📅 2017-yil 18-aprel · Prezident qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2017-yil 18-aprel · Prezident qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2017 йил 18 апрель · Президент қарорлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 18 апреля 2017 г. · Постановления Президента
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 18 April 2017 · Presidential resolutions
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг
Қарори
НИЗОМ
МЕЪЁРЛАРИ
Ички ишлар органларининг ҳуқуқбузарликлар профилактикаси бўлинмалари фаолиятини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида
[Кўчирма]
Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ички ишлар органларининг фаолияти самарадорлигини тубдан ошириш, жамоат тартибини, фуқаролар ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ишончли ҳимоя қилишни таъминлашда уларнинг масъулиятини кучайтириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги 2017 йил 10 апрелдаги ПФ-5005-сонли Фармонига мувофиқ, шунингдек ички ишлар органларининг ҳуқуқбузарликлар барвақт профилактикаси ва олдини олиш бўйича фаолиятини тубдан такомиллаштириш мақсадида:
1. Ҳуқуқбузарликлар профилактикаси самарадорлигини оширишнинг қуйидаги асосий йўналишларини амалга ошириш Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги ва унинг ҳудудий бўлинмаларининг энг муҳим вазифаси деб ҳисоблансин:
биринчи — ҳуқуқбузарликлар профилактикаси бўлинмаларининг республика, ўрта ва қуйи поғоналари фаолиятининг сифат жиҳатидан янги тартибини ўрнатиш, бунда уларнинг асосий вазифалари, функциялари ҳамда жавобгарлигини аниқ белгилаш ва чегаралаш, профилактика инспекторлари зиммасига улар фаолиятига хос бўлмаган функциялар юклатилишига йўл қўймаслик;
иккинчи — профилактика ишини аҳоли, фуқароларнинг ўзини-ўзи бошқариш органлари ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтлари билан яқин ҳамкорликда ташкил этиш, ушбу ишни, биринчи навбатда, ҳуқуқбузарликларнинг барвақт олдини олишни таъминлашга, жамиятда ҳуқуқий маданиятни юксалтиришга, фуқароларга қонунга ҳурмат ва қонун бузилишининг ҳар қандай кўринишига муросасизлик муносабатини сингдиришга қаратиш;
учинчи — вояга етмаганлар ва ёшлар билан ишлаш тизимини уларни Ватанга муҳаббат, ватанпарварлик, миллий ва умуминсоний қадриятларга ҳурмат руҳида тарбиялашга, ўсиб келаётган ёш авлодни терроризм, диний экстремизм, зўравонлик ва шафқатсизлик ғояларидан ҳимоялашга йўналтирилган ҳолда ривожлантириш;
тўртинчи — профилактика инспекторларининг зиммаларига юклатилган мажбуриятларнинг талаб даражасида бажарилиши учун шахсий жавобгарлигини кучайтириш, шу жумладан ўзларининг фаолияти ҳақида жамоатчилик олдида тизимли равишда ҳисобот беришларини йўлга қўйиш, уларнинг аҳолини ташвишга солаётган муаммоларга юзаки муносабатда бўлиш ҳолатларига чек қўйиш;
бешинчи — профилактика инспекторлари фаолияти самарадорлигини баҳолашнинг таъсирчан мезонларини жорий этиш, бунда, биринчи навбатда жамоатчилик фикри, уларнинг фаолияти натижаларидан фуқароларнинг қаноатланиши ҳамда аҳоли билан ҳамкорлик даражасини ҳисобга олиш;
олтинчи — ушбу соҳага замонавий ахборот-коммуникация технологияларини кенг татбиқ этиш, профилактика инспекторларининг билим даражаси ва касбий тайёргарлигини ошириш, улар учун муносиб иш шароитларини яратиш, уларни бевосита ўзларига бириктирилган ҳудудда хизмат турар жойи билан таъминлаш, зиммаларига юклатилган вазифаларни бажариш натижадорлиги учун моддий рағбатлантириш механизмларини жорий этиш.
2. 2017 йилнинг 1 октябридан қуйидаги тартиб жорий этилсин:
фуқароларнинг ўзини-ўзи бошқариш органлари ҳар ойда профилактика инспекторларининг ҳисоботларини эшитади.
Белгилаб қўйилсинки, профилактика инспекторларининг ҳисоботларини эшитиш якунларига кўра улар зиммасига юклатилган вазифаларнинг бажарилиши юзасидан кўрилаётган чоралар ва иш натижалари танқидий муҳокама қилинади, улар фаолиятининг самарадорлигига алоҳида баҳо берилади ҳамда эгаллаб турган лавозимига лойиқ ёки нолойиқлиги ҳақида тавсиялар қабул қилинади.
3. Қуйидагилар:
Ички ишлар органлари таянч пункти тўғрисидаги низом 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
5. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ушбу қарорда назарда тутилган чора-тадбирларни амалга ошириш учун асослантирилган ҳисоб-китоблар бўйича маблағ ажратилишини таъминласин.
6. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари 2018 йилнинг 1 январига қадар профилактика инспекторларини ўзлари бириктирилган ҳудудда хизмат турар жойи билан таъминласин.
7. Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги:
бир ой муддатда Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари билан биргаликда криминоген вазият, аҳоли сони ва ҳудудларнинг хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда тоифаланган ички ишлар органлари таянч пунктларининг янгиланган жойлашувини тасдиқласин;
бир ой муддатда янги барпо этилаётган ички ишлар органлари таянч пунктларини жойлаштириш ва жиҳозлаш, шу жумладан, қурилиши Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Маҳалла институтини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги 2017 йил 3 февралдаги ПФ–4944-сонли Фармонига мувофиқ амалга оширилаётган «Маҳалла маркази» мажмуалари ва фуқаролар йиғинлари бинолари намунавий лойиҳаларига профилактика инспекторлари учун алоҳида хоналарни киритишни назарда тутган ҳолда Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин;
ички ишлар органлари ҳуқуқбузарликлар профилактикаси бўлинмалари ходимларини тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш тизимини танқидий қайта кўриб чиқиш асосида, замонавий талаблар ва илғор хорижий тажрибани ҳисобга олган ҳолда Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги Академиясида «Ҳуқуқбузарликлар профилактикаси фаолияти» мутахассислиги бўйича таълим олувчилар сонини кўпайтириш чораларини кўрсин;
2022 йилдан бошлаб, Миллий статистика қўмитаси томонидан тақдим этиладиган доимий аҳоли сони тўғрисидаги ҳар йилги якуний маълумотларга асосан ҳамда ҳудуд (маҳаллалар)даги криминоген вазиятни ҳисобга олган ҳолда қўшимча равишда ажратиладиган ички ишлар органлари профилактика (катта) инспекторлари штат бирликлари сони тўғрисидаги таклифларни Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясига киритиб борсин;
икки ой муддатда Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича республика кенгаши билан биргаликда ички ишлар органлари учун кадрлар захирасини шакллантириш мақсадида «Маҳалла посбони» жамоатчилик тузилмалари раҳбарлари лавозимига асосан ҳақиқий ҳарбий хизматни ўтаган шахсларни (танлов асосида) саралашнинг ва тайинлашнинг самарали мезонларини жорий этиш бўйича таклифларни Вазирлар Маҳкамасига киритсин;
икки ой муддатда қонун ҳужжатларига ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартиш ва қўшимчалар тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин;
уч ой муддатда идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини ушбу қарорга мувофиқлаштирсин.
8. Ушбу қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А.Н. Арипов ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг Давлат маслаҳатчиси О.Б. Муродов зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 18 апрелдаги ПҚ–2896-сонли қарорига 2-ИЛОВА
Ички ишлар органлари таянч пункти тўғрисида
1-боб. Умумий қоидалар
1. Ушбу Низом ички ишлар органлари таянч пунктлари (кейинги ўринларда — таянч пункти) фаолиятининг вазифалари ва ташкилий-ҳуқуқий асосларини, профилактика инспекторларининг ваколатлари, ҳуқуқ ва мажбуриятларини, уларнинг давлат органлари ва бошқа ташкилотлар, фуқаролик жамияти институтлари ҳамда аҳоли билан ҳуқуқбузарликлар профилактикаси соҳасида ҳамкорлик қилиш тартибини белгилайди.
2. Таянч пунктлари туман (шаҳар) ички ишлар бошқармалари (бўлимлари)нинг асосий қуйи бўғини ҳисобланиб, улар ички ишлар органларининг жамоатчилик билан ҳамкорлигини таъминлаш ҳамда қишлоқлар, овуллар ва маҳаллаларда жамоат тартиби, фуқаролар хавфсизлиги, ҳуқуқбузарликлар профилактикаси ҳамда жиноятчиликка қарши курашишни бевосита таъминлаш мақсадида ташкил этилади.
Таянч пунктлари ўз фаолиятини профилактика катта инспекторлари ва профилактика инспекторлари (кейинги ўринларда — профилактика инспекторлари) ҳамда профилактика (катта) инспекторларининг жамоат тартибини сақлаш бўйича ёрдамчилари таркибида амалга оширади.
Профилактика инспектори штат бирликларининг сони таянч пункти томонидан хизмат кўрсатиладиган ҳудуд (маҳаллалар)нинг криминоген вазияти, аҳоли сони ва бошқа хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда ушбу Низомга иловадаги меъёрлар асосида белгиланади.
Таянч пунктлари фаолиятини ташкил этиш учун ички ишлар органларининг бошқа бўлинмалари ҳам жалб этилиши мумкин.
2-боб. Таянч пунктининг асосий вазифалари ва профилактика инспекторлари фаолиятини ташкил этиш
3. Таянч пунктларининг асосий вазифалари қуйидагилар ҳисобланади:
ҳуқуқбузарликлар профилактикасини, айниқса вояга етмаганлар ва ёшлар ўртасида ташкил этиш, ҳуқуқбузарликларнинг содир этилиши сабабларини, уларга имкон берувчи шарт-шароитларни аниқлаш, ўрганиш ва бартараф этиш;
жиноятларни аниқлаш, бартараф этиш ва фош этишда, тергов, суд ва суд ҳужжатларини ижро этишдан яшириниб юрган шахсларни, шунингдек бедарак йўқолган фуқароларни қидиришда иштирок этиш;
вояга етмаганлар ва ёшлар билан уларни Ватанга муҳаббат, ватанпарварлик, миллий ва умуминсоний қадриятларга ҳурмат руҳида тарбиялашга, ёш авлодни терроризм, диний экстремизм, зўравонлик ва шафқатсизлик ғояларидан ҳимоялашга йўналтирилган ишларни бевосита амалга ошириш;
аҳоли билан унинг энг муҳим муаммоларини ҳал этиш ва ижтимоий кескинликни юмшатиш масалаларида тўғридан-тўғри очиқ мулоқотни йўлга қўйиш;
ҳуқуқбузарликлардан жабрланганларнинг, ғайрижтимоий хулқ-атворга эга, ҳуқуқбузарлик содир этишга мойил, шунингдек ҳуқуқбузарлик содир этган шахсларнинг ижтимоий реабилитацияси ва мослашувини таъминлаш;
ҳуқуқбузарликлар профилактикаси, фуқароларнинг ҳуқуқий маданиятини ошириш масалалари бўйича ички ишлар органларининг бошқа бўлинмалари, давлат органлари, ташкилотлар, фуқароларнинг ўзини-ўзи бошқариш органлари, оммавий ахборот воситалари билан ўзаро ҳамкорликни амалга ошириш.
