UzbekAI

← Qonunlar

📅 2017-yil 5-may · Prezident farmonlari

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2017 йил 5 май · Президент фармонлари

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 5 мая 2017 г. · Указы Президента

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 5 May 2017 · Presidential decrees

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикаси Президентининг

Фармони

ШАРҲ

Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакили институтини таъсис этиш тўғрисида

Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш кафолатларини кучайтириш, уларнинг фаолиятига давлат органларининг асоссиз аралашувини олдини олиш, хусусий мулк дахлсизлигининг ҳуқуқий механизмларини янада мустаҳкамлаш, шунингдек, тадбиркорлик субъектлари ҳуқуқларининг устуворлиги принципини таъминлаш мақсадида:

1. Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакили институти (кейинги ўринларда Тадбиркорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича вакил деб юритилади) таъсис этилсин.

2. Тадбиркорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича вакилнинг асосий вазифалари ва фаолият йўналишлари этиб қуйидагилар белгилансин:

тадбиркорлик фаолиятини ривожлантириш, тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш соҳасида давлат сиёсатини шакллантириш ва амалга оширишда иштирок этиш;

давлат органлари, шу жумладан, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи ва назорат идоралари томонидан тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларига риоя этилиши юзасидан назоратни амалга ошириш;

тадбиркорлик субъектларининг фаолияти текширилаётганда уларни ҳуқуқий қўллаб-қувватлаш;

тадбиркорлик фаолияти эркинлигининг кафолатлари тўғрисидаги қонун ҳужжатлари нормалари ва талабларининг амалда рўёбга чиқарилаётганлигини ўрганиш;

қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг тадбиркорлик фаолияти амалга оширилишига таъсири самарадорлигини баҳолаш;

тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқий кафолатларини мустаҳкамлашга, уларнинг ривожланишини рағбатлантиришга қаратилган қонунчиликни такомиллаштириш юзасидан таклифлар тайёрлаш.

3. Белгилаб қўйилсинки:

Тадбиркорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича вакил ўз ваколатларини мустақил ҳамда давлат органлари, уларнинг мансабдор шахсларига тобе бўлмаган тарзда амалга оширади, ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикаси Президентига ҳисобдордир;

Тадбиркорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича вакил Ўзбекистон Республикаси Президентига тизимли равишда давлат органлари, шу жумладан, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи ва назорат идоралари томонидан тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонун ҳужжатларига риоя қилиниши ҳолати тўғрисида ахборот тақдим этади;

Тадбиркорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича вакил ва унинг ўринбосари Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан лавозимга тайинланади ва лавозимдан озод қилинади;

Тадбиркорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича вакил мақоми, меҳнат ҳақи, тиббий ва транспорт таъминоти шарт-шароитларига кўра Ўзбекистон Республикаси Президенти маслаҳатчисининг ўринбосарига, Тадбиркорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича вакилнинг ўринбосари эса — Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси шуъба мудирига тенглаштирилади;

Тадбиркорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича вакилнинг фаолияти юридик шахс ҳисобланган Тадбиркорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича вакил девони томонидан таъминланади;

Тадбиркорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича вакил девони ходимлари Тадбиркорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича вакил томонидан лавозимга тайинланадилар ва лавозимдан озод қилинадилар, уларга Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ходимлари учун белгиланган тиббий хизмат кўрсатиш, моддий рағбатлантириш ва меҳнатга ҳақ тўлаш шарт-шароитлари татбиқ этилади;

Тадбиркорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича вакил ва унинг девони ходимлари учун олдинги иш жойида берилган кўп йиллик хизматлари учун қўшимча ҳақ ва устамалар, ҳарбий ва махсус унвонлар (мартаба даражалари, малака даражалари, дипломатик даража ва бошқалар) сақланиб қолади;

Тадбиркорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича вакил девонидаги иш вақти навбатдаги ҳарбий ва махсус унвон бериш учун иш стажига киритилади ҳамда улар бўйича, шу жумладан кўп йиллик хизматлар учун устамалар ҳисобланади ҳамда тўланади;

Тадбиркорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича вакил девонида иш фаолияти даврида ҳарбий ва махсус унвонлар бериш олдинги иш жойи бўйича назарда тутилган тартибда тегишли ҳарбий ва махсус унвонлар бериш учун зарур бўлган муддатлар ўтгандан сўнг Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясининг тегишли таркибий тузилмаси раҳбарининг ёки Тадбиркорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича вакилнинг тавсияномаси асосида амалга оширилади.

5. Тадбиркорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича вакилга:

тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларига риоя қилишга доир қонун ҳужжатлари давлат органлари, шу жумладан, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи ва назорат идоралари томонидан сўзсиз ижро этилишини ўрганиш;

тадбиркорлик субъектлари фаолиятида текширишлар амалга оширилиши қонунийлигининг мониторингини олиб бориш, тадбиркорлик субъектлари фаолиятига ноқонуний аралашув ҳолатларининг олдини олиш бўйича комплекс чора-тадбирлар кўриш юзасидан таклифлар киритиш;

тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларига риоя қилиш бўйича қонун ҳужжатларининг бузилиши мумкин эмаслиги тўғрисида давлат органлари ва бошқа ташкилотларнинг мансабдор шахсларини ёзма равишда огоҳлантириш;

давлат органлари ва бошқа ташкилотлар раҳбарларига белгиланган муддатларда ижро этилиши мажбурий бўлган аниқланган қонунбузилиш ҳолатларини, уларга имкон берувчи сабаблар ва шарт-шароитларни бартараф этиш тўғрисида тақдимнома киритиш;

тадбиркорлик субъектлари манфаатларини кўзлаб судларга давлат божи тўламасдан аризалар ва даъволар билан мурожаат қилиш;

давлат органлари ва ташкилотларидан ўз ваколатига кирадиган масалалар юзасидан статистик, таҳлилий материаллар, хулосалар ҳамда бошқа ахборот сўраш ва олиш;

давлат органларининг тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш масалаларини кўриб чиқиш билан боғлиқ йиғилишларида иштирок этиш;

зарур бўлган ҳолатларда ўзига юклатилган вазифаларни амалга ошириш учун давлат органлари, илмий муассасалар ва бошқа ташкилотлар раҳбарлари ҳамда мутахассисларини жалб қилиш, ишчи гуруҳлар ташкил этиш ҳуқуқи берилсин.

тадбиркорлик субъектларига нисбатан қабул қилинган қонуний кучга кирган суд ҳужжатлари устидан қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда шикоят қилиш, тадбиркорлик субъектлари ўртасида юзага келадиган иқтисодий низолар, шунингдек, тадбиркорлик фаолияти билан боғлиқ бўлмаган низолар бундан мустасно;

Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясига маҳаллий давлат ҳокимияти органлари ва бошқа давлат органларининг тадбиркорлик фаолияти соҳасидаги қонун ҳужжатларига зид бўлган ҳужжатларини тўхтатиб қўйиш ёки бекор қилиш тўғрисида таклифлар киритиш.

Белгилансинки, Тадбиркорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича вакил ва унинг девони ходимлари ўз ваколати доирасида маъмурий жавобгарликни келтириб чиқарадиган қонунбузилиши ҳолатлари юзасидан маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисида баённомалар тузиш ҳуқуқига эгадирлар.

6. Ўзбекистон Республикаси Президенти девони Сиёсий-ҳуқуқий масалалар хизмати манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасига киритиш учун икки ой муддатда «Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни лойиҳасини ишлаб чиқсин.

7. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси бир ой муддатда:

Тадбиркорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича вакил девонининг фаолиятини самарали ташкил этиш учун зарур ташкилий, молиявий ва моддий-техник масалалар ҳал этилишини;

Тадбиркорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича вакил ва унинг девонини жойлаштириш учун қулай бино (хоналар) ажратилишини таъминласин.

8. Ўзбекистон Республикаси Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги Тадбиркорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича вакилнинг девонини зарур алоқа воситалари ва турлари, шу жумладан, ҳукумат алоқа воситалари билан жиҳозланишини, шунингдек, кенг полосали интернет тармоғига уланишини таъминласин.

10. Мазкур Фармоннинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А.Н. Арипов ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг Давлат маслаҳатчиси О.Б. Муродов зиммасига юклансин.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакили институтини таъсис этиш тўғрисида»ги Фармонига

