UzbekAI

← Qonunlar

📅 2016-yil 29-iyul · Boshqa hujjatlar · Oliy sudi plenumi

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2016 йил 29 июль · Бошқа ҳужжатлар · Олий суди пленуми

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 29 июля 2016 г. · Другие документы · Пленума Верховного суда

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 29 July 2016 · Other documents · Oliy sudi plenumi

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикаси Олий суди пленумининг

Қарори

Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг айрим қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида

Қонунчиликка ўзгартириш ва қўшимчалар киритилганлиги, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленуми қарорларининг янги тўпламини нашрга тайёрлашда масалалар келиб чиққанлиги муносабати билан, «Судлар тўғрисида»ги Қонуннинг 17-моддасига асосан Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленуми қарор қилади:

I. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг жиноят ишлари бўйича қуйидаги қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин:

1. «Судлар томонидан жиноят ишларини биринчи босқич судида муҳокама этиш жараёнида процессуал қонунчиликка риоя қилиниши тўғрисида»ги 1997 йил 22 августдаги 12-сонли қарори :

1-банди учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Тергов органлари ва судларга тушунтирилсинки, гаров тариқасидаги эҳтиёт чораси (ЖПК 249-моддаси), айбланувчи (судланувчи)ни жамиятдан ажратмаган ҳолда унга юклатилган мажбуриятлар бажарилишини таъминловчи самарали восита бўлиб, у пул маблағи ёки қимматбаҳо буюмларни дастлабки тергов органи ёки суд ижрочилари туман (шаҳар) бўлимлари депозит ҳисоб рақамига топширишдан иборат. Шунга кўра, тергов органлари, судлар ишнинг муайян ҳолатлари ва айбланувчи (судланувчи)нинг шахсини инобатга олган ҳолда унга нисбатан гаров тариқасидаги эҳтиёт чорасини қўллаш мумкинлиги тўғрисидаги масалани муҳокама этишлари ҳамда айбланувчи (судланувчи)га шахсан ўзи ёки қариндошлари, шунингдек бошқа фуқаролар ёки юридик шахслар томонидан гаровга нарса қўйиш ҳуқуқини тушунтиришлари лозим»;

2-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Тушунтирилсинки, ЖПК 434-моддасига мувофиқ, судланувчининг шахсини аниқлашда, суд мажлиси баённомасида унинг фамилияси, исми, отасининг исми, туғилган санаси ва жойидан ташқари, шахсига дахлдор бошқа, жумладан, судланганлиги, давлат мукофоти ёки фахрий унвонлари борлиги, саломатлиги тўғрисидаги ва ҳ.к. маълумотлар ҳам акс эттирилиши лозим»;

қуйидаги мазмундаги 3 1 -банд билан тўлдирилсин:

«Судларнинг эътибори шунга қаратилсинки, ЖПК 439-моддасига мувофиқ, суд тергови давлат айбловчиси томонидан айблов хулосаси ўқиб эшиттирилиши билан бошланади ва бу ҳақда суд мажлиси баённомасига тегишли ёзув киритилиши лозим».

ўзбек тили матнининг 4-банди биринчи хатбошисидаги :

«далилий ашёларни» сўзлари «ашёвий далилларни» сўзларига алмаштирилсин;

ўзбек тили матнининг 5-банди биринчи хатбошисидаги :

«далилий ашёларни» сўзлари «ашёвий далилларни» сўзларига алмаштирилсин;

ўзбек тили матнининг 6-бандидаги :

«далилий ашёларни» сўзлари «ашёвий далилларни» сўзларига алмаштирилсин;

19-банди иккинчи хатбошиси қуйидаги мазмундаги иккинчи жумла билан тўлдирилсин:

«Иш судья томонидан якка тартибда кўрилганда мулоҳазалар судья томонидан кўриб чиқилиши лозим».

2. «Жиноий ҳаракатлар оқибатида етказилган моддий зарарни қоплаш масаласига доир суд амалиёти тўғрисида»ги 1998 йил 11 сентябрдаги 21-сонли қарори :

рус тили матнининг 3-банди биринчи хатбошисидаги «попечители» сўзи чиқарилсин;

6-банди биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«6. Жиноий ҳодиса юз бермаганлиги ёки шахснинг жиноятга дахлдор бўлмаганлиги, шунингдек шахснинг ҳаракати зарурий мудофаа чегарасидан чиқмаган ҳолда содир этилганлиги сабабли оқлов ҳукми чиқарилаётганда, суд ЖПК 283-моддаси 2-қисми ва Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2014 йил 23 майдаги «Суд ҳукми тўғрисида»ги 7-сонли қарорининг 10-банди тўртинчи хатбошисига биноан фуқаровий даъвони қаноатлантиришни рад этади».

8-банди биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«8. Жиноят объекти бўлган мулк қийматини аниқлашда унинг эгаси томонидан харид қилиниши ҳолатларидан, жиноят содир этилган вақтдаги давлат чакана нархидан, бозор ёки комиссион нархлардан келиб чиқиш лозим. Мулк қийматини аниқлаш имконияти бўлмаганда, у эксперт хулосасига кўра белгиланади»;

9-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Жиноят натижасида етказилган моддий зарарни қоплашга оид масалани ҳал қилишда судлар моддий зарар тўлиқ ҳажмда қопланиши шартлиги ҳақидаги ФК 985-моддаси талабларидан келиб чиқишлари лозим.

Суд зарар етказган шахснинг талабига биноан қопланадиган зарар миқдорини фақат ФК 1012-моддасининг тўртинчи қисмида назарда тутилган ҳолларда камайтириши мумкин».

19-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Хатланган мол-мулкнинг ўзлаштирилганлиги, растрата қилинганлиги, яширилганлиги, нобуд қилинганлиги ёки шикастланганлиги аниқланса, суд прокуратура органлари олдига ушбу мол-мулк ишониб топширилган шахсни қонунда белгиланган жавобгарликка тортиш масаласини қўйиши лозим (ЖК 233-моддаси)».

3. «Валюта қимматликларини қонунга хилоф равишда олиш ёки ўтказишга доир ишлар юзасидан суд амалиёти тўғрисида»ги 2000 йил 28 апрелдаги 8-сонли қарори :

8-банди иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Валюта қимматликларини қонунга хилоф равишда анча миқдорда олиш ёки ўтказиш, башарти қилмиш шундай ҳаракатларни анча миқдорда содир этганлик учун маъмурий жазо қўлланилгандан кейин бир йил давомида содир этилса, ЖК 177-моддаси биринчи қисми бўйича жавобгарликка сабаб бўлади»;

11-банди чиқарилсин.

4. «Ҳарбий хизматни ўташ тартибига қарши жиноятларга оид ишларни кўриш бўйича суд амалиёти тўғрисида»ги 2000 йил 15 сентябрдаги 23-сонли қарори :

1.2.-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Ҳарбий жиноятларнинг субъекти Ўзбекистон Республикаси Қуролли кучлари (Мудофаа вазирлиги, Ички ишлар вазирлигининг қоровул қўшинлари, Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Миллий хавфсизлик хизматининг давлат чегарасини ҳимоя қилиш қўмитаси), Миллий хавфсизлик хизмати, бошқа вазирлик ва идораларнинг ҳарбий бўлинмалари ҳарбий хизматчилари, шунингдек, уларда ҳарбий йиғинларни ўтаётган шахслар бўла оладилар».

ўзбек тили матнининг 4.5-бандидаги «жиддий зарар» сўзлари «жиддий зиён» сўзларига алмаштирилсин;

ўзбек тили матнининг 4.5-банди бешинчи хатбошисидаги «ўқув отишмаларнинг» сўзлари «ўқ отиш машғулотларининг» сўзларига алмаштирилсин.

5. «Судлар томонидан жиноят учун жазо тайинлаш амалиёти тўғрисида»ги 2006 йил 3 февралдаги 1-сонли қарори :

2-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Судларга тушунтирилсинки, Жиноят кодексининг 10-моддасида назарда тутилган жавобгарликнинг муқаррарлик принципи ҳар доим ҳам жазо қўлланилиши шартлигини англатмайди.

Шу туфайли судлар, ижтимоий хавфи катта бўлмаган ёки унча оғир бўлмаган жиноятни биринчи марта содир этган, чин кўнгилдан пушаймон бўлган ва жиноятнинг очилишига фаол ёрдам берган, етказилган зиённи қоплаган шахсларни ЖК 65, 66, 70, 71-моддаларига мувофиқ жавобгарликдан ёки жазодан озод қилиш масаласини муҳокама қилишлари лозим».

10-бандидаги «жиноий жавобгарликдан ва жазодан» сўзлари «жиноий жавобгарликдан ёки жазодан» сўзлари билан алмаштирилсин;

11-бандининг биринчи хатбошисидаги «энг оғир жазо муддати ёки миқдори» сўзлари «ҳар қандай жазо турининг энг юқори муддати ёки миқдори» сўзлари билан алмаштирилсин;

24-бандининг иккинчи хатбошисининг иккинчи жумласи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Бундай ҳолда қамоқ жазосининг энг кам муддати бир ойдан камроқ бўлиши мумкин бўлиб, бироқ олти ойдан, вояга етмаган шахсларга нисбатан эса, уч ойдан ошмаслиги керак»;

25-банддан кейин қуйидаги номдаги янги бўлим билан тўлдирилсин:

«Озодликни чеклаш тариқасидаги жазони қўллаш бўйича»;

25 1 -банди қуйидаги мазмундаги иккинчи жумла билан тўлдирилсин:

«Бунда яшаш жойи деганда, маҳкумнинг доимий яшаш жойидаги уйлар, кўп қаватли уйлардаги квартиралар, бошқа иморатлардаги яшаш учун мўлжалланган хоналар ва бошқа турар жойлар тушунилиши лозим (Уй-жой кодекси 10-моддаси)»;

25 5 -бандининг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«25 5 . Маҳкум озодликни чеклаш тариқасидаги жазони ўташдан қасддан бўйин товлаган ёки суд томонидан зиммасига юкланган мажбуриятларни бажармаган тақдирда, суд озодликни чеклаш жазосининг ўталмай қолган муддатини озодликдан маҳрум қилиш тариқасидаги жазо билан алмаштириши мумкин. Жазони ўташдан бўйин товлаш вақти ўталган жазо муддатига қўшиб ҳисобланмайди»;

26-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«26. Озодликдан маҳрум қилиш жазо тариқасида оғир ва ўта оғир жиноятлар содир этган шахсларга, шунингдек судланувчининг шахсини инобатга олган ҳолда — ижтимоий хавфи катта бўлмаган ва унча оғир бўлмаган жиноятларни содир қилган шахсларга нисбатан, агар бундай шахсларни жамиятдан ажратмаган ҳолда ахлоқан тузатишнинг имкони бўлмаса, қўлланилади»;

27-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«27. Озодликдан маҳрум қилиш тариқасидаги жазо:

олти ойдан йигирма йилгача бўлган муддатга, ЖК 60-моддасида назарда тутилган тартибда эса, — йигирма беш йилгача бўлган муддатга;

вояга етмаганларга нисбатан — олти ойдан ўн йилгача бўлган муддатга, ЖК 86-моддасида назарда тутилган тартибда эса, — ўн беш йилгача бўлган муддатга;

ЖК 44-моддасининг учинчи қисмида назарда тутилган ҳолларда жарима тариқасидаги жазони алмаштириш тартибида, — уч йилдан кўп бўлмаган муддатга;

ЖК 46-моддасининг тўртинчи қисмида назарда тутилган ҳолларда ахлоқ тузатиш ишлари тариқасидаги жазони алмаштириш тартибида, — олти ойдан камроқ муддатга тайинланиши мумкин.

Узоқ муддатли (йигирма йилдан ортиқ, лекин йигирма беш йилдан кўп бўлмаган муддатга) озодликдан маҳрум қилиш тариқасидаги жазо фақат икки турдаги жиноят — жавобгарликни оғирлаштирадиган ҳолатларда қасддан одам ўлдириш (ЖК 97-модданинг иккинчи қисми) ва терроризм (ЖК 155-модданинг учинчи қисми) учун тайинланиши мумкин. Бунда қонун узоқ муддатли озодликдан маҳрум қилиш жазоси аёлларга, ўн саккиз ёшга тўлмасдан жиноят содир этган шахсларга ва олтмиш ёшдан ошган эркакларга нисбатан тайинланишини истисно этади»;

55-банднинг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Бунда озодликдан маҳрум этиш тариқасидаги узил-кесил жазо муддати йигирма беш йилдан, вояга етмаганларга — ўн беш йилдан, олтмиш ёшдан ошган эркаклар ҳамда аёлларга нисбатан эса — ўн уч йил тўрт ойдан ортиқ бўлиши мумкин эмас».

6. «Давлат чегарасини кесиб ўтиш тартибини бузишга оид ишлар бўйича суд амалиёти тўғрисидаги»ги 2011 йил 25 ноябрдаги 9-сонли қарори :

ўзбек тили матнининг 1-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«1. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 28-моддасига кўра, Ўзбекистон Республикаси фуқароси Ўзбекистон Республикасига эркин келиш ва ундан чиқиб кетиш ҳуқуқига эга бўлиб, қонунда белгиланган чеклашлар бундан мустасно.

Ўзбекистон Республикасининг Давлат чегарасини кесиб ўтиш тартиби қуйидагилар билан тартибга солинади:

1999 йил 20 августдаги «Ўзбекистон Республикасининг Давлат чегараси тўғрисида»ги Қонун (бундан буён Қонун);

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1995 йил 6 январдаги 8-сонли қарори билан тасдиқланган «Ўзбекистон Республикаси фуқароларининг чет элга чиқиши ва Ўзбекистон Республикаси ҳудудига кириши Тартиби» (бундан буён-фуқаролар кириш-чиқиш Тартиби);

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1996 йил 21 ноябрдаги 408-сонли қарори билан тасдиқланган «Хорижий фуқаролар ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг Ўзбекистон Республикасига келишлари ва Ўзбекистон Республикасидан кетишлари Тартиби» (бундан буён — хорижий фуқаролар кириш-чиқиш Тартиби);

бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан»;

2-банди иккинчи-учинчи хатбошилари қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Шахс томонидан Ўзбекистон Республикасининг Давлат чегарасини кесиб ўтиш тартибининг эҳтиётсизлик оқибатида (масалан, ориентирни йўқотиш оқибатида), ноиложликдан (масалан, табиий офат ёки техноген хусусиятга эга ҳодиса, зўрлик ишлатиш ёки зўрлик ишлатиш билан таҳдид этиш оқибатида) ёки шахснинг эркига боғлиқ бўлмаган ҳолларда (масалан, унинг ожиз аҳволдалигидан фойдаланган ҳолда) бузилиши мазкур жиноят таркибини ташкил этмайди.

