📅 2017-yil 19-yanvar · Prezident qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2017-yil 19-yanvar · Prezident qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2017 йил 19 январь · Президент қарорлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 19 января 2017 г. · Постановления Президента
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 19 January 2017 · Presidential resolutions
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг
Қарори
НИЗОМ
НИЗОМ
Юридик хизмат фаолиятини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида
Ўтган давр мобайнида мамлакатимизда давлат органлари, хўжалик бошқаруви органлари, давлат корхоналари, муассасалари ва ташкилотлари (кейинги ўринларда — давлат органлари ва ташкилотлари деб аталади) фаолиятида қонун устуворлиги ва қонунийликни таъминлаш юзасидан комплекс чора-тадбирлар амалга оширилди.
Қонунчиликка риоя этишда давлат органлари ва ташкилотларининг норма ижодкорлиги, шартномавий-ҳуқуқий ва талабнома-даъво ишларини амалга оширадиган юридик хизматлари кўмаклашади.
Шу билан бирга, юридик хизматларнинг ходимлари қонун бузилишини олдини олиш ҳамда улар бўйича ўз вақтида чоралар кўриш учун етарли ва таъсирчан ваколатларга эга эмасликлари сабабли уларнинг фаолияти кутилган самарани бермаяпти.
Юридик хизматларни ташкил этишнинг тартиби, уларнинг штат бирликларини белгилаш меъёр ва мезонларининг мавжуд эмаслиги турли давлат органлари ва ташкилотларида юридик хизматларнинг ташкилий штат тузилмасини оқилона белгилашни таъминлашга имкон бермаяпти.
Юридик хизматлар томонидан ҳуқуқни қўллаш амалиётини ўрганиш ва умумлаштириш, қонунчиликни такомиллаштириш юзасидан таклифлар ишлаб чиқиш ишлари самарали ташкил этилмаган. Мазкур соҳадаги ишлар ҳуқуқни муҳофаза қилувчи ва назорат қилувчи органлар томонидан аниқланган камчилик ва қонун бузилишларини бартараф этишга қаратилган чораларни кўриш билан чекланмоқда.
Юридик хизмат ходимларининг моддий таъминот даражаси мазкур соҳага олий юридик маълумот ва амалий тажрибага эга юқори малакали кадрларни жалб қилишга тўсқинлик қилмоқда, бу эса юридик хизматлар ишининг сифатига ўз таъсирини ўтказмоқда.
Давлат органлари ва ташкилотлари фаолиятида қонунийликни янада мустаҳкамлаш, демократик ва ҳуқуқий ислоҳотларни амалга оширишда юридик хизматларнинг роли ва жавобгарлигини изчиллик билан кучайтириш мақсадида:
1. Давлат органлари ва ташкилотлари юридик хизматлари фаолиятининг асосий йўналишлари этиб қуйидагилар белгилансин:
давлат органлари ва ташкилотларининг ҳуқуқни қўллаш фаолиятида қонун устуворлиги ва қонунийликни таъминлашни ташкил этиш;
давлат органлари ва ташкилотлари томонидан ишлаб чиқилаётган (қабул қилинаётган) норматив-ҳуқуқий ва бошқа ҳужжатлар лойиҳаларининг қонунчиликка мувофиқлиги устидан назоратни олиб бориш;
давлат органлари ва ташкилотларининг норма ижодкорлиги фаолиятида иштирок этиш, қонунчиликни такомиллаштириш юзасидан таклифларни тайёрлаш масалаларида уларнинг таркибий тузилмалари ишини мувофиқлаштириш;
давлат органлари ва ташкилотлари ходимларининг ҳуқуқий маданияти ва ҳуқуқий саводхонлигини ошириш, уларга қабул қилинаётган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг мазмун-моҳиятини, шу жумладан замонавий ахборот-коммуникация технологиялари орқали етказишда иштирок этиш;
шартномавий-ҳуқуқий ва талабнома-даъво ишларини юритиш, давлат органлари ва ташкилотларининг мулкий ва бошқа манфаатларини ишончли ҳимоя қилинишини таъминлаш.
2. Белгилаб қўйилсинки:
давлат органлари ва ташкилотларида, шу жумладан уларнинг ҳудудий тузилмаларида, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланадиган энг кам меъёр ва мезонларга асосан, мажбурий тартибда юридик хизматлар ташкил этилади. Бунда юридик хизматнинг мавжуд штат бирликларини қисқартирилишига йўл қўйилмайди;
давлат органлари ва ташкилотларининг юридик хизматлари ходимларига адлия органлари ходимларига белгиланган мартаба даражаларини бериш, кўп йиллик хизмат учун устамаларни тўлаш тартиби татбиқ этилади. Бунда юридик хизмат ходими фаолият юритаётган ташкилотда қонунчилик ҳужжатларида белгиланган миқдордан юқори устама белгиланган тақдирда, худди шу шаклдаги устама тўлаш юқори миқдор бўйича амалга оширилади ҳамда харажатлар давлат органлари ва ташкилотларининг маблағлари ҳисобидан қопланади;
Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясининг Ҳуқуқий экспертиза ва комплекс таҳлил қилиш департаменти бошлиғининг тавсияномасига кўра департамент ходимларига адлия органлари ходимларига белгиланган мартаба даражалари берилади;
юридик хизмат ходими сифатидаги меҳнат стажи ходим бошқа давлат органлари, шу жумладан ҳуқуқни муҳофаза қилувчи ва назорат органларига ишга ўтганда мартаба даражалари ва кўп йиллик хизмат устамаларини тўлаш учун мўлжалланган меҳнат стажи ҳисобига олинади;
давлат органлари ва ташкилотлари томонидан юридик хизмат ходимларига қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилмаган функциялар юклатилишига йўл қўйилмайди;
давлат органлари ва ташкилотлари юридик хизматларининг мазкур мутахассислик бўйича уч йиллик стажига эга бўлган ходимлари, лицензия олиш учун адвокат мақомига эга бўлишга талабгор шахс сифатида малака имтиҳонида тегишли стажировка ўтмасдан иштирок этиш ҳуқуқига эга;
давлат органлари ва ташкилотларининг юридик хизматлари ходимларининг малакасини ошириш ҳар уч йилда камида бир марта амалга оширилади;
давлат органлари ва ташкилотларининг юридик хизматлари ходимлари тегишли равишда Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигида ва унинг ҳудудий органларида ҳар уч йилда бир марта аттестациядан ўтадилар;
давлат органлари ва ташкилотларининг юридик хизматлари тизимли равишда тегишли соҳа фаолиятидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларининг коррупцияга қарши экспертизасининг амалга оширилишини ташкил этади;
давлат органлари ва ташкилотлари юридик хизмат фаолиятига шартномавий-ҳуқуқий асосда адвокатларни жалб этиш ҳуқуқига эга.
3. Шундай тартиб ўрнатилсинки, унга кўра:
давлат органлари ва ташкилотларининг юридик хизматлари мазкур органлар ва ташкилотлар иштирокида вужудга келадиган низоларни судгача ҳал этиш юзасидан мажбурий тартибда чораларни кўрадилар;
буйруқлар, фармойишлар, шартномалар ва юридик хусусиятга эга бўлган бошқа ҳужжатларнинг лойиҳалари ҳуқуқий экспертизани амалга ошириш учун мажбурий тартибда юридик хизматга тақдим этилади;
жисмоний ва юридик шахсларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини амалга оширишга таъсир этадиган давлат органлари ва ташкилотларининг қарорлари юзасидан мажбурий тартибда юридик хизматнинг хулосаси олиниши лозим;
давлат органлари ва ташкилотларининг қарорлари, улар мансабдор шахсларининг ҳаракати ёки ҳаракатсизлиги юзасидан берилган шикоятлар мажбурий тартибда давлат органлари ва ташкилотларининг юридик хизматлари томонидан ҳам кўриб чиқилади;
давлат органлари ва ташкилотларининг юридик хизматлари ходимларини лавозимга тайинлаш ва лавозимдан озод этиш масалалари мажбурий тартибда адлия органлари билан келишилади;
адлия органлари юридик хизмат фаолиятини тартибга солувчи қонунчилик талабларини бузган давлат органлари ва ташкилотларининг раҳбарлари ҳамда юридик хизматлари ходимларига нисбатан интизомий иш юритишни қўзғатиш ташаббуси билан чиқиш ҳуқуқига эга;
давлат органлари ва ташкилотларида ҳар йили юридик хизматларнинг мазкур давлат органлари ва ташкилотлари фаолиятида қонун устуворлиги ва қонунийлик таъминланиши аҳволи тўғрисидаги ҳисоботи эшитилади;
юридик хизмат ходимлари ҳар чоракда судгача ва суд тартибида давлат органи ва ташкилоти фойдасига ҳал қилинган низолар юзасидан ундирилган сумманинг 5 фоизи, бироқ базавий ҳисоблаш миқдорининг 50 баробаридан кўп бўлмаган миқдорда мукофотланади.
4. Қуйидагилар:
Давлат органлари ва ташкилотларининг юридик хизмати тўғрисидаги Низом 1-иловага мувофиқ;
Юридик хизмат ходимларининг мартаба даражалари тўғрисидаги Низом 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
5. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги юридик хизматлар фаолиятини мувофиқлаштириш ва методик таъминлаш, уларнинг ходимларини аттестациядан ўтказиш ва малакасини ошириш бўйича махсус ваколатли орган этиб белгилансин.
6. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги тизимида қўшимча 5 та бошқарув ходими штат бирликларини ажратиш йўли билан Юридик хизматларнинг фаолиятини мувофиқлаштириш ва методик таъминлаш бошқармаси (кейинги ўринларда — Бошқарма деб аталади), Қорақалпоғистон Республикаси Адлия вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар адлия бошқармаларида эса, қўшимча 14 та бошқарув ходими штат бирликларини ажратиш йўли билан тегишли шуъбалар ташкил этилсин.
7. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги икки ойлик муддатда:
Бошқармани давлат органлари ва ташкилотларининг юридик хизматлари билан ишлаш тажрибасига эга ҳамда ўзларига юклатилган вазифалар ижросини юқори касбий даражада таъминлай оладиган малакали кадрлар билан тўлдирсин, шунингдек уни зарур моддий-техника воситалари билан жиҳозланишини ташкиллаштирсин;
Ўзбекистон Республикаси Меҳнат вазирлиги билан биргаликда Юридик хизмат ходимининг иш жойини моддий-техника жиҳатидан жиҳозлашга доир минимал талабларни тасдиқласин;
Ўзбекистон Республикаси Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги билан биргаликда Адлия вазирлигининг расмий сайтида жойлаштириладиган, давлат органлари ва ташкилотларининг юридик хизматларидаги бўш иш ўринлари тўғрисидаги ягона, ҳамма эркин фойдаланиши мумкин бўлган маълумотлар базасини яратсин ҳамда унинг мунтазам равишда янгиланиб турилишини таъминласин.
8. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳар йили Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетидан молиялаштириладиган давлат органлари ва ташкилотларининг харажатлари сметаларида мартаба даражалари ҳамда кўп йиллик хизмат учун устамаларни тўлаш, шунингдек мазкур қарор билан белгиланган даврийликка риоя этган ҳолда юридик хизматлар ходимларининг малака оширишлари учун сарфланадиган харажатларни назарда тутсин.
9. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги уч ойлик муддатда:
Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ва Меҳнат вазирлиги билан биргаликда давлат органлари ва ташкилотларининг юридик хизмат ходимлари штат бирликлари етарлилигини, уларнинг амалга оширилаётган ишлар ҳажмига мувофиқлигини танқидий таҳлил қилсин, натижаси бўйича юридик хизматлар ходимларининг штат бирликларини қайта кўриб чиқиш, шунингдек юридик хизмат ходимларининг меҳнатига ҳақ тўлаш разрядларини давлат органлари ва ташкилотлари тегишли тузилмаларининг раҳбарлариники даражасига қадар ошириш юзасидан таклифларни Вазирлар Маҳкамасига киритсин;
манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда қонун ҳужжатларига ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартиш ва қўшимчалар тўғрисидаги таклифларни киритсин.
10. Ушбу қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А.Н. Арипов ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президентининг Давлат маслаҳатчиси А.А. Ахмедбаев зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 19 январдаги ПҚ-2733-сон қарорига 1-ИЛОВА
Давлат органлари ва ташкилотларининг юридик хизмати тўғрисида
1-боб. Умумий қоидалар
1. Ушбу Низом давлат органлари ва ташкилотларининг юридик хизматига (кейинги ўринларда — юридик хизмат деб аталади) қўйиладиган талабларни, уларнинг ҳуқуқлари, мажбуриятлари ва жавобгарлигини белгилайди.
2. Ушбу Низом мақсадлари учун давлат органлари ва ташкилотлари деганда, давлат органлари, хўжалик бошқаруви органлари, давлат корхоналари, муассасалари ва ташкилотлари тушунилади.
3. Бошқа ташкилотлар учун ушбу Низом талаблари тавсиявий хусусиятга эга.
4. Юридик хизмат — давлат органи ва ташкилоти фаолиятини ҳуқуқий таъминлаш мақсадида қонунчиликда белгиланган меъёр ва мезонларга мувофиқ мажбурий тартибда ташкил этиладиган ёки жорий қилинадиган мустақил таркибий тузилма ёхуд лавозим.
Юридик хизмат бевосита давлат органи ва ташкилотининг раҳбарига бўйсунади.
5. Юридик хизмат юридик департамент, юридик бошқарма, юридик бўлим, юридик бюро шаклида ташкил қилиниши ёхуд битта штатдан иборат бош юрисконсульт, етакчи юрисконсульт, катта юрисконсульт ёки юрисконсультдан иборат бўлиши мумкин.
Юридик хизматнинг мавжуд штат бирликларини қисқартиришга ва уларни давлат органи ва ташкилотининг бошқа таркибий тузилмаларига қайта тақсимлашга йўл қўйилмайди.
6. Юридик хизмат ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ва қонунларига, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг қарорларига, Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари ва фармойишларига, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарорлари ва фармойишларига, ушбу Низомга ва бошқа қонунчилик ҳужжатларига амал қилади.
7. Юридик хизмат ходими ёхуд юрисконсульт лавозимида олий юридик маълумотга эга бўлган ёки Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ҳузуридаги Юридик кадрларни қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш институтида юридик мутахассислик бўйича қайта тайёрлаш курсларини тамомлаган ва белгиланган намунадаги дипломни олган шахс ишлаши мумкин.
Юридик хизмат бошлиғи лавозимига олий юридик маълумотга эга бўлган ёхуд Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ҳузуридаги Юридик кадрларни қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш институтида юридик мутахассислик бўйича қайта тайёрлаш курсларини тамомлаган ва белгиланган намунадаги дипломни олган, шунингдек, юридик мутахассислик бўйича камида икки йиллик иш стажига эга бўлган шахс тайинланади;
Юридик хизмат ходими лавозимига биринчи марта тайинланган шахслар белгиланган тартибда адлия органларида стажировкадан ўтадилар.
Адлия органларида стажировкадан ўтиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан белгиланади.
8. Вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, шунингдек республика даражасидаги давлат органлари ва ташкилотлари юридик хизмати ходимлари лавозимга Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги билан келишилган ҳолда тайинланадилар ва озод қилинадилар.
Туманлар ва шаҳарлар ҳокимликлари, шунингдек ҳудудий даражадаги давлат органлари ва ташкилотлари юридик хизмати ходимлари лавозимга Қорақалпоғистон Республикаси Адлия вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар адлия бошқармалари билан келишилган ҳолда тайинланадилар ва озод қилинадилар.
