📅 2016-yil 21-sentabr · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2016-yil 21-sentabr · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2016 йил 21 сентябрь · Қонунлар ва кодекслар
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 21 сентября 2016 г. · Законы и кодексы
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 21 September 2016 · Laws and codes
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикасининг Қонуни
Ўзбекистон Республикасининг Қонуни
«Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш ҳақида
Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш тўғрисида
Қонунчилик палатаси томонидан 2016 йил 5 августда қабул қилинган Сенат томонидан 2016 йил 24 августда маъқулланган
1-модда . Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 26 декабрда қабул қилинган «Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш тўғрисида»ги 543-I-сонли Қонунига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1998 йил, № 1, 12-модда; 2000 йил, № 5-6, 153-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2011 йил № 1, 1-модда; 2013 йил, № 4, 98-модда; 2014 йил, № 9, 244-модда) ўзгартиш ва қўшимчалар киритилиб, унинг янги таҳрири тасдиқлансин ( илова қилинади).
2-модда . Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;
давлат бошқаруви органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.
3-модда . Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
1-боб. Умумий қоидалар
1-модда. Ушбу Қонуннинг мақсади
Ушбу Қонуннинг мақсади ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги муносабатларни тартибга солишдан иборат.
2-модда. Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш тўғрисидаги қонунчилик
Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш тўғрисидаги қонунчилик ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатларидан иборатдир.
Агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномасида Ўзбекистон Республикасининг ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш тўғрисидаги қонунчилигида назарда тутилганидан бошқача қоидалар белгиланган бўлса, халқаро шартнома қоидалари қўлланилади.
3-модда. Асосий тушунчалар
Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
ботаника коллекцияси — илмий, маданий-маърифий, ўқув-тарбиявий ва эстетик аҳамиятга эга бўлган,ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликлар яшаш фаолияти маҳсулотларининг тизимлаштирилган тўплами(гербарийлар, уруғлар) ҳамда сунъий яратилган шароитларда (ботаника боғларида, дендрология боғларида, питомникларда, плантацияларда ва бошқаларда) етиштириладиган ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликлар;
ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликлар — маданийлаштирилмаган дарахтлар, буталар, ўтсимонлар, қирққулоқсимонлар, йўсинсимонлар, сувўтлар, лишайниклар ва замбуруғлар;
ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларнинг яшаш фаолияти маҳсулотлари — ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларнинг яшаш фаолияти натижасида ҳосил бўлган илдизлар, пиёзбошлар, таналар, поялар, новдалар, пўстлоқ, барглар, ғунчалар, гуллар, уруғлар, мевалар, шарбат (елим) ва бошқа маҳсулотлар;
ўсимлик дунёси — Ўзбекистон Республикаси ҳудудида табиий муҳитда ўсадиган ёки сунъий яратилган шароитларда етиштириладиган барча турдаги ёввойи ўсимликлар мажмуи;
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш — ўсимлик дунёсининг яшаш фаолияти учун қулай шароитларни таъминлашга, унинг йўқ қилиб юборилишининг ёки унга бошқача зарарли таъсир кўрсатилишининг олдини олишга қаратилган фаолият;
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан оқилона фойдаланиш бўйича биотехник тадбирлар — ўсимлик дунёсини сақлаб қолиш, тиклаш,такрор кўпайтириш ва ундан оқилона фойдаланишга, у ўсадиган муҳитни сақлаб қолишга қаратилган, илмий асосланган тадбирлар мажмуи.
4-модда. Ўсимлик дунёсига нисбатан мулкчилик
Ўсимлик дунёси умуммиллий бойлик бўлиб, ундан оқилона фойдаланиш лозим ва у давлат томонидан муҳофаза қилинади.
Табиий муҳитда ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликлар давлат мулкидир.
Сунъий яратилган шароитларда етиштириладиган ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликлар юридик ёки жисмоний шахснинг мулки бўлиши мумкин.
5-модда. Ўсимлик дунёси объектлари
Ўсимлик дунёси объектлари қуйидагилардан иборат:
ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликлар;
ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларнинг яшаш фаолияти маҳсулотлари;
ботаника коллекциялари.
6-модда. Ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланувчилар
Юридик ва жисмоний шахслар ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланувчилар бўлиши мумкин.
Ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланувчилар ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланиш борасида ўзларига тегишли бўлган ҳуқуқни қонунчиликда белгиланган шартларда ва тартибда амалга оширади.
2-боб. Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасини тартибга солиш
7-модда. Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги давлат сиёсатининг асосий йўналишлари
Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги давлат сиёсатининг асосий йўналишлари қуйидагилардан иборат:
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги давлат дастурларини, шунингдек бошқа чора-тадбирларни ишлаб чиқиш ҳамда амалга ошириш;
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги нормаларни давлат томонидан белгилаш;
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасида давлат назоратини амалга ошириш;
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги илмий-тадқиқот фаолиятини ривожлантириш;
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасида халқаро ҳамкорликни ривожлантириш.
8-модда. Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасида давлат бошқаруви
Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасида давлат бошқаруви Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси, Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Ўсимликлар карантини ва ҳимояси агентлиги, шунингдек маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари томонидан уларнинг ваколатлари доирасида амалга оширилади.
9-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги ваколатлари
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасида ягона давлат сиёсати амалга оширилишини таъминлайди;
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги давлат дастурларини тасдиқлайди ҳамда амалга оширади;
республика ижро этувчи ҳокимият органларининг ва хўжалик бошқаруви органларининг ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги фаолиятини ўз ваколатлари доирасида мувофиқлаштиради;
умумдавлат аҳамиятига молик муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар ташкил этиш тўғрисида қарор қабул қилади.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.
10-модда. Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги ваколатлари
Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги:
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги давлат дастурларини ҳамда бошқа дастурларни ишлаб чиқиш ва амалга оширишда иштирок этади;
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ишлаб чиқишда иштирок этади;
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги қоидаларни, ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланиш нормалари ҳамда нормативларини ишлаб чиқишни ташкил этади ва тасдиқлайди;
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасида давлат назоратини амалга оширади;
давлат ўрмон фондига кирмайдиган дарахтлар ва буталарнинг қимматбаҳо навларини ғайриқонуний равишда кесганлик, йўқ қилганлик учун юридик шахсларга жарима тарзида молиявий санкция қўллаш тўғрисида қарор қабул қилади;
ўсимлик дунёси объектларининг давлат ҳисобини ва улардан фойдаланиш ҳажмларининг ҳисобини белгиланган тартибда юритади;
ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликлар етиштириладиган питомниклар ва плантацияларнинг давлат ҳисобини юритади;
ўсимлик дунёси объектларининг давлат кадастрини юритади;
Ўзбекистон Республикаси Қизил китобини юритади ва унинг нашр этилишини таъминлайди;
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасида давлат экологик экспертизасини ўтказади;
юридик ва жисмоний шахсларга ўсимлик дунёси объектларидан махсус фойдаланиш учун ушбу Қонунга мувофиқ рухсатнома беради;
бириктирилган муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларда ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан оқилона фойдаланиш бўйича биотехник тадбирларни амалга оширади.
Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.
11-модда. Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳузуридаги Ўрмон хўжалиги агентлиги ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги ваколатлари
Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳузуридаги Ўрмон хўжалиги агентлиги:
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги давлат дастурларини ҳамда бошқа дастурларни ишлаб чиқиш ва амалга оширишда иштирок этади;
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ишлаб чиқишда иштирок этади;
давлат ўрмон фонди ерларидаги ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги қоидаларни, ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланиш нормалари ҳамда нормативларини ишлаб чиқишда иштирок этади ва тасдиқлайди;
давлат ўрмон фонди ерларидаги ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасида идоравий назоратни амалга оширади;
давлат ўрмон фонди ерларидаги ўсимлик дунёси объектларининг давлат ҳисобини ва улардан фойдаланиш ҳажмларининг ҳисобини белгиланган тартибда юритади;
Ўзбекистон Республикаси Қизил китобини юритишда иштирок этади;
юридик ва жисмоний шахсларга давлат ўрмон фонди ерларида ўсимлик дунёси объектларидан махсус фойдаланиш учун рухсатнома беради;
давлат ўрмон фонди ерларидаги ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан оқилона фойдаланиш бўйича биотехник тадбирларни амалга оширади.
Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳузуридаги Ўрмон хўжалиги агентлиги қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.
11 1 -модда. Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Ўсимликлар карантини ва ҳимояси агентлигининг ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги ваколатлари
Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Ўсимликлар карантини ва ҳимояси агентлиги:
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги давлат дастурларини ҳамда бошқа дастурларни ишлаб чиқиш ва амалга оширишда иштирок этади;
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ишлаб чиқишда иштирок этади;
ўсимликларнинг ташқи ва ички карантини бўйича давлат тадбирлари тизимини амалга оширади;
ўсимлик дунёсида карантиндаги зарарли организмларга қарши курашишга доир чора-тадбирларни белгилайди ва уларнинг амалга оширилиши устидан назоратни амалга оширади;
ўсимлик дунёсида карантиндаги зарарли организмлар тарқалишининг олдини олиш мақсадида кузатувларни амалга оширади;
ўсимликлар карантини объектларига қарши курашишнинг самарали ва илғор усуллари амалга оширилишини ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги ваколатли органлар билан биргаликда таъминлайди, уларнинг қўлланилиши устидан назоратни амалга оширади;
иқтисодиёт тармоқларига катта зарар етказиши мумкин бўлган карантиндаги ва бошқа хавфли зараркунандаларнинг, ўсимликлар касалликларининг ва бегона ўтларнинг хорижий мамлакатлардан кириб келишидан Ўзбекистон Республикаси ҳудудини муҳофаза қилади;
келиб чиқиши ўсимликка мансуб бўлган қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини ва бошқа маҳсулотларни ишлаб чиқариш, тайёрлаш, ташиш, сақлаш, қайта ишлаш, реализация қилиш ва улардан фойдаланишда белгиланган қоидаларга риоя этилиши устидан давлат назоратини амалга оширади ва ўсимликлар карантинини жорий этади;
ўсимликлар карантини объектларига қарши курашиш бўйича ихтисослаштирилган фумигация бўлинмаларини тузади, томорқа, фермер ва деҳқон хўжаликларига, ўрмон хўжаликларига, шунингдек бошқа юридик ва жисмоний шахсларга ўсимликлар карантини объектларига қарши курашишда хизматлар кўрсатади;
экспорт қилинаётган ва хорижий мамлакатлардан Ўзбекистон Республикасига олиб кирилаётган ўсимликлар карантини остидаги маҳсулотларни ва ўсимликлар карантини объектларини ташувчиларни карантин текширувидан ҳамда лаборатория экспертизасидан ўтказади.
Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Ўсимликлар карантини ва ҳимояси агентлиги қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.
12-модда. Маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги ваколатлари
Маҳаллий давлат ҳокимияти вакиллик органлари ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги ҳудудий дастурларни тасдиқлайди ва уларнинг бажарилиши устидан назоратни амалга оширади.
Маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари:
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги давлат дастурларини ҳамда бошқа дастурларни ишлаб чиқишда ва амалга оширишда иштирок этади;
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги ҳудудий дастурларни ишлаб чиқади ва тасдиқлаш учун маҳаллий давлат ҳокимияти вакиллик органларига киритади ҳамда уларнинг амалга оширилишини таъминлайди;
табиий пичанзорларда ва яйлов жойларда пичан ўриш ҳамда чорва молларни ўтлатиш нормаларини ишлаб чиқади ва тасдиқлаш учун маҳаллий давлат ҳокимияти вакиллик органларига киритади;
тегишли ҳудудда ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасида давлат назоратини амалга оширади;
маҳаллий аҳамиятга молик муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларни ташкил этиш тўғрисидаги масалаларни белгиланган тартибда кўриб чиқади.
Маҳаллий давлат ҳокимияти органлари қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.
13-модда. Ўзбекистон Республикаси Фанлар академиясининг ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан оқилона фойдаланишни таъминлашда иштирок этиши
Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси:
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги давлат дастурларини ҳамда бошқа дастурларни ишлаб чиқиш ва амалга оширишда иштирок этади;
ўсимлик дунёси объектларининг давлат ҳисобини ва улардан фойдаланиш ҳажмларининг ҳисобини белгиланган тартибда юритади;
ўсимлик дунёси объектларининг давлат кадастри ва Ўзбекистон Республикаси Қизил китоби юритилишини илмий жиҳатдан таъминлашни амалга оширади;
ушбу Қонунда назарда тутилган ҳолларда ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасида хулосалар беради;
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги илмий йўналишларни белгилайди, илмий тадқиқотлар дастурларини ишлаб чиқади ва амалга оширади.
Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси қонунчиликка мувофиқ ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан оқилона фойдаланишни таъминлаш бўйича бошқа тадбирларда ҳам иштирок этиши мумкин.
14-модда. Фуқаролар ўзини ўзи бошқариш органларининг, нодавлат нотижорат ташкилотларининг ҳамда фуқароларнинг ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан оқилона фойдаланишни таъминлашда иштирок этиши
Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлари ҳамда фуқаролар:
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги давлат дастурларини, ҳудудий ва бошқа дастурларни амалга оширишда иштирок этади;
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасида жамоатчилик назоратини амалга оширади.
Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлари ҳамда фуқаролар қонунчиликка мувофиқ ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан оқилона фойдаланишни таъминлаш бўйича бошқа тадбирларда ҳам иштирок этиши мумкин.
3-боб. Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш
15-модда. Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилишга доир чора-тадбирлар
Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш:
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги қоидаларни, ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланиш нормалари ва нормативларини белгилаш;
ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланишда чекловлар ва тақиқлар белгилаш;
ўсимлик дунёси объектларидан махсус фойдаланиш ҳуқуқини тўхтатиб туриш, тугатиш, бекор қилиш;
ўсимлик дунёси объектларидан ўзбошимчалик билан фойдаланишнинг ва улардан фойдаланиш борасида белгиланган тартибнинг бошқа бузилишларининг олдини олиш;
ўсимлик дунёси ўсадиган муҳитнинг муҳофаза қилинишини ташкил этиш;
камёб ва йўқолиб кетиш хавфи остида турган ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликлар турларини Ўзбекистон Республикаси Қизил китобига киритиш;
хўжалик фаолиятини ва бошқа фаолиятни амалга ошириш чоғида ўсимлик дунёсига зарарли таъсир кўрсатилишининг ёки унинг йўқ қилиб юборилишининг олдини олиш;
муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларни ташкил этиш ва ривожлантириш;
ботаника боғларини ва дендрология боғларини ташкил этиш;
ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларни сунъий яратилган шароитларда етиштириш;
ўсимлик дунёсини ҳимоя қилиш, карантиндаги ва бошқа хавфли зараркунандаларни, ўсимликлар касалликларини ва бегона ўтларни ўз вақтида аниқлаш ҳамда йўқ қилиш бўйича карантин тадбирларини ўтказиш;
ўсимлик дунёси объектларини давлат ҳисобига олиш ва улардан фойдаланиш ҳажмларини ҳисобга олиш;
ўсимлик дунёси объектларининг давлат кадастрини юритиш ҳамда ўсимлик дунёси мониторингини амалга ошириш;
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасида назоратни амалга ошириш;
ўсимлик дунёси объектларини Ўзбекистон Республикасига олиб кириш ва Ўзбекистон Республикасидан олиб чиқишни тартибга солиш;
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасида илмий тадқиқотларни ташкил этиш ҳамда ўтказиш;
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасида давлат экологик экспертизасини ўтказиш;
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан оқилона фойдаланиш бўйича биотехник ва бошқа тадбирлар ўтказиш йўли билан амалга оширилади.
16-модда. Ўсимлик дунёси объектларини давлат ҳисобига олиш ва улардан фойдаланиш ҳажмларини ҳисобга олиш,ўсимлик дунёси объектларининг давлат кадастри
Ўсимлик дунёсининг муҳофаза қилинишини ва ундан оқилона фойдаланилишини таъминлаш учун ўсимлик дунёси объектларини давлат ҳисобига олиш ҳамда улардан фойдаланиш ҳажмларини ҳисобга олиш амалга оширилади.
Ўсимлик дунёси объектларининг давлат ҳисобини ва улардан фойдаланиш ҳажмларининг ҳисобини юритувчи вазирликлар, идоралар ҳамда ташкилотлар ўсимлик дунёси объектларининг давлат кадастри бўйича зарур ахборотни Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигига текин тақдим этади. Ўсимлик дунёси объектларининг давлат кадастри бўйича зарур ахборотнинг турлари, ҳажмлари ва уни тақдим этиш муддатлари Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги томонидан белгиланади.
Ўсимлик дунёсининг муҳофаза қилинишини ва ундан оқилона фойдаланилишини таъминлаш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси билан биргаликда ўсимлик дунёси объектларининг давлат кадастрини юритади.
Ўсимлик дунёси объектларининг давлат ҳисобини ва улардан фойдаланиш ҳажмларининг ҳисобини, ўсимлик дунёси объектларининг давлат кадастрини юритиш Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари ҳамда қонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан амалга оширилади.
Ўсимлик дунёси объектларининг давлат ҳисобини ва улардан фойдаланиш ҳажмларининг ҳисобини, ўсимлик дунёси объектларининг давлат кадастрини юритиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланади.