Сиёсий бошпана ҳуқуқидан фойдаланиш учун Ўзбекистон Республикаси Давлат чегарасини кесиб ўтиш тартибини бузган ҳолда Ўзбекистон Республикасига келган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар ЖК 223-моддаси билан жиноий жавобгарликка тортилмайдилар»;

ўзбек тили матнининг 4-банди учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«хорижий фуқаролар ва фуқаролиги бўлмаган шахслар учун — амалдаги миллий паспорт (дипломатик паспорт), шахсини тасдиқловчи бошқа ҳужжат, Ўзбекистон Республикасига кириш учун (кириш, транзит) виза ва хорижий фуқаролар кириш-чиқиш Тартиби II бўлимида назарда тутилган бошқа ҳужжатлар»;

5-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«5. Ўзбекистон Республикасидан чиқиш учун қуйидаги ҳужжатлар асос бўлади:

Ўзбекистон Республикаси фуқаролари учун — амалдаги паспорт (дипломатик паспорт), унда чет элга чиқиш учун рухсатнома ёзуви стикери (бундан буён— стикер) мавжудлиги, чет эл давлатига кириш визаси (Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларига мувофиқ уларга кириш учун кириш визалари расмийлаштирилиши талаб этилмайдиган хорижий давлатлар бундан мустасно), амалдаги йўл ҳужжати (чипта), божхона органи мансабдор шахси белгиси қўйилган божхона декларацияси ва фуқаролар кириш-чиқиш Тартиби I, II бўлимларида назарда тутилган бошқа ҳужжатлар;

хорижий фуқаролар ва фуқаролиги бўлмаган шахслар учун — амалдаги миллий паспорт (дипломатик паспорт), шахсини тасдиқловчи бошқа ҳужжат, Ўзбекистон Республикасига кириш-чиқиш учун виза, амалдаги йўл ҳужжати (чипта), божхона органи мансабдор шахси белгиси қўйилган божхона декларацияси ва хорижий фуқаролар кириш-чиқиш Тартиби I, III бўлимларида назарда тутилган бошқа ҳужжатлар»;

6-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«6. Қонунчиликка кўра, Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларига мувофиқ кириш-чиқиш учун визасиз режим ўрнатилган хорижий давлатларга Ўзбекистон Республикаси фуқаролари чиқиши учун стикер расмийлаштирилиши талаб этилмайди (фуқаролар кириш-чиқиш Тартиби I бўлими 2-банди). Бироқ норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда муайян тоифадаги фуқароларнинг (масалан, ҳарбий хизматчилар, давлат сири бўлган маълумотлардан хабардор шахслар ва ҳ.к.ларнинг) чет элга чиқиши учун хорижий давлат билан визасиз режим мавжудлигидан қатъи назар, бошқача тартиб белгиланиши мумкин (фуқаролар кириш-чиқиш Тартиби I бўлими 3-банди, III бўлими «а» банди). Бинобарин, мазкур тоифадаги шахсларнинг стикер расмийлаштирилиши талаб этилмайдиган хорижий давлатларга махсус рухсатсиз чиқиши уларнинг ЖК 223-моддаси билан жиноий жавобгарликка тортилишига сабаб бўлади»;

7-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«7. Фуқаролар кириш-чиқиш Тартиби I бўлими 7-бандига мувофиқ ЖК 223-моддаси бўйича жавобгарлик фақат стикер расмийлаштирилмаган ҳолда ёки амал қилиш муддати ўтган стикер билан Ўзбекистон Республикасидан, шунингдек, Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларига мувофиқ уларга кириш учун кириш визалари талаб этилмайдиган ҳар қандай хорижий давлатдан бошқа, кириш визаси расмийлаштирилиши талаб этиладиган хорижий давлатга кирган ҳолларда келиб чиқади.

Шу билан бирга, фуқаролар кириш-чиқиш Тартибида Ўзбекистон Республикаси фуқароларининг хорижий давлат ҳудудида бўлиши муддати чегараси белгиланмаганлиги сабабли, уларнинг хорижий давлат ҳудудида Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларида белгиланган муддатлардан ортиқ бўлишлари маъмурий (МЖТК 226-моддаси) ёки жиноий (ЖК 223-моддаси) жавобгарликка тортиш учун асос бўлмайди»;

10-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«10. Судлар шуни назарда тутишлари лозимки, ЖК 223-моддаси иккинчи қисмининг «г «бандида назарда тутилган жиноят субъекти бўлиб, фақат хорижий мамлакатларга чиқиши махсус келишувни талаб қиладиган мансабдор шахслар бўла оладилар (Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2014 йил 5 мартдаги ПҚ 2142-сонли қарорининг 1 ва 2-бандлари)».

7. «Жиноят ишлари бўйича ашёвий далилларга оид қонунчиликни қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида»ги 2012 йил 13 декабрдаги 17-сонли қарори :

2-банди «а» кичик банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«а) жиноят қуроллари — жиноятга тайёргарлик кўриш ёки жиноят содир этиш учун махсус мўлжалланган, тайёрланган ёки мослаштирилган нарсалар, шунингдек, бевосита жиноят содир этиш жараёнида жиноий мақсадга эришиш учун фойдаланилган мол-мулк, нарсалар (масалан, одам ўлдириш қуроллари, қимматликларни талон-торож қилиш ёки эгаллашда восита бўлган нарсалар, ўқотар қурол, браконьерлик қуроллари — қопқонлар, тўрлар, сохта ҳужжат ваҳ.к.) ёки транспорт воситалари»;

2-банди «б» кичик банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«б) ўзида жиноят изларини сақлаб қолган нарсалар (масалан, қон излари мавжуд ёки жиноят содир этилиши жараёнида шикастланган кийим, нарсалар, шу жумладан, ўқ отилиши ёки портлаш натижасида шикастланган нарсалар, бармоқ, қўл, оёқ, пойабзал, транспорт, бузиш қуролларининг излари ва ҳ.к.)»;

3-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Шуни назарда тутиш лозимки, ашёвий далилларни олиш усуллари қонунда қатъий белгиланган. ЖПК 205-моддасига кўра, ашёвий далиллар суриштирувчи, терговчи, прокурор ёки суд томонидан (ҳодиса содир бўлган ёки бошқа жойларни, биноларни кўздан кечириш, таниб олиш учун кўрсатиш, гувоҳлантириш, мурдани эксгумация қилиш, эксперт текшируви учун намуналар олиш, кўрсатувни ҳодиса содир бўлган жойда текшириш, олиб қўйиш, тинтув ёки эксперимент ўтказиш пайтида) олиниши ёинки суриштирувчи, терговчи, прокурор ёки судга ЖПК 198-202-моддаларида назарда тутилган тартибда ҳимоячи ёхуд бошқа шахслар (фуқаролар, корхона, муассаса, ташкилотлар мансабдор шахслари) томонидан тақдим этилиши мумкин»;

9-банди қуйидаги таҳрирдаги саккизинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«ахборот сақлаш воситалари (телефон аппаратлари, хотира карталари ва ҳ.к.), улардаги қонун билан тақиқланмаган маълумотлардан нусха кўчирилиб, мазкур маълумотлар эгаси ёки унинг вакилига берилгандан кейин йўқ қилиниши лозим»;

9-бандининг саккизинчи-тўққизинчи хатбошилари тегишлича тўққизинчи-ўнинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;

10-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«10. Судларнинг эътибори шунга қаратилсинки, баъзи ҳолларда айрим қилмишлар, масалан, контрабанда, товар ёки бошқа қимматликларни Ўзбекистон Республикасининг божхона чегарасидан ўтказиш, гиёҳвандлик воситалари ёки психотроп моддаларни қонунга хилоф равишда ташиш, одам ўғирлаш ва ҳ.к. учун жиноий жавобгарликка тортилган шахслар жиноят содир этишда фойдаланган автомашиналар, мотоцикллар ва бошқа транспорт воситалари (контейнерлар) жиноят қуроли деб эътироф этилиши мумкин. Бунда шуни назарда тутиш лозимки, ушбу транспорт воситаларини жиноят қуроли деб эътироф этиш учун транспорт воситасидан, фақат улов сифатида эмас (масалан, айбдор томонидан қонунга хилоф равишда балиқчилик жинояти қармоқлар ва тўрлардан фойдаланилган ҳолда содир этилган бўлиб, автомобилдан фақат улов сифатида фойдаланилган бўлса), балки, қасддан жиноят содир этишда айнан қурол сифатида фойдаланилганлиги сўзсиз аниқланган бўлиши зарур (масалан, талон-торож жиноятини содир этишда ўғирланган катта ҳажмдаги товарлар автомобилда олиб чиқиб кетилган, товар ёки бошқа қимматликлар божхона назоратини четлаб ёхуд божхона назоратидан яшириб олиб ўтилган бўлса)».

8. «Божхона тўғрисидаги қонунчиликни бузиш ва контрабандага оид ишлар бўйича суд амалиёти тўғрисида»ги 2013 йил 6 сентябрдаги 18-сонли қарори :

1-банди биринчи хатбошисидаги «Божхона кодексининг 3-моддаси» сўзлари «Божхона кодексининг 5-моддаси» сўзлари билан алмаштирилсин;

3-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«3. Қонун божхона тўғрисидаги қонунчиликни бузиш учун жавобгарлик турини божхона чегарасидан қонунга хилоф равишда ўтказилаётган товар ёки бошқа қимматликлар миқдори билан боғлаган бўлиб, бу миқдор уларнинг ҳуқуқбузарлик содир этилган кундаги қийматидан келиб чиққан ҳолда аниқланади.

Товар ёки бошқа қимматликларни қонунга хилоф равишда божхона чегарасидан кўп миқдоргача ўтказганлик учун ҳар доим, шахс айнан шундай ҳуқуқбузарлик учун бир йил давомида бир неча марта маъмурий жавобгарликка тортилганлигидан қатъи назар, маъмурий жавобгарлик келиб чиқади.

Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодекси (бундан буён матнда — ЖК) 182-моддасининг биринчи қисми бўйича жиноий жавобгарлик товар ва транспорт воситаларини кўп миқдорда қонунга хилоф равишда божхона чегарасидан ўтказганлик учун маъмурий жавобгарликка тортилган (Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексининг 227-21-моддаси, 227-22-моддасининг биринчи қисми) шахс маъмурий жазо қўлланилганидан сўнг бир йил давомида яна айнан шундай ҳуқуқбузарликни кўп миқдорда содир этган ҳолдагина келиб чиқади.

ЖК 182-моддаси иккинчи қисмида назарда тутилган квалификация белгилари мавжуд бўлганда, жиноий жавобгарлик шахс товар ёки бошқа қимматликларни қонунга хилоф равишда божхона чегарасидан ўтказганлик учун илгари маъмурий жавобгарликка тортилган-тортилмаганлигидан қатъи назар, келиб чиқади. Бунда ЖК 182-моддаси иккинчи қисмининг «б», «в» ва «г» бандлари бўйича жиноий жавобгарлик фақат божхона тўғрисидаги қонунчилик кўп миқдорда бузилган ҳолдагина келиб чиқади»;

4-банди иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«божхона чегарасидан ўтказилаётган ҳар қандай кўчар мол-мулк, шу жумладан, Ўзбекистон Республикасининг миллий валютаси, валюта қимматликлари ва бошқа қимматли қоғозлар»;

4-банди тўртинчи хатбошисидаги «БК 7-моддаси» сўзлари «БК 13-моддаси» сўзлари билан алмаштирилсин;

5-банди биринчи хатбошисидаги «ва транспорт воситаларини» сўзлари «ёки бошқа қимматликлар» сўзлари билан алмаштирилсин;

7-бандидаги «одам танасида» сўзлари «одам, ҳайвон танасида ва ҳ.к.» сўзлари билан алмаштирилсин;

8-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«8. Божхона ҳужжатлари ёки воситаларига ўхшатиб ясалган ҳужжатлардан амалдаги йўли билан фойдаланиш деганда, жумладан, божхона органларига қуйидагиларни тақдим этиш тушунилиши лозим:

била туриб қалбаки ҳужжатларни;

била туриб ёлғон маълумотлар киритилган ҳужжатларни;

қонунга хилоф равишда олинган ёки бошқа товарларга тегиши ҳужжатлари;

ҳақиқий бўлмаган ҳужжатларни;

қалбакилаштирилган божхона идентификациялаш воситаларидан (пломбалар, муҳрлар, тамғалар босиш, идентификациялаш белгилари, штамплар ва БК 197-моддасида назарда тутилган бошқа идентификациялаш воситалари) ёки бошқа товарларга тегишли ҳақиқий идентификациялаш воситаларидан фойдаланиш.

Судларнинг эътибори шунга қаратилсинки, товарларни божхона чегарасидан ўтказишнинг ҳар бир тартиби учун қонунчиликда божхона органларига тақдим этилиши лозим бўлган ҳужжатлар ва маълумотларнинг алоҳида рўйхати назарда тутилган (БК 18-19-моддалари). Шундан келиб чиқиб, мазкур рўйхатларда назарда тутилмаган ҳужжатлар ва маълумотларни божхона органларига тақдим этмаган шахснинг ҳаракатлари қонунга хилоф деб қаралиши мумкин эмас»;

9-банди иккинчи ва учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Бошқа номга ёзилган декларациядан фойдаланиб товарларни божхона чегарасидан ўтказиш деганда, божхона декларациясида ёки декларациялашнинг бошқа белгиланган шаклида товарлар (номланиши, сифати ва хусусиятларини ўзида акс эттирувчи маълумотлар, шу жумладан уларнинг ТИФ ТН кодлари) тўғрисида била туриб ёлғон маълумотларни акс эттириш тушунилади.