Юридик хизмат ходимини лавозимга тайинлаш ва озод қилиш масалаларини адлия органлари билан келишиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан белгиланади.
9. Давлат органи ва ташкилотида юрисконсульт ёрдамчиси лавозими жорий этилиши мумкин.
Юрисконсульт ёрдамчиси лавозимида олий ёки ўрта махсус юридик маълумотга эга бўлган ёхуд Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ҳузуридаги Юридик кадрларни қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш институтида юридик мутахассислик бўйича қайта тайёрлаш курсларини тамомлаган ва белгиланган намунадаги дипломни олган шахс, шунингдек, олий таълим муассасасининг «Юриспруденция» мутахассислиги бўйича таҳсил олаётган бакалавриат босқичининг битирувчи курси талабаси ёки магистранти ишлаши мумкин.
10. Белгиланган тартибда муомалага лаёқатсиз ёки муомала лаёқати чекланган деб топилган шахслар юридик хизмат ходими ва юрисконсульт ёрдамчиси лавозимида ишлаши мумкин эмас.
11. Давлат органи ва ташкилотининг юридик хизмати ходимларига мартаба даражалари берилади ҳамда кўп йиллик хизмат учун қўшимча тўлов ва устамалар қонунчиликда белгиланган тартибда тўланади.
12. Давлат органи ва ташкилоти юридик хизматининг ходими сифатидаги меҳнат стажи бошқа давлат органлари, шу жумладан ҳуқуқни муҳофаза қилувчи ва назорат қилувчи органларига ўтганда мартаба даражалари ва кўп йиллик хизмат учун қўшимча тўлов ва устамаларни тўлаш учун мўлжалланган меҳнат стажи ҳисобига олинади.
13. Давлат органи ва ташкилоти юридик хизматлари ходимлари қонунчиликда белгиланган тартибда ҳар уч йилда камида бир марта малакасини оширади ҳамда ҳар уч йилда бир марта аттестациядан ўтадилар.
14. Давлат органлари ва ташкилотларида ҳар йили мазкур давлат органлари ва ташкилотлари фаолиятида қонун устуворлиги ва қонунийликка риоя этилиши аҳволи тўғрисидаги юридик хизматнинг ҳисоботи эшитилади.
2-боб. Юридик хизмат фаолиятининг асосий йўналишлари ва функциялари
15. Қуйидагилар юридик хизмат фаолиятининг асосий йўналишлари ҳисобланади:
давлат органи ва ташкилотининг ҳуқуқни қўллаш фаолиятида қонун устуворлиги ва қонунийликни таъминлашни ташкил этиш;
давлат органи ва ташкилоти томонидан ишлаб чиқилаётган (қабул қилинаётган) норматив-ҳуқуқий ва бошқа ҳужжатлар лойиҳаларининг қонунчиликка мувофиқлиги устидан назоратни олиб бориш;
давлат органи ва ташкилотининг қонун ижодкорлиги фаолиятида иштирок этиш, қонунчиликни такомиллаштириш юзасидан таклифларни тайёрлаш масалаларида уларнинг тузилмалари ишини мувофиқлаштириш;
давлат органлари ва ташкилоти ходимларининг ҳуқуқий маданияти ва ҳуқуқий саводхонлигини ошириш, уларга қабул қилинаётган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг мазмун ва аҳамиятини, шу жумладан замонавий ахборот-коммуникация технологиялари орқали етказишда иштирок этиш;
шартномавий-ҳуқуқий ва талабнома-даъво ишларини юритиш, давлат органи ва ташкилотининг мулкий ва бошқа манфаатларини ишончли ҳимоя қилинишини таъминлаш.
16. Юридик хизмат фаолиятининг асосий йўналишларини бажариш учун қуйидаги функцияларни амалга оширади:
1) давлат органлари ва ташкилотларининг ҳуқуқни қўллаш фаолиятида қонун устуворлиги ва қонунийликни таъминлашни ташкил этиш соҳасида:
а) давлат органи ва ташкилотида, шунингдек тегишли тузилмаларда қонун бузилишларини, уларнинг сабаблари ва шарт-шароитларини бартараф этиш юзасидан таклифлар киритади, ушбу чора-тадбирларни амалга оширишда иштирок этади;
б) давлат органи ва ташкилоти раҳбариятига тақдим қилинадиган буйруқлар, фармойишлар, шартномалар ва юридик тусдаги бошқа ҳужжатлар лойиҳаларини уларнинг қонунчиликка мувофиқлиги юзасидан экспертизадан ўтказади ҳамда улар бўйича эътироз ва таклифлар бўлмаса, виза қўяди. Бунда лойиҳаларга юридик хизмат томонидан давлат органи ва ташкилотининг бошқа таркибий тузилмаларидан (ходимларидан) кейин виза қўйилади;
в) жисмоний ва юридик шахсларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини амалга оширишга таъсир этадиган давлат органлари ва ташкилотларининг қарорлари юзасидан хулосалар беради;
г) мустақил равишда ёки бошқа тузилмалар билан биргаликда давлат органи ва ташкилотининг буйруқлари, фармойишлари, шартномалари ва юридик тусдаги бошқа ҳужжатларини ишлаб чиқиш, уларга ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш, шунингдек уларни ўз кучини йўқотган деб ҳисоблаш тўғрисида таклифлар тайёрлайди;
д) давлат органи ва ташкилотида, шунингдек тегишли тузилмаларда ҳуқуқни қўллаш амалиётини ўрганади, таҳлил қилади ва умумлаштиради, уни такомиллаштириш бўйича таклифлар тайёрлайди ва раҳбариятга киритади;
е) давлат органи ва ташкилотининг бошқа тузилмалари билан биргаликда давлат органи, тегишли тузилмалар ва уларнинг мансабдор шахслари фаолиятида қонунийликнинг бузилиши кўрсатилган аризалар, таклифлар ва шикоятларни кўриб чиқишда иштирок этади;
ж) давлат органи ва ташкилотида бошқарув тизимини такомиллаштириш, давлат органи тизимига кирадиган тузилмалар ва уларнинг мансабдор шахсларининг ҳуқуқ ва мажбуриятларини белгилаш бўйича таклифлар ишлаб чиқишда иштирок этади;
з) давлат органи ва ташкилотида меҳнат ҳақидаги қонунчиликка риоя этилишини таъминлашда, шу жумладан меҳнат муносабатларини тартибга солувчи ҳуқуқий ҳужжатларни (меҳнат шартномаси, жамоа шартномаси, жамоа битими ва бошқаларни) ишлаб чиқишда иштирок этади, ушбу ҳужжатлар лойиҳаларининг қонунчиликка мувофиқлигини текширади ва ҳуқуқий хулоса беради;
и) давлат органи ва ташкилоти раҳбариятига давлат органи ва ташкилоти фаолиятида қонун устуворлиги ва қонунийликни таъминлаш аҳволи юзасидан ҳисобот тақдим этади;
к) давлат органи ва ташкилоти ходимларининг касаба уюшмалари ва бошқа вакиллик органларига ваколатларини амалга оширишда юридик ёрдам кўрсатади;
2) давлат органи ва ташкилоти томонидан ишлаб чиқилаётган (қабул қилинаётган) норматив-ҳуқуқий ва бошқа ҳужжатлар лойиҳаларининг қонунчиликка мувофиқлиги устидан назоратни олиб бориш, шунингдек давлат органи ва ташкилотининг қонун ижодкорлиги фаолиятида иштирок этиш, қонунчиликни такомиллаштириш юзасидан таклифларни тайёрлаш масалаларида унинг тузилмалари ишини мувофиқлаштириш соҳасида:
а) давлат органи ва ташкилотининг норма ижодкорлиги фаолиятининг жорий ва истиқболли режаларини ишлаб чиқади ёки уларнинг ишлаб чиқилишида, амалга оширилиши ва бажарилишини назорат қилишда иштирок этади;
б) давлат органи ва ташкилоти ваколатига кирадиган масалалар бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқади ёхуд ишлаб чиқишда иштирок этади;
в) давлат органи ва ташкилотининг идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини ишлаб чиқади ёхуд уларни ишлаб чиқишда ҳамда Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигига ҳуқуқий экспертизадан ўтказиш ва давлат рўйхатига олиш учун юборишда иштирок этади;
г) экспертизадан ўтказиш ёки келишиш учун тақдим этилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини мустақил ёки бошқа тузилмалар билан биргаликда ҳуқуқий экспертизадан ўтказади, уларнинг қонунчиликка, қонунчилик техникаси қоидаларига, ҳавола қилувчи нормалар қўлланилишининг асослилиги ва мақсадга мувофиқлиги, шунингдек уларда коррупцияга сабаб бўладиган омилларнинг мавжуд эмаслиги юзасидан ҳуқуқий хулосалар тайёрлайди;
д) норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари бўйича эътироз ва таклифлар бўлмаса, уларга виза қўяди. Бунда лойиҳаларга юридик хизмат томонидан давлат органи ва ташкилотининг бошқа таркибий тузилмаларидан (ходимларидан) кейин виза қўйилади;
е) тизимли равишда давлат органи ва ташкилотининг тегишли соҳа фаолиятидаги амалдаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг уларда коррупцияга сабаб бўладиган омилларни аниқлашга қаратилган таҳлилни ўтказади;
ж) давлат органи ва ташкилоти фаолияти соҳасида давлат бошқарувини такомиллаштириш бўйича таклифлар ишлаб чиқишда иштирок этади;
и) давлат органи ва ташкилотининг норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар фондини тўлдириш, шу жумладан фондни кодекслар, қонунлар, шарҳлар, ахборотномалар ва бошқа ҳуқуқий нашрлар билан бутлаш чораларини кўради, давлат органи ва ташкилоти раҳбариятига ҳуқуқий нашрларга обуна бўлиш ҳақида таклифлар киритади;
к) давлат органи ва ташкилоти ваколатига кирадиган масалалар бўйича қонунчилик ҳужжатлари тўпламларини нашр этишга тайёрлайди;
л) давлат органи ва ташкилоти тизимига кирадиган тузилмаларнинг юридик хизматлари фаолиятини мувофиқлаштиради, келишилган ҳамкорликни таъминлайди;
м) давлат органи ва ташкилоти тизимига кирадиган тузилмаларнинг ҳуқуқий ишларига методик ёрдам кўрсатади, юридик хизмат фаолияти йўналишлари бўйича тавсияномалар ва кўрсатмаларни ишлаб чиқади;
3) давлат органи ва ташкилоти ходимларининг ҳуқуқий маданияти ва ҳуқуқий саводхонлигини ошириш, уларга қабул қилинаётган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг мазмун ва аҳамиятини, шу жумладан замонавий ахборот-коммуникация технологиялари орқали етказиш соҳасида:
а) давлат органи ва ташкилоти раҳбарияти учун қонунчилик масалалари бўйича таҳлилий материаллар тайёрлайди;
б) давлат органи ва ташкилоти, шунингдек унинг тизимига кирадиган тузилмалар ходимларининг ҳуқуқий билимларини ошириш тадбирларини ташкил этиш тўғрисида таклифлар киритади, ушбу тадбирларни ўтказишда иштирок этади;
в) давлат органи ва ташкилоти фаолиятига тегишли қонунчиликни тарғиб қилиш ишларини амалга оширади;
г) зудлик билан давлат органи ва ташкилоти ахборот хизматига давлат органи ва ташкилоти веб-сайтига жойлаштириш мақсадида қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг мазмун ва аҳамияти тўғрисида маълумотлар киритади;
д) давлат органи ва ташкилоти ходимларининг мурожаатлари бўйича уларга давлат органи ва ташкилоти фаолиятига тегишли ҳуқуқий ҳужжатларни топишга кўмаклашади, зарур ҳолларда уларнинг қоидалари бўйича тушунтиришлар беради;
е) қонунчиликка киритилган ўзгартиришлар ҳақидаги маълумотларни, суд амалиётини, Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигининг ҳуқуқий ишларга тааллуқли кўрсатмаларини давлат органи ва ташкилоти тизимига кирадиган тузилмаларга етказади;
4) шартномавий-ҳуқуқий ва талабнома-даъво ишларини юритиш, давлат органи ва ташкилотининг мулкий ва бошқа манфаатларини ишончли ҳимоя қилинишини таъминлаш соҳасида:
а) давлат органлари ва ташкилотлари, шунингдек фуқаролар билан низолар вужудга келганда, мустақил ёки бошқа таркибий тузилмалар билан биргаликда уларни судгача ҳал этиш чораларини кўради;
б) бошқа тузилмалар билан биргаликда давлат органи ва ташкилоти томонидан шартномаларни тайёрлаш ва тузиш ишларида иштирок этади, уларнинг қонунчиликка мувофиқлигини текширади ҳамда шартномалар лойиҳаларига, агар эътироз ва таклифлар бўлмаса, виза қўяди. Бунда лойиҳаларга юридик хизмат томонидан давлат органининг бошқа таркибий тузилмаларидан (ходимларидан) кейин виза қўйилади;
в) шартномаларни тузиш, бажариш, ўзгартириш ва бекор қилишнинг белгиланган тартибига риоя этилишини назорат қилади;
г) давлат органи ва ташкилоти томонидан тузилган шартномаларни зарур даражада бажариш бўйича таклифлар киритади, шартномавий муносабатларни такомиллаштириш юзасидан таклифлар ишлаб чиқишда иштирок этади;
д) давлат органи ва ташкилотининг манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича талабномалар тайёрлашда ва давлат органи ва ташкилотига нисбатан билдирилган талабномаларни кўриб чиқишда иштирок этади, давлат органи ва ташкилотида талабномалар билдириш ва уларни кўриб чиқиш тартибига риоя этилишини назорат қилади;
е) тегишли тузилмалар билан биргаликда давлат органи ва ташкилотининг дебиторлик ва кредиторлик қарзлари аҳволини ўрганади, уларнинг миқдорини камайтириш чораларини кўради;
ж) шартномавий муносабатлардан келиб чиқадиган низолар юзасидан даъво ишларини олиб боради;
з) давлат органи ва ташкилотининг мулкий ва бошқа манфаатларини ҳуқуқий ҳимоя қилиш учун зарур бўлган ҳужжатларни тайёрлашда ҳамда белгиланган тартибда суд мажлисларида иштирок этади;
и) мулкни сақлаш масалалари бўйича ҳуқуқий тусдаги ҳужжатлар лойиҳаларининг қонунчилик ҳужжатларига мувофиқлигини текширади ва уларни тайёрлашда иштирок этади;
к) бошқа таркибий тузилмалар билан биргаликда давлат органи ва ташкилотида мулкнинг талон-торож қилиниши, камомад ва ноишлаб чиқариш харажатларининг келиб чиқиши сабаблари ва шароитларини таҳлил қилади ҳамда уларни бартараф этиш чораларини кўради, мулкнинг талон-торож қилиниши ва камомад ҳолатлари бўйича материалларни ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларига юбориш учун расмийлаштиради;
л) моддий бойликлар ва пул маблағларини ҳисобдан чиқариш тўғрисидаги ҳужжатлар лойиҳалари, шунингдек қонун бузилишлари ва суиистеъмоллар аниқланган аудиторлик текширувлари ва хатловдан ўтказиш далолатномалари бўйича ҳуқуқий хулосалар беради.
Давлат органи ва ташкилотининг юридик хизмати қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа функцияларни ҳам амалга оширади.
