UzbekAI

← Qonunlar

📅 2017-yil 27-aprel · Vazirlar Mahkamasi qarorlari

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2017 йил 27 апрель · Вазирлар Маҳкамаси қарорлари

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 27 апреля 2017 г. · Постановления Кабинета Министров

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 27 April 2017 · Cabinet of Ministers resolutions

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг

қарори

НИЗОМ

СХЕМАСИ

НИЗОМ

СХЕМАСИ

Меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозорини янада ривожлантириш тўғрисида

Ўзбекистон Республикасининг «Меҳнатни муҳофаза қилиш тўғрисида»ги Қонунига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш ҳақида» 2016 йил 22 сентябрдаги ЎРҚ-410-сон Қонунини амалга ошириш, шунингдек меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозорининг профессионал иштирокчилари ривожланиши учун шароитлар яратиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. Қуйидагилар:

Ташкилотлардаги меҳнатни муҳофаза қилиш тизимида аудит ўтказиш тартиби тўғрисидаги Низом 2-иловага мувофиқ;

Меҳнат шароитларини давлат экспертизасидан ўтказиш тартиби тўғрисидаги Низом 4-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

2. Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги:

бир ой муддатда ўзининг расмий веб-сайтида меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозори профессионал иштирокчиларининг фаолияти масалаларига бағишланган, меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларнинг тўлиқ рўйхати жойлаштирилган ҳамда улар доимий равишда янгиланиб бориладиган бўлим очсин;

Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги, Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси, Ўзбекистон матбуот ва ахборот агентлиги, Савдо-саноат палатаси билан биргаликда ушбу қарорнинг мақсад ва вазифаларининг оммавий ахборот воситаларида кенг тушунтирилишини таъминласин.

3. Ушбу қарор у расман эълон қилингандан кейин уч ой муддат ўтгач кучга киради.

4. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари Р.С. Азимов зиммасига юклансин.

Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 27 апрелдаги 246-сон қарорига 2-ИЛОВА

Ташкилотлардаги меҳнатни муҳофаза қилиш тизимида аудит ўтказиш тартиби тўғрисида

1-боб. Умумий қоидалар

1. Ушбу Низом «Меҳнатни муҳофаза қилиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ ташкилотлардаги меҳнатни муҳофаза қилиш тизимида аудит ўтказиш тартибини белгилайди.

2. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

меҳнатни муҳофаза қилиш — меҳнат жараёнида инсоннинг хавфсизлигини, ҳаёти ва соғлиғи, иш қобилияти сақланишини таъминлашга доир ҳуқуқий, ижтимоий-иқтисодий, ташкилий, техникавий, санитария-гигиена, даволаш-профилактика, реабилитация тадбирлари ҳамда воситалари тизими;

меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизими — маълум бир иш берувчининг меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги сиёсати ва мақсадларини белгиловчи, ўзаро боғлиқ ва бир-бирига таъсир кўрсатувчи элементлар комплекси ҳамда ушбу мақсадларга эришиш тартиби;

ташкилотда меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизимининг аудити (кейинги ўринларда меҳнатни муҳофаза қилиш аудити деб аталади) — меҳнатни муҳофаза қилиш тизимини баҳолаш иш берувчининг қарорига биноан ўтказилади ва қуйидагиларни ўз ичига олади:

ташкилотда меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизимининг меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқлигини аниқлаш;

меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизимининг ишлаши сифатини, ишлаб чиқаришдаги жароҳатланишлар ва касб касалликларининг олдини олишга, даражасини камайтиришга қаратилган чора-тадбирлар самарадорлигини баҳолаш;

аниқланган камчиликларни бартараф этишга, ишлаб чиқаришдаги жароҳатланишлар ва касб касалликларининг олдини олишга қаратилган таклифлар ҳамда тавсиялар ишлаб чиқиш;

меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозорининг профессионал иштирокчилари — меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида шартнома асосида хизматлар кўрсатувчи юридик шахслар.

меҳнатни муҳофаза қилиш аудити мезонлари — аудит маълумотлари, меҳнатни муҳофаза қилиш сиёсати ва тартиби ҳамда чора-тадбирлари билан солиштириладиган таҳлилий маълумотлар;

меҳнатни муҳофаза қилиш аудитини ўтказишда мустақиллик — текширилаётган субъектга нисбатан молиявий, мулкий, қариндошлик ёки бошқа манфаатларсиз меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозорининг профессионал иштирокчилари билан таъминлаш тамойили.

3. Ташкилотда меҳнатни муҳофаза қилиш тизимида аудитни ўтказиш иш берувчининг қарори билан мазкур Низомга илова қилинган схемага мувофиқ амалга оширилади ва қуйидагиларни ўз ичига олади:

ташкилотда меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизимининг меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар ҳамда жамоа келишувларига, шартномаларига ва бошқа локал талабларига меъёрий ҳужжатларнинг мувофиқлигини аниқлаш;

меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизими фаолият юритишини сифати, ишлаб чиқаришдаги жароҳатланишлар ва касб касалликларининг даражасини камайтириш ва олдини олишга қаратилган тадбирлар самарадорлигини баҳолаш;

аниқланган камчиликларни бартараф этишга, ишлаб чиқаришдаги жароҳатланишлар ва касб касалликларининг уларнинг олдини олишга қаратилган таклифлар ҳамда тавсиялар ишлаб чиқиш.

4. Ташкилотда меҳнатни муҳофаза қилиш аудитини ўтказиш меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозорининг профессионал иштирокчилари Ягона реестрига «меҳнатни муҳофаза қилиш аудитини ўтказиш» хизмат тури бўйича киритилган меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозорининг профессионал иштирокчилари билан тузилган шартнома асосида амалга оширилади.

5. Меҳнатни муҳофаза қилиш аудити ўтказилган ва унинг натижалари кўра аниқланган барча камчиликлар бартараф этилган (ёки камчиликлар аниқланмаган) ташкилотлар, кейинги уч йил мобайнида меҳнатни муҳофаза қилиш талабларига риоя этилиши бўйича давлат назоратини амалга ошириш мақсадида ташкилотларда ўтказиладиган режали текширишлар рўйхатига киритилмайди.

6. Меҳнатни муҳофаза қилиш аудитини ўтказиш мустақиллик, холислик, касбий маҳорат ва махфийлик тамойиллари асосида амалга оширилади.

7. Текширилаётган ташкилот қуйидагиларга мажбур:

аудитор ташкилотига меҳнатни муҳофаза қилиш аудитининг ўз вақтида ва тўлақонли ўтказилиши учун кўмаклашиш, зарур маълумот ва ҳужжатларни тақдим этиш, аудитор ташкилотининг сўровларига асосан оғзаки ва ёзма шаклда аудит мақсадларига тааллуқли бўлган масалалар бўйича тушунтиришлар бериш;

меҳнатни муҳофаза қилиш аудити ўтказилаётганда таҳлил ва баҳолаш учун мўлжалланган масалалар кўламини қисқартиришга, шунингдек меҳнатни муҳофаза қилишга оид мақсадларга тегишли бўлган маълумот ва ҳужжатларни яшириш (чеклаш)га қаратилган олдиндан кўзланган хатти-ҳаракатларни содир этмаслик.

Меҳнатни муҳофаза қилиш аудити ўтказилаётган ташкилот томонидан зарур бўлган ҳужжат ва маълумотлар тақдим этилмаса ёки аудит ташкил этиш учун зарур бўлган шароитлар таъминланмаса аудитор ташкилоти аудит ўтказишдан бош тортиш ҳуқуқига эга.

8. Аудитор ташкилоти қуйидагиларга мажбур:

текширилаётган ташкилотга аудит бошланишидан олдин аудитор ташкилотининг қонунчиликда белгиланган меҳнатни муҳофаза қилиш аудитини ўтказиш талабларига мувофиқлиги бўйича расмийлаштирилган асосни тақдим этиш;

меҳнатни муҳофаза қилиш аудити ҳисоботида меҳнатни муҳофаза қилиш талабларининг бузилиши фактларини ҳамда уларни бартараф этиш бўйича таклифларни ёритиш;

ўтказилган меҳнатни муҳофаза қилиш аудитлари ҳисоботлари ва хулосаларининг камида беш йил муддатда сақланишини таъминлаш;

Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг сўровига асосан рейтинг баҳолаш мақсадларида ўтказилган меҳнатни муҳофаза қилиш аудитлари бўйича маълумотларни тақдим этиш;

текширилаётган ташкилот сўровига асосан текширилаётган ташкилотда меҳнатни муҳофаза қилиш ҳолати бўйича аниқланган камчиликларнинг меҳнатни муҳофаза қилиш аудитини ўтказиш тўғрисидаги қонунчилик талабларига асосланганлиги бўйича маълумотларни тақдим этиш.

2-боб. Ташкилотда меҳнатни муҳофаза қилиш аудитини режалаштириш ва ўтказиш

9. Меҳнатни муҳофаза қилиш аудити ташкилот қарори билан аудитор ташкилоти билан тузилган шартнома асосида амалга оширилади.

10. Меҳнатни муҳофаза қилиш аудити бешта асосий босқичдан иборат бўлади:

ташкилотда меҳнатни муҳофаза қилиш аудити ўтказилишини режалаштириш;

ташкилотда меҳнатни муҳофаза қилиш аудитини ўтказиш;

ташкилотда меҳнатни муҳофаза қилиш аудити натижаларини расмийлаштириш;

ўтказилган меҳнатни муҳофаза қилиш аудити натижалари асосида камчиликларни бартараф этувчи ва уларнинг олдини олувчи ҳаракатларни ишлаб чиқиш ва амалга ошириш;

камчиликларни бартараф этувчи ва уларнинг олдини олувчи ҳаракатларни амалга ошириш самарадорлигини баҳолаш.

11. Меҳнатни муҳофаза қилиш аудитини ўтказишни режалаштириш аудит ташкилоти томонидан меҳнатни муҳофаза қилишни аудит қилишга қадар ишлаб чиқиладиган аудит режаси қуйидагиларни назарда тутади:

меҳнатни муҳофаза қилиш аудитини ўтказиш мақсадлари;

аудит ўтказиш сабабларини кўрсатиш (ташкилий ўзгаришлар, меҳнат хавфсизлиги ва муҳофазаси талаблари бузилиши ҳолатларининг аниқланганлиги, жорий текшириш ва назорат, содир бўлган авария, келишмовчиликлар ва бахтсиз ҳодисалар, бошқа сабаблар);

меҳнатни муҳофаза қилиш аудити меъёрлари ва меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасини тартибга солувчи ҳужжатлар;

аудит ўтказиш соҳаси (фаолият турлари ва соҳалари рўйхати);

аудит ўтказиш санаси ва жойи;

аудит графиги;

меҳнатни муҳофаза қилиш аудитини ўтказаётган меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозорининг профессионал иштирокчиси масъул ходими (кейинги ўринларда аудитор деб аталади) ёки аудитор гуруҳи (агар аудит ўтказиш бўйича гуруҳ ташкил этилса) мажбуриятлари.

Меҳнатни муҳофаза қилиш аудити режаси ўз ичига ташкилотда аудит ўтказиш жараёнига оид бошқа маълумотларни ҳам қамраб олиши мумкин.

Меҳнатни муҳофаза қилиш аудити режасига аудит ўтказиш давомида ўзгартиришлар киритилиши мумкин.

12. Меҳнатни муҳофаза қилиш режаси меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозорининг профессионал иштирокчиси раҳбари томонидан имзоланади.

Меҳнатни муҳофаза қилиш аудити режаси текширилаётган ташкилот раҳбарига меҳнатни муҳофаза қилиш аудити бошланишидан олдин тақдим этилади ва у томонларнинг келишувига мувофиқ ўзгартирилиши мумкин.

13. Ташкилотда меҳнатни муҳофаза қилиш аудитини ўтказиш ташкилотнинг меҳнатни муҳофаза қилиш тизимини бошқаришнинг белгиланган талабларга мувофиқлиги масалаларини комплекс тарзда кўриб чиқиш фақат тасдиқланган аудит режаси доирасида амалга оширилиши мумкин.

14. Меҳнатни муҳофаза қилиш аудитини ўтказиш қуйидагиларни ўрганишни назарда тутади:

меҳнатни муҳофаза қилиш аудитининг мақсадлари, соҳаси ва меъёрларига оид маълумотлар, шу жумладан таркибий бўлимлар фаолияти ва улар ўртасидаги ўзаро муносабатларга оид маълумотлар;

ишлаб чиқариш жараёнлари ва ҳужжатларининг меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар ва норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар талабларига мувофиқлиги;

амалдаги жараёнлар тартиби ва расмийлаштирилган ҳужжатларнинг меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар ва норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар талабларига, шунингдек ташкилотда мавжуд бўлган меҳнатни муҳофаза қилиш масалаларига оид ҳужжатларга мувофиқлиги;

текширилаётган ташкилотнинг ташкилий тузилмаси;

маъмурий ва иш тартиблари, инсон ва моддий ресурслар, асбоб-ускуналар;

участкалар, операция ва ишлаб чиқариш жараёнлари ишчилари;

маҳсулотларни ишлаб чиқариш, сақлаш ва ташиш жараёнлари (уларнинг белгилаб қўйилган хавфсизлик талабларига мувофиқлиги);

хавфли ишлаб чиқариш объектларида ишлатиладиган техник мосламаларнинг зарур бўлган синов ва техник текширувларини ўтказишни ташкиллаштириш;

назорат-ўлчов воситаларининг таъмирланиши ва текширилишини ташкиллаштириш;

энергетика хўжалиги объектлари;

технологик экспертиза талабларига мувофиқлик;

ҳисоботларни расмийлаштириш, маълумотларни рўйхатга олиш ва сақлаш тартиблари;

меҳнатни муҳофаза қилиш, саноат хавфсизлиги соҳасидаги тартиб ва бошқа ҳужжатларнинг келишилганлиги;

меҳнатни муҳофаза қилиш аудити режасида ҳамда меҳнатни муҳофаза қилишни ташкил этиш соҳасида кўзда тутилган бошқа йўналишлар.

15. Аудит натижасида олинган ҳақиқий маълумотлар меҳнатни муҳофаза қилиш аудити мезонлари билан мувофиқ келиши ёки келмаслигини аниқлаш ҳамда тегишли хулосаларни чиқариш мақсадида солиштирилади.

16. Аудит мобайнида аниқланган меҳнатни муҳофаза қилиш мезонларига мувофиқлик фактлари бўйича аудит амалга оширилган жой, бўлимлар ёки жараёнлар кўрсатилган ҳолда умумлаштирилади. Меҳнатни муҳофаза қилиш меъёрларига мувофиқлик тўғрисида ташкилотда ўтказилган аудитнинг барча хулосалари ва унинг далиллари назорат варақларига ёзилиши лозим.

17. Тоифаларни аниқлашда: аудитор (аудит бўйича гуруҳ аъзолари) уларни алоҳида ҳолатлар бўйича тизимли хатолар ҳамда талабларга риоя этмаслик ҳолатлари бўйича таснифлайди. Меҳнатни муҳофаза қилиш аудитининг номувофиқлик тўғрисидаги хулосалари ва уларга асос бўладиган далиллар ёзма шаклда келтирилиши лозим.

18. Номувофиқликлар муҳим ва муҳим бўлмаган турларга бўлинади.

19. Муҳим номувофиқликларнинг асосий мезонларига қуйидагилар киради:

ходимларнинг соғлиги ва хавфсизлиги учун йўл қўйиб бўлмайдиган хавф-хатарнинг мавжудлиги;

ташкилотнинг ташкилий тузилмасида ўзгартиришлар келтириб чиқарадиган, катта моддий харажатлар талаб қиладиган, мутахассисларни узоқ муддатда (икки ойдан ортиқ) тайёрлашни кўзда тутадиган, меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизимига жиддий таъсир кўрсатадиган даражада меҳнатни муҳофаза қилиш талабларидан узоқлашиш.

20. Муҳим бўлмаган номувофиқликларнинг асосий мезонларига қуйидагилар киради:

меҳнатни муҳофаза қилиш ва хавфсизлигини таъминлаш бўйича қўйилган талабларга риоя этмаслик;

ходимларнинг соғлиғи ва хавфсизлиги учун йўл қўйиб бўлмайдиган хавф-хатарлар ҳисобланмаган, ташкилотнинг ташкилий тузилмасида ўзгартиришлар ва катта моддий харажатлар талаб қилмайдиган ҳамда аудит гуруҳининг фаолияти мобайнида бартараф этиш мумкин бўлган, белгиланган меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизими талабларидан узоқлашиш бўйича номувофиқликлар.

21. Муҳим ва муҳим бўлмаган номувофиқликлар, номувофиқлик протоколларида қайд этилади ва меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар ва норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар талаблари билан солиштирилади.

Номувофиқлик протоколлари аниқланган ҳар бир номувофиқлик бўйича алоҳида тузилади.

22. Номувофиқлик протоколлари қуйидагиларни ўз ичига олади:

текширилаётган ташкилот таркибий бўлимининг номи ёки мансабдор шахснинг лавозими, фамилияси, исми, отасининг исми;

меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар билан меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизимига қўйиладиган талаблар, шунингдек жамоа келишувлари, жамоа шартномалари ва бошқа ички норматив ҳужжатлар асосида белгиланган талаблар;

номувофиқликни белгилаш ва унинг тоифаси;

мувофиқлаштирувчи ҳаракатнинг мазмуни ва уни ўтказиш муддатлари;

мувофиқлаштирувчи ҳаракат ўтказилганлиги ҳақида белги (мавжуд бўлса);

ташкилот раҳбарининг ва аудитор гуруҳи раҳбарининг имзолари.

23. Номувофиқлик протоколи аудитор (аудитор гуруҳи раҳбари) ва ташкилот раҳбари ёки ташкилот раҳбарининг вакили, меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизимининг ишлашига масъул билан биргаликда кўриб чиқилиши лозим.

3-боб. Меҳнатни муҳофаза қилиш аудити натижаларини расмийлаштириш

24. Ташкилотнинг меҳнатни муҳофаза қилиш аудити натижалари бўйича ҳисобот тузиш билан аудит қилиш давомида йиғилган хулосалар ва маълумотлар, аудит мақсадларига мувофиқлиги текширилади.

25. Ташкилотнинг меҳнатни муҳофаза қилиш аудити бўйича ҳисобот қуйидагиларни ўз ичига олиши шарт:

аудит мақсади;

аудит соҳаси;

текширилаётан ташкилотнинг номланиши ва унинг реквизитлари;

меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозори профессионал иштирокчисининг номи;

ҳисобот тузилган сана;

меҳнатни муҳофаза қилиш аудити мезонлари;

аудитор ҳақида маълумот (аудит гуруҳи аъзолари);

меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизимидаги таҳлил қилинадиган ҳужжатлар рўйхати;

меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизимига оид ҳужжатларнинг таҳлили натижалари;

меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизимига оид ҳужжатлардаги камчиликлар бартараф этилганлиги ҳақидаги маълумотлар;

меҳнатни муҳофаза қилиш аудити натижалари;

ташкилот томонидан аудит натижасида аниқланган номувофиқликларнинг бартараф этилганлиги тўғрисидаги маълумотлар;

аниқланган номувофиқликларни бартараф этиш бўйича мувофиқлаштирувчи чора-тадбирлар;

ҳисобот тақдим этиладиган ташкилотлар рўйхати;

ҳисоботдаги мавжуд маълумотларнинг махфийлигини кўрсатиш.

26. Ҳисобот аудитор (аудит гуруҳининг раҳбари) томонидан имзоланади ва текширилаётган ташкилот раҳбариятига тақдим этилади.

27. Меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизимининг аудити натижалари ва ишлаб чиқилган ҳисоботларни инобатга олган ҳолда далолатнома тузилади ҳамда аудитор томонидан имзоланади (аудит гуруҳининг раҳбари томонидан) ва текширилаётган ташкилот раҳбариятига тақдим этилади.

28. Меҳнатни муҳофаза қилиш аудити натижалари бўйича далолатнома меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизимининг аудит мезонларига мувофиқлик тоифалари баҳоланишини ўз ичига олади.

Меҳнатни муҳофаза қилиш аудити натижалари бўйича далолатнома аниқланган камчиликларни бартараф этишга йўналтирилган, ишлаб чиқаришдаги жароҳатдан ва касбий касалланишдан огоҳлантирувчи таклиф ва тавсияларни ўз ичига олиши шарт.

29. Ташкилотнинг меҳнатни муҳофаза қилиш аудити натижаларида қуйидаги хулосалар бўлиши мумкин:

меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизими меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар ва норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар, шунингдек жамоа келишувлари, жамоа шартномалари ва бошқа ички норматив ҳужжатлар асосида ўтказиладиган аудит талабларига мувофиқ;

меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизими меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар, шунингдек жамоа келишувлари, жамоа шартномалари ва бошқа ички норматив ҳужжатлар асосида ўтказиладиган аудит талабларига мувофиқ эмас;

30. Меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизими меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ ҳисобланади, агар:

номувофиқлик мавжуд бўлмаса;

аниқланганидан бошлаб икки ой давомида бартараф этиш мумкин бўлган, унчалик аҳамиятли бўлмаган номувофиқлик бўлса;

31. Агар, ҳеч бўлмаганда битта, икки ой давомида бартараф қилиш мумкин бўлмаган аҳамиятли номувофиқлик аниқланса, меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизими меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига номувофиқ ҳисобланади.