Тушунтирилсинки, божхона органи томонидан божхона декларациясини текшириш, товарларни кўздан кечириш ва божхона декларациясида кўрсатилган маълумотлар нотўғрилиги аниқлангунга қадар божхона декларациясида йўл қўйилган хатоларнинг декларант томонидан мустақил тузатилиши (БК 265-266-моддалари) маъмурий ва жиноий жавобгарликни истисно этади»;

10-банди учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Божхона ҳужжатлари ёки воситаларига ўхшатиб ясалган ҳужжатлардан алдаш йўли билан ёки декларациясиз ёхуд бошқа номга ёзилган декларациядан фойдаланган ҳолда товарларни божхона чегарасидан ўтказиш жинояти божхона органлари томонидан тегишли ҳужжатлар рўйхатга олинган пайтдан бошлаб тугалланган ҳисобланади (БК 264-моддаси)»;

10-банди тўртинчи хатбошиси чиқарилсин;

11-банди иккинчи хатбошисидаги «Ўзбекистон Республикасининг «Бож тарифи тўғрисида»ги Қонунига мувофиқ» сўзлари «БК 44-бобига мувофиқ» сўзлари билан алмаштирилсин;

ўзбек тили матнининг 15-банди биринчи хатбошисидаги «божхона қиёслаши» сўзлари «божхона идентификациялаши» сўзлари билан алмаштирилсин;

15-банди иккинчи хатбошисидаги «ЖК 205-моддаси» сўзлари «ЖК192-11, 205-моддалари» сўзлари билан алмаштирилсин;

17-банди биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«17. Судлар шуни назарда тутишлари лозимки, ЖК 246-моддасига мувофиқ, божхона назоратини четлаб ёки божхона назоратидан яшириб ёхуд божхона ҳужжатлари ёки воситаларига ўхшатиб ясалган ҳужжатлардан алдаш йўли билан фойдаланиб, декларациясиз ёки бошқа номга ёзилган декларациядан фойдаланиб, кучли таъсир қилувчи заҳарли, заҳарловчи, портловчи моддалар, радиоактив материаллар, портлатиш қурилмалари, қурол-яроғ, ўқотар қурол ёки ўқ-дориларни шунингдек, гиёҳвандлик воситалари ёки психотроп моддаларни ёки диний экстремизм, сепаратизм ва ақидапарастликни тарғиб қилувчи материалларни, ядровий, кимёвий, биологик ва оммавий қирғин қуролининг бошқа турларини, шундай қуролларни яратишда фойдаланилиши мумкинлиги аён бўлган материал ва мосламалар, радиоактив материалларни (бундан буён матнда — контрабанда ашёлари) Ўзбекистон Республикасининг божхона чегарасидан ўтказиш бошқа жиноят — контрабанда таркибини ташкил этади»;

қуйидаги мазмундаги 17 1 -банд билан тўлдирилсин:

«17 1 . Диний материаллар божхона чегарасидан қонунга хилоф равишда олиб ўтилган ҳар бир ҳолатда шахснинг ҳаракатларини тўғри квалификация қилиш учун уларда диний экстремизм, сепаратизм, ақидапараслик ғоялари тарғиботи мавжуд ёки мавжуд эмаслиги масаласини аниқлаш мақсадида суд-диншунослик экспертизаси тайинланиши лозим. Агар экспертиза натижаларига кўра диний мазмундаги материалларда диний экстремизм, сепаратизм, ақидапараслик ғоялари тарғиботи мавжудлиги аниқланса, шахснинг ҳаракатлари ЖК 246-моддаси бўйича квалификация қилиниши лозим»;

қуйидаги мазмундаги 18 1 -банд билан тўлдирилсин:

«18 1 . Шуни назарда тутиш лозимки, божхона чегараси орқали товар ёки бошқа қимматликларни ноқонуний олиб ўтишда (ЖК 182-моддаси) фойдаланилган транспорт воситалари (контейнерлар) фақат товар ва бошқа қимматликлар божхона назоратини четлаб ёки божхона назоратидан яшириб олиб ўтилган ҳолдагина жиноят қуроли деб топилади».

9. «Тадбиркорлик фаолияти билан боғлиқ ишлар бўйича суд амалиётининг айрим масалалари тўғрисида»ги 2013 йил 11 декабрдаги 20-сонли қарори :

рус тили матнининг 5-банди саккизинчи хатбошисидаги «порядка государственной регистрации» сўзлари «порядка и сроков государственной регистрации» сўзлари билан алмаштирилсин;

рус тили матнининг 5-банди ўнинчи хатбошисидаги «срокам предоставления» сўзлари «срокам и порядку предоставления» сўзлари билан алмаштирилсин;

8-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«8. Қонунга хилоф равишда тадбиркорлик фаолиятини юритиш учун жавобгарлик турини қонун бундай фаолият натижасида олинаётган назорат қилинмайдиган даромад (фойда) миқдори билан боғлайди. Бунда даромад (фойда) деганда, қонунга хилоф равишда тадбиркорлик фаолиятини юритиш даврида товар (иш, хизмат)лар реализациясидан мазкур фаолиятни амалга ошириш билан боғлиқ харажатлар чегириб ташланган ҳолда олинган пул тушуми тушунилиши лозим».

10. «Транспорт ҳаракати ва ундан фойдаланиш хавфсизлигига қарши жиноятлар билан боғлиқ ишлар юзасидан суд амалиётиниг айрим масалалари тўғрисида» ги 2015 йил 26 июндаги 10-сонли қарори :

2-банди олтинчи хатбошисидаги «2000 йил 11 декабрдаги 472-сонли» сўзлари «2015 йил 24 декабрдаги 370-сонли» сўзлари билан алмаштирилсин;

6-банди биринчи хатбошисидаги «ЖК 260-262, 264-266, 268, 269-моддаларида» сўзлари «ЖК 260-262, 263 1 , 264-266, 268, 269-моддаларида» сўзлари билан алмаштирилсин;

7-банди биринчи хатбошисидаги «2-бўлимига» сўзлари «I бўлимига» сўзлари билан, «шунингдек, осма юргизгичли (двигателли) велосипед, мокика, скутер» сўзлари «мопед (осма юргизгичли (двигателли) велосипед)» сўзлари билан алмаштирилсин;

8-банди иккинчи хатбошисидаги «автомобилни белгиланмаган жойда тўхтатиб туриш ёки қолдириб кетиш» сўзлари чиқарилсин;

11-банди биринчи хатбошисидаги «ЖК 260, 262, 263, 266, 268, 269-моддалари» сўзлари «ЖК260, 262, 263, 263 1 , 266, 268, 269-моддалари» сўзлари билан алмаштирилсин;

13-банди биринчи хатбошисидаги «12-банди» сўзлари «XI банди» сўзлари билан алмаштирилсин;

17-банди иккинчи хатбошисидаги «4.1 бандида» сўзлари «13-бандида» сўзлари билан алмаштирилсин.

II. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг фуқаролик ишлари бўйича қуйидаги қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин:

1. Олий суд Пленумининг 2003 йил 19 декабрдаги «Фуқаролик процессуал қонун ҳужжатлари айрим нормаларининг судлар томонидан қўлланилиши ҳақида»ги 19-сонли қарорининг ўзбек ва рус тилидаги 6-банди чиқарилсин.

2. Олий суд Пленумининг 1997 йил 2 майдаги «Хусусийлаштирилган турар жойларга эгалик қилиш, улардан фойдаланиш ва уларни тасарруф қилиш билан боғлиқ ишлар бўйича суд амалиёти ҳақида»ги 3-сонли қарорининг

1) ўзбек ва рус тилидаги 22-банди;

2) 25-бандининг биринчи хатбошиси рус тилидаги матнидаги «В соответствии с Законом «О государственной пошлине» жумласи чиқарилсин;

3) 25-бандининг учинчи хатбошиси рус тилидаги матнга мувофиқлаштирилиб, қуйидаги таҳрирда баён қилинсин.

«Тарафларнинг битимни расмийлаштиришда турар жой сотилиш қийматини камайтириб кўрсатганликлари аниқланган ҳолларда, суд ундирилиши лозим бўлган давлат божи миқдорини битим бўйича ҳақиқатда тўланган суммадан келиб чиқиб ҳисоблаши ва битимни тузиш вақтида тўланмай қолган давлат божини ундириши лозим».

3. Олий суд Пленумининг 1996 йил 19 июлдаги «Фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларини бузадиган хатти-ҳаракатлар ва қарорлар устидан келтирилган шикоятларни судларда кўриш амалиёти тўғрисида»ги 18-сонли қарори рус тилидаги матнининг 12-банди қуйидаги мазмунда иккинчи хатбошиси билан тўлдирилиб, ўзбек тилидаги матнга мувофиқлаштирилсин.

«Учитывая, что в соответствии со ст. 149 ГПК форма и содержание заявления должно отвечатъ требованиям указанной нормм и в жалобе должны быть указаны оспариваемые действия (бездействия), нарушеные права и свободы, факт обращения с данной жалобой вышестоящему должностному лицу, а также наличие полученного ответа на обращение».

4. Олий суд Пленумининг 1999 йил 24 сентябрдаги «Фуқаролик кодексини тадбиқ қилишда суд амалиётида вужудга келадиган айрим масалалар тўғрисида»ги 16-сонли қарорининг

1) 24-бандидан «Ўзбекистон Республикасининг 1992 йил 9 декабрдаги «Давлат божи тўғрисида»ги Қонуни, «Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ва Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Давлат солиқ бош бошқармаси томонидан 1993 йил 28 июнда тасдиқланган «Давлат божи тўғрисида»ги йўриқнома» жумлалари;

2) Рус тилидаги матнидан «Закона Республики Узбекистан «О государственной пошлине» от 09.12.1992 года, Инструкции «О государственной пошлине» утвержденной Министерством финансов и Главным государственным налоговым Управлением при Кабинете Министров от 28.06.1993 года» жумлалари чиқарилсин.

5. Олий суд Пленумининг 2000 йил 28 апрелдаги «Маънавий зарарни қоплаш ҳақидаги қонунларни қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида»ги 7-сонли қарорининг

1) 1-бандидаги «Тадбиркорлик фаолияти эркинлигининг кафолатлари тўғрисида»ги Қонуннинг 35-моддаси» жумласи «Тадбиркорлик фаолияти эркинлигининг кафолатлари тўғрисида»ги Қонуннинг 38-моддаси» деб ўзгартирилсин.

2) Рус тилидаги матндаги «статьей 35 Закона О гарантиях свободы предпринимательской деятельности» ва «принятых 26 апреля 1996 года» жумласи «статьей 38 Закона «О гарантиях свободны предпринимательской деятельности» жумласига ўзгартирилсин.

6. Олий суд Пленумининг «Болалар тарбияси билан боғлиқ низоларни ҳал қилишда судлар томонидан қонунларни қўллаш амалиёти тўғрисида»ги 1998 йил 11 сентябрдаги 23-сонли қарорига қуйидагича ўзгартириш киритилсин:

Олий суд Пленумининг «Судлар томонидан фарзандликка олиш ҳақидаги ишлар бўйича қонунчиликни қўллаш амалиёти тўғрисида»ги қарорига ўзгартиришлар киритиш тўғрисидаги 2013 йил 11 декабрдаги 21-сонли қарори қабул қилиниши муносабати билан Олий суд Пленумининг 1998 йил 11 сентябрдаги 23-сонли «Болалар тарбияси билан боғлиқ бўлган низоларни ҳал қилишда судлар томонидан қонунларни қўллаш амалиёти тўғрисида»ги қарорининг 23-25-бандлари ўз кучини йўқотган деб топилганлиги боис, «Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг айрим қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги 2015 йил 26 июндаги қарори билан 24-бандига киритилган ўзгартиришлар ўзбек ва рус тилидаги матнларидан чиқарилсин.

7. Олий суд Пленумининг «Фуқароларнинг суд ишларига доир мурожаатларини кўриб чиқиш амалиёти ҳақида»ги 1998 йил 28 декабрдаги 31-сонли қарорининг ўзбек тилидаги матни

1) 2-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Шахсларнинг судларга қиладиган мурожаатлари мазмун ва шакл жиҳатидан процессуал характерда бўлган ёки процессуал характерда бўлмаган мурожаатларига бўлинади. Бундай мурожаатлар тушунчаси қонун ҳужжатларида белгиланмаган.

Шу боис судларга тушунтирилсинки, мазмуни ва шаклига кўра процесс иштирокчилари ёки ишда иштирок этишга жалб қилинмаган, аммо ҳуқуқ ва мажбуриятлари ҳақидаги масала суд томонидан ҳал этилган шахсларнинг ишни кўриб чиқиш билан боғлиқ ҳамда процессуал қонун ҳужжатларида назарда тутилган мурожаатлари процессуал характерда бўлган мурожаатлар ҳисобланади.

Судда муайян ишларни мазмунан кўриш билан боғлиқ бўлмаган, процессуал қонун ҳужжатларида бевосита кўзда тутилмаган, процессуал ҳаракатлар қилиш ёки суд ҳужжати чиқариш учун асос бўлмайдиган ва далил сифатида тан олинмайдиган мурожаатлар эса процессуал характерда бўлмаган мурожаатлар ҳисобланади.

Судлар шуни инобатга олишлари керакки, процессуал характерда бўлмаган мурожаатларни судда кўриб чиқиш тартиби процессуал характерда бўлган мурожаатларни кўриб чиқиш тартибидан фарқланади. Хусусан, судга процессуал характердаги мурожаатларни қилиш ҳуқуқига эга шахслар, уларнинг ҳуқуқ ва бурчлари, мурожаатларни кўриш тартиби ва муддатлари каби масалалар махсус қонунлар — Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик процессуал кодекси, Жиноят процессуал кодекси, Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекси ва суд жараёнига оид бошқа қонун ҳужжатлари билан тартибга солинади.

Процессуал характерда бўлмаган мурожаатларни кўриб чиқишга оид қоидалар эса «Давлат ҳокимияти ва бошқаруви органлари фаолиятининг очиқлиги тўғрисида»ги, «Жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари тўғрисида»ги, «Ахборот олиш кафолатлари ва эркинлиги тўғрисида»ги, «Ахборот эркинлиги принциплари ва кафолатлари тўғрисида»ги қонунлар, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2015 йил 31 мартдаги 73-сон қарорига илова сифатида тасдиқланган «Давлат органлари ва давлат муассасаларида жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари билан ишлаш тартиби тўғрисида»ги Намунавий низом ва бошқа шу каби қонун ҳужжатлари ҳамда судларда иш юритиш тартибига оид йўриқномаларда акс этган.

Мазкур Пленум қароридаги қоидалар процессуал характерда бўлган мурожаатларни кўриб чиқишга тааллуқлидир.

Судларга уқтирилсинки, «Жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари тўғрисида»ги Қонуннинг 2-моддаси мазмунига кўра процессуал характерда бўлган мурожаатларни кўриб чиқиш ва ҳал этишда мазкур Қонунда белгиланган қоидаларни қўллаб бўлмайди».

2) Мазкур Пленум қарорининг рус тилидаги матни

2-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Обращения лиц в суды, исходя из содержания и формы, делятся на обращения процессуального либо не процессуального характера. Понятие таких обращений в законодательных актах не содержится.

В связи с этим, разъяснить судам, что исходя из содержания и формы, обращения участников процесса или лиц, не привлеченных к участию в деле, о правах и обязанностях которых суд разрешил вопрос, связанные с рассмотрением дела, а также предусмотренные в процессуальных законодательных актах считаются обращениями процессуального характера.

А обращения не связанные с рассмотрением по существу определенных дел в суде, не предусмотренные непосредственно процессуальным законодательством, не являющиеся основанием для совершения процессуальных действий либо вынесения процессуального судебного акта, не признанные в качестве доказательств, являются обращениями не процессуального характера.

Суды должны учитывать, что порядок рассмотрения в суде обращений не процессуального характера отличается от порядка рассмотрения обращений процессуального характера. В частности, лица, имеющие право обращения в суд процессуального характера, их права и обязанности, вопросы порядка и сроков рассмотрения . обращений, регулируются специальными законами — Гражданским процессуальным кодексом, Уголовным процессуальным кодексом, Кодексом об административной ответственности Республики Узбекистан, а также другими законодательными актами, связанными с судебным процессом.

Правила рассмотрения обращений не процессуального характера предусмотрены Законами «Об открытости деятельности органов государственной власти и управления», «Об обращениях физических и юридических лиц», «О гарантиях и свободе доступа к информации», утвержденным приложением к постановлению Кабинета Министров Республики Узбекистан от 31 марта 2015 года № 73, Типовым положением «О порядке работы с обращениями физических и юридических лиц в государственных органах и государственных учреждениях» и другими такими же законодательными актами, а также инструкциями, связанными с порядком ведения делопроизводства в судах.

Правила, указанные в постановлении данного Пленума, связаны с рассмотрением обращений процессуального характера.