17-модда. Камёб ва йўқолиб кетиш хавфи остида турган ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликлар турларини муҳофаза қилиш
Камёб ва йўқолиб кетиш хавфи остида турган ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликлар турлари Ўзбекистон Республикаси Қизил китобига киритилади.
Камёб ва йўқолиб кетиш хавфи остида турган ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликлар турларининг сони камайиб кетишига ёки уларнинг ўсадиган муҳити бузилишига олиб келиши мумкин бўлган ҳаракатларга (ҳаракатсизликка) йўл қўйилмайди.
Камёб ва йўқолиб кетиш хавфи остида турган ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимлик турларини сақлаб қолиш ва муҳофаза қилиш учун уларнинг ўсиш муҳити бўлган жойларда муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар ташкил этилиши мумкин.
18-модда. Ботаника боғлари
Ўсимлик дунёсини ва унинг генетик фондини сақлаб қолиш, камёб ва йўқолиб кетиш хавфи остида турган ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларнинг турларини сунъий яратилган шароитларда ўрганиш, иқлимга мослаш ва такрор кўпайтириш, илмий, ўқув ҳамда таълим ишларини олиб бориш, ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан оқилона фойдаланиш бўйича билимларни тарғиб қилиш мақсадида ботаника боғлари ташкил этилиши мумкин.
Ботаника боғлари тегишинча Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарори ёки Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесининг, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашларининг қарори билан ташкил этиладиган умумдавлат аҳамиятига молик ботаника боғлари ва маҳаллий аҳамиятга молик ботаника боғларига бўлинади.
Ботаника боғлари ҳудудида ушбу боғларни ташкил этиш мақсадларига мувофиқ бўлмаган ва ўсимлик дунёсининг сақланиб қолишига таҳдид солувчи фаолият тақиқланади.
19-модда. Дендрология боғлари
Сунъий яратилган шароитларда ўсимликларнинг хилма-хил турларини сақлаб қолиш ҳамда уларни ўрганиш, улардан маданий-маърифий, ўқув-тарбиявий,рекреация ва эстетик мақсадларда фойдаланиш бўйича илмий фаолият юритиш учун дендрология боғлари ташкил этилиши мумкин.
Дендрология боғлари тегишинча Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарори ёки Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесининг, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашларининг қарори билан ташкил этиладиган умумдавлат аҳамиятига молик дендрология боғлари ва маҳаллий аҳамиятга молик дендрология боғларига бўлинади.
Дендрология боғлари ҳудудида ушбу боғларни ташкил этиш мақсадларига мувофиқ бўлмаган ва ўсимлик дунёсининг сақланиб қолишига таҳдид солувчи фаолият тақиқланади.
20-модда. Ўсимлик дунёсини такрор кўпайтириш
Ўсимлик дунёсини такрор кўпайтириш ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликлар турларининг табиий муҳитда ўсиши учун қулай шароитлар яратиш ёки уларни сунъий яратилган шароитларда етиштириш мақсадида амалга оширилади.
Ўсимлик дунёсини такрор кўпайтириш ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланувчилар томонидан қуйидагилар орқали таъминланади:
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан оқилона фойдаланиш бўйича биотехник тадбирлар ўтказиш;
ўсимлик дунёсининг табиий равишда такрор кўпайиши ва тикланиши учун қулай шароитлар яратиш;
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасида илмий тадқиқотлар ўтказиш;
ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликлар турларини сунъий яратилган шароитларда етиштириш ва уларни экиш.
Ўсимлик дунёсини такрор кўпайтириш қонунчиликка мувофиқ бошқа йўллар билан ҳам таъминланиши мумкин.
21-модда. Ўсимлик дунёси ўсадиган муҳитни муҳофаза қилиш
Юридик ва жисмоний шахсларнинг ўсимлик дунёси ўсадиган муҳитга таъсир кўрсатадиган фаолияти ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланишга оид талабларга риоя этилган ҳолда амалга оширилиши керак.
Ўсимлик дунёси ўсадиган муҳитга салбий таъсир кўрсатиши мумкин бўлган ишлаб чиқариш объектларини жойлаштириш ва улардан фойдаланиш, янги технологияларни жорий этиш, геология-қидирув ишларини ўтказиш, фойдали қазилмаларни қазиб олиш, чорва моллар ўтлатиладиган ҳамда қишлоқ хўжалик ҳайвонлари ҳайдаб ўтиладиган жойларни белгилаш тегишинча Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги билан келишиб олиниши лозим.
Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланишга оид талабларга жавоб бермайдиган ишлаб чиқариш объектларини ишга тушириш ҳамда технологияларни қўллаш тақиқланади.
Ўсимликларни ҳимоя қилиш воситаларини, уларнинг ўсиш стимуляторларини, минерал ўғитларни ва бошқа препаратларни қўллаш чоғида ўсимлик дунёси ўсадиган муҳитни муҳофаза қилишга доир талаблар ҳисобга олиниши керак. Ўсимлик дунёси ўсадиган муҳит ёмонлашишининг олдини олиш мақсадида юридик ва жисмоний шахслар мазкур препаратларни ташиш, сақлаш ва қўллаш қоидаларига риоя этиши шарт.
Ўсимликларни улар ўсадиган муҳитда ўзбошимчалик билан йўқ қилиб юбориш, шу жумладан ёқиб юбориш тақиқланади.
22-модда. Ўсимлик дунёси объектларини олиб кириш ва олиб чиқиш
Ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларни, шунингдек уларнинг қисмларини, яшаш фаолияти маҳсулотларини ва ботаника коллекцияларини Ўзбекистон Республикасига олиб кириш ва Ўзбекистон Республикасидан олиб чиқиш Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги берадиган рухсатномалар асосида, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланган тартибда амалга оширилади.
Ўзбекистон Республикасига ғайриқонуний равишда олиб киришга ёки Ўзбекистон Республикасидан ғайриқонуний равишда олиб чиқишга уриниш чоғида ушлаб қолинган ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликлар, шунингдек уларнинг қисмлари, яшаш фаолияти маҳсулотлари ва ботаника коллекциялари Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланадиган тартибда олиб қўйилиши лозим.
23-модда. Ўсимлик дунёси мониторинги
Ўсимлик дунёси мониторинги Атроф табиий муҳит давлат мониторингининг таркибий қисми бўлиб, ўсимлик дунёси ва у ўсадиган муҳит ҳолатининг махсус ташкил этилган мунтазам кузатувларидан, ундаги ўзгаришларни аниқлаш, уни баҳолаш ҳамда прогноз қилишдан иборатдир.
Ўсимлик дунёси мониторинги Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланган тартибда амалга оширилади.
24-модда. Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги назорат
Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги назорат давлат, идоравий, ишлаб чиқариш ҳамда жамоатчилик назорати тарзида амалга оширилади.
Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги давлат назорати Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари томонидан амалга оширилади.
Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги идоравий назорат давлат ўрмон фонди ерларида Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳузуридаги Ўрмон хўжалиги агентлиги томонидан, республика ижро этувчи ҳокимият органларига қарашли ташкилотларда, шунингдек хўжалик бошқаруви органлари таркибига кирувчи ташкилотларда республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва хўжалик бошқаруви органлари томонидан амалга оширилади.
Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги ишлаб чиқариш назорати хўжалик юритувчи субъектлар томонидан уларга бириктирилган ҳудудларда амалга оширилади.
Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги жамоатчилик назорати Ўзбекистон Республикаси фуқаролари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлари ҳамда оммавий ахборот воситалари томонидан амалга оширилиши мумкин.
Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги назоратни амалга ошириш тартиби қонунчилик билан белгиланади.
25-модда. Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан оқилона фойдаланишни рағбатлантириш
Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан оқилона фойдаланишни, шунингдек у ўсадиган муҳитнинг муҳофаза қилинишини ҳамда ҳолати яхшиланишини таъминлаётган юридик ва жисмоний шахсларга қонунчиликка мувофиқ имтиёзлар берилиши мумкин.
4-боб. Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланишга оид талаблар
26-модда. Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланишга оид асосий талаблар
Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланишга оид асосий талаблар қуйидагилардан иборат:
ўсимлик дунёсининг турлари хилма-хиллигини ва генетик фондини табиий шароитларда сақлаб қолиш;
ўсимлик дунёси ўсадиган муҳитни сақлаб қолиш;
ўсимлик дунёсидан оқилона фойдаланиш, уни тиклаш ва такрор кўпайтириш;
ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларнинг тарқалишини ва сонини тартибга солиш.
27-модда. Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан оқилона фойдаланиш бўйича биотехник тадбирларни келишиб олиш
Ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланувчилар томонидан ишлаб чиқиладиган ҳамда тасдиқланадиган ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан оқилона фойдаланиш бўйича биотехник тадбирлар экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши органлари билан келишиб олиниши лозим.
28-модда. Ўсимлик дунёсининг ҳолатига таъсир кўрсатадиган фаолиятга доир талаблар
Ўсимлик дунёсининг ҳолатига таъсир кўрсатадиган фаолият ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланишга оид талабларга риоя этган ҳолда амалга оширилиши керак.
29-модда. Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасида давлат экологик экспертизасини ўтказиш
Қуйидагилар давлат экологик экспертизасидан ўтказилиши лозим:
барча турдаги қурилишлар учун ер участкаларини танлаш материаллари, амалга оширилиши ўсимлик дунёсининг ҳолатига ёки унинг ўсадиган муҳитига зарарли таъсир кўрсатиши мумкин бўлган режадан олдинги, лойиҳадан олдинги ва лойиҳа ҳужжатлари;
ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларни бошқа жойга кўчириш ва дурагайлаш ишларига доир лойиҳалар;
ўсимликларни ҳимоя қилиш воситалари, уларнинг ўсиш стимуляторлари, минерал ўғитлар ва бошқа препаратлар.
Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги давлат экологик экспертизаси экологик экспертиза тўғрисидаги қонунчиликда белгиланган тартибда ўтказилади.
5-боб. Ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланиш. Ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланиш турлари
30-модда. Ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланиш
Ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланиш умумий ва махсус фойдаланиш тартибида амалга оширилади.
Ўсимлик дунёси объектларидан умумий фойдаланиш жисмоний шахслар томонидан бепул, ҳаётий зарур эҳтиёжларни қаноатлантириш учун чекланган ҳажмларда ушбу Қонун 33-моддаси биринчи қисмининг бешинчи , олтинчи , еттинчи ва ўнинчи хатбошиларида назарда тутилган ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланиш турлари бўйича амалга оширилади.
Ўсимлик дунёси объектларидан умумий фойдаланиш нормалари ва тартиби Қорақалпоғистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг вилоятлар ва Тошкент шаҳар бошқармалари билан келишилган ҳолда халқ депутатлари туман (шаҳар) Кенгашлари томонидан белгиланади.
Ўсимлик дунёси объектларидан махсус фойдаланиш рухсатномалар асосида ҳақ эвазига амалга оширилади.
Ўсимлик дунёси объектларидан махсус фойдаланиш учун рухсатнома ушбу Қонунда белгиланган тартибда,тасдиқланган квоталар доирасида берилади.
Ўсимлик дунёси объектлари доимий ёки вақтинча (узоқ муддатли ва қисқа муддатли) фойдаланишга берилиши мумкин.
31-модда. Камёб ва йўқолиб кетиш хавфи остида турган ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимлик турларини табиий муҳитдан ажратиб олиш
Камёб ва йўқолиб кетиш хавфи остида турган ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимлик турларини табиий муҳитдан ажратиб олишга Ўзбекистон Республикаси Фанлар академиясининг хулосаси инобатга олинган ҳолда ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарори асосида Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги томонидан бериладиган рухсатнома бўйича йўл қўйилади.
Ўзбекистон Республикасининг Қизил китобига киритилган камёб ва йўқолиб кетиш хавфи остида турган ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликлар турларидан ушбу турдаги ўсимликларни сақлаш, муҳофаза қилиш, такрор кўпайтириш ва тиклаш бўйича илмий-тадқиқот ишларини амалга ошириш мақсадида уларни табиий муҳитдан ажратиб олган ҳолда фойдаланилиши мумкин.
Ўзбекистон Республикасининг Қизил китобига киритилган камёб ва йўқолиб кетиш хавфи остида турган ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликлар турларининг уруғлари, кўчатлари ҳамда ниҳоллари питомникларда ва плантацияларда етиштирилиб, табиий муҳитга экилганидан кейин уч йил ўтмасдан аввал уларнинг уруғларини йиғиш ёки ҳосилини олиш тақиқланади.
Ўзбекистон Республикасининг Қизил китобига киритилган камёб ва йўқолиб кетиш хавфи остида турган ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларнинг айрим турларини ва уларнинг қисмларини табиий муҳитдан ажратиб олишга доир рухсатномаларни бериш чекланиши мумкин. Камёб ва йўқолиб кетиш хавфи остида турган ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларнинг турларини ва уларнинг қисмларини табиий муҳитдан ажратиб олишга доир чекловларнинг асослари, ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларнинг турлари ҳамда уларнинг қисмлари, чекловларнинг амал қилиш муддати Ўзбекистон Республикаси Фанлар академиясининг хулосаси инобатга олинган ҳолда, Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги томонидан киритиладиган таклифлар асосида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.
32-модда. Ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланувчиларнинг ҳуқуқлари ва мажбуриятлари
Ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланувчилар:
ўсимлик дунёси объектларидан ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш тўғрисидаги қонунчиликка мувофиқ фойдаланиш;
ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланиш борасидаги бузилган ҳуқуқларининг тикланиши ва ўзларига етказилган зарарнинг ўрни қопланиши;
ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларга ва уларнинг яшаш фаолияти маҳсулотларига нисбатан мулк ҳуқуқига эгадир.
Ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланувчилар:
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасида белгиланган қоидаларга, ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланиш нормалари ва нормативларига риоя этиши;
фойдаланишга бериб қўйилган ўсимлик дунёси объектларидан оқилона фойдаланиши;
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва такрор кўпайтириш бўйича чора-тадбирларни амалга ошириши, шунингдек бириктирилган ҳудудларда ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасида идоравий ва (ёки) ишлаб чиқариш назоратини амалга ошириши;
ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланиш жойларида ёнғин хавфсизлигига риоя этиши ва ёнғинга қарши тадбирларни амалга ошириши, ёнғинлар чиққан ҳолларда эса уларни ўчириш чораларини кўриши;
ўсимлик дунёси объектларидан махсус фойдаланганлик учун ҳақни ўз вақтида киритиши;
карантиндаги ва бошқа хавфли зараркунандаларни, ўсимликлар касалликларини ва бегона ўтларни ўз вақтида аниқлаш мақсадида ўсимлик дунёси ҳолати устидан мунтазам равишда кузатувлар ўтказиши, улар аниқланганда эса топилган ўчоқларни тугатиш чораларини кўриши;
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан оқилона фойдаланиш бўйича биотехник тадбирларни амалга ошириши;
бошқа ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланувчиларнинг ҳуқуқларини бузмаслиги;
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш тўғрисидаги қонунчилик талабларини бузган ҳолда етказилган зарарнинг ўрнини тўлиқ ҳажмда қоплаши шарт.
Ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланувчилар қонунчиликка мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши ва уларнинг зиммасида бошқа мажбуриятлар ҳам бўлиши мумкин.
33-модда. Ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланиш турлари
Ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланиш турлари қуйидагилардан иборат:
ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларни чорвачилик эҳтиёжлари учун тайёрлаш;
чорва молларни ўтлатиш;
ўсимлик дунёси объектларидан овчилик ва (ёки) балиқ овлаш хўжалиги эҳтиёжлари учун фойдаланиш;
ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликлар техник хомашёсини йиғиш ва тайёрлаш;
ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликлар доривор хомашёсини йиғиш ва тайёрлаш;
ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларни озиқ-овқат мақсадлари учун йиғиш ва тайёрлаш;
дарахтлар ва буталарни кесиш;
ўсимлик дунёси объектларидан илмий ва назорат ишларини ўтказиш учун фойдаланиш;
ўсимлик дунёси объектларидан маданий-маърифий, ўқув-тарбиявий, соғломлаштириш, рекреация ва эстетик мақсадларда фойдаланиш;
ўсимлик дунёси объектларидан табиатни муҳофаза қилиш мақсадларида фойдаланиш;
ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликлар айрим турларининг тарқалишини ва сонини тартибга солиш;
ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларни бошқа жойларга кўчириш ва дурагайлаш;
ботаника коллекцияларини яратиш ва тўлдириб бориш.
Қонунчиликда ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланишнинг бошқа турлари ҳам назарда тутилиши мумкин.
34-модда. Ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларни чорвачилик эҳтиёжлари учун тайёрлаш ва чорва молларни ўтлатиш
Ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланувчилар томонидан ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларни чорвачилик эҳтиёжлари учун тайёрлаш ва чорва молларни ўтлатиш ушбу мақсадлар учун уларга махсус бериб қўйилган табиий пичанзор ва яйлов жойларда амалга оширилади.
Ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларни чорвачилик эҳтиёжлари учун тайёрлашга ва чорва молларни ўтлатишга:
давлат ўрмон фондининг табиий пичанзор ва яйлов жойларида — ўрмон билетлари бўйича;
ер эгаларининг, ердан фойдаланувчиларнинг, ижарачиларнинг ва ер участкалари мулкдорларининг ер участкаларида — уларнинг розилиги бўйича;
аҳоли пунктларининг (шаҳарларнинг, шаҳарчаларнинг ва қишлоқ аҳоли пунктларининг) ерларида ва захирадаги ерларда — Қорақалпоғистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг, Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг вилоятлар ва Тошкент шаҳар бошқармаларининг қарорлари асосида йўл қўйилади.
35-модда. Ўсимлик дунёси объектларидан овчилик ва (ёки) балиқ овлаш хўжалиги эҳтиёжлари учун фойдаланиш
Юридик ва жисмоний шахслар томонидан ўсимлик дунёси объектларидан овчилик ва (ёки) балиқ овлаш хўжалиги эҳтиёжлари учун фойдаланиш уларга бириктирилган ов қилиш ва (ёки) балиқ овлаш жойларида ўсимлик дунёси объектларини улар ўсадиган муҳитдан ажратиб олмаган, ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланишга оид талабларга риоя этган ҳолда амалга оширилади.
36-модда. Ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларнинг техник ва доривор хомашёсини, озиқ-овқат мақсадлари учун ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларни йиғиш ва тайёрлаш
Ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларнинг техник ва доривор хомашёсини, озиқ-овқат мақсадлари учун ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларни жисмоний шахслар томонидан шахсий истеъмол учун йиғиш ва тайёрлашга умумий фойдаланиш тартибида йўл қўйилади.
Ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларнинг техник ва доривор хомашёсини, озиқ-овқат мақсадлари учун ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларни ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланувчилар томонидан йиғиш ва тайёрлашга ўсимлик дунёси объектларидан махсус фойдаланиш ҳуқуқини берувчи рухсатномалар асосида йўл қўйилади.
Ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларнинг техник ва доривор хомашёсини, озиқ-овқат мақсадлари учун ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларни йиғиш ва тайёрлаш тартиби, бундай фойдаланиш учун тақиқланган ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликлар турларининг, шу жумладан Ўзбекистон Республикаси Қизил китобига киритилган камёб ва йўқолиб кетиш хавфи остида турган ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликлар турларининг рўйхати Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.
37-модда. Дарахтлар ва буталарни кесиш
Давлат ўрмон фонди ерларидаги дарахтлар ва буталарни кесиш ўрмонни парвариш қилиш учун кесиш қоидаларига мувофиқ, ўрмонларнинг қўриқланиш тоифалари ҳисобга олинган ҳолда берилган ўрмон билетлари бўйича амалга оширилади.
Давлат ўрмон фондига кирмайдиган дарахтлар ва буталарни кесишга фақат санитария мақсадларида кесиш ҳамда биноларни, иншоотларни ва коммуникацияларни қуриш ҳамда реконструкция қилиш билан боғлиқ ҳолда кесиш тартибида, Қорақалпоғистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг вилоятлар ва Тошкент шаҳар бошқармалари томонидан бериладиган рухсатномалар асосида йўл қўйилади.
Табиий омиллар ёки ўсимликлар зараркунандалари, касалликлари таъсирида зарарланган, қуриётган ёки қуриб қолган, шунингдек инсоннинг ҳаёти ва соғлиғи, юридик ва жисмоний шахсларнинг мол-мулки хавфсизлигига таҳдид солаётган давлат ўрмон фонди таркибига кирмайдиган дарахтлар ҳамда буталарни кесиш Қорақалпоғистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг вилоятлар ва Тошкент шаҳар бошқармалари томонидан бериладиган рухсатномалар асосида ҳақ тўланмасдан амалга оширилади.
38-модда. Ўсимлик дунёси объектларидан илмий ва назорат ишларини ўтказиш учун фойдаланиш
Ўсимлик дунёси объектларидан илмий ва назорат ишларини ўтказиш учун фойдаланишга ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларни уларнинг ўсадиган муҳитидан ажратиб олмаган ёки ажратиб олган ҳолда йўл қўйилади.
Илмий ва назорат ишларини ўтказиш учун ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланувчига қонунчиликда белгиланган тартибда махсус ер участкалари ажратилиши мумкин, бу ер участкаларида ўсимлик дунёси объектларидан бошқа юридик ва жисмоний шахсларнинг фойдаланиши, агар бу илмий ва назорат ишларини ўтказиш мақсадларига мувофиқ бўлмаса, чекланади ёки тақиқланади.
Ўсимлик дунёси объектларидан илмий ва назорат ишларини ўтказиш учун фойдаланишга Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланган тартибда йўл қўйилади.
39-модда. Ўсимлик дунёси объектларидан маданий-маърифий, ўқув-тарбиявий, соғломлаштириш, рекреация ва эстетик мақсадларда фойдаланиш
Ўсимлик дунёси объектларидан маданий-маърифий, ўқув-тарбиявий, соғломлаштириш, рекреация ва эстетик мақсадларда фойдаланишга ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларни уларнинг ўсадиган муҳитидан ажратиб олмаган ёки ажратиб олган ҳолда йўл қўйилади.
Экологик, илмий, маданий ва эстетик жиҳатдан аҳамиятли, шунингдек шифобахш ва соғломлаштириш хусусиятига эга бўлган ўсимлик дунёси объектларидан маданий-маърифий, ўқув-тарбиявий, соғломлаштириш, рекреация ва эстетик мақсадларда фойдаланишга йўл қўйилади.
Ўсимлик дунёси объектларидан маданий-маърифий, ўқув-тарбиявий, соғломлаштириш, рекреация ва эстетик мақсадларда фойдаланиш Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланган тартибда амалга оширилади.
40-модда. Ўсимлик дунёси объектларидан табиатни муҳофаза қилиш мақсадларида фойдаланиш
Ўсимлик дунёси объектларидан табиатни муҳофаза қилиш мақсадларида фойдаланишга ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш бўйича ушбу Қонунда назарда тутилган талабларга риоя этган ҳолда йўл қўйилади.
41-модда. Ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликлар айрим турларининг тарқалишини ва сонини тартибга солиш
Ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликлар айрим турларининг (шудгорлар, пичанзорлар ва яйловларни табиий равишда босиб кетадиган заҳарли, гиёҳванд моддали, карантиндаги ўсимликлар, бегона ўтлар ҳамда бошқа ўсимликларнинг) тарқалишини ва сонини тартибга солиш ёввойи ҳолда ўсувчи бошқа ўсимликларга, уларнинг ўсадиган муҳитига ва ўзга табиатни муҳофаза қилиш объектларига зарар етказилишини истисно этадиган усуллар билан амалга оширилади.
Тарқалиши ва сони тартибга солиниши лозим бўлган ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларнинг айрим турлари, шунингдек ушбу тартибга солиш қоидалари Ўзбекистон Республикаси Фанлар академиясининг хулосалари инобатга олинган ҳолда Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги томонидан белгиланади.
42-модда. Ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларни бошқа жойларга кўчириш ва дурагайлаш
Ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларни бошқа жойларга кўчиришга, шунингдек уларни дурагайлашга белгиланган тартибда Ўзбекистон Республикаси Фанлар академиясининг хулосаси инобатга олинган ҳолда, Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг қарорига кўра илмий ҳамда хўжалик мақсадларида йўл қўйилади.
43-модда. Ботаника коллекцияларини яратиш ва тўлдириб бориш
Юридик ва жисмоний шахслар томонидан ботаника коллекцияларини яратиш ҳамда тўлдириб боришга Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги томонидан бериладиган рухсатномалар бўйича йўл қўйилади.
Илмий, маданий-маърифий, ўқув-тарбиявий ёки эстетик аҳамиятга молик ботаника коллекциялари давлат ҳисобига олиниши лозим. Ботаника коллекцияларининг давлат ҳисобига қўйилганлиги тўғрисидаги гувоҳнома Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги томонидан берилади.
Ботаника коллекцияларини яратувчи ҳамда тўлдириб борувчи юридик ва жисмоний шахслар Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги томонидан тасдиқланган ботаника коллекцияларини ҳисобга олиш, тўлдириб бориш, шунингдек Ўзбекистон Республикасига олиб кириш ва Ўзбекистон Республикасидан олиб чиқиш қоидаларига риоя этиши шарт.
44-модда. Ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланиш нормалари ва нормативлари
Ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланиш нормалари ва нормативлари қуйидагилардан иборат:
ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларнинг техник ва доривор хомашёсини,озиқ-овқат мақсадлари учун ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларни йиғиш ва тайёрлаш учун Ўзбекистон Республикаси Фанлар академиясининг хулосаси инобатга олинган ҳолда Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги томонидан тасдиқланган квоталар;
табиий пичанзорларда ва яйлов жойларда пичан ўриш ҳамда чорва молларни ўтлатишнинг халқ депутатлари туман (шаҳар) Кенгашлари томонидан қонунчиликка мувофиқ тасдиқланган нормалари;
давлат ўрмон фондига кирмайдиган захира ерларида пичан ўриш ва чорва молларни ўтлатиш учун экология ва иқлим ўзгариши соҳасидаги махсус ваколатли давлат органининг ҳудудий бўлинмалари томонидан бериладиган рухсатнома.
Қонунчиликда ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланишнинг бошқа нормалари ва нормативлари ҳам белгиланиши мумкин.
45-модда. Ўсимлик дунёси объектларидан махсус фойдаланиш учун рухсатнома бериш тартиби
Ўсимлик дунёси объектларидан махсус фойдаланиш учун рухсатнома:
давлат ўрмон фондига кирмайдиган ерлардаги Ўзбекистон Республикаси Қизил китобига киритилмаган ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларнинг барча турлари бўйича, шунингдек Ўзбекистон Республикасининг бутун ҳудудидаги Ўзбекистон Республикаси Қизил китобига киритилган ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларнинг ноёб ва йўқолиб кетиш хавфи остида турган турлари бўйича — Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги томонидан;
давлат ўрмон фонди ерларидаги Ўзбекистон Республикаси Қизил китобига киритилмаган ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларнинг барча турлари бўйича — Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳузуридаги Ўрмон хўжалиги агентлиги томонидан;
ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларни чорвачилик эҳтиёжлари учун тайёрлаш ва чорва молларни ўтлатиш учун — Қорақалпоғистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг вилоятлар ва Тошкент шаҳар бошқармалари томонидан берилади.
Ёғоч олиш ва мевалар етиштириш учун махсус экилган, юридик ёки жисмоний шахснинг мулки бўлган дарахтлар ва буталарни (тераклар ва бошқа тез ўсадиган турлар, тутзорлар, мевали дарахтлар ва буталар) кесиш учун рухсатнома талаб қилинмайди.
46-модда. Ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланишни чеклаш ва тақиқлаш
Ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларнинг айрим турларини муҳофаза қилиш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги бу ўсимлик турларидан фойдаланишга ёки фойдаланишнинг айрим турларига нисбатан Ўзбекистон Республикаси Фанлар академиясининг хулосаларини инобатга олган ҳолда чекловлар ёки тақиқлар белгилаши мумкин.
Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш манфаатларини кўзлаб, ер эгаларининг, ердан фойдаланувчиларнинг, ер участкалари ижарачилари ва мулкдорларининг, шунингдек ўрмонлардан, сувдан фойдаланувчиларнинг, сув истеъмолчиларининг ҳамда ер қаъридан фойдаланувчиларнинг ҳуқуқлари қонунчиликда белгиланган тартибда чекланиши ва уларнинг зиммасига тегишли мажбуриятлар юклатилиши мумкин.
47-модда. Ўсимлик дунёси объектларидан махсус фойдаланиш ҳуқуқини тўхтатиб туриш, тугатиш ва бекор қилиш
Ўсимлик дунёси муҳофаза қилинишини таъминлаш учун ўсимлик дунёси объектларидан махсус фойдаланиш ҳуқуқи тўхтатиб турилиши, тугатилиши ёки бекор қилиниши мумкин.
Ўсимлик дунёси объектларидан махсус фойдаланиш ҳуқуқи қуйидаги ҳолларда тўхтатиб турилиши мумкин:
рухсат беришга доир талаблар ва шартлар бузилганлиги аниқланганда;
махсус ваколатли давлат органининг аниқланган қоидабузарликларни бартараф этиш тўғрисидаги қарори ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланувчилар томонидан бажарилмаганда.
Ўсимлик дунёси объектларидан махсус фойдаланиш ҳуқуқи қуйидаги ҳолларда тугатилади:
фойдаланиш зарурати қолмаганда ёки ундан воз кечилганда;
фойдаланишнинг белгиланган муддати ўтганда;
ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш тўғрисидаги қонунчилик бузилганда;
ўсимлик дунёсининг яшаш фаолияти учун қайтариб бўлмайдиган ўзгаришлар ва шароитларининг ёмонлашуви таҳдиди юзага келганда, ўсимлик дунёси йўқ қилиб юборилганда ёки унга бошқа зарарли таъсир кўрсатилганда;
ер участкалари жамоат эҳтиёжлари учун олиб қўйилганда;
фойдаланиш ҳуқуқи берилган жисмоний шахс вафот этганда ёки фаолияти тугатилганда ёхуд юридик шахс тугатилганда.
Қонунчиликда ўсимлик дунёси объектларидан махсус фойдаланиш ҳуқуқини тўхтатиб туриш ёки тугатиш учун бошқа ҳоллар ҳам назарда тутилиши мумкин.
Ўсимлик дунёси объектларидан махсус фойдаланиш ҳуқуқи қуйидагилар асосида бекор қилиниши мумкин:
ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланувчининг рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатни бекор қилиш тўғрисидаги аризасига кўра;
рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжат қалбаки ҳужжатлардан фойдаланган ҳолда олинганлиги факти аниқланганда.
Ўсимлик дунёси объектларидан махсус фойдаланиш ҳуқуқи қонунчиликда белгиланган тартибда тўхтатиб турилади, тугатилади ёки бекор қилинади.
48-модда. Ғайриқонуний равишда йиғилган ва тайёрланган ўсимлик дунёси объектларини олиб қўйиш
Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш тўғрисидаги қонунчиликни бузган ҳолда йиғилган ҳамда тайёрланган ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликлар ва уларнинг яшаш фаолияти маҳсулотлари, шунингдек яратилган ҳамда тўлдирилган ботаника коллекциялари олиб қўйилиши лозим, уларни олиб қўйиш имкони бўлмаган тақдирда эса уларнинг қиймати айбдор шахслардан қонунчиликда назарда тутилган миқдорда ва тартибда ундирилади.
6-боб. Якунловчи қоидалар
49-модда. Зарарнинг ўрнини қоплаш
Юридик ва жисмоний шахслар ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш тўғрисидаги қонунчиликни бузиш туфайли етказилган зарарнинг ўрнини қонунчиликда белгиланган тартибда қоплаши шарт.
Зарарнинг ўрнини қоплаш айбдор шахсларни қонунга мувофиқ жавобгарликдан озод этмайди.
49 1 -модда. Ғайриқонуний равишда кесилган ёки йўқ қилинган дарахтлар ва буталар ўрнига дарахт ва бута кўчатларини экиш
Давлат ўрмон фондига кирмайдиган дарахтлар ва буталарнинг қимматбаҳо навлари ғайриқонуний равишда кесилган ва (ёки) йўқ қилинган тақдирда, ушбу ҳуқуқбузарликни содир этган шахс ғайриқонуний равишда кесилган ва (ёки) йўқ қилинган ҳар бир дарахт ва бута ўрнига кесилган ва (ёки) йўқ қилинган дарахтлар ва буталардан қимматбаҳолиги жиҳатидан кам бўлмаган юз туп дарахт ва бута кўчатини дарахт ва бута кесилган ва (ёки) йўқ қилинган жойга Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги органининг қарорига кўра, ўз ҳисобидан экиши (ушбу жойда дарахт ва бута кўчатларини экиш учун ер майдони етарли бўлмаган ҳолларда, дарахт ва бута кўчатларининг қолган қисми тегишли маъмурий-ҳудудий бирликдаги бошқа жойга экилади) ҳамда уларни уч йил давомида парвариш қилиши шарт.
Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги органининг ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган қарори ҳуқуқбузарлик содир этган шахс томонидан ихтиёрий равишда бажарилмаган тақдирда ғайриқонуний равишда кесилган ва (ёки) йўқ қилинган ҳар бир дарахт ва бута ўрнига кесилган ва (ёки) йўқ қилинган дарахтлар ва буталардан қимматбаҳолиги жиҳатидан кам бўлмаган юз туп дарахт ва бута кўчатини дарахт ва бута кесилган ва (ёки) йўқ қилинган жойга, шунингдек дарахт ва бута кўчатларининг қолган қисмини тегишли маъмурий-ҳудудий бирликдаги бошқа жойга экиш ва уларни уч йил давомида парвариш қилиш масаласи суд тартибида ҳал этилади.
Ғайриқонуний равишда кесилган ва (ёки) йўқ қилинган дарахтлар ва буталарнинг қийматини, кесилган ва (ёки) йўқ қилинган дарахтлар ва буталар ўрнига экиладиган кўчатларнинг турларини, шунингдек уларни экиш муддатларини ҳамда жойини аниқлаш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.
50-модда. Низоларни ҳал этиш
Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги низолар қонунчиликда белгиланган тартибда ҳал этилади.
51-модда. Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун жавобгарлик
Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш тўғрисидаги қонунчиликни бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.
