📅 2016-yil 17-iyun · Boshqa hujjatlar · Oliy xoʻjalik sudi plenumi
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2016-yil 17-iyun · Boshqa hujjatlar · Oliy xoʻjalik sudi plenumi
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2016 йил 17 июнь · Бошқа ҳужжатлар · Олий хўжалик суди пленуми
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 17 июня 2016 г. · Другие документы · Пленума Высшего хозяйственного суда
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 17 June 2016 · Other documents · Oliy xoʻjalik sudi plenumi
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди пленуми
Қарори
Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг айрим қарорларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш ҳамда баъзиларини ўз кучини йўқотган деб ҳисоблаш тўғрисида
Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритилганлиги муносабати билан «Судлар тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 47-моддасига асосан Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленуми қарор қилади:
I. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Хўжалик судининг қонуний кучга кирган ҳужжатларини янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўришда Ўзбекистон Республикаси Хўжалик процессуал кодексининг қўлланиши ҳақида» 2003 йил 25 июлдаги 111-сонли қарорига қуйидаги ўзгартиш ва қўшимчалар киритилсин:
1) 2-банд қуйидаги мазмундаги иккинчи ва учинчи хатбошилари билан тўлдирилсин:
«Қонуний кучга кирмаган суд ҳужжатини янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўриш ҳақида ариза билан мурожаат этилганда, аризани қабул қилиш ХПК 117-моддаси биринчи қисмининг 1-бандига мос ҳолда рад этилади, агар ариза иш юритишга қабул қилинган бўлса, ариза бўйича иш юритиш ХПК 86-моддасининг 1-бандига мос ҳолда тугатилади.
Судларнинг эътибори суд ҳужжати қонуний кучга киргандан сўнг шу мазмунда қайтадан ариза билан мурожаат этиш аризани умумий тартибда кўриб чиқишга тўсқинлик қилмаслигига қаратилсин»;
2) 7-банд «бекор бўлиши» ва «бекор қилинган» деган сўзлардан кейин тегишинча «ёки ўзгартириши» ва «ёки ўзгартирилган» деган сўзлар билан тўлдирилсин;
3) ўзбекча матни 9-бандининг иккинчи хатбошисидаги «ариза» деган сўз «шикоят» деган сўз билан алмаштирилсин.
II. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Кассация инстанциясида ишларни кўришда Ўзбекистон Республикаси Хўжалик процессуал кодексининг қўлланилиши тўғрисида» 2005 йил 23 декабрдаги 136-сонли қарорининг 15.2-банди «даъво аризасини қайтариш,» деган сўзлардан кейин «апелляция шикоятини (протестини) қайтариш,» деган сўзлар билан тўлдирилсин.
III. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Банкротлик тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг хўжалик судлари томонидан қўллашнинг айрим масалалари ҳақида» 2016 йил 27 январдаги 142-сонли қарори қуйидаги мазмундаги 13.3-банд билан тўлдирилсин:
«13.3. Банкротлик тўғрисидаги қонун ҳужжатларига мувофиқ суд бошқарувчиси банкротлик, банкротликни яшириш ёки қасддан банкротликка олиб келиш аломатларини аниқлашга доир ҳаракатларни амалга ошириши ва чора-тадбирлар кўриши ҳамда улар ҳақида кредиторлар йиғилишига, хўжалик судига, банкротлик тўғрисидаги ишлар бўйича давлат органига, шунингдек ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга хабар бериши шарт.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2013 йил 14 августдаги 224-сонли қарори билан тасдиқланган Сохта банкротлик, банкротликни яшириш ва қасддан банкротликка олиб келиш аломатларини аниқлаш Қоидаларининг (бундан буён матнда Қоидалар деб юритилади) 9-бандига биноан, қарздорнинг аризасига кўра, банкротлик тўғрисида хўжалик суди томонидан иш қўзғатишнинг барча ҳолатларида сохта банкротлик аломатларини аниқлаш суд бошқарувчиси томонидан амалга оширилади ҳамда кузатув тартиботи жараёнида рўёбга чиқарилади.
Шу муносабат билан судлар қарздорнинг аризаси бўйича банкротлик тўғрисида иш қўзғатилганда ва кузатув жорий этилганда, ажрим билан муваққат бошқарувчисига қарздорнинг сохта банкротлиги белгилари мавжуд ёки мавжуд эмаслиги тўғрисидаги хулосани судга тақдим этиш мажбуриятини юклаши лозим.
Қоидаларнинг 21-бандига мувофиқ банкротликни яшириш аломатлари:
банкротлик тўғрисида иш қўзғатишдан олдинги давр мобайнида, шунингдек банкротликнинг соддалаштирилган тартиботлари жараёнида давлат солиқ инспекциялари ходимлари томонидан;
банкротлик тартиботлари жараёнида суд бошқарувчиси томонидан аниқланади.
Шу муносабат билан судлар кузатув жорий этиш тўғрисидаги ажрим (банкротлик тўғрисидаги иш қарздорнинг аризаси бўйича қўзғатилган ҳолат бундан мустасно), ташқи бошқарув ёки санация жорий этиш ҳақидаги ажрим, шунингдек қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни очиш тўғрисидаги ҳал қилув қарори билан суд бошқарувчисига банкротликни яшириш белгилари мавжуд ёки мавжуд эмаслиги тўғрисидаги хулосани судга тақдим этиш мажбуриятини юклаши лозим.
Қоидаларнинг 25-бандига мувофиқ қасддан банкротликка олиб келиш аломатларини аниқлаш хўжалик суди томонидан қарздорни банкрот деб эътироф этилган ҳамда тугатишга доир иш юритиш бошлангандан кейин амалга оширилиши боис, судлар қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни очиш тўғрисидаги ҳал қилув қарорида суд бошқарувчисига банкротликка олиб келиш аломатлари мавжудлиги ёки мавжуд эмаслиги тўғрисидаги хулосани тақдим этиш мажбурияти юкланиши тўғрисида кўрсатишлари лозим.
Судларнинг эътибори Қоидаларнинг 39-42-бандларига кўра, Ўзбекистон Республикасининг Хусусийлаштириш, монополиядан чиқариш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасида ташкил этилган хулосани ҳамда унга илова қилинган материалларни кўриб чиқиш ва улар бўйича фикрни тақдим этиш учун доимий ишловчи Комиссия хулосани ва унга илова қилинган материалларни хўжалик суди томонидан мурожаат тушган пайтдан бошлаб бир ой муддатда кўриб чиқиши ва ўзининг фикрини хўжалик судига тақдим этиши кераклигига қаратилсин.
Шу муносабат билан судлар сохта банкротлик (банкротликни яшириш ёки қасддан банкротликка олиб келиш) белгилари мавжудлиги тўғрисидаги суд бошқарувчисининг хулосасини ва унга илова қилинган ҳужжатларни дарҳол мазкур Комиссияга кўриб чиқиш учун юбориши лозим».