17. Юридик хизмат ва унинг ходимларига ушбу Низомда ёки бошқа қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилмаган функциялар юклатилишига йўл қўйилмайди.
3-боб. Юридик хизматнинг ҳуқуқлари, мажбуриятлари ва жавобгарлиги
18. Юридик хизмат қуйидаги ҳуқуқларга эга:
давлат органи ва ташкилотига келиб тушаётган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни танишиш, хизматда фойдаланиш учун биринчи навбатда олиш;
давлат органи ва ташкилоти, шунингдек унинг тизимига кирадиган тузилмаларнинг мансабдор шахсларидан юридик хизматга юкланган вазифалар ва функцияларни бажариш учун зарур бўлган ҳужжатлар ва маълумотларни олиш;
раҳбарият томонидан чақириладиган ҳуқуқий масалаларга тегишли йиғилишлар, кенгашлар ва мажлисларда иштирок этиш;
раҳбарият топшириғига кўра ёки тегишли тузилма раҳбарининг розилиги билан уларнинг ходимларини норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва бошқа ҳужжатлар лойиҳаларини тайёрлаш учун, ҳуқуқий ишларни амалга ошириш билан боғлиқ бошқа тадбирларга жалб қилиш;
қонунчиликка зид бўлган, қонунчилик техникаси талабларига жавоб бермайдиган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва бошқа ҳужжатлар лойиҳаларини ижрочиларига пухта ишлаш учун қайтариш, ўз эътирозларини асослаган ҳолда, аниқланган камчиликларни бартараф этиш тўғрисида ҳуқуқий хулосалар бериш, раҳбарият топшириғига кўра ёки ўз ташаббуси билан бошқа тузилмалар билан биргаликда ушбу лойиҳаларни пухта ишланишида иштирок этиш;
давлат органи ва ташкилоти тизимига кирадиган тузилмаларда давлат органи ва ташкилоти ваколатига кирадиган масалалар бўйича қонунчилик ҳужжатларига риоя қилиниши масалаларини ўрганиш;
давлат органи ва ташкилоти, шунингдек унинг тизимига кирадиган тузилмаларнинг қонунчилик ҳужжатлари бажарилишини таъминламаётган ёхуд уларни бузаётган раҳбарлари ва ходимларини жавобгарликка тортиш ҳақида раҳбариятга таклифлар киритиш;
давлат органи ва ташкилотида, шунингдек унинг тизимига кирадиган тузилмаларда ёки давлат органи ва ташкилоти томонидан ўтказиладиган текширишлар, тафтишлар ва хатловларда, шунингдек уларнинг якунлари бўйича ҳужжатларни кўриб чиқишда иштирок этиш ҳамда аниқланган ҳуқуқбузарликлар юзасидан ҳуқуқий хулосалар бериш;
талабнома-даъво тартибида давлат органи ва ташкилоти фойдасига ҳал қилинган низолар юзасидан ундирилган сумманинг 5 фоизи, бироқ базавий ҳисоблаш миқдорининг 50 баробаридан кўп бўлмаган миқдорда мукофот олиш.
Юридик хизмат қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.
19. Юридик хизмат:
унга ушбу Низом ва бошқа қонунчилик ҳужжатлари билан юкланган функцияларни зарур даражада ва самарали бажариши;
давлат органи ва ташкилотида, шунингдек унинг тизимига кирадиган тузилмаларда қонун бузилиши ҳолатлари аниқланганлиги тўғрисида зудлик билан тўғридан-тўғри юқори турувчи органга, Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигига ва бошқа ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга хабар бериши;
белгиланган тартибда ва муддатларда малака ошириши ва аттестациядан ўтиши шарт.
Юридик хизмат ходими қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа мажбуриятларга ҳам эга бўлиши мумкин.
20. Юридик хизмат ўзи виза қўйган ҳужжатларнинг ва ўзи берган хулосаларнинг қонунчиликка мувофиқлиги учун жавоб беради.
Юридик хизмат ходими ўз мажбуриятлари ва функциялари бажарилмаганлиги ёки зарур даражада бажарилмаганлиги учун қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавобгарликка тортилади.
4-боб. Ушбу Низомнинг бажарилишини назорат қилиш
21. Ушбу Низомга риоя этилишини назорат қилиш адлия органлари томонидан амалга оширилади.
Адлия органлари ўз ваколатлари доирасида ушбу Низом ва юридик хизматлар фаолиятини тартибга солувчи бошқа қонунчилик ҳужжатлари талабларининг юридик хизмат ходимлари ва бошқа мансабдор шахслар томонидан бузилишининг аниқланган ҳолатларини бартараф этишга, шунингдек айбдор шахсларни қонунчилик ҳужжатларида белгиланган жавобгарликка тортишга йўналтирилган чораларни кўради.
Адлия органлари юридик хизмат фаолиятига тегишли ҳужжатларни ва бошқа маълумотларни давлат органлари ва ташкилотларидан сўраб олиш ҳуқуқига эга.
22. Адлия органлари давлат органлари ва ташкилотларида ҳуқуқий ишларни мувофиқлаштиришни амалга оширади, уларни яхшилашга доир тавсиялар ишлаб чиқади, юридик хизматларга кўрсатмалар беради, шунингдек йўл қўйилган аниқланган тизимли камчиликларни бартараф этиш юзасидан методик ёрдам кўрсатади.
23. Ушбу Низом талабларини бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 19 январдаги ПҚ-2733-сон қарорига 2-ИЛОВА
Давлат органлари ва ташкилотлари юридик хизмат ходимларининг мартаба даражалари тўғрисидаги
1. Ушбу Низом давлат органлари, хўжалик бошқаруви органлари, давлат корхоналари, муассасалари ва ташкилотларининг (кейинги ўринларда — давлат органлари ва ташкилотлари деб аталади) юридик хизмат ходимларига махсус унвонлар — мартаба даражаларини бериш тартибини белгилайди.
2. Давлат органлари ва ташкилотлари юридик хизмат ходимларининг махсус унвонлари қуйидаги мартаба даражаларидан иборат:
2-даражали Давлат адлия маслаҳатчиси;
3-даражали Давлат адлия маслаҳатчиси;
1-даражали адлия маслаҳатчиси;
2-даражали адлия маслаҳатчиси;
3-даражали адлия маслаҳатчиси;
1-даражали юрист;
2-даражали юрист;
3-даражали юрист.
3. Давлат органлари ва ташкилотлари юридик хизмат ходимларига мартаба даражалари ижобий аттестация, малакаси ва иш стажига мувофиқ, эгаллаб турган лавозимини, олдинги иш ёки хизмат жойида берилган махсус унвонларни, шунингдек қонунчиликни мустаҳкамлаш, аҳолининг ҳуқуқий саводхонлиги ва ҳуқуқий маданиятини ошириш соҳасидаги хизматларини ҳисобга олган ҳолда изчил тартибда берилади.
Мазкур банд биринчи хатбошисининг аттестация қисми бўйича амал қилиши:
Ўзбекистон Республикаси адлия органлари ва муассасаларидан ишга ўтган ёки адлия органлари ходимлари учун белгиланган тартибда берилган мартаба даражаларига эга бўлган Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси бошқарув ходимларига.
Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси ва Сенатининг юридик хизматлари ходимларига.
Ўзбекистон Республикаси адлия органлари ва муассасаларидан ишга ўтган ёки адлия органлари ходимлари учун белгиланган тартибда берилган мартаба даражаларига эга бўлган Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Бошқарув самарадорлиги агентлигининг бошқарув ходимларига;
Ўзбекистон Республикаси Бош вазири котибияти раҳбари ва унинг ўринбосарлари, Бош вазир котибиятининг таркибий бўлинмалари ҳамда Бош вазир ўринбосарлари котибиятларининг бошқарув ходимларига.
Ўзбекистон Республикаси адлия органлари ва муассасаларидан ишга ўтган Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакили девонининг бошқарув ходимларига татбиқ этилмайди.
Давлат органлари ва ташкилотлари юридик хизмат ходимларига мартаба даражаларини бериш тартиби уларнинг эгаллаб турган лавозимини ҳисобга олган ҳолда Ўзбекистон Республикаси адлия вазири томонидан белгиланади.
4. Давлат адлия маслаҳатчисининг:
а) 2-даражали мартаба даражаси Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан:
Ўзбекистон Республикаси Президентининг ислоҳотларни ҳуқуқий таъминлаш ва ҳуқуқни муҳофаза қилиш фаолиятини мувофиқлаштириш масалалари бўйича маслаҳатчисининг тавсияномасига кўра Ўзбекистон Республикаси Президентининг ислоҳотларни ҳуқуқий таъминлаш ва ҳуқуқни муҳофаза қилиш фаолиятини мувофиқлаштириш масалалари бўйича маслаҳатчисининг биринчи ўринбосарига;
Ўзбекистон Республикаси Бош вазири билан келишилган Бош вазир котибияти раҳбарининг тавсияномасига кўра Бош вазир котибияти раҳбарининг олий юридик маълумотга эга бўлган ўринбосарларига берилади;
Ўзбекистон Республикаси Президентининг ислоҳотларни ҳуқуқий таъминлаш ва ҳуқуқни муҳофаза қилиш фаолиятини мувофиқлаштириш масалалари бўйича маслаҳатчисининг тавсияномасига кўра Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакилига берилади.
б) 3-даражали мартаба даражаси Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан:
Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Спикери ва Сенати Раиси билан келишилган Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси ва Сенати девони раҳбари тавсияномасига кўра Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси ва Сенати юридик хизматлари раҳбарларига;
Ўзбекистон Республикаси Бош вазири билан келишилган Бош вазир котибияти раҳбарининг тавсияномасига кўра Бош вазир котибиятининг Ахборот-таҳлил ва юридик таъминлаш департаменти раҳбарига, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисидаги ваколатли вакилига берилади.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг ислоҳотларни ҳуқуқий таъминлаш ва ҳуқуқни муҳофаза қилиш фаолиятини мувофиқлаштириш масалалари бўйича маслаҳатчисининг тавсияномасига кўра Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакили ўринбосарига берилади.
4 1 . 3, 2 ва 1-даражали адлия маслаҳатчиси, шунингдек, 3, 2 ва 1-даражали юрист мартаба даражалари Ўзбекистон Республикаси адлия вазири томонидан:
а) Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясининг тегишли таркибий бўлинмалари раҳбарининг тавсияномасига кўра Ўзбекистон Республикаси адлия органлари ва муассасаларидан ишга ўтган ёки адлия органлари ходимлари учун белгиланган тартибда берилган мартаба даражаларига эга бўлган Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси бошқарув ходимларига, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Бошқарув самарадорлиги агентлиги директори тавсияномасига кўра Ўзбекистон Республикаси адлия органлари ва муассасаларидан ишга ўтган ёки адлия органлари ходимлари учун белгиланган тартибда берилган мартаба даражаларига эга бўлган Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Бошқарув самарадорлиги агентлигининг бошқарув ходимларига, Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги директорининг тавсияномасига кўра Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, унинг ҳудудий бўлинмалари юридик хизмат ходимларига ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакилнинг тавсияномасига кўра Ўзбекистон Республикаси адлия органлари ва муассасаларидан ишга ўтган Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакили девонининг бошқарув ходимларига;
б) Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси ва Сенати девони раҳбарининг тавсияномасига кўра Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси ва Сенатининг юридик хизмати раҳбарлари ва ходимларига;
республика даражасидаги давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарларининг тавсияномаларига кўра, шунингдек ўз ташаббуси билан Ўзбекистон Республикаси давлат органлари ва ташкилотларининг юридик хизмати раҳбарлари ва ходимларига;
в) Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири котибияти раҳбарининг тавсияномасига асосан Бош вазир котибияти раҳбарининг олий юридик маълумотга эга бўлган ўринбосарларига, Бош вазир котибияти раҳбарининг ахборот-таҳлил ва юридик таъминлаш масалаларига масъул ўринбосарининг тавсияномасига кўра Ўзбекистон Республикаси адлия органлари ва муассасаларидан ишга ўтган ёки адлия органлари ходимлари учун белгиланган тартибда берилган мартаба даражаларига эга бўлган Вазирлар Маҳкамасининг бошқарув ходимларига берилади.
5. Ҳар бир мартаба даражасида бўлиш муддати:
3, 2, 1-даражали юристлар учун — 2,5 йилни;
3, 2, 1-даражали адлия маслаҳатчилари учун — 4 йилни ташкил этади.
2 ва 3-даражали давлат адлия маслаҳатчиси мартабаларида бўлиш муддати белгиланмайди.
6. Ўзбекистон Республикаси адлия вазири:
а) ишда алоҳида ўрнак кўрсатганлиги ёки хизмат бурчини намунали ижро этганлиги учун олдинги мартаба даражасида хизмат қилишнинг белгиланган муддати тамом бўлгунга қадар мартаба даражаси беришга;
б) изчилликка риоя қилмаган ҳолда, лекин ходим юқори лавозимга кўтарилаётганда эга бўлган мартабадан икки даража юқори бўлмаган мартаба даражаси беришга;
в) биринчи марта аттестациядан ўтаётган ходимларга улар эгаллаб турган лавозим бўйича назарда тутилганидан бир даража паст мартаба даражалари беришга ҳақлидир.
7. Тегишли малака бўйича иш тажрибасига эга бўлмаган шахсларга мартаба даражаси лавозимга тайинлангандан кейин камида 1 йил ўтгач берилади.
8. Давлат органлари ва ташкилотларининг бир мартаба даражасида белгиланган муддатда хизмат қилган, лекин хизмат фаолиятида ёки хулқ-атворида жиддий камчиликларга эга бўлган юридик хизмат ходимларига навбатдаги мартаба даражаси берилмайди.
9. Давлат органлари ва ташкилотлари юридик хизмат ходимларига берилган мартаба даражалари уларда умрларининг охиригача бўлади ҳамда фақат иш фаолиятига мувофиқ келмайдиган хатти-ҳаракатлари учун ишдан бўшатилган тақдирда улардан маҳрум қилиниши мумкин.
10. Хизмат бурчини қўпол равишда бузганлиги, бадном қилувчи ножўя хатти-ҳаракат қилганлиги ёки хизмат вазифаларини мунтазам равишда етарлича бажармаганлиги учун давлат органлари ва ташкилотлари юридик хизмат ходимларининг мартаба даражалари пасайтирилиши мумкин, лекин улар эга бўлган мартаба даражасидан икки даража паст бўлиши мумкин эмас.
11. Мартаба даражасидан маҳрум қилиш ёки уни пасайтириш мартаба даражаси бериш ҳуқуқига эга бўлган тегишли мансабдор шахслар томонидан амалга оширилади.
12. Давлат органлари ва ташкилотлари юридик хизмат ходимларини мартаба даражалари бўйича аттестациядан ўтказиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги Ҳайъати томонидан белгиланади.
13. Давлат органлари ва ташкилотларининг мартаба даражаларига эга бўлган юридик хизмат ходимларининг лавозим маошларига Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланадиган миқдорларда қўшимча ҳақ тўланади.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2017 йил 19 январь,
ПҚ-2733-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining
Qarori
NIZOM
NIZOM
Yuridik xizmat faoliyatini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
Oʻtgan davr mobaynida mamlakatimizda davlat organlari, xoʻjalik boshqaruvi organlari, davlat korxonalari, muassasalari va tashkilotlari (keyingi oʻrinlarda — davlat organlari va tashkilotlari deb ataladi) faoliyatida qonun ustuvorligi va qonuniylikni taʼminlash yuzasidan kompleks chora-tadbirlar amalga oshirildi.
