UzbekAI

← Qonunlar

📅 2017-yil 21-aprel · Prezident farmonlari

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2017 йил 21 апрель · Президент фармонлари

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 21 апреля 2017 г. · Указы Президента

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 21 April 2017 · Presidential decrees

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикаси Президентининг

Фармони

ШАРҲ

Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида давлат бошқаруви тизимини такомиллаштириш тўғрисида

Республикада экологик хавфсизликни таъминлаш ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида давлат бошқарувини тубдан такомиллаштириш, экологик ҳолатни яхшилаш, чиқиндиларнинг фуқаролар соғлиғига зарарли таъсирининг олдини олиш, аҳоли турмуш даражаси ва сифатини ошириш учун қулай шароитлар яратиш, маиший чиқиндиларни йиғиш, сақлаш, ташиш, утилизация қилиш, қайта ишлаш ва кўмиш тизимини янада такомиллаштириш мақсадида:

5. Белгилансинки:

Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси Ўзбекистон Республикаси Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитасининг шартномалари ва мажбуриятлари бўйича ҳуқуқий вориси ҳисобланади;

Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитасининг ўз ваколатлари доирасида қабул қилган ва норматив-ҳуқуқий характерга эга бўлган қарорлари давлат ва хўжалик бошқаруви органлари, маҳаллий давлат ҳокимияти ва бошқаруви органлари, хўжалик юритувчи субъектлар, мулкчилик шакллари ва идоравий бўйсунишидан қатъий назар, фуқаролар томонидан бажарилиши мажбурийдир;

Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида содир этилган ҳуқуқбузарликлар учун, шу жумладан, чиқиндилар билан боғлиқ ишлар соҳасидаги қонунчиликни бузганлик учун айбдор шахсларни ўрнатилган тартибда маъмурий жавобгарликка тортиш ҳуқуқига эгадир.

6. Қуйидагилар:

Қорақалпоғистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш қўмитаси, вилоятлар экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш бошқармалари ҳузурида «Тоза ҳудуд» давлат унитар корхоналари ва шаҳарларда ҳамда республика туманларида туман ҳокимликлари ҳузуридаги ободонлаштириш бошқармаларининг маиший чиқиндиларни ташиб кетиш бўйича хизматлар кўрсатиш участкалари негизида уларнинг филиаллари ташкил этилсин.

8. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги, Марказий банки, Адлия вазирлигининг Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитасида табиатни муҳофаза қилиш республика ва ҳудудий жамғармалари негизида Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш жамғармасини ташкил этиш, унинг маблағларини, биринчи навбатда, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, шу жумладан, чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш, биоресурсларни сақлаш ва қайта тиклаш, экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва унинг мониторинги соҳасидаги илмий-тадқиқот фаолиятини олиб бориш, тарғибот ва таълим ишларини ташкил этиш, экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида мутахассислар тайёрлаш ва уларни қайта тайёрлаш, шунингдек, Давлат қўмитаси зиммасига юкланган вазифалар ва функцияларни амалга ошириш билан алоқадор бошқа мақсадларга йўналтириш тўғрисидаги таклифлари қабул қилинсин.

9. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

а) бир ҳафта муддатда Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси фаолиятини ташкил этишни таъминлаш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ва «2017 — 2021 йилларда маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш тизимини тубдан такомиллаштириш ва ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорлари лойиҳасини киритсин, Чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш тизимини такомиллаштириш ва мувофиқлаштириш Республика комиссияси тузилишини назарда тутсин;

б) Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасига Ўзбекистон Республикасининг қуйидаги қонун лойиҳаларини икки ҳафта муддатда киритсин:

Ўзбекистон Республикаси Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитасининг раисини лавозимга тайинлаш ва лавозимидан озод этиш бўйича «Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 80 ва 93-моддаларига ўзгартишлар киритиш тўғрисида»;

чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги қонунчиликни бузганлик учун жарима санкциялари миқдорларини оширишни назарда тутиб, фуқаролар ва мансабдор шахсларнинг жавобгарлигини кучайтиришни кўзда тутувчи «Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги Кодексига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»;

кенг тарқалган фойдали қазилмаларни қазиб олишнинг белгиланган тартибини бузганлик учун жисмоний ва юридик шахсларнинг жавобгарлигини кучайтириш юзасидан «Ўзбекистон Республикасининг «Табиатни муҳофаза қилиш тўғрисида»ги ва «Ер ости бойликлари тўғрисида»ги қонунларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида».

10. Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси Адлия вазирлиги, манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда икки ой муддатда қонун ҳужжатларига ушбу Фармондан келиб чиқадиган ўзгартиш ва қўшимчалар тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин.