IV. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Суднинг ҳал қилув қарори ҳақида» 2007 йил 15 июндаги 161-сонли қарори 11-бандининг биринчи хатбошисидаги «машинкада терилган» деган сўзлар «машинкада, компьютерда ёхуд бошқа электрон ускунада терилган» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
V. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Биринчи инстанция судида ишларни кўришда Ўзбекистон Республикаси Хўжалик процессуал кодексининг қўлланилиши тўғрисида» 2007 йил 15 июндаги 162-сонли қарорига қуйидаги ўзгартиш ва қўшимчалар киритилсин:
1) 12-банддаги охирги жумла қуйидаги мазмунда баён қилинсин:
«Бундай талаб даъво предмети бўлмаган янги талаб ҳисобланиши сабабли, кўриб чиқилмаслиги ва мазкур талаб мустақил равишда билдирилиши мумкинлиги ҳал қилув қарорининг асослантирувчи қисмида кўрсатилади»;
2) 16-банд қуйидаги мазмундаги иккинчи хатбоши билан тўлдирилсин:
«Судлар инобатга олиши лозимки, айблилик тўғрисидаги масалани ҳал қилмай туриб, жиноят ишини тугатиш ҳақидаги ажрим (қарор) ёки шахсни маъмурий жавобгарликка тортиш ҳақидаги қарор, улар (ажрим, қарор) билан аниқланган ҳолатларга ҳуқуқий баҳо беришда, хўжалик суди томонидан далил сифатида қабул қилиниши мумкин»;
3) 19-банднинг иккинчи хатбошиси қуйидаги мазмундаги жумла билан тўлдирилсин:
«Бироқ, ишга жалб қилинган низонинг предметига нисбатан мустақил талаблар билан арз қилмайдиган учинчи шахснинг юридик шахс мақомига эга эмаслигини ёки фуқаро (жисмоний шахс) эканлигини важ қилиб, иш юритишни тугатишга йўл қўйилмайди»;
4) 26-банднинг иккинчи хатбошисидаги «ва унинг ҳудудий бошқармаларининг» деган сўзлар «ва унинг ҳудудий бошқармаларининг палата аъзосининг манфаатларини кўзлаб берилган» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
5) 27-банд қуйидаги мазмундаги учинчи хатбоши билан тўлдирилсин:
«Прокурор, шунингдек қонунларда назарда тутилган ҳолларда давлат ва жамиятнинг ҳуқуқлари ва қонун билан қўриқланадиган манфаатларини ҳимоя қилиш мақсадида судга мурожаат қилиш ҳуқуқига эга бўлган давлат органлари ва бошқа органлар ҳам ХПКда белгиланган тартибда судга жавобгарнинг манфаатида қарши даъво бериши мумкин».
VI. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Хўжалик судлари томонидан давлат божи тўғрисидаги қонун ҳужжатларинг қўллашнинг айрим масалалари ҳақида» 2008 йил 18 апрелдаги 180-сонли қарорига қуйидаги ўзгартиш ва қўшимчалар киритилсин:
1) 4.3-банд қуйидаги мазмундаги иккинчи хатбоши билан тўлдирилсин:
«Иш ХПКнинг 33-моддасига асосан бошқа хўжалик судига кўриш учун ўтказилганда, суд томонидан аввал тўланган давлат божи (почта харажатлари) инобатга олиниши керак»;
2) 24-банд қуйидаги мазмундаги учинчи хатбоши билан тўлдирилсин:
«Судлар шуни инобатга олиши лозимки, келишув битимини тасдиқлашда давлат божи даъво аризасида кўрсатилган талаблардан келиб чиқиб ҳисобланади»;
3) қуйидаги мазмундаги 26.5-банд билан тўлдирилсин:
«26.5. СК 330-моддасининг 25-бандига кўра., юридик ва жисмоний шахслар суд ижрочисининг ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) устидан берган шикоятлари бўйича давлат божини тўлашдан озод қилинган. Судларга тушунтирилсинки, бундай талаб қаноатлантирилганда давлат божи жавобгардан ундирилади, талабни қаноатлантириш рад этилган ҳолда, эса давлат божи аризачидан ундирилмайди»;
4) 29-банд:
биринчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Хўжалик судига юридик ва тадбиркорлик фаолиятини амалга ошираётган жисмоний шахсларнинг манфаатида прокурор, давлат ва бошқа орган томонидан берилган даъвони қаноатлантириш рад этилганда (иш юритиш тугатилганда, даъво кўрмасдан қолдирилганда), манфаатлари ҳимоя қилиниб даъво берилган шахсдан давлат божи ундирилмайди, ХПК 86-моддасининг 7-бандига асосан келишув битими тасдиқланиши муносабати билан иш юритиш тугатилиши бундан мустасно. Мазкур қоида манфаатлари ҳимоя қилиниб даъво берилган шахснинг ўзи, яъни даъвогар томонидан ХПКнинг 40-моддаси тартибида даъвонинг предмети ўзгартирилганда ёхуд даъво талабларининг миқдори кўпайтирилганда, даъвонинг ушбу ўзгартирилган (кўпайтирилган) қисми бўйича қўлланилмайди, СКнинг 330-моддасига асосан давлат божи тўлашдан озод этилган ҳолатлар бундан мустасно»;
қуйидаги мазмундаги учинчи хатбоши билан тўлдирилсин:
«Давлат божидан озод қилинган даъвогарнинг даъво талабларини қаноатлантириш тўғрисидаги суднинг ҳал қилув қарори жавобгарнинг (белгиланган тартибда ва миқдорда давлат божи тўланганда) апелляция ёки кассация шикояти бўйича бекор қилиниб, даъво асоссизлиги сабабли рад этилган тақдирда, жавобгар томонидан тўланган суд харажатлари даъвогардан жавобгар фойдасига ундирилади».
VII. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Келишув битимини тасдиқлашда Ўзбекистон Республикаси Хўжалик процессуал кодекси нормаларининг қўлланилиши ҳақида» 2009 йил 18 декабрдаги 204-сонли қарорига қуйидаги қўшимчалар киритилсин:
1) қуйидаги мазмундаги 14.1-банд билан тўлдирилсин:
«14.1. ФК 179-моддасининг биринчи қисмига асосан давлат корхонаси ўзига бириктириб қўйилган мол-мулкни мулкдорнинг розилиги билангина бошқа шахсга беришга ёки уни бошқача усулда тасарруф этишга ҳақли.
«Баҳолаш фаолияти тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 11-моддасида давлатга тўла ёки умумий мулк ҳуқуқида қисман қарашли баҳолаш объектлари битим тузишга жалб этилган тақдирда баҳолаш ўтказилиши мажбурийлиги назарда тутилган.
Шу боис, судлар келишув битимини тасдиқлаш масаласини кўриб чиқишда келишув битими объекти давлат мулки бўлса тасарруф этиш ҳуқуқига эга бўлган ваколатли давлат органининг розилиги олинганлигига ва объект баҳоланганлигига эътибор қаратиши лозим»;
2) 19-банд қуйидаги мазмундаги иккинчи хатбоши билан тўлдирилсин:
«Агар суд томонидан тасдиқланган келишув битимини тарафлар ўзаро бекор қилиб ёки уни шартларини ўзгартириб, судга янги таҳрирдаги келишув битимини тасдиқлаш учун тақдим этса, суд бундай аризани қаноатлантиришни рад этиш ҳақида ажрим чиқаради ва бундай ажрим устидан шикоят қилинмайди (протест келтирилмайди)».