Qonunchilikka rioya etishda davlat organlari va tashkilotlarining norma ijodkorligi, shartnomaviy-huquqiy va talabnoma-daʼvo ishlarini amalga oshiradigan yuridik xizmatlari koʻmaklashadi.
Shu bilan birga, yuridik xizmatlarning xodimlari qonun buzilishini oldini olish hamda ular boʻyicha oʻz vaqtida choralar koʻrish uchun yetarli va taʼsirchan vakolatlarga ega emasliklari sababli ularning faoliyati kutilgan samarani bermayapti.
Yuridik xizmatlarni tashkil etishning tartibi, ularning shtat birliklarini belgilash meʼyor va mezonlarining mavjud emasligi turli davlat organlari va tashkilotlarida yuridik xizmatlarning tashkiliy shtat tuzilmasini oqilona belgilashni taʼminlashga imkon bermayapti.
Yuridik xizmatlar tomonidan huquqni qoʻllash amaliyotini oʻrganish va umumlashtirish, qonunchilikni takomillashtirish yuzasidan takliflar ishlab chiqish ishlari samarali tashkil etilmagan. Mazkur sohadagi ishlar huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat qiluvchi organlar tomonidan aniqlangan kamchilik va qonun buzilishlarini bartaraf etishga qaratilgan choralarni koʻrish bilan cheklanmoqda.
Yuridik xizmat xodimlarining moddiy taʼminot darajasi mazkur sohaga oliy yuridik maʼlumot va amaliy tajribaga ega yuqori malakali kadrlarni jalb qilishga toʻsqinlik qilmoqda, bu esa yuridik xizmatlar ishining sifatiga oʻz taʼsirini oʻtkazmoqda.
Davlat organlari va tashkilotlari faoliyatida qonuniylikni yanada mustahkamlash, demokratik va huquqiy islohotlarni amalga oshirishda yuridik xizmatlarning roli va javobgarligini izchillik bilan kuchaytirish maqsadida:
1. Davlat organlari va tashkilotlari yuridik xizmatlari faoliyatining asosiy yoʻnalishlari etib quyidagilar belgilansin:
davlat organlari va tashkilotlarining huquqni qoʻllash faoliyatida qonun ustuvorligi va qonuniylikni taʼminlashni tashkil etish;
davlat organlari va tashkilotlari tomonidan ishlab chiqilayotgan (qabul qilinayotgan) normativ-huquqiy va boshqa hujjatlar loyihalarining qonunchilikka muvofiqligi ustidan nazoratni olib borish;
davlat organlari va tashkilotlarining norma ijodkorligi faoliyatida ishtirok etish, qonunchilikni takomillashtirish yuzasidan takliflarni tayyorlash masalalarida ularning tarkibiy tuzilmalari ishini muvofiqlashtirish;
davlat organlari va tashkilotlari xodimlarining huquqiy madaniyati va huquqiy savodxonligini oshirish, ularga qabul qilinayotgan normativ-huquqiy hujjatlarning mazmun-mohiyatini, shu jumladan zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari orqali yetkazishda ishtirok etish;
shartnomaviy-huquqiy va talabnoma-daʼvo ishlarini yuritish, davlat organlari va tashkilotlarining mulkiy va boshqa manfaatlarini ishonchli himoya qilinishini taʼminlash.
2. Belgilab qoʻyilsinki:
davlat organlari va tashkilotlarida, shu jumladan ularning hududiy tuzilmalarida, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan eng kam meʼyor va mezonlarga asosan, majburiy tartibda yuridik xizmatlar tashkil etiladi. Bunda yuridik xizmatning mavjud shtat birliklarini qisqartirilishiga yoʻl qoʻyilmaydi;
davlat organlari va tashkilotlarining yuridik xizmatlari xodimlariga adliya organlari xodimlariga belgilangan martaba darajalarini berish, koʻp yillik xizmat uchun ustamalarni toʻlash tartibi tatbiq etiladi. Bunda yuridik xizmat xodimi faoliyat yuritayotgan tashkilotda qonunchilik hujjatlarida belgilangan miqdordan yuqori ustama belgilangan taqdirda, xuddi shu shakldagi ustama toʻlash yuqori miqdor boʻyicha amalga oshiriladi hamda xarajatlar davlat organlari va tashkilotlarining mablagʻlari hisobidan qoplanadi;
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasining Huquqiy ekspertiza va kompleks tahlil qilish departamenti boshligʻining tavsiyanomasiga koʻra departament xodimlariga adliya organlari xodimlariga belgilangan martaba darajalari beriladi;
yuridik xizmat xodimi sifatidagi mehnat staji xodim boshqa davlat organlari, shu jumladan huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat organlariga ishga oʻtganda martaba darajalari va koʻp yillik xizmat ustamalarini toʻlash uchun moʻljallangan mehnat staji hisobiga olinadi;
davlat organlari va tashkilotlari tomonidan yuridik xizmat xodimlariga qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilmagan funksiyalar yuklatilishiga yoʻl qoʻyilmaydi;
davlat organlari va tashkilotlari yuridik xizmatlarining mazkur mutaxassislik boʻyicha uch yillik stajiga ega boʻlgan xodimlari, litsenziya olish uchun advokat maqomiga ega boʻlishga talabgor shaxs sifatida malaka imtihonida tegishli stajirovka oʻtmasdan ishtirok etish huquqiga ega;
davlat organlari va tashkilotlarining yuridik xizmatlari xodimlarining malakasini oshirish har uch yilda kamida bir marta amalga oshiriladi;
davlat organlari va tashkilotlarining yuridik xizmatlari xodimlari tegishli ravishda Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida va uning hududiy organlarida har uch yilda bir marta attestatsiyadan oʻtadilar;
davlat organlari va tashkilotlarining yuridik xizmatlari tizimli ravishda tegishli soha faoliyatidagi normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarining korrupsiyaga qarshi ekspertizasining amalga oshirilishini tashkil etadi;
davlat organlari va tashkilotlari yuridik xizmat faoliyatiga shartnomaviy-huquqiy asosda advokatlarni jalb etish huquqiga ega.
3. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga koʻra:
davlat organlari va tashkilotlarining yuridik xizmatlari mazkur organlar va tashkilotlar ishtirokida vujudga keladigan nizolarni sudgacha hal etish yuzasidan majburiy tartibda choralarni koʻradilar;
buyruqlar, farmoyishlar, shartnomalar va yuridik xususiyatga ega boʻlgan boshqa hujjatlarning loyihalari huquqiy ekspertizani amalga oshirish uchun majburiy tartibda yuridik xizmatga taqdim etiladi;
jismoniy va yuridik shaxslarning huquq va erkinliklarini amalga oshirishga taʼsir etadigan davlat organlari va tashkilotlarining qarorlari yuzasidan majburiy tartibda yuridik xizmatning xulosasi olinishi lozim;
davlat organlari va tashkilotlarining qarorlari, ular mansabdor shaxslarining harakati yoki harakatsizligi yuzasidan berilgan shikoyatlar majburiy tartibda davlat organlari va tashkilotlarining yuridik xizmatlari tomonidan ham koʻrib chiqiladi;
davlat organlari va tashkilotlarining yuridik xizmatlari xodimlarini lavozimga tayinlash va lavozimdan ozod etish masalalari majburiy tartibda adliya organlari bilan kelishiladi;
adliya organlari yuridik xizmat faoliyatini tartibga soluvchi qonunchilik talablarini buzgan davlat organlari va tashkilotlarining rahbarlari hamda yuridik xizmatlari xodimlariga nisbatan intizomiy ish yuritishni qoʻzgʻatish tashabbusi bilan chiqish huquqiga ega;
davlat organlari va tashkilotlarida har yili yuridik xizmatlarning mazkur davlat organlari va tashkilotlari faoliyatida qonun ustuvorligi va qonuniylik taʼminlanishi ahvoli toʻgʻrisidagi hisoboti eshitiladi;
yuridik xizmat xodimlari har chorakda sudgacha va sud tartibida davlat organi va tashkiloti foydasiga hal qilingan nizolar yuzasidan undirilgan summaning 5 foizi, biroq bazaviy hisoblash miqdorining 50 barobaridan koʻp boʻlmagan miqdorda mukofotlanadi.
4. Quyidagilar:
Davlat organlari va tashkilotlarining yuridik xizmati toʻgʻrisidagi Nizom 1-ilovaga muvofiq;
Yuridik xizmat xodimlarining martaba darajalari toʻgʻrisidagi Nizom 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
5. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi yuridik xizmatlar faoliyatini muvofiqlashtirish va metodik taʼminlash, ularning xodimlarini attestatsiyadan oʻtkazish va malakasini oshirish boʻyicha maxsus vakolatli organ etib belgilansin.
6. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tizimida qoʻshimcha 5 ta boshqaruv xodimi shtat birliklarini ajratish yoʻli bilan Yuridik xizmatlarning faoliyatini muvofiqlashtirish va metodik taʼminlash boshqarmasi (keyingi oʻrinlarda — Boshqarma deb ataladi), Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalarida esa, qoʻshimcha 14 ta boshqaruv xodimi shtat birliklarini ajratish yoʻli bilan tegishli shuʼbalar tashkil etilsin.
7. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi ikki oylik muddatda:
Boshqarmani davlat organlari va tashkilotlarining yuridik xizmatlari bilan ishlash tajribasiga ega hamda oʻzlariga yuklatilgan vazifalar ijrosini yuqori kasbiy darajada taʼminlay oladigan malakali kadrlar bilan toʻldirsin, shuningdek uni zarur moddiy-texnika vositalari bilan jihozlanishini tashkillashtirsin;
Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat vazirligi bilan birgalikda Yuridik xizmat xodimining ish joyini moddiy-texnika jihatidan jihozlashga doir minimal talablarni tasdiqlasin;
Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi bilan birgalikda Adliya vazirligining rasmiy saytida joylashtiriladigan, davlat organlari va tashkilotlarining yuridik xizmatlaridagi boʻsh ish oʻrinlari toʻgʻrisidagi yagona, hamma erkin foydalanishi mumkin boʻlgan maʼlumotlar bazasini yaratsin hamda uning muntazam ravishda yangilanib turilishini taʼminlasin.
8. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi har yili Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetidan moliyalashtiriladigan davlat organlari va tashkilotlarining xarajatlari smetalarida martaba darajalari hamda koʻp yillik xizmat uchun ustamalarni toʻlash, shuningdek mazkur qaror bilan belgilangan davriylikka rioya etgan holda yuridik xizmatlar xodimlarining malaka oshirishlari uchun sarflanadigan xarajatlarni nazarda tutsin.
9. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi uch oylik muddatda:
Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Mehnat vazirligi bilan birgalikda davlat organlari va tashkilotlarining yuridik xizmat xodimlari shtat birliklari yetarliligini, ularning amalga oshirilayotgan ishlar hajmiga muvofiqligini tanqidiy tahlil qilsin, natijasi boʻyicha yuridik xizmatlar xodimlarining shtat birliklarini qayta koʻrib chiqish, shuningdek yuridik xizmat xodimlarining mehnatiga haq toʻlash razryadlarini davlat organlari va tashkilotlari tegishli tuzilmalarining rahbarlariniki darajasiga qadar oshirish yuzasidan takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritsin;
manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartish va qoʻshimchalar toʻgʻrisidagi takliflarni kiritsin.
10. Ushbu qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat maslahatchisi A.A. Axmedbayev zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 19-yanvardagi PQ-2733-son qaroriga 1-ILOVA
Davlat organlari va tashkilotlarining yuridik xizmati toʻgʻrisida
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Ushbu Nizom davlat organlari va tashkilotlarining yuridik xizmatiga (keyingi oʻrinlarda — yuridik xizmat deb ataladi) qoʻyiladigan talablarni, ularning huquqlari, majburiyatlari va javobgarligini belgilaydi.
2. Ushbu Nizom maqsadlari uchun davlat organlari va tashkilotlari deganda, davlat organlari, xoʻjalik boshqaruvi organlari, davlat korxonalari, muassasalari va tashkilotlari tushuniladi.
3. Boshqa tashkilotlar uchun ushbu Nizom talablari tavsiyaviy xususiyatga ega.
4. Yuridik xizmat — davlat organi va tashkiloti faoliyatini huquqiy taʼminlash maqsadida qonunchilikda belgilangan meʼyor va mezonlarga muvofiq majburiy tartibda tashkil etiladigan yoki joriy qilinadigan mustaqil tarkibiy tuzilma yoxud lavozim.
Yuridik xizmat bevosita davlat organi va tashkilotining rahbariga boʻysunadi.
5. Yuridik xizmat yuridik departament, yuridik boshqarma, yuridik boʻlim, yuridik byuro shaklida tashkil qilinishi yoxud bitta shtatdan iborat bosh yuriskonsult, yetakchi yuriskonsult, katta yuriskonsult yoki yuriskonsultdan iborat boʻlishi mumkin.
Yuridik xizmatning mavjud shtat birliklarini qisqartirishga va ularni davlat organi va tashkilotining boshqa tarkibiy tuzilmalariga qayta taqsimlashga yoʻl qoʻyilmaydi.
6. Yuridik xizmat oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, ushbu Nizomga va boshqa qonunchilik hujjatlariga amal qiladi.
7. Yuridik xizmat xodimi yoxud yuriskonsult lavozimida oliy yuridik maʼlumotga ega boʻlgan yoki Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Yuridik kadrlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish institutida yuridik mutaxassislik boʻyicha qayta tayyorlash kurslarini tamomlagan va belgilangan namunadagi diplomni olgan shaxs ishlashi mumkin.
Yuridik xizmat boshligʻi lavozimiga oliy yuridik maʼlumotga ega boʻlgan yoxud Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Yuridik kadrlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish institutida yuridik mutaxassislik boʻyicha qayta tayyorlash kurslarini tamomlagan va belgilangan namunadagi diplomni olgan, shuningdek, yuridik mutaxassislik boʻyicha kamida ikki yillik ish stajiga ega boʻlgan shaxs tayinlanadi;
Yuridik xizmat xodimi lavozimiga birinchi marta tayinlangan shaxslar belgilangan tartibda adliya organlarida stajirovkadan oʻtadilar.
Adliya organlarida stajirovkadan oʻtish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan belgilanadi.
8. Viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, shuningdek respublika darajasidagi davlat organlari va tashkilotlari yuridik xizmati xodimlari lavozimga Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi bilan kelishilgan holda tayinlanadilar va ozod qilinadilar.
Tumanlar va shaharlar hokimliklari, shuningdek hududiy darajadagi davlat organlari va tashkilotlari yuridik xizmati xodimlari lavozimga Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalari bilan kelishilgan holda tayinlanadilar va ozod qilinadilar.
Yuridik xizmat xodimini lavozimga tayinlash va ozod qilish masalalarini adliya organlari bilan kelishish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan belgilanadi.
9. Davlat organi va tashkilotida yuriskonsult yordamchisi lavozimi joriy etilishi mumkin.
Yuriskonsult yordamchisi lavozimida oliy yoki oʻrta maxsus yuridik maʼlumotga ega boʻlgan yoxud Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Yuridik kadrlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish institutida yuridik mutaxassislik boʻyicha qayta tayyorlash kurslarini tamomlagan va belgilangan namunadagi diplomni olgan shaxs, shuningdek, oliy taʼlim muassasasining “Yurisprudensiya” mutaxassisligi boʻyicha tahsil olayotgan bakalavriat bosqichining bitiruvchi kursi talabasi yoki magistranti ishlashi mumkin.