11. Мазкур Фармоннинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А.Н. Арипов зиммасига юклансин.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 21 апрелда имзоланган «Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида давлат бошқаруви тизимини такомиллаштириш тўғрисида»ги ПФ-5024-сонли Фармонига

Мустақиллик йилларида Ўзбекистон Республикасида экологик хавфсизликни таъминлаш бўйича муҳим ҳуқуқий, ташкилий ва ижтимоий-иқтисодий чора-тадбирлар ишлаб чиқилди ва амалга оширилди. Атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш соҳасидаги муносабатларни бевосита тартибга солувчи 15 дан зиёд қонун, табиий ресурсларнинг айрим турларидан фойдаланиш механизмлари ва шартлари, шунингдек, давлат экологик экспертизасини амалга ошириш, турли тоифадаги қўриқланадиган ҳудудларни ташкил қилиш ва уларда алоҳида фойдаланиш режимини ўрнатиш тартиб-таомиллари ва бошқа масалаларни белгилаб берган 30 дан ортиқ норматив-ҳуқуқий ҳужжат қабул қилинди ва амал қилмоқда. Қабул қилинган ҳужжатлар атроф-муҳит объектларининг ифлосланиш даражасини маълум даражада камайтириш, қўриқланадиган табиий ҳудудлар тизимини ривожлантириш, халқаро ташкилотларни миллий экологик муаммоларни ҳал этишга жалб қилиш имконини берди. Шу билан бирга, атроф-муҳит муҳофазаси соҳасида амалдаги давлат бошқаруви тизими ва назорати бўйича ўтказилган таҳлил бир қатор камчилик ва муаммолар борлигини кўрсатди, хусусан: чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида жисмоний ва юридик шахслар, махсус ваколатли давлат органлари, ташкилот ва корхоналар фаолиятини мувофиқлаштирувчи ҳамда назорат қилувчи ягона давлат органининг мавжуд эмаслиги; Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитасининг Вазирлар Маҳкамасига бўйсуниш тартибининг ҳуқуқий асослари йўқлиги туфайли атроф-муҳит муҳофазаси соҳасида идоралараро тўлақонли ҳамкорлик қилиш ва бу борадаги вазифаларни амалий жиҳатдан ҳал этиш имкони йўқлиги; атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиатдан оқилона фойдаланиш соҳасидаги экологик, санитария меъёр ва талабларини бузганлик учун қонунчиликда назарда тутилган маъмурий жазо чораларининг етарли эмаслиги ва самараси пастлиги; Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитасининг чиқиндилар билан ишлаш соҳасидаги ваколатлари фақат ишлаб чиқариш чиқиндиларини назорат қилиш билан чекланган эди. Қўмитанинг амалдаги ташкилий тузилиши ва штатлар бирлиги унга юклатилган вазифаларни сифатли ва тўлиқ ҳажмда амалга ошириш имконини бермаяпти. Шу муносабат билан, экология, атроф-муҳит муҳофазаси, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш ва уларни қайта тиклаш, чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги давлат сиёсатининг самарали амалга оширилишини таъминлаш, бу йўналишдаги давлат бошқаруви ва назорат тизимини такомиллаштириш мақсадида, шунингдек, «2017 — 2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясини «Халқ билан мулоқот ва инсон манфаатлари йили»да амалга оширишга оид Давлат дастурида кўзда тутилган бошқа вазифаларни ҳал этиш учун Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида давлат бошқаруви тизимини такомиллаштириш тўғрисида»ги Фармони қабул қилинди. Фармонда Ўзбекистон Республикаси Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитасини Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига бўйсунувчи ва ҳисобот берувчи Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитасига айлантириш (кейинги ўринларда — Давлат экология қўмитаси) назарда тутилмоқда. Фармон билан Давлат экология қўмитасига қуйидаги вазифалар юкланди: экология, атроф-муҳит муҳофазаси, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш ва уларни қайта тиклаш соҳасида давлат бошқарувини амалга ошириш; маиший чиқиндиларни тўплаш, ташиш, қайта ишлаш, утилизация қилиш ва кўмиш ишларининг самарали тизимини ташкил этиш; атроф-муҳитнинг экологик ҳолати мақбул тарзда сақланишини, экология тизимлари, табиий комплекслар ва алоҳида объектларни қўриқлашни, экологик вазият соғломлаштирилишини таъминлаш; ер, ер ости бойликлари, сув, ўрмонлар, қўриқланадиган табиий ҳудудлар, ҳайвонот ва ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва улардан фойдаланиш, атмосфера ҳавосини муҳофаза қилиш, чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги қонунчиликка риоя қилиш борасида давлат экологик назоратини амалга ошириш; экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида давлат кадастрини юритиш, шунингдек, ёввойи ҳайвонлар, ёввойи ўсимликлар кўпайтириладиган ва сақланадиган питомниклар, зоология ва ботаника коллекцияларининг давлат ҳисобини юритиш; экологик тарбия, тарғибот ва маърифий ишларни, шунингдек, экология ва атроф-муҳит муҳофазаси соҳаси мутахассисларини қайта тайёрлаш ва малакасини оширишни ташкил этиш. Фармонга мувофиқ қуйидаги тузилмалар ташкил этилади: Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси, Қорақалпоғистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш қўмитаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш бошқармаларининг марказий аппаратларида Чиқиндиларнинг ҳосил бўлиши, уларни тўплаш, сақлаш, ташиб кетиш, утилизация қилиш, қайта ишлаш, кўмиш ва реализация қилиш бўйича назорат инспекциялари; Қорақалпоғистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш қўмитаси, вилоятлар экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш бошқармалари ҳузурида «Тоза ҳудуд» давлат унитар корхоналари ва мамлакатимиз шаҳарларида, шунингдек, туман ҳокимликлари ҳузуридаги ободонлаштириш бошқармаларининг чиқиндиларни олиб кетиш бўйича хизмат кўрсатадиган участкалари негизида уларнинг филиаллари; табиатни муҳофаза қилиш республика ва маҳаллий жамғармалари негизида Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш бўйича жамғарма ташкил этилади, жамғарма маблағлари биринчи навбатда атроф-муҳитни муҳофаза қилиш тадбирларига, жумладан, чиқиндилар билан боғлиқ ишларга ва биоресурсларни сақлаш ва қайта тиклашга, экология ва атроф-муҳитни муҳофаза ва мониторинг қилиш соҳасида илмий-тадқиқот ишларини ўтказишга, тарғибот ва маърифий ишларни ташкил этишга, экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги мутахассисларни тайёрлаш ва қайта тайёрлашга йўналтирилади; Ўзбекистон Республикаси Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитасининг Ҳайвонот ва ўсимликлар дунёсини муҳофаза қилиш ва улардан оқилона фойдаланиш республика инспекцияси Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитасининг Биохилма-хиллик ва муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларни муҳофаза қилиш ва улардан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси этиб қайта тузилади ва унинг ҳудудий инспекциялари ташкил қилинади. Хорижий мамлакатларнинг экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш органлари фаолиятини ташкил қилишга оид тажрибасидан келиб чиққан ҳолда мамлакатимиз қонунчилигига Давлат экология қўмитаси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси олдида ҳисобот бериб бориши юзасидан ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш назарда тутилган. Шунингдек, Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексига жисмоний ва юридик шахсларнинг жавобгарлигини кучайтириш, бу борада чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги қонунчиликни бузганлик учун жарима санкциялари миқдорини ошириш, Ўзбекистон Республикасининг « Табиатни муҳофаза қилиш тўғрисида »ги, « Ер ости бойликлари тўғрисида »ги қонунларига кўп жойда учрайдиган фойдали қазилмаларни қазиб олишнинг белгиланган тартибини бузганлик учун жисмоний ва юридик шахсларнинг жавобгарлигини кучайтириш юзасидан ўзгартиш киритилади. Мазкур фармоннинг амалга оширилиши жуда муҳим аҳамиятга эга бўлиб, қуйидаги натижаларга эришиш имконини беради: биринчидан — атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш соҳасида фаолият кўрсатаётган давлат назорати ва бошқаруви органларининг тизимли иш олиб бориш самарадорлигини оширади; иккинчидан — экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги идоралараро самарали ҳамкорликни таъминлайди; учинчидан — атроф-муҳитнинг экологик ҳолати, экологик тизим, табиий комплекслар ва алоҳида объектларни қўриқлаш учун қулай шарт-шароитлар яратади.

Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2017 йил 21 апрель,

ПФ-5024-сон

(Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2017 й., 17-сон, 287-модда; Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 17.03.2021 й., 06/21/6188/0216-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 11.08.2022 й., 06/22/189/0734-сон; 02.06.2023 й., 06/23/81/0320-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

Farmoni

ShARH

Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida davlat boshqaruvi tizimini takomillashtirish toʻgʻrisida

Respublikada ekologik xavfsizlikni taʼminlash va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida davlat boshqaruvini tubdan takomillashtirish, ekologik holatni yaxshilash, chiqindilarning fuqarolar sogʻligʻiga zararli taʼsirining oldini olish, aholi turmush darajasi va sifatini oshirish uchun qulay sharoitlar yaratish, maishiy chiqindilarni yigʻish, saqlash, tashish, utilizatsiya qilish, qayta ishlash va koʻmish tizimini yanada takomillashtirish maqsadida:

5. Belgilansinki:

Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi Oʻzbekiston Respublikasi Tabiatni muhofaza qilish davlat qoʻmitasining shartnomalari va majburiyatlari boʻyicha huquqiy vorisi hisoblanadi;

Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasining oʻz vakolatlari doirasida qabul qilgan va normativ-huquqiy xaraktyerga ega boʻlgan qarorlari davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, xoʻjalik yurituvchi subyektlar, mulkchilik shakllari va idoraviy boʻysunishidan qatʼiy nazar, fuqarolar tomonidan bajarilishi majburiydir;

Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida sodir etilgan huquqbuzarliklar uchun, shu jumladan, chiqindilar bilan bogʻliq ishlar sohasidagi qonunchilikni buzganlik uchun aybdor shaxslarni oʻrnatilgan tartibda maʼmuriy javobgarlikka tortish huquqiga egadir.

6. Quyidagilar:

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish qoʻmitasi, viloyatlar ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish boshqarmalari huzurida “Toza hudud” davlat unitar korxonalari va shaharlarda hamda respublika tumanlarida tuman hokimliklari huzuridagi obodonlashtirish boshqarmalarining maishiy chiqindilarni tashib ketish boʻyicha xizmatlar koʻrsatish uchastkalari negizida ularning filiallari tashkil etilsin.

8. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Markaziy banki, Adliya vazirligining Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasida tabiatni muhofaza qilish respublika va hududiy jamgʻarmalari negizida Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish jamgʻarmasini tashkil etish, uning mablagʻlarini, birinchi navbatda, atrof-muhitni muhofaza qilish, shu jumladan, chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish, bioresurslarni saqlash va qayta tiklash, ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va uning monitoringi sohasidagi ilmiy-tadqiqot faoliyatini olib borish, targʻibot va taʼlim ishlarini tashkil etish, ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida mutaxassislar tayyorlash va ularni qayta tayyorlash, shuningdek, Davlat qoʻmitasi zimmasiga yuklangan vazifalar va funksiyalarni amalga oshirish bilan aloqador boshqa maqsadlarga yoʻnaltirish toʻgʻrisidagi takliflari qabul qilinsin.

9. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

a) bir hafta muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi faoliyatini tashkil etishni taʼminlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi va “2017 — 2021-yillarda maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tizimini tubdan takomillashtirish va rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarorlari loyihasini kiritsin, Chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tizimini takomillashtirish va muvofiqlashtirish Respublika komissiyasi tuzilishini nazarda tutsin;

b) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasiga Oʻzbekiston Respublikasining quyidagi qonun loyihalarini ikki hafta muddatda kiritsin:

Oʻzbekiston Respublikasi Tabiatni muhofaza qilish davlat qoʻmitasining raisini lavozimga tayinlash va lavozimidan ozod etish boʻyicha “Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 80 va 93-moddalariga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisida”;

chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi qonunchilikni buzganlik uchun jarima sanksiyalari miqdorlarini oshirishni nazarda tutib, fuqarolar va mansabdor shaxslarning javobgarligini kuchaytirishni koʻzda tutuvchi “Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi Kodeksiga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”;

keng tarqalgan foydali qazilmalarni qazib olishning belgilangan tartibini buzganlik uchun jismoniy va yuridik shaxslarning javobgarligini kuchaytirish yuzasidan “Oʻzbekiston Respublikasining “Tabiatni muhofaza qilish toʻgʻrisida”gi va “Yer osti boyliklari toʻgʻrisida”gi qonunlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”.

10. Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi Adliya vazirligi, manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonun hujjatlariga ushbu Farmondan kelib chiqadigan oʻzgartish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.

11. Mazkur Farmonning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 21-aprelda imzolangan “Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida davlat boshqaruvi tizimini takomillashtirish toʻgʻrisida”gi PF-5024-sonli Farmoniga