VIII. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Хўжалик судлари томонидан Ўзбекистон Республикаси Солиқ кодекси умумий қисмини қўллашнинг айрим масалалари ҳақида» 2010 йил июндаги 210-сонли қарорига қуйидаги ўзгартиш ва қўшимчалар киритилсин:
1) 20-банд қуйидаги мазмундаги учинчи хатбоши билан тўлдирилсин:
«Судлар инобатга олишлари лозимки, айблилик тўғрисидаги масалани ҳал қилмай туриб, жиноят ишини тугатиш ҳақидаги ажрим (қарор) ёки шахсни маъмурий жавобгарликка тортиш ҳақидаги қарор, улар (ажрим, қарор) билан аниқланган ҳолатларга ҳуқуқий баҳо беришда, хўжалик суди томонидан далил сифатида қабул қилиниши мумкин»;
2) 35-банднинг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Агар давлат солиқ хизмати органи томонидан Солиқ кодекси 54-моддасининг учинчи қисмига асосан, молиявий жаримани бўлиб-бўлиб тўлашга рухсат берилган бўлса, солиқ тўловчи бўлиб-бўлиб тўлашга рухсат берилган муддатга риоя қилмаган тақдирда, солиқ инспекцияси молиявий жаримани суд тартибида қўллаш ҳақида ариза билан мурожаат қилиши мумкин»;
3) қуйидаги мазмундаги 35.2-банд билан тўлдирилсин:
«35.2. Судларга тушунтирилсинки, Солиқ кодекси 108-моддасининг саккизинчи ва тўққизинчи қисмлари, 112-моддасининг тўртинчи қисмида назарда тутилган қоидалар Солиқ кодексининг 17-бобида назарда тутилган солиққа оид ҳуқуқбузарликлар ва молиявий санкцияларгагина қўлланилади.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Алкоголли маҳсулотлар билан чакана савдо қилишни янада тартибга солиш чора-тадбирлари тўғрисида» 2007 йил 16 мартдаги ПҚ-605-сонли Қарорининг 3-бандида, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг «Биржадан ташқари валюта бозорини янада ривожлантириш ва мустаҳкамлаш чора-тадбирлари тўғрисида» 2000 йил 29 июндаги 245-сонли қарорининг 4-бандида, Солиқ кодекси 53-моддасининг олтинчи қисмида ва бошқа қонун ҳужжатларида белгиланган молиявий санкцияларни қўллаш билан боғлиқ ишларни кўришда ушбу қоидалар татбиқ этилмайди»;
4) қуйидаги мазмундаги 42.1,42.2-бандлар билан тўлдирилсин:
«42.1. Муддати ўтказиб юборилган дебиторлик ва кредиторлик қарзларни қисқартириш ва бюджетга тўловлар интизомини мустаҳкамлаш бўйича Республика комиссиясининг хўжалик юритувчи субъектларнинг бюджет ва давлат мақсадли жамғармаларига тўловлар бўйича пенялар ва молиявий жарималарни ҳисобдан чиқариш, қарзларини (асосий суммани, пеняларни, жарима санкцияларини) тўлаш муддатини кечиктириш тўғрисидаги қарорлари давлат солиқ хизмати органининг даъво аризасини (аризани) қаноатлантиришни рад қилиш учун асос бўлади.
Қарзларни тўлаш бўйича муддатни кечиктириш тўғрисидаги комиссия қарорида белгиланган муддатнинг тугаганлиги давлат солиқ хизмати органи томонидан хўжалик судига янги асослар билан умумий тартибда даъво аризаси (ариза) тақдим этилишига тўсқинлик қилмайди.
42.2. Суд буйруғи берилганидан кейин давлат солиқ хизмати органи томонидан айни бир предмет ва айни бир асослар бўйича даъво тақдим этилса, даъво аризасини қабул қилиш ХПК 117-моддаси биринчи қисмининг 2-бандига асосан рад этилади, агар даъво аризаси иш юритишга қабул қилинган бўлса, иш юритиш ХПК 86-моддасининг 2-бандига асосан тугатилади».
IX. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Мулк ҳуқуқини тан олиш тўғрисидаги ишларни кўришда қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари ҳақида» 2010 йил ноябрдаги 220-сонли қарорига қуйидаги қўшимчалар киритилсин:
1) 11-банд қуйидаги мазмундаги учинчи хатбоши билан тўлдирилсин:
«Агар ишни кўриш жараёнида қурилманинг ўзбошимчалик билан қурилганлиги аниқланса, суд ФКнинг 187-моддасига асосан бундай қурилмага мулк ҳуқуқини белгиламайди, ФК 212-моддасининг тўртинчи ва бешинчи қисмларидаги ҳолатлар бундан мустасно»;
2) 12.4-банд қуйидаги мазмундаги бешинчи ва олтинчи хатбошилар билан тўлдирилсин:
«Агар ўзбошимчалик билан қурилган иморат архитектура ва қурилиш нормалари ҳамда қоидаларига жавоб бериши, иморатнинг сақлаб қолиниши бошқа шахсларнинг ҳуқуқлари ва қонун билан қўриқланадиган манфаатларининг бузилишига сабаб бўлмаслиги даъвогар томонидан исботлаб берилса ёки бу ҳолат суд томонидан аниқланса, низоли иморат фуқароларнинг ҳаёти ва соғлиғига хавф туғдирмаслиги масаласига судлар ҳуқуқий баҳо бериши лозим.
Судларнинг эътибори ФКнинг 212-моддасида шахс ўзига қарашли бўлган ер участкасида ўзбошимчалик билан қурган иморатга нисбатан мулк ҳуқуқи суд томонидан эътироф этилиши мумкинлиги назарда тутилмаганлигига қаратилсин».
X. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Ўзбекистон Республикасининг 2011 йил 21 апрелдаги «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги Қонуни қабул қилинганлиги муносабати билан Ўзбекистон Республикаси Хўжалик процессуал кодексини қўллашнинг айрим масалалари ҳақида» 2011 йил 30 июндаги 229-сонли қарорининг 24-бандидаги «ўн» деган сўз «беш» деган сўз билан алмаштирилсин.
XI. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Мулк ижараси шартномаси тўғрисидаги фуқаролик қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари ҳақида» 2011 йил 1 декабрдаги 234-сонли қарорининг 13.4-бандидаги «шартномани рад этиши» деган сўзлар «прокат шартномасини бажаришни рад этиши» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
XII. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Суд буйруғи бериш тўғрисидаги ишларни кўришда Ўзбекистон Республикаси Хўжалик процессуал кодекси нормаларини қўллашнинг айрим масалалари ҳақида» 2013 йил 5 декабрдаги 254-сонли қарорининг 9-банди «унинг раҳбари ёки ходимининг муҳр (штамп)» деган сўзлардан кейин «(муҳр мавжуд бўлган тақдирда)» деган сўзлар билан тўлдирилсин.