4. Профилактика инспекторлари лавозимларига олий маълумотга эга, касбий, ахлоқий-руҳий ва жисмоний жиҳатдан тайёргарлик кўрган, ҳуқуқбузарликлар профилактикаси шакллари ва усулларини амалда қўллаш кўникмаларига эга бўлган шахслар тайинланадилар.
Профилактика катта инспекторлари лавозимларига ички ишлар органларининг ҳуқуқбузарликлар профилактикаси бўлинмаларида камида беш йиллик иш стажига эга бўлган шахслар тайинланадилар.
5. Профилактика инспекторини лавозимга тайинлаш ва лавозимидан озод этиш Қорақалпоғистон Республикаси ички ишлар вазири, Тошкент шаҳар ва Тошкент вилояти ички ишлар бош бошқармалари ҳамда вилоятлар ички ишлар бошқармалари бошлиқлари томонидан амалга оширилади.
Профилактика инспектори қуйидаги мазмундаги қасамёдни қабул қилган вақтдан бошлаб лавозимга киришган деб ҳисобланади:
«Мен, (фамилияси, исми, отасининг исми), _______-сонли таянч пункти профилактика инспектори лавозимига киришар эканман, ўз бурчимни ва менга ишониб топширилган ҳудудда фуқароларнинг конституциявий ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, тинчлик, осойишталик, хавфсизлик ва жамоат тартибини мустаҳкамлаш борасида менга юклатилган мажбуриятларни виждонан, ситқидилдан бажаришга қасамёд қиламан».
11. Профилактика инспекторлари юқори даражадаги касбий кўникмалари ва ҳуқуқий маданияти, фидокорона меҳнати, мардлиги ва кўрсатган жасорати учун ўрнатилган тартибда рағбатлантириладилар.
3-боб. Профилактика инспекторларининг ваколатлари
12. Таянч пунктларига юклатилган вазифаларни бажариш учун профилактика инспекторлари Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан белгиланадиган вазифаларни амалга оширади.
Профилактика инспекторлари қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа вазифаларни ҳам амалга оширишлари мумкин.
13. Профилактика катта инспектори, ушбу Низомнинг 12-бандида санаб ўтилган ваколатлар билан бирга, ички ишлар органлари таянч пункти ва профилактика инспекторлари фаолиятини ташкил этади ва умумий раҳбарликни амалга оширади.
4-боб. Профилактика инспекторларининг ҳуқуқлари, мажбуриятлари ва жавобгарлиги
14. Профилактика инспекторлари қуйидаги ҳуқуқларга эга:
фуқаролар ва мансабдор шахслардан қонунчиликка риоя этиш ва ғайриқонуний ҳаракатларни тўхтатишни талаб қилиш;
ўз ваколатларини амалга оширишда фуқароларнинг шахсини тасдиқловчи ҳужжатларини текшириш, уларнинг ёнларида тақиқланган буюм ва воситалар мавжуд деб гумон қилишга асослар бўлган тақдирда, шахсий кўрикдан ўтказиш ва уларнинг ашёларини кўздан кечириш, ҳуқуқбузарликнинг қуроли ёки бевосита предмети бўлган буюм ва ҳужжатлар аниқланган тақдирда, қонунчиликда назарда тутилган тартибда уларни олиб қўйиш;
маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисида баённомалар тузиш ва Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексига мувофиқ ўзларига тааллуқли бўлган маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишларни кўриб чиқиш;
ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги мурожаатлар ва хабарларни ўрнатилган тартибда текшириш, давлат органлари ва бошқа ташкилотларга кириш, улардан тегишли маълумотларни сўраш ва олиш;
ўз иш юритувларида бўлган ишлар ва материаллар бўйича ҳолатларни аниқлаш мақсадида зарур тушунтиришлар, маълумотлар ва ҳужжатларни олиш учун фуқаролар ва мансабдор шахсларни чақириш;
фуқароларни, уларнинг розилиги билан, ҳуқуқбузарликлар профилактикаси чораларини амалга оширишда кўмаклашишга жалб этиш;
қонунда кўрсатилган ҳолатлар ва тартибда қурол ва махсус воситаларни қўллаш.
Профилактика инспекторлари қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлишлари мумкин.
15. Профилактика инспекторлари қуйидагиларга мажбурдир:
инсон ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини, юридик ва жисмоний шахсларнинг мулкини ҳимоя қилиш, шахс, жамият ва давлат хавфсизлигини таъминлаш бўйича ўз ваколатлари доирасида зарур чоралар кўриш;
жиноят, маъмурий ҳуқуқбузарлик ёки бошқа ҳодиса содир этилган жойга дарҳол етиб келиш, ғайриқонуний қилмишларга чек қўйиш, фуқароларнинг хавфсизлигига қаратилган таҳдидларни бартараф этиш, ҳодиса ҳолатларини ҳужжатлаштириш, жиноят, маъмурий ҳуқуқбузарлик ёки бошқа ҳодиса изларининг сақланишини таъминлаш;
жиноят, маъмурий ҳуқуқбузарлик ёки бошқа ҳодиса содир этилган жойда жабрланган, шунингдек ночор аҳволда қолган фуқароларга биринчи тиббий ёки бошқа турдаги ёрдам кўрсатилишини ташкил этиш;
ўз хизмат мажбуриятларини бажариш муносабати билан унга маълум бўлган фуқароларнинг шахсий ҳаёти, шаъни ва қадр-қимматига тааллуқли маълумотларни уларнинг розилигисиз ошкор этмаслик, хизмат маълумотлари, шунингдек, тижорат ва қонун билан ҳимоя қилинадиган бошқа сирларнинг махфийлиги ва сақланишини таъминлаш;
ҳуқуқбузарликлар профилактикаси тадбирларини ўтказишда фуқаролар ҳаёти ва соғлиғи, юридик ва жисмоний шахслар мол-мулки хавфсизлигини таъминлаш;
чақирув бўйича келишдан бўйин товлаётган шахсларни мажбурий келтириш тўғрисидаги суд ажримлари, прокурорнинг, терговчининг ёки суриштирувчининг қарорларини тегишли ҳудудда бажарилишини таъминлаш;
қонун ҳужжатлари билан ички ишлар ходимлари учун белгиланган чеклов ва тақиқларга риоя этиш.
Профилактика инспекторларига қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа мажбуриятлар ҳам юклатилиши мумкин.
16. Профилактика инспекторлари ўз зиммаларига юкланган вазифа ва функцияларнинг талаб даражасида ва самарали бажарилиши учун масъулдирлар.
Профилактика (катта) инспекторлари ўзлари хизмат қилаётган ҳудудда яшаш жойи ва турган жойи бўйича рўйхатдан ўтиш қоидаларига риоя этилишини таъминлаш учун жавобгардир.
5-боб. Профилактика инспекторларининг давлат ташкилотлари, бошқа ташкилотлар ва аҳоли билан ҳамкорлиги
17. Профилактика инспекторларининг давлат ташкилотлари, бошқа ташкилотлар ҳамда аҳоли билан ҳамкорлигини ташкил этиш қуйидаги йўллар билан амалга оширилади:
ҳуқуқбузарликлар профилактикаси, уларга имкон берувчи сабаблар ва шарт-шароитларни аниқлаш ҳамда бартараф этиш бўйича қўшма тадбирларини режалаштириш ва ўтказиш;
коллегиал қарорларни талаб қилувчи вазифалардан келиб чиқиб қўшма йиғилишлар ўтказиш;
маҳаллий давлат ҳокимияти органлари ва фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларини ҳуқуқбузарликлар профилактикаси фаолияти натижалари ҳақида хабардор қилиб бориш;
фаолиятга баҳо бериш ва биргаликда амалга оширилган ишлар натижаларини ҳисобга олиш;
ҳамкорликни ташкил этишнинг илғор шакллари ва усулларини умумлаштириш ҳамда амалиётга татбиқ этиш.
Ҳамкорликнинг даражаси, доираси ва хусусиятидан келиб чиқиб, қонунчиликка мувофиқ бошқа тадбирлар ҳам амалга оширилиши мумкин.
18. Давлат органлари ва муассасалари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, нодавлат нотижорат ва бошқа ташкилотлар профилактика инспекторларига ўз ваколатлари доирасида ўқув-методик, ахборот, маслаҳат ва ташкилий жиҳатдан қўллаб-қувватлашлари мумкин.
19. Ахборот алмашиш ёзма сўровлар асосида амалга оширилади. Сўровга, агар қонунчиликда бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, у олинган кундан бошлаб ўн беш кундан кечиктирилмай жавоб берилиши лозим.
20. Профилактика инспекторлари маҳаллий аҳамиятга эга бўлган тадбирларни ўтказишда, оилавий-маиший низолар масалаларини ҳал этишда, инсон ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилишда, ноқонуний диний ташкилотлар фаолиятига чек қўйиш чораларини кўришда, фуқароларнинг виждон эркинлиги ва диний эътиқод ҳуқуқларига риоя этилишини, диний қарашларнинг мажбуран сингдирилишига йўл қўйилмаслигини таъминлашда фуқаролар йиғинлари билан ҳамкорлик қиладилар.
21. Профилактика инспекторлари ҳар ойда ҳуқуқбузарликлар профилактикаси ва ҳуқуқбузарликларни олдини олиш ҳолати тўғрисида фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларига ҳисобот тақдим этадилар.
Профилактика катта инспектори, ушбу лавозим мавжуд бўлмаган тақдирда профилактика инспектори фуқаролар йиғини раисининг ҳуқуқ-тартибот масалалари бўйича ўринбосари вазифасини бажаради.
