000, 01063910000) 19. Мясо и пищевые мясные субпродукты внешний рынок (код по ТН ВЭД: 0201 — 0210, кроме — 0207 53 000, а также куриных лапок по кодам – 0207 13 990 9, 0207 14 990 9, 0210 99 800 0) Пищевые субпродукты домашней птицы * внешний рынок (код по ТН ВЭД: 0207 53 000) 20. Сахар внешний рынок (код по ТН ВЭД: 1701 — 1702) 21. Предметы старины (картины, скульптуры и прочее), представляющие значительную художественную, историческую, научную или иную культурную ценность (по заключению Министерства по делам культуры и спорта) внешний рынок (код по ТН ВЭД: группа — 97) 22. Растительные масла * внешний рынок (код по ТН ВЭД: 1507, 1512, 1516, кроме технических –1512 11 1000, 1512 21 1000) 23. Кожевенное сырье * (включая нестандартное), пушно-меховое сырье * , в том числе каракулевое * (включая нестандартное) внешний рынок (код по ТН ВЭД: 4101 — 4103, 4301 — 4302) 24. Лом и отходы цветных металлов * внешний рынок (код по ТН ВЭД: 740400, 760200, 7802000000, 7902000000, 8002000000, 8101970000, 8102970000, 8103300000, 8104200000, 8105300000, 8106001000, 8107300000, 8108300000, 8109300000, 8110200000, 8111001900, 8112130000, 8112220000, 8112922001, 8112922009) 25. Коконы шелкопряда, пригодные для размотки * внешний рынок (код по ТН ВЭД: 5001000000) Шелк-сырец * (некрученный) внешний рынок (код по ТН ВЭД: 5002000000) Отходы шелковые * (включая коконы, не пригодные для размотки, отходы коконной нити и разрыхленные отходы) внешний рынок (код по ТН ВЭД: 5003000000) 26. Отходы, обрезки и скрап из полиэтилентерефталата (ПЭТ) * внешний рынок (код по ТН ВЭД: 3907 60)
ПРИЛОЖЕНИЕ № 3 к Правилам осуществления электронной коммерции
реализации товаров (работ, услуг) в форме электронной коммерции
ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к постановлению Кабинета Министров от 2 июня 2016 года № 185
о порядке применения электронной цифровой подписи при заключении договоров и хранения электронных документов и информации, содержащейся в электронных сообщениях, применяемых в электронной коммерции
I. Общие положения
1. Настоящее Положение в соответствии с законами Республики Узбекистан « Об электронной коммерции », « Об электронной цифровой подписи » и « Об электронном документообороте » определяет порядок применения электронной цифровой подписи при заключении договоров и хранения электронных документов и информации, содержащейся в электронных сообщениях, применяемых в электронной коммерции.
2. В настоящем Положении применяются следующие основные понятия:
акцепт — ответ лица, которому адресована оферта, о ее принятии;
закрытый ключ электронной цифровой подписи (закрытый ключ ЭЦП) — последовательность символов, полученная с использованием средств электронной цифровой подписи, известная только подписывающему лицу и предназначенная для создания электронной цифровой подписи в электронном документе;
информационная система — организационно упорядоченная совокупность информационных ресурсов, информационных технологий и средств связи, позволяющая осуществлять сбор, хранение, поиск, обработку и пользование информацией;
информационный посредник — юридическое лицо, оказывающее услуги, связанные с оборотом электронных документов и электронных сообщений в электронной коммерции;
открытый ключ электронной цифровой подписи (открытый ключ ЭЦП) — последовательность символов, полученная с использованием средств электронной цифровой подписи, соответствующая закрытому ключу электронной цифровой подписи, доступная любому пользователю информационной системы и предназначенная для подтверждения подлинности электронной цифровой подписи в электронном документе;
оферта — предложение, адресованное одному лицу, нескольким конкретным лицам или неопределенному кругу лиц, содержащее все существенные условия договора, из которого усматривается воля лица, делающего предложение (оферента), заключить договор на указанных в предложении условиях с любым, кто отзовется;
сертификат ключа электронной цифровой подписи (сертификат ключа ЭЦП) — электронный документ, подтверждающий соответствие открытого ключа ЭЦП закрытому ключу ЭЦП, выданный Центром регистрации ключей электронной цифровой подписи владельцу закрытого ключа ЭЦП;
уникальный идентификатор — признак объекта, обеспечивающий его однозначность и позволяющий отличить его от других объектов;
участник электронной коммерции — юридическое или физическое лицо, являющееся продавцом или покупателем товаров (работ, услуг) в электронной коммерции;
электронная коммерция — купля-продажа товаров (работ, услуг), осуществляемая в соответствии с договором, заключаемым с использованием информационных систем;
электронная цифровая подпись (ЭЦП) — подпись в электронном документе, полученная в результате специальных преобразований информации данного электронного документа с использованием закрытого ключа ЭЦП и позволяющая при помощи открытого ключа ЭЦП установить отсутствие искажения информации в электронном документе и идентифицировать владельца закрытого ключа ЭЦП;
электронное сообщение — информация в электронной форме, не являющаяся электронным документом, отправленная, полученная и хранящаяся с помощью электронных средств;
электронный документ — информация, зафиксированная в электронной форме, подтвержденная ЭЦП и имеющая другие реквизиты электронного документа, позволяющие его идентифицировать.
II. Применение электронной цифровой подписи при заключении договоров в электронной коммерции
3. ЭЦП должна применяться при заключении договоров в электронной коммерции в целях обеспечения:
юридически значимого электронного документооборота и установления изменения и прекращения правоотношений в рамках заключения договора электронной коммерции (далее — договор);
необходимых требований информационной безопасности, в частности, для подтверждения целостности и неизменности информации после подписания;
идентификации личности владельца ЭЦП, подписавшего электронный документ.