32. Далолатномага шунингдек, аудитор (аудитор гуруҳи раҳбари) ва текширилаётган корхона ўртасида келишувга эришилмаган барча саволлар, томонларнинг ёзма шаклдаги фикрларининг баёнлари билан киритилади.

33. Далолатнома ва номувофиқлик протоколи уч нусхада тузилади ва текширилаётган ташкилотда, меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозори профессионал иштирокчисида сақланади ҳамда бир нусхаси текшириш якунлангандан сўнг 10 кун мобайнида меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозори профессионал иштирокчиси томонидан Қорақалпоғистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар камбағалликни қисқартириш ва бандлик бошқармаларининг давлат меҳнат инспекторларига юборилади.

4-боб. Мувофиқлаштирувчи ва огоҳлантирувчи ҳаракатларни ишлаб чиқиш ва амалга ошириш

34. Текширилаётган ташкилот, далолатнома ва номувофиқлик протоколида кўрсатилган аниқланган камчиликларни бартараф этиш юзасидан 6 ойдан кўп бўлмаган муддатда мувофиқлаштирувчи ва огоҳлантирувчи ҳаракатларни ишлаб чиқиши шарт.

35. Номувофиқликларни бартараф этиш юзасидан амалга оширилган мувофиқлаштирувчи ҳаракатлар якунлари бўйича текширилаётган ташкилот, аудитор ташкилотига номувофиқликларни бартараф этиш бўйича кўрилган чоралар тўғрисидаги маълумотларни тақдим этади.

36. Аудитор ташкилоти тақдим этилган маълумотни жойига бориб ўрганади ва ўрганиш якунлари юзасидан номувофиқликларни бартараф этиш натижалари бўйича хулоса тузади.

Номувофиқликларни бартараф этиш натижалари бўйича хулоса уч нусхада тузилади ва текширилаётган ташкилотда, меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозори профессионал иштирокчисида сақланади ҳамда бир нусхаси текшириш якунлангандан сўнг 10 кун мобайнида меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозори профессионал иштирокчиси томонидан Қорақалпоғистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар камбағалликни қисқартириш ва бандлик бошқармаларининг давлат меҳнат инспекторларига юборилади.

5-боб. Якунловчи қоидалар

37. Ташкилотлар ички аудитни мустақил равишда идоравий ҳужжатларда белгиланган тартибда амалга оширишлари мумкин.

38. Мазкур Низом талабларига риоя этилиши юзасидан назорат Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги ва унинг ҳудудий органлари томонидан амалга оширилади.

39. Ушбу Низом талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда жавобгар бўлади.

Ташкилотлардаги меҳнатни муҳофаза қилиш тизимида аудит ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга ИЛОВА

Ташкилотлардаги меҳнатни муҳофаза қилиш тизимида аудит ўтказиш

Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 27 апрелдаги 246- сон қарорига 4-ИЛОВА

Меҳнат шароитларини давлат экспертизасидан ўтказиш тартиби тўғрисида

1-боб. Умумий қоидалар

1. Мазкур Низом «Меҳнатни муҳофаза қилиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ ишлаб чиқилган ҳамда ташкилотларда меҳнат шароитларини давлат экспертизасидан ўтказиш тартибини ва уни ўтказиш талабларни белгилайди.

2. Мазкур Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:

меҳнат шароитларининг давлат экспертизаси (кейинги ўринларда давлат экспертизаси деб аталади) — экспертиза объектларининг меҳнатни муҳофаза қилиш талабларига мувофиқлигини баҳолаш;

меҳнат шароитларини давлат экспертизасидан ўтказиш органи — Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги ҳамда унинг ҳудудий органлари давлат меҳнат инспекциялари;

меҳнатни муҳофаза қилиш — меҳнат жараёнида инсоннинг хавфсизлигини, ҳаёти ва соғлиғи, иш қобилияти сақланишини таъминлашга доир ҳуқуқий, ижтимоий-иқтисодий, ташкилий, техникавий, санитария-гигиена, даволаш-профилактика, реабилитация тадбирлари ҳамда воситалари тизими;

иш ўрни — меҳнат фаолияти жараёнида ходимнинг доимий ёки вақтинчалик бўлиш жойи;

меҳнат шароитлари — меҳнатни амалга ошириш чоғидаги ижтимоий ва ишлаб чиқариш омиллари йиғиндиси;

иш ўринларининг меҳнат шароитлари бўйича аттестацияси — меҳнат шароитларининг, иш ўринларидаги меҳнат жараёни оғирлиги ва тиғизлигининг ҳамда уларнинг жароҳатланиш жиҳатидан хавфлилигини техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар ва меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар талабларига мувофиқлигини баҳолаш, зарарли ишлаб чиқариш омилини ва (ёки) хавфли ишлаб чиқариш омилини аниқлаш мақсадида ўтказиладиган тадбирлар мажмуи;

зарарли ишлаб чиқариш омили — таъсири ходимнинг касб касаллигига чалинишига олиб келиши мумкин бўлган ишлаб чиқариш омили;

хавфли ишлаб чиқариш омили — таъсири ходимнинг шикастланишига олиб келиши мумкин бўлган ишлаб чиқариш омили;

шахсий ҳимоя воситалари — ходимга зарарли ишлаб чиқариш омили ва (ёки) хавфли ишлаб чиқариш омили таъсирининг олдини олиш ёки уни камайтириш, шунингдек ифлосланишлардан ҳимояланиш учун фойдаланиладиган техникавий ва бошқа воситалар;

жамоавий ҳимоя воситалари — тузилиши ёки вазифаси жиҳатидан ишлаб чиқариш биноси ва ишлаб чиқариш жараёни билан боғлиқ бўлган, ходимларга зарарли ишлаб чиқариш омили ва (ёки) хавфли ишлаб чиқариш омили таъсирининг олдини олиш ёки уни камайтириш, шунингдек ифлосланишлардан ҳимоя қилиш учун мўлжалланган техник ва бошқа воситалар;

аттестациядан ўтказувчи ташкилот — «иш ўринларини меҳнат шароитлари бўйича аттестация ўтказиш» хизмат тури бўйича меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозорининг профессионал иштирокчиларининг Ягона реестрига киритилган меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизмат бозорининг профессионал иштирокчиси.

3. Давлат экспертизаси:

иш ўринларининг меҳнат шароитлари бўйича аттестациядан ўтказиш сифатини;

ходимларга зарарли ва (ёки) хавфли меҳнат шароитларидаги иши учун кафолатлар ва компенсациялар берилишининг тўғрилигини;

ходимларнинг ҳақиқий меҳнат шароитларини баҳолаш мақсадида амалга оширилади.

4. Давлат экспертизаси Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг меҳнат шароитлари бўйича давлат экспертлари (кейинги ўринларда давлат эксперти деб аталади) томонидан, мазкур Низом билан тасдиқланган тартибга мувофиқ амалга оширилади.

5. Давлат экспертизаси:

ходимларнинг умумий сони 100 кишидан кам бўлган ташкилотлар бўйича — Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги ҳудудий органларининг давлат экспертлари томонидан;

ходимларнинг умумий сони 100 ва ундан кўп киши бўлган ташкилотлар бўйича — Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг давлат экспертлари томонидан амалга оширилади.

6. Қуйидагиларни баҳолаш давлат экспертизасининг объекти ҳисобланади:

ишлаб чиқариш муҳити ва меҳнат жараёнининг омиллари, иш ўринларининг жароҳатланиш жиҳатидан хавфлилиги;

ходимларнинг шахсий ҳимоя воситалари билан таъминланганлиги;

иш ўринларини меҳнат шароитлари бўйича аттестациядан ўтказиш натижалари ва хулосаларининг меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги қонунчилик ҳужжатлари талабларига мувофиқлиги;

меҳнат шароитлари хавфли ва (ёки) зарарли ишлар, оғир ишлар учун ходимларга берилаётган компенсациялар ва кафолатларнинг белгиланган меҳнатни муҳофаза қилиш талабларига мувофиқлиги;

иш ўринларидаги меҳнат шароитларининг ҳақиқий ҳолати.

7. Давлат экспертизасини ўтказиш учун:

меҳнат шароитлари бўйича иш ўринларини аттестациядан ўтказиш сифатини баҳолашда — ўтказилган меҳнат шароитлари бўйича иш ўринларининг аттестацияси натижалари юзасидан аттестация ўтказувчи ташкилотларнинг;

меҳнатнинг зарарли ва (ёки) хавфли шароитларида ишлашда ҳамда иш ўрнидаги ҳақиқий меҳнат шароитларида ходимларга компенсация ва кафолатлар тўғри берилаётганлигини баҳолашда — иш берувчилар, иш берувчиларнинг бирлашмалари, касаба уюшмаларининг (ходимларнинг бошқа вакиллик органларининг) мурожаатлари асос бўлади.

Камбағалликни қисқартириш ва бандлик ва унинг ҳудудий бўлинмаларига давлат назорати ва текшируви органларининг, шунингдек судлар мурожаат қилган ҳолатларида давлат экспертизаси ўтказилиши мумкин.

8. Давлат экспертизаси ўтказилишида давлат экспертизаси органлари қуйидагиларга мажбур:

қонунчилик талабларига амал қилиш;

экспертизага тақдим қилинган ҳужжатлар ва материалларнинг атрофлича, холисона ва комплекс таҳлилини амалга ошириш, уларни меҳнатни муҳофаза қилишнинг белгиланган талабларига мувофиқлигини аниқлаш;

давлат экспертизасини амалга оширишнинг мазкур Низомда белгиланган тартиби ва муддатларига риоя этиш, материалларнинг келиб тушиш навбатини ҳисобга олган ҳолда давлат экспертизасини ўтказиш;

давлат экспертизаси объектларининг белгиланган меҳнатни муҳофаза қилиш талабларига мувофиқлиги (номувофиқлиги) тўғрисида давлат экспертизаси натижалари бўйича хулосалар тузиш;

давлат экспертизаси хулосаларида ва бошқа ҳужжатларда баён этилган хулосаларнинг холисоналигини ва асосланганлигини таъминлаш;

давлат экспертизасига қабул қилинган ҳужжатларнинг ва бошқа материалларнинг сақланишини ва улардаги маълумотларнинг махфийлигини таъминлаш;

давлат экспертизасини ўтказиш тартиби бўйича манфаатдор шахсларнинг сўрови бўйича бепул тушунтиришлар бериш;

меҳнатни муҳофаза қилиш ва меҳнат шароитлари соҳаси бўйича белгиланган муддатларда давлат экспертларининг малакасини ошириш.

9. Меҳнат шароитларининг давлат экспертизасини ўтказишда давлат эксперти қуйидаги ҳуқуқларга эга:

назорат ва текшириш вазифаларини бажариш учун, шунингдек давлат экспертизасини ўтказиш учун зарур ахборотларни ташкилотларнинг раҳбарлари ва бошқа мансабдор шахсларидан сўраш ва олиш;

ташкилотларнинг раҳбарларига ва бошқа мансабдор шахсларига меҳнатни муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонун ҳужжатлари бузилишларини бартараф қилиш тўғрисида ижро этилиши мажбурий бўлган кўрсатмалар бериш;

меҳнатни муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонун ҳужжатларини бузганликда айбдор мансабдор шахсларга нисбатан қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда чоралар кўриш ҳақида тақдимномалар киритиш, шунингдек меҳнатни муҳофаза қилишга оид талаблар ва шартларни бузганликда айбдор бўлган шахсларни белгиланган тартибда маъмурий жавобгарликка тортиш;

меҳнатни муҳофаза қилишга оид талабларга мувофиқ бўлмаган шахсий ҳимоя воситаларидан ва жамоавий ҳимоя воситаларидан фойдаланишни тақиқлаш;

қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда меҳнат хавфсизлиги талабларига жавоб бермайдиган ва ходимларнинг ҳаёти ёки соғлиғига хавф туғдирадиган ташкилотларнинг фаолиятини ёки асбоб-ускуналардан фойдаланишни тўхтатиб қўйиш;

меҳнатни муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонун ҳужжатлари бузилганлиги ҳамда ишлаб чиқаришда ходимларнинг ҳаёти ва соғлиғига етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш ҳақидаги даъволар юзасидан судда эксперт сифатида иштирок этиш;

белгиланган тартибда аккредитациядан ўтган ёки техник жиҳатдан малакалилиги мақулланган лабораторияларни жалб қилган ҳолда, зарур бўлган ҳолатларда тегишли кузатишлар, ўлчашлар ва ҳисоблашларни амалга ошириш.

Меҳнат шароитлари бўйича давлат экспертлари қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.

10. Давлат эксперти, агар экспертиза натижаларида унинг учун мулкий ёки бошқа шахсий манфаат мавжуд бўлса, жумладан, агар давлат экспертизасини ўтказиш учун тақдим этилган ҳужжатларни тайёрлашда унинг яқин қариндошлари (ота-она, эр (хотин), ака-ука, опа-сингил, болалар) иштирок этган бўлса, давлат экспертизасида иштирок этишга ҳақли эмас.

11. Мурожаат этувчи қуйидаги ҳуқуқларга эга:

давлат экспертизасини ўтказиш тартиби тўғрисида давлат экспертизаси органларидан тушунтириш олиш;

давлат экспертизаси ўтказилишида мазкур Низом талабларининг бузилишини бартараф этиш талаби билан давлат экспертига (давлат экспертизаси органига) мурожаат этиш;

давлат экспертизаси билан боғлиқ саволлар бўйича оғзаки ёки ёзма шаклда тушунтириш, эътироз ва таклифларни тақдим этиш.

12. Меҳнат шароитлари бўйича ўтказилган аттестациянинг сифатини баҳолаш юзасидан бир иш ўрнини давлат экспертизасидан ўтказиш учун тўлов Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги томонидан, хизмат кўрсатиш бўйича ҳақиқий харажатлардан келиб чиқиб, базавий ҳисоблаш миқдорининг 25 фоизидан кўп бўлмаган миқдорда белгиланади.

Ходимларга зарарли ва (ёки) хавфли меҳнат шароитларидаги иши учун кафолатлар ва компенсациялар берилишининг тўғрилигини, шунингдек ходимларнинг ҳақиқий меҳнат шароитларини баҳолаш юзасидан давлат экспертизасини ўтказиш учун тўлов ундирилмайди.

Давлат назорати ва текшируви органлари, шунингдек судларнинг мурожаатлари бўйича давлат экспертизасини ўтказиш учун тўлов ундирилмайди.

2-боб. Иш ўринларини меҳнат шароитлари бўйича аттестациядан ўтказиш сифатини баҳолаш юзасидан давлат экспертизаси ўтказиш тартиби

13. Меҳнат шароитлари бўйича иш ўринларни аттестациядан ўтказилиши сифатини баҳолаш юзасидан давлат экспертизаси аттестация ўтказувчи ташкилотларнинг мурожаатлари бўйича мазкур Низомнинг 1-иловасидаги схемага мувофиқ амалга оширилади.

14. Аттестация ўтказувчи ташкилот ариза ва ташкилотлар бўйича меҳнат шароитлари аттестацияси материалларини, ходимларнинг умумий сони:

100 кишидан кам бўлса — Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг тегишли ҳудудий органларига;

100 киши ва ундан кўп бўлса — Миллий техник малакани баҳолаш ва малака ошириш марказига (кейинги ўринларда — Техник малакани баҳолаш маркази) юборади.

15. Аризада:

аттестация ўтказувчи ташкилотнинг тўлиқ номи;

почта манзили ва электрон почта манзили;

иш ўринлари аттестациядан ўтказилган ташкилот ҳақидаги маълумотлар (ташкилотнинг тўлиқ номи, почта манзили, СТИР, ИФУТ коди, МҲОБТ коди, ташкилот ходимларининг умумий сони, меҳнат шароитлари бўйича аттестация ўтказилиши лозим бўлган иш ўринларининг сони) кўрсатилади.

16. Аттестация ўтказувчи ташкилот томонидан аризага:

иш ўринларининг меҳнат шароитлари ва асбоб-ускуналарнинг жароҳатлаш хавфлилиги юзасидан қонунчиликда белгиланган талабларга мувофиқ тузилган қоғоз ва электрон форматдаги аттестация ҳисоботи;

илгари ўтказилган экспертизалар тўғрисида маълумотлар (мавжуд бўлса) илова қилинади;

17. Иш ўринларини меҳнат шароитлари бўйича аттестациядан ўтказиш сифатини баҳолаш юзасидан давлат экспертизаси учун тўлов ушбу Низомнинг 14-бандига мувофиқ иш ўринларини аттестациядан ўтказган ташкилот томонидан Бандликка кўмаклашиш давлат жамғармасига ёки Илмий марказга тўланади.

18. Давлат экспертизасини ўтказишда қуйидагилар текширилади:

иш ўринлари аттестациядан ўтказилиши лозим бўлган рўйхатда кўрсатилган иш ўринлари (касблар, лавозимлар) номланишининг хизматчиларнинг асосий лавозимлари ва ишчилар касблари Классификаторига, шунингдек қонунчиликда белгиланган тартибда тасдиқланган имтиёзли шартларда пенсияга чиқиш ҳуқуқини берувчи ишлаб чиқаришлар, муассасалар, ишлар, касблар, лавозимлар ва кўрсаткичлар рўйхатларига мослиги;

аттестациядан ўтказилиши лозим бўлган иш ўринларига такрорланмайдиган тартиб рақамларининг тўғри берилганлиги;

инструментал ўлчовларни ўтказиш услубларининг тўғри танланганлиги;

ўхшаш иш ўринларининг тўғри таснифланганлиги (бундай иш ўринлари бўлса);

меҳнат шароитларини махсус баҳолаш жараёнида фойдаланилган ишлаб чиқариш муҳити ва меҳнат жараёнидаги зарарли ва (ёки) хавфли омилларни ўлчаш воситаларининг белгиланган талабларга мослиги;

иш ўринларини меҳнат шароитлари бўйича аттестациядан ўтказиш давомида фойдаланилган ўлчаш воситаларининг Давлат реестри рўйхатида мавжудлиги;

иш ўринларини аттестациядан ўтказиш давомида ўлчаш воситаларининг қиёсловдан ўтказилганлиги тўғрисида маълумотларнинг мавжудлиги;

иш ўринларини аттестациядан ўтказиш услублари ва хулосаларининг қонунчиликда белгиланган иш ўринларини меҳнат шароитлари бўйича аттестациядан ўтказиш тартиби талабларига мувофиқлиги;

меҳнат шароитларнинг техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар ва максимал рухсат этилган концентрацияларга (МРК) ва максимал рухсат этилган (МРД) даражаларни тартибга солувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар талабларига мувофиқлиги натижалари бўйича белгиланган меҳнат шароитлари класслари (даражалари)нинг тўғри белгиланганлиги;

иш ўринларининг жароҳатлаш хавфлилигини баҳолаш натижаларига асосан иш ўринларидаги меҳнат шароитларининг жароҳатлаш хавфлилиги бўйича классларнинг (даражаларнинг) тўғри белгиланганлиги;

ходимларнинг якка тартибдаги ҳимоя воситалари билан тўғри таъминланганлиги, якка тартибдаги ҳимоя воситалари билан таъминланганлик даражасининг белгиланган меъёрларга мувофиқлиги;

иш ўринларининг аттестацияси натижаларига кўра белгиланган зарарли ва (ёки) хавфли шароитларда ишлаш учун имтиёз ва компенсациялар, имтиёзли пенсия таъминотини олиш ҳуқуқининг, шунингдек тиббий кўрикдан ўтказиш заруратининг тўғрилиги;

иш ўринларини меҳнат шароитлари ва асбоб-ускуналарнинг жароҳатлаш хавфлилиги юзасидан ўтказилган аттестация натижаларининг йиғма қайдномалардаги меҳнат шароитлари хариталаридаги маълумотларга мослиги ва уларнинг тўғри тўлдирилганлиги;

иш ўринларида меҳнат шароитларини яхшилаш бўйича тавсия этилган тадбирлар режасининг тўғри тўлдирилганлиги ва маълумотларнинг меҳнат шароитлари хариталаридаги маълумотлар билан мувофиқлиги.

19. Техник малакани баҳолаш маркази 15 календарь кунидан кўп бўлмаган муддатда ходимларининг умумий сони 100 киши ва ундан кўп бўлган ташкилотлар бўйича мазкур Низомнинг 18-бандида назарда тутилган талабларга мувофиқ иш ўринларининг меҳнат шароитлари юзасидан аттестация ўтказиш сифатини ўрганади ва дастлабки баҳони беради.

Техник малакани баҳолаш маркази меҳнат шароитлари бўйича ўтказилган аттестациянинг дастлабки баҳолаш натижаларига кўра Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги томонидан тасдиқланадиган ҳисобот шакли бўйича далолатнома тузади ва Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг давлат экспертизаси органига тегишли ҳужжатлар билан қўшиб жўнатади.

Техник малакани баҳолаш маркази «Меҳнатни муҳофаза қилиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 13-моддасида белгиланган, меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозорининг профессионал иштирокчилари томонидан кўрсатиладиган хизматларни кўрсатишга ҳақли эмас, меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида малака ошириш ва қайта тайёрлаш бўйича хизмат кўрсатиш бундан мустасно.

20. Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг меҳнат шароитлари бўйича давлат эксперти томонидан, Техник малакани баҳолаш маркази тузган дастлабки баҳолаш далолатномаси ва тақдим этилган ҳужжатлар ҳисобга олиниб, иш ўринларини меҳнат шароитлари юзасидан ўтказилган аттестациялаш сифати бўйича 10 календарь кундан кўп бўлмаган муддатда Давлат экспертизаси ўтказилади.

21. Меҳнат шароитлари бўйича иш ўринларини аттестациядан ўтказиш сифатини Давлат экспертизасидан ўтказиш ва хулоса бериш (ёки қайта ишлашга қайтариш) муддати ариза рўйхатдан ўтказилган кундан бошлаб 25 календарь кундан ошмаслиги шарт.

Агар белгиланган муддатларда давлат экспертизасини ўтказиш имконияти бўлмаса, муддат Давлат экспертизаси органи раҳбари томонидан, аризачини ёзма равишда огоҳлантирган ҳолда, кўпи билан беш иш кунига узайтирилиши мумкин.

22. Меҳнат шароитлари бўйича иш ўринларини аттестациядан ўтказиш сифати бўйича Давлат экспертизасини ўтказишда давлат экспертлари ва Илмий марказ мутахассислари танлов асосида, жойига (аттестация ўтказилаётган ташкилотга) борган ҳолда аттестация ўтказаётган ташкилот тақдим қилган маълумотларнинг ҳаққонийлигини ва ўлчов усулларининг тўғрилигини текшириш ҳуқуқига эга.

Аттестация ўтказаётган ташкилот томонидан тақдим қилинган маълумотларнинг ҳаққонийлигини ва ўлчов усулларининг тўғрилиги текшириш жараёнида иш берувчиларга нисбатан чоралар кўрилмайди.

23. Амалга оширилган ишлар натижасига кўра ушбу Низомга 2-иловадаги шаклга мувофиқ хулоса берилади ёки рад этиш сабаблари асосланган, меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар ва норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг бузилган нормалари ва иш ўринлари аттестацияси материалларини қайта киритиш муддатлари кўрсатилган ҳолда аниқланган номуносибликларни бартараф этиш учун иш ўринлари аттестацияси материаллари аттестация ўтказувчи ташкилотга қайтарилади.

Аниқланган номуносибликларни бартараф этиш муддатлари тузатишлар киритилиши зарур бўлган иш ҳажмини инобатга олиниб, аммо ўн кундан кам бўлмаган муддатда белгиланади.

Иш ўринлари аттестацияси материалларини қайта ишлаш учун қайтариш хабарномасида кўрсатилган муддатлар (хабарномани лабораторияга тақдим этиш санасини ҳисобга олган ҳолда) ўтиб кетгандан кейин топширилган ариза ва материаллар янгидан топширилган деб ҳисобланади ва улар умумий асосларда кўриб чиқилади.

Аттестация ўтказувчи ташкилот аниқланган номуносибликдан норози бўлса, уларни бартараф этиш бўйича хабарномани олган кундан бошлаб 5 календарь кун ичида аниқланган номуносибликларни асослаб ва меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар ва норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг талаблари кўрсатилган ҳолда ёзма рад этиш хатини тақдим қилиш ҳуқуқига эга.

24. Агар мазкур Низомнинг 21-бандида кўрсатилган муддатларда иш ўринларини аттестациядан ўтказиш сифатининг давлат экспертизасини ўтказиш натижалари бўйича аттестация ўтказувчи ташкилотга хулоса берилмаган ёки иш ўринлари юзасидан аттестация материаллари камчиликларни бартараф этишга қайтарилмаган ёки кўриб чиқиш муддатлари узайтирилганлиги ҳақида ёзма хабарнома йўлланмаган бўлса аттестация ўтказувчи ташкилот давлат экспертизаси органлари томонидан ижобий хулоса олган деб ҳисобланади.

Мазкур банднинг биринчи хатбошида кўрсатилган ҳолатларда давлат экспертизаси органи аттестациядан ўтказувчи ташкилотга ижобий хулосани уч иш куни давомида тақдим қилиши лозим.

25. Аттестация ўтказувчи ташкилот қайта ишлаш учун аттестация ҳужжатларининг қайтарилганлиги ҳақидаги хабарномада кўрсатилган муддатларда иш ўринларининг аттестация ҳужжатларини қайтариш сабаблари бартараф этилгандан сўнг давлат экспертизасига қайта топшириш ҳуқуқига эга. Бунда иш ўринларини аттестациядан ўтказиш материалларини аввал кўрсатилмаган янги сабабларни кўрсатиб, такроран қайтаришга йўл қўйилмайди.

Давлат экспертизасини қайта ўтказиш учун тўлов ундирилмайди.

Давлат экспертизасини қайта ўтказиш ўн кун ичида амалга оширилади.

Агар рад этиш учун асос бўлган сабаблар аттестация ўтказувчи ташкилот томонидан бартараф этилмаган бўлса (иш ўринлари аттестацияси материалларини қайта ишлаш учун қайтариш хабарномасига эътироз берилган холатлар бундан мустасно), ҳужжатлар аризачига қайтарилади. Бунда навбатдаги давлат экспертизасига иш ўринлари аттестацияси ҳужжатлари қайтарилган кундан бошлаб ўттиз кун ўтгандан сўнг умумий тартибда киритилиши лозим.

26. Иш ўринларини меҳнат шароитлари бўйича аттестациядан ўтказиш материалларини мақсадга мувофиқ эмас деган асос билан Давлат экспертизасидан ўтказишни рад этишга йўл қўйилмайди.

3-боб. Зарарли ва (ёки) хавфли меҳнат шароитларида ишлаганлиги учун ходимларга имтиёз ва кафолатлар тўғри берилганлиги ва ҳақиқий меҳнат шароитларини баҳолашда давлат экспертизасини ўтказиш тартиби

27. Зарарли ва (ёки) хавфли меҳнат шароитларида ишлаганлиги учун ходимларга имтиёз ва кафолатлар тўғри берилганлигини баҳолашда давлат эксперти ҳисобот ва тақдим қилинган бошқа ҳужжатларни, уларнинг меҳнат қонунчилиги, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар ва меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар, маҳаллий норматив ҳужжатлар, шунингдек тармоқ (ҳудудий) келишувлари ва жамоа шартномаларига (мавжуд бўлса) мувофиқлигини ҳамда зарарли ва (ёки) хавфли меҳнат шароитларидаги ишларда банд ишчи (ходимларга) қуйидаги имтиёз ва кафолатларнинг:

давомийлиги қисқартирилган иш ҳафтасини;

ҳар йилги ҳақ тўланадиган қўшимча таътилни;

меҳнатга оширилган миқдорда ҳақ тўланишини;

меҳнат қонунчилиги, тармоқ (тармоқлараро) келишувлар, жамоа шартномаларида ва иш берувчининг маҳаллий норматив ҳужжатларида назарда тутилган бошқа имтиёз ва кафолатларнинг берилиши ҳажми ва тартибини таҳлил қилади.

28. Ходимларнинг ҳақиқий меҳнат шароитлари давлат экспертизасини амалга ошириш учун аризачи томонидан давлат экспертизасини ўтказиш ҳақидаги аризага қуйидаги ҳужжатлар илова қилинади:

иш жойларидаги ишлаб чиқариш муҳити ва меҳнат жараёнининг зарарли ва (ёки) хавфли ишлаб чиқариш омилларини ўлчаш ва ўрганиш (синаш) натижаларини қамраб олувчи иш ўринларини меҳнат шароитлари юзасидан аттестациядан ўтказиш ҳисоботи ёки бошқа ҳужжатлар;

жамоа шартномаси (мавжуд бўлса), меҳнат шартномаси (меҳнат шартномалари), ходимнинг (ходимларнинг) меҳнат шароитларини меҳнат шароитларини, жумладан меҳнат ва дам олиш режимларини белгиловчи маҳаллий норматив ҳужжатлар.

29. Ходимларнинг ҳақиқий меҳнат шароитларини давлат экспертизасини ўтказишда давлат эксперти:

бинолар, иншоотлар, ускуналар, технологик жараёнлар, ишлаб чиқаришда фойдаланиладиган асбоблар, хомашё ва материаллар, шунингдек ходимларнинг иш ўринларидаги якка тартибдаги ва жамоавий ҳимоя воситаларининг техникавий ҳолатини;

ходимларга санитария-маиший ва даволаш-профилактика хизматларини кўрсатиш ҳолатини;

ўрнатилган меҳнат ва дам олиш режимларини;

иш ўринларида ишлаб чиқариш муҳити ва меҳнат жараёнининг зарарли ва (ёки) хавфли омиллари мавжудлигини аниқлаш бўйича амалга оширилган ишларни;

техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларни ва меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни, маҳаллий норматив ҳужжатларни меҳнат қонунчилиги талабларига, шунингдек тармоқ (ҳудудий) келишувлар ва жамоа шартномаларига (мавжуд бўлса) мувофиқлигини кетма-кет текширади.

30. Иш берувчи билан келишилган ҳолда давлат эксперти керакли маълумотларни олиш учун текширилаётган иш ўрнини (иш ўринларни) жойига бориб кўриш ҳуқуқига эга.

31. Ҳақиқий меҳнат шароитларини ва зарарли ва (ёки) хавфли меҳнат шароитларида ишлагани учун ходимларга имтиёз ва кафолатлар тўғри берилганлигини давлат экспертизасидан ўтказиш натижаларига кўра ушбу Низомнинг 3-иловасидаги шаклга мувофиқ хулоса берилади.

32. Ҳақиқий меҳнат шароитларини ҳамда зарарли ва хавфли меҳнат шароитларида ишлагани учун ходимларга имтиёз ва кафолатлар тўғри берилганлигини давлат экспертизасидан ўтказиш муддати 20 иш кунидан ошмаслиги лозим.

4-боб. Давлат назорати ва текшируви органлари, шунингдек суд органларининг мурожаатлари бўйича давлат экспертизасини ўтказиш тартиби

33. Давлат назорати ва текшируви органлари, шунингдек суд органларининг мурожаатлари бўйича давлат экспертизаси ушбу органларнинг сўровлари бўйича ўтказилади.

Сўровларга қуйидагилар илова қилинади:

ташкилотда иш ўринларини меҳнат шароитлари бўйича аттестациядан ўтказиш ҳисоботи ёки иш ўринларида ишлаб чиқариш муҳити ва меҳнат жараёнининг зарарли ва (ёки) хавфли омилларини ўлчаш натижаларини қамраб олувчи бошқа ҳужжатлар;

жамоа шартномаси (мавжуд бўлса), меҳнат шартномаси, ходимларнинг меҳнат шароитларини, жумладан ишлаш ва дам олиш режимларини белгилайдиган маҳаллий меъёрий ҳужжатлар.

34. Давлат эксперти меҳнат шароитларининг давлат экспертизасини ўтказиш учун меҳнат шароитларининг давлат экспертизаси ўтказилаётган иш ўринлари бўйича зарур ҳужжат ва материалларни иш берувчидан сўраб олишга ҳақли.

Иш берувчи давлат экспертизаси органидан сўровнома келган санадан бошлаб ўн иш кунидан кечикмаган муддатда сўралган ҳужжатлар ва материалларни юборади ёки аниқ сабаблар кўрсатилган ҳолда уларни бериш имкони йўқлиги ҳақида ёзма равишда хабардор қилади.

35. Меҳнат шароитларининг давлат экспертизаси ўтказилаётганда давлат эксперти тақдим этилган ҳужжатларни, уларнинг меҳнат қонунчилигига, техникавий тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар ва меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга, маҳаллий норматив ҳужжатларга, шунингдек тармоқ (ҳудудий) келишувлар ва жамоавий шартномаларга (мавжуд бўлса) мувофиқлигини кетма-кет таҳлил қилади.

36. Қонунчиликда белгиланган ҳолатларда давлат экспертизаси ўтказилганда давлат эксперти ўрнатилган тартибда аккредитациядан ўтган ёки техник жиҳатдан малакалилиги мақулланган лабораторияларни жалб қилган ҳолда ишлаб чиқариш муҳити ва меҳнат жараёни омилларини текширади ва ўлчайди.

Давлат экспертизасини ўтказиш натижалари бўйича ушбу Низомнинг 2 , 3-иловаларида келтирилган шакллар бўйича тегишли хулосалар берилади.

5-боб. Давлат экспертизаси хулосаларини расмийлаштириш, давлат экспертизаси бланкалари ҳисобини ва давлат экспертизаси хулосалари реестрини юритиш бўйича талаблар

37. Давлат экспертизаси хулосалари Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг буюртмаси бўйича, Техник малакани баҳолаш марказининг маблағи ҳисобидан марказлашган тартибда чиқариладиган, тегишли ҳимоя даражасига эга бўлган махсус бланкаларда расмийлаштирилади.

Давлат экспертизаси хулосаси бланкаси қатъий ҳисоботдаги ҳужжат ҳисобланиб, ҳисобга олиш серияси, рақами ва ҳимоя даражасига эга.

Бланкалар Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг буюртмаси бўйича матбаа усулида «Давлат белгиси» давлат-ишлаб чиқариш бирлашмасида тайёрланади.

38. Расмийлаштирилган давлат экспертизаси хулосалари бланкалари Давлат экспертизаси хулосалари бланкаларини сарфлаш китобида қайд этилади.

39. Давлат экспертизаси хулосаси бланкаларини сарфлаш китоби рақамланган, ип ўтказиб тикилган ҳамда меҳнат шароитлари бўйича давлат экспертизаси органи раҳбари томонидан имзоланган бўлиши зарур.

40. Яроқсиз ҳолга келган давлат экспертизаси хулосалари бланкалари тузилган протокол билан Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигига қайтарилиши керак.

41. Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги томонидан берилган Давлат экспертизаси хулосалари реестри юритилади.

Давлат экспертизаси хулосалари реестрида қуйидаги маълумотлар акс эттирилади:

ариза топширилган ва давлат экспертизаси хулосаси берилган сана;

иш ўринларида аттестация ўтказилган ташкилот ҳақидаги маълумотлар;

аттестация ўтказувчи ташкилот ҳақидаги маълумотлар;

давлат экспертизаси хулосаси бланкасининг серияси ва ҳисобга олиш тартиб рақами.

42. Реестрга киритилган маълумотлар очиқ маълумотлар ҳисобланади ва Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг расмий веб-сайтида жойлаштирилади.

43. Давлат экспертизасини ўтказиш масалалари бўйича келишмовчиликлар қонунчиликда белгиланган тартибда кўриб чиқилади.

Меҳнат шароитларини давлат экспертизасидан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга 1-ИЛОВА

Иш ўринларини меҳнат шароитлари бўйича аттестациядан ўтказиш сифатини баҳолаш юзасидан давлат экспертизасини ўтказиш

Меҳнат шароитларини давлат экспертизасидан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга 2-ИЛОВА

Ўзбекистон Республикаси Давлат гербининг тасвири ‎ ‎Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги‎ ‎‎ДАВЛАТ ЭКСПЕРТИЗАСИ ‎ ХУЛОСАСИ ‎ХХ № 00000000 ‎ 20___ йил «___» ______________ ‎‎_________________ ‎Иш ўринларини меҳнат шароитлари юзасидан аттестациядан ўтказиш материаллари асосида қуйидагилар аниқланди: ‎1. Иш ўринлари меҳнат шароитлари юзасидан аттестациядан ўтказилган ташкилот тўғрисида маълумотлар:‎ ‎ Ташкилотнинг номи‎‎ ‎‎ Юқори турувчи ташкилот‎‎ ‎‎ Юридик манзил‎‎ ‎‎ СТИР‎ ‎ ИФУТ‎‎ ‎ МХБТ‎‎ ‎‎ Аттестациядан ўтказилган иш ўринлари сони‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎2. Аттестациядан ўтказувчи ташкилот тўғрисидаги маълумотлар: ‎ Ташкилот номи ‎‎ Юридик манзили ‎‎ Синов лабораториясининг аккредитациядан ўтган ёки техник жиҳатдан малакалилиги мақулланганлиги тўғрисидаги гувоҳномаси рақами ва санаси ‎‎ СТИР ‎ ИФУТ ‎‎ ‎ МХБТ‎‎ ‎‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 3. Иш ўринларини меҳнат шароитлари юзасидан аттестациядан ўтказиш давомида мазкур иш тури бўйича амалдаги нормалар ва нормативлардан четга чиқилмаган. ‎4. Иш ўринларини меҳнат шароитлари юзасидан аттестациядан ўтказиш бўйича ишлар Иш ўринларини меҳнат шароитлари ва асбоб-ускуналарнинг жароҳатлаш хавфлилиги юзасидан аттестациядан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низом талабларига мувофиқ амалга оширилган. ‎ Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг Давлат меҳнат инспекцияси бошлиғи (Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги ҳудудий органларининг Давлат меҳнат инспекцияси бошлиғи) ________ (имзо)‎‎ _______________ ‎(Ф.И.О.)‎‎ М.Ў.‎‎ ‎Меҳнат шароитлари бўйича Давлат эксперти ‎‎ ________ ‎ ‎(имзо)‎‎ _______________ (Ф.И.О.)‎‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг меҳнатни муҳофаза қилиш илмий маркази директори (ходимларнинг умумий сони 100 киши ва ундан кўп бўлган ташкилотлар бўйича) ‎‎ ________ ‎ ‎(имзо)‎‎ _______________ (Ф.И.О.) ‎ ‎

Меҳнат шароитларини давлат экспертизасидан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга 3-ИЛОВА

Ўзбекистон Республикаси Давлат гербининг тасвири ‎ ‎Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги ‎ ‎________-сон ХУЛОСА ‎ ‎(ўтказилган экспертизанинг тури кўрсатилади) ‎20___ йил «___»______________________ _______________________________________________________________да (иш жойининг номи ёки иш тури, касб, лавозим номи, шунингдек цех, участка, ишлаб чиқариш ва ташкилотнинг аниқ номи кўрсатилади) ‎_______дан __________гача ўтказилган меҳнат шароитлари экспертизаси ва тақдим этилган ҳужжатлар (рўйхати илова қилинмоқда) асосида қуйидагилар аниқланди: ‎ ‎1.________________________________________________________________ ‎ ‎_________________________________________________________________ (тақдим этилган имтиёзлар ва компенсациялар ҳамда уларнинг меҳнат шароитларига мувофиқлиги, ушбу иш жойида ёки мазкур касб, ишлар тури, лавозими бўйича ходимга белгиланган барча имтиёзлар ва компенсацияларнинг тури ва уларни бериш асоси билан биргаликда) ‎2. _______________________________________________________________ ‎‎_________________________________________________________________ (экспертизанинг мазкур тури бўйича аниқланган амалдаги норма ва нормативлардан оғишлар ёки амалдаги қонунчиликнинг бузилиши ҳолатлари, бузилган қонунчилик ва норматив ҳужжатлар кўрсатилган ҳолда). ‎3. Хулоса ва қарорлар: _______________________________________________ ‎‎_________________________________________________________________ (ўтказилган экспертиза натижалари бўйича тегишли ҳужжатлар асосида меҳнат шароитлари бўйича хулосалар ва давлат эксперти томонидан қабул қилинган қарорлар баён этилади) ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг Давлат меҳнат инспекцияси бошлиғи (Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги ҳудудий органларининг Давлат меҳнат инспекцияси бошлиғи) ________ (имзо)‎‎ _______________ ‎(Ф.И.О.)‎‎ М.Ў.‎‎ ‎Меҳнат шароитлари бўйича Давлат эксперти ‎‎ ________ ‎ ‎(имзо)‎‎‎‎ _______________ (Ф.И.О.)‎‎ ‎ ‎

Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ

Тошкент ш.,

2017 йил 27 апрель,

246-сон

(Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2017 й., 17-сон, 305-модда, 37-сон, 990-модда; Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 31.12.2018 й., 09/18/1066/2428-сон; 07.03.2019 й., 09/19/195/2712-сон, 11.08.2019 й., 09/19/661/3571-сон; 29.12.2019 й., 09/19/1046/4242-сон; 06.04.2021 й., 09/21/183/0283-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 27.12.2021 й., 09/21/774/1198-сон; 26.02.2022 й., 09/22/88/0165-сон; 10.11.2025 й., 09/25/709/1027-сон; 25.12.2025 й., 09/25/819/1210-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining

qarori

NIZOM

SXEMASI

NIZOM

SXEMASI

Mehnatni muhofaza qilish sohasidagi xizmatlar bozorini yanada rivojlantirish toʻgʻrisida

Oʻzbekiston Respublikasining “Mehnatni muhofaza qilish toʻgʻrisida”gi Qonuniga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqida” 2016-yil 22-sentabrdagi OʻRQ-410-son Qonunini amalga oshirish, shuningdek mehnatni muhofaza qilish sohasidagi xizmatlar bozorining professional ishtirokchilari rivojlanishi uchun sharoitlar yaratish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Quyidagilar:

Tashkilotlardagi mehnatni muhofaza qilish tizimida audit oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi Nizom 2-ilovaga muvofiq;

Mehnat sharoitlarini davlat ekspertizasidan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi Nizom 4-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi:

bir oy muddatda oʻzining rasmiy veb-saytida mehnatni muhofaza qilish sohasidagi xizmatlar bozori professional ishtirokchilarining faoliyati masalalariga bagʻishlangan, mehnatni muhofaza qilish masalalari boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlar va texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarning toʻliq roʻyxati joylashtirilgan hamda ular doimiy ravishda yangilanib boriladigan boʻlim ochsin;

Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi, Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasi, Oʻzbekiston matbuot va axborot agentligi, Savdo-sanoat palatasi bilan birgalikda ushbu qarorning maqsad va vazifalarining ommaviy axborot vositalarida keng tushuntirilishini taʼminlasin.