22. Профилактика инспекторлари фуқаролар йиғини раислари билан биргаликда қуйидагиларга қаратилган чораларни амалга оширадилар:
эгасиз турар жойларни аниқлаш ва уларнинг қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда сақланишини назорат қилиш;
виждон эркинлиги ва диний ташкилотлар тўғрисидаги қонун ҳужжатлари талабларига риоя этилиши;
оилавий-маиший сабабларга кўра содир этилган ҳуқуқбузарликлар, шу жумладан аёллар, вояга етмаганлар ва ёшлар томонидан содир этилган ҳуқуқбузарликлар муҳокамасини ташкил этиш ва ўтказиш, мазкур ҳуқуқбузарликларнинг содир этилиш сабаблари ва уларга имкон берувчи шарт-шароитларни бартараф этиш чораларини кўриш;
спиртли ичимликлар, гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддаларни суиистеъмол қилиш натижасида фуқаронинг муомала лаёқати чекланган деб топиш тўғрисида ёки фуқаронинг руҳий ҳолати бузилганлиги (руҳий касаллиги ёки ақлий заифлиги) туфайли муомалага лаёқатсиз деб топиш ҳақида судга ариза бериш масалалари.
Профилактика инспекторлари фуқаролар йиғинлари раислари билан биргаликда қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа чораларни ҳам амалга оширишлари мумкин.
24. Профилактика инспекторлари фуқаролар йиғини раисларининг оила, хотин-қизлар ва ижтимоий-маънавий масалалар бўйича ўринбосарлари билан қуйидаги масалаларда ўзаро ҳамкорлик қиладилар:
аҳоли, айниқса, хотин-қизлар, вояга етмаганлар ва ёшлар ўртасида соғлом турмуш тарзини тарғиб этиш, маънавий-ахлоқий муҳитни соғломлаштириш бўйича фуқароларнинг ҳуқуқий маданияти ва фаоллигини оширишга йўналтирилган тушунтириш ишларини ташкил этиш;
хотин-қизлар ва вояга етмаганларга нисбатан жисмоний ёки руҳий зўрлик ишлатиш эҳтимоли мавжуд оилаларда профилактик тушунтириш ишларини олиб бориш, уларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилишга кўмаклашиш;
одам савдоси қурбонига айланган хотин-қизлар ва вояга етмаганларга уларнинг ижтимоий ҳаётга мослашишлари учун ҳар томонлама кўмак бериш;
хотин-қизлар ва вояга етмаганлар ўртасида эрта никоҳ, ўз жонига қасд қилиш, жиноятлар ва ҳуқуқбузарликлар ҳолатларининг сабаб ва шарт-шароитларини ўрганиш, шунингдек, уларга йўл қўймаслик бўйича профилактика чораларини, шу жумладан, якка тартибдаги чораларни кўриш;
тинчлик ва осойишталикни таъминлашда фуқаролар огоҳлигини, хотин-қизлар фаоллигини ошириш;
диний экстремизм ва терроризмга қарши курашиш;
жазони ижро этиш муассасаларида жазони ўтаётган хотин-қизларни фуқаролар йиғинлари кафиллиги асосида афв этиш тўғрисида таклифлар киритиш;
озодликдан маҳрум этиш тарзидаги жазони ўтаётган ёхуд жазони ижро этиш муассасаларидан озод этилган, шу жумладан, диний экстремистик ғоялар таъсирига тушган шахсларнинг яқин қариндошлари билан профилактика ишларини олиб бориш ва уларга кўмаклашиш.
25. Профилактика инспекторлари фуқаролар йиғинининг оилавий қадриятларни мустаҳкамлаш комиссиялари билан қуйидаги масалаларда ўзаро ҳамкорлик қилади:
фуқароларнинг ёт ғоялар, ичкиликбозлик ва гиёҳвандлик таъсири остига тушиб қолишлари, оилавий келишмовчиликлар шунингдек, ёшлар тарбиясига масъулиятсиз муносабатда бўлиш ҳолатларининг олдини олиш;
қўшнилар ва қариндошлар ўртасидаги келишмовчиликларни бартараф этиш ва уларнинг ўзаро муносабатларини тиклаш бўйича чораларни кўриш;
ички ишлар органлари ҳисобида турган, айниқса, муқаддам судланган, ҳуқуқбузарликлар содир этаётган ва ёт ғоялар таъсирига тушиб қолган шахслар билан профилактик ишларни амалга ошириш;
жазони ижро этиш муассасаларидан озод этилган шахсларни ижтимоий мослаштириш.
26. Профилактика инспекторлари фуқаролар йиғинининг хотин-қизлар билан ишлаш бўйича комиссиялари билан қуйидаги масалаларда ўзаро ҳамкорлик қиладилар:
аёлларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича чоралар кўриш;
оилаларнинг барбод бўлиш ҳолатларини бартараф этишга йўналтирилган тадбирларни ўтказиш;
хорижий давлатларга чиқаётган ва у ердан қайтган аёллар ҳисобини юритиш, улар билан тегишли профилактика ишларини амалга ошириш.
30. Профилактика инспекторлари нодавлат нотижорат ташкилотлари билан қуйидаги масалаларда ўзаро ҳамкорлик қиладилар:
ҳуқуқбузарликларнинг олдини олишга йўналтирилган қўшма дастурларни ишлаб чиқиш;
фуқароларни, айниқса, ёшларни маънавий, ахлоқий, ҳуқуқий, жисмоний ва меҳнат тарбиясини амалга оширишда иштирок этиш;
жазони ижро этиш муассасаларидан озод этилган ёки ихтисослаштирилган ўқув-тарбия муассасаларидан қайтган шахсларнинг ижтимоий реабилитацияси ва ижтимоий мослашувига кўмаклашиш;
аҳолининг ҳуқуқий онги ва ҳуқуқий маданиятини ошириш;
миллатлараро, маданиятлараро тотувлик ва фуқаролар тотувлиги ғояларини мустаҳкамлаш, кўп асрлик, анъанавий маънавий-ахлоқий ҳамда тарихий-маданий қадриятларни тиклаш ва сақлаш.
31. Профилактика инспекторлари фуқаролар йиғини органлари ва нодавлат нотижорат ташкилотлари билан қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа масалаларда ҳам ўзаро ҳамкорлик қилишлари мумкин.
32. Профилактика инспекторларининг давлат органлари, бошқа ташкилотлар ва фуқаролар билан ўзаро ҳамкорлиги уларнинг ҳуқуқбузарликлар профилактикасида кўмаклашиш ва зарурий ёрдам кўрсатиш билан иштирок этишлари орқали амалга оширилади.
33. Профилактика инспекторлари туман ва шаҳар ички ишлар органларига ҳуқуқбузарликлар профилактикасида фаол иштирок этганлиги ёки алоҳида хизматлари учун фуқароларни рағбатлантириш ҳақида таклифлар киритишлари мумкин.
34. Профилактика инспекторлари қўшма тадбирларни, шу жумладан, ҳуқуқбузарликлар профилактикасига оид «давра суҳбатлари», семинарлар ва ижтимоий сўровлар ташкил этиш орқали ўтказишлари мумкин.
6-боб. Таянч пунктларини ташкил этиш ва уларнинг моддий-техник таъминоти масалалари
35. Таянч пункти криминоген вазият, аҳоли зичлиги ва жойларда фуқаролар хавфсизлиги ҳамда жамоат тартибини тегишли тарзда таъминлаш билан боғлиқ бошқа шарт-шароитлар инобатга олинган ҳолда қонун ҳужжатлари билан ўрнатилган тартибда ташкил этилади ва тугатилади.
36. Таянч пункти қуйидагиларни ўз ичига олувчи махсус жиҳозланган хоналарда жойлашади:
профилактика катта инспектори ва профилактика инспекторининг хизмат хонаси;
таянч пунктига хизматга жалб қилинадиган ички ишлар органларининг бошқа хизматлари ходимлари учун хизмат хонаси;
профилактика инспекторининг жамоат тартибини сақлаш бўйича ёрдамчиси хизмат хонаси;
аҳоли билан тушунтириш ишларини олиб бориш зали;
ҳуқуқбузарларни ушлаб туриш хонаси;
дам олиш, ювиниш ва санитария-гигиена хоналари.
37. Таянч пунктлари учун ер майдони ва биноларни ажратиш, қурилиш, таъмирлаш ва капитал таъмирлаш, шунингдек мебель билан жиҳозлаш шаҳар ва туман ҳокимликлари томонидан маҳаллий бюджетдан ажратиладиган маблағлар ҳисобидан амалга оширилади.
Таянч пункти туман, шаҳар ҳокимликлари балансида бўлади ва унинг биноси Ўзбекистон Республикаси ИИВнинг Ҳуқуқбузарликлар профилактикаси бош бошқармаси розилигисиз бошқа органлар, корхоналар, муассасалар ва ташкилотларга сотилмайди ёки берилмайди.
38. Таянч пунктларини зарурий техник воситалар, кўргазмали қўлланмалар, хизмат ҳужжатлари ва автотранспорт воситалари билан таъминлаш Ўзбекистон Республикаси ИИВ томонидан Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетидан ажратиладиган маблағлар ҳисобидан амалга оширилади.
39. Жамоат бирлашмалари билан доимий ва самарали ҳамкорликни таъминлаш мақсадида таянч пунктлари фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари билан бир бинода ёки унга яқин жойда жойлашади.
7-боб. Якунловчи қоида
40. Ушбу Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонун ҳужжатларига мувофиқ жавоб берадилар.
