📅 2016-yil 22-noyabr · Vazirlar Mahkamasi qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2016-yil 22-noyabr · Vazirlar Mahkamasi qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2016 йил 22 ноябрь · Вазирлар Маҳкамаси қарорлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 22 ноября 2016 г. · Постановления Кабинета Министров
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 22 November 2016 · Cabinet of Ministers resolutions
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
қарори
қоидалари
Ўзбекистон Республикаси ҳудудида давлат геодезик координаталар ва баландликлар тизимларини ўрнатиш тўғрисида
«Геодезия ва картография тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 4-моддасига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
1. Ўзбекистон Республикаси ҳудудида 1942 йилги координаталар тизими ва 1977 йилги Болтиқ баландликлар тизими белгилансин.
2. Маҳаллий координаталар тизимларини ўрнатиш қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
3. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг Қишлоқ ва сув хўжалиги, қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини қайта ишлаш ҳамда истеъмол товарлари масалалари ахборот-таҳлил департаментига юклансин.
Вазирлар Маҳкамасининг 2016 йил 22 ноябрдаги 391-сон қарорига ИЛОВА
Маҳаллий координаталар тизимларини ўрнатиш
1. Ушбу Қоидалар «Геодезия ва картография тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига , Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Ер ресурслари, геодезия, картография ва давлат кадастри давлат қўмитаси фаолиятини ташкил этиш тўғрисида» 2004 йил 19 октябрдаги 483-сон қарорига мувофиқ маҳаллий координаталар тизимларини яратишда уларнинг параметрларини шакллантиришнинг асосий тамойилларини, Ўзбекистон Республикаси ҳудудида маҳаллий координаталар тизимларини ўрнатиш ва уларни амалга киритиш тартибини белгилайди.
2. Ушбу қоидаларда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
а катта ярим ўқ — эллипсоиднинг максимал радиуси;
Н геодезик баландлик — эллипсоид юзасидан нормал чизиқ бўйича Ер табиий юзасидаги нуқтагача бўлган масофа;
L геодезик узоқлик — бошланғич меридиан ва берилган нуқта меридиани текисликлари ўртасидаги икки ёқли бурчак, шарққа йўналтирилганда мусбат ва ғарбга йўналтирилганда манфий қийматга эга бўлади;
геодезик координаталар тизими — эллипсоид юзасидаги нуқтанинг жойлашуви геодезик кенглик ва узоқлик билан, координаталарни уч ўлчовли шакллантириш тамойили қўлланилган ҳолатда геодезик баландлик билан тавсифланадиган координаталар тизими;
В геодезик кенглик — эллипсоид юзасида берилган нуқтадан ўтувчи нормал чизиқ билан экватор текислиги орасида ҳосил бўладиган ўткир бурчак. У шимолга йўналтирилганда мусбат ва жанубга йўналтирилганда манфий қийматга эга бўлади;
геоид — денгиз сатҳини энг яхши тарзда ифодаловчи сатҳий юза, у ҳар қандай нуқтада шовун чизиққа перпендикуляр бўлади;
давлат баландликлар тизими — Ўзбекистон Республикаси ҳудуди учун 1977 йилги Болтиқ баландликлар тизими давлат баландликлар тизими ҳисобланади, Крондштадт футиггогининг нули унинг саноқ боши этиб қабул қилинган. Кронштадт футштогининг нули Болтиқ денгизининг кўп йиллик ўртача сатҳини ифодалайди. Ушбу бошланғич пункт бўйича баландликлар тизими ер усти геодезик ўлчовлари ёрдамида I ва II класс нивелирлаш усуллари билан яратилган.
давлат координаталар тизими — Ф.Н. Красовский раҳбарлигида аниқланган бошланғич маълумотларга асосан Гаусс-Крюгернинг ясси тўғри бурчакли координаталарига қайта ҳисоблаб чиқилган 1942 йилги геодезик координаталар тизими Ўзбекистон Республикаси ҳудуди учун давлат координаталар тизими ҳисобланади.