Указать судам, что исходя из содержания статьи 2 Закона «Об обращениях физических и юридических лиц» при рассмотрении и разрешении обращений не процессуального характера правила установленные настоящим Законом не применимы».

8. Олий суди Пленумининг 1993 йил 16 апрелдаги «Судлар томонидан мулкни рўйхат (арест)дан чиқариш ҳақидаги ишларни кўришда қонунчиликнинг қўлланиши тўғрисида»ги 13-сонли қарори рус тилидаги матнининг 12-банди қуйидаги мазмундаги иккинчи хатбошиси билан тўлдирилиб, ўзбек тилидаги матнга мувофиқлаштирилсин.

«Если спорное имущество приобретено незаконными действиями либо действиями, направленными в ущерб государству, это имущество в порядке статьи 1023 ГК Республики Узбекистан может быть обращено в доход государства либо в счет возмещения причиненного ущерба по иску прокурора, заинтересованных организаций или лиц».

Олий суд раиси Ш. ГАЗИЕВ

Пленум котиби, Олий суд судьяси Д. КАМИЛОВ

Тошкент ш.,

2016 йил 29 июль,

13-сон

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi plenumining

Qarori

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida

Qonunchilikka oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilganligi, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi qarorlarining yangi toʻplamini nashrga tayyorlashda masalalar kelib chiqqanligi munosabati bilan, “Sudlar toʻgʻrisida”gi Qonunning 17-moddasiga asosan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi qaror qiladi:

I. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining jinoyat ishlari boʻyicha quyidagi qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin:

1. “Sudlar tomonidan jinoyat ishlarini birinchi bosqich sudida muhokama etish jarayonida protsessual qonunchilikka rioya qilinishi toʻgʻrisida”gi 1997-yil 22-avgustdagi 12-sonli qarori :

1-bandi uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Tergov organlari va sudlarga tushuntirilsinki, garov tariqasidagi ehtiyot chorasi (JPK 249-moddasi), ayblanuvchi (sudlanuvchi)ni jamiyatdan ajratmagan holda unga yuklatilgan majburiyatlar bajarilishini taʼminlovchi samarali vosita boʻlib, u pul mablagʻi yoki qimmatbaho buyumlarni dastlabki tergov organi yoki sud ijrochilari tuman (shahar) boʻlimlari depozit hisob raqamiga topshirishdan iborat. Shunga koʻra, tergov organlari, sudlar ishning muayyan holatlari va ayblanuvchi (sudlanuvchi)ning shaxsini inobatga olgan holda unga nisbatan garov tariqasidagi ehtiyot chorasini qoʻllash mumkinligi toʻgʻrisidagi masalani muhokama etishlari hamda ayblanuvchi (sudlanuvchi)ga shaxsan oʻzi yoki qarindoshlari, shuningdek boshqa fuqarolar yoki yuridik shaxslar tomonidan garovga narsa qoʻyish huquqini tushuntirishlari lozim”;

2-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Tushuntirilsinki, JPK 434-moddasiga muvofiq, sudlanuvchining shaxsini aniqlashda, sud majlisi bayonnomasida uning familiyasi, ismi, otasining ismi, tugʻilgan sanasi va joyidan tashqari, shaxsiga daxldor boshqa, jumladan, sudlanganligi, davlat mukofoti yoki faxriy unvonlari borligi, salomatligi toʻgʻrisidagi va h.k. maʼlumotlar ham aks ettirilishi lozim”;

quyidagi mazmundagi 3 1 -band bilan toʻldirilsin:

“Sudlarning eʼtibori shunga qaratilsinki, JPK 439-moddasiga muvofiq, sud tergovi davlat ayblovchisi tomonidan ayblov xulosasi oʻqib eshittirilishi bilan boshlanadi va bu haqda sud majlisi bayonnomasiga tegishli yozuv kiritilishi lozim”.

oʻzbek tili matnining 4-bandi birinchi xatboshisidagi :

“daliliy ashyolarni” soʻzlari “ashyoviy dalillarni” soʻzlariga almashtirilsin;

oʻzbek tili matnining 5-bandi birinchi xatboshisidagi :

“daliliy ashyolarni” soʻzlari “ashyoviy dalillarni” soʻzlariga almashtirilsin;

oʻzbek tili matnining 6-bandidagi :

“daliliy ashyolarni” soʻzlari “ashyoviy dalillarni” soʻzlariga almashtirilsin;

19-bandi ikkinchi xatboshisi quyidagi mazmundagi ikkinchi jumla bilan toʻldirilsin:

“Ish sudya tomonidan yakka tartibda koʻrilganda mulohazalar sudya tomonidan koʻrib chiqilishi lozim”.

2. “Jinoiy harakatlar oqibatida yetkazilgan moddiy zararni qoplash masalasiga doir sud amaliyoti toʻgʻrisida”gi 1998-yil 11-sentabrdagi 21-sonli qarori :

rus tili matnining 3-bandi birinchi xatboshisidagi “popechiteli” soʻzi chiqarilsin;

6-bandi birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“6. Jinoiy hodisa yuz bermaganligi yoki shaxsning jinoyatga daxldor boʻlmaganligi, shuningdek shaxsning harakati zaruriy mudofaa chegarasidan chiqmagan holda sodir etilganligi sababli oqlov hukmi chiqarilayotganda, sud JPK 283-moddasi 2-qismi va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining 2014-yil 23-maydagi “Sud hukmi toʻgʻrisida”gi 7-sonli qarorining 10-bandi toʻrtinchi xatboshisiga binoan fuqaroviy daʼvoni qanoatlantirishni rad etadi”.

8-bandi birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“8. Jinoyat obyekti boʻlgan mulk qiymatini aniqlashda uning egasi tomonidan xarid qilinishi holatlaridan, jinoyat sodir etilgan vaqtdagi davlat chakana narxidan, bozor yoki komission narxlardan kelib chiqish lozim. Mulk qiymatini aniqlash imkoniyati boʻlmaganda, u ekspert xulosasiga koʻra belgilanadi”;

9-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Jinoyat natijasida yetkazilgan moddiy zararni qoplashga oid masalani hal qilishda sudlar moddiy zarar toʻliq hajmda qoplanishi shartligi haqidagi FK 985-moddasi talablaridan kelib chiqishlari lozim.

Sud zarar yetkazgan shaxsning talabiga binoan qoplanadigan zarar miqdorini faqat FK 1012-moddasining toʻrtinchi qismida nazarda tutilgan hollarda kamaytirishi mumkin”.

19-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Xatlangan mol-mulkning oʻzlashtirilganligi, rastrata qilinganligi, yashirilganligi, nobud qilinganligi yoki shikastlanganligi aniqlansa, sud prokuratura organlari oldiga ushbu mol-mulk ishonib topshirilgan shaxsni qonunda belgilangan javobgarlikka tortish masalasini qoʻyishi lozim (JK 233-moddasi)”.

3. “Valyuta qimmatliklarini qonunga xilof ravishda olish yoki oʻtkazishga doir ishlar yuzasidan sud amaliyoti toʻgʻrisida”gi 2000-yil 28-apreldagi 8-sonli qarori :

8-bandi ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Valyuta qimmatliklarini qonunga xilof ravishda ancha miqdorda olish yoki oʻtkazish, basharti qilmish shunday harakatlarni ancha miqdorda sodir etganlik uchun maʼmuriy jazo qoʻllanilgandan keyin bir yil davomida sodir etilsa, JK 177-moddasi birinchi qismi boʻyicha javobgarlikka sabab boʻladi”;

11-bandi chiqarilsin.

4. “Harbiy xizmatni oʻtash tartibiga qarshi jinoyatlarga oid ishlarni koʻrish boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida”gi 2000-yil 15-sentabrdagi 23-sonli qarori :

1.2.-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Harbiy jinoyatlarning subyekti Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli kuchlari (Mudofaa vazirligi, Ichki ishlar vazirligining qorovul qoʻshinlari, Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Milliy xavfsizlik xizmatining davlat chegarasini himoya qilish qoʻmitasi), Milliy xavfsizlik xizmati, boshqa vazirlik va idoralarning harbiy boʻlinmalari harbiy xizmatchilari, shuningdek, ularda harbiy yigʻinlarni oʻtayotgan shaxslar boʻla oladilar”.

oʻzbek tili matnining 4.5-bandidagi “jiddiy zarar” soʻzlari “jiddiy ziyon” soʻzlariga almashtirilsin;

oʻzbek tili matnining 4.5-bandi beshinchi xatboshisidagi “oʻquv otishmalarning” soʻzlari “oʻq otish mashgʻulotlarining” soʻzlariga almashtirilsin.

5. “Sudlar tomonidan jinoyat uchun jazo tayinlash amaliyoti toʻgʻrisida”gi 2006-yil 3-fevraldagi 1-sonli qarori :

2-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Sudlarga tushuntirilsinki, Jinoyat kodeksining 10-moddasida nazarda tutilgan javobgarlikning muqarrarlik prinsipi har doim ham jazo qoʻllanilishi shartligini anglatmaydi.

Shu tufayli sudlar, ijtimoiy xavfi katta boʻlmagan yoki uncha ogʻir boʻlmagan jinoyatni birinchi marta sodir etgan, chin koʻngildan pushaymon boʻlgan va jinoyatning ochilishiga faol yordam bergan, yetkazilgan ziyonni qoplagan shaxslarni JK 65, 66, 70, 71-moddalariga muvofiq javobgarlikdan yoki jazodan ozod qilish masalasini muhokama qilishlari lozim”.

10-bandidagi “jinoiy javobgarlikdan va jazodan” soʻzlari “jinoiy javobgarlikdan yoki jazodan” soʻzlari bilan almashtirilsin;

11-bandining birinchi xatboshisidagi “eng ogʻir jazo muddati yoki miqdori” soʻzlari “har qanday jazo turining eng yuqori muddati yoki miqdori” soʻzlari bilan almashtirilsin;

24-bandining ikkinchi xatboshisining ikkinchi jumlasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Bunday holda qamoq jazosining eng kam muddati bir oydan kamroq boʻlishi mumkin boʻlib, biroq olti oydan, voyaga yetmagan shaxslarga nisbatan esa, uch oydan oshmasligi kerak”;

25-banddan keyin quyidagi nomdagi yangi boʻlim bilan toʻldirilsin:

“Ozodlikni cheklash tariqasidagi jazoni qoʻllash boʻyicha”;

25 1 -bandi quyidagi mazmundagi ikkinchi jumla bilan toʻldirilsin:

“Bunda yashash joyi deganda, mahkumning doimiy yashash joyidagi uylar, koʻp qavatli uylardagi kvartiralar, boshqa imoratlardagi yashash uchun moʻljallangan xonalar va boshqa turar joylar tushunilishi lozim (Uy-joy kodeksi 10-moddasi)”;

25 5 -bandining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“25 5 . Mahkum ozodlikni cheklash tariqasidagi jazoni oʻtashdan qasddan boʻyin tovlagan yoki sud tomonidan zimmasiga yuklangan majburiyatlarni bajarmagan taqdirda, sud ozodlikni cheklash jazosining oʻtalmay qolgan muddatini ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazo bilan almashtirishi mumkin. Jazoni oʻtashdan boʻyin tovlash vaqti oʻtalgan jazo muddatiga qoʻshib hisoblanmaydi”;

26-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“26. Ozodlikdan mahrum qilish jazo tariqasida ogʻir va oʻta ogʻir jinoyatlar sodir etgan shaxslarga, shuningdek sudlanuvchining shaxsini inobatga olgan holda — ijtimoiy xavfi katta boʻlmagan va uncha ogʻir boʻlmagan jinoyatlarni sodir qilgan shaxslarga nisbatan, agar bunday shaxslarni jamiyatdan ajratmagan holda axloqan tuzatishning imkoni boʻlmasa, qoʻllaniladi”;

27-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“27. Ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazo:

olti oydan yigirma yilgacha boʻlgan muddatga, JK 60-moddasida nazarda tutilgan tartibda esa, — yigirma besh yilgacha boʻlgan muddatga;

voyaga yetmaganlarga nisbatan — olti oydan oʻn yilgacha boʻlgan muddatga, JK 86-moddasida nazarda tutilgan tartibda esa, — oʻn besh yilgacha boʻlgan muddatga;

JK 44-moddasining uchinchi qismida nazarda tutilgan hollarda jarima tariqasidagi jazoni almashtirish tartibida, — uch yildan koʻp boʻlmagan muddatga;

JK 46-moddasining toʻrtinchi qismida nazarda tutilgan hollarda axloq tuzatish ishlari tariqasidagi jazoni almashtirish tartibida, — olti oydan kamroq muddatga tayinlanishi mumkin.

Uzoq muddatli (yigirma yildan ortiq, lekin yigirma besh yildan koʻp boʻlmagan muddatga) ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazo faqat ikki turdagi jinoyat — javobgarlikni ogʻirlashtiradigan holatlarda qasddan odam oʻldirish (JK 97-moddaning ikkinchi qismi) va terrorizm (JK 155-moddaning uchinchi qismi) uchun tayinlanishi mumkin. Bunda qonun uzoq muddatli ozodlikdan mahrum qilish jazosi ayollarga, oʻn sakkiz yoshga toʻlmasdan jinoyat sodir etgan shaxslarga va oltmish yoshdan oshgan erkaklarga nisbatan tayinlanishini istisno etadi”;

55-bandning ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Bunda ozodlikdan mahrum etish tariqasidagi uzil-kesil jazo muddati yigirma besh yildan, voyaga yetmaganlarga — oʻn besh yildan, oltmish yoshdan oshgan erkaklar hamda ayollarga nisbatan esa — oʻn uch yil toʻrt oydan ortiq boʻlishi mumkin emas”.

6. “Davlat chegarasini kesib oʻtish tartibini buzishga oid ishlar boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisidagi”gi 2011-yil 25-noyabrdagi 9-sonli qarori :

oʻzbek tili matnining 1-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“1. Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 28-moddasiga koʻra, Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi Oʻzbekiston Respublikasiga erkin kelish va undan chiqib ketish huquqiga ega boʻlib, qonunda belgilangan cheklashlar bundan mustasno.

Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasini kesib oʻtish tartibi quyidagilar bilan tartibga solinadi:

1999-yil 20-avgustdagi “Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasi toʻgʻrisida”gi Qonun (bundan buyon Qonun);

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1995-yil 6-yanvardagi 8-sonli qarori bilan tasdiqlangan “Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining chet elga chiqishi va Oʻzbekiston Respublikasi hududiga kirishi Tartibi” (bundan buyon-fuqarolar kirish-chiqish Tartibi);

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1996-yil 21-noyabrdagi 408-sonli qarori bilan tasdiqlangan “Xorijiy fuqarolar va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning Oʻzbekiston Respublikasiga kelishlari va Oʻzbekiston Respublikasidan ketishlari Tartibi” (bundan buyon — xorijiy fuqarolar kirish-chiqish Tartibi);

boshqa normativ-huquqiy hujjatlar bilan”;

2-bandi ikkinchi-uchinchi xatboshilari quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Shaxs tomonidan Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasini kesib oʻtish tartibining ehtiyotsizlik oqibatida (masalan, oriyentirni yoʻqotish oqibatida), noilojlikdan (masalan, tabiiy ofat yoki texnogen xususiyatga ega hodisa, zoʻrlik ishlatish yoki zoʻrlik ishlatish bilan tahdid etish oqibatida) yoki shaxsning erkiga bogʻliq boʻlmagan hollarda (masalan, uning ojiz ahvoldaligidan foydalangan holda) buzilishi mazkur jinoyat tarkibini tashkil etmaydi.