3. Ushbu qaror u rasman eʼlon qilingandan keyin uch oy muddat oʻtgach kuchga kiradi.

4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari R.S. Azimov zimmasiga yuklansin.

Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 27-apreldagi 246-son qaroriga 2-ILOVA

Tashkilotlardagi mehnatni muhofaza qilish tizimida audit oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Ushbu Nizom “Mehnatni muhofaza qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq tashkilotlardagi mehnatni muhofaza qilish tizimida audit oʻtkazish tartibini belgilaydi.

2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

mehnatni muhofaza qilish — mehnat jarayonida insonning xavfsizligini, hayoti va sogʻligʻi, ish qobiliyati saqlanishini taʼminlashga doir huquqiy, ijtimoiy-iqtisodiy, tashkiliy, texnikaviy, sanitariya-gigiyena, davolash-profilaktika, reabilitatsiya tadbirlari hamda vositalari tizimi;

mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimi — maʼlum bir ish beruvchining mehnatni muhofaza qilish sohasidagi siyosati va maqsadlarini belgilovchi, oʻzaro bogʻliq va bir-biriga taʼsir koʻrsatuvchi elementlar kompleksi hamda ushbu maqsadlarga erishish tartibi;

tashkilotda mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimining auditi (keyingi oʻrinlarda mehnatni muhofaza qilish auditi deb ataladi) — mehnatni muhofaza qilish tizimini baholash ish beruvchining qaroriga binoan oʻtkaziladi va quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

tashkilotda mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimining mehnatni muhofaza qilish masalalari boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlar va texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiqligini aniqlash;

mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimining ishlashi sifatini, ishlab chiqarishdagi jarohatlanishlar va kasb kasalliklarining oldini olishga, darajasini kamaytirishga qaratilgan chora-tadbirlar samaradorligini baholash;

aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etishga, ishlab chiqarishdagi jarohatlanishlar va kasb kasalliklarining oldini olishga qaratilgan takliflar hamda tavsiyalar ishlab chiqish;

mehnatni muhofaza qilish sohasidagi xizmatlar bozorining professional ishtirokchilari — mehnatni muhofaza qilish sohasida shartnoma asosida xizmatlar koʻrsatuvchi yuridik shaxslar.

mehnatni muhofaza qilish auditi mezonlari — audit maʼlumotlari, mehnatni muhofaza qilish siyosati va tartibi hamda chora-tadbirlari bilan solishtiriladigan tahliliy maʼlumotlar;

mehnatni muhofaza qilish auditini oʻtkazishda mustaqillik — tekshirilayotgan subyektga nisbatan moliyaviy, mulkiy, qarindoshlik yoki boshqa manfaatlarsiz mehnatni muhofaza qilish sohasidagi xizmatlar bozorining professional ishtirokchilari bilan taʼminlash tamoyili.

3. Tashkilotda mehnatni muhofaza qilish tizimida auditni oʻtkazish ish beruvchining qarori bilan mazkur Nizomga ilova qilingan sxemaga muvofiq amalga oshiriladi va quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

tashkilotda mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimining mehnatni muhofaza qilish masalalari boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlar va texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar hamda jamoa kelishuvlariga, shartnomalariga va boshqa lokal talablariga meʼyoriy hujjatlarning muvofiqligini aniqlash;

mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimi faoliyat yuritishini sifati, ishlab chiqarishdagi jarohatlanishlar va kasb kasalliklarining darajasini kamaytirish va oldini olishga qaratilgan tadbirlar samaradorligini baholash;

aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etishga, ishlab chiqarishdagi jarohatlanishlar va kasb kasalliklarining ularning oldini olishga qaratilgan takliflar hamda tavsiyalar ishlab chiqish.

4. Tashkilotda mehnatni muhofaza qilish auditini oʻtkazish mehnatni muhofaza qilish sohasidagi xizmatlar bozorining professional ishtirokchilari Yagona reyestriga “mehnatni muhofaza qilish auditini oʻtkazish” xizmat turi boʻyicha kiritilgan mehnatni muhofaza qilish sohasidagi xizmatlar bozorining professional ishtirokchilari bilan tuzilgan shartnoma asosida amalga oshiriladi.

5. Mehnatni muhofaza qilish auditi oʻtkazilgan va uning natijalari koʻra aniqlangan barcha kamchiliklar bartaraf etilgan (yoki kamchiliklar aniqlanmagan) tashkilotlar, keyingi uch yil mobaynida mehnatni muhofaza qilish talablariga rioya etilishi boʻyicha davlat nazoratini amalga oshirish maqsadida tashkilotlarda oʻtkaziladigan rejali tekshirishlar roʻyxatiga kiritilmaydi.

6. Mehnatni muhofaza qilish auditini oʻtkazish mustaqillik, xolislik, kasbiy mahorat va maxfiylik tamoyillari asosida amalga oshiriladi.

7. Tekshirilayotgan tashkilot quyidagilarga majbur:

auditor tashkilotiga mehnatni muhofaza qilish auditining oʻz vaqtida va toʻlaqonli oʻtkazilishi uchun koʻmaklashish, zarur maʼlumot va hujjatlarni taqdim etish, auditor tashkilotining soʻrovlariga asosan ogʻzaki va yozma shaklda audit maqsadlariga taalluqli boʻlgan masalalar boʻyicha tushuntirishlar berish;

mehnatni muhofaza qilish auditi oʻtkazilayotganda tahlil va baholash uchun moʻljallangan masalalar koʻlamini qisqartirishga, shuningdek mehnatni muhofaza qilishga oid maqsadlarga tegishli boʻlgan maʼlumot va hujjatlarni yashirish (cheklash)ga qaratilgan oldindan koʻzlangan xatti-harakatlarni sodir etmaslik.

Mehnatni muhofaza qilish auditi oʻtkazilayotgan tashkilot tomonidan zarur boʻlgan hujjat va maʼlumotlar taqdim etilmasa yoki audit tashkil etish uchun zarur boʻlgan sharoitlar taʼminlanmasa auditor tashkiloti audit oʻtkazishdan bosh tortish huquqiga ega.

8. Auditor tashkiloti quyidagilarga majbur:

tekshirilayotgan tashkilotga audit boshlanishidan oldin auditor tashkilotining qonunchilikda belgilangan mehnatni muhofaza qilish auditini oʻtkazish talablariga muvofiqligi boʻyicha rasmiylashtirilgan asosni taqdim etish;

mehnatni muhofaza qilish auditi hisobotida mehnatni muhofaza qilish talablarining buzilishi faktlarini hamda ularni bartaraf etish boʻyicha takliflarni yoritish;

oʻtkazilgan mehnatni muhofaza qilish auditlari hisobotlari va xulosalarining kamida besh yil muddatda saqlanishini taʼminlash;

Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligining soʻroviga asosan reyting baholash maqsadlarida oʻtkazilgan mehnatni muhofaza qilish auditlari boʻyicha maʼlumotlarni taqdim etish;

tekshirilayotgan tashkilot soʻroviga asosan tekshirilayotgan tashkilotda mehnatni muhofaza qilish holati boʻyicha aniqlangan kamchiliklarning mehnatni muhofaza qilish auditini oʻtkazish toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga asoslanganligi boʻyicha maʼlumotlarni taqdim etish.

2-bob. Tashkilotda mehnatni muhofaza qilish auditini rejalashtirish va oʻtkazish

9. Mehnatni muhofaza qilish auditi tashkilot qarori bilan auditor tashkiloti bilan tuzilgan shartnoma asosida amalga oshiriladi.

10. Mehnatni muhofaza qilish auditi beshta asosiy bosqichdan iborat boʻladi:

tashkilotda mehnatni muhofaza qilish auditi oʻtkazilishini rejalashtirish;

tashkilotda mehnatni muhofaza qilish auditini oʻtkazish;

tashkilotda mehnatni muhofaza qilish auditi natijalarini rasmiylashtirish;

oʻtkazilgan mehnatni muhofaza qilish auditi natijalari asosida kamchiliklarni bartaraf etuvchi va ularning oldini oluvchi harakatlarni ishlab chiqish va amalga oshirish;

kamchiliklarni bartaraf etuvchi va ularning oldini oluvchi harakatlarni amalga oshirish samaradorligini baholash.

11. Mehnatni muhofaza qilish auditini oʻtkazishni rejalashtirish audit tashkiloti tomonidan mehnatni muhofaza qilishni audit qilishga qadar ishlab chiqiladigan audit rejasi quyidagilarni nazarda tutadi:

mehnatni muhofaza qilish auditini oʻtkazish maqsadlari;

audit oʻtkazish sabablarini koʻrsatish (tashkiliy oʻzgarishlar, mehnat xavfsizligi va muhofazasi talablari buzilishi holatlarining aniqlanganligi, joriy tekshirish va nazorat, sodir boʻlgan avariya, kelishmovchiliklar va baxtsiz hodisalar, boshqa sabablar);

mehnatni muhofaza qilish auditi meʼyorlari va mehnatni muhofaza qilish sohasini tartibga soluvchi hujjatlar;

audit oʻtkazish sohasi (faoliyat turlari va sohalari roʻyxati);

audit oʻtkazish sanasi va joyi;

audit grafigi;

mehnatni muhofaza qilish auditini oʻtkazayotgan mehnatni muhofaza qilish sohasidagi xizmatlar bozorining professional ishtirokchisi masʼul xodimi (keyingi oʻrinlarda auditor deb ataladi) yoki auditor guruhi (agar audit oʻtkazish boʻyicha guruh tashkil etilsa) majburiyatlari.

Mehnatni muhofaza qilish auditi rejasi oʻz ichiga tashkilotda audit oʻtkazish jarayoniga oid boshqa maʼlumotlarni ham qamrab olishi mumkin.

Mehnatni muhofaza qilish auditi rejasiga audit oʻtkazish davomida oʻzgartirishlar kiritilishi mumkin.

12. Mehnatni muhofaza qilish rejasi mehnatni muhofaza qilish sohasidagi xizmatlar bozorining professional ishtirokchisi rahbari tomonidan imzolanadi.

Mehnatni muhofaza qilish auditi rejasi tekshirilayotgan tashkilot rahbariga mehnatni muhofaza qilish auditi boshlanishidan oldin taqdim etiladi va u tomonlarning kelishuviga muvofiq oʻzgartirilishi mumkin.

13. Tashkilotda mehnatni muhofaza qilish auditini oʻtkazish tashkilotning mehnatni muhofaza qilish tizimini boshqarishning belgilangan talablarga muvofiqligi masalalarini kompleks tarzda koʻrib chiqish faqat tasdiqlangan audit rejasi doirasida amalga oshirilishi mumkin.

14. Mehnatni muhofaza qilish auditini oʻtkazish quyidagilarni oʻrganishni nazarda tutadi:

mehnatni muhofaza qilish auditining maqsadlari, sohasi va meʼyorlariga oid maʼlumotlar, shu jumladan tarkibiy boʻlimlar faoliyati va ular oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlarga oid maʼlumotlar;

ishlab chiqarish jarayonlari va hujjatlarining mehnatni muhofaza qilish masalalari boʻyicha texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar va normativ-huquqiy hujjatlar talablariga muvofiqligi;

amaldagi jarayonlar tartibi va rasmiylashtirilgan hujjatlarning mehnatni muhofaza qilish masalalari boʻyicha texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar va normativ-huquqiy hujjatlar talablariga, shuningdek tashkilotda mavjud boʻlgan mehnatni muhofaza qilish masalalariga oid hujjatlarga muvofiqligi;

tekshirilayotgan tashkilotning tashkiliy tuzilmasi;

maʼmuriy va ish tartiblari, inson va moddiy resurslar, asbob-uskunalar;

uchastkalar, operatsiya va ishlab chiqarish jarayonlari ishchilari;

mahsulotlarni ishlab chiqarish, saqlash va tashish jarayonlari (ularning belgilab qoʻyilgan xavfsizlik talablariga muvofiqligi);

xavfli ishlab chiqarish obyektlarida ishlatiladigan texnik moslamalarning zarur boʻlgan sinov va texnik tekshiruvlarini oʻtkazishni tashkillashtirish;

nazorat-oʻlchov vositalarining taʼmirlanishi va tekshirilishini tashkillashtirish;

energetika xoʻjaligi obyektlari;

texnologik ekspertiza talablariga muvofiqlik;

hisobotlarni rasmiylashtirish, maʼlumotlarni roʻyxatga olish va saqlash tartiblari;

mehnatni muhofaza qilish, sanoat xavfsizligi sohasidagi tartib va boshqa hujjatlarning kelishilganligi;

mehnatni muhofaza qilish auditi rejasida hamda mehnatni muhofaza qilishni tashkil etish sohasida koʻzda tutilgan boshqa yoʻnalishlar.

15. Audit natijasida olingan haqiqiy maʼlumotlar mehnatni muhofaza qilish auditi mezonlari bilan muvofiq kelishi yoki kelmasligini aniqlash hamda tegishli xulosalarni chiqarish maqsadida solishtiriladi.

16. Audit mobaynida aniqlangan mehnatni muhofaza qilish mezonlariga muvofiqlik faktlari boʻyicha audit amalga oshirilgan joy, boʻlimlar yoki jarayonlar koʻrsatilgan holda umumlashtiriladi. Mehnatni muhofaza qilish meʼyorlariga muvofiqlik toʻgʻrisida tashkilotda oʻtkazilgan auditning barcha xulosalari va uning dalillari nazorat varaqlariga yozilishi lozim.

17. Toifalarni aniqlashda: auditor (audit boʻyicha guruh aʼzolari) ularni alohida holatlar boʻyicha tizimli xatolar hamda talablarga rioya etmaslik holatlari boʻyicha tasniflaydi. Mehnatni muhofaza qilish auditining nomuvofiqlik toʻgʻrisidagi xulosalari va ularga asos boʻladigan dalillar yozma shaklda keltirilishi lozim.

18. Nomuvofiqliklar muhim va muhim boʻlmagan turlarga boʻlinadi.

19. Muhim nomuvofiqliklarning asosiy mezonlariga quyidagilar kiradi:

xodimlarning sogʻligi va xavfsizligi uchun yoʻl qoʻyib boʻlmaydigan xavf-xatarning mavjudligi;

tashkilotning tashkiliy tuzilmasida oʻzgartirishlar keltirib chiqaradigan, katta moddiy xarajatlar talab qiladigan, mutaxassislarni uzoq muddatda (ikki oydan ortiq) tayyorlashni koʻzda tutadigan, mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimiga jiddiy taʼsir koʻrsatadigan darajada mehnatni muhofaza qilish talablaridan uzoqlashish.

20. Muhim boʻlmagan nomuvofiqliklarning asosiy mezonlariga quyidagilar kiradi:

mehnatni muhofaza qilish va xavfsizligini taʼminlash boʻyicha qoʻyilgan talablarga rioya etmaslik;

xodimlarning sogʻligʻi va xavfsizligi uchun yoʻl qoʻyib boʻlmaydigan xavf-xatarlar hisoblanmagan, tashkilotning tashkiliy tuzilmasida oʻzgartirishlar va katta moddiy xarajatlar talab qilmaydigan hamda audit guruhining faoliyati mobaynida bartaraf etish mumkin boʻlgan, belgilangan mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimi talablaridan uzoqlashish boʻyicha nomuvofiqliklar.

21. Muhim va muhim boʻlmagan nomuvofiqliklar, nomuvofiqlik protokollarida qayd etiladi va mehnatni muhofaza qilish masalalari boʻyicha texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar va normativ-huquqiy hujjatlar talablari bilan solishtiriladi.

Nomuvofiqlik protokollari aniqlangan har bir nomuvofiqlik boʻyicha alohida tuziladi.

22. Nomuvofiqlik protokollari quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

tekshirilayotgan tashkilot tarkibiy boʻlimining nomi yoki mansabdor shaxsning lavozimi, familiyasi, ismi, otasining ismi;

mehnatni muhofaza qilish masalalari boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlar va texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar bilan mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimiga qoʻyiladigan talablar, shuningdek jamoa kelishuvlari, jamoa shartnomalari va boshqa ichki normativ hujjatlar asosida belgilangan talablar;

nomuvofiqlikni belgilash va uning toifasi;

muvofiqlashtiruvchi harakatning mazmuni va uni oʻtkazish muddatlari;

muvofiqlashtiruvchi harakat oʻtkazilganligi haqida belgi (mavjud boʻlsa);

tashkilot rahbarining va auditor guruhi rahbarining imzolari.

23. Nomuvofiqlik protokoli auditor (auditor guruhi rahbari) va tashkilot rahbari yoki tashkilot rahbarining vakili, mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimining ishlashiga masʼul bilan birgalikda koʻrib chiqilishi lozim.

3-bob. Mehnatni muhofaza qilish auditi natijalarini rasmiylashtirish

24. Tashkilotning mehnatni muhofaza qilish auditi natijalari boʻyicha hisobot tuzish bilan audit qilish davomida yigʻilgan xulosalar va maʼlumotlar, audit maqsadlariga muvofiqligi tekshiriladi.

25. Tashkilotning mehnatni muhofaza qilish auditi boʻyicha hisobot quyidagilarni oʻz ichiga olishi shart:

audit maqsadi;

audit sohasi;

tekshirilayotan tashkilotning nomlanishi va uning rekvizitlari;

mehnatni muhofaza qilish sohasidagi xizmatlar bozori professional ishtirokchisining nomi;

hisobot tuzilgan sana;

mehnatni muhofaza qilish auditi mezonlari;

auditor haqida maʼlumot (audit guruhi aʼzolari);

mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimidagi tahlil qilinadigan hujjatlar roʻyxati;

mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimiga oid hujjatlarning tahlili natijalari;

mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimiga oid hujjatlardagi kamchiliklar bartaraf etilganligi haqidagi maʼlumotlar;

mehnatni muhofaza qilish auditi natijalari;

tashkilot tomonidan audit natijasida aniqlangan nomuvofiqliklarning bartaraf etilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

aniqlangan nomuvofiqliklarni bartaraf etish boʻyicha muvofiqlashtiruvchi chora-tadbirlar;

hisobot taqdim etiladigan tashkilotlar roʻyxati;

hisobotdagi mavjud maʼlumotlarning maxfiyligini koʻrsatish.

26. Hisobot auditor (audit guruhining rahbari) tomonidan imzolanadi va tekshirilayotgan tashkilot rahbariyatiga taqdim etiladi.

27. Mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimining auditi natijalari va ishlab chiqilgan hisobotlarni inobatga olgan holda dalolatnoma tuziladi hamda auditor tomonidan imzolanadi (audit guruhining rahbari tomonidan) va tekshirilayotgan tashkilot rahbariyatiga taqdim etiladi.

28. Mehnatni muhofaza qilish auditi natijalari boʻyicha dalolatnoma mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimining audit mezonlariga muvofiqlik toifalari baholanishini oʻz ichiga oladi.

Mehnatni muhofaza qilish auditi natijalari boʻyicha dalolatnoma aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etishga yoʻnaltirilgan, ishlab chiqarishdagi jarohatdan va kasbiy kasallanishdan ogohlantiruvchi taklif va tavsiyalarni oʻz ichiga olishi shart.

29. Tashkilotning mehnatni muhofaza qilish auditi natijalarida quyidagi xulosalar boʻlishi mumkin:

mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimi mehnatni muhofaza qilish masalalari boʻyicha texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar va normativ-huquqiy hujjatlar, shuningdek jamoa kelishuvlari, jamoa shartnomalari va boshqa ichki normativ hujjatlar asosida oʻtkaziladigan audit talablariga muvofiq;

mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimi mehnatni muhofaza qilish masalalari boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlar va texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar, shuningdek jamoa kelishuvlari, jamoa shartnomalari va boshqa ichki normativ hujjatlar asosida oʻtkaziladigan audit talablariga muvofiq emas;

30. Mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimi mehnatni muhofaza qilish masalalari boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlar va texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiq hisoblanadi, agar:

nomuvofiqlik mavjud boʻlmasa;

aniqlanganidan boshlab ikki oy davomida bartaraf etish mumkin boʻlgan, unchalik ahamiyatli boʻlmagan nomuvofiqlik boʻlsa;

31. Agar, hech boʻlmaganda bitta, ikki oy davomida bartaraf qilish mumkin boʻlmagan ahamiyatli nomuvofiqlik aniqlansa, mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimi mehnatni muhofaza qilish masalalari boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlar va texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga nomuvofiq hisoblanadi.

32. Dalolatnomaga shuningdek, auditor (auditor guruhi rahbari) va tekshirilayotgan korxona oʻrtasida kelishuvga erishilmagan barcha savollar, tomonlarning yozma shakldagi fikrlarining bayonlari bilan kiritiladi.

33. Dalolatnoma va nomuvofiqlik protokoli uch nusxada tuziladi va tekshirilayotgan tashkilotda, mehnatni muhofaza qilish sohasidagi xizmatlar bozori professional ishtirokchisida saqlanadi hamda bir nusxasi tekshirish yakunlangandan soʻng 10 kun mobaynida mehnatni muhofaza qilish sohasidagi xizmatlar bozori professional ishtirokchisi tomonidan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar kambagʻallikni qisqartirish va bandlik boshqarmalarining davlat mehnat inspektorlariga yuboriladi.