Красовскийнинг референц-эллипсоиди ўлчамлари катта ярим ўқ a = 6 378 245 м, эллипсоиднинг сиқиқлиги a = 298,3;
координаталар боши — геодезик координаталари: Пулково обсерваторияси A марказининг В геодезик кенглиги ва L геодезик узоқлиги;
Пулково обсерваториясининг А марказида геоиднинг референц-эллипсоид устидан баландлиги нулга тенг;
бошланғич маълумотлар (даталар) — геодезик маълумотлар, баландликлар маълумотлари ва маҳаллий маълумотларни (маҳаллий координаталар тизимини ўрнатиш учун маълумотларни) умумлаштирувчи атама. Бошланғич маълумотлар координаталар тизими ўқларининг Ер жисмидаги бошланиш ҳолатини, масштабини ва йўналтирилганлигини белгилайди;
координата асоси — координаталардан фойдаланиб жойнинг ўрнини таърифлаш имконини берувчи маълумотлар йиғиндиси;
b кичик ярим ўқ — эллипсоиднинг қутб ўқи. Ерни ифодалайдиган эллипсоид учун унинг марказидан исталган қутбларнинг биригача бўлган масофа;
меридиан — эллипсоиднинг кичик ярим ўқидан ўтувчи текислик билан эллипсоиднинг кесишиши;
маҳаллий координаталар тизими — давлат ҳудудининг чекланган қисмига нисбатан ўрнатиладиган шартли координаталар тизими, унинг координаталар саноқ боши ва координаталар ўқлари йўналиши давлат координаталар тизимининг координаталар саноқ боши ва координаталар ўқлари йўналишига нисбатан сурилган бўлади;
Ернинг умумий эллипсоиди — Ернинг шаклига энг яқин бўлган эллипсоид: Ернинг умумий эллипсоиди маркази Ернинг оғирлик марказига тўғри келади; эллипсоиднинг катта ярим ўқи ётувчи текисликнинг горизонтал кесими ер экватори текислигига тўғри келади; геоидга нисбатан эллипсоид юзасининг баландликлар оғишлари квадратлари йиғиндиси минимумни ташкил этади;
координаталар тизимининг ўқ меридиани — координаталар тизимининг координата ўқи сифатида қабул қилинган меридиан;
Гаусс-Крюгер проекцияси — Ер юзасини олти бурчакли меридионал зоналарда ифодаловчи тўғри бурчакли кўндаланг-цилиндрик картографик проекция. Бунда ҳар бир зонанинг ўқ меридианида тасвирлашнинг бузилиши нулга тенг бўлади. Гаусс-Крюгер проекциясида давлат координаталар тизимининг ясси тўғри бурчакли координаталари ҳисоблаб чиқилган;
мансублик юзаси — Ернинг табиий юзасида бажарилган геодезик ўлчовлар редукцияланадиган юза;
а эллипсоиднинг сиқиқлиги — a = (a — b)/a формула билан ифодаланувчи эллипсоиднинг катта ярим ўқи ва кичик ярим ўқи орасидаги фарқнинг катта ярим ўққа нисбати;
координаталар тизими — координаталарнинг макон нуқталарига қандай тегишлилигини ифодаловчи математик қоидалар йиғиндиси;
эллипсоид — сферани ўзаро перпендикуляр бўлган уч ўқ бўйлаб дефомациялашдан олинган уч ўлчамли макондаги юза. Эллипсоиднинг деформацияланган ўқларига мос келувчи эллипсоиднинг декарт координаталарида қабул қилинган тенгламаси:
а, b, с — ихтиёрий мусбат сонлар. a, b, с ларнинг қийматлари эллипсоиднинг ярим ўқлари деб аталади. Сферага нисбатан эллипсоид Ернинг тасаввур қилинган юзасини аниқроқ ифодалайди.
3. Давлат координаталар тизимига боғланмасдан геодезия ва картотрафия ишларини бажаришга барҳам бериш мақсадида ушбу Қоидалар талабларига мувофиқ ўрнатилган маҳаллий координаталар тизимларини муҳандислик-техник қидирувларда, давлат кадастрларини юритишда қўллаш мажбурийдир.
4. Қонунчиликка мувофиқ давлат ҳокимияти ва бошқаруви органлари, геодезия, топография, кадастр ва картография соҳасининг бошқа субъектлари (кейинги ўринларда буюртмачи деб аталади) маҳаллий координаталар тизимларини ўрнатиш ташаббуси билан чиқишлари мумкин.
5. Маҳаллий координаталар тизимларини ўрнатишда қуйидаги шартларга амал қилиниши керак:
ўтиш параметрларидан (калитлардан) фойдаланган ҳолда маҳаллий координаталар тизимидан давлат координаталар тизимига ўтишни ва аксинча ўтишни таъминлаш;
маҳаллий координаталар тизимини ўрнатишда маҳаллий координаталар тизими ўрнатилаётган ҳудуд маркази ёки унинг яқинидан ўтувчи ихтиёрий ўқ меридиани билан Гаусс-Крюгер проекциясидан мажбурий тартибда фойдаланиш. Бунда геодезик ўлчовларни мансублик юзасига редукциялаш учун киритиладиган тузатмалар координаталарни аниқлашнинг талаб қилинадиган аниқлигидан кам бўлиши лозимлиги ҳисобга олинади;
мансублик юзаси баландлиги сифатида маҳаллий координаталар тизими ўрнатиладиган ҳудуд учун ўртача баландликни ёки денгиз сатҳини (Болтиқ баландликлар тизимида) қабул қилиш;
координаталарни давлат координаталар тизимидан маҳаллий координаталар тизимига ва аксинча айлантиришни текширишни амалга оширишнинг мажбурийлиги.