Siyosiy boshpana huquqidan foydalanish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Davlat chegarasini kesib oʻtish tartibini buzgan holda Oʻzbekiston Respublikasiga kelgan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar JK 223-moddasi bilan jinoiy javobgarlikka tortilmaydilar”;

oʻzbek tili matnining 4-bandi uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“xorijiy fuqarolar va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar uchun — amaldagi milliy pasport (diplomatik pasport), shaxsini tasdiqlovchi boshqa hujjat, Oʻzbekiston Respublikasiga kirish uchun (kirish, tranzit) viza va xorijiy fuqarolar kirish-chiqish Tartibi II boʻlimida nazarda tutilgan boshqa hujjatlar”;

5-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“5. Oʻzbekiston Respublikasidan chiqish uchun quyidagi hujjatlar asos boʻladi:

Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari uchun — amaldagi pasport (diplomatik pasport), unda chet elga chiqish uchun ruxsatnoma yozuvi stikeri (bundan buyon— stiker) mavjudligi, chet el davlatiga kirish vizasi (Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga muvofiq ularga kirish uchun kirish vizalari rasmiylashtirilishi talab etilmaydigan xorijiy davlatlar bundan mustasno), amaldagi yoʻl hujjati (chipta), bojxona organi mansabdor shaxsi belgisi qoʻyilgan bojxona deklaratsiyasi va fuqarolar kirish-chiqish Tartibi I, II boʻlimlarida nazarda tutilgan boshqa hujjatlar;

xorijiy fuqarolar va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar uchun — amaldagi milliy pasport (diplomatik pasport), shaxsini tasdiqlovchi boshqa hujjat, Oʻzbekiston Respublikasiga kirish-chiqish uchun viza, amaldagi yoʻl hujjati (chipta), bojxona organi mansabdor shaxsi belgisi qoʻyilgan bojxona deklaratsiyasi va xorijiy fuqarolar kirish-chiqish Tartibi I, III boʻlimlarida nazarda tutilgan boshqa hujjatlar”;

6-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“6. Qonunchilikka koʻra, Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga muvofiq kirish-chiqish uchun vizasiz rejim oʻrnatilgan xorijiy davlatlarga Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari chiqishi uchun stiker rasmiylashtirilishi talab etilmaydi (fuqarolar kirish-chiqish Tartibi I boʻlimi 2-bandi). Biroq normativ-huquqiy hujjatlarda muayyan toifadagi fuqarolarning (masalan, harbiy xizmatchilar, davlat siri boʻlgan maʼlumotlardan xabardor shaxslar va h.k.larning) chet elga chiqishi uchun xorijiy davlat bilan vizasiz rejim mavjudligidan qatʼi nazar, boshqacha tartib belgilanishi mumkin (fuqarolar kirish-chiqish Tartibi I boʻlimi 3-bandi, III boʻlimi “a” bandi). Binobarin, mazkur toifadagi shaxslarning stiker rasmiylashtirilishi talab etilmaydigan xorijiy davlatlarga maxsus ruxsatsiz chiqishi ularning JK 223-moddasi bilan jinoiy javobgarlikka tortilishiga sabab boʻladi”;

7-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“7. Fuqarolar kirish-chiqish Tartibi I boʻlimi 7-bandiga muvofiq JK 223-moddasi boʻyicha javobgarlik faqat stiker rasmiylashtirilmagan holda yoki amal qilish muddati oʻtgan stiker bilan Oʻzbekiston Respublikasidan, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga muvofiq ularga kirish uchun kirish vizalari talab etilmaydigan har qanday xorijiy davlatdan boshqa, kirish vizasi rasmiylashtirilishi talab etiladigan xorijiy davlatga kirgan hollarda kelib chiqadi.

Shu bilan birga, fuqarolar kirish-chiqish Tartibida Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining xorijiy davlat hududida boʻlishi muddati chegarasi belgilanmaganligi sababli, ularning xorijiy davlat hududida Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalarida belgilangan muddatlardan ortiq boʻlishlari maʼmuriy (MJTK 226-moddasi) yoki jinoiy (JK 223-moddasi) javobgarlikka tortish uchun asos boʻlmaydi”;

10-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“10. Sudlar shuni nazarda tutishlari lozimki, JK 223-moddasi ikkinchi qismining “g “bandida nazarda tutilgan jinoyat subyekti boʻlib, faqat xorijiy mamlakatlarga chiqishi maxsus kelishuvni talab qiladigan mansabdor shaxslar boʻla oladilar (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2014-yil 5-martdagi PQ 2142-sonli qarorining 1 va 2-bandlari)”.

7. “Jinoyat ishlari boʻyicha ashyoviy dalillarga oid qonunchilikni qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida”gi 2012-yil 13-dekabrdagi 17-sonli qarori :

2-bandi “a” kichik bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“a) jinoyat qurollari — jinoyatga tayyorgarlik koʻrish yoki jinoyat sodir etish uchun maxsus moʻljallangan, tayyorlangan yoki moslashtirilgan narsalar, shuningdek, bevosita jinoyat sodir etish jarayonida jinoiy maqsadga erishish uchun foydalanilgan mol-mulk, narsalar (masalan, odam oʻldirish qurollari, qimmatliklarni talon-toroj qilish yoki egallashda vosita boʻlgan narsalar, oʻqotar qurol, brakonyerlik qurollari — qopqonlar, toʻrlar, soxta hujjat vah.k.) yoki transport vositalari”;

2-bandi “b” kichik bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“b) oʻzida jinoyat izlarini saqlab qolgan narsalar (masalan, qon izlari mavjud yoki jinoyat sodir etilishi jarayonida shikastlangan kiyim, narsalar, shu jumladan, oʻq otilishi yoki portlash natijasida shikastlangan narsalar, barmoq, qoʻl, oyoq, poyabzal, transport, buzish qurollarining izlari va h.k.)”;

3-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Shuni nazarda tutish lozimki, ashyoviy dalillarni olish usullari qonunda qatʼiy belgilangan. JPK 205-moddasiga koʻra, ashyoviy dalillar surishtiruvchi, tergovchi, prokuror yoki sud tomonidan (hodisa sodir boʻlgan yoki boshqa joylarni, binolarni koʻzdan kechirish, tanib olish uchun koʻrsatish, guvohlantirish, murdani eksgumatsiya qilish, ekspert tekshiruvi uchun namunalar olish, koʻrsatuvni hodisa sodir boʻlgan joyda tekshirish, olib qoʻyish, tintuv yoki eksperiment oʻtkazish paytida) olinishi yoinki surishtiruvchi, tergovchi, prokuror yoki sudga JPK 198-202-moddalarida nazarda tutilgan tartibda himoyachi yoxud boshqa shaxslar (fuqarolar, korxona, muassasa, tashkilotlar mansabdor shaxslari) tomonidan taqdim etilishi mumkin”;

9-bandi quyidagi tahrirdagi sakkizinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“axborot saqlash vositalari (telefon apparatlari, xotira kartalari va h.k.), ulardagi qonun bilan taqiqlanmagan maʼlumotlardan nusxa koʻchirilib, mazkur maʼlumotlar egasi yoki uning vakiliga berilgandan keyin yoʻq qilinishi lozim”;

9-bandining sakkizinchi-toʻqqizinchi xatboshilari tegishlicha toʻqqizinchi-oʻninchi xatboshilar deb hisoblansin;

10-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“10. Sudlarning eʼtibori shunga qaratilsinki, baʼzi hollarda ayrim qilmishlar, masalan, kontrabanda, tovar yoki boshqa qimmatliklarni Oʻzbekiston Respublikasining bojxona chegarasidan oʻtkazish, giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalarni qonunga xilof ravishda tashish, odam oʻgʻirlash va h.k. uchun jinoiy javobgarlikka tortilgan shaxslar jinoyat sodir etishda foydalangan avtomashinalar, mototsikllar va boshqa transport vositalari (konteynerlar) jinoyat quroli deb eʼtirof etilishi mumkin. Bunda shuni nazarda tutish lozimki, ushbu transport vositalarini jinoyat quroli deb eʼtirof etish uchun transport vositasidan, faqat ulov sifatida emas (masalan, aybdor tomonidan qonunga xilof ravishda baliqchilik jinoyati qarmoqlar va toʻrlardan foydalanilgan holda sodir etilgan boʻlib, avtomobildan faqat ulov sifatida foydalanilgan boʻlsa), balki, qasddan jinoyat sodir etishda aynan qurol sifatida foydalanilganligi soʻzsiz aniqlangan boʻlishi zarur (masalan, talon-toroj jinoyatini sodir etishda oʻgʻirlangan katta hajmdagi tovarlar avtomobilda olib chiqib ketilgan, tovar yoki boshqa qimmatliklar bojxona nazoratini chetlab yoxud bojxona nazoratidan yashirib olib oʻtilgan boʻlsa)”.

8. “Bojxona toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzish va kontrabandaga oid ishlar boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida”gi 2013-yil 6-sentabrdagi 18-sonli qarori :

1-bandi birinchi xatboshisidagi “Bojxona kodeksining 3-moddasi” soʻzlari “Bojxona kodeksining 5-moddasi” soʻzlari bilan almashtirilsin;

3-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“3. Qonun bojxona toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzish uchun javobgarlik turini bojxona chegarasidan qonunga xilof ravishda oʻtkazilayotgan tovar yoki boshqa qimmatliklar miqdori bilan bogʻlagan boʻlib, bu miqdor ularning huquqbuzarlik sodir etilgan kundagi qiymatidan kelib chiqqan holda aniqlanadi.

Tovar yoki boshqa qimmatliklarni qonunga xilof ravishda bojxona chegarasidan koʻp miqdorgacha oʻtkazganlik uchun har doim, shaxs aynan shunday huquqbuzarlik uchun bir yil davomida bir necha marta maʼmuriy javobgarlikka tortilganligidan qatʼi nazar, maʼmuriy javobgarlik kelib chiqadi.

Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksi (bundan buyon matnda — JK) 182-moddasining birinchi qismi boʻyicha jinoiy javobgarlik tovar va transport vositalarini koʻp miqdorda qonunga xilof ravishda bojxona chegarasidan oʻtkazganlik uchun maʼmuriy javobgarlikka tortilgan (Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksining 227-21-moddasi, 227-22-moddasining birinchi qismi) shaxs maʼmuriy jazo qoʻllanilganidan soʻng bir yil davomida yana aynan shunday huquqbuzarlikni koʻp miqdorda sodir etgan holdagina kelib chiqadi.

JK 182-moddasi ikkinchi qismida nazarda tutilgan kvalifikatsiya belgilari mavjud boʻlganda, jinoiy javobgarlik shaxs tovar yoki boshqa qimmatliklarni qonunga xilof ravishda bojxona chegarasidan oʻtkazganlik uchun ilgari maʼmuriy javobgarlikka tortilgan-tortilmaganligidan qatʼi nazar, kelib chiqadi. Bunda JK 182-moddasi ikkinchi qismining “b”, “v” va “g” bandlari boʻyicha jinoiy javobgarlik faqat bojxona toʻgʻrisidagi qonunchilik koʻp miqdorda buzilgan holdagina kelib chiqadi”;

4-bandi ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“bojxona chegarasidan oʻtkazilayotgan har qanday koʻchar mol-mulk, shu jumladan, Oʻzbekiston Respublikasining milliy valyutasi, valyuta qimmatliklari va boshqa qimmatli qogʻozlar”;

4-bandi toʻrtinchi xatboshisidagi “BK 7-moddasi” soʻzlari “BK 13-moddasi” soʻzlari bilan almashtirilsin;

5-bandi birinchi xatboshisidagi “va transport vositalarini” soʻzlari “yoki boshqa qimmatliklar” soʻzlari bilan almashtirilsin;

7-bandidagi “odam tanasida” soʻzlari “odam, hayvon tanasida va h.k.” soʻzlari bilan almashtirilsin;

8-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“8. Bojxona hujjatlari yoki vositalariga oʻxshatib yasalgan hujjatlardan amaldagi yoʻli bilan foydalanish deganda, jumladan, bojxona organlariga quyidagilarni taqdim etish tushunilishi lozim:

bila turib qalbaki hujjatlarni;

bila turib yolgʻon maʼlumotlar kiritilgan hujjatlarni;

qonunga xilof ravishda olingan yoki boshqa tovarlarga tegishi hujjatlari;

haqiqiy boʻlmagan hujjatlarni;

qalbakilashtirilgan bojxona identifikatsiyalash vositalaridan (plombalar, muhrlar, tamgʻalar bosish, identifikatsiyalash belgilari, shtamplar va BK 197-moddasida nazarda tutilgan boshqa identifikatsiyalash vositalari) yoki boshqa tovarlarga tegishli haqiqiy identifikatsiyalash vositalaridan foydalanish.

Sudlarning eʼtibori shunga qaratilsinki, tovarlarni bojxona chegarasidan oʻtkazishning har bir tartibi uchun qonunchilikda bojxona organlariga taqdim etilishi lozim boʻlgan hujjatlar va maʼlumotlarning alohida roʻyxati nazarda tutilgan (BK 18-19-moddalari). Shundan kelib chiqib, mazkur roʻyxatlarda nazarda tutilmagan hujjatlar va maʼlumotlarni bojxona organlariga taqdim etmagan shaxsning harakatlari qonunga xilof deb qaralishi mumkin emas”;

9-bandi ikkinchi va uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Boshqa nomga yozilgan deklaratsiyadan foydalanib tovarlarni bojxona chegarasidan oʻtkazish deganda, bojxona deklaratsiyasida yoki deklaratsiyalashning boshqa belgilangan shaklida tovarlar (nomlanishi, sifati va xususiyatlarini oʻzida aks ettiruvchi maʼlumotlar, shu jumladan ularning TIF TN kodlari) toʻgʻrisida bila turib yolgʻon maʼlumotlarni aks ettirish tushuniladi.

