UzbekAI

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг

қарори

УМУМИЙ ТАЛАБЛАР

РЎЙХАТИ

Умумий ўрта ва ўрта махсус таълимнинг давлат таълим стандартларини тасдиқлаш тўғрисида

«Таълим тўғрисида»ги Қонунига мувофиқ, умумтаълим фанларини ўқитишнинг узлуксизлиги ва изчиллигини таъминлаш, замонавий методологиясини яратиш, умумий ўрта ва ўрта махсус, касб-ҳунар таълими давлат таълим стандартларини компетенциявий ёндашув асосида такомиллаштириш, ўқув-методик мажмуаларнинг янги авлодини ишлаб чиқиш ва амалиётга жорий этишни ташкил этиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. Қуйидагилар:

Академик лицей дипломининг давлат намунаси 4-иловага мувофиқ;

Умумий ўрта ва ўрта махсус, профессионал таълим муассасалари учун умумтаълим фанларидан ўқув-методик мажмуаларнинг янги авлодини ишлаб чиқишга қўйиладиган умумий талаблар 5-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

2. Белгилаб қўйилсинки:

умумтаълим мактабларининг бошланғич синфлари учун филология фанлари ва аниқ фанлар бўйича машқ дафтарларини нашр этиш ҳамда етказиб бериш Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳузуридаги Республика мақсадли китоб жамғармасини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида» 2006 йил 1 июндаги ПҚ-363-сон қарорида белгиланган дарсликларни нашр этиш ҳамда етказиб беришни молиялаштириш тартибига асосан, мультимедиали диск иловаси билан таъминлаш эса — ўқитувчиларни ўқув-методик қўлланмалар билан таъминлаш тартиби асосида амалга оширилади.

3. Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими вазирлиги ҳамда Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими маркази:

икки ой муддатда умумий ўрта ва ўрта махсус, касб-ҳунар таълимининг давлат таълим стандартлари талаблари асосида ўқув дастурларини янгидан ишлаб чиқиб, белгиланган тартибда тасдиқласинлар ҳамда умумий ўрта ва ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасаларига етказсинлар;

Ўзбекистон матбуот ва ахборот агентлиги билан биргаликда уч ой муддатда яратилаётган ўқув-методик мажмуаларнинг ўқувчиларни мантиқий фикрлашга ундайдиган, расмларга бой, замонавий матбаа талабларига жавоб берадиган шаклларда чоп этилишини таъминласинлар;

4. Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими маркази Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Маданият вазирлиги, Жисмоний тарбия ва спорт давлат қўмитаси, Ўзбекистон Бадиий академияси ҳамда манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда 2017-2018 ўқув йилига қадар академик лицейларнинг таълим йўналишлари ва касб-ҳунар коллежларининг тайёрлов йўналишлари бўйича малака талаблари, ўқув режалари ва дастурларини ишлаб чиқсин ва белгиланган тартибда тасдиқласин.

5. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги Халқ таълими вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги тақдим этган харажатлар сметалари асосида умумий ўрта ва ўрта махсус, профессионал таълимнинг давлат таълим стандартлари, академик лицейларнинг таълим йўналишлари ва касб-ҳунар коллежларининг тайёрлов йўналишлари бўйича малака талабларини, ўқув режалари ва дастурларини, академик лицей ва профессионал таълим муассасалари диплом, сертификат, академик маълумотномалари бланкаларини чоп этиш учун сарфланадиган маблағларни белгиланган тартибда ажратсин.

6. Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг 6-иловага мувофиқ айрим қарорларига ўзгартиришлар киритилсин.

7. Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг 7-иловага мувофиқ айрим қарорлари 2020 йил 1 сентябрдан бошлаб ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.

8. Вазирликлар ва идоралар ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни бир ой муддатда ушбу қарорга мувофиқлаштирсинлар.

9. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Вазирлар Маҳкамасининг Таълим ва илм-фан масалалари ахборот-таҳлил департаментига юклансин.

Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 6 апрелдаги 187-сон қарорига 4-ИЛОВА

Академик лицей дипломининг давлат намунаси

Академик лицей дипломи намунаси 150 х 100 мм ўлчовда тўқ-кўк (аъло даражали диплом қизил-мармар) рангли ледериндан тайёрланган. Унинг юза томонида босма нақш усулида олтин рангда юқорида Ўзбекистон Республикаси Давлат гербининг тасвири туширилган, пастроқда давлат тилида «AKADEMIK LITSEY DIPLOMI» сўзлари ёзилган.

Аъло даражали дипломлар учун «OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI AKADEMIK LITSEY DIPLOMI» ва «REPUBLIC OF UZBEKISTAN DIPLOMA OF ACADEMIC LYCEUM» сўзларидан қуйида қизил-мармар рангда давлат тилида «Аъло даражали» ва инглиз тилида «With honourʼs» сўзлари ёзилади.

Дипломнинг ички варақ ўлчами 142 х 95 мм, жойлашиш тартиби — горизонтал, офсет босма усулда, бўёқлар сони «оддий» — 4+№, «аъло даражали» — 5+№.

Дипломнинг ҳар икки варағида саккизта позицияда: L ҳарфи ва еттита рақамли тартиб рақами ёзилади.

Муқова материали ранги битирувчилар дипломи — тўқ кўк, «аъло даражали» битирувчилар дипломи қизил-мармар рангли. Тўғри бурчакли (юмшоқ ёстиқча) билан қопланган қаттиқ муқова. Муқова материали — бумвинил (қоғоз қатлами асоси поливинилхлорид) тўқ кўк ва қизил-мармар рангли, материал қалинлиги 170 ± 20 мкм. Муқовада матн олтин ранг зарли қоғозда, диаметри 45 мм бўлган Ўзбекистон Республикаси Давлат герби ва «AKADEMIK LITSEY DIPLOMI» номи қиздириб нақш солиш йўли билан ёзилади.

Қоғоз тафсилоти:

қоғоз-100% пахта, қалинлиги 140 ± 5г/м 2 , оқартиргичсиз, акс этмайдиган ультрабинафша нури;

ёруғликда яхши кўринадиган «пахта кўсаги» кўринишидаги асосий уч ўлчовли сув белгиси;

кўринадиган рангли тола қизил ва яшил тусда, қоғоз сиртида тартибсиз жойлашган, узунлиги 2,5 — 3 мм, «киприк» шаклида, ультрабинафша нурларисиз кўринади;

кўринмайдиган тола кўк ва оч яшил тусда, қоғоз қатламида тартибсиз жойлашган, узунлиги 2,5 — 3 мм, «киприк» шаклида ультрабинафша нурлари остида кўринади.

Босма тафсилоти:

босма жараёнида эксклюзив кимёвий турғун матбаа бўёқлари қўлланилади;

ички варақнинг асосий фони оч жигарранг, икки тангир сеткадан пайдо бўлган ингичка синусоидал чизиқдан ташкил топган нусха кўчирмайдиган ҳимоя сифатида хизмат қилади;

тангир сеткаларининг бири «ирис» эффектини қўллаш билан чоп этилади, яъни марказда яшил рангдан четлари бўйича ҳаво рангга равон ўтади;

ички варақ марказида Ўзбекистон Республикаси Давлат герби чоп этилади, диаметри 35 мм, саккиз бурчак билан ҳошияланади;

бланканинг тўрт бурчагида мураккаб чизиқли нақш жойлаштирилади. Бу нақшлар ҳар хил қалинликдаги чизиқлардан ташкил топади, шакли ва зичлиги бир-бирига қопланиб, ягона зарҳални юзага келтиради. Қалбакиликдан нусха кўчирмайдиган ва сканерланмайдиган ҳимоя сифатида хизмат қилади;

ички варақнинг икки тарафи марказида «Ҳумо» қуши (25 х 40 мм ўлчамли) қиёфасида кўринмайдиган тасвир жойлаштирилади;

кичик матн, бир неча бор катталаштирилгандагина кўринади, узлуксиз чизиқни юзага келтиради ва такрорланадиган «AKADEMIK LITSEY» сўз бирикмасидан иборат. Кичик матн юқори қисмида «ACADEMIC LYCEUM» сўзи «DIPLOM» сўзи остида ўнг тарафда жойлашади. Нусха тушириш ва қалбакилаштиришдан ҳимояланади;

серия «L» ва етти хонали рақам, икки тарафда бир хил берилади. Рақам қора флуоресценция бўёғида чоп этилади, ультрабинафша нурларида яшил рангда ёруғлик сочади.

‎‎Дипломнинг ички чап томони:‎ ‎‎ ‎(Ўзбекистон Республикаси Давлат гербининг тасвири) ‎ ‎O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI ‎AKADEMIK LITSEY DIPLOMI ‎L № 0000000 ‎ ________________________________________________________________________ ‎(familiyasi, ismi, otasining ismi) ‎ ‎20____ yilda ___________________________________________________________ga ‎‎(oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi muassasi nomi) ‎kirib, 20___yilda __________________________________________________________ ________________________________________________________________akademik ‎ litseyni _________________________________________________________ yoʻnalishi ‎(yoʻnalish nomi) ‎ boʻyicha tamomladi. ‎ ‎ ‎‎ ‎ ‎ ‎ M.Oʻ‎ ‎‎Davlat attestatsiya ‎komissiyasi raisi Direktor ‎Kotib(а) ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎‎_______ shahri (tumani), _______ yil ‎‎Roʻyxat raqami ______________

Дипломнинг ички ўнг томони: ‎(Ўзбекистон Республикаси Давлат гербининг тасвири) ‎ ‎TНE REPUBLIC OF UZBEKISTAN ‎ DIPLOMA OF ACADEMIC LYCEUM ‎ ‎L № 0000000 ‎ ‎ ________________________________________________________________________ ‎(full name)‎ ‎________________________________________________________________________ ‎ in 20___ entered‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎________________________________________________________________________ ‎(name of secondary specialized educational establishment) ________________________________________________________________________ ‎and in 20___completed ‎________________________________________________________________________ ‎ ‎(name of academic lyceum) ‎‎________________________________________________________________________ ‎having speсialized in ‎ ________________________________________________________________________ ‎‎‎( field of study ) ‎________________________________________________________________________ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ (Seal)‎ Chairperson of the ‎State ‎Attestation Commission Director Secretary ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ____city (district)_20____year Registration Number______________‎

Академик лицейни тамомлаган битирувчиларга диплом билан бирга ўзлаштиришнинг якуний баҳолари (рейтинг баллари)дан кўчирма варақ берилади.