Мамлакатимизда тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ишончли ҳимоя қилиш, хусусий мулкнинг қонуний ҳамда амалий жиҳатдан устувор ролини таъминлаш, иқтисодиётда давлат улушини босқичма-босқич камайтиришга қаратилган аниқ манзилли чора-тадбирлар амалга ошириб келинмоқда. Бу борада қабул қилинган қатор қонунлар ва қонуности ҳужжатлари билан давлат органлари, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи ва назорат идораларининг тадбиркорлик фаолиятига ноқонуний аралашувини бартараф этиш йўлида қатъий тартиб ўрнатилди. Тадбиркорлик субъектларининг давлат органлари, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи ва назорат идоралари билан ўзаро муносабатларида тадбиркорлик фаолияти субъекти ҳуқуқларининг устуворлиги принципи амал қилмоқда. Қонун ҳужжатларида тадбиркорлик фаолиятини амалга ошириш билан боғлиқ ҳолда юзага келадиган барча бартараф этиб бўлмайдиган зиддиятлар ва ноаниқликлар тадбиркорлик фаолияти субъектининг фойдасига ҳал этилмоқда. Тадбиркорликни ривожлантиришга тўсқинлик қилиш давлат сиёсатига, Президент сиёсатига тўсқинлик қилиш сифатида қаралмоқда. Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Тадбиркорлик фаолиятининг жадал ривожланишини таъминлашга, хусусий мулкни ҳар томонлама ҳимоя қилишга ва ишбилармонлик муҳитини сифат жиҳатидан яхшилашга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги Фармони бу борада муҳим аҳамият касб этди. Ўзбекистон Республикаси Президенти ташаббуси билан «Коррупцияга қарши курашиш тўғрисида»ги Қонун ишлаб чиқилди ва қабул қилинди. У хусусий мулк ҳуқуқига ғайриқонуний тажовузларни, тадбиркорлик субъектларининг фаолиятига асоссиз аралашувларни чеклашга қаратилгани билан аҳамиятлидир. Шунингдек, қонун ҳужжатларига тадбиркорлик фаолиятининг жадал ривожланишини таъминлашга, хусусий мулкни ҳар томонлама ҳимоя қилишга ва ишбилармонлик муҳитини сифат жиҳатидан яхшилашга қаратилган қатор ўзгартиш ва қўшимчалар киритилди. Тадбиркорлик субъектларини ташкил қилиш тизимини тубдан соддалаштириш ва тадбиркорлик фаолиятини юритишни янада енгиллаштириш масалалари ҳам давлатимиз эътиборида турибди. Жумладан, Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Тадбиркорлик субъектларига давлат хизматларини кўрсатиш механизмларини такомиллаштиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги қарори билан тадбиркорлик субъектларига «ягона дарча» тамойили бўйича давлат хизматлари кўрсатиш ягона марказларининг фаолияти сифати ва самарадорлигини тубдан ошириш, улар томонидан кўрсатиладиган хизматлар турларини янада кенгайтиришга қаратилган аниқ чоралар белгиланди. Бу саъй-ҳаракатлар тадбиркорлик субъектларининг мамлакатимиз иқтисодиётидаги роли ва аҳамиятини янада оширишга хизмат қилмоқда. Натижада аҳолининг тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланиш хоҳиш-истаги ошиб, йилдан-йилга тадбиркорлик субъектларининг сони кўпаймоқда. Тадбиркорлик фаолияти аҳолини иш билан таъминлашда, одамларнинг ҳаёт даражаси ва сифатини оширишда ҳал қилувчи омиллардан бирига айланди. Ислоҳотлар самарадорлиги тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш тизимининг янги таъсирчан механизмларини жорий этиш ҳамда мамлакатимизда янада қулай ишбилармонлик муҳитини яратиш билан узвий боғлиқлигини инобатга олиб, Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакили институтини таъсис этиш тўғрисида»ги Фармони қабул қилинди. Фармонга мувофиқ, Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузурида Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил (кейинги ўринларда — Вакил) таъсис этилмоқда. Ушбу институт келгусида тадбиркорлик субъектлари ва давлат органлари ўртасидаги самарали мулоқотнинг янги механизмларини жорий қилишга, уларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини таъминлашга қаратилган давлат ҳимоясининг қўшимча кафолатларини яратишга хизмат қилади. Фармон билан Вакилнинг асосий вазифалари ва фаолият йўналишлари белгиланмоқда. Унга кўра, Вакил мазкур соҳада давлат сиёсатини шакллантириш ва амалга оширишда иштирок этиш, тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларига риоя этилиши юзасидан назоратни амалга ошириш, тадбиркорлик субъектларининг фаолияти текширилаётганда уларни ҳуқуқий қўллаб-қувватлаш бўйича вазифаларни бажаради. Шунингдек, соҳадаги қонун ҳужжатлари нормалари ва талабларининг амалда рўёбга чиқарилаётганлигини ўрганиш, уларнинг тадбиркорлик фаолияти амалга оширилишига таъсирини баҳолаш, тадбиркорликнинг ҳуқуқий кафолатларини мустаҳкамлашга, уларнинг ривожланишини рағбатлантиришга қаратилган қонунчиликни такомиллаштириш юзасидан