10. Belgilangan tartibda muomalaga layoqatsiz yoki muomala layoqati cheklangan deb topilgan shaxslar yuridik xizmat xodimi va yuriskonsult yordamchisi lavozimida ishlashi mumkin emas.
11. Davlat organi va tashkilotining yuridik xizmati xodimlariga martaba darajalari beriladi hamda koʻp yillik xizmat uchun qoʻshimcha toʻlov va ustamalar qonunchilikda belgilangan tartibda toʻlanadi.
12. Davlat organi va tashkiloti yuridik xizmatining xodimi sifatidagi mehnat staji boshqa davlat organlari, shu jumladan huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat qiluvchi organlariga oʻtganda martaba darajalari va koʻp yillik xizmat uchun qoʻshimcha toʻlov va ustamalarni toʻlash uchun moʻljallangan mehnat staji hisobiga olinadi.
13. Davlat organi va tashkiloti yuridik xizmatlari xodimlari qonunchilikda belgilangan tartibda har uch yilda kamida bir marta malakasini oshiradi hamda har uch yilda bir marta attestatsiyadan oʻtadilar.
14. Davlat organlari va tashkilotlarida har yili mazkur davlat organlari va tashkilotlari faoliyatida qonun ustuvorligi va qonuniylikka rioya etilishi ahvoli toʻgʻrisidagi yuridik xizmatning hisoboti eshitiladi.
2-bob. Yuridik xizmat faoliyatining asosiy yoʻnalishlari va funksiyalari
15. Quyidagilar yuridik xizmat faoliyatining asosiy yoʻnalishlari hisoblanadi:
davlat organi va tashkilotining huquqni qoʻllash faoliyatida qonun ustuvorligi va qonuniylikni taʼminlashni tashkil etish;
davlat organi va tashkiloti tomonidan ishlab chiqilayotgan (qabul qilinayotgan) normativ-huquqiy va boshqa hujjatlar loyihalarining qonunchilikka muvofiqligi ustidan nazoratni olib borish;
davlat organi va tashkilotining qonun ijodkorligi faoliyatida ishtirok etish, qonunchilikni takomillashtirish yuzasidan takliflarni tayyorlash masalalarida ularning tuzilmalari ishini muvofiqlashtirish;
davlat organlari va tashkiloti xodimlarining huquqiy madaniyati va huquqiy savodxonligini oshirish, ularga qabul qilinayotgan normativ-huquqiy hujjatlarning mazmun va ahamiyatini, shu jumladan zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari orqali yetkazishda ishtirok etish;
shartnomaviy-huquqiy va talabnoma-daʼvo ishlarini yuritish, davlat organi va tashkilotining mulkiy va boshqa manfaatlarini ishonchli himoya qilinishini taʼminlash.
16. Yuridik xizmat faoliyatining asosiy yoʻnalishlarini bajarish uchun quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi:
1) davlat organlari va tashkilotlarining huquqni qoʻllash faoliyatida qonun ustuvorligi va qonuniylikni taʼminlashni tashkil etish sohasida:
a) davlat organi va tashkilotida, shuningdek tegishli tuzilmalarda qonun buzilishlarini, ularning sabablari va shart-sharoitlarini bartaraf etish yuzasidan takliflar kiritadi, ushbu chora-tadbirlarni amalga oshirishda ishtirok etadi;
b) davlat organi va tashkiloti rahbariyatiga taqdim qilinadigan buyruqlar, farmoyishlar, shartnomalar va yuridik tusdagi boshqa hujjatlar loyihalarini ularning qonunchilikka muvofiqligi yuzasidan ekspertizadan oʻtkazadi hamda ular boʻyicha eʼtiroz va takliflar boʻlmasa, viza qoʻyadi. Bunda loyihalarga yuridik xizmat tomonidan davlat organi va tashkilotining boshqa tarkibiy tuzilmalaridan (xodimlaridan) keyin viza qoʻyiladi;
v) jismoniy va yuridik shaxslarning huquq va erkinliklarini amalga oshirishga taʼsir etadigan davlat organlari va tashkilotlarining qarorlari yuzasidan xulosalar beradi;
g) mustaqil ravishda yoki boshqa tuzilmalar bilan birgalikda davlat organi va tashkilotining buyruqlari, farmoyishlari, shartnomalari va yuridik tusdagi boshqa hujjatlarini ishlab chiqish, ularga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek ularni oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisida takliflar tayyorlaydi;
d) davlat organi va tashkilotida, shuningdek tegishli tuzilmalarda huquqni qoʻllash amaliyotini oʻrganadi, tahlil qiladi va umumlashtiradi, uni takomillashtirish boʻyicha takliflar tayyorlaydi va rahbariyatga kiritadi;
e) davlat organi va tashkilotining boshqa tuzilmalari bilan birgalikda davlat organi, tegishli tuzilmalar va ularning mansabdor shaxslari faoliyatida qonuniylikning buzilishi koʻrsatilgan arizalar, takliflar va shikoyatlarni koʻrib chiqishda ishtirok etadi;
j) davlat organi va tashkilotida boshqaruv tizimini takomillashtirish, davlat organi tizimiga kiradigan tuzilmalar va ularning mansabdor shaxslarining huquq va majburiyatlarini belgilash boʻyicha takliflar ishlab chiqishda ishtirok etadi;
z) davlat organi va tashkilotida mehnat haqidagi qonunchilikka rioya etilishini taʼminlashda, shu jumladan mehnat munosabatlarini tartibga soluvchi huquqiy hujjatlarni (mehnat shartnomasi, jamoa shartnomasi, jamoa bitimi va boshqalarni) ishlab chiqishda ishtirok etadi, ushbu hujjatlar loyihalarining qonunchilikka muvofiqligini tekshiradi va huquqiy xulosa beradi;
i) davlat organi va tashkiloti rahbariyatiga davlat organi va tashkiloti faoliyatida qonun ustuvorligi va qonuniylikni taʼminlash ahvoli yuzasidan hisobot taqdim etadi;
k) davlat organi va tashkiloti xodimlarining kasaba uyushmalari va boshqa vakillik organlariga vakolatlarini amalga oshirishda yuridik yordam koʻrsatadi;
2) davlat organi va tashkiloti tomonidan ishlab chiqilayotgan (qabul qilinayotgan) normativ-huquqiy va boshqa hujjatlar loyihalarining qonunchilikka muvofiqligi ustidan nazoratni olib borish, shuningdek davlat organi va tashkilotining qonun ijodkorligi faoliyatida ishtirok etish, qonunchilikni takomillashtirish yuzasidan takliflarni tayyorlash masalalarida uning tuzilmalari ishini muvofiqlashtirish sohasida:
a) davlat organi va tashkilotining norma ijodkorligi faoliyatining joriy va istiqbolli rejalarini ishlab chiqadi yoki ularning ishlab chiqilishida, amalga oshirilishi va bajarilishini nazorat qilishda ishtirok etadi;
b) davlat organi va tashkiloti vakolatiga kiradigan masalalar boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqadi yoxud ishlab chiqishda ishtirok etadi;
v) davlat organi va tashkilotining idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarini ishlab chiqadi yoxud ularni ishlab chiqishda hamda Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga huquqiy ekspertizadan oʻtkazish va davlat roʻyxatiga olish uchun yuborishda ishtirok etadi;
g) ekspertizadan oʻtkazish yoki kelishish uchun taqdim etilgan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini mustaqil yoki boshqa tuzilmalar bilan birgalikda huquqiy ekspertizadan oʻtkazadi, ularning qonunchilikka, qonunchilik texnikasi qoidalariga, havola qiluvchi normalar qoʻllanilishining asosliligi va maqsadga muvofiqligi, shuningdek ularda korrupsiyaga sabab boʻladigan omillarning mavjud emasligi yuzasidan huquqiy xulosalar tayyorlaydi;
d) normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari boʻyicha eʼtiroz va takliflar boʻlmasa, ularga viza qoʻyadi. Bunda loyihalarga yuridik xizmat tomonidan davlat organi va tashkilotining boshqa tarkibiy tuzilmalaridan (xodimlaridan) keyin viza qoʻyiladi;
e) tizimli ravishda davlat organi va tashkilotining tegishli soha faoliyatidagi amaldagi normativ-huquqiy hujjatlarning ularda korrupsiyaga sabab boʻladigan omillarni aniqlashga qaratilgan tahlilni oʻtkazadi;
j) davlat organi va tashkiloti faoliyati sohasida davlat boshqaruvini takomillashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqishda ishtirok etadi;
i) davlat organi va tashkilotining normativ-huquqiy hujjatlar fondini toʻldirish, shu jumladan fondni kodekslar, qonunlar, sharhlar, axborotnomalar va boshqa huquqiy nashrlar bilan butlash choralarini koʻradi, davlat organi va tashkiloti rahbariyatiga huquqiy nashrlarga obuna boʻlish haqida takliflar kiritadi;
k) davlat organi va tashkiloti vakolatiga kiradigan masalalar boʻyicha qonunchilik hujjatlari toʻplamlarini nashr etishga tayyorlaydi;
l) davlat organi va tashkiloti tizimiga kiradigan tuzilmalarning yuridik xizmatlari faoliyatini muvofiqlashtiradi, kelishilgan hamkorlikni taʼminlaydi;
m) davlat organi va tashkiloti tizimiga kiradigan tuzilmalarning huquqiy ishlariga metodik yordam koʻrsatadi, yuridik xizmat faoliyati yoʻnalishlari boʻyicha tavsiyanomalar va koʻrsatmalarni ishlab chiqadi;
3) davlat organi va tashkiloti xodimlarining huquqiy madaniyati va huquqiy savodxonligini oshirish, ularga qabul qilinayotgan normativ-huquqiy hujjatlarning mazmun va ahamiyatini, shu jumladan zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari orqali yetkazish sohasida:
a) davlat organi va tashkiloti rahbariyati uchun qonunchilik masalalari boʻyicha tahliliy materiallar tayyorlaydi;
b) davlat organi va tashkiloti, shuningdek uning tizimiga kiradigan tuzilmalar xodimlarining huquqiy bilimlarini oshirish tadbirlarini tashkil etish toʻgʻrisida takliflar kiritadi, ushbu tadbirlarni oʻtkazishda ishtirok etadi;
v) davlat organi va tashkiloti faoliyatiga tegishli qonunchilikni targʻib qilish ishlarini amalga oshiradi;
g) zudlik bilan davlat organi va tashkiloti axborot xizmatiga davlat organi va tashkiloti veb-saytiga joylashtirish maqsadida qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar va ularning mazmun va ahamiyati toʻgʻrisida maʼlumotlar kiritadi;
d) davlat organi va tashkiloti xodimlarining murojaatlari boʻyicha ularga davlat organi va tashkiloti faoliyatiga tegishli huquqiy hujjatlarni topishga koʻmaklashadi, zarur hollarda ularning qoidalari boʻyicha tushuntirishlar beradi;
e) qonunchilikka kiritilgan oʻzgartirishlar haqidagi maʼlumotlarni, sud amaliyotini, Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining huquqiy ishlarga taalluqli koʻrsatmalarini davlat organi va tashkiloti tizimiga kiradigan tuzilmalarga yetkazadi;
4) shartnomaviy-huquqiy va talabnoma-daʼvo ishlarini yuritish, davlat organi va tashkilotining mulkiy va boshqa manfaatlarini ishonchli himoya qilinishini taʼminlash sohasida:
a) davlat organlari va tashkilotlari, shuningdek fuqarolar bilan nizolar vujudga kelganda, mustaqil yoki boshqa tarkibiy tuzilmalar bilan birgalikda ularni sudgacha hal etish choralarini koʻradi;
b) boshqa tuzilmalar bilan birgalikda davlat organi va tashkiloti tomonidan shartnomalarni tayyorlash va tuzish ishlarida ishtirok etadi, ularning qonunchilikka muvofiqligini tekshiradi hamda shartnomalar loyihalariga, agar eʼtiroz va takliflar boʻlmasa, viza qoʻyadi. Bunda loyihalarga yuridik xizmat tomonidan davlat organining boshqa tarkibiy tuzilmalaridan (xodimlaridan) keyin viza qoʻyiladi;
v) shartnomalarni tuzish, bajarish, oʻzgartirish va bekor qilishning belgilangan tartibiga rioya etilishini nazorat qiladi;
g) davlat organi va tashkiloti tomonidan tuzilgan shartnomalarni zarur darajada bajarish boʻyicha takliflar kiritadi, shartnomaviy munosabatlarni takomillashtirish yuzasidan takliflar ishlab chiqishda ishtirok etadi;
d) davlat organi va tashkilotining manfaatlarini himoya qilish boʻyicha talabnomalar tayyorlashda va davlat organi va tashkilotiga nisbatan bildirilgan talabnomalarni koʻrib chiqishda ishtirok etadi, davlat organi va tashkilotida talabnomalar bildirish va ularni koʻrib chiqish tartibiga rioya etilishini nazorat qiladi;
e) tegishli tuzilmalar bilan birgalikda davlat organi va tashkilotining debitorlik va kreditorlik qarzlari ahvolini oʻrganadi, ularning miqdorini kamaytirish choralarini koʻradi;
j) shartnomaviy munosabatlardan kelib chiqadigan nizolar yuzasidan daʼvo ishlarini olib boradi;
z) davlat organi va tashkilotining mulkiy va boshqa manfaatlarini huquqiy himoya qilish uchun zarur boʻlgan hujjatlarni tayyorlashda hamda belgilangan tartibda sud majlislarida ishtirok etadi;
i) mulkni saqlash masalalari boʻyicha huquqiy tusdagi hujjatlar loyihalarining qonunchilik hujjatlariga muvofiqligini tekshiradi va ularni tayyorlashda ishtirok etadi;
k) boshqa tarkibiy tuzilmalar bilan birgalikda davlat organi va tashkilotida mulkning talon-toroj qilinishi, kamomad va noishlab chiqarish xarajatlarining kelib chiqishi sabablari va sharoitlarini tahlil qiladi hamda ularni bartaraf etish choralarini koʻradi, mulkning talon-toroj qilinishi va kamomad holatlari boʻyicha materiallarni huquqni muhofaza qilish organlariga yuborish uchun rasmiylashtiradi;
l) moddiy boyliklar va pul mablagʻlarini hisobdan chiqarish toʻgʻrisidagi hujjatlar loyihalari, shuningdek qonun buzilishlari va suiisteʼmollar aniqlangan auditorlik tekshiruvlari va xatlovdan oʻtkazish dalolatnomalari boʻyicha huquqiy xulosalar beradi.
Davlat organi va tashkilotining yuridik xizmati qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa funksiyalarni ham amalga oshiradi.