XIII. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Хўжалик судлари томонидан божхона ҳақидаги қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида» 2009 йил 24 апрелдаги 197-сонли қарори ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Олий хўжалик суди раиси К. КАМИЛОВ
Олий хўжалик суди Пленумининг котиби, судья К. ДАВЛЕТОВА
Тошкент ш.,
2016 йил 17 июнь,
299-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi plenumi
Qarori
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining ayrim qarorlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish hamda baʼzilarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisida
Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilganligi munosabati bilan “Sudlar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 47-moddasiga asosan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumi qaror qiladi:
I. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Xoʻjalik sudining qonuniy kuchga kirgan hujjatlarini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrishda Oʻzbekiston Respublikasi Xoʻjalik protsessual kodeksining qoʻllanishi haqida” 2003-yil 25-iyuldagi 111-sonli qaroriga quyidagi oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilsin:
1) 2-band quyidagi mazmundagi ikkinchi va uchinchi xatboshilari bilan toʻldirilsin:
“Qonuniy kuchga kirmagan sud hujjatini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish haqida ariza bilan murojaat etilganda, arizani qabul qilish XPK 117-moddasi birinchi qismining 1-bandiga mos holda rad etiladi, agar ariza ish yuritishga qabul qilingan boʻlsa, ariza boʻyicha ish yuritish XPK 86-moddasining 1-bandiga mos holda tugatiladi.
Sudlarning eʼtibori sud hujjati qonuniy kuchga kirgandan soʻng shu mazmunda qaytadan ariza bilan murojaat etish arizani umumiy tartibda koʻrib chiqishga toʻsqinlik qilmasligiga qaratilsin”;
2) 7-band “bekor boʻlishi” va “bekor qilingan” degan soʻzlardan keyin tegishincha “yoki oʻzgartirishi” va “yoki oʻzgartirilgan” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;
3) oʻzbekcha matni 9-bandining ikkinchi xatboshisidagi “ariza” degan soʻz “shikoyat” degan soʻz bilan almashtirilsin.
II. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Kassatsiya instansiyasida ishlarni koʻrishda Oʻzbekiston Respublikasi Xoʻjalik protsessual kodeksining qoʻllanilishi toʻgʻrisida” 2005-yil 23-dekabrdagi 136-sonli qarorining 15.2-bandi “daʼvo arizasini qaytarish,” degan soʻzlardan keyin “apellatsiya shikoyatini (protestini) qaytarish,” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin.
III. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Bankrotlik toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining xoʻjalik sudlari tomonidan qoʻllashning ayrim masalalari haqida” 2016-yil 27-yanvardagi 142-sonli qarori quyidagi mazmundagi 13.3-band bilan toʻldirilsin:
“13.3. Bankrotlik toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga muvofiq sud boshqaruvchisi bankrotlik, bankrotlikni yashirish yoki qasddan bankrotlikka olib kelish alomatlarini aniqlashga doir harakatlarni amalga oshirishi va chora-tadbirlar koʻrishi hamda ular haqida kreditorlar yigʻilishiga, xoʻjalik sudiga, bankrotlik toʻgʻrisidagi ishlar boʻyicha davlat organiga, shuningdek huquqni muhofaza qiluvchi organlarga xabar berishi shart.
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2013-yil 14-avgustdagi 224-sonli qarori bilan tasdiqlangan Soxta bankrotlik, bankrotlikni yashirish va qasddan bankrotlikka olib kelish alomatlarini aniqlash Qoidalarining (bundan buyon matnda Qoidalar deb yuritiladi) 9-bandiga binoan, qarzdorning arizasiga koʻra, bankrotlik toʻgʻrisida xoʻjalik sudi tomonidan ish qoʻzgʻatishning barcha holatlarida soxta bankrotlik alomatlarini aniqlash sud boshqaruvchisi tomonidan amalga oshiriladi hamda kuzatuv tartiboti jarayonida roʻyobga chiqariladi.
Shu munosabat bilan sudlar qarzdorning arizasi boʻyicha bankrotlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatilganda va kuzatuv joriy etilganda, ajrim bilan muvaqqat boshqaruvchisiga qarzdorning soxta bankrotligi belgilari mavjud yoki mavjud emasligi toʻgʻrisidagi xulosani sudga taqdim etish majburiyatini yuklashi lozim.
Qoidalarning 21-bandiga muvofiq bankrotlikni yashirish alomatlari:
bankrotlik toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatishdan oldingi davr mobaynida, shuningdek bankrotlikning soddalashtirilgan tartibotlari jarayonida davlat soliq inspeksiyalari xodimlari tomonidan;
bankrotlik tartibotlari jarayonida sud boshqaruvchisi tomonidan aniqlanadi.
Shu munosabat bilan sudlar kuzatuv joriy etish toʻgʻrisidagi ajrim (bankrotlik toʻgʻrisidagi ish qarzdorning arizasi boʻyicha qoʻzgʻatilgan holat bundan mustasno), tashqi boshqaruv yoki sanatsiya joriy etish haqidagi ajrim, shuningdek qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni ochish toʻgʻrisidagi hal qiluv qarori bilan sud boshqaruvchisiga bankrotlikni yashirish belgilari mavjud yoki mavjud emasligi toʻgʻrisidagi xulosani sudga taqdim etish majburiyatini yuklashi lozim.
Qoidalarning 25-bandiga muvofiq qasddan bankrotlikka olib kelish alomatlarini aniqlash xoʻjalik sudi tomonidan qarzdorni bankrot deb eʼtirof etilgan hamda tugatishga doir ish yuritish boshlangandan keyin amalga oshirilishi bois, sudlar qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni ochish toʻgʻrisidagi hal qiluv qarorida sud boshqaruvchisiga bankrotlikka olib kelish alomatlari mavjudligi yoki mavjud emasligi toʻgʻrisidagi xulosani taqdim etish majburiyati yuklanishi toʻgʻrisida koʻrsatishlari lozim.
Sudlarning eʼtibori Qoidalarning 39-42-bandlariga koʻra, Oʻzbekiston Respublikasining Xususiylashtirish, monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasida tashkil etilgan xulosani hamda unga ilova qilingan materiallarni koʻrib chiqish va ular boʻyicha fikrni taqdim etish uchun doimiy ishlovchi Komissiya xulosani va unga ilova qilingan materiallarni xoʻjalik sudi tomonidan murojaat tushgan paytdan boshlab bir oy muddatda koʻrib chiqishi va oʻzining fikrini xoʻjalik sudiga taqdim etishi kerakligiga qaratilsin.
Shu munosabat bilan sudlar soxta bankrotlik (bankrotlikni yashirish yoki qasddan bankrotlikka olib kelish) belgilari mavjudligi toʻgʻrisidagi sud boshqaruvchisining xulosasini va unga ilova qilingan hujjatlarni darhol mazkur Komissiyaga koʻrib chiqish uchun yuborishi lozim”.