4-bob. Muvofiqlashtiruvchi va ogohlantiruvchi harakatlarni ishlab chiqish va amalga oshirish

34. Tekshirilayotgan tashkilot, dalolatnoma va nomuvofiqlik protokolida koʻrsatilgan aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish yuzasidan 6 oydan koʻp boʻlmagan muddatda muvofiqlashtiruvchi va ogohlantiruvchi harakatlarni ishlab chiqishi shart.

35. Nomuvofiqliklarni bartaraf etish yuzasidan amalga oshirilgan muvofiqlashtiruvchi harakatlar yakunlari boʻyicha tekshirilayotgan tashkilot, auditor tashkilotiga nomuvofiqliklarni bartaraf etish boʻyicha koʻrilgan choralar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni taqdim etadi.

36. Auditor tashkiloti taqdim etilgan maʼlumotni joyiga borib oʻrganadi va oʻrganish yakunlari yuzasidan nomuvofiqliklarni bartaraf etish natijalari boʻyicha xulosa tuzadi.

Nomuvofiqliklarni bartaraf etish natijalari boʻyicha xulosa uch nusxada tuziladi va tekshirilayotgan tashkilotda, mehnatni muhofaza qilish sohasidagi xizmatlar bozori professional ishtirokchisida saqlanadi hamda bir nusxasi tekshirish yakunlangandan soʻng 10 kun mobaynida mehnatni muhofaza qilish sohasidagi xizmatlar bozori professional ishtirokchisi tomonidan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar kambagʻallikni qisqartirish va bandlik boshqarmalarining davlat mehnat inspektorlariga yuboriladi.

5-bob. Yakunlovchi qoidalar

37. Tashkilotlar ichki auditni mustaqil ravishda idoraviy hujjatlarda belgilangan tartibda amalga oshirishlari mumkin.

38. Mazkur Nizom talablariga rioya etilishi yuzasidan nazorat Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi va uning hududiy organlari tomonidan amalga oshiriladi.

39. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladi.

Tashkilotlardagi mehnatni muhofaza qilish tizimida audit oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga ILOVA

Tashkilotlardagi mehnatni muhofaza qilish tizimida audit oʻtkazish

Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 27-apreldagi 246- son qaroriga 4-ILOVA

Mehnat sharoitlarini davlat ekspertizasidan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Mazkur Nizom “Mehnatni muhofaza qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq ishlab chiqilgan hamda tashkilotlarda mehnat sharoitlarini davlat ekspertizasidan oʻtkazish tartibini va uni oʻtkazish talablarni belgilaydi.

2. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:

mehnat sharoitlarining davlat ekspertizasi (keyingi oʻrinlarda davlat ekspertizasi deb ataladi) — ekspertiza obyektlarining mehnatni muhofaza qilish talablariga muvofiqligini baholash;

mehnat sharoitlarini davlat ekspertizasidan oʻtkazish organi — Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi hamda uning hududiy organlari davlat mehnat inspeksiyalari;

mehnatni muhofaza qilish — mehnat jarayonida insonning xavfsizligini, hayoti va sogʻligʻi, ish qobiliyati saqlanishini taʼminlashga doir huquqiy, ijtimoiy-iqtisodiy, tashkiliy, texnikaviy, sanitariya-gigiyena, davolash-profilaktika, reabilitatsiya tadbirlari hamda vositalari tizimi;

ish oʻrni — mehnat faoliyati jarayonida xodimning doimiy yoki vaqtinchalik boʻlish joyi;

mehnat sharoitlari — mehnatni amalga oshirish chogʻidagi ijtimoiy va ishlab chiqarish omillari yigʻindisi;

ish oʻrinlarining mehnat sharoitlari boʻyicha attestatsiyasi — mehnat sharoitlarining, ish oʻrinlaridagi mehnat jarayoni ogʻirligi va tigʻizligining hamda ularning jarohatlanish jihatidan xavfliligini texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar va mehnatni muhofaza qilish masalalari boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlar talablariga muvofiqligini baholash, zararli ishlab chiqarish omilini va (yoki) xavfli ishlab chiqarish omilini aniqlash maqsadida oʻtkaziladigan tadbirlar majmui;

zararli ishlab chiqarish omili — taʼsiri xodimning kasb kasalligiga chalinishiga olib kelishi mumkin boʻlgan ishlab chiqarish omili;

xavfli ishlab chiqarish omili — taʼsiri xodimning shikastlanishiga olib kelishi mumkin boʻlgan ishlab chiqarish omili;

shaxsiy himoya vositalari — xodimga zararli ishlab chiqarish omili va (yoki) xavfli ishlab chiqarish omili taʼsirining oldini olish yoki uni kamaytirish, shuningdek ifloslanishlardan himoyalanish uchun foydalaniladigan texnikaviy va boshqa vositalar;

jamoaviy himoya vositalari — tuzilishi yoki vazifasi jihatidan ishlab chiqarish binosi va ishlab chiqarish jarayoni bilan bogʻliq boʻlgan, xodimlarga zararli ishlab chiqarish omili va (yoki) xavfli ishlab chiqarish omili taʼsirining oldini olish yoki uni kamaytirish, shuningdek ifloslanishlardan himoya qilish uchun moʻljallangan texnik va boshqa vositalar;

attestatsiyadan oʻtkazuvchi tashkilot — “ish oʻrinlarini mehnat sharoitlari boʻyicha attestatsiya oʻtkazish” xizmat turi boʻyicha mehnatni muhofaza qilish sohasidagi xizmatlar bozorining professional ishtirokchilarining Yagona reyestriga kiritilgan mehnatni muhofaza qilish sohasidagi xizmat bozorining professional ishtirokchisi.

3. Davlat ekspertizasi:

ish oʻrinlarining mehnat sharoitlari boʻyicha attestatsiyadan oʻtkazish sifatini;

xodimlarga zararli va (yoki) xavfli mehnat sharoitlaridagi ishi uchun kafolatlar va kompensatsiyalar berilishining toʻgʻriligini;

xodimlarning haqiqiy mehnat sharoitlarini baholash maqsadida amalga oshiriladi.

4. Davlat ekspertizasi Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligining mehnat sharoitlari boʻyicha davlat ekspertlari (keyingi oʻrinlarda davlat eksperti deb ataladi) tomonidan, mazkur Nizom bilan tasdiqlangan tartibga muvofiq amalga oshiriladi.

5. Davlat ekspertizasi:

xodimlarning umumiy soni 100 kishidan kam boʻlgan tashkilotlar boʻyicha — Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi hududiy organlarining davlat ekspertlari tomonidan;

xodimlarning umumiy soni 100 va undan koʻp kishi boʻlgan tashkilotlar boʻyicha — Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligining davlat ekspertlari tomonidan amalga oshiriladi.

6. Quyidagilarni baholash davlat ekspertizasining obyekti hisoblanadi:

ishlab chiqarish muhiti va mehnat jarayonining omillari, ish oʻrinlarining jarohatlanish jihatidan xavfliligi;

xodimlarning shaxsiy himoya vositalari bilan taʼminlanganligi;

ish oʻrinlarini mehnat sharoitlari boʻyicha attestatsiyadan oʻtkazish natijalari va xulosalarining mehnatni muhofaza qilish sohasidagi qonunchilik hujjatlari talablariga muvofiqligi;

mehnat sharoitlari xavfli va (yoki) zararli ishlar, ogʻir ishlar uchun xodimlarga berilayotgan kompensatsiyalar va kafolatlarning belgilangan mehnatni muhofaza qilish talablariga muvofiqligi;

ish oʻrinlaridagi mehnat sharoitlarining haqiqiy holati.

7. Davlat ekspertizasini oʻtkazish uchun:

mehnat sharoitlari boʻyicha ish oʻrinlarini attestatsiyadan oʻtkazish sifatini baholashda — oʻtkazilgan mehnat sharoitlari boʻyicha ish oʻrinlarining attestatsiyasi natijalari yuzasidan attestatsiya oʻtkazuvchi tashkilotlarning;

mehnatning zararli va (yoki) xavfli sharoitlarida ishlashda hamda ish oʻrnidagi haqiqiy mehnat sharoitlarida xodimlarga kompensatsiya va kafolatlar toʻgʻri berilayotganligini baholashda — ish beruvchilar, ish beruvchilarning birlashmalari, kasaba uyushmalarining (xodimlarning boshqa vakillik organlarining) murojaatlari asos boʻladi.

Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik va uning hududiy boʻlinmalariga davlat nazorati va tekshiruvi organlarining, shuningdek sudlar murojaat qilgan holatlarida davlat ekspertizasi oʻtkazilishi mumkin.

8. Davlat ekspertizasi oʻtkazilishida davlat ekspertizasi organlari quyidagilarga majbur:

qonunchilik talablariga amal qilish;

ekspertizaga taqdim qilingan hujjatlar va materiallarning atroflicha, xolisona va kompleks tahlilini amalga oshirish, ularni mehnatni muhofaza qilishning belgilangan talablariga muvofiqligini aniqlash;

davlat ekspertizasini amalga oshirishning mazkur Nizomda belgilangan tartibi va muddatlariga rioya etish, materiallarning kelib tushish navbatini hisobga olgan holda davlat ekspertizasini oʻtkazish;

davlat ekspertizasi obyektlarining belgilangan mehnatni muhofaza qilish talablariga muvofiqligi (nomuvofiqligi) toʻgʻrisida davlat ekspertizasi natijalari boʻyicha xulosalar tuzish;

davlat ekspertizasi xulosalarida va boshqa hujjatlarda bayon etilgan xulosalarning xolisonaligini va asoslanganligini taʼminlash;

davlat ekspertizasiga qabul qilingan hujjatlarning va boshqa materiallarning saqlanishini va ulardagi maʼlumotlarning maxfiyligini taʼminlash;

davlat ekspertizasini oʻtkazish tartibi boʻyicha manfaatdor shaxslarning soʻrovi boʻyicha bepul tushuntirishlar berish;

mehnatni muhofaza qilish va mehnat sharoitlari sohasi boʻyicha belgilangan muddatlarda davlat ekspertlarining malakasini oshirish.

9. Mehnat sharoitlarining davlat ekspertizasini oʻtkazishda davlat eksperti quyidagi huquqlarga ega:

nazorat va tekshirish vazifalarini bajarish uchun, shuningdek davlat ekspertizasini oʻtkazish uchun zarur axborotlarni tashkilotlarning rahbarlari va boshqa mansabdor shaxslaridan soʻrash va olish;

tashkilotlarning rahbarlariga va boshqa mansabdor shaxslariga mehnatni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari buzilishlarini bartaraf qilish toʻgʻrisida ijro etilishi majburiy boʻlgan koʻrsatmalar berish;

mehnatni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini buzganlikda aybdor mansabdor shaxslarga nisbatan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda choralar koʻrish haqida taqdimnomalar kiritish, shuningdek mehnatni muhofaza qilishga oid talablar va shartlarni buzganlikda aybdor boʻlgan shaxslarni belgilangan tartibda maʼmuriy javobgarlikka tortish;

mehnatni muhofaza qilishga oid talablarga muvofiq boʻlmagan shaxsiy himoya vositalaridan va jamoaviy himoya vositalaridan foydalanishni taqiqlash;

qonun hujjatlarida belgilangan tartibda mehnat xavfsizligi talablariga javob bermaydigan va xodimlarning hayoti yoki sogʻligʻiga xavf tugʻdiradigan tashkilotlarning faoliyatini yoki asbob-uskunalardan foydalanishni toʻxtatib qoʻyish;

mehnatni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari buzilganligi hamda ishlab chiqarishda xodimlarning hayoti va sogʻligʻiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash haqidagi daʼvolar yuzasidan sudda ekspert sifatida ishtirok etish;

belgilangan tartibda akkreditatsiyadan oʻtgan yoki texnik jihatdan malakaliligi maqullangan laboratoriyalarni jalb qilgan holda, zarur boʻlgan holatlarda tegishli kuzatishlar, oʻlchashlar va hisoblashlarni amalga oshirish.

Mehnat sharoitlari boʻyicha davlat ekspertlari qonun hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

10. Davlat eksperti, agar ekspertiza natijalarida uning uchun mulkiy yoki boshqa shaxsiy manfaat mavjud boʻlsa, jumladan, agar davlat ekspertizasini oʻtkazish uchun taqdim etilgan hujjatlarni tayyorlashda uning yaqin qarindoshlari (ota-ona, er (xotin), aka-uka, opa-singil, bolalar) ishtirok etgan boʻlsa, davlat ekspertizasida ishtirok etishga haqli emas.

11. Murojaat etuvchi quyidagi huquqlarga ega:

davlat ekspertizasini oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida davlat ekspertizasi organlaridan tushuntirish olish;

davlat ekspertizasi oʻtkazilishida mazkur Nizom talablarining buzilishini bartaraf etish talabi bilan davlat ekspertiga (davlat ekspertizasi organiga) murojaat etish;

davlat ekspertizasi bilan bogʻliq savollar boʻyicha ogʻzaki yoki yozma shaklda tushuntirish, eʼtiroz va takliflarni taqdim etish.

12. Mehnat sharoitlari boʻyicha oʻtkazilgan attestatsiyaning sifatini baholash yuzasidan bir ish oʻrnini davlat ekspertizasidan oʻtkazish uchun toʻlov Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi tomonidan, xizmat koʻrsatish boʻyicha haqiqiy xarajatlardan kelib chiqib, bazaviy hisoblash miqdorining 25 foizidan koʻp boʻlmagan miqdorda belgilanadi.

Xodimlarga zararli va (yoki) xavfli mehnat sharoitlaridagi ishi uchun kafolatlar va kompensatsiyalar berilishining toʻgʻriligini, shuningdek xodimlarning haqiqiy mehnat sharoitlarini baholash yuzasidan davlat ekspertizasini oʻtkazish uchun toʻlov undirilmaydi.

Davlat nazorati va tekshiruvi organlari, shuningdek sudlarning murojaatlari boʻyicha davlat ekspertizasini oʻtkazish uchun toʻlov undirilmaydi.

2-bob. Ish oʻrinlarini mehnat sharoitlari boʻyicha attestatsiyadan oʻtkazish sifatini baholash yuzasidan davlat ekspertizasi oʻtkazish tartibi

13. Mehnat sharoitlari boʻyicha ish oʻrinlarni attestatsiyadan oʻtkazilishi sifatini baholash yuzasidan davlat ekspertizasi attestatsiya oʻtkazuvchi tashkilotlarning murojaatlari boʻyicha mazkur Nizomning 1-ilovasidagi sxemaga muvofiq amalga oshiriladi.

14. Attestatsiya oʻtkazuvchi tashkilot ariza va tashkilotlar boʻyicha mehnat sharoitlari attestatsiyasi materiallarini, xodimlarning umumiy soni:

100 kishidan kam boʻlsa — Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligining tegishli hududiy organlariga;

100 kishi va undan koʻp boʻlsa — Milliy texnik malakani baholash va malaka oshirish markaziga (keyingi oʻrinlarda — Texnik malakani baholash markazi) yuboradi.

15. Arizada:

attestatsiya oʻtkazuvchi tashkilotning toʻliq nomi;

pochta manzili va elektron pochta manzili;

ish oʻrinlari attestatsiyadan oʻtkazilgan tashkilot haqidagi maʼlumotlar (tashkilotning toʻliq nomi, pochta manzili, STIR, IFUT kodi, MHOBT kodi, tashkilot xodimlarining umumiy soni, mehnat sharoitlari boʻyicha attestatsiya oʻtkazilishi lozim boʻlgan ish oʻrinlarining soni) koʻrsatiladi.

16. Attestatsiya oʻtkazuvchi tashkilot tomonidan arizaga:

ish oʻrinlarining mehnat sharoitlari va asbob-uskunalarning jarohatlash xavfliligi yuzasidan qonunchilikda belgilangan talablarga muvofiq tuzilgan qogʻoz va elektron formatdagi attestatsiya hisoboti;

ilgari oʻtkazilgan ekspertizalar toʻgʻrisida maʼlumotlar (mavjud boʻlsa) ilova qilinadi;

17. Ish oʻrinlarini mehnat sharoitlari boʻyicha attestatsiyadan oʻtkazish sifatini baholash yuzasidan davlat ekspertizasi uchun toʻlov ushbu Nizomning 14-bandiga muvofiq ish oʻrinlarini attestatsiyadan oʻtkazgan tashkilot tomonidan Bandlikka koʻmaklashish davlat jamgʻarmasiga yoki Ilmiy markazga toʻlanadi.

18. Davlat ekspertizasini oʻtkazishda quyidagilar tekshiriladi:

ish oʻrinlari attestatsiyadan oʻtkazilishi lozim boʻlgan roʻyxatda koʻrsatilgan ish oʻrinlari (kasblar, lavozimlar) nomlanishining xizmatchilarning asosiy lavozimlari va ishchilar kasblari Klassifikatoriga, shuningdek qonunchilikda belgilangan tartibda tasdiqlangan imtiyozli shartlarda pensiyaga chiqish huquqini beruvchi ishlab chiqarishlar, muassasalar, ishlar, kasblar, lavozimlar va koʻrsatkichlar roʻyxatlariga mosligi;

attestatsiyadan oʻtkazilishi lozim boʻlgan ish oʻrinlariga takrorlanmaydigan tartib raqamlarining toʻgʻri berilganligi;

instrumental oʻlchovlarni oʻtkazish uslublarining toʻgʻri tanlanganligi;

oʻxshash ish oʻrinlarining toʻgʻri tasniflanganligi (bunday ish oʻrinlari boʻlsa);

mehnat sharoitlarini maxsus baholash jarayonida foydalanilgan ishlab chiqarish muhiti va mehnat jarayonidagi zararli va (yoki) xavfli omillarni oʻlchash vositalarining belgilangan talablarga mosligi;

ish oʻrinlarini mehnat sharoitlari boʻyicha attestatsiyadan oʻtkazish davomida foydalanilgan oʻlchash vositalarining Davlat reyestri roʻyxatida mavjudligi;

ish oʻrinlarini attestatsiyadan oʻtkazish davomida oʻlchash vositalarining qiyoslovdan oʻtkazilganligi toʻgʻrisida maʼlumotlarning mavjudligi;

ish oʻrinlarini attestatsiyadan oʻtkazish uslublari va xulosalarining qonunchilikda belgilangan ish oʻrinlarini mehnat sharoitlari boʻyicha attestatsiyadan oʻtkazish tartibi talablariga muvofiqligi;

mehnat sharoitlarning texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar va maksimal ruxsat etilgan konsentratsiyalarga (MRK) va maksimal ruxsat etilgan (MRD) darajalarni tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjatlar talablariga muvofiqligi natijalari boʻyicha belgilangan mehnat sharoitlari klasslari (darajalari)ning toʻgʻri belgilanganligi;

ish oʻrinlarining jarohatlash xavfliligini baholash natijalariga asosan ish oʻrinlaridagi mehnat sharoitlarining jarohatlash xavfliligi boʻyicha klasslarning (darajalarning) toʻgʻri belgilanganligi;

xodimlarning yakka tartibdagi himoya vositalari bilan toʻgʻri taʼminlanganligi, yakka tartibdagi himoya vositalari bilan taʼminlanganlik darajasining belgilangan meʼyorlarga muvofiqligi;

ish oʻrinlarining attestatsiyasi natijalariga koʻra belgilangan zararli va (yoki) xavfli sharoitlarda ishlash uchun imtiyoz va kompensatsiyalar, imtiyozli pensiya taʼminotini olish huquqining, shuningdek tibbiy koʻrikdan oʻtkazish zaruratining toʻgʻriligi;

ish oʻrinlarini mehnat sharoitlari va asbob-uskunalarning jarohatlash xavfliligi yuzasidan oʻtkazilgan attestatsiya natijalarining yigʻma qaydnomalardagi mehnat sharoitlari xaritalaridagi maʼlumotlarga mosligi va ularning toʻgʻri toʻldirilganligi;

ish oʻrinlarida mehnat sharoitlarini yaxshilash boʻyicha tavsiya etilgan tadbirlar rejasining toʻgʻri toʻldirilganligi va maʼlumotlarning mehnat sharoitlari xaritalaridagi maʼlumotlar bilan muvofiqligi.

19. Texnik malakani baholash markazi 15 kalendar kunidan koʻp boʻlmagan muddatda xodimlarining umumiy soni 100 kishi va undan koʻp boʻlgan tashkilotlar boʻyicha mazkur Nizomning 18-bandida nazarda tutilgan talablarga muvofiq ish oʻrinlarining mehnat sharoitlari yuzasidan attestatsiya oʻtkazish sifatini oʻrganadi va dastlabki bahoni beradi.

Texnik malakani baholash markazi mehnat sharoitlari boʻyicha oʻtkazilgan attestatsiyaning dastlabki baholash natijalariga koʻra Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi tomonidan tasdiqlanadigan hisobot shakli boʻyicha dalolatnoma tuzadi va Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligining davlat ekspertizasi organiga tegishli hujjatlar bilan qoʻshib joʻnatadi.

Texnik malakani baholash markazi “Mehnatni muhofaza qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 13-moddasida belgilangan, mehnatni muhofaza qilish sohasidagi xizmatlar bozorining professional ishtirokchilari tomonidan koʻrsatiladigan xizmatlarni koʻrsatishga haqli emas, mehnatni muhofaza qilish sohasida malaka oshirish va qayta tayyorlash boʻyicha xizmat koʻrsatish bundan mustasno.

20. Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligining mehnat sharoitlari boʻyicha davlat eksperti tomonidan, Texnik malakani baholash markazi tuzgan dastlabki baholash dalolatnomasi va taqdim etilgan hujjatlar hisobga olinib, ish oʻrinlarini mehnat sharoitlari yuzasidan oʻtkazilgan attestatsiyalash sifati boʻyicha 10 kalendar kundan koʻp boʻlmagan muddatda Davlat ekspertizasi oʻtkaziladi.

21. Mehnat sharoitlari boʻyicha ish oʻrinlarini attestatsiyadan oʻtkazish sifatini Davlat ekspertizasidan oʻtkazish va xulosa berish (yoki qayta ishlashga qaytarish) muddati ariza roʻyxatdan oʻtkazilgan kundan boshlab 25 kalendar kundan oshmasligi shart.

Agar belgilangan muddatlarda davlat ekspertizasini oʻtkazish imkoniyati boʻlmasa, muddat Davlat ekspertizasi organi rahbari tomonidan, arizachini yozma ravishda ogohlantirgan holda, koʻpi bilan besh ish kuniga uzaytirilishi mumkin.

22. Mehnat sharoitlari boʻyicha ish oʻrinlarini attestatsiyadan oʻtkazish sifati boʻyicha Davlat ekspertizasini oʻtkazishda davlat ekspertlari va Ilmiy markaz mutaxassislari tanlov asosida, joyiga (attestatsiya oʻtkazilayotgan tashkilotga) borgan holda attestatsiya oʻtkazayotgan tashkilot taqdim qilgan maʼlumotlarning haqqoniyligini va oʻlchov usullarining toʻgʻriligini tekshirish huquqiga ega.

Attestatsiya oʻtkazayotgan tashkilot tomonidan taqdim qilingan maʼlumotlarning haqqoniyligini va oʻlchov usullarining toʻgʻriligi tekshirish jarayonida ish beruvchilarga nisbatan choralar koʻrilmaydi.

23. Amalga oshirilgan ishlar natijasiga koʻra ushbu Nizomga 2-ilovadagi shaklga muvofiq xulosa beriladi yoki rad etish sabablari asoslangan, mehnatni muhofaza qilish masalalari boʻyicha texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar va normativ-huquqiy hujjatlarning buzilgan normalari va ish oʻrinlari attestatsiyasi materiallarini qayta kiritish muddatlari koʻrsatilgan holda aniqlangan nomunosibliklarni bartaraf etish uchun ish oʻrinlari attestatsiyasi materiallari attestatsiya oʻtkazuvchi tashkilotga qaytariladi.

Aniqlangan nomunosibliklarni bartaraf etish muddatlari tuzatishlar kiritilishi zarur boʻlgan ish hajmini inobatga olinib, ammo oʻn kundan kam boʻlmagan muddatda belgilanadi.

Ish oʻrinlari attestatsiyasi materiallarini qayta ishlash uchun qaytarish xabarnomasida koʻrsatilgan muddatlar (xabarnomani laboratoriyaga taqdim etish sanasini hisobga olgan holda) oʻtib ketgandan keyin topshirilgan ariza va materiallar yangidan topshirilgan deb hisoblanadi va ular umumiy asoslarda koʻrib chiqiladi.

Attestatsiya oʻtkazuvchi tashkilot aniqlangan nomunosiblikdan norozi boʻlsa, ularni bartaraf etish boʻyicha xabarnomani olgan kundan boshlab 5 kalendar kun ichida aniqlangan nomunosibliklarni asoslab va mehnatni muhofaza qilish masalalari boʻyicha texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar va normativ-huquqiy hujjatlarning talablari koʻrsatilgan holda yozma rad etish xatini taqdim qilish huquqiga ega.

24. Agar mazkur Nizomning 21-bandida koʻrsatilgan muddatlarda ish oʻrinlarini attestatsiyadan oʻtkazish sifatining davlat ekspertizasini oʻtkazish natijalari boʻyicha attestatsiya oʻtkazuvchi tashkilotga xulosa berilmagan yoki ish oʻrinlari yuzasidan attestatsiya materiallari kamchiliklarni bartaraf etishga qaytarilmagan yoki koʻrib chiqish muddatlari uzaytirilganligi haqida yozma xabarnoma yoʻllanmagan boʻlsa attestatsiya oʻtkazuvchi tashkilot davlat ekspertizasi organlari tomonidan ijobiy xulosa olgan deb hisoblanadi.

Mazkur bandning birinchi xatboshida koʻrsatilgan holatlarda davlat ekspertizasi organi attestatsiyadan oʻtkazuvchi tashkilotga ijobiy xulosani uch ish kuni davomida taqdim qilishi lozim.

25. Attestatsiya oʻtkazuvchi tashkilot qayta ishlash uchun attestatsiya hujjatlarining qaytarilganligi haqidagi xabarnomada koʻrsatilgan muddatlarda ish oʻrinlarining attestatsiya hujjatlarini qaytarish sabablari bartaraf etilgandan soʻng davlat ekspertizasiga qayta topshirish huquqiga ega. Bunda ish oʻrinlarini attestatsiyadan oʻtkazish materiallarini avval koʻrsatilmagan yangi sabablarni koʻrsatib, takroran qaytarishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Davlat ekspertizasini qayta oʻtkazish uchun toʻlov undirilmaydi.

Davlat ekspertizasini qayta oʻtkazish oʻn kun ichida amalga oshiriladi.

Agar rad etish uchun asos boʻlgan sabablar attestatsiya oʻtkazuvchi tashkilot tomonidan bartaraf etilmagan boʻlsa (ish oʻrinlari attestatsiyasi materiallarini qayta ishlash uchun qaytarish xabarnomasiga eʼtiroz berilgan xolatlar bundan mustasno), hujjatlar arizachiga qaytariladi. Bunda navbatdagi davlat ekspertizasiga ish oʻrinlari attestatsiyasi hujjatlari qaytarilgan kundan boshlab oʻttiz kun oʻtgandan soʻng umumiy tartibda kiritilishi lozim.

26. Ish oʻrinlarini mehnat sharoitlari boʻyicha attestatsiyadan oʻtkazish materiallarini maqsadga muvofiq emas degan asos bilan Davlat ekspertizasidan oʻtkazishni rad etishga yoʻl qoʻyilmaydi.

3-bob. Zararli va (yoki) xavfli mehnat sharoitlarida ishlaganligi uchun xodimlarga imtiyoz va kafolatlar toʻgʻri berilganligi va haqiqiy mehnat sharoitlarini baholashda davlat ekspertizasini oʻtkazish tartibi

27. Zararli va (yoki) xavfli mehnat sharoitlarida ishlaganligi uchun xodimlarga imtiyoz va kafolatlar toʻgʻri berilganligini baholashda davlat eksperti hisobot va taqdim qilingan boshqa hujjatlarni, ularning mehnat qonunchiligi, texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar va mehnatni muhofaza qilish masalalari boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlar, mahalliy normativ hujjatlar, shuningdek tarmoq (hududiy) kelishuvlari va jamoa shartnomalariga (mavjud boʻlsa) muvofiqligini hamda zararli va (yoki) xavfli mehnat sharoitlaridagi ishlarda band ishchi (xodimlarga) quyidagi imtiyoz va kafolatlarning:

davomiyligi qisqartirilgan ish haftasini;

har yilgi haq toʻlanadigan qoʻshimcha taʼtilni;

mehnatga oshirilgan miqdorda haq toʻlanishini;

mehnat qonunchiligi, tarmoq (tarmoqlararo) kelishuvlar, jamoa shartnomalarida va ish beruvchining mahalliy normativ hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa imtiyoz va kafolatlarning berilishi hajmi va tartibini tahlil qiladi.

28. Xodimlarning haqiqiy mehnat sharoitlari davlat ekspertizasini amalga oshirish uchun arizachi tomonidan davlat ekspertizasini oʻtkazish haqidagi arizaga quyidagi hujjatlar ilova qilinadi:

ish joylaridagi ishlab chiqarish muhiti va mehnat jarayonining zararli va (yoki) xavfli ishlab chiqarish omillarini oʻlchash va oʻrganish (sinash) natijalarini qamrab oluvchi ish oʻrinlarini mehnat sharoitlari yuzasidan attestatsiyadan oʻtkazish hisoboti yoki boshqa hujjatlar;

jamoa shartnomasi (mavjud boʻlsa), mehnat shartnomasi (mehnat shartnomalari), xodimning (xodimlarning) mehnat sharoitlarini mehnat sharoitlarini, jumladan mehnat va dam olish rejimlarini belgilovchi mahalliy normativ hujjatlar.

29. Xodimlarning haqiqiy mehnat sharoitlarini davlat ekspertizasini oʻtkazishda davlat eksperti:

binolar, inshootlar, uskunalar, texnologik jarayonlar, ishlab chiqarishda foydalaniladigan asboblar, xomashyo va materiallar, shuningdek xodimlarning ish oʻrinlaridagi yakka tartibdagi va jamoaviy himoya vositalarining texnikaviy holatini;

xodimlarga sanitariya-maishiy va davolash-profilaktika xizmatlarini koʻrsatish holatini;

oʻrnatilgan mehnat va dam olish rejimlarini;

ish oʻrinlarida ishlab chiqarish muhiti va mehnat jarayonining zararli va (yoki) xavfli omillari mavjudligini aniqlash boʻyicha amalga oshirilgan ishlarni;

texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarni va mehnatni muhofaza qilish masalalari boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlarni, mahalliy normativ hujjatlarni mehnat qonunchiligi talablariga, shuningdek tarmoq (hududiy) kelishuvlar va jamoa shartnomalariga (mavjud boʻlsa) muvofiqligini ketma-ket tekshiradi.

30. Ish beruvchi bilan kelishilgan holda davlat eksperti kerakli maʼlumotlarni olish uchun tekshirilayotgan ish oʻrnini (ish oʻrinlarni) joyiga borib koʻrish huquqiga ega.

31. Haqiqiy mehnat sharoitlarini va zararli va (yoki) xavfli mehnat sharoitlarida ishlagani uchun xodimlarga imtiyoz va kafolatlar toʻgʻri berilganligini davlat ekspertizasidan oʻtkazish natijalariga koʻra ushbu Nizomning 3-ilovasidagi shaklga muvofiq xulosa beriladi.

32. Haqiqiy mehnat sharoitlarini hamda zararli va xavfli mehnat sharoitlarida ishlagani uchun xodimlarga imtiyoz va kafolatlar toʻgʻri berilganligini davlat ekspertizasidan oʻtkazish muddati 20 ish kunidan oshmasligi lozim.

4-bob. Davlat nazorati va tekshiruvi organlari, shuningdek sud organlarining murojaatlari boʻyicha davlat ekspertizasini oʻtkazish tartibi

33. Davlat nazorati va tekshiruvi organlari, shuningdek sud organlarining murojaatlari boʻyicha davlat ekspertizasi ushbu organlarning soʻrovlari boʻyicha oʻtkaziladi.

Soʻrovlarga quyidagilar ilova qilinadi:

tashkilotda ish oʻrinlarini mehnat sharoitlari boʻyicha attestatsiyadan oʻtkazish hisoboti yoki ish oʻrinlarida ishlab chiqarish muhiti va mehnat jarayonining zararli va (yoki) xavfli omillarini oʻlchash natijalarini qamrab oluvchi boshqa hujjatlar;

jamoa shartnomasi (mavjud boʻlsa), mehnat shartnomasi, xodimlarning mehnat sharoitlarini, jumladan ishlash va dam olish rejimlarini belgilaydigan mahalliy meʼyoriy hujjatlar.

34. Davlat eksperti mehnat sharoitlarining davlat ekspertizasini oʻtkazish uchun mehnat sharoitlarining davlat ekspertizasi oʻtkazilayotgan ish oʻrinlari boʻyicha zarur hujjat va materiallarni ish beruvchidan soʻrab olishga haqli.

Ish beruvchi davlat ekspertizasi organidan soʻrovnoma kelgan sanadan boshlab oʻn ish kunidan kechikmagan muddatda soʻralgan hujjatlar va materiallarni yuboradi yoki aniq sabablar koʻrsatilgan holda ularni berish imkoni yoʻqligi haqida yozma ravishda xabardor qiladi.

35. Mehnat sharoitlarining davlat ekspertizasi oʻtkazilayotganda davlat eksperti taqdim etilgan hujjatlarni, ularning mehnat qonunchiligiga, texnikaviy tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar va mehnatni muhofaza qilish masalalari boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlarga, mahalliy normativ hujjatlarga, shuningdek tarmoq (hududiy) kelishuvlar va jamoaviy shartnomalarga (mavjud boʻlsa) muvofiqligini ketma-ket tahlil qiladi.

36. Qonunchilikda belgilangan holatlarda davlat ekspertizasi oʻtkazilganda davlat eksperti oʻrnatilgan tartibda akkreditatsiyadan oʻtgan yoki texnik jihatdan malakaliligi maqullangan laboratoriyalarni jalb qilgan holda ishlab chiqarish muhiti va mehnat jarayoni omillarini tekshiradi va oʻlchaydi.

Davlat ekspertizasini oʻtkazish natijalari boʻyicha ushbu Nizomning 2 , 3-ilovalarida keltirilgan shakllar boʻyicha tegishli xulosalar beriladi.

5-bob. Davlat ekspertizasi xulosalarini rasmiylashtirish, davlat ekspertizasi blankalari hisobini va davlat ekspertizasi xulosalari reyestrini yuritish boʻyicha talablar

37. Davlat ekspertizasi xulosalari Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligining buyurtmasi boʻyicha, Texnik malakani baholash markazining mablagʻi hisobidan markazlashgan tartibda chiqariladigan, tegishli himoya darajasiga ega boʻlgan maxsus blankalarda rasmiylashtiriladi.

Davlat ekspertizasi xulosasi blankasi qatʼiy hisobotdagi hujjat hisoblanib, hisobga olish seriyasi, raqami va himoya darajasiga ega.

Blankalar Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligining buyurtmasi boʻyicha matbaa usulida “Davlat belgisi” davlat-ishlab chiqarish birlashmasida tayyorlanadi.

38. Rasmiylashtirilgan davlat ekspertizasi xulosalari blankalari Davlat ekspertizasi xulosalari blankalarini sarflash kitobida qayd etiladi.

39. Davlat ekspertizasi xulosasi blankalarini sarflash kitobi raqamlangan, ip oʻtkazib tikilgan hamda mehnat sharoitlari boʻyicha davlat ekspertizasi organi rahbari tomonidan imzolangan boʻlishi zarur.

40. Yaroqsiz holga kelgan davlat ekspertizasi xulosalari blankalari tuzilgan protokol bilan Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligiga qaytarilishi kerak.

41. Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi tomonidan berilgan Davlat ekspertizasi xulosalari reyestri yuritiladi.

Davlat ekspertizasi xulosalari reyestrida quyidagi maʼlumotlar aks ettiriladi:

ariza topshirilgan va davlat ekspertizasi xulosasi berilgan sana;

ish oʻrinlarida attestatsiya oʻtkazilgan tashkilot haqidagi maʼlumotlar;

attestatsiya oʻtkazuvchi tashkilot haqidagi maʼlumotlar;

davlat ekspertizasi xulosasi blankasining seriyasi va hisobga olish tartib raqami.

42. Reyestrga kiritilgan maʼlumotlar ochiq maʼlumotlar hisoblanadi va Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligining rasmiy veb-saytida joylashtiriladi.

43. Davlat ekspertizasini oʻtkazish masalalari boʻyicha kelishmovchiliklar qonunchilikda belgilangan tartibda koʻrib chiqiladi.

Mehnat sharoitlarini davlat ekspertizasidan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 1-ILOVA

Ish oʻrinlarini mehnat sharoitlari boʻyicha attestatsiyadan oʻtkazish sifatini baholash yuzasidan davlat ekspertizasini oʻtkazish

Mehnat sharoitlarini davlat ekspertizasidan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 2-ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbining tasviri ‎ ‎Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi‎ ‎‎DAVLAT EKSPERTIZASI ‎ XULOSASI ‎XX № 00000000 ‎ 20___ yil “___” ______________ ‎‎_________________ ‎Ish oʻrinlarini mehnat sharoitlari yuzasidan attestatsiyadan oʻtkazish materiallari asosida quyidagilar aniqlandi: ‎1. Ish oʻrinlari mehnat sharoitlari yuzasidan attestatsiyadan oʻtkazilgan tashkilot toʻgʻrisida maʼlumotlar:‎ ‎ Tashkilotning nomi‎‎ ‎‎ Yuqori turuvchi tashkilot‎‎ ‎‎ Yuridik manzil‎‎ ‎‎ STIR‎ ‎ IFUT‎‎ ‎ MXBT‎‎ ‎‎ Attestatsiyadan oʻtkazilgan ish oʻrinlari soni‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎2. Attestatsiyadan oʻtkazuvchi tashkilot toʻgʻrisidagi maʼlumotlar: ‎ Tashkilot nomi ‎‎ Yuridik manzili ‎‎ Sinov laboratoriyasining akkreditatsiyadan oʻtgan yoki texnik jihatdan malakaliligi maqullanganligi toʻgʻrisidagi guvohnomasi raqami va sanasi ‎‎ STIR ‎ IFUT ‎‎ ‎ MXBT‎‎ ‎‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ 3. Ish oʻrinlarini mehnat sharoitlari yuzasidan attestatsiyadan oʻtkazish davomida mazkur ish turi boʻyicha amaldagi normalar va normativlardan chetga chiqilmagan. ‎4. Ish oʻrinlarini mehnat sharoitlari yuzasidan attestatsiyadan oʻtkazish boʻyicha ishlar Ish oʻrinlarini mehnat sharoitlari va asbob-uskunalarning jarohatlash xavfliligi yuzasidan attestatsiyadan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizom talablariga muvofiq amalga oshirilgan. ‎ Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligining Davlat mehnat inspeksiyasi boshligʻi (Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi hududiy organlarining Davlat mehnat inspeksiyasi boshligʻi) ________ (imzo)‎‎ _______________ ‎(F.I.O.)‎‎ M.Oʻ.‎‎ ‎Mehnat sharoitlari boʻyicha Davlat eksperti ‎‎ ________ ‎ ‎(imzo)‎‎ _______________ (F.I.O.)‎‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligining mehnatni muhofaza qilish ilmiy markazi direktori (xodimlarning umumiy soni 100 kishi va undan koʻp boʻlgan tashkilotlar boʻyicha) ‎‎ ________ ‎ ‎(imzo)‎‎ _______________ (F.I.O.) ‎ ‎

Mehnat sharoitlarini davlat ekspertizasidan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 3-ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbining tasviri ‎ ‎Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi ‎ ‎________-son XULOSA ‎ ‎(oʻtkazilgan ekspertizaning turi koʻrsatiladi) ‎20___ yil “___”______________________ _______________________________________________________________da (ish joyining nomi yoki ish turi, kasb, lavozim nomi, shuningdek sex, uchastka, ishlab chiqarish va tashkilotning aniq nomi koʻrsatiladi) ‎_______dan __________gacha oʻtkazilgan mehnat sharoitlari ekspertizasi va taqdim etilgan hujjatlar (roʻyxati ilova qilinmoqda) asosida quyidagilar aniqlandi: ‎ ‎1.________________________________________________________________ ‎ ‎_________________________________________________________________ (taqdim etilgan imtiyozlar va kompensatsiyalar hamda ularning mehnat sharoitlariga muvofiqligi, ushbu ish joyida yoki mazkur kasb, ishlar turi, lavozimi boʻyicha xodimga belgilangan barcha imtiyozlar va kompensatsiyalarning turi va ularni berish asosi bilan birgalikda) ‎2. _______________________________________________________________ ‎‎_________________________________________________________________ (ekspertizaning mazkur turi boʻyicha aniqlangan amaldagi norma va normativlardan ogʻishlar yoki amaldagi qonunchilikning buzilishi holatlari, buzilgan qonunchilik va normativ hujjatlar koʻrsatilgan holda). ‎3. Xulosa va qarorlar: _______________________________________________ ‎‎_________________________________________________________________ (oʻtkazilgan ekspertiza natijalari boʻyicha tegishli hujjatlar asosida mehnat sharoitlari boʻyicha xulosalar va davlat eksperti tomonidan qabul qilingan qarorlar bayon etiladi) ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligining Davlat mehnat inspeksiyasi boshligʻi (Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi hududiy organlarining Davlat mehnat inspeksiyasi boshligʻi) ________ (imzo)‎‎ _______________ ‎(F.I.O.)‎‎ M.Oʻ.‎‎ ‎Mehnat sharoitlari boʻyicha Davlat eksperti ‎‎ ________ ‎ ‎(imzo)‎‎‎‎ _______________ (F.I.O.)‎‎ ‎ ‎

Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV

Toshkent sh.,

2017-yil 27-aprel,

246-son

(Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2017-y., 17-son, 305-modda, 37-son, 990-modda; Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 31.12.2018-y., 09/18/1066/2428-son; 07.03.2019-y., 09/19/195/2712-son, 11.08.2019-y., 09/19/661/3571-son; 29.12.2019-y., 09/19/1046/4242-son; 06.04.2021-y., 09/21/183/0283-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 27.12.2021-y., 09/21/774/1198-son; 26.02.2022-y., 09/22/88/0165-son; 10.11.2025-y., 09/25/709/1027-son; 25.12.2025-y., 09/25/819/1210-son)

lex.uz

Кабинета Министров Республики Узбекистан

Постановление

ПОЛОЖЕНИЕ

СХЕМА

ПОЛОЖЕНИЕ

СХЕМА

О дальнейшем развитии рынка услуг в области охраны труда

В целях реализации Закона Республики Узбекистан от 22 сентября 2016 года № ЗРУ-410 «О внесении изменений и дополнений в Закон Республики Узбекистан «Об охране труда»», а также создания условий для развития профессиональных участников рынка услуг в области охраны труда Кабинет Министров Республики Узбекистан постановляет:

1. Утвердить:

Положение о порядке проведения аудита системы управления охраной труда в организациях согласно приложению № 2 ;

Положение о порядке проведения государственной экспертизы условий труда согласно приложению № 4 .