Ички ишлар органлари таянч пункти тўғрисида низомга ИЛОВА
Ички ишлар органлари профилактика (катта) инспекторлари штат бирликларини киритиш
Т/р Кўрсаткичлар Тошкент шаҳри ҳудудида * Қорақалпоғистон Республикаси ва вилоятлар ҳудудида Жами шундан Жами шундан профилактика катта инспектори профилактика инспектори профилактика катта инспектори профилактика инспектори 1. Аҳоли сони 7 минг нафаргача 2 1 1 1 - 1 2. Аҳоли сони 7 мингдан 10 минг нафаргача 2 1 1 2 1 1 3. Аҳоли сони 10 минг нафар ва ундан ортиқ 3 1 2 2 1 1 Қўшимча равишда криминоген вазиятдан келиб чиқиб ажратиладиган штат бирликлари 4. Сўнгги бир йил давомида маҳаллада содир этилган жиноятлар сони ҳар 1000 нафар аҳолига нисбатан 10 та ва ундан юқори бўлганда 1 - 1 1 - 1
Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2017 йил 18 апрель,
ПҚ-2896-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining
Qarori
NIZOM
MEʼYORLARI
Ichki ishlar organlarining huquqbuzarliklar profilaktikasi boʻlinmalari faoliyatini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
[Koʻchirma]
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Ichki ishlar organlarining faoliyati samaradorligini tubdan oshirish, jamoat tartibini, fuqarolar huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini ishonchli himoya qilishni taʼminlashda ularning masʼuliyatini kuchaytirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi 2017-yil 10-apreldagi PF-5005-sonli Farmoniga muvofiq, shuningdek ichki ishlar organlarining huquqbuzarliklar barvaqt profilaktikasi va oldini olish boʻyicha faoliyatini tubdan takomillashtirish maqsadida:
1. Huquqbuzarliklar profilaktikasi samaradorligini oshirishning quyidagi asosiy yoʻnalishlarini amalga oshirish Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi va uning hududiy boʻlinmalarining eng muhim vazifasi deb hisoblansin:
birinchi — huquqbuzarliklar profilaktikasi boʻlinmalarining respublika, oʻrta va quyi pogʻonalari faoliyatining sifat jihatidan yangi tartibini oʻrnatish, bunda ularning asosiy vazifalari, funksiyalari hamda javobgarligini aniq belgilash va chegaralash, profilaktika inspektorlari zimmasiga ular faoliyatiga xos boʻlmagan funksiyalar yuklatilishiga yoʻl qoʻymaslik;
ikkinchi — profilaktika ishini aholi, fuqarolarning oʻzini-oʻzi boshqarish organlari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari bilan yaqin hamkorlikda tashkil etish, ushbu ishni, birinchi navbatda, huquqbuzarliklarning barvaqt oldini olishni taʼminlashga, jamiyatda huquqiy madaniyatni yuksaltirishga, fuqarolarga qonunga hurmat va qonun buzilishining har qanday koʻrinishiga murosasizlik munosabatini singdirishga qaratish;
uchinchi — voyaga yetmaganlar va yoshlar bilan ishlash tizimini ularni Vatanga muhabbat, vatanparvarlik, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat ruhida tarbiyalashga, oʻsib kelayotgan yosh avlodni terrorizm, diniy ekstremizm, zoʻravonlik va shafqatsizlik gʻoyalaridan himoyalashga yoʻnaltirilgan holda rivojlantirish;
toʻrtinchi — profilaktika inspektorlarining zimmalariga yuklatilgan majburiyatlarning talab darajasida bajarilishi uchun shaxsiy javobgarligini kuchaytirish, shu jumladan oʻzlarining faoliyati haqida jamoatchilik oldida tizimli ravishda hisobot berishlarini yoʻlga qoʻyish, ularning aholini tashvishga solayotgan muammolarga yuzaki munosabatda boʻlish holatlariga chek qoʻyish;
beshinchi — profilaktika inspektorlari faoliyati samaradorligini baholashning taʼsirchan mezonlarini joriy etish, bunda, birinchi navbatda jamoatchilik fikri, ularning faoliyati natijalaridan fuqarolarning qanoatlanishi hamda aholi bilan hamkorlik darajasini hisobga olish;
oltinchi — ushbu sohaga zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng tatbiq etish, profilaktika inspektorlarining bilim darajasi va kasbiy tayyorgarligini oshirish, ular uchun munosib ish sharoitlarini yaratish, ularni bevosita oʻzlariga biriktirilgan hududda xizmat turar joyi bilan taʼminlash, zimmalariga yuklatilgan vazifalarni bajarish natijadorligi uchun moddiy ragʻbatlantirish mexanizmlarini joriy etish.
2. 2017-yilning 1-oktabridan quyidagi tartib joriy etilsin:
fuqarolarning oʻzini-oʻzi boshqarish organlari har oyda profilaktika inspektorlarining hisobotlarini eshitadi.
Belgilab qoʻyilsinki, profilaktika inspektorlarining hisobotlarini eshitish yakunlariga koʻra ular zimmasiga yuklatilgan vazifalarning bajarilishi yuzasidan koʻrilayotgan choralar va ish natijalari tanqidiy muhokama qilinadi, ular faoliyatining samaradorligiga alohida baho beriladi hamda egallab turgan lavozimiga loyiq yoki noloyiqligi haqida tavsiyalar qabul qilinadi.
3. Quyidagilar:
Ichki ishlar organlari tayanch punkti toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
5. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi ushbu qarorda nazarda tutilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish uchun asoslantirilgan hisob-kitoblar boʻyicha mablagʻ ajratilishini taʼminlasin.
6. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 2018-yilning 1-yanvariga qadar profilaktika inspektorlarini oʻzlari biriktirilgan hududda xizmat turar joyi bilan taʼminlasin.
7. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi:
bir oy muddatda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan birgalikda kriminogen vaziyat, aholi soni va hududlarning xususiyatlarini hisobga olgan holda toifalangan ichki ishlar organlari tayanch punktlarining yangilangan joylashuvini tasdiqlasin;
bir oy muddatda yangi barpo etilayotgan ichki ishlar organlari tayanch punktlarini joylashtirish va jihozlash, shu jumladan, qurilishi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Mahalla institutini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi 2017-yil 3-fevraldagi PF–4944-sonli Farmoniga muvofiq amalga oshirilayotgan “Mahalla markazi” majmualari va fuqarolar yigʻinlari binolari namunaviy loyihalariga profilaktika inspektorlari uchun alohida xonalarni kiritishni nazarda tutgan holda Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin;
ichki ishlar organlari huquqbuzarliklar profilaktikasi boʻlinmalari xodimlarini tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish tizimini tanqidiy qayta koʻrib chiqish asosida, zamonaviy talablar va ilgʻor xorijiy tajribani hisobga olgan holda Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Akademiyasida “Huquqbuzarliklar profilaktikasi faoliyati” mutaxassisligi boʻyicha taʼlim oluvchilar sonini koʻpaytirish choralarini koʻrsin;
2022-yildan boshlab, Milliy statistika qoʻmitasi tomonidan taqdim etiladigan doimiy aholi soni toʻgʻrisidagi har yilgi yakuniy maʼlumotlarga asosan hamda hudud (mahallalar)dagi kriminogen vaziyatni hisobga olgan holda qoʻshimcha ravishda ajratiladigan ichki ishlar organlari profilaktika (katta) inspektorlari shtat birliklari soni toʻgʻrisidagi takliflarni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga kiritib borsin;
ikki oy muddatda Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha respublika kengashi bilan birgalikda ichki ishlar organlari uchun kadrlar zaxirasini shakllantirish maqsadida “Mahalla posboni” jamoatchilik tuzilmalari rahbarlari lavozimiga asosan haqiqiy harbiy xizmatni oʻtagan shaxslarni (tanlov asosida) saralashning va tayinlashning samarali mezonlarini joriy etish boʻyicha takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritsin;
ikki oy muddatda qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin;
uch oy muddatda idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarini ushbu qarorga muvofiqlashtirsin.
8. Ushbu qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat maslahatchisi O.B. Murodov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 18-apreldagi PQ–2896-sonli qaroriga 2-ILOVA
Ichki ishlar organlari tayanch punkti toʻgʻrisida
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Ushbu Nizom ichki ishlar organlari tayanch punktlari (keyingi oʻrinlarda — tayanch punkti) faoliyatining vazifalari va tashkiliy-huquqiy asoslarini, profilaktika inspektorlarining vakolatlari, huquq va majburiyatlarini, ularning davlat organlari va boshqa tashkilotlar, fuqarolik jamiyati institutlari hamda aholi bilan huquqbuzarliklar profilaktikasi sohasida hamkorlik qilish tartibini belgilaydi.
2. Tayanch punktlari tuman (shahar) ichki ishlar boshqarmalari (boʻlimlari)ning asosiy quyi boʻgʻini hisoblanib, ular ichki ishlar organlarining jamoatchilik bilan hamkorligini taʼminlash hamda qishloqlar, ovullar va mahallalarda jamoat tartibi, fuqarolar xavfsizligi, huquqbuzarliklar profilaktikasi hamda jinoyatchilikka qarshi kurashishni bevosita taʼminlash maqsadida tashkil etiladi.
Tayanch punktlari oʻz faoliyatini profilaktika katta inspektorlari va profilaktika inspektorlari (keyingi oʻrinlarda — profilaktika inspektorlari) hamda profilaktika (katta) inspektorlarining jamoat tartibini saqlash boʻyicha yordamchilari tarkibida amalga oshiradi.
Profilaktika inspektori shtat birliklarining soni tayanch punkti tomonidan xizmat koʻrsatiladigan hudud (mahallalar)ning kriminogen vaziyati, aholi soni va boshqa xususiyatlarini hisobga olgan holda ushbu Nizomga ilovadagi meʼyorlar asosida belgilanadi.
Tayanch punktlari faoliyatini tashkil etish uchun ichki ishlar organlarining boshqa boʻlinmalari ham jalb etilishi mumkin.
2-bob. Tayanch punktining asosiy vazifalari va profilaktika inspektorlari faoliyatini tashkil etish
3. Tayanch punktlarining asosiy vazifalari quyidagilar hisoblanadi:
huquqbuzarliklar profilaktikasini, ayniqsa voyaga yetmaganlar va yoshlar oʻrtasida tashkil etish, huquqbuzarliklarning sodir etilishi sabablarini, ularga imkon beruvchi shart-sharoitlarni aniqlash, oʻrganish va bartaraf etish;
jinoyatlarni aniqlash, bartaraf etish va fosh etishda, tergov, sud va sud hujjatlarini ijro etishdan yashirinib yurgan shaxslarni, shuningdek bedarak yoʻqolgan fuqarolarni qidirishda ishtirok etish;
voyaga yetmaganlar va yoshlar bilan ularni Vatanga muhabbat, vatanparvarlik, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat ruhida tarbiyalashga, yosh avlodni terrorizm, diniy ekstremizm, zoʻravonlik va shafqatsizlik gʻoyalaridan himoyalashga yoʻnaltirilgan ishlarni bevosita amalga oshirish;
aholi bilan uning eng muhim muammolarini hal etish va ijtimoiy keskinlikni yumshatish masalalarida toʻgʻridan-toʻgʻri ochiq muloqotni yoʻlga qoʻyish;
huquqbuzarliklardan jabrlanganlarning, gʻayrijtimoiy xulq-atvorga ega, huquqbuzarlik sodir etishga moyil, shuningdek huquqbuzarlik sodir etgan shaxslarning ijtimoiy reabilitatsiyasi va moslashuvini taʼminlash;
huquqbuzarliklar profilaktikasi, fuqarolarning huquqiy madaniyatini oshirish masalalari boʻyicha ichki ishlar organlarining boshqa boʻlinmalari, davlat organlari, tashkilotlar, fuqarolarning oʻzini-oʻzi boshqarish organlari, ommaviy axborot vositalari bilan oʻzaro hamkorlikni amalga oshirish.