IV. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Sudning hal qiluv qarori haqida” 2007-yil 15-iyundagi 161-sonli qarori 11-bandining birinchi xatboshisidagi “mashinkada terilgan” degan soʻzlar “mashinkada, kompyuterda yoxud boshqa elektron uskunada terilgan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
V. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Birinchi instansiya sudida ishlarni koʻrishda Oʻzbekiston Respublikasi Xoʻjalik protsessual kodeksining qoʻllanilishi toʻgʻrisida” 2007-yil 15-iyundagi 162-sonli qaroriga quyidagi oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilsin:
1) 12-banddagi oxirgi jumla quyidagi mazmunda bayon qilinsin:
“Bunday talab daʼvo predmeti boʻlmagan yangi talab hisoblanishi sababli, koʻrib chiqilmasligi va mazkur talab mustaqil ravishda bildirilishi mumkinligi hal qiluv qarorining asoslantiruvchi qismida koʻrsatiladi”;
2) 16-band quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:
“Sudlar inobatga olishi lozimki, ayblilik toʻgʻrisidagi masalani hal qilmay turib, jinoyat ishini tugatish haqidagi ajrim (qaror) yoki shaxsni maʼmuriy javobgarlikka tortish haqidagi qaror, ular (ajrim, qaror) bilan aniqlangan holatlarga huquqiy baho berishda, xoʻjalik sudi tomonidan dalil sifatida qabul qilinishi mumkin”;
3) 19-bandning ikkinchi xatboshisi quyidagi mazmundagi jumla bilan toʻldirilsin:
“Biroq, ishga jalb qilingan nizoning predmetiga nisbatan mustaqil talablar bilan arz qilmaydigan uchinchi shaxsning yuridik shaxs maqomiga ega emasligini yoki fuqaro (jismoniy shaxs) ekanligini vaj qilib, ish yuritishni tugatishga yoʻl qoʻyilmaydi”;
4) 26-bandning ikkinchi xatboshisidagi “va uning hududiy boshqarmalarining” degan soʻzlar “va uning hududiy boshqarmalarining palata aʼzosining manfaatlarini koʻzlab berilgan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
5) 27-band quyidagi mazmundagi uchinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:
“Prokuror, shuningdek qonunlarda nazarda tutilgan hollarda davlat va jamiyatning huquqlari va qonun bilan qoʻriqlanadigan manfaatlarini himoya qilish maqsadida sudga murojaat qilish huquqiga ega boʻlgan davlat organlari va boshqa organlar ham XPKda belgilangan tartibda sudga javobgarning manfaatida qarshi daʼvo berishi mumkin”.
VI. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Xoʻjalik sudlari tomonidan davlat boji toʻgʻrisidagi qonun hujjatlaring qoʻllashning ayrim masalalari haqida” 2008-yil 18-apreldagi 180-sonli qaroriga quyidagi oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilsin:
1) 4.3-band quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:
“Ish XPKning 33-moddasiga asosan boshqa xoʻjalik sudiga koʻrish uchun oʻtkazilganda, sud tomonidan avval toʻlangan davlat boji (pochta xarajatlari) inobatga olinishi kerak”;
2) 24-band quyidagi mazmundagi uchinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:
“Sudlar shuni inobatga olishi lozimki, kelishuv bitimini tasdiqlashda davlat boji daʼvo arizasida koʻrsatilgan talablardan kelib chiqib hisoblanadi”;
3) quyidagi mazmundagi 26.5-band bilan toʻldirilsin:
“26.5. SK 330-moddasining 25-bandiga koʻra., yuridik va jismoniy shaxslar sud ijrochisining harakatlari (harakatsizligi) ustidan bergan shikoyatlari boʻyicha davlat bojini toʻlashdan ozod qilingan. Sudlarga tushuntirilsinki, bunday talab qanoatlantirilganda davlat boji javobgardan undiriladi, talabni qanoatlantirish rad etilgan holda, esa davlat boji arizachidan undirilmaydi”;
4) 29-band:
birinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Xoʻjalik sudiga yuridik va tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirayotgan jismoniy shaxslarning manfaatida prokuror, davlat va boshqa organ tomonidan berilgan daʼvoni qanoatlantirish rad etilganda (ish yuritish tugatilganda, daʼvo koʻrmasdan qoldirilganda), manfaatlari himoya qilinib daʼvo berilgan shaxsdan davlat boji undirilmaydi, XPK 86-moddasining 7-bandiga asosan kelishuv bitimi tasdiqlanishi munosabati bilan ish yuritish tugatilishi bundan mustasno. Mazkur qoida manfaatlari himoya qilinib daʼvo berilgan shaxsning oʻzi, yaʼni daʼvogar tomonidan XPKning 40-moddasi tartibida daʼvoning predmeti oʻzgartirilganda yoxud daʼvo talablarining miqdori koʻpaytirilganda, daʼvoning ushbu oʻzgartirilgan (koʻpaytirilgan) qismi boʻyicha qoʻllanilmaydi, SKning 330-moddasiga asosan davlat boji toʻlashdan ozod etilgan holatlar bundan mustasno”;
quyidagi mazmundagi uchinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:
“Davlat bojidan ozod qilingan daʼvogarning daʼvo talablarini qanoatlantirish toʻgʻrisidagi sudning hal qiluv qarori javobgarning (belgilangan tartibda va miqdorda davlat boji toʻlanganda) apellatsiya yoki kassatsiya shikoyati boʻyicha bekor qilinib, daʼvo asossizligi sababli rad etilgan taqdirda, javobgar tomonidan toʻlangan sud xarajatlari daʼvogardan javobgar foydasiga undiriladi”.
VII. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Kelishuv bitimini tasdiqlashda Oʻzbekiston Respublikasi Xoʻjalik protsessual kodeksi normalarining qoʻllanilishi haqida” 2009-yil 18-dekabrdagi 204-sonli qaroriga quyidagi qoʻshimchalar kiritilsin:
1) quyidagi mazmundagi 14.1-band bilan toʻldirilsin:
“14.1. FK 179-moddasining birinchi qismiga asosan davlat korxonasi oʻziga biriktirib qoʻyilgan mol-mulkni mulkdorning roziligi bilangina boshqa shaxsga berishga yoki uni boshqacha usulda tasarruf etishga haqli.
“Baholash faoliyati toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 11-moddasida davlatga toʻla yoki umumiy mulk huquqida qisman qarashli baholash obyektlari bitim tuzishga jalb etilgan taqdirda baholash oʻtkazilishi majburiyligi nazarda tutilgan.
Shu bois, sudlar kelishuv bitimini tasdiqlash masalasini koʻrib chiqishda kelishuv bitimi obyekti davlat mulki boʻlsa tasarruf etish huquqiga ega boʻlgan vakolatli davlat organining roziligi olinganligiga va obyekt baholanganligiga eʼtibor qaratishi lozim”;
2) 19-band quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:
“Agar sud tomonidan tasdiqlangan kelishuv bitimini taraflar oʻzaro bekor qilib yoki uni shartlarini oʻzgartirib, sudga yangi tahrirdagi kelishuv bitimini tasdiqlash uchun taqdim etsa, sud bunday arizani qanoatlantirishni rad etish haqida ajrim chiqaradi va bunday ajrim ustidan shikoyat qilinmaydi (protest keltirilmaydi)”.