Диплом кўчирма варағида академик лицей номи, ўқув режасидаги фанлар ва улардан олинган рейтинг баллари ҳамда Давлат аттестацияси натижалари кўрсатилади.

‎‎Академик лицей битирувчиси дипломига кўчирма варақ: ‎ ‎‎(Ўзбекистон Республикаси Давлат гербининг тасвири) ‎ ‎AKADEMIK LITSEY ‎DIРLОMIGA ILOVA ‎ ‎_________RAQAMLI DIРLОMGA ILOVA ‎(diрlоmsiz kuchga ega emas) ‎_______________________________________________________________________ ‎(familiyasi, ismi, otasining ismi) ‎ ‎20_____ yilda ___________________________________________________________ga ‎(oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi muassasi nomi) ‎ ‎kirib, 20___yilda ___________________________________________________________ ‎(akademik litsey) ‎ ‎___________________________________________akademik litseyni tamomladi va оʻqish ‎‎davrida quyidagi fanlarni оʻrgandi hamda ushbu bahоlarni оldi: ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ T/r‎ Fanlar nomi‎‎ Oʻquv rejasida belgilangan soatlar miqdori ‎‎ Toʻplangan reyting ballari ‎‎ 1‎ 2‎‎ 3‎‎ 4‎‎ I. UMUMTAʼLIM FANLARI ‎‎ 1.‎ Ona tili va adabiyot‎‎ ‎‎ ‎‎ 2.‎ Chet tili (__________ )‎‎ ‎‎ ‎‎ 3.‎ Оʻzbek (rus) tili‎‎ ‎‎ ‎‎ 4.‎ Tarix ( Oʻzbekiston tarixi, jahon tarixi)‎‎ ‎‎ ‎‎ 5.‎ Matematika‎‎ ‎‎ ‎‎ 6.‎ Informatika va axborot texnologiyalari‎‎ ‎‎ ‎‎ 7.‎ Fizika. Astronomiya‎‎ ‎‎ ‎‎ 8.‎ Kimyo‎‎ ‎‎ ‎‎ 9.‎ ‎‎Biologiya ‎‎ ‎‎ 10.‎ Amaliy geografiya‎‎ ‎‎ ‎‎ 11.‎ Chaqiruvga qadar boshlangʻich tayyorgarlik‎‎ ‎‎ ‎‎ 12.‎ Jismoniy tarbiya‎‎ ‎‎ ‎‎ 13.‎ Maʼnaviyat asoslari‎‎ ‎‎ ‎‎ 14.‎ Falsafiy fanlar: (Shaxs va jamiyat, dinshunoslik asoslari, estetika)‎‎ ‎‎ ‎‎ 15.‎ Oila psixologiyasi‎‎ ‎‎ ‎‎ 16.‎ Нuquqshunoslik‎‎ ‎‎ ‎‎ 17.‎ ‎‎Oʻzbekiston Konstitutsiyasi ‎‎ ‎‎ 18.‎ ‎‎Milliy istiqlol gʻoyasi: asosiy tushuncha va tamoyillar ‎‎ ‎‎ 19.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 20.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 21.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 22.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 23.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 24.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 25.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 26.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 27.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 28.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎II. YAKUNIY DAVLAT ATTESTATSIYASI 1.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 2.‎ 3.‎ 4.‎ 5 .‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 6.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ Direktоr ‎ ‎Оʻquv ishlari bоʻyicha direktоr оʻrinbоsari ‎ ‎20___ yil «___» __________da berildi ‎ ‎Rоʻyxatga olish raqami ____________. ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

Касб-ҳунар коллежи дипломи ТАВСИФИ

Касб-ҳунар коллежи дипломи 150 х 100 мм ўлчовда яхлит қопланган яшил (аъло даражали диплом қизил-мармар) рангли ледериндан тайёрланган кўринишга эга. Унинг юза томонида босма нақш усулида олтин рангда Ўзбекистон Республикаси Давлат гербининг тасвири туширилади ва ундан пастроқда давлат тилида «KASB-НUNAR KOLLEJI DIPLOMI»сўзи ёзилади.

Аъло даражали дипломлар учун «OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI KASB-НUNAR KOLLEJI DIPLOMI» ва «REPUBLIС OF UZBEKISTAN DIPLOMA OF PROFESSIONAL COLLEGE» сўзларидан қуйида қизил-мармар рангда давлат тилида «Аъло даражали» ва инглиз тилида «With honourʼs» сўзлари ёзилади.

Дипломнинг ҳар икки варағида саккизта позицияда: К ҳарфи ва еттита рақамли тартиб рақами ёзилади.

Муқова материали ранги битирувчилар дипломи — тўқ яшил, «аъло даражали» битирувчилар дипломи қизил-мармар рангли. Тўғри бурчакли (юмшоқ ёстиқча) билан қопланган қаттиқ муқова. Муқова материали — бумвинил (қоғоз қатлами асоси поливинилхлорид) тўқ яшил ва қизил-мармар рангли, материал қалинлиги 170 ± 20 мкм. Муқовада матн олтин ранг зарли қоғозда, диаметри 45 мм бўлган Ўзбекистон Республикаси Давлат герби ва «KASB-НUNAR KOLLEJI DIPLOMI» номи қиздириб нақш солиш йўли билан ёзилади.

Қоғоз тафсилоти:

қоғоз — 100% пахта, қалинлиги 140 ± 5 г/м 2 , оқартиргичсиз, акс этмайдиган ультрабинафша нури;

ёруғликда яхши кўринадиган «пахта кўсаги» кўринишидаги асосий уч ўлчовли сув белгиси;

кўринадиган рангли тола қизил ва яшил тусда, қоғоз сиртида тартибсиз жойлашган, узунлиги 2,5 — 3 мм, «киприк» шаклида, кўз билан кўринади;

кўринмайдиган тола кўк ва оч яшил тусда, қоғоз қатламида тартибсиз жойлашган, узунлиги 2,5 — 3 мм, «киприк» шаклида ультра бинафша нурлари остида кўринади.

Босма тафсилоти:

босма жараёнида эксклюзив кимёвий турғун матбаа бўёқлари қўлланилади;

ички варақнинг икки тарафи марказида «Ҳумо» қуши (25х40 мм ўлчамли) қиёфасида кўринмайдиган тасвир жойлаштирилади;

кичик матн, бир неча бор катталаштирилгандагина кўринади, узлуксиз чизиқни юзага келтиради ва такрорланадиган «KASB-НUNAR KOLLEJI» сўз бирикмасидан иборат. Кичик матн юқори қисмида «KASB-НUNAR KOLLEJI DIPLOMI» сўзи остида чап тарафда ва «REPUBLIС OF UZBEKISTAN» сўзи остида ўнг тарафда жойлашади. Нусха тушириш ва қалбакилаштиришдан ҳимояланади;

серия «K» ва етти хонали рақам, икки тарафда бир хил берилади. Рақам қора флуоресценция бўёғида чоп этилади, ультрабинафша нурларида яшил рангда ёруғлик сочади.

‎‎Дипломнинг ички чап томони:‎ ‎‎ ‎(Ўзбекистон Республикаси Давлат гербининг тасвири) ‎ ‎O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI ‎KASB-НUNAR KOLLEJI DIPLOMI ‎К № 0000000 ‎ ________________________________________________________________________ ‎(familiyasi, ismi, otasining ismi) ‎ ‎20____ yilda ______________________________________________________________ ‎(oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi muassasi nomi) ‎ ________ning toʻla kursini ___________________________________________yoʻnalish‎ boʻyicha tamomladi.‎ ‎ ‎‎ ‎ ‎ ‎ ‎‎Davlat attestatsiya komissiyasining 20___ yil «___» _____________________dagi qaroriga binoan unga ______________________________________________________________ ‎_________________________________________________________________kasbi va ‎________________________________________________________________________ ‎________________________________________________________________________ ‎________________________________________________________ ixtisoslik(lar) berildi. ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ M.Oʻ‎ ‎‎Davlat attestatsiya ‎komissiyasi raisi Direktor ‎Kotib(а) ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎‎ _______ shahri (tumani), _______ yil ‎‎Roʻyxat raqami ______________

Дипломнинг ички ўнг томони: ‎(Ўзбекистон Республикаси Давлат гербининг тасвири) ‎ ‎TНE REPUBLIC OF UZBEKISTAN ‎DIPLOMA OF PROFESSIONAL COLLEGE ‎K № 0000000 ‎ ________________________________________________________________________ ‎(full name) ‎________________________________________________________________________ ‎ in 20__ entered ‎‎________________________________________________________________________ ‎(name of secondary specialized educational establishment) ________________________________________________________________________ ‎and in 20___completed the full course offered by the ‎________________________________________________________________________ ‎(name of secondary specialized educational establishment) ‎________________________________________________________________________ ‎Нaving specialized in ‎________________________________________________________________________ ‎ (field of study) ‎________________________________________________________________________ By the decision of the State Attestation Comission on « __» __________ 20 ____ ‎‎________________________________________________________________________ ‎ ‎Нe/she is qualified as ________________________________________________________________________ (name of profession) ‎________________________________________________________________________ ‎‎and has the following speacialities ‎________________________________________________________________________ ‎________________________________________________________________________ ‎_______________________________________________________________________ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ( Seal)‎ Chairperson of the ‎State ‎Attestation Commission Director Secretary ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ____city (district)_20____year Registration Number______________‎

Касб-ҳунар коллежини тамомлаган битирувчиларга диплом билан бирга ўзлаштиришнинг якуний баҳолари (рейтинг баллари)дан кўчирма варақ берилади.