17. Yuridik xizmat va uning xodimlariga ushbu Nizomda yoki boshqa qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilmagan funksiyalar yuklatilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
3-bob. Yuridik xizmatning huquqlari, majburiyatlari va javobgarligi
18. Yuridik xizmat quyidagi huquqlarga ega:
davlat organi va tashkilotiga kelib tushayotgan normativ-huquqiy hujjatlarni tanishish, xizmatda foydalanish uchun birinchi navbatda olish;
davlat organi va tashkiloti, shuningdek uning tizimiga kiradigan tuzilmalarning mansabdor shaxslaridan yuridik xizmatga yuklangan vazifalar va funksiyalarni bajarish uchun zarur boʻlgan hujjatlar va maʼlumotlarni olish;
rahbariyat tomonidan chaqiriladigan huquqiy masalalarga tegishli yigʻilishlar, kengashlar va majlislarda ishtirok etish;
rahbariyat topshirigʻiga koʻra yoki tegishli tuzilma rahbarining roziligi bilan ularning xodimlarini normativ-huquqiy hujjatlar va boshqa hujjatlar loyihalarini tayyorlash uchun, huquqiy ishlarni amalga oshirish bilan bogʻliq boshqa tadbirlarga jalb qilish;
qonunchilikka zid boʻlgan, qonunchilik texnikasi talablariga javob bermaydigan normativ-huquqiy hujjatlar va boshqa hujjatlar loyihalarini ijrochilariga puxta ishlash uchun qaytarish, oʻz eʼtirozlarini asoslagan holda, aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish toʻgʻrisida huquqiy xulosalar berish, rahbariyat topshirigʻiga koʻra yoki oʻz tashabbusi bilan boshqa tuzilmalar bilan birgalikda ushbu loyihalarni puxta ishlanishida ishtirok etish;
davlat organi va tashkiloti tizimiga kiradigan tuzilmalarda davlat organi va tashkiloti vakolatiga kiradigan masalalar boʻyicha qonunchilik hujjatlariga rioya qilinishi masalalarini oʻrganish;
davlat organi va tashkiloti, shuningdek uning tizimiga kiradigan tuzilmalarning qonunchilik hujjatlari bajarilishini taʼminlamayotgan yoxud ularni buzayotgan rahbarlari va xodimlarini javobgarlikka tortish haqida rahbariyatga takliflar kiritish;
davlat organi va tashkilotida, shuningdek uning tizimiga kiradigan tuzilmalarda yoki davlat organi va tashkiloti tomonidan oʻtkaziladigan tekshirishlar, taftishlar va xatlovlarda, shuningdek ularning yakunlari boʻyicha hujjatlarni koʻrib chiqishda ishtirok etish hamda aniqlangan huquqbuzarliklar yuzasidan huquqiy xulosalar berish;
talabnoma-daʼvo tartibida davlat organi va tashkiloti foydasiga hal qilingan nizolar yuzasidan undirilgan summaning 5 foizi, biroq bazaviy hisoblash miqdorining 50 barobaridan koʻp boʻlmagan miqdorda mukofot olish.
Yuridik xizmat qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.
19. Yuridik xizmat:
unga ushbu Nizom va boshqa qonunchilik hujjatlari bilan yuklangan funksiyalarni zarur darajada va samarali bajarishi;
davlat organi va tashkilotida, shuningdek uning tizimiga kiradigan tuzilmalarda qonun buzilishi holatlari aniqlanganligi toʻgʻrisida zudlik bilan toʻgʻridan-toʻgʻri yuqori turuvchi organga, Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga va boshqa huquqni muhofaza qiluvchi organlarga xabar berishi;
belgilangan tartibda va muddatlarda malaka oshirishi va attestatsiyadan oʻtishi shart.
Yuridik xizmat xodimi qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa majburiyatlarga ham ega boʻlishi mumkin.
20. Yuridik xizmat oʻzi viza qoʻygan hujjatlarning va oʻzi bergan xulosalarning qonunchilikka muvofiqligi uchun javob beradi.
Yuridik xizmat xodimi oʻz majburiyatlari va funksiyalari bajarilmaganligi yoki zarur darajada bajarilmaganligi uchun qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgarlikka tortiladi.
4-bob. Ushbu Nizomning bajarilishini nazorat qilish
21. Ushbu Nizomga rioya etilishini nazorat qilish adliya organlari tomonidan amalga oshiriladi.
Adliya organlari oʻz vakolatlari doirasida ushbu Nizom va yuridik xizmatlar faoliyatini tartibga soluvchi boshqa qonunchilik hujjatlari talablarining yuridik xizmat xodimlari va boshqa mansabdor shaxslar tomonidan buzilishining aniqlangan holatlarini bartaraf etishga, shuningdek aybdor shaxslarni qonunchilik hujjatlarida belgilangan javobgarlikka tortishga yoʻnaltirilgan choralarni koʻradi.
Adliya organlari yuridik xizmat faoliyatiga tegishli hujjatlarni va boshqa maʼlumotlarni davlat organlari va tashkilotlaridan soʻrab olish huquqiga ega.
22. Adliya organlari davlat organlari va tashkilotlarida huquqiy ishlarni muvofiqlashtirishni amalga oshiradi, ularni yaxshilashga doir tavsiyalar ishlab chiqadi, yuridik xizmatlarga koʻrsatmalar beradi, shuningdek yoʻl qoʻyilgan aniqlangan tizimli kamchiliklarni bartaraf etish yuzasidan metodik yordam koʻrsatadi.
23. Ushbu Nizom talablarini buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 19-yanvardagi PQ-2733-son qaroriga 2-ILOVA
Davlat organlari va tashkilotlari yuridik xizmat xodimlarining martaba darajalari toʻgʻrisidagi
1. Ushbu Nizom davlat organlari, xoʻjalik boshqaruvi organlari, davlat korxonalari, muassasalari va tashkilotlarining (keyingi oʻrinlarda — davlat organlari va tashkilotlari deb ataladi) yuridik xizmat xodimlariga maxsus unvonlar — martaba darajalarini berish tartibini belgilaydi.
2. Davlat organlari va tashkilotlari yuridik xizmat xodimlarining maxsus unvonlari quyidagi martaba darajalaridan iborat:
2-darajali Davlat adliya maslahatchisi;
3-darajali Davlat adliya maslahatchisi;
1-darajali adliya maslahatchisi;
2-darajali adliya maslahatchisi;
3-darajali adliya maslahatchisi;
1-darajali yurist;
2-darajali yurist;
3-darajali yurist.
3. Davlat organlari va tashkilotlari yuridik xizmat xodimlariga martaba darajalari ijobiy attestatsiya, malakasi va ish stajiga muvofiq, egallab turgan lavozimini, oldingi ish yoki xizmat joyida berilgan maxsus unvonlarni, shuningdek qonunchilikni mustahkamlash, aholining huquqiy savodxonligi va huquqiy madaniyatini oshirish sohasidagi xizmatlarini hisobga olgan holda izchil tartibda beriladi.
Mazkur band birinchi xatboshisining attestatsiya qismi boʻyicha amal qilishi:
Oʻzbekiston Respublikasi adliya organlari va muassasalaridan ishga oʻtgan yoki adliya organlari xodimlari uchun belgilangan tartibda berilgan martaba darajalariga ega boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi boshqaruv xodimlariga.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi va Senatining yuridik xizmatlari xodimlariga.
Oʻzbekiston Respublikasi adliya organlari va muassasalaridan ishga oʻtgan yoki adliya organlari xodimlari uchun belgilangan tartibda berilgan martaba darajalariga ega boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Boshqaruv samaradorligi agentligining boshqaruv xodimlariga;
Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri kotibiyati rahbari va uning oʻrinbosarlari, Bosh vazir kotibiyatining tarkibiy boʻlinmalari hamda Bosh vazir oʻrinbosarlari kotibiyatlarining boshqaruv xodimlariga.
Oʻzbekiston Respublikasi adliya organlari va muassasalaridan ishga oʻtgan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakili devonining boshqaruv xodimlariga tatbiq etilmaydi.
Davlat organlari va tashkilotlari yuridik xizmat xodimlariga martaba darajalarini berish tartibi ularning egallab turgan lavozimini hisobga olgan holda Oʻzbekiston Respublikasi adliya vaziri tomonidan belgilanadi.
4. Davlat adliya maslahatchisining:
a) 2-darajali martaba darajasi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan:
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining islohotlarni huquqiy taʼminlash va huquqni muhofaza qilish faoliyatini muvofiqlashtirish masalalari boʻyicha maslahatchisining tavsiyanomasiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining islohotlarni huquqiy taʼminlash va huquqni muhofaza qilish faoliyatini muvofiqlashtirish masalalari boʻyicha maslahatchisining birinchi oʻrinbosariga;
Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri bilan kelishilgan Bosh vazir kotibiyati rahbarining tavsiyanomasiga koʻra Bosh vazir kotibiyati rahbarining oliy yuridik maʼlumotga ega boʻlgan oʻrinbosarlariga beriladi;
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining islohotlarni huquqiy taʼminlash va huquqni muhofaza qilish faoliyatini muvofiqlashtirish masalalari boʻyicha maslahatchisining tavsiyanomasiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakiliga beriladi.
b) 3-darajali martaba darajasi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan:
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining Spikeri va Senati Raisi bilan kelishilgan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi va Senati devoni rahbari tavsiyanomasiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi va Senati yuridik xizmatlari rahbarlariga;
Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri bilan kelishilgan Bosh vazir kotibiyati rahbarining tavsiyanomasiga koʻra Bosh vazir kotibiyatining Axborot-tahlil va yuridik taʼminlash departamenti rahbariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisidagi vakolatli vakiliga beriladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining islohotlarni huquqiy taʼminlash va huquqni muhofaza qilish faoliyatini muvofiqlashtirish masalalari boʻyicha maslahatchisining tavsiyanomasiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakili oʻrinbosariga beriladi.
4 1 . 3, 2 va 1-darajali adliya maslahatchisi, shuningdek, 3, 2 va 1-darajali yurist martaba darajalari Oʻzbekiston Respublikasi adliya vaziri tomonidan:
a) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasining tegishli tarkibiy boʻlinmalari rahbarining tavsiyanomasiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi adliya organlari va muassasalaridan ishga oʻtgan yoki adliya organlari xodimlari uchun belgilangan tartibda berilgan martaba darajalariga ega boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi boshqaruv xodimlariga, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Boshqaruv samaradorligi agentligi direktori tavsiyanomasiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi adliya organlari va muassasalaridan ishga oʻtgan yoki adliya organlari xodimlari uchun belgilangan tartibda berilgan martaba darajalariga ega boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Boshqaruv samaradorligi agentligining boshqaruv xodimlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligi direktorining tavsiyanomasiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligi, uning hududiy boʻlinmalari yuridik xizmat xodimlariga hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakilning tavsiyanomasiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi adliya organlari va muassasalaridan ishga oʻtgan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakili devonining boshqaruv xodimlariga;
b) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi va Senati devoni rahbarining tavsiyanomasiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi va Senatining yuridik xizmati rahbarlari va xodimlariga;
respublika darajasidagi davlat organlari va tashkilotlari rahbarlarining tavsiyanomalariga koʻra, shuningdek oʻz tashabbusi bilan Oʻzbekiston Respublikasi davlat organlari va tashkilotlarining yuridik xizmati rahbarlari va xodimlariga;
v) Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri kotibiyati rahbarining tavsiyanomasiga asosan Bosh vazir kotibiyati rahbarining oliy yuridik maʼlumotga ega boʻlgan oʻrinbosarlariga, Bosh vazir kotibiyati rahbarining axborot-tahlil va yuridik taʼminlash masalalariga masʼul oʻrinbosarining tavsiyanomasiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi adliya organlari va muassasalaridan ishga oʻtgan yoki adliya organlari xodimlari uchun belgilangan tartibda berilgan martaba darajalariga ega boʻlgan Vazirlar Mahkamasining boshqaruv xodimlariga beriladi.
5. Har bir martaba darajasida boʻlish muddati:
3, 2, 1-darajali yuristlar uchun — 2,5 yilni;
3, 2, 1-darajali adliya maslahatchilari uchun — 4 yilni tashkil etadi.
2 va 3-darajali davlat adliya maslahatchisi martabalarida boʻlish muddati belgilanmaydi.
6. Oʻzbekiston Respublikasi adliya vaziri:
a) ishda alohida oʻrnak koʻrsatganligi yoki xizmat burchini namunali ijro etganligi uchun oldingi martaba darajasida xizmat qilishning belgilangan muddati tamom boʻlgunga qadar martaba darajasi berishga;
b) izchillikka rioya qilmagan holda, lekin xodim yuqori lavozimga koʻtarilayotganda ega boʻlgan martabadan ikki daraja yuqori boʻlmagan martaba darajasi berishga;
v) birinchi marta attestatsiyadan oʻtayotgan xodimlarga ular egallab turgan lavozim boʻyicha nazarda tutilganidan bir daraja past martaba darajalari berishga haqlidir.
7. Tegishli malaka boʻyicha ish tajribasiga ega boʻlmagan shaxslarga martaba darajasi lavozimga tayinlangandan keyin kamida 1 yil oʻtgach beriladi.
8. Davlat organlari va tashkilotlarining bir martaba darajasida belgilangan muddatda xizmat qilgan, lekin xizmat faoliyatida yoki xulq-atvorida jiddiy kamchiliklarga ega boʻlgan yuridik xizmat xodimlariga navbatdagi martaba darajasi berilmaydi.
9. Davlat organlari va tashkilotlari yuridik xizmat xodimlariga berilgan martaba darajalari ularda umrlarining oxirigacha boʻladi hamda faqat ish faoliyatiga muvofiq kelmaydigan xatti-harakatlari uchun ishdan boʻshatilgan taqdirda ulardan mahrum qilinishi mumkin.
10. Xizmat burchini qoʻpol ravishda buzganligi, badnom qiluvchi nojoʻya xatti-harakat qilganligi yoki xizmat vazifalarini muntazam ravishda yetarlicha bajarmaganligi uchun davlat organlari va tashkilotlari yuridik xizmat xodimlarining martaba darajalari pasaytirilishi mumkin, lekin ular ega boʻlgan martaba darajasidan ikki daraja past boʻlishi mumkin emas.
11. Martaba darajasidan mahrum qilish yoki uni pasaytirish martaba darajasi berish huquqiga ega boʻlgan tegishli mansabdor shaxslar tomonidan amalga oshiriladi.
12. Davlat organlari va tashkilotlari yuridik xizmat xodimlarini martaba darajalari boʻyicha attestatsiyadan oʻtkazish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Hayʼati tomonidan belgilanadi.
13. Davlat organlari va tashkilotlarining martaba darajalariga ega boʻlgan yuridik xizmat xodimlarining lavozim maoshlariga Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan miqdorlarda qoʻshimcha haq toʻlanadi.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2017-yil 19-yanvar,
PQ-2733-son
Президента Республики Узбекистан
Постановление
ПОЛОЖЕНИЕ
ПОЛОЖЕНИЕ
О мерах по коренному совершенствованию деятельности юридической службы
За прошедшее время в стране реализован комплекс мер по обеспечению верховенства закона и законности в деятельности государственных органов, органов хозяйственного управления, государственных предприятий, учреждений и организаций (далее — государственные органы и организации).
Соблюдению законодательства способствуют юридические службы государственных органов и организаций, осуществляющие нормотворческую, договорно-правовую и претензионно-исковую работу.
Вместе с тем, деятельность юридических служб продолжает оставаться недостаточно эффективной, поскольку ее работники не обладают действенными полномочиями, необходимыми для предотвращения нарушений закона и своевременного по ним реагирования.
Отсутствуют порядок создания юридических служб, нормативы и критерии определения их штатной численности, которые не позволяют обеспечить рациональное определение организационно-штатной структуры юридических служб в различных государственных органах и организациях.
Юридическими службами не налажена эффективная работа по изучению и обобщению правоприменительной практики, подготовке предложений по совершенствованию законодательства. Работа в данной сфере сводится к принятию мер по устранению недостатков и нарушений, выявляемых правоохранительными и контролирующими органами.
Уровень материального обеспечения работников юридической службы не способствует привлечению в данную сферу квалифицированных специалистов с высшим юридическим образованием и практическим опытом, что отражается на качестве работы юридических служб.