VIII. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Xoʻjalik sudlari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksi umumiy qismini qoʻllashning ayrim masalalari haqida” 2010-yil iyundagi 210-sonli qaroriga quyidagi oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilsin:
1) 20-band quyidagi mazmundagi uchinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:
“Sudlar inobatga olishlari lozimki, ayblilik toʻgʻrisidagi masalani hal qilmay turib, jinoyat ishini tugatish haqidagi ajrim (qaror) yoki shaxsni maʼmuriy javobgarlikka tortish haqidagi qaror, ular (ajrim, qaror) bilan aniqlangan holatlarga huquqiy baho berishda, xoʻjalik sudi tomonidan dalil sifatida qabul qilinishi mumkin”;
2) 35-bandning ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Agar davlat soliq xizmati organi tomonidan Soliq kodeksi 54-moddasining uchinchi qismiga asosan, moliyaviy jarimani boʻlib-boʻlib toʻlashga ruxsat berilgan boʻlsa, soliq toʻlovchi boʻlib-boʻlib toʻlashga ruxsat berilgan muddatga rioya qilmagan taqdirda, soliq inspeksiyasi moliyaviy jarimani sud tartibida qoʻllash haqida ariza bilan murojaat qilishi mumkin”;
3) quyidagi mazmundagi 35.2-band bilan toʻldirilsin:
“35.2. Sudlarga tushuntirilsinki, Soliq kodeksi 108-moddasining sakkizinchi va toʻqqizinchi qismlari, 112-moddasining toʻrtinchi qismida nazarda tutilgan qoidalar Soliq kodeksining 17-bobida nazarda tutilgan soliqqa oid huquqbuzarliklar va moliyaviy sanksiyalargagina qoʻllaniladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Alkogolli mahsulotlar bilan chakana savdo qilishni yanada tartibga solish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2007-yil 16-martdagi PQ-605-sonli Qarorining 3-bandida, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Birjadan tashqari valyuta bozorini yanada rivojlantirish va mustahkamlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2000-yil 29-iyundagi 245-sonli qarorining 4-bandida, Soliq kodeksi 53-moddasining oltinchi qismida va boshqa qonun hujjatlarida belgilangan moliyaviy sanksiyalarni qoʻllash bilan bogʻliq ishlarni koʻrishda ushbu qoidalar tatbiq etilmaydi”;
4) quyidagi mazmundagi 42.1,42.2-bandlar bilan toʻldirilsin:
“42.1. Muddati oʻtkazib yuborilgan debitorlik va kreditorlik qarzlarni qisqartirish va budjetga toʻlovlar intizomini mustahkamlash boʻyicha Respublika komissiyasining xoʻjalik yurituvchi subyektlarning budjet va davlat maqsadli jamgʻarmalariga toʻlovlar boʻyicha penyalar va moliyaviy jarimalarni hisobdan chiqarish, qarzlarini (asosiy summani, penyalarni, jarima sanksiyalarini) toʻlash muddatini kechiktirish toʻgʻrisidagi qarorlari davlat soliq xizmati organining daʼvo arizasini (arizani) qanoatlantirishni rad qilish uchun asos boʻladi.
Qarzlarni toʻlash boʻyicha muddatni kechiktirish toʻgʻrisidagi komissiya qarorida belgilangan muddatning tugaganligi davlat soliq xizmati organi tomonidan xoʻjalik sudiga yangi asoslar bilan umumiy tartibda daʼvo arizasi (ariza) taqdim etilishiga toʻsqinlik qilmaydi.
42.2. Sud buyrugʻi berilganidan keyin davlat soliq xizmati organi tomonidan ayni bir predmet va ayni bir asoslar boʻyicha daʼvo taqdim etilsa, daʼvo arizasini qabul qilish XPK 117-moddasi birinchi qismining 2-bandiga asosan rad etiladi, agar daʼvo arizasi ish yuritishga qabul qilingan boʻlsa, ish yuritish XPK 86-moddasining 2-bandiga asosan tugatiladi”.
IX. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Mulk huquqini tan olish toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrishda qonun hujjatlarini qoʻllashning ayrim masalalari haqida” 2010-yil noyabrdagi 220-sonli qaroriga quyidagi qoʻshimchalar kiritilsin:
1) 11-band quyidagi mazmundagi uchinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:
“Agar ishni koʻrish jarayonida qurilmaning oʻzboshimchalik bilan qurilganligi aniqlansa, sud FKning 187-moddasiga asosan bunday qurilmaga mulk huquqini belgilamaydi, FK 212-moddasining toʻrtinchi va beshinchi qismlaridagi holatlar bundan mustasno”;
2) 12.4-band quyidagi mazmundagi beshinchi va oltinchi xatboshilar bilan toʻldirilsin:
“Agar oʻzboshimchalik bilan qurilgan imorat arxitektura va qurilish normalari hamda qoidalariga javob berishi, imoratning saqlab qolinishi boshqa shaxslarning huquqlari va qonun bilan qoʻriqlanadigan manfaatlarining buzilishiga sabab boʻlmasligi daʼvogar tomonidan isbotlab berilsa yoki bu holat sud tomonidan aniqlansa, nizoli imorat fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga xavf tugʻdirmasligi masalasiga sudlar huquqiy baho berishi lozim.
Sudlarning eʼtibori FKning 212-moddasida shaxs oʻziga qarashli boʻlgan yer uchastkasida oʻzboshimchalik bilan qurgan imoratga nisbatan mulk huquqi sud tomonidan eʼtirof etilishi mumkinligi nazarda tutilmaganligiga qaratilsin”.
X. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Oʻzbekiston Respublikasining 2011-yil 21-apreldagi “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi Qonuni qabul qilinganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasi Xoʻjalik protsessual kodeksini qoʻllashning ayrim masalalari haqida” 2011-yil 30-iyundagi 229-sonli qarorining 24-bandidagi “oʻn” degan soʻz “besh” degan soʻz bilan almashtirilsin.
XI. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Mulk ijarasi shartnomasi toʻgʻrisidagi fuqarolik qonun hujjatlarini qoʻllashning ayrim masalalari haqida” 2011-yil 1-dekabrdagi 234-sonli qarorining 13.4-bandidagi “shartnomani rad etishi” degan soʻzlar “prokat shartnomasini bajarishni rad etishi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
XII. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Sud buyrugʻi berish toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrishda Oʻzbekiston Respublikasi Xoʻjalik protsessual kodeksi normalarini qoʻllashning ayrim masalalari haqida” 2013-yil 5-dekabrdagi 254-sonli qarorining 9-bandi “uning rahbari yoki xodimining muhr (shtamp)” degan soʻzlardan keyin “(muhr mavjud boʻlgan taqdirda)” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin.
XIII. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Xoʻjalik sudlari tomonidan bojxona haqidagi qonun hujjatlarini qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2009-yil 24-apreldagi 197-sonli qarori oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
Oliy xoʻjalik sudi raisi K. KAMILOV
Oliy xoʻjalik sudi Plenumining kotibi, sudya K. DAVLETOVA
Toshkent sh.,
2016-yil 17-iyun,
299-son
пленума Высшего хозяйственного суда Республики Узбекистан
Постановление
О внесении изменений и дополнений, а также признании утратившими силу некоторых постановлений Пленума Высшего хозяйственного суда Республики Узбекистан
В связи с внесением изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан, руководствуясь статьей 47 Закона Республики Узбекистан «О судах», Пленум Высшего хозяйственного суда Республики Узбекистан постановляет:
I. Внести в постановление Пленума Высшего хозяйственного суда Республики Узбекистан от 25 июля 2003 года № 111 «О применении Хозяйственного процессуального кодекса Республики Узбекистан при пересмотре вступивших в законную силу судебных актов по вновь открывшимся обстоятельствам» следующие изменения и дополнения:
1) пункт 2 дополнить абзацами вторым и третьим следующего содержания:
«В случае обращения с заявлением о пересмотре по вновь открывшимся обстоятельствам не вступившего в законную силу судебного акта, заявление подлежит отказу в принятии применительно к пункту 1 части первой статьи 117 ХПК, а если заявление принято к производству — производство по заявлению подлежит прекращению применительно к пункту 1 статьи 86 ХПК.