Диплом кўчирма варағида касб-ҳунар коллежи номи, ўқув режасига мувофиқ равишда ўтилган фанлар ва улардан олинган рейтинг баллари, шунингдек, якуний Давлат аттестацияси натижалари кўрсатилади.

Касб-ҳунар коллежи битирувчиси дипломига кўчирма варақ: ‎ ‎‎(Ўзбекистон Республикаси Давлат гербининг тасвири) ‎ KASB-НUNAR KOLLEJI ‎DIРLОMIGA ILOVA ‎ ‎_________RAQAMLI DIРLОMGA ILOVA ‎(diрlоmsiz kuchga ega emas) ‎_______________________________________________________________________ ‎(familiyasi, ismi, otasining ismi) ‎ ‎20_____ yilda _____________________________________________________________ ‎(oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi muassasi nomi) ‎ ‎gakirib, 20___yilda _________________________________________________________ ‎(kasb-hunar kolleji) ‎______________________________________________kasb-hunar kollejini tamomladi va ‎‎оʻqish davrida quyidagi fanlarni оʻrgandi hamda ushbu bahоlarni оldi: ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ T/r‎ Fanlar nomi‎‎ Oʻquv rejasida belgilangan soatlar miqdori ‎‎ Toʻplangan reyting ballari ‎‎ 1‎ 2‎‎ 3‎‎ 4‎‎ I. UMUMTAʼLIM FANLARI ‎‎ 1.‎ Ona tili va adabiyot‎‎ ‎‎ ‎‎ 2.‎ Chet tili (__________ )‎‎ ‎‎ ‎‎ 3.‎ Оʻzbek (rus) tili‎‎ ‎‎ ‎‎ 4.‎ Tarix ( Oʻzbekiston tarixi, jahon tarixi)‎‎ ‎‎ ‎‎ 5.‎ Matematika‎‎ ‎‎ ‎‎ 6.‎ Informatika va axborot texnologiyalari‎‎ ‎‎ ‎‎ 7.‎ Fizika. Astronomiya‎‎ ‎‎ ‎‎ 8.‎ Kimyo‎‎ ‎‎ ‎‎ 9.‎ ‎‎Biologiya ‎‎ ‎‎ 10.‎ Amaliy geografiya‎‎ ‎‎ ‎‎ 11.‎ Chaqiruvga qadar boshlangʻich tayyorgarlik‎‎ ‎‎ ‎‎ 12.‎ Jismoniy tarbiya‎‎ ‎‎ ‎‎ 13.‎ Maʼnaviyat asoslari‎‎ ‎‎ ‎‎ 14.‎ Falsafiy fanlar: (Shaxs va jamiyat, dinshunoslik asoslari, estetika)‎‎ ‎‎ ‎‎ 15.‎ Oila psixologiyasi‎‎ ‎‎ ‎‎ 16.‎ Нuquqshunoslik‎‎ ‎‎ ‎‎ 17.‎ ‎‎Oʻzbekiston Konstitutsiyasi ‎‎ ‎‎ 18.‎ ‎‎Milliy istiqlol gʻoyasi: asosiy tushuncha va tamoyillar ‎‎ ‎‎ II. KASBIY FANLAR 1.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 2.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 3.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 4.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 5.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 6.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 7.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 8.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 9.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 10.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 11.‎ ‎‎ ‎‎ 12.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 13.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 14.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 15.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 16.‎ ‎‎ ‎‎ 17.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 18.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 19.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 20.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 21.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎II. YAKUNIY DAVLAT ATTESTATSIYASI 1.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 2.‎ 3.‎ 4.‎ 5 .‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 6.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ Kоllej direktоri ‎ ‎Ishlab chiqarish taʼlimi bоʻyicha direktоr оʻrinbоsari ‎ ‎20___ yil «___» __________da berildi ‎ ‎Rоʻyxatga olish raqami ____________ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 6 апрелдаги 187- сон қарорига 5-ИЛОВА

Умумий ўрта ва ўрта махсус, профессионал таълим муассасалари учун умумтаълим фанларидан ўқув-методик мажмуаларнинг янги авлодини ишлаб чиқишга қўйиладиган

1-боб. Умумий қоидалар

1. Мазкур Умумий талаблар «Таълим тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни, Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Умумтаълим мактаблари ўқувчиларини дарсликлар билан таъминлаш тизимини такомиллаштириш борасидаги қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида» 2006 йил 31 майдаги 362-сон қарорига , Вазирлар Маҳкамасининг « 2005 — 2009 йилларда умумтаълим мактаблари учун дарсликлар ва ўқув-методик қўлланмалар нашр этиш дастури тўғрисида » 2004 йил 22 ноябрдаги 548-сон ҳамда « 2009 — 2013 йилларда ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасалари учун ўқув қўлланмаларини нашр этиш дастури тўғрисида » 2009 йил 20 мартдаги 80-сон қарорларига мувофиқ умумий ўрта ва ўрта махсус, профессионал таълим муассасалари учун ўқув-методик мажмуаларни ишлаб чиқиш тартибини белгилайди.

2. Мазкур Умумий талабларда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

Ўқув-методик мажмуа — дарслик, машқ дафтари, ўқитувчи учун методик қўлланма, дарсликларнинг мультимедиали иловасидан иборат мажмуа.

Дарслик — давлат таълим стандартларига мувофиқ ўқув дастури асосида дидактик, методик, педагогик-психологик, эстетик ва гигиеник талабларга жавоб берадиган, ўқув фанининг мавзулари тўлиқ ёритилган, унинг асослари мукаммал ўзлаштирилишига қаратилган, ўқув фанининг мақсад ва вазифаларидан келиб чиққан ҳолда таълим олувчиларнинг ёши ва психофизиологик хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда ишлаб чиқиладиган, назарий маълумотлардан ташқари амалий-тажриба ва синов машқларини қамраб олган китоб шаклидаги ўқув нашри.

Машқ дафтари — дарсликнинг таркибий қисми ҳисобланадиган, давлат таълим стандартларига мувофиқ ўқувчилар томонидан эгалланган билим ва кўникмаларни мустаҳкамлаш ҳамда ўқув фанининг мавзуларига мос равишда ишлаб чиқилган, мантиқ ва тафаккурни ривожлантиришга қаратилган (кроссвордлар, бошқотирмалар, мантиқий фикрлашга ундовчи топшириқлар ва ҳоказо) топшириқлардан иборат бўлган дидактик восита.

Ўқитувчи учун методик қўлланма — дарсликдаги ҳар бир мавзуни самарали ўқитиш методикаси, қўшимча синов топшириқлари ва ўқитувчининг дарсни қизиқарли ташкил этишига оид бошқа методик кўрсатмалар берилган, ҳар бир дарснинг мақсади, дарсда фойдаланиладиган воситалар ва улардан фойдаланиш усуллари, дарснинг мазмуни, амалий машғулотлар, қўшимча топшириқлар ва бошқалар ҳақида методик кўрсатмалар аниқ баён қилинган китоб шаклидаги ўқув нашри.

Дарсликларнинг мультимедиали иловалари — ахборот-коммуникация технологиялари ёрдамида ўқув фанига оид материалларни давлат таълим стандарти ва ўқув дастурига мос равишда ёрита оладиган, ўқув фанини самарали ўзлаштиришга, ўқувчиларнинг мустақил таълим олишига кўмаклашувчи ҳамда видео, овоз, анимация, жадвал, матн ва луғатларни ўз ичига олган, билимларни назоратдан ўтказиш ва мустаҳкамлашга йўналтирилган, ўқув фанининг асосий мазмунини бойитадиган қўшимча материалга эга бўлган ёки шу каби манбаларга мурожаатларни ўз ичига олган интерактив электрон ахборот-таълим ресурси.

3. Ўқув-методик мажмуалар давлат таълим стандартлари, ўқув режа ва дастурларига мувофиқ, дидактик, методик, педагогик-психологик, эстетик ва гигиеник талаблар асосида ишлаб чиқилган дарслик, машқ дафтари, ўқитувчи учун методик қўлланма ва дарсликнинг мультимедиали иловаларини ўз ичига олади.

4. Ўқув-методик мажмуаларни ишлаб чиқиш қонунчилик ҳужжатлари ҳамда ушбу Умумий талабларга мувофиқ амалга оширилади.

2-боб. Умумий ўрта ва ўрта махсус, профессионал таълим муассасалари учун ўқув-методик мажмуаларни ишлаб чиқишнинг мақсад ва вазифалари

5. Ўқув-методик мажмуаларни ишлаб чиқишнинг мақсади умумий ўрта ва ўрта махсус, профессионал таълим муассасалари учун замонавий фан ва техника ривожини ҳисобга олган ҳолда компетенциявий ёндашув талаблари асосида ўқув материаллари мазмуни ва сифатини такомиллаштириш ҳамда ушбу соҳадаги илғор хорижий тажрибани самарали татбиқ этишдан иборат.

6. Ўқув-методик мажмуаларни ишлаб чиқишнинг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:

ўқув-методик мажмуаларнинг янги авлодини ишлаб чиқиш принциплари ҳамда уларнинг мазмуни ва сифатига қўйиладиган талабларни белгилаш;

ўқувчиларда миллий ғурур ва ифтихор, моддий ва маънавий меросга қадриятли муносабатни таркиб топтириш;

давлат таълим стандартлари талаблари асосида ўқувчилар томонидан билим, кўникма ва малака ҳамда компетенцияларнинг тўлиқ ўзлаштирилишига эришиш;

ўқувчиларда мустақил ва эркин фикрлашни ҳамда уларнинг ижодий қобилиятларини ривожлантириш;

янги авлод ўқув-методик мажмуаларини яратиш ва амалиётга жорий этиш;

ўқувчиларда илмий дунёқараш ва глобал тафаккур юритиш компетентлигини шакллантириш;

умумтаълим фанларини ўқитишнинг принципиал янги методологияси асосида таълим-тарбия самарадорлигини ошириш.