4. Profilaktika inspektorlari lavozimlariga oliy maʼlumotga ega, kasbiy, axloqiy-ruhiy va jismoniy jihatdan tayyorgarlik koʻrgan, huquqbuzarliklar profilaktikasi shakllari va usullarini amalda qoʻllash koʻnikmalariga ega boʻlgan shaxslar tayinlanadilar.
Profilaktika katta inspektorlari lavozimlariga ichki ishlar organlarining huquqbuzarliklar profilaktikasi boʻlinmalarida kamida besh yillik ish stajiga ega boʻlgan shaxslar tayinlanadilar.
5. Profilaktika inspektorini lavozimga tayinlash va lavozimidan ozod etish Qoraqalpogʻiston Respublikasi ichki ishlar vaziri, Toshkent shahar va Toshkent viloyati ichki ishlar bosh boshqarmalari hamda viloyatlar ichki ishlar boshqarmalari boshliqlari tomonidan amalga oshiriladi.
Profilaktika inspektori quyidagi mazmundagi qasamyodni qabul qilgan vaqtdan boshlab lavozimga kirishgan deb hisoblanadi:
“Men, (familiyasi, ismi, otasining ismi), _______-sonli tayanch punkti profilaktika inspektori lavozimiga kirishar ekanman, oʻz burchimni va menga ishonib topshirilgan hududda fuqarolarning konstitutsiyaviy huquqlarini himoya qilish, tinchlik, osoyishtalik, xavfsizlik va jamoat tartibini mustahkamlash borasida menga yuklatilgan majburiyatlarni vijdonan, sitqidildan bajarishga qasamyod qilaman”.
11. Profilaktika inspektorlari yuqori darajadagi kasbiy koʻnikmalari va huquqiy madaniyati, fidokorona mehnati, mardligi va koʻrsatgan jasorati uchun oʻrnatilgan tartibda ragʻbatlantiriladilar.
3-bob. Profilaktika inspektorlarining vakolatlari
12. Tayanch punktlariga yuklatilgan vazifalarni bajarish uchun profilaktika inspektorlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan belgilanadigan vazifalarni amalga oshiradi.
Profilaktika inspektorlari qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa vazifalarni ham amalga oshirishlari mumkin.
13. Profilaktika katta inspektori, ushbu Nizomning 12-bandida sanab oʻtilgan vakolatlar bilan birga, ichki ishlar organlari tayanch punkti va profilaktika inspektorlari faoliyatini tashkil etadi va umumiy rahbarlikni amalga oshiradi.
4-bob. Profilaktika inspektorlarining huquqlari, majburiyatlari va javobgarligi
14. Profilaktika inspektorlari quyidagi huquqlarga ega:
fuqarolar va mansabdor shaxslardan qonunchilikka rioya etish va gʻayriqonuniy harakatlarni toʻxtatishni talab qilish;
oʻz vakolatlarini amalga oshirishda fuqarolarning shaxsini tasdiqlovchi hujjatlarini tekshirish, ularning yonlarida taqiqlangan buyum va vositalar mavjud deb gumon qilishga asoslar boʻlgan taqdirda, shaxsiy koʻrikdan oʻtkazish va ularning ashyolarini koʻzdan kechirish, huquqbuzarlikning quroli yoki bevosita predmeti boʻlgan buyum va hujjatlar aniqlangan taqdirda, qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda ularni olib qoʻyish;
maʼmuriy huquqbuzarliklar toʻgʻrisida bayonnomalar tuzish va Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksiga muvofiq oʻzlariga taalluqli boʻlgan maʼmuriy huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrib chiqish;
huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi murojaatlar va xabarlarni oʻrnatilgan tartibda tekshirish, davlat organlari va boshqa tashkilotlarga kirish, ulardan tegishli maʼlumotlarni soʻrash va olish;
oʻz ish yurituvlarida boʻlgan ishlar va materiallar boʻyicha holatlarni aniqlash maqsadida zarur tushuntirishlar, maʼlumotlar va hujjatlarni olish uchun fuqarolar va mansabdor shaxslarni chaqirish;
fuqarolarni, ularning roziligi bilan, huquqbuzarliklar profilaktikasi choralarini amalga oshirishda koʻmaklashishga jalb etish;
qonunda koʻrsatilgan holatlar va tartibda qurol va maxsus vositalarni qoʻllash.
Profilaktika inspektorlari qonun hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishlari mumkin.
15. Profilaktika inspektorlari quyidagilarga majburdir:
inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini, yuridik va jismoniy shaxslarning mulkini himoya qilish, shaxs, jamiyat va davlat xavfsizligini taʼminlash boʻyicha oʻz vakolatlari doirasida zarur choralar koʻrish;
jinoyat, maʼmuriy huquqbuzarlik yoki boshqa hodisa sodir etilgan joyga darhol yetib kelish, gʻayriqonuniy qilmishlarga chek qoʻyish, fuqarolarning xavfsizligiga qaratilgan tahdidlarni bartaraf etish, hodisa holatlarini hujjatlashtirish, jinoyat, maʼmuriy huquqbuzarlik yoki boshqa hodisa izlarining saqlanishini taʼminlash;
jinoyat, maʼmuriy huquqbuzarlik yoki boshqa hodisa sodir etilgan joyda jabrlangan, shuningdek nochor ahvolda qolgan fuqarolarga birinchi tibbiy yoki boshqa turdagi yordam koʻrsatilishini tashkil etish;
oʻz xizmat majburiyatlarini bajarish munosabati bilan unga maʼlum boʻlgan fuqarolarning shaxsiy hayoti, shaʼni va qadr-qimmatiga taalluqli maʼlumotlarni ularning roziligisiz oshkor etmaslik, xizmat maʼlumotlari, shuningdek, tijorat va qonun bilan himoya qilinadigan boshqa sirlarning maxfiyligi va saqlanishini taʼminlash;
huquqbuzarliklar profilaktikasi tadbirlarini oʻtkazishda fuqarolar hayoti va sogʻligʻi, yuridik va jismoniy shaxslar mol-mulki xavfsizligini taʼminlash;
chaqiruv boʻyicha kelishdan boʻyin tovlayotgan shaxslarni majburiy keltirish toʻgʻrisidagi sud ajrimlari, prokurorning, tergovchining yoki surishtiruvchining qarorlarini tegishli hududda bajarilishini taʼminlash;
qonun hujjatlari bilan ichki ishlar xodimlari uchun belgilangan cheklov va taqiqlarga rioya etish.
Profilaktika inspektorlariga qonun hujjatlariga muvofiq boshqa majburiyatlar ham yuklatilishi mumkin.
16. Profilaktika inspektorlari oʻz zimmalariga yuklangan vazifa va funksiyalarning talab darajasida va samarali bajarilishi uchun masʼuldirlar.
Profilaktika (katta) inspektorlari oʻzlari xizmat qilayotgan hududda yashash joyi va turgan joyi boʻyicha roʻyxatdan oʻtish qoidalariga rioya etilishini taʼminlash uchun javobgardir.
5-bob. Profilaktika inspektorlarining davlat tashkilotlari, boshqa tashkilotlar va aholi bilan hamkorligi
17. Profilaktika inspektorlarining davlat tashkilotlari, boshqa tashkilotlar hamda aholi bilan hamkorligini tashkil etish quyidagi yoʻllar bilan amalga oshiriladi:
huquqbuzarliklar profilaktikasi, ularga imkon beruvchi sabablar va shart-sharoitlarni aniqlash hamda bartaraf etish boʻyicha qoʻshma tadbirlarini rejalashtirish va oʻtkazish;
kollegial qarorlarni talab qiluvchi vazifalardan kelib chiqib qoʻshma yigʻilishlar oʻtkazish;
mahalliy davlat hokimiyati organlari va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarini huquqbuzarliklar profilaktikasi faoliyati natijalari haqida xabardor qilib borish;
faoliyatga baho berish va birgalikda amalga oshirilgan ishlar natijalarini hisobga olish;
hamkorlikni tashkil etishning ilgʻor shakllari va usullarini umumlashtirish hamda amaliyotga tatbiq etish.
Hamkorlikning darajasi, doirasi va xususiyatidan kelib chiqib, qonunchilikka muvofiq boshqa tadbirlar ham amalga oshirilishi mumkin.
18. Davlat organlari va muassasalari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat va boshqa tashkilotlar profilaktika inspektorlariga oʻz vakolatlari doirasida oʻquv-metodik, axborot, maslahat va tashkiliy jihatdan qoʻllab-quvvatlashlari mumkin.
19. Axborot almashish yozma soʻrovlar asosida amalga oshiriladi. Soʻrovga, agar qonunchilikda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, u olingan kundan boshlab oʻn besh kundan kechiktirilmay javob berilishi lozim.
20. Profilaktika inspektorlari mahalliy ahamiyatga ega boʻlgan tadbirlarni oʻtkazishda, oilaviy-maishiy nizolar masalalarini hal etishda, inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilishda, noqonuniy diniy tashkilotlar faoliyatiga chek qoʻyish choralarini koʻrishda, fuqarolarning vijdon erkinligi va diniy eʼtiqod huquqlariga rioya etilishini, diniy qarashlarning majburan singdirilishiga yoʻl qoʻyilmasligini taʼminlashda fuqarolar yigʻinlari bilan hamkorlik qiladilar.
21. Profilaktika inspektorlari har oyda huquqbuzarliklar profilaktikasi va huquqbuzarliklarni oldini olish holati toʻgʻrisida fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga hisobot taqdim etadilar.
Profilaktika katta inspektori, ushbu lavozim mavjud boʻlmagan taqdirda profilaktika inspektori fuqarolar yigʻini raisining huquq-tartibot masalalari boʻyicha oʻrinbosari vazifasini bajaradi.
22. Profilaktika inspektorlari fuqarolar yigʻini raislari bilan birgalikda quyidagilarga qaratilgan choralarni amalga oshiradilar:
egasiz turar joylarni aniqlash va ularning qonun hujjatlarida belgilangan tartibda saqlanishini nazorat qilish;
vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari talablariga rioya etilishi;
oilaviy-maishiy sabablarga koʻra sodir etilgan huquqbuzarliklar, shu jumladan ayollar, voyaga yetmaganlar va yoshlar tomonidan sodir etilgan huquqbuzarliklar muhokamasini tashkil etish va oʻtkazish, mazkur huquqbuzarliklarning sodir etilish sabablari va ularga imkon beruvchi shart-sharoitlarni bartaraf etish choralarini koʻrish;
spirtli ichimliklar, giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarni suiisteʼmol qilish natijasida fuqaroning muomala layoqati cheklangan deb topish toʻgʻrisida yoki fuqaroning ruhiy holati buzilganligi (ruhiy kasalligi yoki aqliy zaifligi) tufayli muomalaga layoqatsiz deb topish haqida sudga ariza berish masalalari.