В целях дальнейшего укрепления законности в деятельности государственных органов и организаций, последовательного усиления роли и ответственности юридической службы в проведении демократических и правовых реформ:
1. Определить важнейшими направлениями деятельности юридических служб государственных органов и организаций:
организацию обеспечения верховенства закона и законности в правоприменительной деятельности государственных органов и организаций;
осуществление контроля за соответствием законодательству проектов нормативно-правовых актов и иных документов, разрабатываемых (принимаемых) государственными органами и организациями;
участие в нормотворческой деятельности государственных органов и организаций, координация работы их подразделений в вопросах подготовки предложений по совершенствованию законодательства;
участие в повышении правовой культуры и правовой грамотности работников государственных органов и организаций, доведении до них сути и значения принимаемых нормативно-правовых актов, в том числе с использованием современных информационно-коммуникационных технологий;
ведение договорно-правовой и претензионно-исковой работы, обеспечение надежной защиты имущественных и иных интересов государственных органов и организаций.
2. Установить, что:
в государственных органах и организациях, в том числе их территориальных подразделениях, в обязательном порядке образуются юридические службы в соответствии с утверждаемыми Кабинетом Министров Республики Узбекистан минимальными нормативами и критериями. При этом не допускается сокращение имеющихся штатных единиц юридической службы;
на работников юридических служб государственных органов и организаций распространяется порядок присвоения классных чинов, выплаты надбавок за выслугу лет, установленных для работников органов юстиции. При этом если по месту работы работника юридической службы установлены более высокие размеры по оплате надбавок, чем установленные законодательством, то выплата этих надбавок осуществляется по высоким размерам и покрытие расходов осуществляется за счет средств государственных органов и организаций;
Согласно рекомендации начальника Управления правовой экспертизы и комплексного анализа администрации Президента Республики Узбекистан, сотрудникам управления присваиваются установленные звания работников органов юстиции;
стаж работы в качестве работника юридической службы при переводе в другие государственные органы, в том числе в правоохранительные и контролирующие структуры, засчитывается в стаж работы для начисления и выплаты надбавок за классный чин и доплат за выслугу лет;
государственным органам и организациям запрещается возлагать на юридическую службу и ее работников функции, не предусмотренные законодательством;
работники юридической службы государственных органов и организаций, имеющие трехлетний стаж по данной специальности, имеют право участвовать в квалификационном экзамене в качестве претендентов на получение лицензии на право занятия адвокатской деятельностью без прохождения соответствующей стажировки;
повышение квалификации работников юридических служб государственных органов и организаций осуществляется не реже одного раза в три года;
работники юридических служб государственных органов и организаций один раз в три года проходят аттестацию соответственно в Министерстве юстиции Республики Узбекистан и его территориальных органах;
юридические службы государственных органов и организаций организуют осуществление на систематической основе антикоррупционной экспертизы проектов нормативно-правовых актов по соответствующей сфере деятельности государственных органов и организаций;
государственные органы и организации имеют право привлекать к деятельности юридических служб адвокатов на договорно-правовой основе.
3. Установить порядок, в соответствии с которым:
юридическими службами государственных органов и организаций в обязательном порядке принимаются меры по урегулированию в досудебном порядке споров, возникающих с участием данных органов и организаций;
проекты приказов, распоряжений, договоров и иных документов юридического характера в обязательном порядке представляются юридической службе для осуществления правовой экспертизы;
по решениям государственных органов и организаций, влияющим на реализацию прав и свобод физических и юридических лиц, необходимо обязательное получение заключения юридической службы;
жалобы на решения государственных органов и организаций, действия или бездействия их должностных лиц в обязательном порядке рассматриваются также юридической службой государственных органов и организаций;
вопросы назначения и освобождения от должности работников юридической службы государственных органов и организаций в обязательном порядке согласовываются с органами юстиции;
органы юстиции имеют право инициировать вопрос возбуждения дисциплинарного производства в отношении работников юридических служб и руководителей государственных органов и организаций, допустивших нарушения требований законодательства, регулирующего деятельность юридических служб;
в государственных органах и организациях ежегодно заслушивается отчет юридических служб о состоянии обеспечения верховенства закона и законности в деятельности данных органов и организаций;
работники юридической службы ежеквартально премируются в размере 5 процентов от суммы, взысканной в порядке досудебного и судебного урегулирования споров в пользу государственного органа и организации, но не более 50-кратной базовой расчетной величины.
4. Утвердить:
Положение о юридической службе государственных органов и организаций согласно приложению № 1 ;
Положение о классных чинах работников юридических служб государственных органов и организаций согласно приложению № 2 .
5. Определить Министерство юстиции Республики Узбекистан специально уполномоченным органом по координации и методическому обеспечению деятельности юридических служб, аттестации и повышению квалификации их работников.
6. Образовать в структуре Министерства юстиции Республики Узбекистан Управление по координации и методическому обеспечению деятельности юридических служб (далее — Управление) с выделением дополнительной численности управленческого персонала в количестве 5 штатных единиц, а в Министерстве юстиции Республики Каракалпакстан, управлениях юстиции областей и г. Ташкента — соответствующие секторы с выделением дополнительной численности управленческого персонала в количестве 14 штатных единиц.
7. Министерству юстиции Республики Узбекистан в двухмесячный срок:
укомплектовать Управление квалифицированными кадрами, имеющими опыт работы с юридическими службами государственных органов и организаций и способных на высоком профессиональном уровне обеспечить выполнение возложенных на них задач, а также организовать его оснащение необходимыми материально-техническими ресурсами;
совместно с Министерством труда Республики Узбекистан утвердить Минимальные требования к материально-техническому оснащению рабочего места работника юридической службы;
совместно с Министерством по развитию информационных технологий и коммуникаций Республики Узбекистан создать единую общедоступную базу данных вакантных мест юридических служб государственных органов и организаций с ее размещением на официальном сайте Министерства юстиции, обеспечив постоянное ее обновление.
8. Министерству финансов Республики Узбекистан ежегодно предусматривать в сметах расходов государственных органов и организаций, финансируемых за счет Государственного бюджета Республики Узбекистан, средства, необходимые для покрытия расходов, направляемых на выплату надбавок за выслугу лет и классные чины, а также на повышение квалификации работников юридических служб с учетом периодичности, установленной настоящим постановлением.
9. Министерству юстиции Республики Узбекистан в трехмесячный срок:
совместно с Министерством финансов и Министерством труда Республики Узбекистан провести критический анализ достаточности штатной численности юридических служб государственных органов и организаций, их соответствия объему выполняемых работ, по итогам внести в Кабинет Министров предложения по пересмотру количества штатной численности юридических служб, а также повышению разрядов оплаты труда работников юридической службы на уровне руководителей соответствующих подразделений государственных органов и организаций;
совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами внести предложения об изменениях и дополнениях в законодательство, вытекающих из настоящего постановления.
10. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова и Государственного советника Президента Республики Узбекистан А.А. Ахмедбаева.
ПРИЛОЖЕНИЕ № 1 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 19 января 2017 года № ПП-2733
о юридической службе государственных органов и организаций
Глава 1. Общие положения
1. Настоящее Положение определяет требования к юридической службе государственных органов и организаций (далее — юридическая служба), их права, обязанности и ответственность.
2. Для целей настоящего Положения под государственными органами и организациями понимаются государственные органы, органы хозяйственного управления, государственные предприятия, учреждения и организации.
3. Для других организаций настоящее Положение носит рекомендательный характер.
4. Юридическая служба — самостоятельное структурное подразделение либо должность, создаваемое или вводимая в обязательном порядке в целях правового обеспечения деятельности государственного органа и организации в соответствии с нормативами и критериями, определенными законодательством.
Юридическая служба подчиняется непосредственно руководителю государственного органа и организации.
5. Юридическая служба может создаваться в форме юридического департамента, юридического управления, юридического отдела, юридического бюро либо состоять из одного штата главного юрисконсульта, ведущего юрисконсульта, старшего юрисконсульта или юрисконсульта.
Не допускается сокращение и перераспределение имеющихся штатных единиц юридической службы в другие структурные подразделения государственного органа и организации.
6. Юридическая служба в своей деятельности руководствуется Конституцией и законами Республики Узбекистан, постановлениями палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, указами, постановлениями и распоряжениями Президента Республики Узбекистан, постановлениями и распоряжениями Кабинета Министров Республики Узбекистан, настоящим Положением и иными актами законодательства.
7. На должности работника юридической службы либо юрисконсульта может работать лицо, имеющее высшее юридическое образование либо окончившее курсы переподготовки по юридической специальности в Институте переподготовки и повышения квалификации юридических кадров при Министерстве юстиции Республики Узбекистан и получившее диплом установленного образца.
На должность начальника юридической службы назначается лицо, имеющее высшее юридическое образование либо окончившее курсы переподготовки по юридической специальности в Институте переподготовки и повышения квалификации юридических кадров при Министерстве юстиции Республики Узбекистан и получившее диплом установленного образца, а также стаж работы по юридической специальности не менее двух лет;
Лица, впервые назначенные на должность работника юридической службы, проходят стажировку в установленном порядке в органах юстиции.
Порядок прохождения стажировки в органах юстиции определяется Министерством юстиции Республики Узбекистан.
8. Работники юридической службы хокимиятов областей и города Ташкента, а также государственных органов и организаций республиканского уровня назначаются и освобождаются от должности по согласованию с Министерством юстиции Республики Узбекистан.
Работники юридической службы хокимиятов районов и городов, а также государственных органов и организаций территориального уровня назначаются и освобождаются от должности по согласованию с Министерством юстиции Республики Каракалпакстан, управлениями юстиции областей и города Ташкента.
Порядок согласования с органами юстиции вопроса назначения и освобождения от должности работника юридической службы определяется Министерством юстиции Республики Узбекистан.
9. В государственном органе и организации может вводиться должность помощника юрисконсульта.
На должности помощника юрисконсульта может работать лицо, имеющее высшее или среднее специальное юридическое образование либо окончившее курсы переподготовки по юридической специальности в Институте переподготовки и повышения квалификации юридических кадров при Министерстве юстиции Республики Узбекистан и получившее диплом установленного образца, а также студент последнего курса бакалавриата или магистрант высшего образовательного учреждения, обучающиеся по специальности «Юриспруденция».
10. Лица, признанные в установленном порядке недееспособными или ограниченно дееспособными не могут работать на должности работника юридической службы и помощника юрисконсульта.
11. Работникам юридической службы государственного органа и организации присваиваются классные чины и выплачиваются надбавки и доплаты за выслугу лет в порядке, установленном законодательством.
12. Стаж работы в качестве работника юридической службы государственного органа и организации при переводе в другие государственные органы, в том числе в правоохранительные и контролирующие структуры, засчитывается в стаж работы для начисления и выплаты надбавок за классный чин и доплат за выслугу лет.
13. Работники юридической службы государственного органа и организации не реже одного раза в три года осуществляют повышение квалификации и один раз в три года проходят аттестацию в порядке, установленном законодательством.
14. В государственных органах и организациях ежегодно заслушивается отчет юридической службы о состоянии обеспечения верховенства закона и законности в деятельности данных органов и организаций.
Глава 2. Основные направления деятельности и функции юридической службы
15. Основными направлениями деятельности юридической службы являются:
организация обеспечения верховенства закона и законности в правоприменительной деятельности государственного органа и организации;
осуществление контроля за соответствием законодательству проектов нормативно-правовых и иных документов, разрабатываемых (принимаемых) государственным органом и организацией;
участие в нормотворческой деятельности государственного органа и организации, координация работы его подразделений в вопросах подготовки предложений по совершенствованию законодательства;
участие в повышении правовой культуры и правовой грамотности работников государственного органа и организации, доведении до них сути и значения принимаемых нормативно-правовых актов, в том числе с использованием современных информационно-коммуникационных технологий;
ведение договорно-правовых и претензионно-исковых работ, обеспечение надежной защиты имущественных и иных интересов государственного органа и организации.