4. При заключении договора могут применяться ключи ЭЦП, выданные одним или несколькими центрами регистрации ключей ЭЦП.
5. Процесс проверки целостности электронных документов осуществляется путем проверки действительности сертификата ключа ЭЦП и подлинности ЭЦП в электронном документе.
6. Проверка действительности сертификата ключа ЭЦП осуществляется участниками электронной коммерции самостоятельно с использованием средств ЭЦП, предоставляемых со стороны продавца или информационного посредника.
7. Проверка действительности сертификата ключа ЭЦП осуществляется с помощью проверки списка аннулированных сертификатов или формированием и отправкой запроса в Центр регистрации ключей ЭЦП, выдавший сертификат ключа ЭЦП.
8. Проверка подлинности ЭЦП в электронных документах осуществляется информационной системой либо путем обращения в Центр регистрации ключей ЭЦП.
9. Перед подтверждением успешного завершения операции участники электронной коммерции при заключении договора осуществляют проверку целостности электронных документов, используемых в рамках заключения договора.
10. Проверка действительности сертификата ключа ЭЦП при формировании ЭЦП в Центре регистрации ключей ЭЦП должна включать в себя проверку:
срока действия и статуса сертификата ключа ЭЦП владельца закрытого ключа, подписавшего электронный документ;
срока действия сертификата открытого ключа ЭЦП владельца закрытого ключа, подписавшего электронный документ;
статуса сертификата ключа ЭЦП (действителен, действие приостановлено, аннулирован на момент формирования ЭЦП);
срока действия и статуса сертификата ключа ЭЦП уполномоченного лица Центра регистрации ключей ЭЦП, издавшего проверяемый сертификат.
11. Положительный результат процесса проверки целостности электронного документа подтверждает отсутствие искажения информации (используемой в рамках заключения договора) в электронном документе.
12. Процедуры создания и проверки ЭЦП являются гарантией подлинности и действительности договорных обязательств, а также защитой от их одностороннего изменения или расторжения.
III. Порядок хранения электронных документов и другой электронной информации при осуществлении электронной коммерции
13. В электронных базах данных должно осуществляться хранение всех электронных документов, электронных сообщений и операций, связанных с:
созданием, движением и уничтожением электронных документов;
публикациями оферт и фактов их принятия (акцепт);
отправкой и получением электронных сообщений;
заключением договоров в электронной коммерции.
14. Все данные должны храниться в виде, позволяющем:
идентифицировать стороны заключенного договора и определить все условия осуществления договора;
определить точную дату и время осуществления операций, договоров и изменений условий договора и оферты.
15. Каждому электронному договору и оферте в пределах информационных систем продавца или информационного посредника должен присваиваться уникальный идентификатор, обеспечивающий его однозначность и позволяющий отличить от других объектов.
16. Срок хранения электронных документов и сообщений должен быть не менее срока, установленного для документа на бумажном носителе аналогичного назначения.
17. Все хранимые сведения по заключаемым договорам должны иметь возможность четко определить отношение к договору и условиям оферты.
18. Порядок создания, учета, хранения и использования архивов электронных документов и электронных сообщений определяется организацией, осуществляющей хранение электронных документов, в соответствии с законодательством.
19. Хранение электронных документов, электронных сообщений и иных сведений, связанных с заключаемыми договорами в электронной коммерции, должно осуществляться на территории Республики Узбекистан.
IV. Права и обязанности участников электронной коммерции и информационных посредников при осуществлении хранения электронных документов, сообщений и другой электронной информации по заключаемым договорам
20. Участники электронной коммерции и информационные посредники обязаны соблюдать порядок хранения электронных документов и электронных сообщений, формируемых в ходе осуществления электронной коммерции, в соответствии с настоящим Положением, если иное не установлено законодательством.
21. Если заключенный договор содержит отдельные условия, включаемые в него путем отсылки к электронному документу, размещенному в общедоступном информационном ресурсе, участник электронной коммерции, разместивший электронный документ, обязан обеспечить возможность свободного доступа к нему в течение срока, установленного законодательством или договором, а по истечении такого срока — хранение данного электронного документа в соответствии с настоящим Положением.
22. Продавец имеет право заключать с информационным посредником двухсторонний договор, предоставляющий информационному посреднику право хранить электронные документы и электронные сообщения, формируемые в ходе осуществления электронной коммерции.
23. Продавец и (или) информационный посредник обязан обеспечивать:
хранение электронных документов и сообщений в электронной коммерции;
доступ участникам договора и уполномоченным лицам к электронным документам и электронным сообщениям в течение срока, установленного законодательством или условиями договора;
сохранность персональных данных, как покупателей, так и иных физических лиц, ставших им известными в ходе заключения договоров электронной коммерции, в соответствии с требованиями законодательства;
защиту своих информационных систем, баз данных, средств и среды хранения электронных документов, сообщений от несанкционированного доступа.
24. Участники электронной коммерции, а также информационные посредники не имеют право:
изменять содержание хранимых данных;
передавать сведения третьим лицам, за исключением случаев, предусмотренных законодательством или заключенным договором.
V. Заключительные положения
25. Споры, связанные с применением ЭЦП при заключении договоров, хранении электронных документов и информации, содержащейся в электронных сообщениях, применяемых в электронной коммерции, разрешаются в порядке, установленном законодательством.
26. Участники электронной коммерции и информационный посредник несут ответственность за несоблюдение требований настоящего Положения в порядке, установленном законодательством.
Премьер-министр Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
2 июня 2016 г.,
№ 185