Mustaqillik yillarida Oʻzbekiston Respublikasida ekologik xavfsizlikni taʼminlash boʻyicha muhim huquqiy, tashkiliy va ijtimoiy-iqtisodiy chora-tadbirlar ishlab chiqildi va amalga oshirildi. Atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi munosabatlarni bevosita tartibga soluvchi 15 dan ziyod qonun, tabiiy resurslarning ayrim turlaridan foydalanish mexanizmlari va shartlari, shuningdek, davlat ekologik ekspertizasini amalga oshirish, turli toifadagi qoʻriqlanadigan hududlarni tashkil qilish va ularda alohida foydalanish rejimini oʻrnatish tartib-taomillari va boshqa masalalarni belgilab bergan 30 dan ortiq normativ-huquqiy hujjat qabul qilindi va amal qilmoqda. Qabul qilingan hujjatlar atrof-muhit obyektlarining ifloslanish darajasini maʼlum darajada kamaytirish, qoʻriqlanadigan tabiiy hududlar tizimini rivojlantirish, xalqaro tashkilotlarni milliy ekologik muammolarni hal etishga jalb qilish imkonini berdi. Shu bilan birga, atrof-muhit muhofazasi sohasida amaldagi davlat boshqaruvi tizimi va nazorati boʻyicha oʻtkazilgan tahlil bir qator kamchilik va muammolar borligini koʻrsatdi, xususan: chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida jismoniy va yuridik shaxslar, maxsus vakolatli davlat organlari, tashkilot va korxonalar faoliyatini muvofiqlashtiruvchi hamda nazorat qiluvchi yagona davlat organining mavjud emasligi; Tabiatni muhofaza qilish davlat qoʻmitasining Vazirlar Mahkamasiga boʻysunish tartibining huquqiy asoslari yoʻqligi tufayli atrof-muhit muhofazasi sohasida idoralararo toʻlaqonli hamkorlik qilish va bu boradagi vazifalarni amaliy jihatdan hal etish imkoni yoʻqligi; atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiatdan oqilona foydalanish sohasidagi ekologik, sanitariya meʼyor va talablarini buzganlik uchun qonunchilikda nazarda tutilgan maʼmuriy jazo choralarining yetarli emasligi va samarasi pastligi; Tabiatni muhofaza qilish davlat qoʻmitasining chiqindilar bilan ishlash sohasidagi vakolatlari faqat ishlab chiqarish chiqindilarini nazorat qilish bilan cheklangan edi. Qoʻmitaning amaldagi tashkiliy tuzilishi va shtatlar birligi unga yuklatilgan vazifalarni sifatli va toʻliq hajmda amalga oshirish imkonini bermayapti. Shu munosabat bilan, ekologiya, atrof-muhit muhofazasi, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va ularni qayta tiklash, chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi davlat siyosatining samarali amalga oshirilishini taʼminlash, bu yoʻnalishdagi davlat boshqaruvi va nazorat tizimini takomillashtirish maqsadida, shuningdek, “2017 — 2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasini “Xalq bilan muloqot va inson manfaatlari yili”da amalga oshirishga oid Davlat dasturida koʻzda tutilgan boshqa vazifalarni hal etish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida davlat boshqaruvi tizimini takomillashtirish toʻgʻrisida”gi Farmoni qabul qilindi. Farmonda Oʻzbekiston Respublikasi Tabiatni muhofaza qilish davlat qoʻmitasini Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga boʻysunuvchi va hisobot beruvchi Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasiga aylantirish (keyingi oʻrinlarda — Davlat ekologiya qoʻmitasi) nazarda tutilmoqda. Farmon bilan Davlat ekologiya qoʻmitasiga quyidagi vazifalar yuklandi: ekologiya, atrof-muhit muhofazasi, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va ularni qayta tiklash sohasida davlat boshqaruvini amalga oshirish; maishiy chiqindilarni toʻplash, tashish, qayta ishlash, utilizatsiya qilish va koʻmish ishlarining samarali tizimini tashkil etish; atrof-muhitning ekologik holati maqbul tarzda saqlanishini, ekologiya tizimlari, tabiiy komplekslar va alohida obyektlarni qoʻriqlashni, ekologik vaziyat sogʻlomlashtirilishini taʼminlash; er, yer osti boyliklari, suv, oʻrmonlar, qoʻriqlanadigan tabiiy hududlar, hayvonot va oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va ulardan foydalanish, atmosfera havosini muhofaza qilish, chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi qonunchilikka rioya