Profilaktika inspektorlari fuqarolar yigʻinlari raislari bilan birgalikda qonun hujjatlariga muvofiq boshqa choralarni ham amalga oshirishlari mumkin.
24. Profilaktika inspektorlari fuqarolar yigʻini raislarining oila, xotin-qizlar va ijtimoiy-maʼnaviy masalalar boʻyicha oʻrinbosarlari bilan quyidagi masalalarda oʻzaro hamkorlik qiladilar:
aholi, ayniqsa, xotin-qizlar, voyaga yetmaganlar va yoshlar oʻrtasida sogʻlom turmush tarzini targʻib etish, maʼnaviy-axloqiy muhitni sogʻlomlashtirish boʻyicha fuqarolarning huquqiy madaniyati va faolligini oshirishga yoʻnaltirilgan tushuntirish ishlarini tashkil etish;
xotin-qizlar va voyaga yetmaganlarga nisbatan jismoniy yoki ruhiy zoʻrlik ishlatish ehtimoli mavjud oilalarda profilaktik tushuntirish ishlarini olib borish, ularning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilishga koʻmaklashish;
odam savdosi qurboniga aylangan xotin-qizlar va voyaga yetmaganlarga ularning ijtimoiy hayotga moslashishlari uchun har tomonlama koʻmak berish;
xotin-qizlar va voyaga yetmaganlar oʻrtasida erta nikoh, oʻz joniga qasd qilish, jinoyatlar va huquqbuzarliklar holatlarining sabab va shart-sharoitlarini oʻrganish, shuningdek, ularga yoʻl qoʻymaslik boʻyicha profilaktika choralarini, shu jumladan, yakka tartibdagi choralarni koʻrish;
tinchlik va osoyishtalikni taʼminlashda fuqarolar ogohligini, xotin-qizlar faolligini oshirish;
diniy ekstremizm va terrorizmga qarshi kurashish;
jazoni ijro etish muassasalarida jazoni oʻtayotgan xotin-qizlarni fuqarolar yigʻinlari kafilligi asosida afv etish toʻgʻrisida takliflar kiritish;
ozodlikdan mahrum etish tarzidagi jazoni oʻtayotgan yoxud jazoni ijro etish muassasalaridan ozod etilgan, shu jumladan, diniy ekstremistik gʻoyalar taʼsiriga tushgan shaxslarning yaqin qarindoshlari bilan profilaktika ishlarini olib borish va ularga koʻmaklashish.
25. Profilaktika inspektorlari fuqarolar yigʻinining oilaviy qadriyatlarni mustahkamlash komissiyalari bilan quyidagi masalalarda oʻzaro hamkorlik qiladi:
fuqarolarning yot gʻoyalar, ichkilikbozlik va giyohvandlik taʼsiri ostiga tushib qolishlari, oilaviy kelishmovchiliklar shuningdek, yoshlar tarbiyasiga masʼuliyatsiz munosabatda boʻlish holatlarining oldini olish;
qoʻshnilar va qarindoshlar oʻrtasidagi kelishmovchiliklarni bartaraf etish va ularning oʻzaro munosabatlarini tiklash boʻyicha choralarni koʻrish;
ichki ishlar organlari hisobida turgan, ayniqsa, muqaddam sudlangan, huquqbuzarliklar sodir etayotgan va yot gʻoyalar taʼsiriga tushib qolgan shaxslar bilan profilaktik ishlarni amalga oshirish;
jazoni ijro etish muassasalaridan ozod etilgan shaxslarni ijtimoiy moslashtirish.
26. Profilaktika inspektorlari fuqarolar yigʻinining xotin-qizlar bilan ishlash boʻyicha komissiyalari bilan quyidagi masalalarda oʻzaro hamkorlik qiladilar:
ayollarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha choralar koʻrish;
oilalarning barbod boʻlish holatlarini bartaraf etishga yoʻnaltirilgan tadbirlarni oʻtkazish;
xorijiy davlatlarga chiqayotgan va u yerdan qaytgan ayollar hisobini yuritish, ular bilan tegishli profilaktika ishlarini amalga oshirish.
30. Profilaktika inspektorlari nodavlat notijorat tashkilotlari bilan quyidagi masalalarda oʻzaro hamkorlik qiladilar:
huquqbuzarliklarning oldini olishga yoʻnaltirilgan qoʻshma dasturlarni ishlab chiqish;
fuqarolarni, ayniqsa, yoshlarni maʼnaviy, axloqiy, huquqiy, jismoniy va mehnat tarbiyasini amalga oshirishda ishtirok etish;
jazoni ijro etish muassasalaridan ozod etilgan yoki ixtisoslashtirilgan oʻquv-tarbiya muassasalaridan qaytgan shaxslarning ijtimoiy reabilitatsiyasi va ijtimoiy moslashuviga koʻmaklashish;
aholining huquqiy ongi va huquqiy madaniyatini oshirish;
millatlararo, madaniyatlararo totuvlik va fuqarolar totuvligi gʻoyalarini mustahkamlash, koʻp asrlik, anʼanaviy maʼnaviy-axloqiy hamda tarixiy-madaniy qadriyatlarni tiklash va saqlash.
31. Profilaktika inspektorlari fuqarolar yigʻini organlari va nodavlat notijorat tashkilotlari bilan qonun hujjatlariga muvofiq boshqa masalalarda ham oʻzaro hamkorlik qilishlari mumkin.
32. Profilaktika inspektorlarining davlat organlari, boshqa tashkilotlar va fuqarolar bilan oʻzaro hamkorligi ularning huquqbuzarliklar profilaktikasida koʻmaklashish va zaruriy yordam koʻrsatish bilan ishtirok etishlari orqali amalga oshiriladi.
33. Profilaktika inspektorlari tuman va shahar ichki ishlar organlariga huquqbuzarliklar profilaktikasida faol ishtirok etganligi yoki alohida xizmatlari uchun fuqarolarni ragʻbatlantirish haqida takliflar kiritishlari mumkin.
34. Profilaktika inspektorlari qoʻshma tadbirlarni, shu jumladan, huquqbuzarliklar profilaktikasiga oid “davra suhbatlari”, seminarlar va ijtimoiy soʻrovlar tashkil etish orqali oʻtkazishlari mumkin.
6-bob. Tayanch punktlarini tashkil etish va ularning moddiy-texnik taʼminoti masalalari
35. Tayanch punkti kriminogen vaziyat, aholi zichligi va joylarda fuqarolar xavfsizligi hamda jamoat tartibini tegishli tarzda taʼminlash bilan bogʻliq boshqa shart-sharoitlar inobatga olingan holda qonun hujjatlari bilan oʻrnatilgan tartibda tashkil etiladi va tugatiladi.
36. Tayanch punkti quyidagilarni oʻz ichiga oluvchi maxsus jihozlangan xonalarda joylashadi:
profilaktika katta inspektori va profilaktika inspektorining xizmat xonasi;
tayanch punktiga xizmatga jalb qilinadigan ichki ishlar organlarining boshqa xizmatlari xodimlari uchun xizmat xonasi;
profilaktika inspektorining jamoat tartibini saqlash boʻyicha yordamchisi xizmat xonasi;
aholi bilan tushuntirish ishlarini olib borish zali;
huquqbuzarlarni ushlab turish xonasi;
dam olish, yuvinish va sanitariya-gigiyena xonalari.
37. Tayanch punktlari uchun yer maydoni va binolarni ajratish, qurilish, taʼmirlash va kapital taʼmirlash, shuningdek mebel bilan jihozlash shahar va tuman hokimliklari tomonidan mahalliy budjetdan ajratiladigan mablagʻlar hisobidan amalga oshiriladi.
Tayanch punkti tuman, shahar hokimliklari balansida boʻladi va uning binosi Oʻzbekiston Respublikasi IIVning Huquqbuzarliklar profilaktikasi bosh boshqarmasi roziligisiz boshqa organlar, korxonalar, muassasalar va tashkilotlarga sotilmaydi yoki berilmaydi.
38. Tayanch punktlarini zaruriy texnik vositalar, koʻrgazmali qoʻllanmalar, xizmat hujjatlari va avtotransport vositalari bilan taʼminlash Oʻzbekiston Respublikasi IIV tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetidan ajratiladigan mablagʻlar hisobidan amalga oshiriladi.
39. Jamoat birlashmalari bilan doimiy va samarali hamkorlikni taʼminlash maqsadida tayanch punktlari fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari bilan bir binoda yoki unga yaqin joyda joylashadi.