3-боб. Умумий ўрта ва ўрта махсус, профессионал таълим муассасалари учун ўқув-методик мажмуаларни ишлаб чиқиш принциплари

7. Ўқув-методик мажмуаларни ишлаб чиқиш қуйидаги принциплар асосида амалга оширилади:

ўқув-методик мажмуалар таълим соҳасидаги давлат сиёсатининг асосий принциплари асосида яратилганлиги;

ўқувчиларнинг ақлий ва жисмоний имкониятлари, ёши, психофизиологик хусусиятлари, билим даражаси, қизиқишлари, лаёқатлари ҳисобга олинганлиги;

ўқувчиларда ватанпарварлик ва миллий ғурур ҳиссини шакллантиришга қаратилганлиги;

умумий ўрта ва ўрта махсус, профессионал таълимнинг зарур ҳажми берилганлиги, ўқувчиларда мустақил ижодий фикрлаш, ташкилотчилик қобилияти ва амалий тажриба кўникмаларини ривожлантиришга йўналтирилганлиги.

4-боб. Ўқув-методик мажмуаларни ишлаб чиқишга қўйиладиган талаблар

8. Ўқув-методик мажмуаларни ишлаб чиқишга қуйидагича талаблар қўйилади:

Дидактик талаблар:

ўқувчи томонидан ўқув материалларининг тўлиқ ўзлаштирилишини таъминлаш;

матнлар ахборот беришга эмас, балки ўқув фанининг мазмун-моҳиятини тушунтириш мақсадларига хизмат қилиши;

қизиқарли, лўнда ва ҳамма учун қулай ва табақалаштирилган бўлиши;

илмий дунёқарашни шакллантириш, ватанпарварлик ва миллатлараро тотувлик талабларига жавоб бериши, аниқ далилларга асосланган материаллардан таркиб топиши;

таълимнинг кундалик ҳаёт ва амалиёт ўртасидаги боғлиқлигини таъминлашга, олинган билимларни амалиётда қўллай олиш лаёқатлари шакллантирилишига, бошқа ўқув фанлари билан узвий боғлиқликни таъминлашга йўналтирилган бўлиши;

расмлар кўринишидаги иллюстрациялар: хариталар, чизмалар, схемалар, жадваллар, диаграммалар ва фотосуратлар билан безатилган бўлиши;

янги тушунчалар, атамалар, қоидалар, формулалар, таърифлар ва шу кабилар луғат кўринишида ифодаланган бўлиши лозим.

Илмий-методик талаблар:

фан-техниканинг сўнгги ютуқларини ўзида акс эттириши;

ўқув фани мавзуларининг мазмунан яхлитлиги таъминланган бўлиши;

ўқув фани мавзулари ўзбек адабий тили қоидаларига тўлиқ риоя қилган ҳолда оддий ва содда, тушунарли ва равон тилда баён қилиниши;

мантиқий кетма-кетликка ва изчилликка амал қилиниши;

миллий ғоя ва Ўзбекистон халқининг менталитетига зид бўлмаган тегишли иллюстрациялар билан бойитилиши;

савол ва топшириқлар аниқ ифодаланган бўлиши;

ўқувчиларни фикрлашга, ёзишга, тасвирлашга, чизма чизишга, ҳисоблашга, амалий ишларни бажаришга, тажрибалар ўтказишга ўргатишда педагогик технологиялардан фойдаланиш назарда тутилган бўлиши;

бир тушунчанинг икки хил атама билан ифодаланишига, саналарни келтиришда мавҳумликка йўл қўйилмаслиги;

касб-ҳунарга йўналтиришга оид матнлар ва расмлар, изоҳли луғат, техник ижодкорлик ва мантиқий тафаккурни ўстиришга қаратилган лойиҳалаш ҳамда моделлаштириш юзасидан топшириқларни қамраб олган бўлиши лозим.

Педагогик-психологик талаблар:

кенг жамоатчилик томонидан тан олинган илмий асосланган маълумотлар, ўқувчиларнинг билим даражалари, эслаб қолиш қобилиятлари, тафаккури ҳисобга олинган ҳолда воқеа ва ҳодисаларнинг моҳиятини англашга ва амалий қизиқишларини ривожлантиришга, билим олишга ва амалий фаолият билан шуғулланишга бўлган эҳтиёжларини тўлақонли қондиришга йўналтирилган бўлиши;

ўқув фани мавзуларининг ўқувчи ёши ва психофизиологик хусусиятларига мос ҳолда берилиши, маълум фактлар, тушунчалар, қоидалар ва фанлараро боғлиқликни ҳисобга олган ҳолда тушунарли баён қилиниши;

ўқувчиларнинг янгиликларни қабул қилиш қобилиятлари, олдин олган билимларини ўзлаштирганлик даражаси ҳисобга олинган бўлиши лозим.

Эстетик талаблар:

имкон даражасида ёрқин, рангли, қизиқарли ва чиройли бўлиши;

матнлар ўқувчига маълум ижобий ҳиссий таъсирларни ўтказиши ва ўқув фанига қизиқиш уйғотиши;

бўлим, боб, параграф ва мавзулар матнларининг турли шакл ва ранглар билан ажратилиши, мутаносиблиги таъминланиши;

расм ва тасвирлар бадиий эстетик талабларга жавоб бериши, аниқ ва тиниқ ифодаланиши лозим.

Гигиеник талаблар:

матн ва иллюстрациялар санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига мос бўлиши;

ҳарфларнинг катталиги ва қоғознинг сифати (оғирлиги, қалинлиги, оқлиги ва шаффофлиги) Вазирлар Маҳкамасининг «Таълим муассасалари учун матбаа маҳсулотларининг хавфсизлиги тўғрисидаги умумий техник регламентни тасдиқлаш тўғрисида» 2015 йил 3 июндаги 146-сон қарори талабларига мос бўлиши лозим.

Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 6 апрелдаги 187-сон қарорига 6-ИЛОВА

Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига киритилаётган ўзгартиришлар

1. Вазирлар Маҳкамасининг 2011 йил 26 августдаги 244-сон қарори (Ўзбекистон Республикаси ҚТ, 2011 й., 8-сон, 73-модда) билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими маркази тўғрисида низомнинг 8-банди тўққизинчи хатбошидаги «тармоқ таълим стандартлари» сўзлари «академик лицейлар таълим йўналишлари ва касб-ҳунар коллежлари тайёрлов йўналишлари бўйича малака талаблари» сўзлари билан алмаштирилсин.

2. Вазирлар Маҳкамасининг 2012 йил 6 июлдаги 200-сон қарори (Ўзбекистон Республикаси ҚТ, 2012 й., 7-сон, 49-модда) билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасида ўрта махсус, касб-ҳунар таълими тўғрисидаги низомда :

а) 17-банд қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«ўрта махсус, касб-ҳунар таълими сифатини назорат қилиш қуйидаги усулларда олиб борилади:

ички назорат — ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасаси томонидан амалга оширилади ва ўрта махсус, касб-ҳунар таълимини бошқариш бўйича ваколатли давлат органи томонидан тасдиқланган рейтинг назорат тизими ҳақидаги низом асосида ўтказилади.

ташқи назорат — Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланган низом асосида амалга оширилади;

давлат-жамоат назорати — таълимни бошқариш бўйича ваколатли давлат органи ва у билан келишилган ҳолда нодавлат нотижорат ташкилотлари ва кадрларга талабгорлар томонидан амалга оширилади;

якуний давлат аттестацияси — ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасаларида якуний давлат аттестациясини ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга мувофиқ амалга оширилади».

б) 20-банднинг иккинчи хатбошидаги «тармоқ таълим стандартларини» сўзлари «академик лицейлар таълим йўналишлари ва касб-ҳунар коллежлари тайёрлов йўналишлари бўйича малака талабларини» сўзлари билан алмаштирилсин.

3. Вазирлар Маҳкамасининг 2013 йил 8 майдаги 124-сон қарорига 1-илова «Умумий қоидалар» бўлимининг ўнинчи хатбоши чиқариб ташлансин.

Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 6 апрелдаги 187-сон қарорига 7-ИЛОВА

Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг 2020 йил 1 сентябрдан бошлаб ўз кучини йўқотган деб ҳисобланадиган қарорлари

1. Вазирлар Маҳкамасининг «Умумий ўрта таълимнинг давлат таълим стандартларини тасдиқлаш тўғрисида» 1999 йил 16 августдаги 390-сон қарори .

2. Вазирлар Маҳкамасининг «Ўрта махсус, касб-ҳунар таълимининг давлат таълим стандартларини тасдиқлаш тўғрисида» 2000 йил 16 октябрдаги 400-сон қарори .

4. Вазирлар Маҳкамасининг «Узлуксиз таълим тизимининг чет тиллар бўйича давлат таълим стандартини тасдиқлаш тўғрисида» 2013 йил 8 майдаги 124-сон қарорининг 2-банди ва унга 2-илова .

Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ

Тошкент ш.,

2017 йил 6 апрель,

187-сон

(Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2017 й., 14-сон, 230-модда; Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 25.10.2018 й., 09/18/858/2095-сон, Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 30.09.2019 й., 09/19/821/3833-сон; 30.09.2019 й., 09/19/822/3840-сон; 24.03.2020 й., 09/20/179/0350-сон; 26.01.2021 й., 07/21/4963/0064-сон; 08.04.2021 й., 09/21/189/0303-сон; 28.04.2021 й., 09/21/243/0388-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.06.2021 й., 09/21/345/0522-сон; 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон; 16.12.2025 й., 09/25/791/1167-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining

qarori

UMUMIY TALABLAR

ROʻYXATI

Umumiy oʻrta va oʻrta maxsus taʼlimning davlat taʼlim standartlarini tasdiqlash toʻgʻrisida

“Taʼlim toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq, umumtaʼlim fanlarini oʻqitishning uzluksizligi va izchilligini taʼminlash, zamonaviy metodologiyasini yaratish, umumiy oʻrta va oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi davlat taʼlim standartlarini kompetensiyaviy yondashuv asosida takomillashtirish, oʻquv-metodik majmualarning yangi avlodini ishlab chiqish va amaliyotga joriy etishni tashkil etish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Quyidagilar:

Akademik litsey diplomining davlat namunasi 4-ilovaga muvofiq;

Umumiy oʻrta va oʻrta maxsus, professional taʼlim muassasalari uchun umumtaʼlim fanlaridan oʻquv-metodik majmualarning yangi avlodini ishlab chiqishga qoʻyiladigan umumiy talablar 5-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Belgilab qoʻyilsinki:

umumtaʼlim maktablarining boshlangʻich sinflari uchun filologiya fanlari va aniq fanlar boʻyicha mashq daftarlarini nashr etish hamda yetkazib berish Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Respublika maqsadli kitob jamgʻarmasini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2006-yil 1-iyundagi PQ-363-son qarorida belgilangan darsliklarni nashr etish hamda yetkazib berishni moliyalashtirish tartibiga asosan, multimediali disk ilovasi bilan taʼminlash esa — oʻqituvchilarni oʻquv-metodik qoʻllanmalar bilan taʼminlash tartibi asosida amalga oshiriladi.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi hamda Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligining Oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi markazi:

ikki oy muddatda umumiy oʻrta va oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimining davlat taʼlim standartlari talablari asosida oʻquv dasturlarini yangidan ishlab chiqib, belgilangan tartibda tasdiqlasinlar hamda umumiy oʻrta va oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi muassasalariga yetkazsinlar;

Oʻzbekiston matbuot va axborot agentligi bilan birgalikda uch oy muddatda yaratilayotgan oʻquv-metodik majmualarning oʻquvchilarni mantiqiy fikrlashga undaydigan, rasmlarga boy, zamonaviy matbaa talablariga javob beradigan shakllarda chop etilishini taʼminlasinlar;

4. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligining Oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi markazi Sogʻliqni saqlash vazirligi, Madaniyat vazirligi, Jismoniy tarbiya va sport davlat qoʻmitasi, Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi hamda manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda 2017-2018 oʻquv yiliga qadar akademik litseylarning taʼlim yoʻnalishlari va kasb-hunar kollejlarining tayyorlov yoʻnalishlari boʻyicha malaka talablari, oʻquv rejalari va dasturlarini ishlab chiqsin va belgilangan tartibda tasdiqlasin.

5. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Xalq taʼlimi vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi taqdim etgan xarajatlar smetalari asosida umumiy oʻrta va oʻrta maxsus, professional taʼlimning davlat taʼlim standartlari, akademik litseylarning taʼlim yoʻnalishlari va kasb-hunar kollejlarining tayyorlov yoʻnalishlari boʻyicha malaka talablarini, oʻquv rejalari va dasturlarini, akademik litsey va professional taʼlim muassasalari diplom, sertifikat, akademik maʼlumotnomalari blankalarini chop etish uchun sarflanadigan mablagʻlarni belgilangan tartibda ajratsin.

6. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 6-ilovaga muvofiq ayrim qarorlariga oʻzgartirishlar kiritilsin.

7. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 7-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari 2020-yil 1-sentabrdan boshlab oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.

8. Vazirliklar va idoralar oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni bir oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsinlar.

9. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Vazirlar Mahkamasining Taʼlim va ilm-fan masalalari axborot-tahlil departamentiga yuklansin.

Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 6-apreldagi 187-son qaroriga 4-ILOVA

Akademik litsey diplomining davlat namunasi

Akademik litsey diplomi namunasi 150 x 100 mm oʻlchovda toʻq-koʻk (aʼlo darajali diplom qizil-marmar) rangli lederindan tayyorlangan. Uning yuza tomonida bosma naqsh usulida oltin rangda yuqorida Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbining tasviri tushirilgan, pastroqda davlat tilida “AKADEMIK LITSEY DIPLOMI” soʻzlari yozilgan.

Aʼlo darajali diplomlar uchun “OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI AKADEMIK LITSEY DIPLOMI” va “REPUBLIC OF UZBEKISTAN DIPLOMA OF ACADEMIC LYCEUM” soʻzlaridan quyida qizil-marmar rangda davlat tilida “Aʼlo darajali” va ingliz tilida “With honourʼs” soʻzlari yoziladi.

Diplomning ichki varaq oʻlchami 142 x 95 mm, joylashish tartibi — gorizontal, ofset bosma usulda, boʻyoqlar soni “oddiy” — 4+№, “aʼlo darajali” — 5+№.

Diplomning har ikki varagʻida sakkizta pozitsiyada: L harfi va yettita raqamli tartib raqami yoziladi.

Muqova materiali rangi bitiruvchilar diplomi — toʻq koʻk, “aʼlo darajali” bitiruvchilar diplomi qizil-marmar rangli. Toʻgʻri burchakli (yumshoq yostiqcha) bilan qoplangan qattiq muqova. Muqova materiali — bumvinil (qogʻoz qatlami asosi polivinilxlorid) toʻq koʻk va qizil-marmar rangli, material qalinligi 170 ± 20 mkm. Muqovada matn oltin rang zarli qogʻozda, diametri 45 mm boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbi va “AKADEMIK LITSEY DIPLOMI” nomi qizdirib naqsh solish yoʻli bilan yoziladi.

Qogʻoz tafsiloti:

qogʻoz-100% paxta, qalinligi 140 ± 5g/m 2 , oqartirgichsiz, aks etmaydigan ultrabinafsha nuri;

yorugʻlikda yaxshi koʻrinadigan “paxta koʻsagi” koʻrinishidagi asosiy uch oʻlchovli suv belgisi;

koʻrinadigan rangli tola qizil va yashil tusda, qogʻoz sirtida tartibsiz joylashgan, uzunligi 2,5 — 3 mm, “kiprik” shaklida, ultrabinafsha nurlarisiz koʻrinadi;

koʻrinmaydigan tola koʻk va och yashil tusda, qogʻoz qatlamida tartibsiz joylashgan, uzunligi 2,5 — 3 mm, “kiprik” shaklida ultrabinafsha nurlari ostida koʻrinadi.

Bosma tafsiloti:

bosma jarayonida eksklyuziv kimyoviy turgʻun matbaa boʻyoqlari qoʻllaniladi;

ichki varaqning asosiy foni och jigarrang, ikki tangir setkadan paydo boʻlgan ingichka sinusoidal chiziqdan tashkil topgan nusxa koʻchirmaydigan himoya sifatida xizmat qiladi;

tangir setkalarining biri “iris” effektini qoʻllash bilan chop etiladi, yaʼni markazda yashil rangdan chetlari boʻyicha havo rangga ravon oʻtadi;

ichki varaq markazida Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbi chop etiladi, diametri 35 mm, sakkiz burchak bilan hoshiyalanadi;

blankaning toʻrt burchagida murakkab chiziqli naqsh joylashtiriladi. Bu naqshlar har xil qalinlikdagi chiziqlardan tashkil topadi, shakli va zichligi bir-biriga qoplanib, yagona zarhalni yuzaga keltiradi. Qalbakilikdan nusxa koʻchirmaydigan va skanerlanmaydigan himoya sifatida xizmat qiladi;

ichki varaqning ikki tarafi markazida “Humo” qushi (25 x 40 mm oʻlchamli) qiyofasida koʻrinmaydigan tasvir joylashtiriladi;

kichik matn, bir necha bor kattalashtirilgandagina koʻrinadi, uzluksiz chiziqni yuzaga keltiradi va takrorlanadigan “AKADEMIK LITSEY” soʻz birikmasidan iborat. Kichik matn yuqori qismida “ACADEMIC LYCEUM” soʻzi “DIPLOM” soʻzi ostida oʻng tarafda joylashadi. Nusxa tushirish va qalbakilashtirishdan himoyalanadi;

seriya “L” va yetti xonali raqam, ikki tarafda bir xil beriladi. Raqam qora fluoressensiya boʻyogʻida chop etiladi, ultrabinafsha nurlarida yashil rangda yorugʻlik sochadi.

‎‎Diplomning ichki chap tomoni:‎ ‎‎ ‎(Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbining tasviri) ‎ ‎O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI ‎AKADEMIK LITSEY DIPLOMI ‎L № 0000000 ‎ ________________________________________________________________________ ‎(familiyasi, ismi, otasining ismi) ‎ ‎20____ yilda ___________________________________________________________ga ‎‎(oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi muassasi nomi) ‎kirib, 20___yilda __________________________________________________________ ________________________________________________________________akademik ‎ litseyni _________________________________________________________ yoʻnalishi ‎(yoʻnalish nomi) ‎ boʻyicha tamomladi. ‎ ‎ ‎‎ ‎ ‎ ‎ M.Oʻ‎ ‎‎Davlat attestatsiya ‎komissiyasi raisi Direktor ‎Kotib(a) ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎‎_______ shahri (tumani), _______ yil ‎‎Roʻyxat raqami ______________

Diplomning ichki oʻng tomoni: ‎(Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbining tasviri) ‎ ‎TNE REPUBLIC OF UZBEKISTAN ‎ DIPLOMA OF ACADEMIC LYCEUM ‎ ‎L № 0000000 ‎ ‎ ________________________________________________________________________ ‎(full name)‎ ‎________________________________________________________________________ ‎ in 20___ entered‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎________________________________________________________________________ ‎(name of secondary specialized educational establishment) ________________________________________________________________________ ‎and in 20___completed ‎________________________________________________________________________ ‎ ‎(name of academic lyceum) ‎‎________________________________________________________________________ ‎having spesialized in ‎ ________________________________________________________________________ ‎‎‎( field of study ) ‎________________________________________________________________________ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ (Seal)‎ Chairperson of the ‎State ‎Attestation Commission Director Secretary ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ____city (district)_20____year Registration Number______________‎

Akademik litseyni tamomlagan bitiruvchilarga diplom bilan birga oʻzlashtirishning yakuniy baholari (reyting ballari)dan koʻchirma varaq beriladi.