Tushuntirilsinki, bojxona organi tomonidan bojxona deklaratsiyasini tekshirish, tovarlarni koʻzdan kechirish va bojxona deklaratsiyasida koʻrsatilgan maʼlumotlar notoʻgʻriligi aniqlangunga qadar bojxona deklaratsiyasida yoʻl qoʻyilgan xatolarning deklarant tomonidan mustaqil tuzatilishi (BK 265-266-moddalari) maʼmuriy va jinoiy javobgarlikni istisno etadi”;

10-bandi uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Bojxona hujjatlari yoki vositalariga oʻxshatib yasalgan hujjatlardan aldash yoʻli bilan yoki deklaratsiyasiz yoxud boshqa nomga yozilgan deklaratsiyadan foydalangan holda tovarlarni bojxona chegarasidan oʻtkazish jinoyati bojxona organlari tomonidan tegishli hujjatlar roʻyxatga olingan paytdan boshlab tugallangan hisoblanadi (BK 264-moddasi)”;

10-bandi toʻrtinchi xatboshisi chiqarilsin;

11-bandi ikkinchi xatboshisidagi “Oʻzbekiston Respublikasining “Boj tarifi toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq” soʻzlari “BK 44-bobiga muvofiq” soʻzlari bilan almashtirilsin;

oʻzbek tili matnining 15-bandi birinchi xatboshisidagi “bojxona qiyoslashi” soʻzlari “bojxona identifikatsiyalashi” soʻzlari bilan almashtirilsin;

15-bandi ikkinchi xatboshisidagi “JK 205-moddasi” soʻzlari “JK192-11, 205-moddalari” soʻzlari bilan almashtirilsin;

17-bandi birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“17. Sudlar shuni nazarda tutishlari lozimki, JK 246-moddasiga muvofiq, bojxona nazoratini chetlab yoki bojxona nazoratidan yashirib yoxud bojxona hujjatlari yoki vositalariga oʻxshatib yasalgan hujjatlardan aldash yoʻli bilan foydalanib, deklaratsiyasiz yoki boshqa nomga yozilgan deklaratsiyadan foydalanib, kuchli taʼsir qiluvchi zaharli, zaharlovchi, portlovchi moddalar, radioaktiv materiallar, portlatish qurilmalari, qurol-yarogʻ, oʻqotar qurol yoki oʻq-dorilarni shuningdek, giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalarni yoki diniy ekstremizm, separatizm va aqidaparastlikni targʻib qiluvchi materiallarni, yadroviy, kimyoviy, biologik va ommaviy qirgʻin qurolining boshqa turlarini, shunday qurollarni yaratishda foydalanilishi mumkinligi ayon boʻlgan material va moslamalar, radioaktiv materiallarni (bundan buyon matnda — kontrabanda ashyolari) Oʻzbekiston Respublikasining bojxona chegarasidan oʻtkazish boshqa jinoyat — kontrabanda tarkibini tashkil etadi”;

quyidagi mazmundagi 17 1 -band bilan toʻldirilsin:

“17 1 . Diniy materiallar bojxona chegarasidan qonunga xilof ravishda olib oʻtilgan har bir holatda shaxsning harakatlarini toʻgʻri kvalifikatsiya qilish uchun ularda diniy ekstremizm, separatizm, aqidaparaslik gʻoyalari targʻiboti mavjud yoki mavjud emasligi masalasini aniqlash maqsadida sud-dinshunoslik ekspertizasi tayinlanishi lozim. Agar ekspertiza natijalariga koʻra diniy mazmundagi materiallarda diniy ekstremizm, separatizm, aqidaparaslik gʻoyalari targʻiboti mavjudligi aniqlansa, shaxsning harakatlari JK 246-moddasi boʻyicha kvalifikatsiya qilinishi lozim”;

quyidagi mazmundagi 18 1 -band bilan toʻldirilsin:

“18 1 . Shuni nazarda tutish lozimki, bojxona chegarasi orqali tovar yoki boshqa qimmatliklarni noqonuniy olib oʻtishda (JK 182-moddasi) foydalanilgan transport vositalari (konteynerlar) faqat tovar va boshqa qimmatliklar bojxona nazoratini chetlab yoki bojxona nazoratidan yashirib olib oʻtilgan holdagina jinoyat quroli deb topiladi”.

9. “Tadbirkorlik faoliyati bilan bogʻliq ishlar boʻyicha sud amaliyotining ayrim masalalari toʻgʻrisida”gi 2013-yil 11-dekabrdagi 20-sonli qarori :

rus tili matnining 5-bandi sakkizinchi xatboshisidagi “poryadka gosudarstvennoy registratsii” soʻzlari “poryadka i srokov gosudarstvennoy registratsii” soʻzlari bilan almashtirilsin;

rus tili matnining 5-bandi oʻninchi xatboshisidagi “srokam predostavleniya” soʻzlari “srokam i poryadku predostavleniya” soʻzlari bilan almashtirilsin;

8-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“8. Qonunga xilof ravishda tadbirkorlik faoliyatini yuritish uchun javobgarlik turini qonun bunday faoliyat natijasida olinayotgan nazorat qilinmaydigan daromad (foyda) miqdori bilan bogʻlaydi. Bunda daromad (foyda) deganda, qonunga xilof ravishda tadbirkorlik faoliyatini yuritish davrida tovar (ish, xizmat)lar realizatsiyasidan mazkur faoliyatni amalga oshirish bilan bogʻliq xarajatlar chegirib tashlangan holda olingan pul tushumi tushunilishi lozim”.

10. “Transport harakati va undan foydalanish xavfsizligiga qarshi jinoyatlar bilan bogʻliq ishlar yuzasidan sud amaliyotinig ayrim masalalari toʻgʻrisida” gi 2015-yil 26-iyundagi 10-sonli qarori :

2-bandi oltinchi xatboshisidagi “2000-yil 11-dekabrdagi 472-sonli” soʻzlari “2015-yil 24-dekabrdagi 370-sonli” soʻzlari bilan almashtirilsin;

6-bandi birinchi xatboshisidagi “JK 260-262, 264-266, 268, 269-moddalarida” soʻzlari “JK 260-262, 263 1 , 264-266, 268, 269-moddalarida” soʻzlari bilan almashtirilsin;

7-bandi birinchi xatboshisidagi “2-boʻlimiga” soʻzlari “I boʻlimiga” soʻzlari bilan, “shuningdek, osma yurgizgichli (dvigatelli) velosiped, mokika, skuter” soʻzlari “moped (osma yurgizgichli (dvigatelli) velosiped)” soʻzlari bilan almashtirilsin;

8-bandi ikkinchi xatboshisidagi “avtomobilni belgilanmagan joyda toʻxtatib turish yoki qoldirib ketish” soʻzlari chiqarilsin;

11-bandi birinchi xatboshisidagi “JK 260, 262, 263, 266, 268, 269-moddalari” soʻzlari “JK260, 262, 263, 263 1 , 266, 268, 269-moddalari” soʻzlari bilan almashtirilsin;

13-bandi birinchi xatboshisidagi “12-bandi” soʻzlari “XI bandi” soʻzlari bilan almashtirilsin;

17-bandi ikkinchi xatboshisidagi “4.1 bandida” soʻzlari “13-bandida” soʻzlari bilan almashtirilsin.

II. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining fuqarolik ishlari boʻyicha quyidagi qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin:

1. Oliy sud Plenumining 2003-yil 19-dekabrdagi “Fuqarolik protsessual qonun hujjatlari ayrim normalarining sudlar tomonidan qoʻllanilishi haqida”gi 19-sonli qarorining oʻzbek va rus tilidagi 6-bandi chiqarilsin.

2. Oliy sud Plenumining 1997-yil 2-maydagi “Xususiylashtirilgan turar joylarga egalik qilish, ulardan foydalanish va ularni tasarruf qilish bilan bogʻliq ishlar boʻyicha sud amaliyoti haqida”gi 3-sonli qarorining

1) oʻzbek va rus tilidagi 22-bandi;

2) 25-bandining birinchi xatboshisi rus tilidagi matnidagi “V sootvetstvii s Zakonom “O gosudarstvennoy poshline” jumlasi chiqarilsin;

3) 25-bandining uchinchi xatboshisi rus tilidagi matnga muvofiqlashtirilib, quyidagi tahrirda bayon qilinsin.

“Taraflarning bitimni rasmiylashtirishda turar joy sotilish qiymatini kamaytirib koʻrsatganliklari aniqlangan hollarda, sud undirilishi lozim boʻlgan davlat boji miqdorini bitim boʻyicha haqiqatda toʻlangan summadan kelib chiqib hisoblashi va bitimni tuzish vaqtida toʻlanmay qolgan davlat bojini undirishi lozim”.

3. Oliy sud Plenumining 1996-yil 19-iyuldagi “Fuqarolarning huquqlari va erkinliklarini buzadigan xatti-harakatlar va qarorlar ustidan keltirilgan shikoyatlarni sudlarda koʻrish amaliyoti toʻgʻrisida”gi 18-sonli qarori rus tilidagi matnining 12-bandi quyidagi mazmunda ikkinchi xatboshisi bilan toʻldirilib, oʻzbek tilidagi matnga muvofiqlashtirilsin.

“Uchitivaya, chto v sootvetstvii so st. 149 GPK forma i soderjaniye zayavleniya doljno otvechatʼ trebovaniyam ukazannoy normm i v jalobe doljni bit ukazani osparivayemie deystviya (bezdeystviya), narushenie prava i svobodi, fakt obraщeniya s dannoy jaloboy vishestoyaщemu doljnostnomu litsu, a takje nalichiye poluchennogo otveta na obraщeniye”.

4. Oliy sud Plenumining 1999-yil 24-sentabrdagi “Fuqarolik kodeksini tadbiq qilishda sud amaliyotida vujudga keladigan ayrim masalalar toʻgʻrisida”gi 16-sonli qarorining

1) 24-bandidan “Oʻzbekiston Respublikasining 1992-yil 9-dekabrdagi “Davlat boji toʻgʻrisida”gi Qonuni, “Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat soliq bosh boshqarmasi tomonidan 1993-yil 28-iyunda tasdiqlangan “Davlat boji toʻgʻrisida”gi yoʻriqnoma” jumlalari;

2) Rus tilidagi matnidan “Zakona Respubliki Uzbekistan “O gosudarstvennoy poshline” ot 09.12.1992 goda, Instruksii “O gosudarstvennoy poshline” utverjdennoy Ministerstvom finansov i Glavnim gosudarstvennim nalogovim Upravleniyem pri Kabinete Ministrov ot 28.06.1993 goda” jumlalari chiqarilsin.

5. Oliy sud Plenumining 2000-yil 28-apreldagi “Maʼnaviy zararni qoplash haqidagi qonunlarni qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida”gi 7-sonli qarorining

1) 1-bandidagi “Tadbirkorlik faoliyati erkinligining kafolatlari toʻgʻrisida”gi Qonunning 35-moddasi” jumlasi “Tadbirkorlik faoliyati erkinligining kafolatlari toʻgʻrisida”gi Qonunning 38-moddasi” deb oʻzgartirilsin.

2) Rus tilidagi matndagi “statyey 35 Zakona O garantiyax svobodi predprinimatelskoy deyatelnosti” va “prinyatix 26-aprelya 1996 goda” jumlasi “statyey 38 Zakona “O garantiyax svobodni predprinimatelskoy deyatelnosti” jumlasiga oʻzgartirilsin.

6. Oliy sud Plenumining “Bolalar tarbiyasi bilan bogʻliq nizolarni hal qilishda sudlar tomonidan qonunlarni qoʻllash amaliyoti toʻgʻrisida”gi 1998-yil 11-sentabrdagi 23-sonli qaroriga quyidagicha oʻzgartirish kiritilsin:

Oliy sud Plenumining “Sudlar tomonidan farzandlikka olish haqidagi ishlar boʻyicha qonunchilikni qoʻllash amaliyoti toʻgʻrisida”gi qaroriga oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisidagi 2013-yil 11-dekabrdagi 21-sonli qarori qabul qilinishi munosabati bilan Oliy sud Plenumining 1998-yil 11-sentabrdagi 23-sonli “Bolalar tarbiyasi bilan bogʻliq boʻlgan nizolarni hal qilishda sudlar tomonidan qonunlarni qoʻllash amaliyoti toʻgʻrisida”gi qarorining 23-25-bandlari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilganligi bois, “Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi 2015-yil 26-iyundagi qarori bilan 24-bandiga kiritilgan oʻzgartirishlar oʻzbek va rus tilidagi matnlaridan chiqarilsin.

7. Oliy sud Plenumining “Fuqarolarning sud ishlariga doir murojaatlarini koʻrib chiqish amaliyoti haqida”gi 1998-yil 28-dekabrdagi 31-sonli qarorining oʻzbek tilidagi matni

1) 2-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Shaxslarning sudlarga qiladigan murojaatlari mazmun va shakl jihatidan protsessual xarakterda boʻlgan yoki protsessual xarakterda boʻlmagan murojaatlariga boʻlinadi. Bunday murojaatlar tushunchasi qonun hujjatlarida belgilanmagan.

Shu bois sudlarga tushuntirilsinki, mazmuni va shakliga koʻra protsess ishtirokchilari yoki ishda ishtirok etishga jalb qilinmagan, ammo huquq va majburiyatlari haqidagi masala sud tomonidan hal etilgan shaxslarning ishni koʻrib chiqish bilan bogʻliq hamda protsessual qonun hujjatlarida nazarda tutilgan murojaatlari protsessual xarakterda boʻlgan murojaatlar hisoblanadi.

Sudda muayyan ishlarni mazmunan koʻrish bilan bogʻliq boʻlmagan, protsessual qonun hujjatlarida bevosita koʻzda tutilmagan, protsessual harakatlar qilish yoki sud hujjati chiqarish uchun asos boʻlmaydigan va dalil sifatida tan olinmaydigan murojaatlar esa protsessual xarakterda boʻlmagan murojaatlar hisoblanadi.

Sudlar shuni inobatga olishlari kerakki, protsessual xarakterda boʻlmagan murojaatlarni sudda koʻrib chiqish tartibi protsessual xarakterda boʻlgan murojaatlarni koʻrib chiqish tartibidan farqlanadi. Xususan, sudga protsessual xarakterdagi murojaatlarni qilish huquqiga ega shaxslar, ularning huquq va burchlari, murojaatlarni koʻrish tartibi va muddatlari kabi masalalar maxsus qonunlar — Oʻzbekiston Respublikasining Fuqarolik protsessual kodeksi, Jinoyat protsessual kodeksi, Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksi va sud jarayoniga oid boshqa qonun hujjatlari bilan tartibga solinadi.

Protsessual xarakterda boʻlmagan murojaatlarni koʻrib chiqishga oid qoidalar esa “Davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari faoliyatining ochiqligi toʻgʻrisida”gi, “Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari toʻgʻrisida”gi, “Axborot olish kafolatlari va erkinligi toʻgʻrisida”gi, “Axborot erkinligi prinsiplari va kafolatlari toʻgʻrisida”gi qonunlar, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2015-yil 31-martdagi 73-son qaroriga ilova sifatida tasdiqlangan “Davlat organlari va davlat muassasalarida jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari bilan ishlash tartibi toʻgʻrisida”gi Namunaviy nizom va boshqa shu kabi qonun hujjatlari hamda sudlarda ish yuritish tartibiga oid yoʻriqnomalarda aks etgan.

Mazkur Plenum qaroridagi qoidalar protsessual xarakterda boʻlgan murojaatlarni koʻrib chiqishga taalluqlidir.

Sudlarga uqtirilsinki, “Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari toʻgʻrisida”gi Qonunning 2-moddasi mazmuniga koʻra protsessual xarakterda boʻlgan murojaatlarni koʻrib chiqish va hal etishda mazkur Qonunda belgilangan qoidalarni qoʻllab boʻlmaydi”.