7-bob. Yakunlovchi qoida
40. Ushbu Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonun hujjatlariga muvofiq javob beradilar.
Ichki ishlar organlari tayanch punkti toʻgʻrisida nizomga ILOVA
Ichki ishlar organlari profilaktika (katta) inspektorlari shtat birliklarini kiritish
T/r Koʻrsatkichlar Toshkent shahri hududida * Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlar hududida Jami shundan Jami shundan profilaktika katta inspektori profilaktika inspektori profilaktika katta inspektori profilaktika inspektori 1. Aholi soni 7 ming nafargacha 2 1 1 1 - 1 2. Aholi soni 7 mingdan 10 ming nafargacha 2 1 1 2 1 1 3. Aholi soni 10 ming nafar va undan ortiq 3 1 2 2 1 1 Qoʻshimcha ravishda kriminogen vaziyatdan kelib chiqib ajratiladigan shtat birliklari 4. Soʻnggi bir yil davomida mahallada sodir etilgan jinoyatlar soni har 1000 nafar aholiga nisbatan 10 ta va undan yuqori boʻlganda 1 - 1 1 - 1
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2017-yil 18-aprel,
PQ-2896-son
Президента Республики Узбекистан
Постановление
ПОЛОЖЕНИЕ
НОРМЫ
О мерах по коренному совершенствованию деятельности подразделений профилактики правонарушений органов внутренних дел
[Извлечение]
В соответствии с Указом Президента Республики Узбекистан от 10 апреля 2017 года № УП–5005 «О мерах по коренному повышению эффективности деятельности органов внутренних дел, усилению их ответственности за обеспечение общественного порядка, надежной защиты прав, свобод и законных интересов граждан», а также в целях коренного совершенствования деятельности органов внутренних дел по осуществлению ранней профилактики и предупреждения правонарушений:
1. Считать важнейшей задачей Министерства внутренних дел Республики Узбекистан и его территориальных подразделений реализацию следующих основных направлений повышения эффективности профилактики правонарушений:
первое — установление качественно нового порядка организации работы республиканских, средних и низовых подразделений профилактики правонарушений, предусматривающего четкое определение и разграничение их основных задач, функций и ответственности, недопущение возложения на инспекторов по профилактике несвойственных им функций;
второе — организация профилактической работы в тесном взаимодействии с населением, органами самоуправления граждан и другими институтами гражданского общества, направленной, в первую очередь, на обеспечение раннего предупреждения правонарушений, повышение правовой культуры в обществе, привитие гражданам уважения к закону и нетерпимости к любым проявлениям нарушений законодательства;
третье — развитие системы работы с несовершеннолетними и молодежью, направленной на воспитание их в духе любви к Родине, патриотизма, уважительного отношения к национальным и общечеловеческим ценностям, защиту подрастающего поколения от идей терроризма, религиозного экстремизма, насилия и жестокости;
четвертое — усиление персональной ответственности инспекторов по профилактике за надлежащее исполнение возложенных обязанностей, в том числе путем систематического представления общественности отчетов о своей деятельности, искоренение фактов их поверхностного отношения к волнующим население проблемам;
пятое — введение действенных критериев оценки эффективности деятельности инспекторов по профилактике, прежде всего, предусматривающих учет общественного мнения, уровня удовлетворенности граждан результатами их работы и взаимодействия с населением;
шестое — широкое внедрение современных информационно-коммуникационных технологий в данную сферу, повышение уровня знаний и профессиональной подготовки инспекторов по профилактике, создание для них достойных условий работы, обеспечение их служебным жильем непосредственно на закрепленной территории, внедрение механизмов материального стимулирования за результативность выполнения возложенных задач.
2. Ввести с 1 октября 2017 года порядок:
заслушивания органами самоуправления граждан ежемесячно отчетов инспекторов по профилактике.
Определить, что по итогам заслушиваний отчетов инспекторов по профилактике критически обсуждаются принимаемые меры и результаты работы по выполнению возложенных задач, дается персональная оценка эффективности их деятельности, а также принимаются рекомендации о соответствии или несоответствии занимаемой должности.
3. Утвердить:
Положение об опорном пункте органов внутренних дел согласно приложению № 2 .
5. Министерству финансов Республики Узбекистан обеспечить выделение по обоснованным расчетам средств на реализацию мероприятий, предусмотренных настоящим постановлением.
6. Совету Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятам областей и города Ташкента в срок до 1 января 2018 года обеспечить инспекторов по профилактике служебным жильем на закрепленной территории.
7. Министерству внутренних дел Республики Узбекистан:
совместно с Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятами областей и города Ташкента в месячный срок утвердить обновленную дислокацию опорных пунктов органов внутренних дел, категорированных с учетом криминогенной ситуации, численности населения и особенностей территорий;
в месячный срок внести в Кабинет Министров предложения по размещению и обустройству вновь образуемых опорных пунктов органов внутренних дел, в том числе предусмотрев включение в типовые проекты зданий комплексов «Центр махалли» и сходов граждан отдельных помещений для инспекторов по профилактике, строительство которых осуществляется в соответствии с Указом Президента Республики Узбекистан от 3 февраля 2017 года № УП–4944 «О мерах по дальнейшему совершенствованию института махалли»;
принять меры по увеличению количества лиц, обучающихся в Академии Министерства внутренних дел Республики Узбекистан по специальности «Деятельность по профилактике правонарушений» на основе критического пересмотра системы подготовки, переподготовки и повышения квалификации сотрудников подразделений профилактики правонарушений органов внутренних дел с учетом современных требований и передового зарубежного опыта;
начиная с 2022 года вносить предложения о выделении дополнительного количества штатных единиц (старших) инспекторов по профилактике органов внутренних дел в Администрацию Президента Республики Узбекистан на основании ежегодных итоговых сведений, предоставляемых Национальным комитетом по статистике о численности постоянного населения, а также с учетом криминогенной обстановки на территориях (в махаллях);
совместно с Республиканским советом по координации деятельности органов самоуправления граждан в двухмесячный срок внести в Кабинет Министров предложения по внедрению эффективных критериев отбора (на конкурсной основе) и назначения на должность руководителей общественных формирований «Махалла посбони» приоритетно лиц, прошедших действительную военную службу, с целью формирования резерва кадров для органов внутренних дел;
в двухмесячный срок внести в Кабинет Министров предложения об изменениях и дополнениях в законодательство, вытекающих из настоящего постановления;
в трехмесячный срок привести ведомственные нормативно-правовые акты в соответствие с настоящим постановлением.
8. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова и Государственного советника Президента Республики Узбекистан О.Б. Муродова.
ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 18 апреля 2017 года № ПП-2896
об опорном пункте органов внутренних дел
Глава 1. Общие положения
1. Настоящее Положение определяет задачи и организационно-правовые основы деятельности опорных пунктов органов внутренних дел (далее — опорный пункт), полномочия, права и обязанности инспекторов по профилактике, порядок их взаимодействия с государственными и иными организациями, институтами гражданского общества и населением в сфере профилактики правонарушений.
2. Опорные пункты являются основным низовым звеном управлений (отделов) внутренних дел районов (городов), создаваемым в целях обеспечения взаимодействия органов внутренних дел с общественностью и непосредственного обеспечения охраны общественного порядка, безопасности граждан, профилактики правонарушений, борьбы с преступностью в кишлаках, аулах и махаллях.
Опорные пункты осуществляют свою деятельность в составе старших инспекторов по профилактике и инспекторов по профилактике (далее –инспекторы по профилактике), а также помощников (старших) инспекторов профилактики по охране общественного порядка.
Количество штатных единиц инспекторов по профилактике определяется с учетом криминогенной ситуации на территории (в махаллях), обслуживаемой опорным пунктом, численности населения и других особенностей, в соответствии с нормами, указанными в приложении к настоящему Положению.
Для организации деятельности опорных пунктов могут привлекаться другие подразделения органов внутренних дел.
Глава 2. Основные задачи опорного пункта и организация деятельности инспекторов по профилактике
3. Основными задачами опорного пункта являются:
организация профилактики правонарушений, особенно среди несовершеннолетних и молодежи, выявление, изучение и устранение причин совершения правонарушений, условий, им способствующих;
участие в выявлении, пресечении и раскрытии преступлений, розыске лиц, уклоняющихся от следствия суда и исполнения судебных актов, а также без вести пропавших граждан;
непосредственное осуществление работы с несовершеннолетними и молодежью, направленной на воспитание их в духе любви к Родине, патриотизма, уважительного отношения к национальным и общечеловеческим ценностям, защиту подрастающего поколения от идей терроризма, религиозного экстремизма, насилия и жестокости;
налаживание открытого прямого диалога с населением в решении его насущных проблем, вопросов снижения социальной напряженности;
обеспечение социальной реабилитации и адаптации потерпевших от правонарушений, лиц с антисоциальным поведением, склонных к совершению правонарушений, а также совершивших правонарушения;
осуществление взаимодействия с другими подразделениями органов внутренних дел, государственными органами, организациями, органами самоуправления граждан, средствами массовой информации по вопросам профилактики правонарушений, повышения правовой культуры граждан.
4. На должности инспекторов по профилактике назначаются лица, имеющие высшее образование, подготовленные в профессиональном, морально-психологическом и физическом отношении, владеющие практическими навыками использования форм и методов профилактики правонарушений.
На должности старших инспекторов по профилактике назначаются лица, имеющие стаж работы в подразделениях профилактики правонарушений органов внутренних дел не менее пяти лет.
5. Назначение на должности и освобождение от должности инспекторов по профилактике осуществляется министром внутренних дел Республики Каракалпакстан, начальниками главных управлений внутренних дел города Ташкента и Ташкентской области, начальниками управлений внутренних дел областей.
Инспектор по профилактике считается вступившим в должность с момента принятия присяги следующего содержания:
«Я, (фамилия, имя, отчество), вступая в должность инспектора по профилактике опорного пункта № ____, клянусь честно, добросовестно выполнять свой долг и возложенные на меня обязанности по защите конституционных прав граждан, укреплению мира, спокойствия, безопасности и общественного порядка на вверенной мне территории».
11. За высокие профессиональные навыки и правовую культуру, доблестный труд, мужество и проявленную самоотверженность инспектора по профилактике поощряются в установленном порядке.
Глава 3. Полномочия инспекторов по профилактике
12. Для реализации задач, возложенных на опорные пункты, инспекторы по профилактике осуществляют задачи, определяемые Президентом Республики Узбекистан.
Инспекторы по профилактике могут осуществлять и иные полномочия в соответствии с актами законодательства.
13. Старший инспектор по профилактике, наряду с полномочиями, перечисленными в пункте 12 настоящего Положения, также организует и осуществляет общее руководство деятельностью опорного пункта органов внутренних дел и инспекторов по профилактике.
Глава 4. Права, обязанности и ответственность инспекторов по профилактике
14. Инспектора по профилактике имеют следующие права:
требовать от граждан и должностных лиц соблюдения законодательства, прекращения противоправных действий;
проверять, при осуществлении своих полномочий, у граждан документы, удостоверяющие личность, а при наличии оснований полагать, что они имеют при себе запрещенные предметы и средства, производить личный досмотр и досмотр их вещей, при выявлении предметов и документов, являющихся орудием или непосредственным предметом правонарушения, изымать их в соответствии с законодательством;
составлять протоколы и рассматривать дела об административных правонарушениях, подведомственные им в соответствии с Кодексом Республики Узбекистан об административной ответственности ;
проводить в установленном порядке проверки обращений и сообщений о правонарушениях, посещать государственные и иные организации, запрашивать и получать от них соответствующие сведения;
вызывать граждан и должностных лиц для получения необходимых объяснений, сведений и документов в целях выяснения обстоятельств по делам и материалам, находящимся в их производстве;
привлекать граждан, с их согласия, к оказанию содействия в реализации мер по профилактике правонарушений;
применять оружие и специальные средства в случаях и порядке, установленных законом.
Инспектора по профилактике могут иметь и иные права в соответствии с законодательством.