6. Маҳаллий координаталар тизимини ўрнатиш учун буюртмачи маҳаллий координаталар тизими тўғрисида техник талабномани (регламентни) (кейинги ўринларда талабнома деб аталади) ишлаб чиқади ва уни икки нусхада «Ергеодезкадастр» давлат қўмитаси ҳузуридаги Давлат геодезия назорати инспекциясига (кейинги ўринларда ДГНИ деб аталади) келишиш учун юборади.
7. Талабномада қуйидаги маълумотлар бўлиши керак:
маҳаллий координаталар тизимини ўрнатишнинг мақсади;
маҳаллий координаталар тизими ўрнатилаётган ҳудуднинг жойлашуви, жумладан маъмурий жойлашуви, чегаралари ва майдони;
маҳаллий координаталар тизимини амалга киритиш муддатлари;
маҳаллий координаталар тизимидан давлат координаталар тизимига ўтиш параметрлари (калитлари) (ўқ меридиани қиймати, маҳаллий координаталар тизими ўқлари бурилиш бурчаги, мансублик юзаси).
8. ДГНИ тақдим қилинган талабномани кўриб чиқади ва лойиҳалаштирилаётган топография-геодезия ва картография ишларининг аниқлигини ҳисобга олган ҳолда маҳаллий координаталар тизими амал қиладиган ҳудудни белгилайди ва 10 иш кунида талабноманинг келишилган нусхасини буюртмачига юборади.
Мазкур ҳудудда лойиҳалаштирилаётган ишларнинг аниқлигини таъминлайдиган аввал ўрнатилган маҳаллий координаталар тизими мавжуд бўлса, бундай ҳолларда ДГНИ тақдим қилинган талабномани келишишдан ўтказмайди ва мавжуд маҳаллий координаталар тизимидан фойдаланишни тавсия этади.
9. Талабнома келишилган тақдирда буюртмачи маҳаллий координаталар тизимини ўрнатиш ишларига техник лойиҳани ишлаб чиқади ва уни ДГНИда рўйхатдан ўтказади.
10. Буюртмачи ишларни рўйхатдан ўтказгандан кейин маҳаллий координаталар тизимини ўрнатиш бўйича қуйидаги ишларни бажаради:
маҳаллий координаталар тизими ўрнатилаётган ҳудуддаги мавжуд барча давлат геодезия тармоғи пунктлари координаталарини ўтиш параметрлари (калитлари)га мувофиқ давлат координаталар тизимидан маҳаллий координаталар тизимига қайта ҳисоблаш;
маҳаллий координаталар тизимидаги геодезия пунктларининг координаталари каталогларини (рўйхатларини) тузиш;
маҳаллий координата тизими тавсифи келтирилган бажарилган ишлар тўғрисида техник ҳисобот тузиш.
11. Маҳаллий координаталар тизимини ўрнатиш бўйича бажарилган ишлар натижасида олинган материаллар ва маълумотлар (кейинги ўринларда материаллар ва маълумотлар деб аталади) ДГНИда экспертиза қилинади ва сақлаш учун белгиланган тартибда Ўзбекистон Республикаси Давлат картография-геодезия фондига берилади.
Материаллар ва маълумотларни шу объектда бажарилган топография-геодезия ишлари натижалари бўйича техник ҳисоботда ДГНИга тақдим этишга йўл қўйилади.
12. Буюртмачилар томонидан ДГНИга тақдим қилинган материаллар ва маълумотлар маҳаллий координаталар тизимини амалга киритиш учун асос бўлади.
13. Аввал Ўзбекистон Республикаси ҳудудида ўрнатилган ва ушбу Қоидалар талабларига жавоб берадиган маҳаллий координаталар тизимларидан фойдаланишга рухсат берилади. Бунинг учун Ўзбекистон Республикаси Давлат картография-геодезия фондида сақланаётган маҳаллий координаталар тизимлари тавсифларини ўз ичига олган бажарилган геодезия ишлари тўғрисидаги техник ҳисоботлар ва геодезия пунктларининг маҳаллий координаталар тизимларидаги каталоглари (рўйхатлари) бошланғич материаллар ва маълумотлар ҳисобланади.
14. Қуйидаги ҳолларда:
агар маҳаллий координаталар тизими амал қиладиган ҳудудда давлат геодезия тармоғи ва геодезия зичлаш тармоқларини ривожлантириш, реконструкция қилиш ва тенглаштириш бўйича ишлар амалга оширилса;
янги давлат геодезия координаталар тизими жорий қилинса ўтиш параметрлари (калитлар) аниқлаштириши (зарур ҳолларда, ўзгартишлар киритилиши) керак.
15. Ўзбекистон Республикаси ҳудудида ушбу Қоидаларга мувофиқ келмайдиган тартибда ўрнатилган маҳаллий координаталар тизимлари қўлланилишига йўл қўйилмайди.
16. Маҳаллий координаталар тизимларини яратиш, ўрнатиш ва қўллаш устидан назорат қилиш ДГНИга юкланади.