Diplom koʻchirma varagʻida akademik litsey nomi, oʻquv rejasidagi fanlar va ulardan olingan reyting ballari hamda Davlat attestatsiyasi natijalari koʻrsatiladi.

‎‎Akademik litsey bitiruvchisi diplomiga koʻchirma varaq: ‎ ‎‎(Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbining tasviri) ‎ ‎AKADEMIK LITSEY ‎DIRLOMIGA ILOVA ‎ ‎_________RAQAMLI DIRLOMGA ILOVA ‎(dirlomsiz kuchga ega emas) ‎_______________________________________________________________________ ‎(familiyasi, ismi, otasining ismi) ‎ ‎20_____ yilda ___________________________________________________________ga ‎(oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi muassasi nomi) ‎ ‎kirib, 20___yilda ___________________________________________________________ ‎(akademik litsey) ‎ ‎___________________________________________akademik litseyni tamomladi va oʻqish ‎‎davrida quyidagi fanlarni oʻrgandi hamda ushbu baholarni oldi: ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ T/r‎ Fanlar nomi‎‎ Oʻquv rejasida belgilangan soatlar miqdori ‎‎ Toʻplangan reyting ballari ‎‎ 1‎ 2‎‎ 3‎‎ 4‎‎ I. UMUMTAʼLIM FANLARI ‎‎ 1.‎ Ona tili va adabiyot‎‎ ‎‎ ‎‎ 2.‎ Chet tili (__________ )‎‎ ‎‎ ‎‎ 3.‎ Oʻzbek (rus) tili‎‎ ‎‎ ‎‎ 4.‎ Tarix ( Oʻzbekiston tarixi, jahon tarixi)‎‎ ‎‎ ‎‎ 5.‎ Matematika‎‎ ‎‎ ‎‎ 6.‎ Informatika va axborot texnologiyalari‎‎ ‎‎ ‎‎ 7.‎ Fizika. Astronomiya‎‎ ‎‎ ‎‎ 8.‎ Kimyo‎‎ ‎‎ ‎‎ 9.‎ ‎‎Biologiya ‎‎ ‎‎ 10.‎ Amaliy geografiya‎‎ ‎‎ ‎‎ 11.‎ Chaqiruvga qadar boshlangʻich tayyorgarlik‎‎ ‎‎ ‎‎ 12.‎ Jismoniy tarbiya‎‎ ‎‎ ‎‎ 13.‎ Maʼnaviyat asoslari‎‎ ‎‎ ‎‎ 14.‎ Falsafiy fanlar: (Shaxs va jamiyat, dinshunoslik asoslari, estetika)‎‎ ‎‎ ‎‎ 15.‎ Oila psixologiyasi‎‎ ‎‎ ‎‎ 16.‎ Nuquqshunoslik‎‎ ‎‎ ‎‎ 17.‎ ‎‎Oʻzbekiston Konstitutsiyasi ‎‎ ‎‎ 18.‎ ‎‎Milliy istiqlol gʻoyasi: asosiy tushuncha va tamoyillar ‎‎ ‎‎ 19.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 20.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 21.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 22.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 23.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 24.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 25.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 26.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 27.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 28.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎II. YAKUNIY DAVLAT ATTESTATSIYASI 1.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 2.‎ 3.‎ 4.‎ 5 .‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 6.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ Direktor ‎ ‎Oʻquv ishlari boʻyicha direktor oʻrinbosari ‎ ‎20___ yil “___” __________da berildi ‎ ‎Roʻyxatga olish raqami ____________. ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

Kasb-hunar kolleji diplomi TAVSIFI

Kasb-hunar kolleji diplomi 150 x 100 mm oʻlchovda yaxlit qoplangan yashil (aʼlo darajali diplom qizil-marmar) rangli lederindan tayyorlangan koʻrinishga ega. Uning yuza tomonida bosma naqsh usulida oltin rangda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbining tasviri tushiriladi va undan pastroqda davlat tilida “KASB-NUNAR KOLLEJI DIPLOMI”soʻzi yoziladi.

Aʼlo darajali diplomlar uchun “OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI KASB-NUNAR KOLLEJI DIPLOMI” va “REPUBLIS OF UZBEKISTAN DIPLOMA OF PROFESSIONAL COLLEGE” soʻzlaridan quyida qizil-marmar rangda davlat tilida “Aʼlo darajali” va ingliz tilida “With honourʼs” soʻzlari yoziladi.

Diplomning ichki varaq oʻlchami 142 x 95 mm, joylashish tartibi — gorizontal, ofset bosma usulda, boʻyoqlar soni “oddiy” — 4+№, “aʼlo darajali” — 5+№.

Diplomning har ikki varagʻida sakkizta pozitsiyada: K harfi va yettita raqamli tartib raqami yoziladi.

Muqova materiali rangi bitiruvchilar diplomi — toʻq yashil, “aʼlo darajali” bitiruvchilar diplomi qizil-marmar rangli. Toʻgʻri burchakli (yumshoq yostiqcha) bilan qoplangan qattiq muqova. Muqova materiali — bumvinil (qogʻoz qatlami asosi polivinilxlorid) toʻq yashil va qizil-marmar rangli, material qalinligi 170 ± 20 mkm. Muqovada matn oltin rang zarli qogʻozda, diametri 45 mm boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbi va “KASB-NUNAR KOLLEJI DIPLOMI” nomi qizdirib naqsh solish yoʻli bilan yoziladi.

Qogʻoz tafsiloti:

qogʻoz — 100% paxta, qalinligi 140 ± 5 g/m 2 , oqartirgichsiz, aks etmaydigan ultrabinafsha nuri;

yorugʻlikda yaxshi koʻrinadigan “paxta koʻsagi” koʻrinishidagi asosiy uch oʻlchovli suv belgisi;

koʻrinadigan rangli tola qizil va yashil tusda, qogʻoz sirtida tartibsiz joylashgan, uzunligi 2,5 — 3 mm, “kiprik” shaklida, koʻz bilan koʻrinadi;

koʻrinmaydigan tola koʻk va och yashil tusda, qogʻoz qatlamida tartibsiz joylashgan, uzunligi 2,5 — 3 mm, “kiprik” shaklida ultra binafsha nurlari ostida koʻrinadi.

Bosma tafsiloti:

bosma jarayonida eksklyuziv kimyoviy turgʻun matbaa boʻyoqlari qoʻllaniladi;

ichki varaqning asosiy foni och jigarrang, ikki tangir setkadan paydo boʻlgan ingichka sinusoidal chiziqdan tashkil topgan nusxa koʻchirmaydigan himoya sifatida xizmat qiladi;

tangir setkalarining biri “iris” effektini qoʻllash bilan chop etiladi, yaʼni markazda yashil rangdan chetlari boʻyicha havo rangga ravon oʻtadi;

ichki varaq markazida Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbi chop etiladi, diametri 35 mm, sakkiz burchak bilan hoshiyalanadi;

ichki varaqning ikki tarafi markazida “Humo” qushi (25x40 mm oʻlchamli) qiyofasida koʻrinmaydigan tasvir joylashtiriladi;

kichik matn, bir necha bor kattalashtirilgandagina koʻrinadi, uzluksiz chiziqni yuzaga keltiradi va takrorlanadigan “KASB-NUNAR KOLLEJI” soʻz birikmasidan iborat. Kichik matn yuqori qismida “KASB-NUNAR KOLLEJI DIPLOMI” soʻzi ostida chap tarafda va “REPUBLIS OF UZBEKISTAN” soʻzi ostida oʻng tarafda joylashadi. Nusxa tushirish va qalbakilashtirishdan himoyalanadi;

seriya “K” va yetti xonali raqam, ikki tarafda bir xil beriladi. Raqam qora fluoressensiya boʻyogʻida chop etiladi, ultrabinafsha nurlarida yashil rangda yorugʻlik sochadi.

‎‎Diplomning ichki chap tomoni:‎ ‎‎ ‎(Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbining tasviri) ‎ ‎O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI ‎KASB-NUNAR KOLLEJI DIPLOMI ‎K № 0000000 ‎ ________________________________________________________________________ ‎(familiyasi, ismi, otasining ismi) ‎ ‎20____ yilda ______________________________________________________________ ‎(oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi muassasi nomi) ‎ ________ning toʻla kursini ___________________________________________yoʻnalish‎ boʻyicha tamomladi.‎ ‎ ‎‎ ‎ ‎ ‎ ‎‎Davlat attestatsiya komissiyasining 20___ yil “___” _____________________dagi qaroriga binoan unga ______________________________________________________________ ‎_________________________________________________________________kasbi va ‎________________________________________________________________________ ‎________________________________________________________________________ ‎________________________________________________________ ixtisoslik(lar) berildi. ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ M.Oʻ‎ ‎‎Davlat attestatsiya ‎komissiyasi raisi Direktor ‎Kotib(a) ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎‎ _______ shahri (tumani), _______ yil ‎‎Roʻyxat raqami ______________

Diplomning ichki oʻng tomoni: ‎(Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbining tasviri) ‎ ‎TNE REPUBLIC OF UZBEKISTAN ‎DIPLOMA OF PROFESSIONAL COLLEGE ‎K № 0000000 ‎ ________________________________________________________________________ ‎(full name) ‎________________________________________________________________________ ‎ in 20__ entered ‎‎________________________________________________________________________ ‎(name of secondary specialized educational establishment) ________________________________________________________________________ ‎and in 20___completed the full course offered by the ‎________________________________________________________________________ ‎(name of secondary specialized educational establishment) ‎________________________________________________________________________ ‎Naving specialized in ‎________________________________________________________________________ ‎ (field of study) ‎________________________________________________________________________ By the decision of the State Attestation Comission on “ __” __________ 20 ____ ‎‎________________________________________________________________________ ‎ ‎Ne/she is qualified as ________________________________________________________________________ (name of profession) ‎________________________________________________________________________ ‎‎and has the following speacialities ‎________________________________________________________________________ ‎________________________________________________________________________ ‎_______________________________________________________________________ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ( Seal)‎ Chairperson of the ‎State ‎Attestation Commission Director Secretary ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ____city (district)_20____year Registration Number______________‎

Kasb-hunar kollejini tamomlagan bitiruvchilarga diplom bilan birga oʻzlashtirishning yakuniy baholari (reyting ballari)dan koʻchirma varaq beriladi.