15. Инспектора по профилактике обязаны:
принимать в пределах своих полномочий необходимые меры по защите прав, свобод и законных интересов человека, собственности юридических и физических лиц, обеспечению безопасности личности, общества и государства;
незамедлительно прибыть на место совершения преступления, административного правонарушения или иного происшествия, пресекать противоправные деяния, устранять угрозы безопасности граждан, документировать обстоятельства и обеспечивать сохранность следов совершения преступления, административного правонарушения или иного происшествия;
организовать оказание первой медицинской или иной помощи гражданам, пострадавшим на месте совершения преступления, административного правонарушения или иного происшествия, а также лицам, находящимся в беспомощном состоянии;
не разглашать без согласия граждан сведения, касающиеся их частной жизни, затрагивающие их честь и достоинство, обеспечивать конфиденциальность и сохранность служебной информации, а также сведений, составляющих коммерческую и иную охраняемую законом тайну, которые стали ему известны в связи с исполнением своих служебных обязанностей;
обеспечивать безопасность жизни и здоровья граждан, имущества юридических и физических лиц при проведении мероприятий по профилактике правонарушений;
обеспечивать на соответствующей территории исполнение определений суда, постановлений прокурора, следователя или дознавателя о принудительном приводе лиц, уклоняющихся от явки по их вызову;
соблюдать ограничения и запреты, установленные законодательством для сотрудников внутренних дел.
На инспекторов по профилактике могут быть возложены и иные обязанности в соответствии с законодательством.
16. Инспектора по профилактике несут ответственность за надлежащее и эффективное выполнение возложенных на них задач и функций.
Инспектора (старшие инспектора) по профилактике несут ответственность за обеспечение на обслуживаемой территории соблюдения правил регистрации по месту жительства и месту пребывания.
Глава 5. Взаимодействие инспекторов по профилактике с государственными, иными организациями и населением
17. Организация взаимодействия инспекторов по профилактике с государственными, иными организациями и населением осуществляется посредством:
планирования и проведения совместных мероприятий по профилактике правонарушений, выявлению, устранению причин и условий, им способствующих;
проведения совместных заседаний, исходя из задач, требующих коллегиального решения;
информирования органов государственной власти на местах и органов самоуправления граждан о результатах деятельности по профилактике правонарушений;
оценки деятельности и учета результатов совместно выполненных работ;
обобщения и внедрения в практику передовых форм и методов организации взаимодействия.
Исходя из степени, круга и специфики взаимодействия, могут осуществляться и иные мероприятия в соответствии с законодательством.
18. Государственные органы и учреждения, органы самоуправления граждан, негосударственные некоммерческие и иные организации, в пределах полномочий, могут оказывать учебно-методическую, информационную, консультативную и организационную поддержку инспекторам по профилактике.
19. Обмен информацией осуществляется на основании письменных запросов. Ответ на запрос должен быть предоставлен в срок, не позднее пятнадцати дней со дня его получения, если иное не предусмотрено законодательством.
20. Инспектора по профилактике взаимодействуют с сходами граждан при проведении мероприятий местного значения, разрешении вопросов семейно-бытовых конфликтов, защите прав, свобод и законных интересов человека, принятии мер по пресечению деятельности незаконных религиозных организаций, обеспечению соблюдения прав граждан на свободу совести и вероисповедания, недопущению принудительного насаждения религиозных взглядов.
21. Инспектора по профилактике ежемесячно представляют отчет органам самоуправления граждан о состоянии профилактики и предупреждения правонарушений.
Старший инспектор по профилактике, в случае отсутствия данной должности — инспектор по профилактике исполняет обязанности заместителя председателя схода граждан по вопросам правопорядка.
22. Инспектора по профилактике совместно с председателями схода граждан осуществляют меры по:
выявлению бесхозяйных жилых помещений и присмотру за их сохранностью в порядке, установленном законодательством;
соблюдению требований законодательства о свободе совести и религиозных организациях;
организации и проведении обсуждений правонарушений, совершенных на семейно-бытовой почве, в том числе со стороны женщин, несовершеннолетних и молодежи, принимают меры по устранению причин совершения этих правонарушений и условий, им способствующих;
вопросам подачи заявления о признании гражданина ограниченно дееспособным вследствие злоупотребления спиртными напитками, наркотическими средствами и психотропными веществами или признании гражданина недееспособным вследствие психического расстройства (душевной болезни или слабоумия) в суд.
Инспектора по профилактике совместно с председателями схода граждан могут осуществлять и иные меры в соответствии с законодательством.
24. Инспектора по профилактике взаимодействуют с заместителями председателей сходов граждан по делам семьи, женщин и социально-духовным вопросам в вопросах:
пропаганды среди населения, в особенности женщин, несовершеннолетних и молодежи, здорового образа жизни, организации разъяснительных работ, направленных на повышение правовой культуры и активности граждан по оздоровлению духовно-нравственного климата;
проведения профилактическо-разъяснительной работы в семьях, в которых имеется вероятность физического и психологического насилия по отношению к женщинам и несовершеннолетним, оказания содействия в защите их прав и законных интересов;
оказания всестороннего содействия женщинам и несовершеннолетним, ставшим жертвами торговли людьми, с целью их адаптации в социальную жизнь;
изучения причин и условий, а также принятия профилактических мер, в том числе индивидуального характера, по недопущению фактов ранних браков, самоубийств, преступлений и правонарушений среди женщин и несовершеннолетних;
повышения бдительности граждан, активизации деятельности женщин в обеспечении мира и спокойствия;
противодействия религиозному экстремизму и терроризму;
внесения предложений о помиловании женщин, отбывающих наказание в учреждениях по исполнению наказания, на основании гарантий сходов граждан;
осуществления профилактических работ и оказания содействия близким родственникам лиц, отбывающих наказание в виде лишения свободы либо освобожденных из учреждений по исполнению наказания, в том числе попавших под влияние идей религиозного экстремизма.
25. Инспектора по профилактике взаимодействуют с комиссиями по укреплению семейных ценностей схода граждан в вопросах:
предотвращения фактов попадания граждан под влияние чуждых идей, алкогольной зависимости и наркомании, семейных конфликтов, а также безответственного отношения к воспитанию молодежи;
принятия мер по предотвращению конфликтов между родственниками и соседями и восстановлению их взаимоотношений;
осуществления профилактических работ с лицами, находящимися на учете органов внутренних дел, особенно ранее судимых, совершающих правонарушения и попавших под влияние чуждых идей;
социальной адаптации лиц, освобожденных из учреждений по исполнению наказаний.
26. Инспектора по профилактике взаимодействуют с комиссиями по работе с женщинами схода граждан в вопросах:
принятия мер по защите прав, свобод и законных интересов женщин;
проведения мероприятий, направленных на устранение случаев распада семей;
ведения учета женщин, выезжающих в иностранные государства и вернувшихся из них, с последующим осуществлением соответствующей профилактической работы.
30. Инспектора по профилактике взаимодействуют с негосударственными некоммерческими организациями в вопросах:
разработки совместных программ, направленных на предупреждение правонарушений;
участия в осуществлении духовного, нравственного, правового, физического, трудового воспитания граждан, особенно молодежи;
содействия в социальной реабилитации и социальной адаптации лиц, освобожденных из учреждений по исполнению наказаний или вернувшихся из специализированных учебно-воспитательных учреждений;
повышения правового сознания и правовой культуры населения;
укрепления идей межнационального, межкультурного и гражданского согласия, возрождения и сохранения многовековых, традиционных духовно-нравственных и историко-культурных ценностей.
31. Инспектора по профилактике могут взаимодействовать с органами схода граждан и негосударственными некоммерческими организациями и по иным вопросам в соответствии с законодательством.
32. Взаимодействие инспекторов по профилактике с государственными органами, иными организациями и гражданами осуществляется путем их участия в профилактике правонарушений посредством оказания содействия и необходимой помощи.
33. Инспектора по профилактике могут вносить предложения в районные и городские органы внутренних дел о поощрении граждан за активное участие в профилактике правонарушений или отдельные их заслуги.
34. Инспектора по профилактике могут проводить совместные мероприятия, в том числе путем организации «круглых столов», семинаров и социологических опросов, направленных на профилактику правонарушений.
Глава 6. Вопросы организации опорных пунктов и их материально-техническое обеспечение
35. Опорный пункт создается и упраздняется в установленном законодательством порядке с учетом криминогенной обстановки, плотности населения и других условий, связанных с обеспечением надлежащего общественного порядка и безопасности граждан на местах.
36. Опорный пункт располагается в специально оборудованных помещениях, состоящих из:
служебного помещения старшего инспектора и инспектора по профилактике;
служебного помещения для сотрудников других служб органов внутренних дел, привлекаемых на службу в опорный пункт;
служебного помещения помощника инспектора по профилактике по сохранению общественного порядка;
зала для проведения разъяснительных работ с населением;
комнаты для содержания правонарушителей;
комнаты отдыха, умывальной и санитарно-гигиенических помещений.
37. Выделение земельных участков, зданий, строительство, реконструкция и капитальный ремонт, а также оснащение мебелью опорных пунктов осуществляется хокимиятами городов и районов за счет средств, выделяемых из местного бюджета.
Опорный пункт находится на балансе хокимията города, района, здание опорного пункта не подлежит продаже или передаче другим органам, предприятиям, учреждениям и организациям, без согласия Главного управления профилактики правонарушений МВД Республики Узбекистан.
38. Оснащение опорных пунктов необходимыми техническими средствами, наглядными пособиями, служебной документацией и автотранспортными средствами осуществляется МВД Республики Узбекистан за счет средств, выделяемых из Государственного бюджета Республики Узбекистан.
39. В целях обеспечения постоянного и плодотворного взаимодействия органов внутренних дел с общественными объединениями, опорные пункты располагаются в одном здании либо вблизи с органами самоуправления граждан.
Глава 7. Заключительное положение
40. Лица, виновные в нарушении требований настоящего Положения, несут ответственность в соответствии с законодательством.
ПРИЛОЖЕНИЕ к Положению об опорном пункте органов внутренних дел
введения штатных единиц (старших) инспекторов по профилактике органов внутренних дел
№ Показатели На территории города Ташкента * На территории Республики Каракалпакстан и областей Всего в том числе Всего в том числе старший инспектор по профилактике инспектор по профилактике старший инспектор по профилактике инспектор по профилактике 1. Численность населения до 7 тыс. человек 2 1 1 1 - 1 2. Численность населения от 7 тыс. до 10 тыс. человек 2 1 1 2 1 1 3. Численность населения 10 тыс. человек и больше 3 1 2 2 1 1 Штатные единицы, выделяемые исходя из криминогенной обстановки в дополнительном порядке 4. В течение последнего года в махалле совершено 10 и более преступлений на каждые 1 000 единиц населения 1 - 1 1 - 1
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
18 апреля 2017 г.,
№ ПП-2896