2) Mazkur Plenum qarorining rus tilidagi matni

2-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Obraщeniya lits v sudi, isxodya iz soderjaniya i formi, delyatsya na obraщeniya protsessualnogo libo ne protsessualnogo xaraktera. Ponyatiye takix obraщeniy v zakonodatelnix aktax ne soderjitsya.

V svyazi s etim, razʼyasnit sudam, chto isxodya iz soderjaniya i formi, obraщeniya uchastnikov protsessa ili lits, ne privlechennix k uchastiyu v dele, o pravax i obyazannostyax kotorix sud razreshil vopros, svyazannie s rassmotreniyem dela, a takje predusmotrennie v protsessualnix zakonodatelnix aktax schitayutsya obraщeniyami protsessualnogo xaraktera.

A obraщeniya ne svyazannie s rassmotreniyem po suщestvu opredelennix del v sude, ne predusmotrennie neposredstvenno protsessualnim zakonodatelstvom, ne yavlyayuщiyesya osnovaniyem dlya soversheniya protsessualnix deystviy libo vineseniya protsessualnogo sudebnogo akta, ne priznannie v kachestve dokazatelstv, yavlyayutsya obraщeniyami ne protsessualnogo xaraktera.

Sudi doljni uchitivat, chto poryadok rassmotreniya v sude obraщeniy ne protsessualnogo xaraktera otlichayetsya ot poryadka rassmotreniya obraщeniy protsessualnogo xaraktera. V chastnosti, litsa, imeyuщiye pravo obraщeniya v sud protsessualnogo xaraktera, ix prava i obyazannosti, voprosi poryadka i srokov rassmotreniya . obraщeniy, reguliruyutsya spetsialnimi zakonami — Grajdanskim protsessualnim kodeksom, Ugolovnim protsessualnim kodeksom, Kodeksom ob administrativnoy otvetstvennosti Respubliki Uzbekistan, a takje drugimi zakonodatelnimi aktami, svyazannimi s sudebnim protsessom.

Pravila rassmotreniya obraщeniy ne protsessualnogo xaraktera predusmotreni Zakonami “Ob otkritosti deyatelnosti organov gosudarstvennoy vlasti i upravleniya”, “Ob obraщeniyax fizicheskix i yuridicheskix lits”, “O garantiyax i svobode dostupa k informatsii”, utverjdennim prilojeniyem k postanovleniyu Kabineta Ministrov Respubliki Uzbekistan ot 31-marta 2015 goda № 73, Tipovim polojeniyem “O poryadke raboti s obraщeniyami fizicheskix i yuridicheskix lits v gosudarstvennix organax i gosudarstvennix uchrejdeniyax” i drugimi takimi je zakonodatelnimi aktami, a takje instruksiyami, svyazannimi s poryadkom vedeniya deloproizvodstva v sudax.

Pravila, ukazannie v postanovlenii dannogo Plenuma, svyazani s rassmotreniyem obraщeniy protsessualnogo xaraktera.

Ukazat sudam, chto isxodya iz soderjaniya stati 2 Zakona “Ob obraщeniyax fizicheskix i yuridicheskix lits” pri rassmotrenii i razreshenii obraщeniy ne protsessualnogo xaraktera pravila ustanovlennie nastoyaщim Zakonom ne primenimi”.

8. Oliy sudi Plenumining 1993-yil 16-apreldagi “Sudlar tomonidan mulkni roʻyxat (arest)dan chiqarish haqidagi ishlarni koʻrishda qonunchilikning qoʻllanishi toʻgʻrisida”gi 13-sonli qarori rus tilidagi matnining 12-bandi quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshisi bilan toʻldirilib, oʻzbek tilidagi matnga muvofiqlashtirilsin.

“Esli spornoye imuщestvo priobreteno nezakonnimi deystviyami libo deystviyami, napravlennimi v uщerb gosudarstvu, eto imuщestvo v poryadke stati 1023 GK Respubliki Uzbekistan mojet bit obraщeno v doxod gosudarstva libo v schet vozmeщeniya prichinennogo uщerba po isku prokurora, zainteresovannix organizatsiy ili lits”.

Oliy sud raisi Sh. GAZIYEV

Plenum kotibi, Oliy sud sudyasi D. KAMILOV

Toshkent sh.,

2016-yil 29-iyul,

13-son

lex.uz

пленума Верховного суда Республики Узбекистан

Постановление

О внесении изменений и дополнений в некоторые постановления Пленума Верховного суда Республики Узбекистан

В связи с изменениями и дополнениями, внесенными в законодательство, а также вопросами, возникшими при подготовке к изданию нового сборника постановлений, на основании статьи 17 Закона «О судах» Пленум Верховного суда Республики Узбекистан постановляет:

I. Внести изменения и дополнения в следующие постановления Пленума Верховного суда Республики Узбекистан по уголовным делам:

1. « О соблюдении судами процессуального законодательства при разбирательстве уголовных дел по первой инстанции » от 22 августа 1997 года № 12:

абзац третий пункта 1 изложить в следующей редакции:

«Разъяснить органам предварительного следствия и судам, что мера пресечения в виде залога (статья 249 УПК) является эффективным средством обеспечения выполнения обвиняемым (подсудимым) возложенных на него обязанностей без изоляции от общества и заключается во внесении денежной суммы или ценностей в депозитный счет органа предварительного следствия или районного (городского) отдела судебных исполнителей. Поэтому органам следствия, судам с учетом конкретных обстоятельств дела и личности обвиняемого (подсудимого) необходимо обсуждать вопрос о возможности применения к нему меры пресечения в виде залога и разъяснить обвиняемому (подсудимому) право на внесение предмета залога лично либо родственниками, а также другими гражданами или юридическими лицами»;

пункт 2 изложить в следующей редакции:

«Разъяснить, что согласно статье 434 УПК при установлении личности подсудимого в протоколе судебного заседания, кроме фамилии, имени, отчества, даты и места его рождения, должны быть отражены и другие данные, касающиеся его личности, в частности о судимости, наличие государственных наград или почетных званий, состоянии здоровья и т.п.»;

дополнить пунктом 3 1 следующего содержания:

«Обратить внимание судов, что в соответствии со статьей 439 УПК судебное следствие начинается с оглашения государственным обвинителем обвинительного заключения, о чем должна быть внесена соответствующая запись в протокол судебного заседания».

в абзаце первом пункта 4 текста на узбекском языке слова «далилий ашёларни» заменить словами «ашёвий далилларни»;

в абзаце первом пункта 5 текста на узбекском языке слова «далилий ашёларни» заменить словами «ашёвий далилларни»;

в пункте 6 текста на узбекском языке слова «далилий ашёларни» заменить словами «ашёвий далилларни»;

абзац второй пункта 19 дополнить вторым предложением следующего содержания:

«В случае рассмотрения дела судьей единолично, замечания подлежат рассмотрению судьей».

2. « О практике судов по возмещению материального ущерба, причиненного преступлениями » от 11 сентября 1998 года № 21:

в абзаце первом пункта 3 текста на русском языке исключить слово «попечители»;

абзац первый пункта 6 изложить в следующей редакции:

«6. При постановлении оправдательного приговора за неустановлением события преступления или за непричастностью лица к совершению преступления, а также в связи с совершением лицом действия в состоянии необходимой обороны без превышения ее пределов суд, в соответствии с частью второй статьи 283 УПК и абзацем четвертым п. 10 Постановления Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 23 мая 2014 года за № 7 «О судебном приговоре», отказывает в удовлетворении гражданского иска».

абзац первый пункта 8 текста на узбекском языке изложить в следующей редакции:

«8. Жиноят объекти бўлган мулк қийматини аниқлашда унинг эгаси томонидан харид қилиниши ҳолатларидан, жиноят содир этилган вақтдаги давлат чакана нархидан, бозор ёки комиссион нархлардан келиб чиқиш лозим. Мулк қийматини аниқлаш имконияти бўлмаганда, у эксперт хулосасига кўра белгиланади»;

пункт 9 изложить в следующей редакции:

«9. При решении вопроса о возмещении материального ущерба, причиненного преступлением, суды должны исходить из требований статьи 985 ГК, согласно которой материальный ущерб подлежит возмещению в полном объеме.

Суд может по требованию лица, причинившего вред, уменьшить размер возмещения ущерба лишь в случаях, предусмотренных частью четвертой статьи 1012 ГК»;

пункт 19 изложить в следующей редакции:

«При установлении присвоения, растраты, сокрытия, уничтожения или повреждении имущества, на которое был наложен арест, суд должен поставить перед органами прокуратуры вопрос о привлечении к установленной законом ответственности лица, которому это имущество было вверено (статья 233 УК)».

3. « О судебной практике по делам о незаконном приобретении или сбыте валютных ценностей » от 28 апреля 2000 года № 8:

абзац второй пункта 8 изложить в следующей редакции:

«Незаконное приобретение или сбыт валютных ценностей в значительном размере влечет ответственность по части первой статьи 177 УК, если деяние совершено в течение года после применения административного взыскания за такие же действия, совершенные в значительном размере»;

пункт 11 исключить.

4. « О судебной практике по делам о преступлениях против порядка несения военной службы » от 15 сентября 2000 года № 23:

пункт 1.2 . изложить в следующей редакции:

«Субъектами воинских преступлений могут быть военнослужащие Вооруженных Сил Республики Узбекистан (Министерства обороны, Караульных войск Министерства внутренних дел, Министерства по чрезвычайным ситуациям, Комитета по охране государственной границы службы национальной безопасности) военнослужащие Службы национальной безопасности, воинских подразделений других министерств и ведомств, а также лица, проходящие в них военные сборы»;

в пункте 4.5. текста на узбекском языке слова «жиддий зарар» заменить словами «жиддий зиён»;

в абзаце пятом пункта 4.5 текста на узбекском языке слова «ўқув отишмаларнинг» заменить словами «ўқ отиш машғулотларининг».

5. « О практике назначения судами уголовного наказания » от 3 февраля 2006 года № 1:

пункт 2 изложить в следующей редакции:

«Разъяснить судам, что принцип неотвратимости ответственности, предусмотренный статьей 10 УК, не означает обязательность применения наказания во всех случаях.

В связи с этим, суды должны обсуждать вопрос об освобождении от ответственности или наказания лиц, впервые совершивших преступления, не представляющих большой общественной опасности, или менее тяжкие преступления, деятельно раскаявшихся и активно содействующих раскрытию преступлений, загладивших причиненный вред, в соответствии со статьями 65, 66, 70, 71 УК».

в пункте 10 слова «от уголовной ответственности и наказания» заменить словами «от уголовной ответственности или наказания»;

в абзаце первом пункта 11 слова «срок или размер наиболее строгого вида наказания» заменить словами «предельный срок или размер любого вида наказания»;

второе предложение абзаца второго пункта 24 изложить в следующей редакции:

«В этом случае минимальный срок ареста может быть менее одного месяца, но не должен превышать шести, а в отношении несовершеннолетних трех месяцев»;

после пункта 25 дополнить новым разделом следующего наименования:

«По применению наказания в виде ограничения свободы»;

пункт 25 1 дополнить вторым предложением следующего содержания:

«При этом под жилищем следует понимать жилые дома, квартиры в многоэтажных домах, жилые комнаты и иные жилые помещения, находящиеся в других зданиях, предназначенные для проживания, по месту постоянного жительства осужденного (статья 10 Жилищного кодекса)»;

абзац первый пункта 25 5 изложить в следующей редакции:

«25 5 . В случае злостного уклонения осужденного от отбывания наказания в виде ограничения свободы или не выполнения возложенных на него обязанностей, суд может заменить не отбытый срок ограничения свободы наказанием в виде лишения свободы. Время уклонения в срок отбытого наказания не засчитывается»;

пункт 26 изложить в следующей редакции:

«26. Лишение свободы как вид уголовного наказания применяется к лицам, совершившим тяжкие и особо тяжкие преступления, а также, с учетом личности подсудимого — к лицам, совершившим не представляющие большой общественной опасности и менее тяжкие преступления, если исправление таких лиц невозможно без изоляции от общества. Применение этого вида наказания должно быть мотивировано в приговоре»;

пункт 27 изложить в следующей редакции:

«27. Наказание в виде лишения свободы может быть назначено:

на срок от шести месяцев до двадцати лет, а в порядке, предусмотренном статьей 60 УК, — на срок до двадцати пяти лет;

в отношении несовершеннолетних — на срок от шести месяцев до десяти лет, а в порядке, предусмотренном статьей 86 УК, — на срок до пятнадцати лет;

в порядке замены наказания в виде штрафа в случаях, предусмотренных частью третьей статьи 44 УК, — на срок не свыше трех лет;

в порядке замены наказания в виде исправительных работ в случаях, предусмотренных частью четвертой статьи 46 УК, — на срок менее шести месяцев.

Наказание в виде длительного срока лишения свободы (свыше двадцати, но не более двадцати пяти лет) может быть назначено лишь за два вида преступления — умышленное убийство при отягчающих обстоятельствах (часть вторая статьи 97 УК) и терроризм (часть третья статьи 155 УК). При этом закон исключает назначение длительного срока лишения свободы в отношении женщин, лиц, совершивших преступление в возрасте до восемнадцати лет, и мужчин старше шестидесяти лет»;

абзац второй пункта 55 изложить в следующей редакции:

«При этом срок окончательного наказания в виде лишения свободы не может превышать двадцати пяти лет, в отношении несовершеннолетних — не более пятнадцати лет, а в отношении мужчин в возрасте более шестидесяти лет и женщин — не более тринадцати лет четырех месяцев»;

6. « О судебной практике по делам о нарушении порядка пересечения Государственной границы Республики Узбекистан » от 25 ноября 2011 года № 9:

пункт 1 изложить в следующей редакции:

«1. В соответствии со статьей 28 Конституции Республики Узбекистан гражданин Республики Узбекистан имеет право на свободный въезд в Республику Узбекистан и выезд из нее, за исключением ограничений, установленных законом.

Порядок пересечения Государственной границы Республики Узбекистан регулируется:

Законом «О Государственной границе Республики Узбекистан « от 20 августа 1999 года (далее — Закон);

«Порядком выезда за границу и въезда на территорию Республики Узбекистан граждан Республики Узбекистан», утвержденным постановлением Кабинета Министров Республики Узбекистан от 6 января 1995 года № 8 (далее — Порядок въезда — выезда граждан);

«Порядком въезда в Республику Узбекистан и выезда из Республики Узбекистан иностранных граждан и лиц без гражданства», утвержденным постановлением Кабинета Министров Республики Узбекистан от 21 ноября 1996 года № 408 (далее — Порядок въезда — выезда иностранных граждан); другими нормативно-правовыми актами»;

абзацы второй-третий пункта 2 изложить в следующей редакции:

«Нарушение лицом порядка пересечения Государственной границы Республики Узбекистан в результате неосторожности (например, в результате потери ориентира), вынужденно (например, в результате стихийного бедствия либо происшествия техногенного характера, применения насилия или угрозы применения насилия) либо по обстоятельствам, независящим от воли лица (например, с использованием его беспомощного состояния), не образует состава указанного преступления.