qilish borasida davlat ekologik nazoratini amalga oshirish; ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida davlat kadastrini yuritish, shuningdek, yovvoyi hayvonlar, yovvoyi oʻsimliklar koʻpaytiriladigan va saqlanadigan pitomniklar, zoologiya va botanika kolleksiyalarining davlat hisobini yuritish; ekologik tarbiya, targʻibot va maʼrifiy ishlarni, shuningdek, ekologiya va atrof-muhit muhofazasi sohasi mutaxassislarini qayta tayyorlash va malakasini oshirishni tashkil etish. Farmonga muvofiq quyidagi tuzilmalar tashkil etiladi: Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish qoʻmitasi, viloyatlar va Toshkent shahar ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish boshqarmalarining markaziy apparatlarida Chiqindilarning hosil boʻlishi, ularni toʻplash, saqlash, tashib ketish, utilizatsiya qilish, qayta ishlash, koʻmish va realizatsiya qilish boʻyicha nazorat inspeksiyalari; Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish qoʻmitasi, viloyatlar ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish boshqarmalari huzurida “Toza hudud” davlat unitar korxonalari va mamlakatimiz shaharlarida, shuningdek, tuman hokimliklari huzuridagi obodonlashtirish boshqarmalarining chiqindilarni olib ketish boʻyicha xizmat koʻrsatadigan uchastkalari negizida ularning filiallari; tabiatni muhofaza qilish respublika va mahalliy jamgʻarmalari negizida Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish boʻyicha jamgʻarma tashkil etiladi, jamgʻar�a mablagʻlari birinchi navbatda atrof-muhitni muhofaza qilish tadbirlariga, jumladan, chiqindilar bilan bogʻliq ishlarga va bioresurslarni saqlash va qayta tiklashga, ekologiya va atrof-muhitni muhofaza va monitoring qilish sohasida ilmiy-tadqiqot ishlarini oʻtkazishga, targʻibot va maʼrifiy ishlarni tashkil etishga, ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi mutaxassislarni tayyorlash va qayta tayyorlashga yoʻnaltiriladi; Oʻzbekiston Respublikasi Tabiatni muhofaza qilish davlat qoʻmitasining Hayvonot va oʻsimliklar dunyosini muhofaza qilish va ulardan oqilona foydalanish respublika inspeksiyasi Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasining Bioxilma-xillik va muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni muhofaza qilish va ulardan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi etib qayta tuziladi va uning hududiy inspeksiyalari tashkil qilinadi. Xorijiy mamlakatlarning ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish organlari faoliyatini tashkil qilishga oid tajribasidan kelib chiqqan holda mamlakatimiz qonunchiligiga Davlat ekologiya qoʻmitasi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi oldida hisobot berib borishi yuzasidan oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish nazarda tutilgan. Shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksiga jismoniy va yuridik shaxslarning javobgarligini kuchaytirish, bu borada chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi qonunchilikni buzganlik uchun jarima sanksiyalari miqdorini oshirish, Oʻzbekiston Respublikasining “ Tabiatni muhofaza qilish toʻgʻrisida ”gi, “ Yer osti boyliklari toʻgʻrisida ”gi qonunlariga koʻp joyda uchraydigan foydali qazilmalarni qazib olishning belgilangan tartibini buzganlik uchun jismoniy va yuridik shaxslarning javobgarligini kuchaytirish yuzasidan oʻzgartish kiritiladi. Mazkur farmonning amalga oshirilishi juda muhim ahamiyatga ega boʻlib, quyidagi natijalarga erishish imkonini beradi: birinchidan — atrof-muhitni muhofaza qili� va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasida faoliyat koʻrsatayotgan davlat nazorati va boshqaruvi organlarining tizimli ish olib borish samaradorligini oshiradi; ikkinchidan — ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi idoralararo samarali hamkorlikni taʼminlaydi; uchinchidan — atrof-muhitning ekologik holati, ekologik tizim, tabiiy komplekslar va alohida obyektlarni qoʻriqlash uchun qulay shart-sharoitlar yaratadi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2017-yil 21-aprel,