Diplom koʻchirma varagʻida kasb-hunar kolleji nomi, oʻquv rejasiga muvofiq ravishda oʻtilgan fanlar va ulardan olingan reyting ballari, shuningdek, yakuniy Davlat attestatsiyasi natijalari koʻrsatiladi.

Kasb-hunar kolleji bitiruvchisi diplomiga koʻchirma varaq: ‎ ‎‎(Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbining tasviri) ‎ KASB-NUNAR KOLLEJI ‎DIRLOMIGA ILOVA ‎ ‎_________RAQAMLI DIRLOMGA ILOVA ‎(dirlomsiz kuchga ega emas) ‎_______________________________________________________________________ ‎(familiyasi, ismi, otasining ismi) ‎ ‎20_____ yilda _____________________________________________________________ ‎(oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi muassasi nomi) ‎ ‎gakirib, 20___yilda _________________________________________________________ ‎(kasb-hunar kolleji) ‎______________________________________________kasb-hunar kollejini tamomladi va ‎‎oʻqish davrida quyidagi fanlarni oʻrgandi hamda ushbu baholarni oldi: ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ T/r‎ Fanlar nomi‎‎ Oʻquv rejasida belgilangan soatlar miqdori ‎‎ Toʻplangan reyting ballari ‎‎ 1‎ 2‎‎ 3‎‎ 4‎‎ I. UMUMTAʼLIM FANLARI ‎‎ 1.‎ Ona tili va adabiyot‎‎ ‎‎ ‎‎ 2.‎ Chet tili (__________ )‎‎ ‎‎ ‎‎ 3.‎ Oʻzbek (rus) tili‎‎ ‎‎ ‎‎ 4.‎ Tarix ( Oʻzbekiston tarixi, jahon tarixi)‎‎ ‎‎ ‎‎ 5.‎ Matematika‎‎ ‎‎ ‎‎ 6.‎ Informatika va axborot texnologiyalari‎‎ ‎‎ ‎‎ 7.‎ Fizika. Astronomiya‎‎ ‎‎ ‎‎ 8.‎ Kimyo‎‎ ‎‎ ‎‎ 9.‎ ‎‎Biologiya ‎‎ ‎‎ 10.‎ Amaliy geografiya‎‎ ‎‎ ‎‎ 11.‎ Chaqiruvga qadar boshlangʻich tayyorgarlik‎‎ ‎‎ ‎‎ 12.‎ Jismoniy tarbiya‎‎ ‎‎ ‎‎ 13.‎ Maʼnaviyat asoslari‎‎ ‎‎ ‎‎ 14.‎ Falsafiy fanlar: (Shaxs va jamiyat, dinshunoslik asoslari, estetika)‎‎ ‎‎ ‎‎ 15.‎ Oila psixologiyasi‎‎ ‎‎ ‎‎ 16.‎ Nuquqshunoslik‎‎ ‎‎ ‎‎ 17.‎ ‎‎Oʻzbekiston Konstitutsiyasi ‎‎ ‎‎ 18.‎ ‎‎Milliy istiqlol gʻoyasi: asosiy tushuncha va tamoyillar ‎‎ ‎‎ II. KASBIY FANLAR 1.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 2.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 3.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 4.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 5.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 6.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 7.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 8.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 9.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 10.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 11.‎ ‎‎ ‎‎ 12.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 13.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 14.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 15.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 16.‎ ‎‎ ‎‎ 17.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 18.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 19.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 20.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 21.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎II. YAKUNIY DAVLAT ATTESTATSIYASI 1.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 2.‎ 3.‎ 4.‎ 5 .‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 6.‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ Kollej direktori ‎ ‎Ishlab chiqarish taʼlimi boʻyicha direktor oʻrinbosari ‎ ‎20___ yil “___” __________da berildi ‎ ‎Roʻyxatga olish raqami ____________ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 6-apreldagi 187- son qaroriga 5-ILOVA

Umumiy oʻrta va oʻrta maxsus, professional taʼlim muassasalari uchun umumtaʼlim fanlaridan oʻquv-metodik majmualarning yangi avlodini ishlab chiqishga qoʻyiladigan

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Mazkur Umumiy talablar “Taʼlim toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Umumtaʼlim maktablari oʻquvchilarini darsliklar bilan taʼminlash tizimini takomillashtirish borasidagi qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2006-yil 31-maydagi 362-son qaroriga , Vazirlar Mahkamasining “ 2005 — 2009-yillarda umumtaʼlim maktablari uchun darsliklar va oʻquv-metodik qoʻllanmalar nashr etish dasturi toʻgʻrisida ” 2004-yil 22-noyabrdagi 548-son hamda “ 2009 — 2013-yillarda oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi muassasalari uchun oʻquv qoʻllanmalarini nashr etish dasturi toʻgʻrisida ” 2009-yil 20-martdagi 80-son qarorlariga muvofiq umumiy oʻrta va oʻrta maxsus, professional taʼlim muassasalari uchun oʻquv-metodik majmualarni ishlab chiqish tartibini belgilaydi.

2. Mazkur Umumiy talablarda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

Oʻquv-metodik majmua — darslik, mashq daftari, oʻqituvchi uchun metodik qoʻllanma, darsliklarning multimediali ilovasidan iborat majmua.

Darslik — davlat taʼlim standartlariga muvofiq oʻquv dasturi asosida didaktik, metodik, pedagogik-psixologik, estetik va gigiyenik talablarga javob beradigan, oʻquv fanining mavzulari toʻliq yoritilgan, uning asoslari mukammal oʻzlashtirilishiga qaratilgan, oʻquv fanining maqsad va vazifalaridan kelib chiqqan holda taʼlim oluvchilarning yoshi va psixofiziologik xususiyatlarini hisobga olgan holda ishlab chiqiladigan, nazariy maʼlumotlardan tashqari amaliy-tajriba va sinov mashqlarini qamrab olgan kitob shaklidagi oʻquv nashri.

Mashq daftari — darslikning tarkibiy qismi hisoblanadigan, davlat taʼlim standartlariga muvofiq oʻquvchilar tomonidan egallangan bilim va koʻnikmalarni mustahkamlash hamda oʻquv fanining mavzulariga mos ravishda ishlab chiqilgan, mantiq va tafakkurni rivojlantirishga qaratilgan (krossvordlar, boshqotirmalar, mantiqiy fikrlashga undovchi topshiriqlar va hokazo) topshiriqlardan iborat boʻlgan didaktik vosita.

Oʻqituvchi uchun metodik qoʻllanma — darslikdagi har bir mavzuni samarali oʻqitish metodikasi, qoʻshimcha sinov topshiriqlari va oʻqituvchining darsni qiziqarli tashkil etishiga oid boshqa metodik koʻrsatmalar berilgan, har bir darsning maqsadi, darsda foydalaniladigan vositalar va ulardan foydalanish usullari, darsning mazmuni, amaliy mashgʻulotlar, qoʻshimcha topshiriqlar va boshqalar haqida metodik koʻrsatmalar aniq bayon qilingan kitob shaklidagi oʻquv nashri.

Darsliklarning multimediali ilovalari — axborot-kommunikatsiya texnologiyalari yordamida oʻquv faniga oid materiallarni davlat taʼlim standarti va oʻquv dasturiga mos ravishda yorita oladigan, oʻquv fanini samarali oʻzlashtirishga, oʻquvchilarning mustaqil taʼlim olishiga koʻmaklashuvchi hamda video, ovoz, animatsiya, jadval, matn va lugʻatlarni oʻz ichiga olgan, bilimlarni nazoratdan oʻtkazish va mustahkamlashga yoʻnaltirilgan, oʻquv fanining asosiy mazmunini boyitadigan qoʻshimcha materialga ega boʻlgan yoki shu kabi manbalarga murojaatlarni oʻz ichiga olgan interaktiv elektron axborot-taʼlim resursi.

3. Oʻquv-metodik majmualar davlat taʼlim standartlari, oʻquv reja va dasturlariga muvofiq, didaktik, metodik, pedagogik-psixologik, estetik va gigiyenik talablar asosida ishlab chiqilgan darslik, mashq daftari, oʻqituvchi uchun metodik qoʻllanma va darslikning multimediali ilovalarini oʻz ichiga oladi.

4. Oʻquv-metodik majmualarni ishlab chiqish qonunchilik hujjatlari hamda ushbu Umumiy talablarga muvofiq amalga oshiriladi.

2-bob. Umumiy oʻrta va oʻrta maxsus, professional taʼlim muassasalari uchun oʻquv-metodik majmualarni ishlab chiqishning maqsad va vazifalari

5. Oʻquv-metodik majmualarni ishlab chiqishning maqsadi umumiy oʻrta va oʻrta maxsus, professional taʼlim muassasalari uchun zamonaviy fan va texnika rivojini hisobga olgan holda kompetensiyaviy yondashuv talablari asosida oʻquv materiallari mazmuni va sifatini takomillashtirish hamda ushbu sohadagi ilgʻor xorijiy tajribani samarali tatbiq etishdan iborat.

6. Oʻquv-metodik majmualarni ishlab chiqishning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

oʻquv-metodik majmualarning yangi avlodini ishlab chiqish prinsiplari hamda ularning mazmuni va sifatiga qoʻyiladigan talablarni belgilash;

oʻquvchilarda milliy gʻurur va iftixor, moddiy va maʼnaviy merosga qadriyatli munosabatni tarkib toptirish;

davlat taʼlim standartlari talablari asosida oʻquvchilar tomonidan bilim, koʻnikma va malaka hamda kompetensiyalarning toʻliq oʻzlashtirilishiga erishish;

oʻquvchilarda mustaqil va erkin fikrlashni hamda ularning ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirish;

yangi avlod oʻquv-metodik majmualarini yaratish va amaliyotga joriy etish;

oʻquvchilarda ilmiy dunyoqarash va global tafakkur yuritish kompetentligini shakllantirish;

umumtaʼlim fanlarini oʻqitishning prinsipial yangi metodologiyasi asosida taʼlim-tarbiya samaradorligini oshirish.