2. Министерству занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан:

в месячный срок открыть на своем официальном веб-сайте отдельный раздел, посвященный вопросам деятельности профессиональных участников рынка услуг в области охраны труда, с размещением полного перечня нормативно-правовых актов и нормативных документов в области технического регулирования по вопросам охраны труда, с обеспечением их регулярного обновления;

совместно с Национальным информационным агентством Узбекистана, Национальной телерадиокомпанией Узбекистана, Узбекским агентством по печати и информации, Торгово-промышленной палатой обеспечить широкое разъяснение целей и задач настоящего постановления в средствах массовой информации.

3. Настоящее постановление вступает в силу по истечении трех месяцев со дня его официального опубликования.

4. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на заместителя Премьер-министра Республики Узбекистан Р.С. Азимова.

ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к постановлению Кабинета Министров от 27 апреля 2017 года № 246

о порядке проведения аудита системы управления охраной труда в организациях

Глава 1. Общие положения

1. Настоящее Положение разработано в соответствии с Законом Республики Узбекистан «Об охране труда» и определяет порядок проведения аудита системы управления охраной труда в организациях.

2. В настоящем Положении используются следующие основные понятия:

охрана труда — система правовых, социально-экономических, организационных, технических, санитарно-гигиенических, лечебно-профилактических, реабилитационных мероприятий и средств по обеспечению безопасности, сохранения жизни и здоровья, работоспособности человека в процессе труда;

система управления охраной труда — комплекс взаимосвязанных и взаимодействующих между собой элементов, устанавливающих политику и цели в области охраны труда у конкретного работодателя, и процедуры по достижению этих целей;

аудит системы управления охраной труда в организации (далее — аудит охраны труда) — оценка системы охраны труда, который проводится по решению работодателя и включает в себя:

определение соответствия системы управления охраной труда в организации требованиям нормативных документов в области технического регулирования и нормативно-правовых актов по вопросам охраны труда;

оценку качества функционирования системы управления охраной труда, эффективности проводимых мероприятий, направленных на предупреждение, снижение уровня производственного травматизма и профессиональных заболеваний;

разработку предложений и рекомендаций, направленных на устранение выявленных недостатков, предупреждение производственного травматизма и профессиональной заболеваемости;

профессиональные участники рынка услуг в области охраны труда — юридические лица, оказывающие услуги в области охраны труда на договорной основе;

критерии аудита охраны труда — справочные данные, с которыми сравниваются данные аудита, политика и процедуры, мероприятия охраны труда;

независимость при проведении аудита охраны труда — принцип обеспечения профессиональными участниками рынка услуг в области охраны труда финансовой, имущественной, родственной или какой-либо иной не заинтересованности по отношению к проверяемому субъекту.

3. Аудит системы управления охраной труда в организации проводится по решению работодателя по схеме согласно приложению к настоящему Положению и включает в себя:

определение соответствия системы управления охраной труда в организации требованиям нормативно-правовых актов и нормативных документов в области технического регулирования по вопросам охраны труда, а также коллективным соглашениям, коллективным договорам и иным локальным нормативным актам;

оценку качества функционирования системы управления охраной труда, эффективности проводимых мероприятий, направленных на предупреждение, снижение уровня производственного травматизма и профессиональных заболеваний;

разработку предложений и рекомендаций, направленных на устранение выявленных недостатков, предупреждение производственного травматизма и профессиональной заболеваемости.

4. Аудит охраны труда в организации осуществляется на основе договора профессиональным участником рынка услуг в области охраны труда, включенным в Единый реестр профессиональных участников рынка услуг в области охраны труда по виду услуги «проведение аудита охраны труда».

5. Организации, в которых проведен аудит охраны труда и по его результатам устранены все выявленные недостатки (или не выявлены недостатки), в течение трех последующих лет не включаются в списки организаций, подлежащих плановой проверке, осуществляемой в целях проведения государственного надзора и контроля за соблюдением требований охраны труда.

6. Аудит охраны труда осуществляется на основе принципов независимости, объективности, самостоятельности, профессиональной компетентности и конфиденциальности.

7. Проверяемая организация обязана:

содействовать аудиторской организации в своевременном и полном проведении аудита охраны труда, предоставлять необходимую информацию и документацию, давать по запросу аудиторской организации разъяснения в устной и письменной форме по вопросам, относящимся к целям аудита;

не предпринимать преднамеренных действий, направленных на сужение круга вопросов, подлежащих анализу и оценке при проведении аудита охраны труда, а также на сокрытие (ограничение доступа) информации и документации по вопросам, относящимся к целям аудита охраны труда.

Аудиторская организация вправе отказаться от проведения аудита в случае непредставления организацией, в которой проводится аудит охраны труда, необходимой документации, информации или отказа организации от обеспечения необходимых условий для проведения аудита.

8. Аудиторская организация обязана:

предоставить проверяемой организации до начала аудита охраны труда документальное подтверждение полного соответствия аудиторской организации требованиям в части осуществления деятельности по проведению аудита охраны труда, установленным законодательством;

отражать в отчете аудита охраны труда факты нарушения требований охраны труда и предложения по их устранению;

обеспечивать хранение отчетов и заключений по проведенным аудитам охраны труда не менее пяти лет;

предоставлять по запросу Министерства занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан информацию для рейтинговой оценки проведенного аудита охраны труда;

по запросу проверяемой организации предоставлять информацию о требованиях норм законодательства в сфере охраны труда, на которых основывается проводимый аудит, направленный на выявление недостатков по состоянию охраны труда в проверяемой организации.

Глава 2. Планирование и проведение аудита охраны труда в организации

9. Аудит охраны труда проводится по решению организации и осуществляется аудиторской организацией на договорной основе.

10. Аудит охраны труда состоит из пяти основных этапов:

планирование проведения аудита охраны труда в организации;

проведение аудита охраны труда в организации;

оформление результатов проведенного аудита охраны труда в организации;

разработка и реализация корректирующих и предупреждающих действий по итогам проведенного аудита охраны труда;

оценка результативности предпринятых корректирующих и предупреждающих действий.

11. Планирование проведения аудита охраны труда предусматривает разработку аудиторской организацией до начала аудита охраны труда плана аудита, включающего в себя:

цели проведения аудита охраны труда в организации;

указание причин проведения аудита (организационные изменения, выявленные случаи отклонений от требований безопасности и охраны труда, текущие проверки и надзор, имевшие место аварии, инциденты и несчастные случаи и прочие причины);

критерии аудита охраны труда и документы, регулирующие проверяемую область охраны труда;

область аудита (перечень видов и областей деятельности);

дату и место проведения аудита;

график аудита;

обязанности работника профессионального участника рынка услуг в области охраны труда, осуществляющего аудит охраны труда (далее — аудитор) или членов аудиторской группы (при создании группы аудита).

План аудита охраны труда может содержать и другую информацию, касающуюся процессов проведения аудита охраны труда в организации.

План аудита охраны труда системы управления охраной труда должен допускать внесение изменений в ходе аудита.

12. План охраны труда подписывается руководителем профессионального участника рынка услуг в области охраны труда.

План аудита охраны труда представляется руководителю проверяемой организации до начала аудита охраны труда и может быть изменен по соглашению сторон.

13. Проведение аудита охраны труда в организации предусматривает комплексное рассмотрение вопросов соответствия действующей в организации системы управления охраной труда установленным требованиям в области охраны труда, строго в рамках утвержденного плана аудита.

14. Проведение аудита охраны труда предусматривает изучение:

информации, относящейся к целям, области и критериям аудита охраны труда, включая информацию о деятельности и взаимодействии подразделений;

соответствия производственных процессов и документации требованиям нормативных документов в области технического регулирования и нормативно-правовых актов по вопросам охраны и безопасности труда;

соответствия фактического порядка проведения операций и их документирования требованиям нормативных документов в области технического регулирования и нормативно-правовых актов, а также имеющейся на объекте документации по вопросам охраны труда;

организационной структуры проверяемой организации;

административных и рабочих процедур, людских и материальных ресурсов, оборудования;

рабочих участков, операций и производственных процессов;

процесса производства, хранения и транспортировки продукции (с целью определения ее соответствия установленным требованиям безопасности);

организации проведения необходимых испытаний и технических освидетельствований технических устройств, применяемых на опасных производственных объектах;

организации ремонта и проверки контрольных средств измерений;

объектов энергетического хозяйства;

соблюдения требований технологической экспертизы;

документации отчетов, процедур регистрации и хранения данных;

согласованности процедур и другой документации в области охраны труда, промышленной безопасности;

другие направления, предусмотренные планом аудита охраны труда и установленные порядком организации работ по охране труда.

15. Полученные фактические данные аудита сопоставляются с критериями аудита охраны труда в целях определения соответствия или несоответствия критериям аудита и последующего составления выводов.

16. Установленные в ходе аудита факты соответствия критериям аудита охраны труда обобщаются с указанием мест расположения, подразделений или процессов, которые подвергались аудиту. Все выводы проведенного в организации аудита охраны труда о соответствии и подтверждающие их факты должны быть записаны на контрольных листах.

17. При определении категориям: несоответствия аудитор (члены группы по аудиту) классифицирует их по следующим единичный случай, систематические ошибки, несоблюдение требований. Выводы аудита охраны труда о несоответствии и подтверждающие их факты должны быть также указаны в письменной форме.

18. Несоответствия подразделяются на существенные и несущественные.

19. Основными критериями существенных несоответствий являются:

недопустимый риск здоровью и безопасности работников;

отклонение от требований безопасной организации охраны труда, устранение которого потребует изменения организационной структуры организации, больших материальных затрат, подготовки специалистов, длительный период (более двух месяцев) устранения, которое существенно повлияет на функционирование системы управления охраной труда.

20. Основными критериями несущественных несоответствий являются:

упущения в выполнении установленных требований охраны и безопасности труда;

отклонения от установленного требования системы управления охраной труда, не являющиеся недопустимым риском здоровью и безопасности работников, устранение которого не требует изменения организационной структуры организации, значительных материальных затрат и которое может быть устранено в процессе работы группы по аудиту либо в течение двух месяцев с момента выявления несоответствий.

21. Существенные и несущественные несоответствия отражаются в протоколах несоответствий и сравниваются с требованиями нормативных документов в области технического регулирования и нормативно-правовых актов по вопросам охраны труда.

Протоколы несоответствия составляются по каждому выявленному несоответствию отдельно.

22. Протоколы несоответствий включают:

наименование проверяемого структурного подразделения организации или должность, фамилию, имя, отчество должностного лица;

требования, установленные нормативно-правовыми актами и нормативными документами в области технического регулирования по охране труда, предъявляемые к системе управления охраной труда, а также коллективными договорами, коллективными соглашениями или иными локальными нормативными актами;

установленное несоответствие и его категорию;

содержание корректирующего действия и сроки его проведения;

отметку о проведенных корректирующих действиях (при наличии);

подписи руководителя организации и руководителя аудиторской группы.

23. Протоколы несоответствий подлежат совместному рассмотрению аудитором (руководителем аудиторской группы) и руководителем организации или представителем руководства организации, ответственным за функционирование системы управления охраной труда.

Глава 3. Оформление результатов аудита охраны труда

24. Полученные выводы аудита и данные, собранные во время аудита, проверяются на соответствие целям аудита, с составлением отчета по результатам аудита охраны труда в организации.

25. Отчет по аудиту охраны труда организации должен содержать:

цели аудита;

область аудита;

наименование проверяемой организации и ее реквизиты;

наименование профессионального участника рынка услуг в области охраны труда;

дату составления отчета;

критерии аудита охраны труда;

информацию об аудиторе (членах аудиторской группы);

перечень анализируемых документов системы управления охраной труда;

результаты анализа документов системы управления охраной труда;

сведения об устранении замечаний по документам системы управления охраной труда;

результаты аудита охраны труда;

сведения об устранении организацией несоответствий, выявленных в результате аудита;

корректирующие мероприятия по устранению выявленных несоответствий;

список организаций, которым предоставляется отчет;

указание о конфиденциальности информации, содержащейся в отчете.

26. Отчет подписывается аудитором (руководителем аудиторской группы) и представляется руководству проверяемой организации.

27. По результатам аудита системы управления охраной труда с учетом разработанного отчета составляется акт, который подписывается аудитором (руководителем аудиторской группы) и представляется руководству проверяемой организации.

28. Акт по результатам аудита охраны труда содержит оценку категории соответствия системы управления охраной труда критериям аудита.

Акт по результатам аудита охраны труда должен включать предложения и рекомендации, направленных на устранение выявленных недостатков, предупреждение случаев производственного травматизма и профессиональной заболеваемости.

29. В результате аудита охраны труда в организации в акте возможны следующие выводы:

система управления охраной труда соответствует требованиям нормативно-правовых актов и нормативным документам в области технического регулирования по охране труда, а также коллективным соглашениям, коллективным договорам и иным локальным нормативным актам, на соответствие которым осуществлялся аудит;

система управления охраной труда не соответствует требованиям нормативно-правовых актов и нормативным документам в области технического регулирования по охране труда, а также коллективным соглашениям, коллективным договорам и иным локальным нормативным актам, на соответствие которым осуществлялся аудит;

30. Система управления охраной труда признается соответствующей требованиям нормативно-правовых актов и нормативным документам в области технического регулирования по охране труда, если:

несоответствия отсутствуют;

имеются несущественные несоответствия, которые могут быть устранены в течение двух месяцев со дня их выявления.

31. Система управления охраной труда признается не соответствующей требованиям нормативно-правовых актов и нормативным документам в области технического регулирования по охране труда, если обнаружено хотя бы одно существенное несоответствие и (или) несоответствия, которые не могут быть устранены в течение двух месяцев.

32. В акт также вносятся все вопросы, по которым не достигнуто соглашение между аудитором (руководителем группы по аудиту) и проверяемой организацией, с изложением мнений сторон в письменной форме.

33. Акт и протокол несоответствий составляются в трех экземплярах и хранятся в проверяемой организации, профессионального участника рынка услуг в области охраны труда, а один экземпляр направляется в течение 10 дней после завершения проверки профессиональным участником рынка услуг в области охраны труда государственным инспекторам труда Министерства занятости и сокращения бедности Республики Каракалпакстан, областных и Ташкентского городского управлений занятости и сокращения бедности.

Глава 4. Разработка и реализация корректирующих и предупреждающих действий

34. Проверяемая организация обязана разработать и реализовать корректирующие действия по устранению выявленных несоответствий в срок не более 6 месяцев, указанных в актах и протоколах несоответствия.

35. По итогам реализации корректирующих действий по устранению несоответствий, проверяемая организация представляет в аудиторскую организацию информацию о реализованных мерах по устранению несоответствий.

36. Аудиторская организация изучает с выездом на место представленную информацию и по итогам изучения составляет заключение о результатах устранения несоответствий.

Заключение о результатах устранения несоответствий составляется в трех экземплярах и хранится в проверяемой организации и у профессионального участника рынка услуг в области охраны труда, а один экземпляр направляется в течение 10 дней после завершения проверки профессиональным участником рынка услуг в области охраны труда государственным инспекторам труда Министерства занятости и сокращения бедности Республики Каракалпакстан, областных и Ташкентского городского управлений занятости и сокращения бедности.

Глава 5. Заключительные положения

37. Организации могут самостоятельно проводить внутренний аудит в порядке, установленном ведомственными актами.

38. Контроль за соблюдением настоящего Положения осуществляет Министерство занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан и его территориальные подразделения.

39. Лица, виновные в нарушении настоящего Положения, несут ответственность в порядке, установленном законодательством.

ПРИЛОЖЕНИЕ к Положению о порядке проведения аудита системы управления охраной труда в организациях

по проведению аудита системы управления охраной труда в организациях

ПРИЛОЖЕНИЕ № 4 к постановлению Кабинета Министров от 27 апреля 2017 года № 246

о порядке проведения государственной экспертизы условий труда

Глава 1. Общие положения

1. Настоящее Положение разработано в соответствии с Законом Республики Узбекистан «Об охране труда» и определяет порядок проведения государственной экспертизы условий труда в организациях и требования к ее проведению.

2. В настоящем Положении используются следующие основные понятия:

государственная экспертиза условий труда (далее — государственная экспертиза) — оценка соответствия объекта экспертизы требованиям по охране труда;

орган государственной экспертизы условий труда — Министерство занятости и сокращению бедности и Республики Узбекистан и его территориальные органы-государственные инспекции труда

охрана труда — система правовых, социально-экономических, организационных, технических, санитарно-гигиенических, лечебно-профилактических, реабилитационных мероприятий и средств по обеспечению безопасности, сохранения жизни и здоровья, работоспособности человека в процессе труда;

рабочее место — место постоянного или временного пребывания работника в процессе трудовой деятельности;

условия труда — совокупность социальных и производственных факторов, при которых осуществляется труд;

аттестация рабочих мест по условиям труда — комплекс мероприятий, проводимых с целью оценки соответствия условий труда, тяжести и напряженности трудового процесса на рабочих местах и их травмоопасности требованиям нормативных документов в области технического регулирования и нормативно-правовых актов по вопросам охраны труда, выявления вредного производственного фактора и (или) опасного производственного фактора;

вредный производственный фактор — производственный фактор, воздействие которого на работника может привести к его профессиональному заболеванию;

опасный производственный фактор — производственный фактор, воздействие которого на работника может привести к его травме;

средства индивидуальной защиты — технические и иные средства, используемые для предотвращения или уменьшения воздействия на работника вредного производственного фактора и (или) опасного производственного фактора, а также для защиты от загрязнений;

средства коллективной защиты — технические и иные средства, конструктивно или функционально связанные с производственным помещением и производственным процессом, предназначенные для предотвращения или уменьшения воздействия на работников вредного производственного фактора и (или) опасного производственного фактора, а также для защиты от загрязнений;

аттестующая организация — профессиональный участник рынка услуг в области охраны труда, включенный в Единый реестр профессиональных участников рынка услуг в области охраны труда по виду услуги «проведение аттестации рабочих мест по условиям труда».

3. Государственная экспертиза осуществляется в целях оценки:

качества проведения аттестации рабочих мест по условиям труда;

правильности предоставления работникам гарантий и компенсаций за работу с вредными и опасными условиями труда;

фактических условий труда работников.

4. Государственная экспертиза осуществляется государственными экспертами по условиям труда Министерства занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан (далее — государственный эксперт) порядке, определенном настоящим Положением.

5. Государственная экспертиза:

по организациям, общая численность работников которых составляет менее 100 человек, осуществляется государственными экспертами территориального органа Министерства занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан;

по организациям, общая численность работников которых составляет 100 и более человек, осуществляется государственными экспертами Министерства занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан.

6. Объектом государственной экспертизы является оценка:

факторов производственной среды и трудового процесса, травмоопасности рабочих мест;

обеспеченности работников средствами индивидуальной защиты;

соответствия результатов и выводов аттестации рабочих мест по условиям труда требованиям законодательства об охране труда;

соответствия предоставляемых работникам гарантий и компенсаций за тяжелую работу, работу с вредными и (или) опасными условиями труда установленным требованиям охраны труда;

фактического состояния условий труда на рабочих местах.

7. Основанием для проведения государственной экспертизы являются обращения:

аттестующих организаций по итогам проведения аттестации рабочих мест по условиям труда — при оценке качества проведения аттестации рабочих мест по условиям труда;

работодателей, объединений работодателей, профессиональных союзов (иных уполномоченных работниками представительных органов), работников — при оценке правильности предоставления работникам гарантий и компенсаций за работу с вредными и (или) опасными условиями труда и фактических условий труда на рабочем месте.

Государственная экспертиза может проводиться в случаях обращения органов государственного надзора и контроля, а также судов в Министерство занятости и сокращения бедности и его территориальные подразделения.

8. При проведении государственной экспертизы органы государственной экспертизы обязаны:

руководствоваться требованиями законодательства;

осуществлять всесторонний, объективный и комплексный анализ представляемых на экспертизу документации и материалов, определять их соответствие установленным требованиям охраны труда;

соблюдать определенные настоящим Положением порядок и сроки осуществления государственной экспертизы, проводить государственную экспертизу с учетом очередности поступления материалов;

составлять по результатам государственной экспертизы заключения о соответствии (несоответствии) объектов государственной экспертизы установленным требованиям охраны труда;

обеспечивать объективность и обоснованность выводов, изложенных в заключениях и иных документах государственной экспертизы;

обеспечивать сохранность документов и других материалов, полученных для проведения государственной экспертизы, и конфиденциальность содержащихся в них сведений;

бесплатно давать разъяснения по запросам заинтересованных лиц по порядку проведения государственной экспертизы;

повышать квалификацию в сфере охраны труда и экспертизы условий труда государственных экспертов в установленные сроки.