PF-5024-son

(Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2017-y., 17-son, 287-modda; Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 17.03.2021-y., 06/21/6188/0216-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.08.2022-y., 06/22/189/0734-son; 02.06.2023-y., 06/23/81/0320-son)

lex.uz

Президента Республики Узбекистан

Указ

КОММЕНТАРИЙ

О совершенствовании системы государственного управления в сфере экологии и охраны окружающей среды

В целях кардинального совершенствования государственного управления в сфере обеспечения экологической безопасности и охраны окружающей среды в республике, улучшения экологической обстановки, предотвращения вредного воздействия отходов на состояние здоровья граждан, создания благоприятных условий для повышения уровня и качества жизни населения, дальнейшего совершенствования системы сбора, хранения, транспортировки, утилизации, переработки и захоронения бытовых отходов:

5. Определить, что:

Государственный комитет Республики Узбекистан по экологии и охране окружающей среды является правопреемником по договорам и обязательствам Государственного комитета Республики Узбекистан по охране природы;

решения Государственного комитета Республики Узбекистан по экологии и охране окружающей среды, принятые в пределах его полномочий и имеющие нормативно-правовой характер, являются обязательными для исполнения органами государственного и хозяйственного управления, органами государственной власти и управления на местах, хозяйствующими субъектами, независимо от форм собственности и ведомственной подчиненности, и гражданами;

Государственный комитет Республики Узбекистан по экологии и охране окружающей среды имеет право привлекать в установленном порядке к административной ответственности виновных лиц за совершение правонарушений в сфере охраны окружающей среды, в том числе за нарушения законодательства в области обращения с отходами.