3-bob. Umumiy oʻrta va oʻrta maxsus, professional taʼlim muassasalari uchun oʻquv-metodik majmualarni ishlab chiqish prinsiplari

7. Oʻquv-metodik majmualarni ishlab chiqish quyidagi prinsiplar asosida amalga oshiriladi:

oʻquv-metodik majmualar taʼlim sohasidagi davlat siyosatining asosiy prinsiplari asosida yaratilganligi;

oʻquvchilarning aqliy va jismoniy imkoniyatlari, yoshi, psixofiziologik xususiyatlari, bilim darajasi, qiziqishlari, layoqatlari hisobga olinganligi;

oʻquvchilarda vatanparvarlik va milliy gʻurur hissini shakllantirishga qaratilganligi;

umumiy oʻrta va oʻrta maxsus, professional taʼlimning zarur hajmi berilganligi, oʻquvchilarda mustaqil ijodiy fikrlash, tashkilotchilik qobiliyati va amaliy tajriba koʻnikmalarini rivojlantirishga yoʻnaltirilganligi.

4-bob. Oʻquv-metodik majmualarni ishlab chiqishga qoʻyiladigan talablar

8. Oʻquv-metodik majmualarni ishlab chiqishga quyidagicha talablar qoʻyiladi:

Didaktik talablar:

oʻquvchi tomonidan oʻquv materiallarining toʻliq oʻzlashtirilishini taʼminlash;

matnlar axborot berishga emas, balki oʻquv fanining mazmun-mohiyatini tushuntirish maqsadlariga xizmat qilishi;

qiziqarli, loʻnda va hamma uchun qulay va tabaqalashtirilgan boʻlishi;

ilmiy dunyoqarashni shakllantirish, vatanparvarlik va millatlararo totuvlik talablariga javob berishi, aniq dalillarga asoslangan materiallardan tarkib topishi;

taʼlimning kundalik hayot va amaliyot oʻrtasidagi bogʻliqligini taʼminlashga, olingan bilimlarni amaliyotda qoʻllay olish layoqatlari shakllantirilishiga, boshqa oʻquv fanlari bilan uzviy bogʻliqlikni taʼminlashga yoʻnaltirilgan boʻlishi;

rasmlar koʻrinishidagi illustratsiyalar: xaritalar, chizmalar, sxemalar, jadvallar, diagrammalar va fotosuratlar bilan bezatilgan boʻlishi;

yangi tushunchalar, atamalar, qoidalar, formulalar, taʼriflar va shu kabilar lugʻat koʻrinishida ifodalangan boʻlishi lozim.

Ilmiy-metodik talablar:

fan-texnikaning soʻnggi yutuqlarini oʻzida aks ettirishi;

oʻquv fani mavzularining mazmunan yaxlitligi taʼminlangan boʻlishi;

oʻquv fani mavzulari oʻzbek adabiy tili qoidalariga toʻliq rioya qilgan holda oddiy va sodda, tushunarli va ravon tilda bayon qilinishi;

mantiqiy ketma-ketlikka va izchillikka amal qilinishi;

milliy gʻoya va Oʻzbekiston xalqining mentalitetiga zid boʻlmagan tegishli illustratsiyalar bilan boyitilishi;

savol va topshiriqlar aniq ifodalangan boʻlishi;

oʻquvchilarni fikrlashga, yozishga, tasvirlashga, chizma chizishga, hisoblashga, amaliy ishlarni bajarishga, tajribalar oʻtkazishga oʻrgatishda pedagogik texnologiyalardan foydalanish nazarda tutilgan boʻlishi;

bir tushunchaning ikki xil atama bilan ifodalanishiga, sanalarni keltirishda mavhumlikka yoʻl qoʻyilmasligi;

kasb-hunarga yoʻnaltirishga oid matnlar va rasmlar, izohli lugʻat, texnik ijodkorlik va mantiqiy tafakkurni oʻstirishga qaratilgan loyihalash hamda modellashtirish yuzasidan topshiriqlarni qamrab olgan boʻlishi lozim.

Pedagogik-psixologik talablar:

keng jamoatchilik tomonidan tan olingan ilmiy asoslangan maʼlumotlar, oʻquvchilarning bilim darajalari, eslab qolish qobiliyatlari, tafakkuri hisobga olingan holda voqea va hodisalarning mohiyatini anglashga va amaliy qiziqishlarini rivojlantirishga, bilim olishga va amaliy faoliyat bilan shugʻullanishga boʻlgan ehtiyojlarini toʻlaqonli qondirishga yoʻnaltirilgan boʻlishi;

oʻquv fani mavzularining oʻquvchi yoshi va psixofiziologik xususiyatlariga mos holda berilishi, maʼlum faktlar, tushunchalar, qoidalar va fanlararo bogʻliqlikni hisobga olgan holda tushunarli bayon qilinishi;

oʻquvchilarning yangiliklarni qabul qilish qobiliyatlari, oldin olgan bilimlarini oʻzlashtirganlik darajasi hisobga olingan boʻlishi lozim.

Estetik talablar:

imkon darajasida yorqin, rangli, qiziqarli va chiroyli boʻlishi;

matnlar oʻquvchiga maʼlum ijobiy hissiy taʼsirlarni oʻtkazishi va oʻquv faniga qiziqish uygʻotishi;

boʻlim, bob, paragraf va mavzular matnlarining turli shakl va ranglar bilan ajratilishi, mutanosibligi taʼminlanishi;

rasm va tasvirlar badiiy estetik talablarga javob berishi, aniq va tiniq ifodalanishi lozim.

Gigiyenik talablar:

matn va illustratsiyalar sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga mos boʻlishi;

harflarning kattaligi va qogʻozning sifati (ogʻirligi, qalinligi, oqligi va shaffofligi) Vazirlar Mahkamasining “Taʼlim muassasalari uchun matbaa mahsulotlarining xavfsizligi toʻgʻrisidagi umumiy texnik reglamentni tasdiqlash toʻgʻrisida” 2015-yil 3-iyundagi 146-son qarori talablariga mos boʻlishi lozim.

Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 6-apreldagi 187-son qaroriga 6-ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga kiritilayotgan oʻzgartirishlar

1. Vazirlar Mahkamasining 2011-yil 26-avgustdagi 244-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2011-y., 8-son, 73-modda) bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligining Oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi markazi toʻgʻrisida nizomning 8-bandi toʻqqizinchi xatboshidagi “tarmoq taʼlim standartlari” soʻzlari “akademik litseylar taʼlim yoʻnalishlari va kasb-hunar kollejlari tayyorlov yoʻnalishlari boʻyicha malaka talablari” soʻzlari bilan almashtirilsin.

2. Vazirlar Mahkamasining 2012-yil 6-iyuldagi 200-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2012-y., 7-son, 49-modda) bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasida oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi toʻgʻrisidagi nizomda :

a) 17-band quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi sifatini nazorat qilish quyidagi usullarda olib boriladi:

ichki nazorat — oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi muassasasi tomonidan amalga oshiriladi va oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimini boshqarish boʻyicha vakolatli davlat organi tomonidan tasdiqlangan reyting nazorat tizimi haqidagi nizom asosida oʻtkaziladi.

tashqi nazorat — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlangan nizom asosida amalga oshiriladi;

davlat-jamoat nazorati — taʼlimni boshqarish boʻyicha vakolatli davlat organi va u bilan kelishilgan holda nodavlat notijorat tashkilotlari va kadrlarga talabgorlar tomonidan amalga oshiriladi;

yakuniy davlat attestatsiyasi — oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi muassasalarida yakuniy davlat attestatsiyasini oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq amalga oshiriladi”.

b) 20-bandning ikkinchi xatboshidagi “tarmoq taʼlim standartlarini” soʻzlari “akademik litseylar taʼlim yoʻnalishlari va kasb-hunar kollejlari tayyorlov yoʻnalishlari boʻyicha malaka talablarini” soʻzlari bilan almashtirilsin.

3. Vazirlar Mahkamasining 2013-yil 8-maydagi 124-son qaroriga 1-ilova “Umumiy qoidalar” boʻlimining oʻninchi xatboshi chiqarib tashlansin.

Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 6-apreldagi 187-son qaroriga 7-ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 2020-yil 1-sentabrdan boshlab oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblanadigan qarorlari

1. Vazirlar Mahkamasining “Umumiy oʻrta taʼlimning davlat taʼlim standartlarini tasdiqlash toʻgʻrisida” 1999-yil 16-avgustdagi 390-son qarori .

2. Vazirlar Mahkamasining “Oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimining davlat taʼlim standartlarini tasdiqlash toʻgʻrisida” 2000-yil 16-oktabrdagi 400-son qarori .

4. Vazirlar Mahkamasining “Uzluksiz taʼlim tizimining chet tillar boʻyicha davlat taʼlim standartini tasdiqlash toʻgʻrisida” 2013-yil 8-maydagi 124-son qarorining 2-bandi va unga 2-ilova .

Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV

Toshkent sh.,

2017-yil 6-aprel,

187-son

(Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2017-y., 14-son, 230-modda; Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 25.10.2018-y., 09/18/858/2095-son, Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 30.09.2019-y., 09/19/821/3833-son; 30.09.2019-y., 09/19/822/3840-son; 24.03.2020-y., 09/20/179/0350-son; 26.01.2021-y., 07/21/4963/0064-son; 08.04.2021-y., 09/21/189/0303-son; 28.04.2021-y., 09/21/243/0388-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 04.06.2021-y., 09/21/345/0522-son; 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son; 16.12.2025-y., 09/25/791/1167-son)

lex.uz