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2016 йил 22 ноябрь,
391-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
qoidalari
Oʻzbekiston Respublikasi hududida davlat geodezik koordinatalar va balandliklar tizimlarini oʻrnatish toʻgʻrisida
“Geodeziya va kartografiya toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 4-moddasiga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Oʻzbekiston Respublikasi hududida 1942-yilgi koordinatalar tizimi va 1977-yilgi Boltiq balandliklar tizimi belgilansin.
2. Mahalliy koordinatalar tizimlarini oʻrnatish qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Qishloq va suv xoʻjaligi, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash hamda isteʼmol tovarlari masalalari axborot-tahlil departamentiga yuklansin.
Vazirlar Mahkamasining 2016-yil 22-noyabrdagi 391-son qaroriga ILOVA
Mahalliy koordinatalar tizimlarini oʻrnatish
1. Ushbu Qoidalar “Geodeziya va kartografiya toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga , Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasi faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisida” 2004-yil 19-oktabrdagi 483-son qaroriga muvofiq mahalliy koordinatalar tizimlarini yaratishda ularning parametrlarini shakllantirishning asosiy tamoyillarini, Oʻzbekiston Respublikasi hududida mahalliy koordinatalar tizimlarini oʻrnatish va ularni amalga kiritish tartibini belgilaydi.
2. Ushbu qoidalarda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
a katta yarim oʻq — ellipsoidning maksimal radiusi;
N geodezik balandlik — ellipsoid yuzasidan normal chiziq boʻyicha Yer tabiiy yuzasidagi nuqtagacha boʻlgan masofa;
L geodezik uzoqlik — boshlangʻich meridian va berilgan nuqta meridiani tekisliklari oʻrtasidagi ikki yoqli burchak, sharqqa yoʻnaltirilganda musbat va gʻarbga yoʻnaltirilganda manfiy qiymatga ega boʻladi;
geodezik koordinatalar tizimi — ellipsoid yuzasidagi nuqtaning joylashuvi geodezik kenglik va uzoqlik bilan, koordinatalarni uch oʻlchovli shakllantirish tamoyili qoʻllanilgan holatda geodezik balandlik bilan tavsiflanadigan koordinatalar tizimi;
V geodezik kenglik — ellipsoid yuzasida berilgan nuqtadan oʻtuvchi normal chiziq bilan ekvator tekisligi orasida hosil boʻladigan oʻtkir burchak. U shimolga yoʻnaltirilganda musbat va janubga yoʻnaltirilganda manfiy qiymatga ega boʻladi;
geoid — dengiz sathini eng yaxshi tarzda ifodalovchi sathiy yuza, u har qanday nuqtada shovun chiziqqa perpendikulyar boʻladi;
davlat balandliklar tizimi — Oʻzbekiston Respublikasi hududi uchun 1977-yilgi Boltiq balandliklar tizimi davlat balandliklar tizimi hisoblanadi, Krondshtadt futiggogining nuli uning sanoq boshi etib qabul qilingan. Kronshtadt futshtogining nuli Boltiq dengizining koʻp yillik oʻrtacha sathini ifodalaydi. Ushbu boshlangʻich punkt boʻyicha balandliklar tizimi yer usti geodezik oʻlchovlari yordamida I va II klass nivelirlash usullari bilan yaratilgan.
davlat koordinatalar tizimi — F.N. Krasovskiy rahbarligida aniqlangan boshlangʻich maʼlumotlarga asosan Gauss-Kryugerning yassi toʻgʻri burchakli koordinatalariga qayta hisoblab chiqilgan 1942-yilgi geodezik koordinatalar tizimi Oʻzbekiston Respublikasi hududi uchun davlat koordinatalar tizimi hisoblanadi.