6. Создать:

при Комитете Республики Каракалпакстан по экологии и охране окружающей среды, управлениях по экологии и охране окружающей среды областей — государственные унитарные предприятия «Тоза худуд» с филиалами в городах, а также в районах республики на базе участков по оказанию услуг по вывозу бытовых отходов управлений благоустройства при хокимиятах районов.

8. Принять предложения Министерства финансов, Центрального банка, Министерства юстиции Республики Узбекистан об образовании в Государственном комитете Республики Узбекистан по экологии и охране окружающей среды Фонда экологии, охраны окружающей среды и обращения с отходами на базе республиканского и территориальных фондов охраны природы, с целевым направлением его средств, в первую очередь, на финансирование мероприятий, связанных с охраной окружающей среды, в том числе в сфере обращения с отходами, сохранения и воспроизводства биоресурсов, проведения научно-исследовательской деятельности в сфере экологии, охраны и мониторинга окружающей среды, организации пропаганды и просвещения, подготовки и переподготовки специалистов в сфере экологии и охраны окружающей среды, а также другие цели, связанные с реализацией возложенных на Государственный комитет задач и функций.

9. Кабинету Министров Республики Узбекистан:

а) в недельный срок внести проекты постановлений Президента Республики Узбекистан «О мерах по обеспечению организации деятельности Государственного комитета Республики Узбекистан по экологии и охране окружающей среды» и «О мерах по кардинальному совершенствованию и развитию системы обращения с отходами на 2017 — 2021 годы», предусмотрев создание Республиканской комиссии по координации и совершенствованию системы обращения с отходами;

б) в двухнедельный срок внести в Законодательную палату Олий Мажлиса Республики Узбекистан проекты законов Республики Узбекистан:

«О внесении изменений в статьи 80 и 93 Конституции Республики Узбекистан» в части назначения на должность и освобождения от должности председателя Государственного комитета Республики Узбекистан по охране природы;

«О внесении изменений и дополнений в Кодекс Республики Узбекистан об административной ответственности», предусматривающий усиление ответственности граждан и должностных лиц, имея в виду повышение размеров штрафных санкций за нарушения законодательства в области обращения с отходами;

«О внесении изменений и дополнений в Закон Республики Узбекистан «Об охране природы» и Закон Республики Узбекистан «О недрах» — в части усиления ответственности юридических и физических лиц за нарушения установленного порядка добычи общераспространенных полезных ископаемых ресурсов».

10. Государственному комитету Республики Узбекистан по экологии и охране окружающей среды совместно с Министерством юстиции Республики Узбекистан, заинтересованными министерствами и ведомствами в двухмесячный срок внести в Кабинет Министров Республики Узбекистан предложения об изменениях и дополнениях в законодательство, вытекающих из настоящего Указа.

11. Контроль за исполнением настоящего Указа возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова.

к Указу Президента Республики Узбекистан от 21 апреля 2017 года № УП-5024 «О совершенствовании системы государственного управления в сфере экологии и охраны окружающей среды»