Не подлежат уголовной ответственности по статье 223 УК иностранные граждане и лица без гражданства, прибывшие в Республику Узбекистан с нарушением порядка пересечения Государственной границы Республики Узбекистан для использования права политического убежища»;

абзац третий пункта 4 текста на узбекском языке изложить в следующей редакции:

«хорижий фуқаролар ва фуқаролиги бўлмаган шахслар учун — амалдаги миллий паспорт (дипломатик паспорт), шахсини тасдиқловчи бошқа ҳужжат, Ўзбекистон Республикасига кириш учун (кириш, транзит) виза ва хорижий фуқаролар кириш-чиқиш Тартиби II бўлимида назарда тутилган бошқа ҳужжатлар»;

пункт 5 изложить в следующей редакции:

«5. Документами, служащими основанием для выезда из Республики Узбекистан, являются:

для граждан Республики Узбекистан — действующий паспорт (дипломатический паспорт), наличие в нем действующего стикера разрешительной записи на выезд за границу (далее — стикер), наличие въездной визы в иностранное государство (за исключением иностранных государств, для въезда в которые в соответствии с международными договорами Республики Узбекистан не требуется оформление въездных виз), действующий проездной документ (билет), таможенная декларация с отметкой должностного лица таможенного органа и другие, предусмотренные в разделах I, II Порядка въезда — выезда граждан;

для иностранных граждан и лиц без гражданства — действующий национальный паспорт (дипломатический паспорт), иной документ, удостоверяющий личность, визы на въезд-выезд из Республики Узбекистан, действующий проездной документ (билет), таможенная декларация с отметкой должностного лица таможенного органа и другие, предусмотренные в разделах I, III Порядка въезда — выезда иностранных граждан»;

пункт 6 изложить в следующей редакции:

«6. Согласно законодательству для выезда граждан Республики Узбекистан в иностранные государства, с которыми в соответствии с международными договарами Республики Узбекистан установлен безвизовый режим въезда-выезда не требуется оформление стикера (пункт 2 раздела I Порядка въезда — выезда граждан). Однако нормативно-правовыми актами для отдельных категорий граждан (например, военнослужащих, лиц, осведомленных о сведениях, составляющих государственные секреты и т.п.), может быть установлен иной порядок выезда за границу независимо от наличия безвизового режима с иностранным государством (пункт 3 раздела I и пункт «а» раздела III Порядка въезда — выезда граждан). Следовательно, выезд указанной категории лиц без специального разрешения в иностранные государства, для въезда в которые в соответствии с международными договарами Республики Узбекистан не требуется оформление стикера, влечет их уголовную ответственность по статье 223 УК»;

пункт 7 изложить в следующей редакции:

«7. В соответствии с пунктом 7 раздела I Порядка въезда — выезда граждан ответственность по статье 223 УК наступает только в случаях выезда лица без оформления стикера либо с просроченным стикером из Республики Узбекистан, а равно из любого иностранного государства, для въезда в которое в соответствии с международными договорами Республики Узбекистан не требуется оформление въездных виз, в другое иностранное государство, для въезда в которое требуется оформление въездных виз.

Вместе с тем, поскольку Порядком въезда-выезда граждан не установлен предельный срок нахождения граждан Республики Узбекистан на территории иностранного государства, их нахождение на территории иностранного государства свыше срока, установленного международными договорами Республики Узбекистан, не является основанием для привлечения лица к административной (статья 226 Ко АО) или уголовной ответственности (статья 223 УК)»;

пункт 10 изложить в следующей редакции:

«10. Судам следует иметь в виду, что субъектом преступления, предусмотренного пунктом «г» части второй статьи 223 УК, могут быть только те должностные лица, выезд которых в зарубежные страны требует специального согласования (пункты 1 и 2 постановления Президента Республики Узбекистан от 5 марта 2014 года № ПП-2142)».

7. « О некоторых вопросах применения законодательства о вещественных доказательствах по уголовным делам » от 13 декабря 2012 года № 17:

подпункт «а» пункта 2 изложить в следующей редации:

«а) орудия преступления — предметы, специально предназначенные, изготовленные или приспособленные для подготовки или совершения преступления, а также имущество, предметы (например, орудия убийства, предметы, посредством которых совершено хищение или завладение ценностями, огнестрельное оружие, орудия браконьерства — капканы, сети, фальшивый документ и т.п.) либо транспортные средства, использованные непосредственно в процессе совершения преступления для достижения преступной цели»;

подпункт «б» пункта 2 изложить в следующей редации:

«б) предметы, которые сохранили на себе следы преступления (например, одежда со следами крови или повреждениями, возникшими в процессе совершения преступления, предметы, в том числе с огнестрельными или образовавшимися в результате взрыва повреждениями, следы пальцев, рук, ног, обуви, транспорта, орудий взлома и т.п.)»;

пункт 3 изложить в следующей редации:

«Следует иметь в виду, что способы получения вещественных доказательств строго регламентированы в законе. В соответствии со статьей 205 УПК вещественные доказательства могут быть получены дознавателем, следователем, прокурором или судом (при осмотре места происшествия или других мест, помещений, предъявлении для опознания, освидетельствовании, эксгумации трупа, изъятии образцов для экспертного исследования, проверке показания на месте, производства выемки, обыска или эксперимента) либо могут быть представлены дознавателю, следователю, прокурору или суду защитником либо другими лицами (гражданами, должностными лицами предприятий, учреждений, организаций) в порядке, предусмотренном статьями 198-202 УПК»;

пункт 9 дополнить абзацем восьмым следующего содержания:

«носители информации (телефонные аппараты, карты памяти и т.д.) подлежат уничтожению после снятия с них копии не запрещенной законом информации и передачи данной информации владельцу или его представителю»;

абзацы восьмой-девятый пункта 9 считать соответственно абзацами девятым-десятым;

пункта 10 изложить в следующей редации:

«10. Обратить внимание судов, что в отдельных случаях орудиями преступления могут быть признаны автомашины, мотоциклы и иные транспортные средства (контейнеры), которыми при совершении преступления пользовались лица, привлеченные к уголовной ответственности за такие деяния, как например, контрабанду, перемещение товаров или иных ценностей через таможенную границу Республики Узбекистан, незаконный провоз наркотических средств или психотропных веществ, похищение человека и т.п. При этом следует иметь в виду, что для признания этих транспортных средств орудием преступления необходимо достоверно установить, что транспортное средство использовалось именно как орудие совершения умышленного преступления (например, при совершении хищения, когда на машине вывозились товары в большом количестве, перемещение товаров или иных ценностей помимо или с сокрытием от таможенного контроля), а не просто как средство передвижения (например, незаконное рыболовство совершено виновным с использованием удочек и сетей, а автомобиль использовался только как средство передвижения)».

8. « О судебной практике по делам о нарушении таможенного законодательства и контрабанде » от 6 сентября 2013 года № 18:

в абзаце первом пункта 1 слова «статьи 3 Таможенного кодекса» заменить словами «статьи 5 Таможенного кодекса»;

пункт 3 изложить в следующей редакции:

«3. Закон связывает вид ответственности за нарушение таможенного законодательства с размером незаконно перемещаемых через таможенную границу товаров или иных ценностей, который определяется, исходя из их стоимости на день совершения правонарушения.

За незаконное перемещение через таможенную границу товаров или иных ценностей до крупного размера всегда наступает административная ответственность, независимо от привлечения лица неоднократно в течение года к административной ответственности за аналогичные правонарушения.

Уголовная ответственность по части первой статьи 182 Уголовного кодекса Республики Узбекистан (далее по тексту — УК) наступает лишь в случаях, если лицо, привлеченное к административной ответственности за незаконное перемещение товаров и транспортных средств через таможенную границу в крупном размере (статья 227-21, часть первая статьи 227-22 Кодекса Республики Узбекистан об административной ответственности), в течение года после применения административного взыскания вновь совершает аналогичное правонарушение в крупном размере.

При наличии квалифицирующих признаков, предусмотренных в части второй статьи 182 УК, уголовная ответственность наступает независимо от привлечения лица ранее к административной ответственности за незаконное перемещение товаров или иных ценностей. При этом уголовная ответственность по пунктам «б», «в» и «г» части второй статьи 182 УК наступает лишь в случае нарушения таможенного законодательства в крупном размере»;

абзац второй пункта 4 изложить в следующей редакции:

«любое перемещаемое через таможенную границу движимое имущество, в том числе национальная валюта Республики Узбекистан, валютные ценности и другие ценные бумаги»;

в абзаце четвертом пункта 4 слова «7 ТмК» заменить словами «13 ТмК»;

в абзаце первом пункта 5 слова «и транспортных средств» заменить словами «или иных ценностей»;

в пункте 7 слова «в человеческом теле» заменить словами «в теле человека, животного и т.п.»;

пункт 8 изложить в следующей редакции:

«8. Под обманным использованием документов или средств таможенной идентификации следует, в частности, понимать предъявление таможенным органам:

заведомо поддельных документов;

документов, заведомо содержащих недостоверные сведения; документов, полученных незаконным путем либо относящихся к другим товарам;

недействительных документов;

использование поддельных средств таможенной идентификации (пломб, печатей, маркировки, идентификационных знаков, штампов и иных средств идентификации, предусмотренных статьей 197 ТмК) или подлинных средств идентификации, относящихся к другим товарам.

Обратить внимание судов на то, что для каждой процедуры перемещения товаров через таможенную границу законодательством предусмотрен отдельный перечень документов и сведений, подлежащих представлению таможенному органу (статей 18-19 ТмК). Исходя из этого, не могут рассматриваться как незаконные действия лица, не представившего таможенным органам не предусмотренные указанными перечнями документы и сведения»;

абзацы второй и третий пункта 9 изложить в следующей редакции:

«Под перемещением товаров через таможенную границу путем декларирования не своим наименованием следует понимать заявление в таможенной декларации или в другой установленной форме декларирования заведомо ложных сведений о товарах (наименовании, качестве, свойствах, в том числе кодах ТН ВЭД).

Разъяснить, что самостоятельное исправление декларантом ошибок в таможенной декларации до начала проверки таможенной декларации, досмотра товаров и установления таможенным органом недостоверности указанных в таможенной декларации сведений (статьями 265-266 ТмК) исключает административную и уголовную ответственность»;

абзац третий пункта 10 изложить в следующей редакции:

«Перемещение товаров через таможенную границу, совершенное с обманным использованием документов или средств таможенной идентификации либо с недекларированием или декларированием не своим наименованием, считается оконченным преступлением с момента регистрации соответствующих документов таможенным органом (статья 264 ТмК)»;

абзац четвертый пункта 10 исключить;

в абзаце втором пункт 11 слова «в соответствии с Законом Республики Узбекистан «О таможенном тарифе» заменить словами «в соответствии с главой 44 ТмК»;

в абзаце первом пункта 15 текста на узбекском языке слова «божхона қиёслаши» заменить словами «божхона идентификациялаши»;

в абзаце первом пункта 15 слова «50 ТмК» заменить словами «189 ТмК» ;

в абзаце втором пункта 15 слова «статья 205 УК» заменить словами «статьи 192-11, 205 УК»;

абзац первый пункта 17 изложить в следующей редакции:

«17. Судам следует иметь в виду, что в соответствии со статьей 246 УК перемещение через таможенную границу помимо или с сокрытием от таможенного контроля либо с обманным использованием документации или средств таможенной идентификации, либо сопряженное с недекларированием или декларированием не своим наименованием сильнодействующих, ядовитых, отравляющих, взрывчатых веществ, радиоактивных материалов, взрывных устройств, вооружения, огнестрельного оружия или боеприпасов, а равно наркотических средств или психотропных веществ, либо материалов, пропагандирующих религиозный экстремизм, сепаратизм и фундаментализм, ядерного, химического, биологического и других видов оружия массового уничтожения, материалов и оборудования, радиоактивных материалов, которые заведомо могут быть использованы при его создании (далее по тексту — предметы контрабанды) образует состав другого преступления — контрабанды»;

дополнить пунктом 17 1 следующего содержания:

«17 1 . Для правильной квалификации действий лица при незаконном перемещении через таможенную границу материалов религиозного содержания во всех случаях необходимо назначение по делу судебно-религиоведческой экспертизы на предмет определения вопроса о том, содержатся ли в них идеи пропаганды религиозного экстремизма, сепаратизма, фундаментализма. Если по результатам экспертизы в материалах религиозного содержания будут установлены идеи пропаганды религиозного экстремизма, сепаратизма, фундаментализма действия такого лица подлежат квалификации по статье 246 УК»;

дополнить пунктом 18 1 следующего содержания:

«18 1 . Следует иметь в виду, что транспортные средства (контейнеры), используемые при незаконном перемещении товаров или иных ценностей через таможенную границу (статья 182 УК) признаются орудием преступления лишь в тех случаях, когда товары или иные ценности перемещаются помимо или с сокрытием от таможенного контроля».

9. « О некоторых вопросах судебной практики по делам, связанным с предпринимательской деятельностью » от 11 декабря 2013 года № 20:

в абзаце восьмом пункта 5 текста на русском языке слова «порядка государственной регистрации «заменить словами «порядка и сроков государственной регистрации»;

в абзаце десятом пункта 5 текста на русском языке слова «срокам предоставления» заменить словами «срокам и порядку предоставления»;

пункт 8 изложить в следующей редакции:

«8. Закон связывает вид ответственности за ведение незаконной предпринимательской деятельности с размером получаемого в результате такой деятельности неконтролируемого дохода (прибыли). Под доходом (прибылью) при этом следует понимать выручку от реализации товаров (работ, услуг) за период осуществления незаконной предпринимательской деятельности, с учетом вычета затрат, связанных с осуществлением данной деятельности».

10. « О некоторых вопросах судебной практики по делам, связанным с преступлениями против безопасности движения и эксплуатации транспорта » от 26 июня 2015 года № 10:

в абзаце шестом пункта 2 слова «от 11 декабря 2000 года № 472» заменить словами «от 24 декабря 2015 года № 370»;

в абзаце первом пункта 6 слова «статьями 260-262, 264-266, 268, 269 УК» заменить словами «статьями 260-262, 263 1 , 264-266, 268, 269 УК»;

в абзаце первом пункта 7 слова «раздела 2» заменить словами «раздела I», слова «а также велосипеды с подвесным двигателем, мокики, скутеры» заменить словами «а также мопеды (велосипеды с подвесным двигателем)»;

в абзаце втором пункта 8 слова «парковка автомобиля в неположенном месте» исключить;

в абзаце первом пункта 11 слова «статьей 260, 262, 263, 266, 268, 269 Ж» заменить словами «статьей 260, 262, 263, 263 1 , 266, 268, 269 УК»;

в абзаце первом пункта 13 слова «раздела 12» заменить словами «раздела XI»;

в абзаце втором пункта 17 слова «пунктом 4.1» заменить словами «пунктом 13».

Председатель Верховного суда Ш. ГАЗИЕВ

Секретарь Пленума, судья Верховного суда Д. КАМИЛОВ

г. Ташкент,

29 июля 2016 г.,

№ 13

lex.uz