Krasovskiyning referens-ellipsoidi oʻlchamlari katta yarim oʻq a = 6 378 245 m, ellipsoidning siqiqligi a = 298,3;
koordinatalar boshi — geodezik koordinatalari: Pulkovo observatoriyasi A markazining V geodezik kengligi va L geodezik uzoqligi;
Pulkovo observatoriyasining A markazida geoidning referens-ellipsoid ustidan balandligi nulga teng;
boshlangʻich maʼlumotlar (datalar) — geodezik maʼlumotlar, balandliklar maʼlumotlari va mahalliy maʼlumotlarni (mahalliy koordinatalar tizimini oʻrnatish uchun maʼlumotlarni) umumlashtiruvchi atama. Boshlangʻich maʼlumotlar koordinatalar tizimi oʻqlarining Yer jismidagi boshlanish holatini, masshtabini va yoʻnaltirilganligini belgilaydi;
koordinata asosi — koordinatalardan foydalanib joyning oʻrnini taʼriflash imkonini beruvchi maʼlumotlar yigʻindisi;
b kichik yarim oʻq — ellipsoidning qutb oʻqi. Yerni ifodalaydigan ellipsoid uchun uning markazidan istalgan qutblarning birigacha boʻlgan masofa;
meridian — ellipsoidning kichik yarim oʻqidan oʻtuvchi tekislik bilan ellipsoidning kesishishi;
mahalliy koordinatalar tizimi — davlat hududining cheklangan qismiga nisbatan oʻrnatiladigan shartli koordinatalar tizimi, uning koordinatalar sanoq boshi va koordinatalar oʻqlari yoʻnalishi davlat koordinatalar tizimining koordinatalar sanoq boshi va koordinatalar oʻqlari yoʻnalishiga nisbatan surilgan boʻladi;
Yerning umumiy ellipsoidi — Yerning shakliga eng yaqin boʻlgan ellipsoid: Yerning umumiy ellipsoidi markazi Yerning ogʻirlik markaziga toʻgʻri keladi; ellipsoidning katta yarim oʻqi yotuvchi tekislikning gorizontal kesimi yer ekvatori tekisligiga toʻgʻri keladi; geoidga nisbatan ellipsoid yuzasining balandliklar ogʻishlari kvadratlari yigʻindisi minimumni tashkil etadi;
koordinatalar tizimining oʻq meridiani — koordinatalar tizimining koordinata oʻqi sifatida qabul qilingan meridian;
Gauss-Kryuger proyeksiyasi — Yer yuzasini olti burchakli meridional zonalarda ifodalovchi toʻgʻri burchakli koʻndalang-silindrik kartografik proyeksiya. Bunda har bir zonaning oʻq meridianida tasvirlashning buzilishi nulga teng boʻladi. Gauss-Kryuger proyeksiyasida davlat koordinatalar tizimining yassi toʻgʻri burchakli koordinatalari hisoblab chiqilgan;
mansublik yuzasi — Yerning tabiiy yuzasida bajarilgan geodezik oʻlchovlar reduksiyalanadigan yuza;
a ellipsoidning siqiqligi — a = (a — b)/a formula bilan ifodalanuvchi ellipsoidning katta yarim oʻqi va kichik yarim oʻqi orasidagi farqning katta yarim oʻqqa nisbati;
koordinatalar tizimi — koordinatalarning makon nuqtalariga qanday tegishliligini ifodalovchi matematik qoidalar yigʻindisi;
ellipsoid — sferani oʻzaro perpendikulyar boʻlgan uch oʻq boʻylab defomatsiyalashdan olingan uch oʻlchamli makondagi yuza. Ellipsoidning deformatsiyalangan oʻqlariga mos keluvchi ellipsoidning dekart koordinatalarida qabul qilingan tenglamasi:
a, b, s — ixtiyoriy musbat sonlar. a, b, s larning qiymatlari ellipsoidning yarim oʻqlari deb ataladi. Sferaga nisbatan ellipsoid Yerning tasavvur qilingan yuzasini aniqroq ifodalaydi.
3. Davlat koordinatalar tizimiga bogʻlanmasdan geodeziya va kartotrafiya ishlarini bajarishga barham berish maqsadida ushbu Qoidalar talablariga muvofiq oʻrnatilgan mahalliy koordinatalar tizimlarini muhandislik-texnik qidiruvlarda, davlat kadastrlarini yuritishda qoʻllash majburiydir.
4. Qonunchilikka muvofiq davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, geodeziya, topografiya, kadastr va kartografiya sohasining boshqa subyektlari (keyingi oʻrinlarda buyurtmachi deb ataladi) mahalliy koordinatalar tizimlarini oʻrnatish tashabbusi bilan chiqishlari mumkin.
5. Mahalliy koordinatalar tizimlarini oʻrnatishda quyidagi shartlarga amal qilinishi kerak:
oʻtish parametrlaridan (kalitlardan) foydalangan holda mahalliy koordinatalar tizimidan davlat koordinatalar tizimiga oʻtishni va aksincha oʻtishni taʼminlash;
mahalliy koordinatalar tizimini oʻrnatishda mahalliy koordinatalar tizimi oʻrnatilayotgan hudud markazi yoki uning yaqinidan oʻtuvchi ixtiyoriy oʻq meridiani bilan Gauss-Kryuger proyeksiyasidan majburiy tartibda foydalanish. Bunda geodezik oʻlchovlarni mansublik yuzasiga reduksiyalash uchun kiritiladigan tuzatmalar koordinatalarni aniqlashning talab qilinadigan aniqligidan kam boʻlishi lozimligi hisobga olinadi;
mansublik yuzasi balandligi sifatida mahalliy koordinatalar tizimi oʻrnatiladigan hudud uchun oʻrtacha balandlikni yoki dengiz sathini (Boltiq balandliklar tizimida) qabul qilish;
koordinatalarni davlat koordinatalar tizimidan mahalliy koordinatalar tizimiga va aksincha aylantirishni tekshirishni amalga oshirishning majburiyligi.