Обратить внимание судов, что повторное обращение с таким заявлением после вступления в законную силу судебного акта не препятствует рассмотрению заявления в общем порядке»;
2) пункт 7 после слов «отменой» и «отмененные» дополнить словами «или изменением» и «или измененные» соответственно;
3) в абзаце втором пункта 9 узбекского текста слово «ариза» заменить словом «шикоят».
II. Пункт 15.2 постановления Пленума Высшего хозяйственного суда Республики Узбекистан от 23 декабря 2005 года № 136 «О применении Хозяйственного процессуального кодекса Республики Узбекистан при рассмотрении дел в кассационной инстанции» после слов «возвращении искового заявления,» дополнить словами «возвращении апелляционной жалобы (протеста),».
III. Дополнить пунктом 13.3 постановление Пленума Высшего хозяйственного суда Республики Узбекистан от 27 января 2006 года № 142 «О некоторых вопросах применения хозяйственными судами Закона Республики Узбекистан «О банкротстве» следующего содержания:
«13.3. В соответствии с законодательством о банкротстве судебный управляющий обязан осуществлять действия и принимать меры по выявлению признаков лжебанкротства, сокрытия банкротства или преднамеренного банкротства и сообщать о них собранию кредиторов, хозяйственному суду, в государственный орган по делам о банкротстве, а также в правоохранительные органы.
Согласно пункту 9 Правил по выявлению признаков лжебанкротства, сокрытия банкротства и преднамеренного банкротства, утвержденным постановлением Кабинета Министров Республики Узбекистан от 14 августа 2013 года № 224 (далее — Правила), определение признаков лжебанкротства производится судебным управляющим во всех случаях возбуждения хозяйственным судом дела о банкротстве по заявлению должника, и осуществляется в ходе процедуры наблюдения.
В связи с этим, судам, при возбуждении дела о банкротстве по заявлению должника и введении наблюдения, определением следует возлагать на временного управляющего обязанность по предоставлению в суд заключения о наличии либо отсутствия признаков лжебанкротства должника.
В соответствии с пунктом 21 Правил признаки сокрытия банкротства определяются:
сотрудниками государственных налоговых инспекций в течение периода, предшествующего возбуждению дела о банкротстве, а также в ходе упрощенных процедур банкротства;
судебным управляющим в ходе процедур банкротства.
В связи с этим, судам, определением о введении наблюдения (за исключением возбуждением дело о банкротстве по заявлению должника), определением о введении санации или внешнего управления, а также решением о признании должника банкротом и открытии ликвидационного производства следует возлагать на судебного управляющего обязанность по представлению заключения о наличии или отсутствии признаков сокрытия банкротства.
Поскольку в соответствии с пунктом 25 Правил определение признаков преднамеренного банкротства производится после признания хозяйственным судом должника банкротом и открытия ликвидационного производства, судам следует в решении о признания должника банкротом и открытия ликвидационного производства указывать о возложении обязанности на судебного управляющего по представлению заключения о наличии или отсутствии признаков преднамеренного банкротства.
Обратить внимание судов, что согласно пунктам 39 — 42 Правил созданная в Государственном комитете Республики Узбекистан по приватизации, демонополизации и развитию конкуренции для рассмотрения заключения и приложенных к нему материалов и представления по ним мнения постоянно действующая Комиссия в месячный срок с момента поступления обращения со стороны хозяйственного суда должна рассмотреть заключение судебных управляющих и представить свое мнение в хозяйственный суд.
В связи с этим, судам следует заключение судебного управляющего о наличии признаков лжебанкротства (сокрытия банкротства или преднамеренного банкротства) и приложенные к нему документы незамедлительно направлять на рассмотрение указанной Комиссии»;
IV. В абзаце первом пункта 11 постановления Пленума Высшего хозяйственного суда Республики Узбекистан от 15 июня 2007 года № 161 «О судебном решении» слова «напечатано на машинке» заменить словами «напечатано на машинке, компьютере либо на другом электронном устройстве».
V. Внести в постановление Пленума Высшего хозяйственного суда Республики Узбекистан от 15 июня 2007 года № 162 «О применении Хозяйственного процессуального кодекса Республики Узбекистан при рассмотрении дел в суде первой инстанции» следующие изменения и дополнения:
1) последнее предложение пункта 12 изложить в следующей редакции:
«Поскольку такое требование считается новым требованием, не являющимся предметом иска, в мотивировочной части решения указывается, что такое требование не подлежит рассмотрению и может быть заявлено самостоятельно»;
2) пункт 16 дополнить абзацем вторым следующего содержания:
«Судам следует иметь в виду, что хозяйственным судом может быть принято в качестве доказательства определение (постановление) о прекращении уголовного дела без разрешения вопроса о виновности либо постановление о привлечении лица к административной ответственности, при даче правовой оценки обстоятельствам, установленным ими (определением, постановлением)»;
3) абзац второй пункта 19 дополнить предложением следующего содержания:
«Однако не допускается прекращение производства по делу по основанию, что привлеченное к участию в деле третье лицо, не заявляющее самостоятельные требования на предмет спора, не обладает статусом юридического лица или является гражданином (физическим лицом)»;
4) в абзаце втором пункта 26 слова «и ее территориальных управлений» заменить словами «и ее территориальных управлений, поданному в интересах члена палаты»;
5) пункт 27 дополнить абзацем третьим следующего содержания:
Прокурор, а также государственные и иные органы, имеющие в предусмотренных законодательными актами случаях право на обращение в суд в защиту прав и охраняемых законом интересов государства и общества, также могут предъявить в суд встречный иск в интересах ответчика в порядке, установленном ХПК.
VI. Внести в постановление Пленума Высшего хозяйственного суда Республики Узбекистан от 18 апреля 2008 года № 180 «О некоторых вопросах применения хозяйственными судами законодательства о государственной пошлины» следующие изменения и дополнения:
1) пункт 4.3 дополнить абзацем вторым следующего содержания:
«При передаче дела на рассмотрение другого хозяйственного суда на основании статьи 33 ХПК, судом должна быть принята во внимание ранее уплаченная государственная пошлина (почтовые расходы)»;
2) пункт 24 дополнить абзацем третьим следующего содержания:
«Судам следует иметь в виду, что при утверждении мирового соглашения государственная пошлина исчисляется исходя из требований, указанных в исковом заявлении»;
3) дополнить пунктом 26.5 следующего содержания:
«26.5 Согласно пункту 25 статьи 330 НК юридические и физические лица по жалобам на действия (бездействие) судебного исполнителя освобождены от уплаты государственной пошлины. Разъяснить судам, что при удовлетворении такого требования государственная пошлина взыскивается с ответчика, а в случае отказа в удовлетворении требования государственная пошлина с заявителя не взыскивается»;
4) в пункте 29 :
абзац первый изложить в следующей редакции:
«При отказе в удовлетворение иска (прекращении производства по делу, оставлении иска без рассмотрения), заявленном прокурором, государственным и иным органом в интересах юридических и физических лиц, осуществляющих предпринимательскую деятельность, с лица, в интересах которого был подан иск, государственная пошлина не взыскивается, за исключением прекращения производства по делу в связи с утверждением мирового соглашения на основании пункта 7 статьи 86 ХПК. Если само лицо, в интересах которого предъявлен иск, на основании статьи 40 ХПК изменил предмет иска либо увеличил размер исковых требований, то данное правило не распространяется на данную измененную (увеличенную) часть иска, за исключением случаев освобождения от уплаты государственной пошлины на основании статьи 330 НК»;
дополнить абзацем третьим следующего содержания:
«В случае отмены по апелляционной или кассационной жалобы ответчика (с уплатой государственной пошлины в установленном порядке и размере) решения суда об удовлетворении исковых требований истца, освобожденного от уплаты государственной пошлины, и отказе в удовлетворении иска в связи с его необоснованностью, уплаченные ответчиком судебные расходы подлежат взысканию с истца в пользу ответчика».