Ўзбекистон Республикаси Президенти вазифасини бажарувчи Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2016 йил 21 сентябрь,
ЎРҚ-409-сон
Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni
Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni
“Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqida
Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish toʻgʻrisida
Qonunchilik palatasi tomonidan 2016-yil 5-avgustda qabul qilingan Senat tomonidan 2016-yil 24-avgustda maʼqullangan
1-modda . Oʻzbekiston Respublikasining 1997-yil 26-dekabrda qabul qilingan “Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish toʻgʻrisida”gi 543-I-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1998-yil, № 1, 12-modda; 2000-yil, № 5-6, 153-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2011-yil № 1, 1-modda; 2013-yil, № 4, 98-modda; 2014-yil, № 9, 244-modda) oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilib, uning yangi tahriri tasdiqlansin ( ilova qilinadi).
2-modda . Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;
davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.
3-modda . Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
1-bob. Umumiy qoidalar
1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.
2-modda. Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish toʻgʻrisidagi qonunchilik
Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.
Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.
3-modda. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
botanika kolleksiyasi — ilmiy, madaniy-maʼrifiy, oʻquv-tarbiyaviy va estetik ahamiyatga ega boʻlgan,yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklar yashash faoliyati mahsulotlarining tizimlashtirilgan toʻplami(gerbariylar, urugʻlar) hamda sunʼiy yaratilgan sharoitlarda (botanika bogʻlarida, dendrologiya bogʻlarida, pitomniklarda, plantatsiyalarda va boshqalarda) yetishtiriladigan yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklar;
yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklar — madaniylashtirilmagan daraxtlar, butalar, oʻtsimonlar, qirqquloqsimonlar, yoʻsinsimonlar, suvoʻtlar, lishayniklar va zamburugʻlar;
yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarning yashash faoliyati mahsulotlari — yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarning yashash faoliyati natijasida hosil boʻlgan ildizlar, piyozboshlar, tanalar, poyalar, novdalar, poʻstloq, barglar, gʻunchalar, gullar, urugʻlar, mevalar, sharbat (yelim) va boshqa mahsulotlar;
oʻsimlik dunyosi — Oʻzbekiston Respublikasi hududida tabiiy muhitda oʻsadigan yoki sunʼiy yaratilgan sharoitlarda yetishtiriladigan barcha turdagi yovvoyi oʻsimliklar majmui;
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish — oʻsimlik dunyosining yashash faoliyati uchun qulay sharoitlarni taʼminlashga, uning yoʻq qilib yuborilishining yoki unga boshqacha zararli taʼsir koʻrsatilishining oldini olishga qaratilgan faoliyat;
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan oqilona foydalanish boʻyicha biotexnik tadbirlar — oʻsimlik dunyosini saqlab qolish, tiklash,takror koʻpaytirish va undan oqilona foydalanishga, u oʻsadigan muhitni saqlab qolishga qaratilgan, ilmiy asoslangan tadbirlar majmui.
4-modda. Oʻsimlik dunyosiga nisbatan mulkchilik
Oʻsimlik dunyosi umummilliy boylik boʻlib, undan oqilona foydalanish lozim va u davlat tomonidan muhofaza qilinadi.
Tabiiy muhitda yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklar davlat mulkidir.
Sunʼiy yaratilgan sharoitlarda yetishtiriladigan yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklar yuridik yoki jismoniy shaxsning mulki boʻlishi mumkin.
5-modda. Oʻsimlik dunyosi obyektlari
Oʻsimlik dunyosi obyektlari quyidagilardan iborat:
yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklar;
yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarning yashash faoliyati mahsulotlari;
botanika kolleksiyalari.
6-modda. Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanuvchilar
Yuridik va jismoniy shaxslar oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanuvchilar boʻlishi mumkin.
Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanuvchilar oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanish borasida oʻzlariga tegishli boʻlgan huquqni qonunchilikda belgilangan shartlarda va tartibda amalga oshiradi.
2-bob. Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasini tartibga solish
7-modda. Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari
Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi davlat dasturlarini, shuningdek boshqa chora-tadbirlarni ishlab chiqish hamda amalga oshirish;
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi normalarni davlat tomonidan belgilash;
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasida davlat nazoratini amalga oshirish;
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi ilmiy-tadqiqot faoliyatini rivojlantirish;
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasida xalqaro hamkorlikni rivojlantirish.
8-modda. Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasida davlat boshqaruvi
Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasida davlat boshqaruvi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi, Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Oʻsimliklar karantini va himoyasi agentligi, shuningdek mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari tomonidan ularning vakolatlari doirasida amalga oshiriladi.
9-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasida yagona davlat siyosati amalga oshirilishini taʼminlaydi;
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi davlat dasturlarini tasdiqlaydi hamda amalga oshiradi;
respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining va xoʻjalik boshqaruvi organlarining oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi faoliyatini oʻz vakolatlari doirasida muvofiqlashtiradi;
umumdavlat ahamiyatiga molik muhofaza etiladigan tabiiy hududlar tashkil etish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
10-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi:
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi davlat dasturlarini hamda boshqa dasturlarni ishlab chiqish va amalga oshirishda ishtirok etadi;
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarni ishlab chiqishda ishtirok etadi;
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi qoidalarni, oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanish normalari hamda normativlarini ishlab chiqishni tashkil etadi va tasdiqlaydi;
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasida davlat nazoratini amalga oshiradi;
davlat oʻrmon fondiga kirmaydigan daraxtlar va butalarning qimmatbaho navlarini gʻayriqonuniy ravishda kesganlik, yoʻq qilganlik uchun yuridik shaxslarga jarima tarzida moliyaviy sanksiya qoʻllash toʻgʻrisida qaror qabul qiladi;
oʻsimlik dunyosi obyektlarining davlat hisobini va ulardan foydalanish hajmlarining hisobini belgilangan tartibda yuritadi;
yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklar yetishtiriladigan pitomniklar va plantatsiyalarning davlat hisobini yuritadi;
oʻsimlik dunyosi obyektlarining davlat kadastrini yuritadi;
Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobini yuritadi va uning nashr etilishini taʼminlaydi;
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasida davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazadi;
yuridik va jismoniy shaxslarga oʻsimlik dunyosi obyektlaridan maxsus foydalanish uchun ushbu Qonunga muvofiq ruxsatnoma beradi;
biriktirilgan muhofaza etiladigan tabiiy hududlarda oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan oqilona foydalanish boʻyicha biotexnik tadbirlarni amalga oshiradi.
Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
11-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi Oʻrmon xoʻjaligi agentligi oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi Oʻrmon xoʻjaligi agentligi:
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi davlat dasturlarini hamda boshqa dasturlarni ishlab chiqish va amalga oshirishda ishtirok etadi;
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarni ishlab chiqishda ishtirok etadi;
davlat oʻrmon fondi yerlaridagi oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi qoidalarni, oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanish normalari hamda normativlarini ishlab chiqishda ishtirok etadi va tasdiqlaydi;
davlat oʻrmon fondi yerlaridagi oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasida idoraviy nazoratni amalga oshiradi;
davlat oʻrmon fondi yerlaridagi oʻsimlik dunyosi obyektlarining davlat hisobini va ulardan foydalanish hajmlarining hisobini belgilangan tartibda yuritadi;
Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobini yuritishda ishtirok etadi;
yuridik va jismoniy shaxslarga davlat oʻrmon fondi yerlarida oʻsimlik dunyosi obyektlaridan maxsus foydalanish uchun ruxsatnoma beradi;
davlat oʻrmon fondi yerlaridagi oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan oqilona foydalanish boʻyicha biotexnik tadbirlarni amalga oshiradi.
Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi Oʻrmon xoʻjaligi agentligi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
11 1 -modda. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Oʻsimliklar karantini va himoyasi agentligining oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Oʻsimliklar karantini va himoyasi agentligi:
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi davlat dasturlarini hamda boshqa dasturlarni ishlab chiqish va amalga oshirishda ishtirok etadi;
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarni ishlab chiqishda ishtirok etadi;
oʻsimliklarning tashqi va ichki karantini boʻyicha davlat tadbirlari tizimini amalga oshiradi;
oʻsimlik dunyosida karantindagi zararli organizmlarga qarshi kurashishga doir chora-tadbirlarni belgilaydi va ularning amalga oshirilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi;
oʻsimlik dunyosida karantindagi zararli organizmlar tarqalishining oldini olish maqsadida kuzatuvlarni amalga oshiradi;
oʻsimliklar karantini obyektlariga qarshi kurashishning samarali va ilgʻor usullari amalga oshirilishini oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi vakolatli organlar bilan birgalikda taʼminlaydi, ularning qoʻllanilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi;
iqtisodiyot tarmoqlariga katta zarar yetkazishi mumkin boʻlgan karantindagi va boshqa xavfli zararkunandalarning, oʻsimliklar kasalliklarining va begona oʻtlarning xorijiy mamlakatlardan kirib kelishidan Oʻzbekiston Respublikasi hududini muhofaza qiladi;
kelib chiqishi oʻsimlikka mansub boʻlgan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini va boshqa mahsulotlarni ishlab chiqarish, tayyorlash, tashish, saqlash, qayta ishlash, realizatsiya qilish va ulardan foydalanishda belgilangan qoidalarga rioya etilishi ustidan davlat nazoratini amalga oshiradi va oʻsimliklar karantinini joriy etadi;
oʻsimliklar karantini obyektlariga qarshi kurashish boʻyicha ixtisoslashtirilgan fumigatsiya boʻlinmalarini tuzadi, tomorqa, fermer va dehqon xoʻjaliklariga, oʻrmon xoʻjaliklariga, shuningdek boshqa yuridik va jismoniy shaxslarga oʻsimliklar karantini obyektlariga qarshi kurashishda xizmatlar koʻrsatadi;
eksport qilinayotgan va xorijiy mamlakatlardan Oʻzbekiston Respublikasiga olib kirilayotgan oʻsimliklar karantini ostidagi mahsulotlarni va oʻsimliklar karantini obyektlarini tashuvchilarni karantin tekshiruvidan hamda laboratoriya ekspertizasidan oʻtkazadi.
Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Oʻsimliklar karantini va himoyasi agentligi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
12-modda. Mahalliy davlat hokimiyati organlarining oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi vakolatlari
Mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlari oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi hududiy dasturlarni tasdiqlaydi va ularning bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi.
Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari:
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi davlat dasturlarini hamda boshqa dasturlarni ishlab chiqishda va amalga oshirishda ishtirok etadi;
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi hududiy dasturlarni ishlab chiqadi va tasdiqlash uchun mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlariga kiritadi hamda ularning amalga oshirilishini taʼminlaydi;
tabiiy pichanzorlarda va yaylov joylarda pichan oʻrish hamda chorva mollarni oʻtlatish normalarini ishlab chiqadi va tasdiqlash uchun mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlariga kiritadi;
tegishli hududda oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasida davlat nazoratini amalga oshiradi;
mahalliy ahamiyatga molik muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni tashkil etish toʻgʻrisidagi masalalarni belgilangan tartibda koʻrib chiqadi.
Mahalliy davlat hokimiyati organlari qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
13-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan oqilona foydalanishni taʼminlashda ishtirok etishi
Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi:
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi davlat dasturlarini hamda boshqa dasturlarni ishlab chiqish va amalga oshirishda ishtirok etadi;
oʻsimlik dunyosi obyektlarining davlat hisobini va ulardan foydalanish hajmlarining hisobini belgilangan tartibda yuritadi;
oʻsimlik dunyosi obyektlarining davlat kadastri va Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobi yuritilishini ilmiy jihatdan taʼminlashni amalga oshiradi;
ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollarda oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasida xulosalar beradi;
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi ilmiy yoʻnalishlarni belgilaydi, ilmiy tadqiqotlar dasturlarini ishlab chiqadi va amalga oshiradi.
Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi qonunchilikka muvofiq oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan oqilona foydalanishni taʼminlash boʻyicha boshqa tadbirlarda ham ishtirok etishi mumkin.
14-modda. Fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining, nodavlat notijorat tashkilotlarining hamda fuqarolarning oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan oqilona foydalanishni taʼminlashda ishtirok etishi
Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari hamda fuqarolar:
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi davlat dasturlarini, hududiy va boshqa dasturlarni amalga oshirishda ishtirok etadi;
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasida jamoatchilik nazoratini amalga oshiradi.
Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari hamda fuqarolar qonunchilikka muvofiq oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan oqilona foydalanishni taʼminlash boʻyicha boshqa tadbirlarda ham ishtirok etishi mumkin.
3-bob. Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish
15-modda. Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilishga doir chora-tadbirlar
Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish:
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi qoidalarni, oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanish normalari va normativlarini belgilash;
oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanishda cheklovlar va taqiqlar belgilash;
oʻsimlik dunyosi obyektlaridan maxsus foydalanish huquqini toʻxtatib turish, tugatish, bekor qilish;
oʻsimlik dunyosi obyektlaridan oʻzboshimchalik bilan foydalanishning va ulardan foydalanish borasida belgilangan tartibning boshqa buzilishlarining oldini olish;
oʻsimlik dunyosi oʻsadigan muhitning muhofaza qilinishini tashkil etish;
kamyob va yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklar turlarini Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritish;
xoʻjalik faoliyatini va boshqa faoliyatni amalga oshirish chogʻida oʻsimlik dunyosiga zararli taʼsir koʻrsatilishining yoki uning yoʻq qilib yuborilishining oldini olish;
muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni tashkil etish va rivojlantirish;
botanika bogʻlarini va dendrologiya bogʻlarini tashkil etish;
yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarni sunʼiy yaratilgan sharoitlarda yetishtirish;
oʻsimlik dunyosini himoya qilish, karantindagi va boshqa xavfli zararkunandalarni, oʻsimliklar kasalliklarini va begona oʻtlarni oʻz vaqtida aniqlash hamda yoʻq qilish boʻyicha karantin tadbirlarini oʻtkazish;
oʻsimlik dunyosi obyektlarini davlat hisobiga olish va ulardan foydalanish hajmlarini hisobga olish;
oʻsimlik dunyosi obyektlarining davlat kadastrini yuritish hamda oʻsimlik dunyosi monitoringini amalga oshirish;
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasida nazoratni amalga oshirish;
oʻsimlik dunyosi obyektlarini Oʻzbekiston Respublikasiga olib kirish va Oʻzbekiston Respublikasidan olib chiqishni tartibga solish;
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasida ilmiy tadqiqotlarni tashkil etish hamda oʻtkazish;
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasida davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazish;
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan oqilona foydalanish boʻyicha biotexnik va boshqa tadbirlar oʻtkazish yoʻli bilan amalga oshiriladi.
16-modda. Oʻsimlik dunyosi obyektlarini davlat hisobiga olish va ulardan foydalanish hajmlarini hisobga olish,oʻsimlik dunyosi obyektlarining davlat kadastri
Oʻsimlik dunyosining muhofaza qilinishini va undan oqilona foydalanilishini taʼminlash uchun oʻsimlik dunyosi obyektlarini davlat hisobiga olish hamda ulardan foydalanish hajmlarini hisobga olish amalga oshiriladi.
Oʻsimlik dunyosi obyektlarining davlat hisobini va ulardan foydalanish hajmlarining hisobini yurituvchi vazirliklar, idoralar hamda tashkilotlar oʻsimlik dunyosi obyektlarining davlat kadastri boʻyicha zarur axborotni Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligiga tekin taqdim etadi. Oʻsimlik dunyosi obyektlarining davlat kadastri boʻyicha zarur axborotning turlari, hajmlari va uni taqdim etish muddatlari Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi tomonidan belgilanadi.
Oʻsimlik dunyosining muhofaza qilinishini va undan oqilona foydalanilishini taʼminlash maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi bilan birgalikda oʻsimlik dunyosi obyektlarining davlat kadastrini yuritadi.
Oʻsimlik dunyosi obyektlarining davlat hisobini va ulardan foydalanish hajmlarining hisobini, oʻsimlik dunyosi obyektlarining davlat kadastrini yuritish Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hamda qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.
Oʻsimlik dunyosi obyektlarining davlat hisobini va ulardan foydalanish hajmlarining hisobini, oʻsimlik dunyosi obyektlarining davlat kadastrini yuritish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.
17-modda. Kamyob va yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklar turlarini muhofaza qilish
Kamyob va yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklar turlari Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritiladi.
Kamyob va yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklar turlarining soni kamayib ketishiga yoki ularning oʻsadigan muhiti buzilishiga olib kelishi mumkin boʻlgan harakatlarga (harakatsizlikka) yoʻl qoʻyilmaydi.
Kamyob va yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimlik turlarini saqlab qolish va muhofaza qilish uchun ularning oʻsish muhiti boʻlgan joylarda muhofaza etiladigan tabiiy hududlar tashkil etilishi mumkin.
18-modda. Botanika bogʻlari
Oʻsimlik dunyosini va uning genetik fondini saqlab qolish, kamyob va yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarning turlarini sunʼiy yaratilgan sharoitlarda oʻrganish, iqlimga moslash va takror koʻpaytirish, ilmiy, oʻquv hamda taʼlim ishlarini olib borish, oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan oqilona foydalanish boʻyicha bilimlarni targʻib qilish maqsadida botanika bogʻlari tashkil etilishi mumkin.
Botanika bogʻlari tegishincha Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori yoki Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlarining qarori bilan tashkil etiladigan umumdavlat ahamiyatiga molik botanika bogʻlari va mahalliy ahamiyatga molik botanika bogʻlariga boʻlinadi.