6. Mahalliy koordinatalar tizimini oʻrnatish uchun buyurtmachi mahalliy koordinatalar tizimi toʻgʻrisida texnik talabnomani (reglamentni) (keyingi oʻrinlarda talabnoma deb ataladi) ishlab chiqadi va uni ikki nusxada “Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasi huzuridagi Davlat geodeziya nazorati inspeksiyasiga (keyingi oʻrinlarda DGNI deb ataladi) kelishish uchun yuboradi.
7. Talabnomada quyidagi maʼlumotlar boʻlishi kerak:
mahalliy koordinatalar tizimini oʻrnatishning maqsadi;
mahalliy koordinatalar tizimi oʻrnatilayotgan hududning joylashuvi, jumladan maʼmuriy joylashuvi, chegaralari va maydoni;
mahalliy koordinatalar tizimini amalga kiritish muddatlari;
mahalliy koordinatalar tizimidan davlat koordinatalar tizimiga oʻtish parametrlari (kalitlari) (oʻq meridiani qiymati, mahalliy koordinatalar tizimi oʻqlari burilish burchagi, mansublik yuzasi).
8. DGNI taqdim qilingan talabnomani koʻrib chiqadi va loyihalashtirilayotgan topografiya-geodeziya va kartografiya ishlarining aniqligini hisobga olgan holda mahalliy koordinatalar tizimi amal qiladigan hududni belgilaydi va 10 ish kunida talabnomaning kelishilgan nusxasini buyurtmachiga yuboradi.
Mazkur hududda loyihalashtirilayotgan ishlarning aniqligini taʼminlaydigan avval oʻrnatilgan mahalliy koordinatalar tizimi mavjud boʻlsa, bunday hollarda DGNI taqdim qilingan talabnomani kelishishdan oʻtkazmaydi va mavjud mahalliy koordinatalar tizimidan foydalanishni tavsiya etadi.
9. Talabnoma kelishilgan taqdirda buyurtmachi mahalliy koordinatalar tizimini oʻrnatish ishlariga texnik loyihani ishlab chiqadi va uni DGNIda roʻyxatdan oʻtkazadi.
10. Buyurtmachi ishlarni roʻyxatdan oʻtkazgandan keyin mahalliy koordinatalar tizimini oʻrnatish boʻyicha quyidagi ishlarni bajaradi:
mahalliy koordinatalar tizimi oʻrnatilayotgan hududdagi mavjud barcha davlat geodeziya tarmogʻi punktlari koordinatalarini oʻtish parametrlari (kalitlari)ga muvofiq davlat koordinatalar tizimidan mahalliy koordinatalar tizimiga qayta hisoblash;
mahalliy koordinatalar tizimidagi geodeziya punktlarining koordinatalari kataloglarini (roʻyxatlarini) tuzish;
mahalliy koordinata tizimi tavsifi keltirilgan bajarilgan ishlar toʻgʻrisida texnik hisobot tuzish.
11. Mahalliy koordinatalar tizimini oʻrnatish boʻyicha bajarilgan ishlar natijasida olingan materiallar va maʼlumotlar (keyingi oʻrinlarda materiallar va maʼlumotlar deb ataladi) DGNIda ekspertiza qilinadi va saqlash uchun belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat kartografiya-geodeziya fondiga beriladi.
Materiallar va maʼlumotlarni shu obyektda bajarilgan topografiya-geodeziya ishlari natijalari boʻyicha texnik hisobotda DGNIga taqdim etishga yoʻl qoʻyiladi.
12. Buyurtmachilar tomonidan DGNIga taqdim qilingan materiallar va maʼlumotlar mahalliy koordinatalar tizimini amalga kiritish uchun asos boʻladi.
13. Avval Oʻzbekiston Respublikasi hududida oʻrnatilgan va ushbu Qoidalar talablariga javob beradigan mahalliy koordinatalar tizimlaridan foydalanishga ruxsat beriladi. Buning uchun Oʻzbekiston Respublikasi Davlat kartografiya-geodeziya fondida saqlanayotgan mahalliy koordinatalar tizimlari tavsiflarini oʻz ichiga olgan bajarilgan geodeziya ishlari toʻgʻrisidagi texnik hisobotlar va geodeziya punktlarining mahalliy koordinatalar tizimlaridagi kataloglari (roʻyxatlari) boshlangʻich materiallar va maʼlumotlar hisoblanadi.
14. Quyidagi hollarda:
agar mahalliy koordinatalar tizimi amal qiladigan hududda davlat geodeziya tarmogʻi va geodeziya zichlash tarmoqlarini rivojlantirish, rekonstruksiya qilish va tenglashtirish boʻyicha ishlar amalga oshirilsa;
yangi davlat geodeziya koordinatalar tizimi joriy qilinsa oʻtish parametrlari (kalitlar) aniqlashtirishi (zarur hollarda, oʻzgartishlar kiritilishi) kerak.