16. Для реализации основных направлений деятельности юридическая служба осуществляет следующие функции:
1) в сфере организации обеспечения верховенства закона и законности в правоприменительной деятельности государственного органа и организации:
а) вносит предложения по устранению правонарушений в государственном органе и организации, а также соответствующих подразделениях, причин и условий, способствующим им, участвует в осуществлении таких мер;
б) осуществляет экспертизу проектов приказов, распоряжений, договоров и иных документов юридического характера, представляемых руководству государственного органа и организации, на предмет их соответствия законодательству и, при отсутствии замечаний и предложений, визирует их. При этом, юридическая служба визирует проекты после других структурных подразделений (работников) государственного органа и организации;
в) дает заключение по решениям государственных органов и организаций, влияющим на реализацию прав и свобод физических и юридических лиц;
г) самостоятельно или совместно с другими подразделениями подготавливает предложения по разработке, внесению изменений и дополнений, а также признании утратившими силу приказов, распоряжений, договоров и иных документов юридического характера государственного органа и организации;
д) изучает, анализирует и обобщает правоприменительную практику государственного органа и организации, а также соответствующих подразделений, подготавливает и вносит руководству предложения по ее совершенствованию;
е) совместно с другими подразделениями государственного органа и организации участвует в рассмотрении заявлений, предложений и жалоб, в которых указываются на нарушения законности в деятельности государственного органа и организации, соответствующих подразделений и их должностных лиц;
ж) участвует в разработке предложений по совершенствованию системы управления в государственном органе и организации, определению прав и обязанностей подразделений, входящих в систему государственного органа и организации, а также их должностных лиц;
з) участвует в обеспечении соблюдения законодательства о труде в государственном органе и организации, в том числе в разработке документов, регулирующих трудовые правоотношения (трудовой договор, коллективный договор, коллективное соглашение и др.), проверяет проекты этих документов на предмет их соответствия законодательству и дает правовое заключение по ним;
и) представляет руководству государственного органа и организации отчет о состоянии обеспечения верховенства закона и законности в деятельности государственного органа и организации;
к) оказывает юридическую помощь профессиональным союзам и другим представительным органам работников государственного органа и организации при осуществлении ими полномочий;
2) в сфере осуществления контроля за соответствием законодательству проектов нормативно-правовых актов и иных документов, разрабатываемых (принимаемых) государственным органом и организацией, а также участия в нормотворческой деятельности государственного органа и организации, координации работы его подразделений в вопросах подготовки предложений по совершенствованию законодательства:
а) разрабатывает либо участвует в разработке текущих и перспективных программ нормотворческой деятельности государственного органа и организации, реализации и контроле за их выполнением;
б) разрабатывает либо участвует в разработке проектов нормативно-правовых актов по вопросам, входящим в компетенцию государственного органа и организации;
в) разрабатывает либо участвует в разработке ведомственных нормативно-правовых актов и направлении их в Министерство юстиции Республики Узбекистан для правовой экспертизы и государственной регистрации;
г) самостоятельно или совместно с другими подразделениями проводит правовую экспертизу проектов нормативно-правовых актов, представленных на экспертизу или согласование, подготавливает правовые заключения об их соответствии законодательству, правилам законодательной техники, обоснованности и целесообразности применения отсылочных норм, а также об отсутствии в них коррупциогенных факторов;
д) при отсутствии замечаний и предложений визирует проекты нормативно-правовых актов. При этом, юридическая служба визирует проекты после других структурных подразделений (работников) государственного органа и организации;
е) на систематической основе проводит анализ действующих нормативно-правовых актов по соответствующей сфере деятельности государственного органа и организации на предмет выявления в их содержании коррупциогенных факторов;
ж) участвует в разработке предложений по совершенствованию государственного управления, относящегося к сфере деятельности государственного органа и организации;
и) принимает меры по пополнению фонда нормативно-правовых актов государственного органа и организации, в том числе по комплектованию кодексами, законами, комментариями, ведомостями и другими правовыми изданиями, вносит предложения руководству государственного органа и организации о подписке на правовые издания;
к) подготавливает к изданию сборники законодательства по вопросам, входящим в компетенцию государственного органа и организации;
л) координирует деятельность юридических служб подразделений, входящих в систему государственного органа и организации, обеспечивает согласованное взаимодействие;
м) оказывает методическую помощь в правовой работе подразделений, входящих в систему государственного органа и организации, разрабатывает рекомендации и указания по направлениям деятельности юридической службы;
3) в сфере участия в повышении правовой культуры и правовой грамотности работников государственного органа и организации, доведении до них сути и значения принимаемых нормативно-правовых актов, в том числе с использованием современных информационно-коммуникационных технологий:
а) подготавливает для руководства государственного органа и организации аналитические материалы по вопросам законодательства;
б) вносит предложения об организации мероприятий по повышению правовых знаний работников государственного органа и организации, а также подразделений, входящих в его систему, участвует в проведении этих мероприятий;
в) осуществляет работу по правовой пропаганде законодательства, касающегося деятельности государственного органа и организации;
г) незамедлительно вносит в пресс-службу государственного органа и организации сведения о принятых нормативно-правовых актах с разъяснением их сути и значения для последующего размещения на веб-сайте государственного органа и организации;
д) оказывает работникам государственного органа и организации по их обращениям помощь в поиске нормативно-правовых актов и правовых документов, касающихся деятельности государственного органа и организации, при необходимости разъясняет их нормы;
е) доводит до подразделений, входящих в систему государственного органа и организации, сведения об изменениях в законодательстве, судебную практику, указания Министерства юстиции Республики Узбекистан, касающиеся правовой работы;
4) в сфере ведения договорно-правовых и претензионно-исковых работ, обеспечения надежной защиты имущественных и иных интересов государственного органа и организации:
а) при возникновении споров с государственными органами и организациями, а также с гражданами самостоятельно или совместно с другими подразделениями принимает меры по их урегулированию в досудебном порядке;
б) совместно с другими подразделениями участвует в работе по подготовке и заключению договоров государственным органом и организацией, проверяет их соответствие законодательству и визирует проекты договоров, при отсутствии замечаний и предложений. При этом, юридическая служба визирует проекты после других структурных подразделений (работников) государственного органа и организации;
в) осуществляет контроль за соблюдением установленного порядка заключения, выполнения, изменения и расторжения договоров;
г) вносит предложения по надлежащему выполнению заключенных государственным органом и организацией договоров, участвует в разработке предложений по совершенствованию договорных отношений;
д) участвует в подготовке претензий по защите интересов государственного органа и организации, рассмотрении претензий, предъявленных к государственному органу и организации, осуществляет контроль за соблюдением в государственном органе и организации порядка предъявления и рассмотрения претензий;
е) совместно с соответствующими подразделениями изучает состояние дебиторской и кредиторской задолженности государственного органа и организации, применяет меры по снижению их размеров;
ж) ведет исковую работу по спорам, вытекающим из договорных отношений;
з) участвует в подготовке документов, необходимых для правовой защиты имущественных и других интересов государственного органа и организации и в установленном порядке в судебных заседаниях;
и) проверяет проекты документов юридического характера по вопросам сохранности собственности на предмет их соответствия законодательству и участвует в их подготовке;
к) совместно с другими структурными подразделениями анализирует причины и условия хищения имущества, возникновения недостач и непроизводственных расходов в государственном органе и организации и принимает меры по их устранению, оформляет для направления в правоохранительные органы материалы по фактам хищения имущества и недостач;
л) дает правовые заключения по проектам документов о списании материальных ценностей и денежных средств, а также по актам инвентаризации и аудиторским проверкам, которыми выявлены правонарушения и злоупотребления.
Юридическая служба государственного органа и организации осуществляет и другие функции в соответствии с законодательством.
17. Запрещается возложение на юридическую службу и ее работников функций, не предусмотренных в настоящем Положении или других актах законодательства.
Глава 3. Права, обязанности и ответственность юридической службы
18. Юридическая служба имеет право:
получать в первоочередном порядке для ознакомления, использования в работе нормативно-правовые акты, поступающие в государственный орган и организацию;
получать от должностных лиц государственного органа и организации, а также входящих в его систему подразделений документы и сведения, необходимые для выполнения возложенных на юридическую службу задач и функций;
участвовать в собраниях, советах и заседаниях, касающихся правовых вопросов, созываемых руководством;
привлекать по поручению руководства или с согласия руководителя соответствующего подразделения их работников для подготовки проектов нормативно-правовых актов и иных документов, к другим мероприятиям, связанным с осуществлением правовых работ;
возвращать исполнителям на доработку противоречащие законодательству, не отвечающие требованиям законодательной техники проекты нормативно-правовых актов и иных документов, давать правовые заключения об устранении выявленных недостатков с обоснованием своих возражений, участвовать по поручению руководства или по своей инициативе совместно с другими подразделениями в доработке проектов;
изучать в подразделениях, входящих в систему государственного органа и организации, состояние соблюдения законодательства по вопросам, входящим в компетенцию государственного органа и организации;
вносить руководству предложения о привлечении к ответственности руководителей и работников государственного органа и организации, а также входящих в его систему подразделений, не обеспечивающих выполнение либо нарушающих акты законодательства;
участвовать в проверках, ревизиях и инвентаризациях, проводимых в государственном органе и организации, а также входящих в его систему подразделениях или в установленном законодательством порядке со стороны государственного органа и организации, а также в рассмотрении документов по их итогам и давать правовые заключения по выявленным правонарушениям;
получать премии в размере 5 процентов от суммы, взысканной в пользу государственного органа и организации в претензионно-исковом порядке, но не более 50-кратной базовой расчетной величины.
Юридическая служба может иметь и иные права в соответствии с законодательством.
19. Юридическая служба обязана:
надлежаще и эффективно выполнять функции, возложенные на нее настоящим Положением и иными актами законодательства;
незамедлительно сообщать руководству о выявленных нарушениях законодательства в государственном органе и организации, а также входящих в их систему подразделениях, напрямую извещать об этом вышестоящие органы, Министерство юстиции Республики Узбекистан и другие правоохранительные органы;
в установленном порядке и сроки повышать квалификацию и проходить аттестацию.
Работник юридической службы может иметь и иные обязанности в соответствии с законодательством.
20. Юридическая служба несет ответственность за соответствие законодательству визируемых им документов и данных им заключений.
За невыполнение или ненадлежащее выполнение своих обязанностей и функций работник юридической службы привлекается к ответственности в соответствии с законодательством.
Глава 4. Контроль за соблюдением настоящего Положения
21. Контроль за соблюдением настоящего Положения осуществляют органы юстиции.
Органы юстиции в пределах компетенции принимают меры, направленные на устранение выявленных нарушений со стороны работников юридических служб и других должностных лиц требований настоящего Положения и иных актов законодательства, регулирующих деятельность юридических служб, а также по привлечению виновных лиц к ответственности, установленной законодательством.
Органы юстиции вправе запрашивать от государственных органов и организаций документы и другие сведения, касающиеся деятельности юридической службы.
22. Органы юстиции осуществляют координацию правовой работы в государственных органах и организациях, разрабатывают рекомендации по ее улучшению, дают юридическим службам указания, а также оказывают методическую помощь по устранению выявленных системных недостатков.
23. Лица, виновные в нарушении требований настоящего Положения, несут ответственность в установленном порядке.
ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 19 января 2017 года № ПП-2733
о классных чинах работников юридических служб государственных органов и организаций
1. Настоящее Положение определяет порядок присвоения специальных званий — классных чинов работникам юридических служб государственных органов, органов хозяйственного управления, государственных предприятий, учреждений и организаций (далее — государственные органы и организации).
2. Специальные звания работников юридических служб государственных органов и организаций состоят из следующих классных чинов:
Государственный советник юстиции 2 класса;
Государственный советник юстиции 3 класса;
Советник юстиции 1 класса;
Советник юстиции 2 класса;
Советник юстиции 3 класса;
Юрист 1 класса;
Юрист 2 класса;
Юрист 3 класса.
3. Классные чины работникам юридических служб государственных органов и организаций присваиваются в последовательном порядке при наличии положительной аттестации, в соответствии с квалификацией и стажем работы, с учетом занимаемой должности, специальных званий, присвоенных по прежнему месту работы или службы, а также заслуг в сфере укрепления законности, повышения правосознания и правовой культуры населения.
Действие абзаца первого настоящего пункта в части аттестации не распространяется на работников:
управленческого персонала Администрации Президента Республики Узбекистан, перешедших на работу из органов и учреждений юстиции Республики Узбекистан либо имеющих классные чины, присвоенные в порядке, предусмотренном для работников органов юстиции.
юридических служб Законодательной палаты и Сената Олий Мажлиса Республики Узбекистан.
управленческого персонала Агентства эффективности управления при Президенте Республики Узбекистан, перешедших на работу из органов и учреждений юстиции Республики Узбекистан либо имеющих классные чины, присвоенные в порядке, предусмотренном для работников органов юстиции;
руководителя Секретариата Премьер-министра Республики Узбекистан и его заместителей, управленческого персонала структурных подразделений секретариата Премьер-министра и секретариата заместителей Премьер-министра.
управленческого персонала аппарата Уполномоченного при Президенте Республики Узбекистан по защите прав и законных интересов субъектов предпринимательства, перешедших на работу из органов и учреждений юстиции Республики Узбекистан;
Порядок присвоения классных чинов работникам юридических служб государственных органов и организаций определяется с учетом занимаемой ими должности министром юстиции Республики Узбекистан.
4. Классный чин государственного советника юстиции:
а) 2 класса присваивается Президентом Республики Узбекистан:
первому заместителю советника Президента Республики Узбекистан по вопросам правового сопровождения реформ и координации правоохранительной деятельности по рекомендации советника Президента Республики Узбекистан по вопросам правового сопровождения реформ и координации правоохранительной деятельности.
заместителям руководителя Секретариата Премьер-министра, имеющим высшее юридическое образование, по рекомендации руководителя Секретариата Премьер-министра, согласованной с Премьер-министром Республики Узбекистан.
Уполномоченному при Президенте Республики Узбекистан по защите прав и законных интересов субъектов предпринимательства по рекомендации советника Президента Республики Узбекистан по вопросам правового сопровождения реформ и координации правоохранительной деятельности.
б) 3 класса присваивается Президентом Республики Узбекистан:
руководителям юридических служб Законодательной палаты и Сената Олий Мажлиса Республики Узбекистан по рекомендации руководителя аппарата Законодательной палаты и Сената Олий Мажлиса Республики Узбекистан, согласованной со Спикером Законодательной палаты и Председателем Сената Олий Мажлиса Республики Узбекистан;
руководителю Департамента информационно-аналитического и юридического обеспечения, Полномочному представителю Кабинета Министров Республики Узбекистан в Олий Мажлисе Республики Узбекистан по рекомендации руководителя Секретариата Премьер-министра, согласованной с Премьер-министром Республики Узбекистан.
заместителю Уполномоченного при Президенте Республики Узбекистан по защите прав и законных интересов субъектов предпринимательства по рекомендации советника Президента Республики Узбекистан по вопросам правового сопровождения реформ и координации правоохранительной деятельности.
4 1 . Классные чины советника юстиции 3, 2, 1 классов, а также юриста 3, 2, 1 классов присваиваются министром юстиции Республики Узбекистан:
а) работникам управленческого персонала Администрации Президента Республики Узбекистан, перешедшим на работу из органов и учреждений юстиции Республики Узбекистан либо имеющим классные чины, присвоенные в порядке, предусмотренном для работников органов юстиции, по рекомендации руководителя соответствующего структурного подразделения Администрации Президента Республики Узбекистан, а также по рекомендации директора Агентства эффективности управления при Президенте Республики Узбекистан управленческому персоналу Агентства эффективности управления при Президенте Республики Узбекистан, перешедшему на работу из органов и учреждений юстиции Республики Узбекистан либо имеющему классные чины, присвоенные в порядке, предусмотренном для работников органов юстиции, работникам юридических служб Национального агентства социальной защиты при Президенте Республики Узбекистан, его территориальных подразделений по рекомендации директора Национального агентства социальной защиты при Президенте Республики Узбекистан, работникам управленческого персонала аппарата Уполномоченного при Президенте Республики Узбекистан по защите прав и законных интересов субъектов предпринимательства, перешедшим на работу из органов и учреждений юстиции Республики Узбекистан, по рекомендации Уполномоченного при Президенте Республики Узбекистан по защите прав и законных интересов субъектов предпринимательства;
б) руководителям и работникам юридических служб:
Законодательной палаты и Сената Олий Мажлиса Республики Узбекистан по рекомендации руководителя аппарата Законодательной палаты и Сената Олий Мажлиса Республики Узбекистан;
государственных органов и организаций Республики Узбекистан по рекомендациям руководителей государственных органов и организаций республиканского уровня, а также по своей инициативе;
в) заместителям руководителя Секретариата Премьер-министра, имеющим высшее юридическое образование, по рекомендации руководителя Секретариата Премьер-министра Республики Узбекистан управленческому персоналу Кабинета Министров, перешедшим на работу из органов и учреждений юстиции Республики Узбекистан либо имеющим классные чины, присвоенные в порядке, предусмотренном для работников органов юстиции, по рекомендации заместителя руководителя Секретариата Премьер-министра по вопросам информационно-аналитического и юридического обеспечения.
5. Сроки пребывания в каждом классном чине составляют:
для юристов 3, 2, 1 классов — 2,5 года;
для советников юстиции 3, 2, 1 классов — 4 года.
Срок пребывания в чинах государственного советника юстиции 2 и 3 классов не устанавливается.
6. Министр юстиции Республики Узбекистан вправе присваивать классные чины:
а) до истечения установленного срока выслуги в предыдущем классном чине за особые отличия в работе или за примерное исполнение служебного долга;
б) без соблюдения очередности, но не более чем на два классных чина выше того, в котором состоит работник при выдвижении на высшую должность;
в) на один классный чин ниже, чем предусмотрено занимаемой им должностью, впервые аттестуемым работникам.
7. Лицам, не имеющим опыта работы по соответствующей квалификации, классный чин присваивается не ранее чем через 1 год после назначения на должность.
8. Работникам юридических служб государственных органов и организаций, прослужившим установленный срок в одном классном чине, но имеющим существенные недостатки в служебной деятельности или в поведении, очередной классный чин не присваивается.
9. Работники юридических служб государственных органов и организаций, которым присвоены классные чины, состоят в них пожизненно и могут быть лишены их только при увольнении за действия, не совместимые с работой.
10. За грубое нарушение служебного долга, совершение порочащего проступка или систематическое ненадлежащее исполнение служебных обязанностей работники юридических служб государственных органов и организаций могут быть понижены в чине, но не более чем на два классных чина ниже того, который имеют.
11. Лишение или понижение классного чина производится соответствующими должностными лицами, имеющими право на присвоение классного чина.
12. Порядок проведения аттестации на классные чины работников юридических служб государственных органов и организаций определяется Коллегией Министерства юстиции Республики Узбекистан.
13. Работникам юридических служб государственных органов и организаций, имеющим классные чины, выплачиваются надбавки в размерах, определяемых Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
19 января 2017 г.,
№ ПП-2733