Botanika bogʻlari hududida ushbu bogʻlarni tashkil etish maqsadlariga muvofiq boʻlmagan va oʻsimlik dunyosining saqlanib qolishiga tahdid soluvchi faoliyat taqiqlanadi.
19-modda. Dendrologiya bogʻlari
Sunʼiy yaratilgan sharoitlarda oʻsimliklarning xilma-xil turlarini saqlab qolish hamda ularni oʻrganish, ulardan madaniy-maʼrifiy, oʻquv-tarbiyaviy,rekreatsiya va estetik maqsadlarda foydalanish boʻyicha ilmiy faoliyat yuritish uchun dendrologiya bogʻlari tashkil etilishi mumkin.
Dendrologiya bogʻlari tegishincha Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori yoki Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlarining qarori bilan tashkil etiladigan umumdavlat ahamiyatiga molik dendrologiya bogʻlari va mahalliy ahamiyatga molik dendrologiya bogʻlariga boʻlinadi.
Dendrologiya bogʻlari hududida ushbu bogʻlarni tashkil etish maqsadlariga muvofiq boʻlmagan va oʻsimlik dunyosining saqlanib qolishiga tahdid soluvchi faoliyat taqiqlanadi.
20-modda. Oʻsimlik dunyosini takror koʻpaytirish
Oʻsimlik dunyosini takror koʻpaytirish yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklar turlarining tabiiy muhitda oʻsishi uchun qulay sharoitlar yaratish yoki ularni sunʼiy yaratilgan sharoitlarda yetishtirish maqsadida amalga oshiriladi.
Oʻsimlik dunyosini takror koʻpaytirish oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanuvchilar tomonidan quyidagilar orqali taʼminlanadi:
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan oqilona foydalanish boʻyicha biotexnik tadbirlar oʻtkazish;
oʻsimlik dunyosining tabiiy ravishda takror koʻpayishi va tiklanishi uchun qulay sharoitlar yaratish;
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasida ilmiy tadqiqotlar oʻtkazish;
yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklar turlarini sunʼiy yaratilgan sharoitlarda yetishtirish va ularni ekish.
Oʻsimlik dunyosini takror koʻpaytirish qonunchilikka muvofiq boshqa yoʻllar bilan ham taʼminlanishi mumkin.
21-modda. Oʻsimlik dunyosi oʻsadigan muhitni muhofaza qilish
Yuridik va jismoniy shaxslarning oʻsimlik dunyosi oʻsadigan muhitga taʼsir koʻrsatadigan faoliyati oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanishga oid talablarga rioya etilgan holda amalga oshirilishi kerak.
Oʻsimlik dunyosi oʻsadigan muhitga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan ishlab chiqarish obyektlarini joylashtirish va ulardan foydalanish, yangi texnologiyalarni joriy etish, geologiya-qidiruv ishlarini oʻtkazish, foydali qazilmalarni qazib olish, chorva mollar oʻtlatiladigan hamda qishloq xoʻjalik hayvonlari haydab oʻtiladigan joylarni belgilash tegishincha Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi bilan kelishib olinishi lozim.
Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanishga oid talablarga javob bermaydigan ishlab chiqarish obyektlarini ishga tushirish hamda texnologiyalarni qoʻllash taqiqlanadi.
Oʻsimliklarni himoya qilish vositalarini, ularning oʻsish stimulyatorlarini, mineral oʻgʻitlarni va boshqa preparatlarni qoʻllash chogʻida oʻsimlik dunyosi oʻsadigan muhitni muhofaza qilishga doir talablar hisobga olinishi kerak. Oʻsimlik dunyosi oʻsadigan muhit yomonlashishining oldini olish maqsadida yuridik va jismoniy shaxslar mazkur preparatlarni tashish, saqlash va qoʻllash qoidalariga rioya etishi shart.
Oʻsimliklarni ular oʻsadigan muhitda oʻzboshimchalik bilan yoʻq qilib yuborish, shu jumladan yoqib yuborish taqiqlanadi.
22-modda. Oʻsimlik dunyosi obyektlarini olib kirish va olib chiqish
Yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarni, shuningdek ularning qismlarini, yashash faoliyati mahsulotlarini va botanika kolleksiyalarini Oʻzbekiston Respublikasiga olib kirish va Oʻzbekiston Respublikasidan olib chiqish Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi beradigan ruxsatnomalar asosida, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
Oʻzbekiston Respublikasiga gʻayriqonuniy ravishda olib kirishga yoki Oʻzbekiston Respublikasidan gʻayriqonuniy ravishda olib chiqishga urinish chogʻida ushlab qolingan yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklar, shuningdek ularning qismlari, yashash faoliyati mahsulotlari va botanika kolleksiyalari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan tartibda olib qoʻyilishi lozim.
23-modda. Oʻsimlik dunyosi monitoringi
Oʻsimlik dunyosi monitoringi Atrof tabiiy muhit davlat monitoringining tarkibiy qismi boʻlib, oʻsimlik dunyosi va u oʻsadigan muhit holatining maxsus tashkil etilgan muntazam kuzatuvlaridan, undagi oʻzgarishlarni aniqlash, uni baholash hamda prognoz qilishdan iboratdir.
Oʻsimlik dunyosi monitoringi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
24-modda. Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi nazorat
Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi nazorat davlat, idoraviy, ishlab chiqarish hamda jamoatchilik nazorati tarzida amalga oshiriladi.
Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi davlat nazorati Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari tomonidan amalga oshiriladi.
Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi idoraviy nazorat davlat oʻrmon fondi yerlarida Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi Oʻrmon xoʻjaligi agentligi tomonidan, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlariga qarashli tashkilotlarda, shuningdek xoʻjalik boshqaruvi organlari tarkibiga kiruvchi tashkilotlarda respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va xoʻjalik boshqaruvi organlari tomonidan amalga oshiriladi.
Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi ishlab chiqarish nazorati xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan ularga biriktirilgan hududlarda amalga oshiriladi.
Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi jamoatchilik nazorati Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari hamda ommaviy axborot vositalari tomonidan amalga oshirilishi mumkin.
Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi nazoratni amalga oshirish tartibi qonunchilik bilan belgilanadi.
25-modda. Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan oqilona foydalanishni ragʻbatlantirish
Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan oqilona foydalanishni, shuningdek u oʻsadigan muhitning muhofaza qilinishini hamda holati yaxshilanishini taʼminlayotgan yuridik va jismoniy shaxslarga qonunchilikka muvofiq imtiyozlar berilishi mumkin.
4-bob. Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanishga oid talablar
26-modda. Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanishga oid asosiy talablar
Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanishga oid asosiy talablar quyidagilardan iborat:
oʻsimlik dunyosining turlari xilma-xilligini va genetik fondini tabiiy sharoitlarda saqlab qolish;
oʻsimlik dunyosi oʻsadigan muhitni saqlab qolish;
oʻsimlik dunyosidan oqilona foydalanish, uni tiklash va takror koʻpaytirish;
yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarning tarqalishini va sonini tartibga solish.
27-modda. Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan oqilona foydalanish boʻyicha biotexnik tadbirlarni kelishib olish
Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanuvchilar tomonidan ishlab chiqiladigan hamda tasdiqlanadigan oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan oqilona foydalanish boʻyicha biotexnik tadbirlar ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi organlari bilan kelishib olinishi lozim.
28-modda. Oʻsimlik dunyosining holatiga taʼsir koʻrsatadigan faoliyatga doir talablar
Oʻsimlik dunyosining holatiga taʼsir koʻrsatadigan faoliyat oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanishga oid talablarga rioya etgan holda amalga oshirilishi kerak.
29-modda. Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasida davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazish
Quyidagilar davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazilishi lozim:
barcha turdagi qurilishlar uchun yer uchastkalarini tanlash materiallari, amalga oshirilishi oʻsimlik dunyosining holatiga yoki uning oʻsadigan muhitiga zararli taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan rejadan oldingi, loyihadan oldingi va loyiha hujjatlari;
yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarni boshqa joyga koʻchirish va duragaylash ishlariga doir loyihalar;
oʻsimliklarni himoya qilish vositalari, ularning oʻsish stimulyatorlari, mineral oʻgʻitlar va boshqa preparatlar.
Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi davlat ekologik ekspertizasi ekologik ekspertiza toʻgʻrisidagi qonunchilikda belgilangan tartibda oʻtkaziladi.
5-bob. Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanish. Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanish turlari
30-modda. Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanish
Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanish umumiy va maxsus foydalanish tartibida amalga oshiriladi.
Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan umumiy foydalanish jismoniy shaxslar tomonidan bepul, hayotiy zarur ehtiyojlarni qanoatlantirish uchun cheklangan hajmlarda ushbu Qonun 33-moddasi birinchi qismining beshinchi , oltinchi , yettinchi va oʻninchi xatboshilarida nazarda tutilgan oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanish turlari boʻyicha amalga oshiriladi.
Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan umumiy foydalanish normalari va tartibi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining viloyatlar va Toshkent shahar boshqarmalari bilan kelishilgan holda xalq deputatlari tuman (shahar) Kengashlari tomonidan belgilanadi.
Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan maxsus foydalanish ruxsatnomalar asosida haq evaziga amalga oshiriladi.
Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan maxsus foydalanish uchun ruxsatnoma ushbu Qonunda belgilangan tartibda,tasdiqlangan kvotalar doirasida beriladi.
Oʻsimlik dunyosi obyektlari doimiy yoki vaqtincha (uzoq muddatli va qisqa muddatli) foydalanishga berilishi mumkin.
31-modda. Kamyob va yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimlik turlarini tabiiy muhitdan ajratib olish
Kamyob va yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimlik turlarini tabiiy muhitdan ajratib olishga Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining xulosasi inobatga olingan holda va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori asosida Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi tomonidan beriladigan ruxsatnoma boʻyicha yoʻl qoʻyiladi.
Oʻzbekiston Respublikasining Qizil kitobiga kiritilgan kamyob va yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklar turlaridan ushbu turdagi oʻsimliklarni saqlash, muhofaza qilish, takror koʻpaytirish va tiklash boʻyicha ilmiy-tadqiqot ishlarini amalga oshirish maqsadida ularni tabiiy muhitdan ajratib olgan holda foydalanilishi mumkin.
Oʻzbekiston Respublikasining Qizil kitobiga kiritilgan kamyob va yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklar turlarining urugʻlari, koʻchatlari hamda nihollari pitomniklarda va plantatsiyalarda yetishtirilib, tabiiy muhitga ekilganidan keyin uch yil oʻtmasdan avval ularning urugʻlarini yigʻish yoki hosilini olish taqiqlanadi.
Oʻzbekiston Respublikasining Qizil kitobiga kiritilgan kamyob va yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarning ayrim turlarini va ularning qismlarini tabiiy muhitdan ajratib olishga doir ruxsatnomalarni berish cheklanishi mumkin. Kamyob va yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarning turlarini va ularning qismlarini tabiiy muhitdan ajratib olishga doir cheklovlarning asoslari, yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarning turlari hamda ularning qismlari, cheklovlarning amal qilish muddati Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining xulosasi inobatga olingan holda, Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi tomonidan kiritiladigan takliflar asosida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
32-modda. Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanuvchilarning huquqlari va majburiyatlari
Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanuvchilar:
oʻsimlik dunyosi obyektlaridan oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq foydalanish;
oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanish borasidagi buzilgan huquqlarining tiklanishi va oʻzlariga yetkazilgan zararning oʻrni qoplanishi;
yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarga va ularning yashash faoliyati mahsulotlariga nisbatan mulk huquqiga egadir.
Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanuvchilar:
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasida belgilangan qoidalarga, oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanish normalari va normativlariga rioya etishi;
foydalanishga berib qoʻyilgan oʻsimlik dunyosi obyektlaridan oqilona foydalanishi;
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va takror koʻpaytirish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirishi, shuningdek biriktirilgan hududlarda oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasida idoraviy va (yoki) ishlab chiqarish nazoratini amalga oshirishi;
oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanish joylarida yongʻin xavfsizligiga rioya etishi va yongʻinga qarshi tadbirlarni amalga oshirishi, yongʻinlar chiqqan hollarda esa ularni oʻchirish choralarini koʻrishi;
oʻsimlik dunyosi obyektlaridan maxsus foydalanganlik uchun haqni oʻz vaqtida kiritishi;
karantindagi va boshqa xavfli zararkunandalarni, oʻsimliklar kasalliklarini va begona oʻtlarni oʻz vaqtida aniqlash maqsadida oʻsimlik dunyosi holati ustidan muntazam ravishda kuzatuvlar oʻtkazishi, ular aniqlanganda esa topilgan oʻchoqlarni tugatish choralarini koʻrishi;
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan oqilona foydalanish boʻyicha biotexnik tadbirlarni amalga oshirishi;
boshqa oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanuvchilarning huquqlarini buzmasligi;
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish toʻgʻrisidagi qonunchilik talablarini buzgan holda yetkazilgan zararning oʻrnini toʻliq hajmda qoplashi shart.
Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanuvchilar qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi va ularning zimmasida boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.
33-modda. Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanish turlari
Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanish turlari quyidagilardan iborat:
yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarni chorvachilik ehtiyojlari uchun tayyorlash;
chorva mollarni oʻtlatish;
oʻsimlik dunyosi obyektlaridan ovchilik va (yoki) baliq ovlash xoʻjaligi ehtiyojlari uchun foydalanish;
yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklar texnik xomashyosini yigʻish va tayyorlash;
yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklar dorivor xomashyosini yigʻish va tayyorlash;
yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarni oziq-ovqat maqsadlari uchun yigʻish va tayyorlash;
daraxtlar va butalarni kesish;
oʻsimlik dunyosi obyektlaridan ilmiy va nazorat ishlarini oʻtkazish uchun foydalanish;
oʻsimlik dunyosi obyektlaridan madaniy-maʼrifiy, oʻquv-tarbiyaviy, sogʻlomlashtirish, rekreatsiya va estetik maqsadlarda foydalanish;
oʻsimlik dunyosi obyektlaridan tabiatni muhofaza qilish maqsadlarida foydalanish;
yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklar ayrim turlarining tarqalishini va sonini tartibga solish;
yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarni boshqa joylarga koʻchirish va duragaylash;
botanika kolleksiyalarini yaratish va toʻldirib borish.
Qonunchilikda oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanishning boshqa turlari ham nazarda tutilishi mumkin.
34-modda. Yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarni chorvachilik ehtiyojlari uchun tayyorlash va chorva mollarni oʻtlatish
Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanuvchilar tomonidan yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarni chorvachilik ehtiyojlari uchun tayyorlash va chorva mollarni oʻtlatish ushbu maqsadlar uchun ularga maxsus berib qoʻyilgan tabiiy pichanzor va yaylov joylarda amalga oshiriladi.
Yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarni chorvachilik ehtiyojlari uchun tayyorlashga va chorva mollarni oʻtlatishga:
davlat oʻrmon fondining tabiiy pichanzor va yaylov joylarida — oʻrmon biletlari boʻyicha;
yer egalarining, yerdan foydalanuvchilarning, ijarachilarning va yer uchastkalari mulkdorlarining yer uchastkalarida — ularning roziligi boʻyicha;
aholi punktlarining (shaharlarning, shaharchalarning va qishloq aholi punktlarining) yerlarida va zaxiradagi yerlarda — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining, Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining viloyatlar va Toshkent shahar boshqarmalarining qarorlari asosida yoʻl qoʻyiladi.
35-modda. Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan ovchilik va (yoki) baliq ovlash xoʻjaligi ehtiyojlari uchun foydalanish
Yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan oʻsimlik dunyosi obyektlaridan ovchilik va (yoki) baliq ovlash xoʻjaligi ehtiyojlari uchun foydalanish ularga biriktirilgan ov qilish va (yoki) baliq ovlash joylarida oʻsimlik dunyosi obyektlarini ular oʻsadigan muhitdan ajratib olmagan, oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanishga oid talablarga rioya etgan holda amalga oshiriladi.
36-modda. Yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarning texnik va dorivor xomashyosini, oziq-ovqat maqsadlari uchun yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarni yigʻish va tayyorlash
Yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarning texnik va dorivor xomashyosini, oziq-ovqat maqsadlari uchun yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarni jismoniy shaxslar tomonidan shaxsiy isteʼmol uchun yigʻish va tayyorlashga umumiy foydalanish tartibida yoʻl qoʻyiladi.
Yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarning texnik va dorivor xomashyosini, oziq-ovqat maqsadlari uchun yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarni oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanuvchilar tomonidan yigʻish va tayyorlashga oʻsimlik dunyosi obyektlaridan maxsus foydalanish huquqini beruvchi ruxsatnomalar asosida yoʻl qoʻyiladi.
Yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarning texnik va dorivor xomashyosini, oziq-ovqat maqsadlari uchun yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarni yigʻish va tayyorlash tartibi, bunday foydalanish uchun taqiqlangan yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklar turlarining, shu jumladan Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan kamyob va yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklar turlarining roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
37-modda. Daraxtlar va butalarni kesish
Davlat oʻrmon fondi yerlaridagi daraxtlar va butalarni kesish oʻrmonni parvarish qilish uchun kesish qoidalariga muvofiq, oʻrmonlarning qoʻriqlanish toifalari hisobga olingan holda berilgan oʻrmon biletlari boʻyicha amalga oshiriladi.