15. Oʻzbekiston Respublikasi hududida ushbu Qoidalarga muvofiq kelmaydigan tartibda oʻrnatilgan mahalliy koordinatalar tizimlari qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
16. Mahalliy koordinatalar tizimlarini yaratish, oʻrnatish va qoʻllash ustidan nazorat qilish DGNIga yuklanadi.
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2016-yil 22-noyabr,
391-son
Кабинета Министров Республики Узбекистан
Постановление
ПРАВИЛА
Об установлении государственных систем геодезических координат и высот на территории Республики Узбекистан
В соответствии со статьей 4 Закона Республики Узбекистан «О геодезии и картографии» Кабинет Министров Республики Узбекистан постановляет:
1. Установить на территории Республики Узбекистан систему координат 1942 года и Балтийскую систему высот 1977 года.
2. Утвердить Правила установления местных систем координат согласно приложению .
3. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на Информационно-аналитический департамент по вопросам сельского и водного хозяйства, переработки сельскохозяйственной продукции и потребительских товаров Кабинета Министров Республики Узбекистан.
ПРИЛОЖЕНИЕ к постановлению Кабинета Министров от 22 ноября 2016 года № 391
установления местных систем координат
1. Настоящие Правила в соответствии с Законом Республики Узбекистан «О геодезии и картографии», постановлением Кабинета Министров от 19 октября 2004 г. № 483 «Об организации деятельности Государственного комитета Республики Узбекистан по земельным ресурсам, геодезии, картографии и государственному кадастру» определяют основные принципы формирования параметров местных систем координат при их создании, порядок установления и ввода в действие местных систем координат на территории Республики Узбекистан.
2. В настоящих Правилах применяются следующие основные понятия:
большая полуось а — максимальный радиус эллипсоида;
геодезическая высота Н — расстояние от эллипсоида до точки на физической поверхности Земли по нормали к его поверхности;
геодезическая долгота L — двугранный угол между плоскостями начального меридиана и меридиана данной точки, положительный — при направлении на восток и отрицательный — при направлении на запад;
геодезическая система координат — система координат, в которой положение точки на поверхности эллипсоида описывается геодезическими широтой и долготой, в случае применения принципа трехмерного формирования координат — геодезической высотой;
геодезическая широта В — острый угол, образованный нормалью к поверхности эллипсоида в данной точке и плоскостью экватора, положительный по направлению к северу и отрицательный — к югу;
геоид — уровневая поверхность, наилучшим образом аппроксимирующая уровень моря, которая в любой точке перпендикулярна направлению отвесной линии;
государственная система высот — для территории Республики Узбекистан государственной является Балтийская система высот 1977 года, началом отсчета которой принят нуль Кронштадтского футштока. Нуль Кронштадтского футштока представляет собой многолетний средний уровень Балтийского моря. Система высот по данному исходному пункту создавалась при помощи наземных геодезических измерений, методами нивелирования I и II классов;
государственная система координат — для территории Республики Узбекистан государственной является Система геодезических координат 1942 года, перевычисленных в плоские прямоугольные координаты Гаусса-Крюгера, основанная на исходных датах, полученных под руководством Ф.Н. Красовского:
референц-эллипсоид Красовского с параметрами — большая полуось а = 6 378 245 м, сжатие эллипсоида α = 298,3;
начало координат — геодезические координаты: геодезическая широта В и геодезическая долгота L центра А Пулковской обсерватории;
высота геоида над референц-эллипсоидом в Пулково равна нулю;
исходные даты — термин, обобщающий геодезические даты, высотные даты и местные даты (даты для установления местной системы координат). Даты определяют положение начала, масштаб и ориентировку осей системы координат в теле Земли;
координатная основа — совокупность данных, обеспечивающих описание местоположения с использованием координат;
малая полуось b — полярная ось эллипсоида. Для эллипсоида, представляющего Землю, это расстояние от его центра до любого из полюсов;
меридиан — сечение эллипсоида плоскостью, содержащей малую полуось эллипсоида;
местная система координат — условная система координат, устанавливаемая в отношении ограниченной территории государства, начало отсчета координат и ориентировка осей координат которой смещены по отношению к началу отсчета координат и ориентировке осей координат государственной системы координат;
общий земной эллипсоид — эллипсоид, имеющий наибольшую близость к фигуре Земли: центр общего земного эллипсоида совпадает с центром тяжести Земли; плоскость горизонтального сечения, содержащего большую полуось эллипсоида, совпадает с плоскостью земного экватора; сумма квадратов уклонений высот поверхности эллипсоида от геоида составляет минимум;
осевой меридиан системы координат — меридиан, принятый за координатную ось системы координат;
проекция Гаусса-Крюгера — равноугольная поперечно-цилиндрическая картографическая проекция, изображающая поверхность Земли меридиональными шестиградусными зонами, в которых искажения изображений по осевому меридиану каждой зоны равны нулю; в проекции Гаусса-Крюгера вычислены плоские прямоугольные координаты государственной системы координат;
поверхность относимости — поверхность, на которую редуцируются геодезические измерения, выполненные на физической поверхности Земли;
сжатие эллипсоида α — отношение разности между большой и малой полуосями к большой полуоси эллипсоида, выражаемое формулой a = (a — b)/а;
система координат — набор математических правил, описывающих как координаты должны быть соотнесены с точками пространства;
эллипсоид — поверхность в трехмерном пространстве, полученная деформацией сферы вдоль трех взаимно перпендикулярных осей. Каноническое уравнение эллипсоида в декартовых координатах, совпадающих с осями деформации эллипсоида:
a, b, c — произвольные положительные числа. Величины a, b, c называют полуосями эллипсоида. Эллипсоид более точно, чем сфера, отражает идеализированную поверхность Земли.