За годы независимости в Республике Узбекистан разработаны и осуществлены важные законодательно-правовые, организационные и социально-экономические меры по обеспечению экологической безопасности. Приняты и действуют более 15 законов, непосредственно регулирующих отношения в области охраны природы и рационального использования природных ресурсов, более 30 законодательных актов, в которых определены механизмы и условия пользования отдельными видами природных ресурсов, а также процедура осуществления государственной экологической экспертизы, образования различных категорий охраняемых природных территорий и установления в них особого режима пользования и другие вопросы. Принятые акты позволили в определенной степени снизить уровень загрязнения окружающей среды, развить систему охраняемых природных территорий, привлечь международные организации к решению национальных экологических проблем. Вместе с тем проведенный анализ действующей системы государственного управления и контроля в сфере охраны окружающей среды выявил ряд недостатков и проблемных вопросов, в частности: отсутствие вертикали управления и единого государственного органа, контролирующего и координирующего деятельность физических и юридических лиц, специально уполномоченных государственных органов, организаций и предприятий в сфере обращения с отходами; отсутствие правовых основ подчиненности Госкомприроды Кабинету Министров, что исключило возможность полноценного межведомственного взаимодействия и практического решения задач в области охраны окружающей среды; недостаточность и низкую эффективность мер административного наказания, предусмотренных законодательством за нарушения экологических, санитарных норм и требований в сфере охраны окружающей среды и рационального природопользования; полномочия Госкомприроды в области обращения с отходами ограничивались государственным контролем за обращением лишь производственных отходов, при том, что действующая организационная структура и штатная численность Госкомприроды не позволяют обеспечить исполнение возложенных задач и функций качественно и в полном объеме. В связи с этим в целях обеспечения эффективной реализации государственной политики, совершенствования системы государственного управления и контроля в сфере экологии, охраны окружающей среды, рационального использования и воспроизводства природных ресурсов и обращения с отходами, а также для решения других задач, предусмотренных в Государственной программе по реализации Стратегии действий по пяти приоритетным направлениям развития Республики Узбекистан в 2017 — 2021 годах в Год диалога с народом и интересов человека, принят Указ Президента Республики Узбекистан «О совершенствовании системы государственного управления в сфере экологии и охраны окружающей среды», предусматривающий преобразование Государственного комитета Республики Узбекистан по охране природы в Государственный комитет Республики Узбекистан по экологии и охране окружающей среды (далее — Госкомэкологии), подчиненный и подотчетный Кабинету Министров Республики Узбекистан. Указом на Госкомэкологию возложены задачи по: государственному управлению в сфере экологии, охраны окружающей среды, рациональному использованию и воспроизводству природных ресурсов; организации действенной системы сбора, транспортировки, переработки утилизации и захоронения бытовых отходов; обеспечению благоприятного экологического состояния окружающей среды, охраны экологических систем, природных комплексов и отдельных объектов, оздоровления экологической обстановки; государственному экологическому контролю за соблюдением законодательства в области охраны и использования земель, недр, вод, лесов, охраняемых природных территорий, животного и растительного мира, охраны атмосферного воздуха, обращения с отходами; ведению государственного кадастра в сфере экологии и охраны окружающей среды, а также государственного учета питомников по разведению и содержанию диких животных, дикорастущих растений, зоологических и ботанических коллекций; организации экологического воспитания, пропаганды и просвещения, а также переподготовки и повышения квалификации специалистов в сфере экологии и охраны окружающей среды. В соответствии с указом создаются: в центральных аппаратах Государственного комитета Республики Узбекистан по экологии и охране окружающей среды, Комитета Республики Каракалпакстан по экологии и охране окружающей среды, управлений по экологии и охране окружающей среды областей и города Ташкента инспекции по контролю за образованием, сбором, хранением, транспортировкой, утилизацией, переработкой, захоронением и реализацией отходов; при Комитете Республики Каракалпакстан по экологии и охране окружающей среды, управлениях по экологии и охране окружающей среды областей государственные унитарные предприятия «Тоза худуд» с филиалами в городах, а также в районах республики на базе участков по оказанию услуг по вывозу бытовых отходов управлений благоустройства при хокимиятах районов; Фонд экологии, охраны окружающей среды и обращения с отходами на базе республиканского и территориальных фондов охраны природы, с целевым направлением его средств, в первую очередь, на финансирование мероприятий, связанных с охраной окружающей среды, в том числе в сфере обращения с отходами, сохранения и воспроизводства биоресурсов, проведения научно-исследовательской деятельности в сфере экологии, охраны и мониторинга окружающей среды, организации пропаганды и просвещения, подготовки и переподготовки специалистов в сфере экологии и охраны окружающей среды; Республиканская государственная инспекция по охране и рациональному использованию животного и растительного мира Государственного комитета Республики Узбекистан по охране природы преобразуется в Инспекцию по контролю за охраной и использованием биоразнообразия и охраняемых природных территорий при Государственном комитете Республики Узбекистан по экологии и охране окружающей среды с созданием ее региональных инспекций. Исходя из опыта зарубежных стран по организации деятельности органов экологии и охраны окружающей среды, предусмотрено внесение изменений и дополнений в законодательство республики, предусматривающее подотчетность Госкомэкологии Кабинету Министров Республики Узбекистан. Также будут внесены изменения и дополнения в Кодекс Республики Узбекистан об административной ответственности , предусматривающие усиление ответственности физических и должностных лиц, имея в виду повышение размеров штрафных санкций за нарушения законодательства в области обращения с отходами, в законы Республики Узбекистан « Об охране природы », « О недрах » — в части усиления ответственности юридических и физических лиц за нарушения установленного порядка добычи общераспространенных полезных ископаемых ресурсов. Принятие данного указа позволит: во-первых, повысить уровень системности работы органов государственного управления и контроля в области охраны окружающей среды и рационального природопользования; во-вторых, обеспечить эффективное межведомственное взаимодействие в сфере экологии и охраны окружающей среды; в-третьих, создать условия для благоприятного экологического состояния окружающей среды, охраны экологических систем, природных комплексов и отдельных объектов.

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

21 апреля 2017 г.,

№ УП-5024

(Собрание законодательства Республики Узбекистан, 2017 г., № 17, ст. 287; Национальная база данных законодательства, 17.03.2021 г., № 06/21/6188/0216; 11.08.2022 г., № 06/22/189/0734; 02.06.2023 г., № 06/23/81/0320)

lex.uz