Davlat oʻrmon fondiga kirmaydigan daraxtlar va butalarni kesishga faqat sanitariya maqsadlarida kesish hamda binolarni, inshootlarni va kommunikatsiyalarni qurish hamda rekonstruksiya qilish bilan bogʻliq holda kesish tartibida, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining viloyatlar va Toshkent shahar boshqarmalari tomonidan beriladigan ruxsatnomalar asosida yoʻl qoʻyiladi.
Tabiiy omillar yoki oʻsimliklar zararkunandalari, kasalliklari taʼsirida zararlangan, quriyotgan yoki qurib qolgan, shuningdek insonning hayoti va sogʻligʻi, yuridik va jismoniy shaxslarning mol-mulki xavfsizligiga tahdid solayotgan davlat oʻrmon fondi tarkibiga kirmaydigan daraxtlar hamda butalarni kesish Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining viloyatlar va Toshkent shahar boshqarmalari tomonidan beriladigan ruxsatnomalar asosida haq toʻlanmasdan amalga oshiriladi.
38-modda. Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan ilmiy va nazorat ishlarini oʻtkazish uchun foydalanish
Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan ilmiy va nazorat ishlarini oʻtkazish uchun foydalanishga yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarni ularning oʻsadigan muhitidan ajratib olmagan yoki ajratib olgan holda yoʻl qoʻyiladi.
Ilmiy va nazorat ishlarini oʻtkazish uchun oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanuvchiga qonunchilikda belgilangan tartibda maxsus yer uchastkalari ajratilishi mumkin, bu yer uchastkalarida oʻsimlik dunyosi obyektlaridan boshqa yuridik va jismoniy shaxslarning foydalanishi, agar bu ilmiy va nazorat ishlarini oʻtkazish maqsadlariga muvofiq boʻlmasa, cheklanadi yoki taqiqlanadi.
Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan ilmiy va nazorat ishlarini oʻtkazish uchun foydalanishga Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda yoʻl qoʻyiladi.
39-modda. Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan madaniy-maʼrifiy, oʻquv-tarbiyaviy, sogʻlomlashtirish, rekreatsiya va estetik maqsadlarda foydalanish
Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan madaniy-maʼrifiy, oʻquv-tarbiyaviy, sogʻlomlashtirish, rekreatsiya va estetik maqsadlarda foydalanishga yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarni ularning oʻsadigan muhitidan ajratib olmagan yoki ajratib olgan holda yoʻl qoʻyiladi.
Ekologik, ilmiy, madaniy va estetik jihatdan ahamiyatli, shuningdek shifobaxsh va sogʻlomlashtirish xususiyatiga ega boʻlgan oʻsimlik dunyosi obyektlaridan madaniy-maʼrifiy, oʻquv-tarbiyaviy, sogʻlomlashtirish, rekreatsiya va estetik maqsadlarda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan madaniy-maʼrifiy, oʻquv-tarbiyaviy, sogʻlomlashtirish, rekreatsiya va estetik maqsadlarda foydalanish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
40-modda. Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan tabiatni muhofaza qilish maqsadlarida foydalanish
Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan tabiatni muhofaza qilish maqsadlarida foydalanishga oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish boʻyicha ushbu Qonunda nazarda tutilgan talablarga rioya etgan holda yoʻl qoʻyiladi.
41-modda. Yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklar ayrim turlarining tarqalishini va sonini tartibga solish
Yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklar ayrim turlarining (shudgorlar, pichanzorlar va yaylovlarni tabiiy ravishda bosib ketadigan zaharli, giyohvand moddali, karantindagi oʻsimliklar, begona oʻtlar hamda boshqa oʻsimliklarning) tarqalishini va sonini tartibga solish yovvoyi holda oʻsuvchi boshqa oʻsimliklarga, ularning oʻsadigan muhitiga va oʻzga tabiatni muhofaza qilish obyektlariga zarar yetkazilishini istisno etadigan usullar bilan amalga oshiriladi.
Tarqalishi va soni tartibga solinishi lozim boʻlgan yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarning ayrim turlari, shuningdek ushbu tartibga solish qoidalari Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining xulosalari inobatga olingan holda Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi tomonidan belgilanadi.
42-modda. Yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarni boshqa joylarga koʻchirish va duragaylash
Yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarni boshqa joylarga koʻchirishga, shuningdek ularni duragaylashga belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining xulosasi inobatga olingan holda, Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining qaroriga koʻra ilmiy hamda xoʻjalik maqsadlarida yoʻl qoʻyiladi.
43-modda. Botanika kolleksiyalarini yaratish va toʻldirib borish
Yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan botanika kolleksiyalarini yaratish hamda toʻldirib borishga Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi tomonidan beriladigan ruxsatnomalar boʻyicha yoʻl qoʻyiladi.
Ilmiy, madaniy-maʼrifiy, oʻquv-tarbiyaviy yoki estetik ahamiyatga molik botanika kolleksiyalari davlat hisobiga olinishi lozim. Botanika kolleksiyalarining davlat hisobiga qoʻyilganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi tomonidan beriladi.
Botanika kolleksiyalarini yaratuvchi hamda toʻldirib boruvchi yuridik va jismoniy shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi tomonidan tasdiqlangan botanika kolleksiyalarini hisobga olish, toʻldirib borish, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasiga olib kirish va Oʻzbekiston Respublikasidan olib chiqish qoidalariga rioya etishi shart.
44-modda. Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanish normalari va normativlari
Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanish normalari va normativlari quyidagilardan iborat:
yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarning texnik va dorivor xomashyosini,oziq-ovqat maqsadlari uchun yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarni yigʻish va tayyorlash uchun Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining xulosasi inobatga olingan holda Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi tomonidan tasdiqlangan kvotalar;
tabiiy pichanzorlarda va yaylov joylarda pichan oʻrish hamda chorva mollarni oʻtlatishning xalq deputatlari tuman (shahar) Kengashlari tomonidan qonunchilikka muvofiq tasdiqlangan normalari;
davlat oʻrmon fondiga kirmaydigan zaxira yerlarida pichan oʻrish va chorva mollarni oʻtlatish uchun ekologiya va iqlim oʻzgarishi sohasidagi maxsus vakolatli davlat organining hududiy boʻlinmalari tomonidan beriladigan ruxsatnoma.
Qonunchilikda oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanishning boshqa normalari va normativlari ham belgilanishi mumkin.
45-modda. Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan maxsus foydalanish uchun ruxsatnoma berish tartibi
Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan maxsus foydalanish uchun ruxsatnoma:
davlat oʻrmon fondiga kirmaydigan yerlardagi Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilmagan yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarning barcha turlari boʻyicha, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining butun hududidagi Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarning noyob va yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan turlari boʻyicha — Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi tomonidan;
davlat oʻrmon fondi yerlaridagi Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilmagan yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarning barcha turlari boʻyicha — Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi Oʻrmon xoʻjaligi agentligi tomonidan;
yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarni chorvachilik ehtiyojlari uchun tayyorlash va chorva mollarni oʻtlatish uchun — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining viloyatlar va Toshkent shahar boshqarmalari tomonidan beriladi.
Yogʻoch olish va mevalar yetishtirish uchun maxsus ekilgan, yuridik yoki jismoniy shaxsning mulki boʻlgan daraxtlar va butalarni (teraklar va boshqa tez oʻsadigan turlar, tutzorlar, mevali daraxtlar va butalar) kesish uchun ruxsatnoma talab qilinmaydi.
46-modda. Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanishni cheklash va taqiqlash
Yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarning ayrim turlarini muhofaza qilish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi bu oʻsimlik turlaridan foydalanishga yoki foydalanishning ayrim turlariga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining xulosalarini inobatga olgan holda cheklovlar yoki taqiqlar belgilashi mumkin.
Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish manfaatlarini koʻzlab, yer egalarining, yerdan foydalanuvchilarning, yer uchastkalari ijarachilari va mulkdorlarining, shuningdek oʻrmonlardan, suvdan foydalanuvchilarning, suv isteʼmolchilarining hamda yer qaʼridan foydalanuvchilarning huquqlari qonunchilikda belgilangan tartibda cheklanishi va ularning zimmasiga tegishli majburiyatlar yuklatilishi mumkin.
47-modda. Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan maxsus foydalanish huquqini toʻxtatib turish, tugatish va bekor qilish
Oʻsimlik dunyosi muhofaza qilinishini taʼminlash uchun oʻsimlik dunyosi obyektlaridan maxsus foydalanish huquqi toʻxtatib turilishi, tugatilishi yoki bekor qilinishi mumkin.
Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan maxsus foydalanish huquqi quyidagi hollarda toʻxtatib turilishi mumkin:
ruxsat berishga doir talablar va shartlar buzilganligi aniqlanganda;
maxsus vakolatli davlat organining aniqlangan qoidabuzarliklarni bartaraf etish toʻgʻrisidagi qarori oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanuvchilar tomonidan bajarilmaganda.
Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan maxsus foydalanish huquqi quyidagi hollarda tugatiladi:
foydalanish zarurati qolmaganda yoki undan voz kechilganda;
foydalanishning belgilangan muddati oʻtganda;
oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilganda;
oʻsimlik dunyosining yashash faoliyati uchun qaytarib boʻlmaydigan oʻzgarishlar va sharoitlarining yomonlashuvi tahdidi yuzaga kelganda, oʻsimlik dunyosi yoʻq qilib yuborilganda yoki unga boshqa zararli taʼsir koʻrsatilganda;
yer uchastkalari jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyilganda;
foydalanish huquqi berilgan jismoniy shaxs vafot etganda yoki faoliyati tugatilganda yoxud yuridik shaxs tugatilganda.
Qonunchilikda oʻsimlik dunyosi obyektlaridan maxsus foydalanish huquqini toʻxtatib turish yoki tugatish uchun boshqa hollar ham nazarda tutilishi mumkin.
Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan maxsus foydalanish huquqi quyidagilar asosida bekor qilinishi mumkin:
oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanuvchining ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatni bekor qilish toʻgʻrisidagi arizasiga koʻra;
ruxsat etish xususiyatiga ega hujjat qalbaki hujjatlardan foydalangan holda olinganligi fakti aniqlanganda.
Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan maxsus foydalanish huquqi qonunchilikda belgilangan tartibda toʻxtatib turiladi, tugatiladi yoki bekor qilinadi.
48-modda. Gʻayriqonuniy ravishda yigʻilgan va tayyorlangan oʻsimlik dunyosi obyektlarini olib qoʻyish
Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzgan holda yigʻilgan hamda tayyorlangan yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklar va ularning yashash faoliyati mahsulotlari, shuningdek yaratilgan hamda toʻldirilgan botanika kolleksiyalari olib qoʻyilishi lozim, ularni olib qoʻyish imkoni boʻlmagan taqdirda esa ularning qiymati aybdor shaxslardan qonunchilikda nazarda tutilgan miqdorda va tartibda undiriladi.
6-bob. Yakunlovchi qoidalar
49-modda. Zararning oʻrnini qoplash
Yuridik va jismoniy shaxslar oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzish tufayli yetkazilgan zararning oʻrnini qonunchilikda belgilangan tartibda qoplashi shart.
Zararning oʻrnini qoplash aybdor shaxslarni qonunga muvofiq javobgarlikdan ozod etmaydi.
49 1 -modda. Gʻayriqonuniy ravishda kesilgan yoki yoʻq qilingan daraxtlar va butalar oʻrniga daraxt va buta koʻchatlarini ekish
Davlat oʻrmon fondiga kirmaydigan daraxtlar va butalarning qimmatbaho navlari gʻayriqonuniy ravishda kesilgan va (yoki) yoʻq qilingan taqdirda, ushbu huquqbuzarlikni sodir etgan shaxs gʻayriqonuniy ravishda kesilgan va (yoki) yoʻq qilingan har bir daraxt va buta oʻrniga kesilgan va (yoki) yoʻq qilingan daraxtlar va butalardan qimmatbaholigi jihatidan kam boʻlmagan yuz tup daraxt va buta koʻchatini daraxt va buta kesilgan va (yoki) yoʻq qilingan joyga Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi organining qaroriga koʻra, oʻz hisobidan ekishi (ushbu joyda daraxt va buta koʻchatlarini ekish uchun yer maydoni yetarli boʻlmagan hollarda, daraxt va buta koʻchatlarining qolgan qismi tegishli maʼmuriy-hududiy birlikdagi boshqa joyga ekiladi) hamda ularni uch yil davomida parvarish qilishi shart.
Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi organining ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan qarori huquqbuzarlik sodir etgan shaxs tomonidan ixtiyoriy ravishda bajarilmagan taqdirda gʻayriqonuniy ravishda kesilgan va (yoki) yoʻq qilingan har bir daraxt va buta oʻrniga kesilgan va (yoki) yoʻq qilingan daraxtlar va butalardan qimmatbaholigi jihatidan kam boʻlmagan yuz tup daraxt va buta koʻchatini daraxt va buta kesilgan va (yoki) yoʻq qilingan joyga, shuningdek daraxt va buta koʻchatlarining qolgan qismini tegishli maʼmuriy-hududiy birlikdagi boshqa joyga ekish va ularni uch yil davomida parvarish qilish masalasi sud tartibida hal etiladi.
Gʻayriqonuniy ravishda kesilgan va (yoki) yoʻq qilingan daraxtlar va butalarning qiymatini, kesilgan va (yoki) yoʻq qilingan daraxtlar va butalar oʻrniga ekiladigan koʻchatlarning turlarini, shuningdek ularni ekish muddatlarini hamda joyini aniqlash tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
50-modda. Nizolarni hal etish
Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.
51-modda. Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti vazifasini bajaruvchi Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2016-yil 21-sentabr,
OʻRQ-409-son
Закон Республики Узбекистан
Закон Республики Узбекистан
О внесении изменений и дополнений в Закон Республики Узбекистан «Об охране и использовании растительного мира»
Об охране и использовании растительного мира
Принят Законодательной палатой 5 августа 2016 года Одобрен Сенатом 24 августа 2016 года
Статья 1 . Внести в Закон Республики Узбекистан от 26 декабря 1997 года № 543-I «Об охране и использовании растительного мира» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1998 г., № 1, ст. 12; 2000 г., № 5-6, ст. 153; Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2011 г., № 1, ст. 1; 2013 г., № 4, ст. 98; 2014 г., № 9, ст. 244) изменения и дополнения, утвердив его новую редакцию ( прилагается ).
Статья 2 . Кабинету Министров Республики Узбекистан:
привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;
обеспечить пересмотр и отмену органами государственного управления их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.
Статья 3 . Настоящий Закон вступает в силу со дня его официального опубликования.
Глава 1. Общие положения
Статья 1. Цель настоящего Закона
Целью настоящего Закона является регулирование отношений в области охраны и использования растительного мира.
Статья 2. Законодательство об охране и использовании растительного мира
Законодательство об охране и использовании растительного мира состоит из настоящего Закона и иных актов законодательства.
Если международным договором Республики Узбекистан установлены иные правила, чем те, которые предусмотрены законодательством Республики Узбекистан об охране и использовании растительного мира, то применяются правила международного договора.
Статья 3. Основные понятия
В настоящем Законе применяются следующие основные понятия:
ботаническая коллекция — систематизированное собрание продуктов жизнедеятельности дикорастущих растений (гербарии, семена) и дикорастущие растения, выращиваемые в искусственно созданных условиях (ботанических садах, дендрологических парках, питомниках, плантациях и других), представляющие научную, культурно-просветительную, учебно-воспитательную и эстетическую ценность;
дикорастущие растения — древесные, кустарниковые, травянистые, папоротникообразные, мохообразные, водоросли, лишайники и грибы, не подвергавшиеся окультуриванию;
продукты жизнедеятельности дикорастущих растений — корни, луковицы, стволы, стебли, ветви, кора, листья, бутоны, цветы, семена, плоды, сок (смола) и другие продукты, образовавшиеся в результате жизнедеятельности дикорастущих растений;
растительный мир — совокупность всех видов дикорастущих растений, произрастающих в природной среде или выращиваемых в искусственно созданных условиях на территории Республики Узбекистан;
охрана растительного мира — деятельность, направленная на обеспечение благоприятных условий для жизнедеятельности растительного мира, предотвращение его уничтожения или иного вредного воздействия на него;
биотехнические мероприятия по охране и рациональному использованию растительного мира — комплекс научно обоснованных мероприятий, направленных на сохранение, восстановление, воспроизводство и рациональное использование растительного мира, сохранение среды его произрастания.
Статья 4. Собственность на растительный мир
Растительный мир является общенациональным богатством, подлежит рациональному использованию и охраняется государством.
Дикорастущие растения, произрастающие в природной среде, являются государственной собственностью.
Дикорастущие растения, выращиваемые в искусственно созданных условиях, могут являться собственностью юридического или физического лица.
Статья 5. Объекты растительного мира
Объектами растительного мира являются:
дикорастущие растения;
продукты жизнедеятельности дикорастущих растений;
ботанические коллекции.
Статья 6. Пользователи объектами растительного мира
Пользователями объектами растительного мира могут быть юридические и физические лица.
Пользователи объектами растительного мира осуществляют принадлежащее им право пользования объектами растительного мира на условиях и в порядке, установленных законодательством.