3. Местные системы координат, установленные в соответствии с требованиями настоящих Правил, обязательны к применению при инженерно-технических изысканиях, ведении государственных кадастров в целях исключения геодезических и картографических работ, выполняемых без привязки к государственной системе координат.
4. Инициировать установление местных систем координат могут в соответствии с законодательством органы государственной власти и управления, иные субъекты отношений в области геодезической, топографической, кадастровой и картографической деятельности (далее — заказчик).
5. При установлении местной системы координат должны быть соблюдены следующие условия:
обеспечение перехода от местной системы координат к государственной системе координат и обратно с использованием параметров перехода (ключей);
применение, в обязательном порядке, при установлении местной системы координат проекции Гаусса-Крюгера с произвольным осевым меридианом, проходящим по центру территории, для которой устанавливается местная система координат, или вблизи от нее, с таким расчетом, чтобы поправки за редуцирование геодезических измерений на поверхность относимости были менее требуемой точности определения координат;
принятие средней высоты территории, для которой устанавливается местная система координат, или уровня моря (в Балтийской системе высот) за высоту поверхности относимости;
производство обязательного контроля преобразования координат из государственной системы координат в местную систему координат и обратно.
6. Для установления местной системы координат заказчик разрабатывает техническое требование (регламент) о местной системе координат (далее — требование) и направляет его на согласование в Инспекцию государственного геодезического надзора при Госкомземгеодезкадастре (далее — ИГГН) в двух экземплярах.
7. Требование должно содержать следующие сведения:
цель установления местной системы координат;
местоположение, в том числе административное положение, границы и площадь территории, в отношении которой устанавливается местная система координат;
срок введения в действие местной системы координат;
параметры (ключи) перехода от местной системы координат к государственной системе координат (значение осевого меридиана, разворот осей местной системы координат относительно государственной системы координат, поверхность относимости).
8. ИГГН рассматривает представленное требование и устанавливает территорию действия местной системы координат с учетом точности проектируемых топографо-геодезических и картографических работ в течение 10 рабочих дней и направляет заказчику согласованный экземпляр.
При наличии ранее установленной на данную территорию местной системы координат, обеспечивающих по точности проектируемые работы, то ИГГН не согласовывает и рекомендует использовать существующую местную систему координат.
9. В случае согласования требования заказчик разрабатывает технический проект на установление местной системы координат и регистрирует его в ИГГН.
10. Заказчик после получения согласованного требования выполняет следующие работы по установлению местной системы координат:
перевычисление координат всех пунктов государственной геодезической сети, имеющихся на территории установления местной системы координат, из государственной системы координат в местную систему координат в соответствии с ключом перехода;
составление каталогов (списков) координат геодезических пунктов в местной системе координат;
составление технического отчета о выполненных работах, содержащего описание местной системы координат.
11. Материалы и данные, полученные в результате выполненных работ по установлению местной системы координат (далее — материалы и данные), подлежат экспертизе в ИГГН и передаче на хранение в Государственный картографо-геодезический фонд Республики Узбекистан в установленном порядке.
Допускается представление в ИГГН материалов и данных в техническом отчете по результатам выполненных топографо-геодезических работ на данном объекте.
12. Основаниями для введения в действие местной системы координат являются материалы и данные, представленные заказчиками в ИГГН.
13. Разрешается использование местных систем координат, ранее установленных на территории Республики Узбекистан, отвечающих требованиям настоящих Правил. Исходными данными и материалами для этого являются находящиеся на хранении в Государственном картографо-геодезическом фонде Республики Узбекистан технические отчеты о выполненных геодезических работах, содержащие описание местных систем координат, и каталоги (списки) координат геодезических пунктов в местной системе координат.
14. Параметры перехода (ключи) подлежат уточнению (при необходимости с внесением изменений) в случае:
если на территории действия местной системы координат выполнены работы по развитию, реконструкции и уравниванию государственной геодезической сети и геодезических сетей сгущения;
введения в действие новой государственной системы геодезических координат.
15. Не допускается применение на территории Республики Узбекистан местных систем координат, установленных в порядке, не соответствующем требованиям настоящих Правил.
16. Осуществление надзора за созданием, установлением и применением местных систем координат возлагается на ИГГН.
Премьер-министр Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
22 ноября 2016 г.,
№ 391