VII. Постановление Пленума Высшего хозяйственного суда Республики Узбекистан от 18 декабря 2009 года № 204 «О применении норм Хозяйственного процессуального кодекса Республики Узбекистан при утверждении мирового соглашения» дополнить следующими дополнениями:
1) дополнить пунктом 14.1 следующего содержания:
«14.1. Согласно части первой статьи 179 ГК государственное предприятие вправе отчуждать или иным способом распоряжаться закрепленным за ним имуществом лишь с согласия собственника этого имущества.
В статье 11 Закона Республики Узбекистан «Об оценочной деятельности» предусмотрено, обязательность проведение оценки, в случае вовлечения в сделку объектов оценки, принадлежащих полностью или на праве общей собственности частично государству.
В связи с этим, суды при рассмотрении вопроса об утверждении мирового соглашения, если объект мирового соглашения является государственным имуществом, должны обращать внимание на получение согласия полномочного государственного органа имеющего право на отчуждение и на то что объект был оценен»;
2) пункт 19 дополнить абзацем вторым следующего содержания:
«Если утвержденное судом мировое соглашение расторгнуто сторонами и представлено суду для утверждения мировое соглашение в новой редакции, суд выносит определение об отказе в удовлетворении такого заявления и такое определение не подлежит обжалованию (опротестованию)».
VIII. Внести в постановление Пленума Высшего хозяйственного суда от июня 2010 года № 210 «О некоторых вопросах применения хозяйственными судами общей части Налогового кодекса Республики Узбекистан» следующие изменения и дополнения:
1) пункт 20 дополнить абзацем третьим следующего содержания:
«Судам следует иметь в виду, что хозяйственным судом может быть принято в качестве доказательства определение (постановление) о прекращении уголовного дела без разрешения вопроса о виновности либо постановление о привлечении лица к административной ответственности, при даче правовой оценки обстоятельствам, установленным ими (определением, постановлением)»;
2) абзац второй пункта 35 изложить в следующей редакции:
«Если органом государственной налоговой службы предоставлена рассрочка уплаты финансовой санкции на основании части третьей статьи 54 Налогового кодекса и в случае не несоблюдения налогоплательщиком срока предоставленной рассрочки, орган государственной налоговой службы может обратиться с заявлением о применении финансового штрафа в судебном порядке»;
3) дополнить пунктом 35.2 следующего содержания:
«35.2. Разъяснить судам, что правила, предусмотренные частями восьмой и девятой статьи 108, частью четвертой статьи 112 Налогового кодекса применяются только к налоговым правонарушениям и финансовым, предусмотренным в главе 17 Налогового кодекса».
При рассмотрении дел, связанных с применением финансовых санкций, предусмотренных пунктом 3 Постановления Президента Республики Узбекистан от 16 марта 2007 года № ПП-605 «О мерах по дальнейшему упорядочению розничной торговли алкогольной продукции», пунктом 4 постановления Кабинета Министров Республики Узбекистан от 29 июня 2000 года № 245 «О мерах по дальнейшему развитию и укреплению внебиржевого валютного рынка», частью шестой статьи 53 Налогового кодекса и другими актами законодательства, эти правила не применяются»;
4) дополнить пунктами 42.1,42.2 следующего содержания:
«42.1. Решения Республиканской комиссии по сокращению просроченной дебиторской и кредиторской задолженности и укреплению дисциплины платежей в бюджет о списании пени и штрафных санкций хозяйствующих субъектов по платежам в бюджет и государственные целевые фонды, об отсрочке по уплате задолженности (основной суммы, пени, штрафных санкций) является основанием для отказа в удовлетворении искового заявления (заявления) органа государственной налоговой службы.
Окончание срока, предусмотренного в решении комиссии об отсрочке по уплате задолженности, не препятствует органу государственной налоговой службы для предъявления в общем порядке в хозяйственный суд искового заявления (заявления) по новым основаниям.
42.2. При предъявлении органом государственной налоговой службы, после выдачи судебного приказа, иска о том же предмете и по тем же основаниям, исковое заявление подлежит отказу в принятии на основании пункта 2 части первой статьи 117 ХПК, а если исковое заявление принято к производству — производство по делу подлежит прекращению на основании пункта 2 статьи 86 ХПК».
IX. Внести в постановление Пленума Высшего хозяйственного суда от ноября 2010 года № 220 «О некоторых вопросах применения актов законодательства о признании права собственности» следующие дополнения:
1) пункт 11 дополнить абзацем третьим следующего содержания:
«Если в ходе рассмотрения дела будет установлено, что постройка является самовольной, суд не признает право собственности на такую постройку на основании статьи 187 ГК, за исключением случаев, предусмотренных в частях четвертой и пятой статьи 212 ГК».
2) пункт 12.4 дополнить абзацами пятым и шестым следующего содержания:
«Если истец докажет, что самовольная постройка соответствует архитектурным и строительным нормам и правилам, сохранение постройки не нарушает права и охраняемых законом интересов других лиц, или это обстоятельство будет установлено судом, судам следует давать правовую оценку вопросу — не создает ли спорная постройка угрозу жизни и здоровью граждан.
Обратить внимание судов, что в статье 212 ГК не предусмотрено признание судом права собственности на самовольную постройку за лицом, осуществившим постройку на принадлежащем ему земельном участке».
X. В пункте 24 постановления Пленума Высшего хозяйственного суда от 30 июня 2011 года № 229 «О некоторых вопросах применения Хозяйственного процессуального кодекса Республики Узбекистан в связи с принятием Закона Республики Узбекистан «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» от 21 апреля 2011 года» слово «десятидневный» заменить словом «пятидневный».
XI. В пункте 13.4 постановления Пленума Высшего хозяйственного суда Республики Узбекистан от 1 декабря 2011 года № 234 «О некоторых вопросах применения норм гражданского законодательства об имущественном найме (аренде)» слова «отказ нанимателя от договора» заменить словами «отказ нанимателя от исполнения обязательств по договору проката».
XII. Пункт 9 постановления Пленума Высшего хозяйственного суда от 5 декабря 2013 года № 254 «О некоторых вопросах применения норм Хозяйственного процессуального кодекса Республики Узбекистан» при рассмотрении дел о выдаче судебного приказа» после слов «его руководителя или сотрудника, заверенная печатью (штампом)» дополнить словами «(при наличии печати)».
XIII. Признать утратившим силу постановление Пленума Высшего хозяйственного суда Республики Узбекистан от 24 апреля 2009 года № 197 «О некоторых вопросах применения таможенного законодательства хозяйственными судами».
Председатель Высшего хозяйственного суда К. КАМИЛОВ
Секретарь Пленума, судья Высшего хозяйственного суда К. ДАВЛЕТОВА
г. Ташкент,
17 июня 2016 г.,
№ 299