Глава 2. Регулирование в области охраны и использования растительного мира
Статья 7. Основные направления государственной политики в области охраны и использования растительного мира
Основными направлениями государственной политики в области охраны и использования растительного мира являются:
разработка и реализация государственных программ, а также других мер в области охраны и использования растительного мира;
государственное нормирование в области охраны и использования растительного мира;
осуществление государственного контроля в области охраны и использования растительного мира;
развитие научно-исследовательской деятельности в области охраны и использования растительного мира;
развитие международного сотрудничества в области охраны и использования растительного мира.
Статья 8. Государственное управление в области охраны и использования растительного мира
Государственное управление в области охраны и использования растительного мира осуществляется Кабинетом Министров Республики Узбекистан, Министерством экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан, Агентством по карантину и защите растений при Министерстве сельского хозяйства Республики Узбекистан, а также органами исполнительной власти на местах в пределах их полномочий.
Статья 9. Полномочия Кабинета Министров Республики Узбекистан в области охраны и использования растительного мира
Кабинет Министров Республики Узбекистан:
обеспечивает реализацию единой государственной политики в области охраны и использования растительного мира;
утверждает и реализует государственные программы в области охраны и использования растительного мира;
координирует в пределах своих полномочий деятельность республиканских органов исполнительной власти и органов хозяйственного управления в области охраны и использования растительного мира;
принимает решение об образовании охраняемых природных территорий общегосударственного значения.
Кабинет Министров Республики Узбекистан может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 10. Полномочия Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан в области охраны и использования растительного мира
Министерство экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан:
участвует в разработке и реализации государственных и иных программ в области охраны и использования растительного мира;
участвует в разработке нормативно-правовых актов в области охраны и использования растительного мира;
организует разработку и утверждает правила в области охраны и использования растительного мира, нормы и нормативы пользования объектами растительного мира;
осуществляет государственный контроль в области охраны и использования растительного мира;
принимает решение о применении финансовых санкций в виде штрафов к юридическим лицам за незаконную рубку, уничтожение ценных видов деревьев и кустарников, не входящих в государственный лесной фонд;
ведет в установленном порядке государственный учет объектов растительного мира и учет объемов их использования;
ведет государственный учет питомников и плантаций по выращиванию дикорастущих растений;
ведет государственный кадастр объектов растительного мира;
ведет и обеспечивает издание Красной книги Республики Узбекистан;
проводит государственную экологическую экспертизу в области охраны и использования растительного мира;
выдает в соответствии с настоящим Законом юридическим и физическим лицам разрешение на специальное пользование объектами растительного мира;
проводит биотехнические мероприятия по охране и рациональному использованию растительного мира на закрепленных охраняемых природных территориях.
Министерство экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 11. Полномочия Агентства по лесному хозяйству при Министерстве экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан в области охраны и использования растительного мира
Агентство по лесному хозяйству при Министерстве экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан:
участвует в разработке и реализации государственных и иных программ в области охраны и использования растительного мира;
участвует в разработке нормативно-правовых актов в области охраны и использования растительного мира;
участвует в разработке и утверждает правила в области охраны и использования растительного мира, нормы и нормативы пользования объектами растительного мира на землях государственного лесного фонда;
осуществляет ведомственный контроль в области охраны и использования растительного мира на землях государственного лесного фонда;
ведет в установленном порядке государственный учет объектов растительного мира и учет объемов их использования на землях государственного лесного фонда;
участвует в ведении Красной книги Республики Узбекистан;
выдает юридическим и физическим лицам разрешение на специальное пользование объектами растительного мира на землях государственного лесного фонда;
проводит биотехнические мероприятия по охране и рациональному использованию растительного мира на землях государственного лесного фонда.
Агентство по лесному хозяйству при Министерстве экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 11 1 . Полномочия Агентства по карантину и защите растений при Министерстве сельского хозяйства Республики Узбекистан в области охраны и использования растительного мира
Агентство по карантину и защите растений при Министерстве сельского хозяйства Республики Узбекистан:
участвует в разработке и реализации государственных и иных программ в области охраны и использования растительного мира;
участвует в разработке нормативно-правовых актов в области охраны и использования растительного мира;
осуществляет систему государственных мероприятий по внешнему и внутреннему карантину растений;
определяет меры по борьбе с вредными организмами карантина в растительном мире и осуществляет контроль за их реализацией;
проводит наблюдения в целях предотвращения распространения вредных организмов карантина в растительном мире;
совместно с уполномоченными государственными органами в области охраны и использования растительного мира обеспечивает реализацию эффективных и передовых способов борьбы с объектами карантина растений, осуществляет контроль за их применением;
охраняет территорию Республики Узбекистан от проникновения из зарубежных стран карантинных и других опасных вредителей, болезней растений и сорняков, которые могут нанести значительный ущерб отраслям экономики;
осуществляет государственный контроль за соблюдением установленных правил при производстве, заготовке, транспортировке, хранении, переработке, реализации и использовании сельскохозяйственной и другой продукции растительного происхождения и внедряет карантин растений;
создает специализированные фумигационные отряды по борьбе с объектами карантина растений, оказывает услуги подсобным, фермерским и дехканским хозяйствам, лесным хозяйствам, а также другим юридическим и физическим лицам в проведении борьбы с объектами карантина растений;
проводит карантинную проверку и лабораторную экспертизу экспортируемой и ввозимой в Республику Узбекистан из зарубежных стран подкарантинной продукции и перевозчиков объектов карантина растений.
Агентство по карантину и защите растений при Министерстве сельского хозяйства Республики Узбекистан может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 12. Полномочия органов государственной власти на местах в области охраны и использования растительного мира
Представительные органы государственной власти на местах утверждают территориальные программы в области охраны и использования растительного мира, а также осуществляют контроль за их реализацией.
Органы исполнительной власти на местах:
участвуют в разработке и реализации государственных и иных программ в области охраны и использования растительного мира;
разрабатывают территориальные программы в области охраны и использования растительного мира, вносят их на утверждение в представительный орган государственной власти на местах и обеспечивают реализацию;
разрабатывают и вносят на утверждение в представительный орган государственной власти на местах нормы сенокошения и выпаса скота на природных сенокосных и пастбищных угодьях;
осуществляют государственный контроль в области охраны и использования растительного мира на соответствующей территории;
рассматривают в установленном порядке вопросы об образовании охраняемых природных территорий местного значения.
Органы государственной власти на местах могут осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 13. Участие Академии наук Республики Узбекистан в обеспечении охраны и рационального использования растительного мира
Академия наук Республики Узбекистан:
участвует в разработке и реализации государственных и иных программ в области охраны и использования растительного мира;
ведет в установленном порядке государственный учет объектов растительного мира и учет объемов их использования;
осуществляет научное обеспечение ведения государственного кадастра объектов растительного мира и Красной книги Республики Узбекистан;
выдает заключения в области охраны и использования растительного мира в случаях, предусмотренных настоящим Законом;
определяет научные направления, разрабатывает и реализует программы научных исследований в области охраны и использования растительного мира.
Академия наук Республики Узбекистан может участвовать и в иных мероприятиях по обеспечению охраны и рационального использования растительного мира в соответствии с законодательством.
Статья 14. Участие органов самоуправления граждан, негосударственных некоммерческих организаций и граждан в обеспечении охраны и рационального использования растительного мира
Органы самоуправления граждан, негосударственные некоммерческие организации и граждане:
участвуют в реализации государственных, территориальных и иных программ в области охраны и использования растительного мира;
осуществляют общественный контроль в области охраны и использования растительного мира.
Органы самоуправления граждан, негосударственные некоммерческие организации и граждане могут участвовать и в иных мероприятиях по обеспечению охраны и рационального использования растительного мира в соответствии с законодательством.
Глава 3. Охрана растительного мира
Статья 15. Меры по охране растительного мира
Охрана растительного мира осуществляется путем:
установления правил в области охраны и использования растительного мира, норм и нормативов пользования объектами растительного мира;
установления ограничений и запретов в пользовании объектами растительного мира;
приостановления, прекращения, аннулирования права специального пользования объектами растительного мира;
предотвращения самовольного пользования и других нарушений установленного порядка пользования объектами растительного мира;
организации охраны среды произрастания растительного мира;
занесения редких и находящихся под угрозой исчезновения видов дикорастущих растений в Красную книгу Республики Узбекистан;
предотвращения вредного воздействия на растительный мир или его уничтожения при осуществлении хозяйственной и иной деятельности;
образования и развития охраняемых природных территорий;
создания ботанических садов и дендрологических парков;
выращивания дикорастущих растений в искусственно созданных условиях;
проведения карантинных мероприятий по защите растительного мира, своевременному выявлению и ликвидации карантинных и других опасных вредителей, болезней растений и сорняков;
проведения государственного учета объектов растительного мира и учета объемов их использования;
ведения государственного кадастра объектов растительного мира и осуществления мониторинга растительного мира;
осуществления контроля в области охраны и использования растительного мира;
регулирования ввоза в Республику Узбекистан и вывоза из Республики Узбекистан объектов растительного мира;
организации и проведения научных исследований в области охраны и использования растительного мира;
проведения государственной экологической экспертизы в области охраны и использования растительного мира;
проведения биотехнических и иных мероприятий по охране и рациональному использованию растительного мира.
Статья 16. Государственный учет объектов растительного мира и учет объемов их использования, государственный кадастр объектов растительного мира
Для обеспечения охраны и рационального использования растительного мира проводится государственный учет объектов растительного мира и учет объемов их использования.
Министерства, ведомства и организации, ведущие государственный учет объектов растительного мира и учет объемов их использования, безвозмездно предоставляют необходимую информацию по государственному кадастру объектов растительного мира в Министерство экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан. Виды, объемы и сроки предоставления необходимой информации по государственному кадастру объектов растительного мира устанавливаются Министерством экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан.
В целях обеспечения охраны и рационального использования растительного мира Министерство экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан совместно с Академией наук Республики Узбекистан ведет государственный кадастр объектов растительного мира.
Ведение государственного учета объектов растительного мира и учета объемов их использования, государственного кадастра объектов растительного мира осуществляется за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан и иных источников, не запрещенных законодательством.
Порядок ведения государственного учета объектов растительного мира и учета объемов их использования, государственного кадастра объектов растительного мира утверждается Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Статья 17. Охрана редких и находящихся под угрозой исчезновения видов дикорастущих растений
Редкие и находящиеся под угрозой исчезновения виды дикорастущих растений заносятся в Красную книгу Республики Узбекистан.
Действия (бездействие), которые могут привести к сокращению численности или нарушению среды произрастания редких и находящихся под угрозой исчезновения видов дикорастущих растений, не допускаются.
В целях сохранения и защиты редких и находящихся под угрозой исчезновения видов дикорастущих растений могут создаваться охраняемые природные территории в местах, где находится среда их произрастания.
Статья 18. Ботанические сады
С целью сохранения растительного мира и его генетического фонда, изучения, акклиматизации и воспроизводства в искусственно созданных условиях редких и находящихся под угрозой исчезновения видов дикорастущих растений, ведения научной, учебной и образовательной работы, пропаганды знаний по охране и рациональному использованию растительного мира могут образовываться ботанические сады.
Ботанические сады подразделяются на ботанические сады общегосударственного значения и ботанические сады местного значения, которые образуются соответственно постановлением Кабинета Министров Республики Узбекистан или решением Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, областных и Ташкентского городского Кенеша народных депутатов.
На территории ботанических садов запрещается деятельность, не соответствующая целям их образования и угрожающая сохранению растительного мира.
Статья 19. Дендрологические парки
Для сохранения в искусственно созданных условиях разнообразных видов растений и ведения научной деятельности по их изучению, использованию в культурно-просветительных, учебно-воспитательных, рекреационных и эстетических целях могут образовываться дендрологические парки.
Дендрологические парки подразделяются на дендрологические парки общегосударственного значения и дендрологические парки местного значения, которые образуются соответственно постановлением Кабинета Министров Республики Узбекистан или решением Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, областных и Ташкентского городского Кенеша народных депутатов.
На территории дендрологических парков запрещается деятельность, не соответствующая целям их образования и угрожающая сохранению растительного мира.
Статья 20. Воспроизводство растительного мира
Воспроизводство растительного мира осуществляется в целях создания благоприятных условий для произрастания в природной среде видов дикорастущих растений или выращивания их в искусственно созданных условиях.
Пользователями объектами растительного мира воспроизводство растительного мира обеспечивается путем:
проведения биотехнических мероприятий по охране и рациональному использованию растительного мира;
создания благоприятных условий для естественного воспроизводства и восстановления растительного мира;
проведения научных исследований в области охраны и использования растительного мира;
выращивания в искусственно созданных условиях видов дикорастущих растений и их посадки.
Воспроизводство растительного мира может быть обеспечено и иными путями в соответствии с законодательством.
Статья 21. Охрана среды произрастания растительного мира
Деятельность юридических и физических лиц, влияющая на среду произрастания растительного мира, должна осуществляться с соблюдением требований по охране и использованию растительного мира.
Размещение и эксплуатация производственных объектов, внедрение новых технологий, проведение геологоразведочных работ, добыча полезных ископаемых, определение мест выпаса скота и прогонов сельскохозяйственных животных, могущих отрицательно повлиять на среду произрастания растительного мира, должны согласовываться соответственно с Министерством экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан.
Ввод в эксплуатацию производственных объектов и применение технологий, не отвечающих требованиям по охране и использованию растительного мира, запрещается.
При применении средств защиты растений, стимуляторов их роста, минеральных удобрений и других препаратов должны учитываться требования по охране среды произрастания растительного мира. В целях предотвращения ухудшения среды произрастания растительного мира юридические и физические лица обязаны соблюдать правила транспортировки, хранения и применения указанных препаратов.
Самовольное уничтожение, в том числе сжигание растительности в среде ее произрастания, запрещается.
Статья 22. Ввоз и вывоз объектов растительного мира
Ввоз в Республику Узбекистан и вывоз из Республики Узбекистан дикорастущих растений, а также их частей, продуктов жизнедеятельности и ботанических коллекций осуществляется на основании разрешений, выдаваемых Министерством экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан в порядке, установленном Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Дикорастущие растения, а также их части, продукты жизнедеятельности и ботанические коллекции, задержанные при попытке незаконного ввоза в Республику Узбекистан или незаконного вывоза из Республики Узбекистан, подлежат изъятию в порядке, определяемом Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Статья 23. Мониторинг растительного мира
Мониторинг растительного мира состоит из специально организованных систематических наблюдений, выявления изменений, оценки и прогноза состояния растительного мира и среды его произрастания и является составной частью Государственного мониторинга окружающей природной среды.
Мониторинг растительного мира осуществляется в порядке, установленном Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Статья 24. Контроль в области охраны и использования растительного мира
Контроль в области охраны и использования растительного мира осуществляется в виде государственного, ведомственного, производственного и общественного контроля.
Государственный контроль в области охраны и использования растительного мира осуществляется Министерством экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан, органами исполнительной власти на местах.
Ведомственный контроль в области охраны и использования растительного мира осуществляется Агентством по лесному хозяйству при Министерстве экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан на землях государственного лесного фонда, республиканскими органами исполнительной власти и органами хозяйственного управления в подведомственных организациях республиканских органов исполнительной власти, а также в организациях, входящих в состав органов хозяйственного управления.
Производственный контроль в области охраны и использования растительного мира осуществляется хозяйствующими субъектами на закрепленных за ними территориях.
Общественный контроль в области охраны и использования растительного мира может осуществляться гражданами Республики Узбекистан, органами самоуправления граждан, негосударственными некоммерческими организациями и средствами массовой информации.
Порядок осуществления контроля в области охраны и использования растительного мира определяется законодательством.
Статья 25. Стимулирование охраны и рационального использования растительного мира
Юридическим и физическим лицам, обеспечивающим охрану и рациональное использование растительного мира, а также охрану и улучшение состояния среды его произрастания, могут быть предоставлены льготы в соответствии с законодательством.
Глава 4. Требования по охране и использованию растительного мира
Статья 26. Основные требования по охране и использованию растительного мира
Основными требованиями по охране и использованию растительного мира являются:
сохранение видового разнообразия и генетического фонда растительного мира в естественных условиях;
сохранение среды произрастания растительного мира;
рациональное использование, восстановление и воспроизводство растительного мира;
регулирование распространения и численности дикорастущих растений.
Статья 27. Согласование биотехнических мероприятий по охране и рациональному использованию растительного мира
Биотехнические мероприятия по охране и рациональному использованию растительного мира, разрабатываемые и утверждаемые пользователями объектами растительного мира, подлежат согласованию с органами экологии, охраны окружающей среды и изменения климата.
Статья 28. Требования к деятельности, влияющей на состояние растительного мира
Деятельность, влияющая на состояние растительного мира, должна осуществляться с соблюдением требований по охране и использованию растительного мира.
Статья 29. Проведение государственной экологической экспертизы в области охраны и использования растительного мира
Государственной экологической экспертизе подлежат:
материалы выбора земельных участков под все виды строительства, предплановая, предпроектная и проектная документация, реализация которых может оказать вредное воздействие на состояние растительного мира или среду его произрастания;
проекты работ по переселению и гибридизации дикорастущих растений;
средства защиты растений, стимуляторы их роста, минеральные удобрения и другие препараты.
Государственная экологическая экспертиза в области охраны и использования растительного мира проводится в порядке, установленном законодательством об экологической экспертизе.