9. Государственный эксперт при проведении государственной экспертизы условий труда имеет право:

запрашивать и получать от руководителей и иных должностных лиц организаций сведения, необходимые для проведения государственной экспертизы, а также выполнения надзорных и контрольных функций;

предъявлять руководителям и иным должностным лицам организаций обязательные для исполнения предписания об устранении нарушений законодательства об охране труда;

вносить представления о принятии в установленном законодательством порядке мер в отношении должностных лиц, виновных в нарушении законодательства об охране труда, а также привлекать в установленном порядке к административной ответственности лиц, виновных в нарушении требований и условий охраны труда;

запрещать использование не соответствующих требованиям охраны труда средств индивидуальной защиты и средств коллективной защиты;

приостанавливать деятельность организаций или эксплуатацию оборудования, не отвечающих требованиям безопасности труда и создающих угрозу жизни или здоровью работников, в порядке, установленном законодательством;

выступать в качестве экспертов в суде по искам о нарушении законодательства об охране труда и возмещении вреда, причиненного жизни и здоровью работников на производстве.

проводить соответствующие наблюдения, измерения и расчеты с привлечением в случае необходимости лаборатории, аккредитованной или одобренной на техническую компетентность в установленном порядке.

Государственные эксперты по условиям труда могут иметь и иные права в соответствии с законодательством.

10. Государственный эксперт не вправе участвовать в государственной экспертизе, если результаты экспертизы представляют для него имущественный или иной личный интерес, в том числе, если в подготовке документации, представленной для проведения государственной экспертизы, участвовали его близкие родственники (родители, супруг (супруга), брат, сестра, дети).

11. Заявитель имеет право:

получать от органа государственной экспертизы разъяснения по порядку проведения государственной экспертизы;

обращаться к государственному эксперту (органу государственной экспертизы) с требованием устранения нарушений требований настоящего Положения при проведении государственной экспертизы;

представлять пояснения, замечания, предложения в письменной или устной форме по вопросам, связанным с проведением государственной экспертизы.

12. Плата за государственную экспертизу качества проведения аттестации рабочих мест по условиям труда устанавливается Министерством занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан с учетом фактических затрат на оказание услуг в размере не более 25 процентов от размера базовой расчетной величины за одно рабочее место.

За проведение государственной экспертизы по оценке правильности предоставления работникам гарантий и компенсаций за работу с вредными и опасными условиями труда, а также фактических условий труда работников плата не взимается.

За проведение государственной экспертизы по обращениям органов государственного надзора и контроля, а также судов плата не взимается.

Глава 2. Порядок проведения государственной экспертизы при оценке качества проведения аттестации рабочих мест по условиям труда

13. Государственная экспертиза качества проведения аттестации рабочих мест по условиям труда осуществляется по обращениям аттестующих организаций по схеме согласно приложению № 1 к настоящему Положению.

14. Аттестующая организация направляет заявление и материалы аттестации рабочих мест по условиям труда по организациям, общая численность работников которых составляет:

менее 100 человек — в соответствующие территориальные органы Министерства занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан;

100 человек и более — направляется в Национальный центр оценки и повышения квалификации (далее — Центр оценки технической квалификации).

15. В заявлении указываются:

полное наименование аттестующей организации;

почтовый адрес и адрес электронной почты;

сведения об организации, где проводилась аттестация рабочих мест (полное наименование организации, почтовый адрес, ИНН, код ОКЭД, код СОАТО, общая численность работников организации, количество рабочих мест, подлежащих аттестации рабочих мест по условиям труда).

16. Аттестующей организацией к заявлению прилагаются:

отчет в бумажном и электронном формате об аттестации рабочих мест по условиям труда и травмоопасности оборудования, разработанный в соответствии с требованиями, установленными законодательством;

сведения о проведении предыдущих экспертиз (при наличии) прилагается;

17. Оплата за государственную экспертизу оценки качества проведения аттестации рабочих мест по условиям труда производится организацией, аттестующей рабочие места в соответствии с пунктом 14 настоящего Положения, в Государственный фонд содействия занятости либо Научный центр.

18. При проведении государственной экспертизы проверяется следующее:

наименования рабочих мест (профессий, должностей), указанных в перечне рабочих мест, подлежащих проведению аттестации рабочих мест на предмет соответствия Классификатору основных должностей служащих и профессий рабочих, а также со списками производств, учреждений, работ, профессий, должностей и показателей, дающих право на пенсию на льготных условиях, утвержденных в порядке, установленным законодательством;

правильность присвоения уникального порядкового номера рабочим местам, подлежащим аттестации;

правильность выбранных методов проведения инструментальных замеров;

правильность отнесения рабочих мест к аналогичным рабочим местам (при наличии);

соответствие использованных в ходе проведения специальной оценки условий труда средств измерения вредных и (или) опасных факторов производственной среды и трудового процесса установленным требованиям;

наличие регистрации средств измерения, использованных в ходе проведения аттестации рабочих мест по условиям труда, в Государственном реестре средств измерений;

наличие сведений о поверке средств измерения, использованных в ходе проведения аттестации рабочих мест;

соответствие методов и выводов аттестации рабочих мест требованиям порядка проведения аттестации рабочих мест по условиям труда, установленного законодательством;

правильность определения классов (уровней) условий труда, установленных по результатам оценки соответствия условий требованиям нормативных документов в области технического регулирования и нормативно-правовых актов, регулирующих предельно допустимые концентрации (ПДК) и предельно допустимые уровни (ПДУ);

правильность определения классов (уровней) травмоопасности условий труда на рабочих местах, установленных в результате оценки травмоопасности рабочих мест;

правильность обеспеченности работников средствами индивидуальной защиты, соответствие уровня обеспеченности средствами индивидуальной защиты установленным нормам;

правильность установленных по результатам аттестации рабочих мест льгот и компенсаций, права на льготное пенсионное обеспечение за работу во вредных и (или) опасных условиях, а также необходимости проведения медицинского осмотра;

правильность заполнения сводных ведомостей результатов проведения аттестации рабочих мест по условиям труда и травмоопасности оборудования, с данными в картах условий труда и прилагаемых к ним протоколов результатов измерений;

соответствие данных и правильность заполнения Плана рекомендуемых мероприятий по улучшению условий труда на рабочем месте с данными в картах условий труда.

19. По организациям, общая численность работников которых составляет 100 и более человек, центром оценки технической квалификации в срок не более 15 календарных дней проводятся изучение и предварительная оценка качества проведения аттестации рабочих мест по условиям труда в соответствии с требованиями, предусмотренными пунктом 18 настоящего положения.

По результатам предварительной оценки качества проведения аттестации рабочих мест по условиям труда центром оценки технической квалификации составляется акт по предварительной оценке по форме, утверждаемой Министерством занятости и трудовых отношений и направляется в орган государственной экспертизы Министерства занятости и сокращения бедности с соответствующими материалами.

Центр оценки технической квалификации не вправе оказывать услуги, предоставляемые профессиональными участниками рынка услуг в области охраны труда, указанные в статье 13 Закона Республики Узбекистан «Об охране труда», за исключением услуг по осуществлению переподготовки и повышения квалификации специалистов по охране труда в порядке, установленном законодательством.

20. Государственным экспертом по условиям труда Министерства занятости и сокращения бедности проводится государственная экспертиза по качеству проведенной аттестации рабочих мест по условиям труда, с учетом акта по предварительной оценке Центра оценки технической квалификации и представленных материалов, в срок, не более 10 календарных дней.

21. Общий срок проведения государственной экспертизы качества проведения аттестации рабочих мест по условиям труда и выдачи заключения (или возвращения на доработку) не должен превышать 25 календарных дней со дня регистрации заявления.

В случае невозможности проведения государственной экспертизы в течение установленного срока, срок может быть продлен руководителем органа государственной экспертизы, но не более чем на пять рабочих дней, с письменным уведомлением заявителя.

22. При проведении государственной экспертизы качества проведения аттестации рабочих мест по условиям труда государственные эксперты и специалисты Научного центра имеют право на выборочной основе, с выездом на место проверить достоверность представляемых аттестующей организацией сведений и правильность методов измерения.

При проверке достоверности представляемых аттестующей организацией сведений и правильность методов измерения в отношении работодателей меры не принимается.

23. По результатам проведенной работы выдается заключение по форме согласно приложению № 2 к настоящему Положению либо материалы аттестации рабочих мест возвращаются на доработку аттестующей организации для устранения выявленных несоответствий, с обоснованием причин отказа, указанием конкретных нарушений нормативных документов в области технического регулирования и нормативно-правовых актов по охране труда и сроков для повторного внесения материалов аттестации рабочих мест.

Сроки устранения выявленных несоответствий определяются с учетом объема работ, по которым требуются корректировки, но составляют не менее десяти дней.

Заявление и материалы, поданные по истечении срока (с учетом даты подачи уведомления в лабораторию), указанного в уведомлении о возращении материалов аттестации рабочих мест на доработку, считаются вновь поданными и рассматриваются на общих основаниях.

В случае несогласия аттестующей организации с выявленными несоответствиями она вправе в течение 5 календарных дней с даты получения уведомления об их устранении представить письменное обоснование выявленных несоответствий с указанием конкретных требований нормативных документов в области технического регулирования и нормативно-правовых актов по охране труда.

24. Если по истечении сроков, указанных в пункте 21 настоящего Положения, аттестующей организации не выдано заключение по результатам проведения государственной экспертизы качества проведения аттестации рабочих мест или материалы аттестации рабочих мест не возвращены на доработку, либо не получено письменное уведомление о продлении сроков рассмотрения, аттестующая организация признается получившей положительное заключение со стороны органов государственной экспертизы.

Орган государственной экспертизы в случаях, указанных в абзаце первом настоящего пункта, обязан в течение трех рабочих дней представить положительное заключение аттестующей организации.

25. Аттестующая организация вправе в сроки, указанные в уведомлении о возврате документов аттестации для доработки, повторно представить на государственную экспертизу документы аттестации рабочих мест после устранения причин возврата. При этом не допускается повторный возврат материалов аттестации рабочих мест с указанием новых, ранее не указанных причин.

Плата за повторную государственную экспертизу не взимается.

Повторная государственная экспертиза осуществляется в течение десяти рабочих дней.

Если аттестующей организацией не устранены причины, послужившие основанием для отказа, документы возвращаются заявителю (за исключением случаев подачи возражений на уведомление о возврате материалов аттестации рабочих мест для доработки). При этом на очередную государственную экспертизу документы аттестации рабочих мест должны быть представлены в общем порядке по истечении тридцати дней со дня возврата.

26. Отказ в проведении государственной экспертизы материалов аттестации рабочих мест по условиям труда по причине не целесообразности не допускается.

Глава 3. Порядок проведения государственной экспертизы при оценке правильности предоставления работникам гарантий и компенсаций за работу с вредными и (или) опасными условиями труда и фактических условий труда

27. При оценке правильности предоставления работникам гарантий и компенсаций за работу с вредными и (или) опасными условиями труда государственный эксперт анализирует отчет и иные представленные документы, последовательно проверяя их на соответствие требованиям законодательства о труде, нормативных документов в области технического регулирования и нормативно-правовых актов по вопросам охраны труда, локальных нормативных актов, а также отраслевым (территориальным) соглашениям и коллективным договорам (при наличии), а также объемы и порядок предоставления работнику (работникам), занятому (ым) на рабочих местах с вредными и (или) опасными условиями труда, следующих гарантий и компенсаций:

сокращенной продолжительности рабочей недели;

ежегодного дополнительного оплачиваемого отпуска;

оплаты труда в повышенном размере;

иных гарантий и компенсаций, предусмотренных трудовым законодательством, отраслевыми (межотраслевыми) соглашениями, коллективными договорами, локальными нормативными актами работодателя.

28. Для осуществления государственной экспертизы фактических условий труда работников заявителем к заявлению о проведении государственной экспертизы прилагаются следующие документы:

отчет об аттестации рабочих мест по условиям труда либо иные документы, содержащие результаты исследований (испытаний) и измерений вредных и (или) опасных факторов производственной среды и трудового процесса на рабочих местах;

коллективный договор (при наличии), трудовой договор (трудовые договоры), локальные нормативные акты, устанавливающие условия труда работника (работников), включая режимы труда и отдыха.

29. При проведении государственной экспертизы фактических условий труда работников государственный эксперт последовательно проверяет на соответствие требованиям законодательства о труде, нормативных документов в области технического регулирования и нормативно-правовых актов по вопросам охраны труда, локальных нормативных актов, а также отраслевым (территориальным) соглашениям и коллективным договорам (при наличии):

техническое состояние зданий, сооружений, оборудования, технологических процессов, применяемых в производстве инструментов, сырья и материалов, а также средств индивидуальной и коллективной защиты работников на рабочих местах;

состояние санитарно-бытового и лечебно-профилактического обслуживания работников;

установленные режимы труда и отдыха работников;

проведенные работы по установлению наличия на рабочих местах вредных и (или) опасных факторов производственной среды и трудового процесса.

30. Государственный эксперт вправе по договоренности с работодателем посетить исследуемое рабочее место (рабочие места) для получения необходимых сведений.

31. По результатам проведенной государственной экспертизы фактических условий труда и правильности предоставления работникам гарантий и компенсаций за работу с вредными и опасными условиями труда выдается заключение по форме согласно приложению № 3 .

32. Срок проведения государственной экспертизы фактических условий труда и правильности предоставления работникам гарантий и компенсаций за работу с вредными и опасными условиями труда не должен превышать 20 рабочих дней.

Глава 4. Порядок проведения государственной экспертизы по обращениям органов государственного надзора и контроля, а также судов

33. Государственная экспертиза по обращениям органов государственного надзора и контроля, а также судов проводится на основании запросов данных органов.

К запросам прилагаются:

отчет об аттестации рабочих мест по условиям труда в организации либо иные документы, содержащие результаты измерений вредных и (или) опасных факторов производственной среды и трудового процесса на рабочих местах;

коллективный договор (при наличии), трудовой договор, локальные нормативные акты, устанавливающие условия труда работников, включая режимы труда и отдыха.

34. Государственный эксперт вправе запросить необходимые для проведения государственной экспертизы условий труда документацию и материалы у работодателя, по рабочим местам которого проводится государственная экспертиза условий труда.

Работодатель в срок не позднее десяти рабочих дней с даты поступления запроса органа государственной экспертизы направляет запрашиваемые документацию и материалы либо в письменной форме уведомляет о невозможности их предоставления, с указанием конкретных причин.

35. При проведении государственной экспертизы условий труда государственный эксперт анализирует представленные документы, последовательно проверяя их на соответствие требованиям законодательства о труде, нормативных документов в области технического регулирования и нормативно-правовых актов по вопросам охраны труда, локальных нормативных актов, а также отраслевым (территориальным) соглашениям и коллективным договорам (при наличии).

36. При проведении государственной экспертизы в случаях, установленных законодательством, государственный эксперт проводит исследования и измерения факторов производственной среды и трудового процесса с привлечением аккредитованных или одобренных на техническую компетентность в установленном порядке лабораторий.

По результатам проведения государственной экспертизы выдается заключение по формам согласно приложению № 2 или 3 .

Глава 5. Требования по оформлению заключений государственной экспертизы, учету бланков государственной экспертизы и ведение реестра заключений государственной экспертизы

37. Заключения государственной экспертизы оформляются на специальных бланках, имеющих соответствующие степени защиты, изготавливаемые в централизованном порядке по заказу Министерства занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан за счет средств Центра оценки технической квалификации.

Бланк заключения государственной экспертизы является документом строгой отчетности, имеет учетную серию, номер и степень защищенности.

Бланки изготавливаются по заказу Министерства занятости и сокращения бедности типографским способом в Государственном производственном объединении «Давлат белгиси».

38. Оформленные бланки заключений государственной экспертизы регистрируются в книге расходования бланков заключений государственной экспертизы.

39. Книги расходования бланков государственной экспертизы должны быть пронумерованы, прошнурованы и подписаны руководителем органа государственной экспертизы по условиям труда.

40. Испорченные бланки заключений государственной экспертизы с составленным актом подлежат возврату в Министерство занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан.

41. Министерством занятости и сокращения бедности ведется реестр выданных заключений государственной экспертизы.

В реестре заключений государственной экспертизы отражаются следующие сведения:

дата подачи заявления и выдачи заключения государственной экспертизы;

информации об организации, на рабочих местах которой проводилась аттестация;

информации об аттестующей организации;

серия и порядковый номер учета бланка заключения государственной экспертизы.

42. Сведения, содержащиеся в реестре, являются открытыми данными и размещаются на официальном веб-сайте Министерства занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан.

43. Разногласия по вопросам проведения государственной экспертизы рассматриваются в порядке, установленном законодательством.

ПРИЛОЖЕНИЕ № 1 к Положению о порядке проведения государственной экспертизы условий труда

проведения государственной экспертизы по оценке качества проведения аттестации рабочих мест по условиям труда

ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к Положению о порядке проведения государственной экспертизы условий труда

Изображение Государственного герба Республики Узбекистан ‎ Министерство занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан ‎ ‎ ЗАКЛЮЧЕНИЕ ‎ ГОСУДАРСТВЕННОЙ ЭКСПЕРТИЗЫ ‎ ХХ № 00000000 ‎ ‎‎ «___» __________ 20__ г. ‎‎г. _______________ ‎‎ ‎На основании результатов экспертизы материалов аттестации рабочих мест по условиям труда установлено: ‎ ‎1. Сведения об организации, на рабочих местах которой проведена аттестация рабочих мест по условиям труда: ‎ Наименование организации‎‎ ‎‎ Вышестоящая организация‎‎ ‎‎ Юридический адрес‎‎ ‎‎ ИНН‎ ‎ ОКЭД ‎‎ ‎ СОАТО‎‎ ‎‎ Количество аттестованных рабочих мест‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎2. Сведения об аттестующей организации: ‎ Наименование организации ‎‎ Юридический адрес ‎‎ Дата и номер свидетельства об аккредитации или об одобрении технической компетентности испытательной лаборатории ‎‎ ИНН‎‎ ‎ ОКЭД ‎‎ ‎ СОАТО‎‎ ‎‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎‎3. При проведении аттестации рабочих мест по условиям труда отклонений от действующих норм и нормативов по данному виду работ не выявлено. ‎4. Работа по проведению аттестации рабочих мест по условиям труда выполнена в соответствии с требованиями Положения о порядке проведения аттестации рабочих мест по условиям труда и травмоопасности оборудования. ‎ Начальник Государственной трудовой инспекции Министерства занятости и сокращения бедности (Начальник Государственной трудовой инспекции территориальных органов Министерства занятости и сокращения бедности) ________ ‎(подпись)‎‎ _______________ ‎(Ф.И.О.)‎‎ М.П.‎‎ ‎‎ ‎Государственный эксперт по условиям труда‎ ‎‎ ________ ‎(подпись)‎‎ _______________ (Ф.И.О.)‎‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ Директор Республиканского научного центра занятости и охраны труда Министерства занятости и сокращения бедности (по организациям с численностью 100 и более работников) ‎‎ ‎‎ ________ ‎(подпись)‎‎ _______________ (Ф.И.О.) ‎ ‎

ПРИЛОЖЕНИЕ № 3 к Положению о порядке проведения государственной экспертизы условий труда

Изображение Государственного герба Республики Узбекистан ‎ Министерство занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан ‎ ‎ ‎ ЗАКЛЮЧЕНИЕ № ________ ‎(указывается вид проведенной экспертизы) ‎от ___ _________ 20___ г. на _______________________________________________________________ ‎(указывается наименование рабочего места либо вид работы, ‎ профессия, должность, а также точное название участка, цеха, ‎производства и организации) ‎На основании экспертизы условий труда, проведенной с ______по ______, и представленных (перечень прилагается) документов установлено: ‎ ‎1. _______________________________________________________________ ‎_________________________________________________________________ ‎(предоставленные льготы и компенсации и их соответствие условиям труда, включая все виды льгот и компенсаций, предоставляемых работникам на данном рабочем месте или по данной профессии, виду работы, должности и основания их представления) ‎2. _______________________________________________________________ ‎_________________________________________________________________ (выявленные отклонения от действующих норм и нормативов либо нарушения действующего законодательства по данному виду экспертизы с указанием нарушенных законодательных и нормативных актов). ‎3. Выводы и решения: _______________________________________________ ‎_________________________________________________________________ ‎‎(излагаются принятые на основе соответствующих документов выводы и принимаемые государственным экспертом условий труда решения по итогам проведенной экспертизы) ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ Начальник Государственной трудовой инспекции Министерства занятости и сокращения бедности (Начальник Государственной трудовой инспекции территориальных органов Министерства занятости и сокращения бедности) ________ ‎(подпись)‎‎ _______________ ‎(Ф.И.О.)‎‎ М.П.‎‎ ‎‎ ‎Государственный эксперт по условиям труда‎ ‎‎ ________ ‎(подпись)‎‎ _______________ (Ф.И.О.)‎‎ ‎ ‎

Премьер-министр Республики Узбекистан А. АРИПОВ

г. Ташкент,

27 апреля 2017 г.,

№ 246

(Собрание законодательства Республики Узбекистан, 2017 г., № 17, ст. 305, № 37, ст. 990; Национальная база данных законодательства, 31.12.2018 г., № 09/18/1066/2428; 07.03.2019 г., № 09/19/195/2712, 11.08.2019 г., № 09/19/661/3571)

lex.uz