Глава 5. Пользование объектами растительного мира. Виды пользования объектами растительного мира
Статья 30. Пользование объектами растительного мира
Пользование объектами растительного мира осуществляется в порядке общего и специального пользования.
Общее пользование объектами растительного мира осуществляется физическими лицами бесплатно в объемах, ограниченных жизненно необходимыми потребностями по видам пользования объектами растительного мира, предусмотренным в абзацах пятом , шестом , седьмом и десятом части первой статьи 33 настоящего Закона.
Нормы и порядок общего пользования объектами растительного мира определяются районными (городскими) Кенгашами народных депутатов по согласованию с Министерством экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Каракалпакстан, управлениями областей и города Ташкента Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан.
Специальное пользование объектами растительного мира осуществляется за плату на основании разрешений.
Разрешение на специальное пользование объектами растительного мира выдается в пределах утвержденных квот в порядке, установленном настоящим Законом.
Объекты растительного мира могут предоставляться в постоянное или временное (долгосрочное и краткосрочное) пользование.
Статья 31. Изъятие из природной среды редких и находящихся под угрозой исчезновения видов дикорастущих растений
Изъятие из природной среды редких и находящихся под угрозой исчезновения видов дикорастущих растений допускается по разрешению, выдаваемому Министерством экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан с учетом заключения Академии наук Республики Узбекистан и на основании решения Кабинета Министров Республики Узбекистан.
Редкие и находящиеся под угрозой исчезновения виды дикорастущих растений, занесенные в Красную книгу Республики Узбекистан, могут быть использованы с изъятием из природной среды в целях проведения научно-исследовательских работ по сохранению, защите, воспроизводству и восстановлению этих видов растений.
Запрещается сбор семян или получение урожая, выращенных в питомниках и на плантациях семян, саженцев и ростков редких и находящихся под угрозой исчезновения видов дикорастущих растений, занесенных в Красную книгу Республики Узбекистан, ранее трех лет после высадки в природную среду.
В отношении отдельных редких и находящихся под угрозой исчезновения видов дикорастущих растений, занесенных в Красную книгу Республики Узбекистан, и их частей выдача разрешений на изъятие из природной среды может быть ограничена. Основания, виды дикорастущих растений и их частей, срок действия ограничения на изъятие из природной среды редких и находящихся под угрозой исчезновения видов дикорастущих растений и их частей определяются Кабинетом Министров Республики Узбекистан на основании предложений, вносимых Министерством экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан с учетом заключения Академии наук Республики Узбекистан.
Статья 32. Права и обязанности пользователей объектами растительного мира
Пользователи объектами растительного мира имеют право:
пользоваться объектами растительного мира в соответствии с законодательством об охране и использовании растительного мира;
на восстановление нарушенных прав пользования объектами растительного мира и возмещение причиненных им убытков;
обладать правом собственности на дикорастущие растения и продукты их жизнедеятельности.
Пользователи объектами растительного мира обязаны:
соблюдать установленные правила в области охраны и использования растительного мира, нормы и нормативы пользования объектами растительного мира;
рационально использовать предоставленные в пользование объекты растительного мира;
осуществлять меры по охране и воспроизводству растительного мира, а также осуществлять ведомственный и (или) производственный контроль в области охраны и использования растительного мира на закрепленных территориях;
соблюдать пожарную безопасность и осуществлять противопожарные мероприятия в местах пользования объектами растительного мира, а в случаях возникновения пожаров принимать меры к их тушению;
своевременно вносить плату за специальное пользование объектами растительного мира;
проводить систематические наблюдения за состоянием растительного мира с целью своевременного выявления карантинных и других опасных вредителей, болезней растений и сорняков, а при их обнаружении принять меры по ликвидации выявленных очагов;
проводить биотехнические мероприятия по охране и рациональному использованию растительного мира;
не нарушать прав других пользователей объектами растительного мира;
возмещать в полном объеме вред, причиненный нарушением требований законодательства об охране и использовании растительного мира.
Пользователи объектами растительного мира могут иметь и иные права и нести другие обязанности в соответствии с законодательством.
Статья 33. Виды пользования объектами растительного мира
Видами пользования объектами растительного мира являются:
заготовка дикорастущих растений для нужд животноводства;
выпас скота;
использование объектов растительного мира для нужд охотничьего и (или) рыболовного хозяйства;
сбор и заготовка дикорастущего растительного технического сырья;
сбор и заготовка дикорастущего растительного лекарственного сырья;
сбор и заготовка дикорастущих растений для пищевых целей;
рубка деревьев и кустарников;
использование объектов растительного мира для проведения научных и контрольных работ;
использование объектов растительного мира в культурно-просветительных, учебно-воспитательных, оздоровительных, рекреационных и эстетических целях;
использование объектов растительного мира в природоохранных целях;
регулирование распространения и численности отдельных видов дикорастущих растений;
переселение в другие места и гибридизация дикорастущих растений;
создание и пополнение ботанических коллекций.
Законодательством могут быть предусмотрены и иные виды пользования объектами растительного мира.
Статья 34. Заготовка дикорастущих растений для нужд животноводства и выпас скота
Заготовка дикорастущих растений для нужд животноводства и выпас скота пользователями объектами растительного мира осуществляются на специально предоставленных им для этих целей природных сенокосных и пастбищных угодьях.
Заготовка дикорастущих растений для нужд животноводства и выпас скота допускаются:
на природных сенокосных и пастбищных угодьях государственного лесного фонда — по лесным билетам;
на площадях земельных участков землевладельцев, землепользователей, арендаторов и собственников земельных участков — по их согласию;
на землях населенных пунктов (городов, городских поселков и сельских населенных пунктов) и землях запаса — на основании решений Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Каракалпакстан, управлений областей и города Ташкента Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан.
Статья 35. Использование объектов растительного мира для нужд охотничьего и (или) рыболовного хозяйства
Использование объектов растительного мира для нужд охотничьего и (или) рыболовного хозяйства юридическими и физическими лицами осуществляется на закрепленных за ними охотничьих и (или) рыболовных угодьях без изъятия объектов растительного мира из среды их произрастания с соблюдением требований по охране и использованию растительного мира.
Статья 36. Сбор и заготовка дикорастущего растительного технического и лекарственного сырья, дикорастущих растений для пищевых целей
Сбор и заготовка дикорастущего растительного технического и лекарственного сырья, дикорастущих растений для пищевых целей физическими лицами для личного потребления допускается в порядке общего пользования.
Сбор и заготовка дикорастущего растительного технического и лекарственного сырья, дикорастущих растений для пищевых целей пользователями объектами растительного мира допускается на основе разрешений на право специального пользования объектами растительного мира.
Порядок сбора и заготовки дикорастущего растительного технического и лекарственного сырья, дикорастущих растений для пищевых целей, перечень запрещенных для такого пользования видов дикорастущих растений, в том числе редких и находящихся под угрозой исчезновения видов дикорастущих растений, занесенных в Красную книгу Республики Узбекистан, устанавливаются Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Статья 37. Рубка деревьев и кустарников
Рубка деревьев и кустарников на землях государственного лесного фонда осуществляется по лесным билетам, выданным с учетом категорий защитности лесов в соответствии с правилами рубок ухода за лесом.
Рубка деревьев и кустарников вне государственного лесного фонда допускается только в порядке санитарных рубок и рубок, связанных со строительством и реконструкцией зданий, сооружений и коммуникаций, на основании разрешений, выдаваемых Министерством экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Каракалпакстан, управлениями областей и города Ташкента Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан.
Рубка деревьев и кустарников, не входящих в состав государственного лесного фонда, поврежденных в результате воздействия природных факторов или вредителей, болезней растений, засыхающих или высохших, а также угрожающих безопасности жизни и здоровья человека, имуществу юридических и физических лиц, проводится без оплаты на основании разрешений, выдаваемых Министерством экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Каракалпакстан, управлениями областей и города Ташкента Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан.
Статья 38. Использование объектов растительного мира для проведения научных и контрольных работ
Использование объектов растительного мира для проведения научных и контрольных работ допускается без изъятия или с изъятием дикорастущих растений из среды их произрастания.
Для проведения научных и контрольных работ пользователю объектами растительного мира в установленном законодательством порядке могут выделяться специальные земельные участки, на которых ограничивается или запрещается использование объектов растительного мира иными юридическими и физическими лицами, если это несовместимо с целями проведения научных и контрольных работ.
Использование объектов растительного мира для проведения научных и контрольных работ допускается в порядке, установленном Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Статья 39. Использование объектов растительного мира в культурно-просветительных, учебно-воспитательных, оздоровительных, рекреационных и эстетических целях
Использование объектов растительного мира в культурно-просветительных, учебно-воспитательных, оздоровительных, рекреационных и эстетических целях допускается без изъятия или с изъятием дикорастущих растений из среды их произрастания.
В культурно-просветительных, учебно-воспитательных, оздоровительных, рекреационных и эстетических целях допускается использование ценных в экологическом, научном, культурном и эстетическом отношении объектов растительного мира, а также обладающих лечебными и оздоровительными свойствами.
Использование объектов растительного мира в культурно-просветительных, учебно-воспитательных, оздоровительных, рекреационных и эстетических целях осуществляется в порядке, установленном Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Статья 40. Использование объектов растительного мира в природоохранных целях
Использование объектов растительного мира в природоохранных целях допускается с соблюдением требований по охране и использованию растительного мира, предусмотренных настоящим Законом.
Статья 41. Регулирование распространения и численности отдельных видов дикорастущих растений
Регулирование распространения и численности отдельных видов дикорастущих растений (ядовитых, наркотикосодержащих, карантинных, сорных и других растений, приводящих к естественному зарастанию пашен, сенокосов и пастбищ) осуществляется способами, исключающими причинение вреда другим дикорастущим растениям, среде их произрастания и иным объектам охраны природы.
Отдельные виды дикорастущих растений, распространение и численность которых подлежат регулированию, а также правила этого регулирования определяются Министерством экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан с учетом заключений Академии наук Республики Узбекистан.
Статья 42. Переселение в другие места и гибридизация дикорастущих растений
Переселение в другие места, а также гибридизация дикорастущих растений допускаются в установленном порядке в научных и хозяйственных целях по решению Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан с учетом заключения Академии наук Республики Узбекистан.
Статья 43. Создание и пополнение ботанических коллекций
Создание и пополнение ботанических коллекций юридическими и физическими лицами допускается по разрешениям, выдаваемым Министерством экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан.
Ботанические коллекции, представляющие научную, культурно-просветительную, учебно-воспитательную или эстетическую ценность, подлежат государственному учету. Свидетельство о постановке на государственный учет ботанических коллекций выдается Министерством экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан.
Юридические и физические лица, создающие и пополняющие ботанические коллекции, обязаны соблюдать правила учета, пополнения, а также ввоза в Республику Узбекистан и вывоза из Республики Узбекистан ботанических коллекций, утверждаемые Министерством экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан.
Статья 44. Нормы и нормативы пользования объектами растительного мира
Нормами и нормативами пользования объектами растительного мира являются:
квоты на сбор и заготовку дикорастущего растительного технического и лекарственного сырья, дикорастущих растений для пищевых целей, утвержденные Министерством экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан с учетом заключения Академии наук Республики Узбекистан;
нормы сенокошения и выпаса скота на природных сенокосных и пастбищных угодьях, утвержденные районными (городскими) Кенгашами депутатов в соответствии с законодательством.
разрешение, выдаваемое территориальными отделениями специально уполномоченных государственных органов в области экологии и изменения климата, на сенокошение и пастьбу скота на землях запаса, не входящих в государственный лесной фонд.
Законодательством могут быть установлены и иные нормы и нормативы пользования объектами растительного мира.
Статья 45. Порядок выдачи разрешения на специальное пользование объектами растительного мира
Разрешение на специальное пользование объектами растительного мира выдается:
Министерством экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан — по всем видам дикорастущих растений, не занесенных в Красную книгу Республики Узбекистан, на землях вне государственного лесного фонда, а также редким и находящимся под угрозой исчезновения видам дикорастущих растений, занесенных в Красную книгу Республики Узбекистан, на всей территории Республики Узбекистан;
Агентством по лесному хозяйству при Министерстве экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан — по всем видам дикорастущих растений, не занесенных в Красную книгу Республики Узбекистан, на землях государственного лесного фонда;
Министерством экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Каракалпакстан, управлениями областей и города Ташкента Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан — на заготовку дикорастущих растений для нужд животноводства и выпас скота.
Разрешение на рубку деревьев и кустарников (тополь и другие быстрорастущие породы, тутовые плантации, фруктовые деревья и кустарники), специально выращиваемых для получения древесины и плодов, являющихся собственностью юридического или физического лица, не требуется.
Статья 46. Ограничение и запрещение пользования объектами растительного мира
В целях охраны отдельных видов дикорастущих растений Министерством экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан с учетом заключений Академии наук Республики Узбекистан могут быть установлены ограничения или запреты на пользование либо на отдельные виды пользования этими видами растений.
В интересах охраны растительного мира права землевладельцев, землепользователей, арендаторов и собственников земельных участков, а также лесопользователей, водопользователей, водопотребителей и пользователей недрами могут быть ограничены и на них могут быть возложены соответствующие обязанности в порядке, установленном законодательством.
Статья 47. Приостановление, прекращение и аннулирование права специального пользования объектами растительного мира
Для обеспечения охраны растительного мира право специального пользования объектами растительного мира может быть приостановлено, прекращено или аннулировано.
Право специального пользования объектами растительного мира может приостанавливаться в случаях:
выявления нарушения разрешительных требований и условий;
невыполнения пользователями объектами растительного мира решения специально уполномоченного государственного органа об устранении выявленных нарушений.
Право специального пользования объектами растительного мира прекращается в случаях:
истечения надобности в пользовании или отказа от него;
истечения установленного срока пользования;
нарушения законодательства об охране и использовании растительного мира;
возникновения угрозы необратимых изменений и ухудшения условий для жизнедеятельности растительного мира, его уничтожения или иного вредного воздействия на него;
изъятия земельных участков для общественных нужд;
смерти или прекращения деятельности физического лица либо ликвидации юридического лица, которому было предоставлено право пользования.
Законодательством могут быть предусмотрены и иные случаи для приостановления или прекращения права специального пользования объектами растительного мира.
Право специального пользования объектами растительного мира может быть аннулировано на основании:
заявления пользователя объектами растительного мира об аннулировании документа разрешительного характера;
установления факта получения документа разрешительного характера с использованием подложных документов.
Право специального пользования объектами растительного мира приостанавливается, прекращается или аннулируется в порядке, установленном законодательством.
Статья 48. Изъятие незаконно собранных и заготовленных объектов растительного мира
Собранные и заготовленные дикорастущие растения и продукты их жизнедеятельности, а также созданные и пополненные ботанические коллекции с нарушением законодательства об охране и использовании растительного мира подлежат изъятию, а при невозможности их изъятия с виновных лиц взыскивается их стоимость в размере и порядке, предусмотренных законодательством.
Глава 6. Заключительные положения
Статья 49. Возмещение вреда
Юридические и физические лица обязаны возместить вред, причиненный нарушением законодательства об охране и использовании растительного мира, в порядке, установленном законодательством.
Возмещение вреда не освобождает виновных лиц от ответственности в соответствии с законом.
Статья 49 1 . Посадка саженцев деревьев и кустарников взамен незаконно вырубленных или уничтоженных деревьев и кустарников
В случае незаконной рубки и (или) уничтожения ценных видов деревьев и кустарников, не входящих в государственный лесной фонд, лицо, совершившее это правонарушение, обязано по решению органа Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан посадить за свой счет вместо незаконно вырубленного и (или) уничтоженного каждого дерева и кустарника не менее ста саженцев деревьев и кустарников, не уступающих по своей ценности вырубленным и (или) уничтоженным деревьям и кустарникам, на месте вырубленного и (или) уничтоженного дерева и кустарника, (в случаях, когда в этом месте недостаточно земельной площади для посадки саженцев деревьев и кустарников, остальная часть саженцев деревьев и кустарников высаживается в другом месте соответствующей административно-территориальной единицы) и ухаживать за ними в течение трех лет.
В случае, когда лицо, совершившее правонарушение, добровольно не исполняет решение органа Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан, указанное в части первой настоящей статьи, вопрос посадки вместо незаконно вырубленного и (или) уничтоженного каждого дерева и кустарника не менее ста саженцев деревьев и кустарников, не уступающих по своей ценности вырубленным и (или) уничтоженным деревьям и кустарникам, на месте вырубленного и (или) уничтоженного дерева и кустарника, а также посадки остальной части саженцев деревьев и кустарников в другом месте соответствующей административно-территориальной единицы и ухода за ними в течение трех лет решается в судебном порядке.
Порядок определения ценности незаконно вырубленных и (или) уничтоженных деревьев и кустарников, видов саженцев, подлежащих посадке вместо вырубленных и (или) уничтоженных деревьев и кустарников, а также сроков и места их посадки определяется Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Статья 50. Разрешение споров
Споры в области охраны и использования растительного мира разрешаются в порядке, установленном законодательством.
Статья 51. Ответственность за нарушение законодательства об охране и использовании растительного мира
Лица, виновные в нарушении законодательства об охране и использовании растительного мира, несут ответственность в установленном порядке.
Исполняющий обязанности Президента Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
21 сентября 2016 г.,
№ ЗРУ-409