таклифлар тайёрлаш Вакил фаолиятининг асосий йўналишлари ҳисобланади. Вакил Фармонда белгиланган ўз ваколатларини мустақил ҳамда давлат органлари, уларнинг мансабдор шахсларига тобе бўлмаган тарзда амалга оширади. Вакил Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан лавозимга тайинланади ва лавозимдан озод қилинади ҳамда ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикаси Президентига ҳисобдор ҳисобланади. Бу қоида Вакилнинг ўз фаолиятини фақатгина Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси ва қонунларига бўйсунган ҳолда амалга оширишида, тадбиркорлик субъектлари ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларининг ҳар қандай шаклда бузилишига нисбатан адолат, қонун устуворлиги ҳамда тадбиркорлар ҳуқуқларининг устуворлиги нуқтаи назаридан холисона баҳо беришида, қонунбузилишларга ўз вақтида барҳам бериш учун қатъий чораларни кўришида, қонунбузилишларга йўл қўйган барча мансабдор шахслар учун жазонинг муқаррарлиги принципини таъминлашида муҳим пойдевор бўлиб хизмат қилади. Фармон билан Вакилга ўз вазифаларини бажариши учун қатор ҳуқуқ ва ваколатлар берилмоқда. Жумладан, Вакил тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларига риоя қилиш бўйича қонунчиликнинг сўзсиз ижро этилишини ўрганиш, тадбиркорлик субъектлари фаолиятида текширишлар амалга оширилиши қонунийлигининг мониторингини олиб бориш, тадбиркорлик субъектлари фаолиятига ноқонуний аралашув ҳолатларининг олдини олиш бўйича чора-тадбирлар қабул қилиш юзасидан таклифлар киритиш, давлат органлари ва ташкилотларидан ўз ваколатига кирувчи масалалар бўйича статистик, таҳлилий материаллар, хулосалар ва бошқа маълумотларни сўраш ва олиш ҳуқуқига эга. Шу билан бирга, Вакил давлат органлари ва бошқа муассасалар мансабдор шахсларини ёзма равишда огоҳлантириши, уларга аниқланган қонунбузилиш ҳолатларини, уларни келтириб чиқарувчи сабаб ва шарт-шароитларни бартараф этиш тўғрисида тақдимнома киритиши мумкинлиги кўзда тутилаяпти. Вакил тадбиркорлик субъектлари манфаатларини кўзлаб судларга давлат божи тўламасдан аризалар ва даъволар билан мурожаат қилиши, давлат органларининг тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш масалаларини кўриб чиқиш билан боғлиқ йиғилишларида иштирок этиши мумкин. Ушбу ҳуқуқ ва ваколатларнинг амалда рўёбга чиқарилиши соҳадаги қонунчилик талабларини тадбиркорлик субъектлари фикрлари, таклиф ва эҳтиёжларидан, мавжуд муаммолар, ҳуқуқни қўллаш амалиётининг ҳар томонлама таҳлилидан келиб чиққан ҳолда, доимий равишда такомиллаштириб боришга ҳамда қонун ҳужжатлари ижроси самарадорлигини ошириш учун барча зарур чора-тадбирларни кўришга замин яратади. Энг муҳими, тадбиркорлик субъектлари фаолиятига ноқонуний аралашувларнинг, шу жумладан, ҳар хил асоссиз текширувлар ўтказиш йўли билан аралашувларнинг зудлик билан барҳам берилишига, уларнинг ҳуқуқ ва қонуний манфаатлари бузилишининг ҳар қандай шаклининг олдини олиш учун самарали чоралар кўрилишига, тадбиркорлик субъектларининг бузилган ҳуқуқларини тиклаш, шу жумладан, суд орқали тиклаш механизмларидан унумли фойдаланиш имкониятини янада кенгайтиришга хизмат қилади. Фармонда Вакил девони фаолияти ташкил этилиши белгиланиб, унинг тузилмаси тасдиқланди. Вакил ва унинг девони фаолиятини самарали ташкил қилиш учун зарур ташкилий, молиявий ва моддий-техник масалаларни ҳал этиш ҳам назарда тутилмоқда. Ушбу ҳужжатда, шунингдек, Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил тўғрисида»ги Қонуни лойиҳасини ишлаб чиқиш белгиланган. Унда Вакил фаолиятининг ҳуқуқий асослари ва кафолатлари, асосий принциплари, унинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари, тадбиркорлик субъектларининг мурожаатларини кўриб чиқиш тартиби, давлат органлари, тадбиркорлик субъектлари ва фуқаролик жамияти институтлари билан ўзаро ҳамкорлик тартибини белгилаш режалаштирилмоқда. Фармонда назарда тутилган чора-тадбирларнинг ҳаётга татбиқ этилиши, шубҳасиз, иқтисодиётнинг ҳаракатлантирувчи кучи бўлган тадбиркорлик субъектлари манфаатлари устуворлигини амалда таъминлаш, Вакил зиммасидаги вазифаларни тўлақонли рўёбга чиқариш, давлат органлари ва тадбиркорлик субъектлари ўртасида самарали мулоқотни мустаҳкамлаш, тадбиркорлик субъектларининг фаолиятини рағбатлантириш, уларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини бирор-бир шаклда бузиш ҳолатларига барҳам бериш имкониятини яратади. Пировардида мамлакатимиз иқтисодий қудратини юксалтириш, аҳолини барқарор ва сифатли иш билан таъминлаш, одамлар турмуш сифати ва даражасини янада яхшилаш, жамиятда ижтимоий барқарорликни мустаҳкамлашга хизмат қилади.

Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2017 йил 5 май,

ПФ-5037-сон

(Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2017 й., 19-сон, 333-модда; Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 08.08.2018 й., 06/18/5504/1629-сон; 16.03.2019 й., 06/19/5690/2772-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.12.2024 й., 06/24/227/1089-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

Farmoni

SHARH

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakili institutini taʼsis etish toʻgʻrisida

Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish kafolatlarini kuchaytirish, ularning faoliyatiga davlat organlarining asossiz aralashuvini oldini olish, xususiy mulk daxlsizligining huquqiy mexanizmlarini yanada mustahkamlash, shuningdek, tadbirkorlik subyektlari huquqlarining ustuvorligi prinsipini taʼminlash maqsadida:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakili instituti (keyingi oʻrinlarda Tadbirkorlarning huquqlarini himoya qilish boʻyicha vakil deb yuritiladi) taʼsis etilsin.

2. Tadbirkorlarning huquqlarini himoya qilish boʻyicha vakilning asosiy vazifalari va faoliyat yoʻnalishlari etib quyidagilar belgilansin:

tadbirkorlik faoliyatini rivojlantirish, tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish sohasida davlat siyosatini shakllantirish va amalga oshirishda ishtirok etish;

davlat organlari, shu jumladan, huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat idoralari tomonidan tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlariga rioya etilishi yuzasidan nazoratni amalga oshirish;

tadbirkorlik subyektlarining faoliyati tekshirilayotganda ularni huquqiy qoʻllab-quvvatlash;

tadbirkorlik faoliyati erkinligining kafolatlari toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari normalari va talablarining amalda roʻyobga chiqarilayotganligini oʻrganish;

qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarning tadbirkorlik faoliyati amalga oshirilishiga taʼsiri samaradorligini baholash;

tadbirkorlik subyektlarining huquqiy kafolatlarini mustahkamlashga, ularning rivojlanishini ragʻbatlantirishga qaratilgan qonunchilikni takomillashtirish yuzasidan takliflar tayyorlash.

3. Belgilab qoʻyilsinki:

Tadbirkorlarning huquqlarini himoya qilish boʻyicha vakil oʻz vakolatlarini mustaqil hamda davlat organlari, ularning mansabdor shaxslariga tobe boʻlmagan tarzda amalga oshiradi, oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga hisobdordir;

Tadbirkorlarning huquqlarini himoya qilish boʻyicha vakil Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga tizimli ravishda davlat organlari, shu jumladan, huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat idoralari tomonidan tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga rioya qilinishi holati toʻgʻrisida axborot taqdim etadi;

Tadbirkorlarning huquqlarini himoya qilish boʻyicha vakil va uning oʻrinbosari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimdan ozod qilinadi;

Tadbirkorlarning huquqlarini himoya qilish boʻyicha vakil maqomi, mehnat haqi, tibbiy va transport taʼminoti shart-sharoitlariga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti maslahatchisining oʻrinbosariga, Tadbirkorlarning huquqlarini himoya qilish boʻyicha vakilning oʻrinbosari esa — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi shuʼba mudiriga tenglashtiriladi;

Tadbirkorlarning huquqlarini himoya qilish boʻyicha vakilning faoliyati yuridik shaxs hisoblangan Tadbirkorlarning huquqlarini himoya qilish boʻyicha vakil devoni tomonidan taʼminlanadi;

Tadbirkorlarning huquqlarini himoya qilish boʻyicha vakil devoni xodimlari Tadbirkorlarning huquqlarini himoya qilish boʻyicha vakil tomonidan lavozimga tayinlanadilar va lavozimdan ozod qilinadilar, ularga Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi xodimlari uchun belgilangan tibbiy xizmat koʻrsatish, moddiy ragʻbatlantirish va mehnatga haq toʻlash shart-sharoitlari tatbiq etiladi;

Tadbirkorlarning huquqlarini himoya qilish boʻyicha vakil va uning devoni xodimlari uchun oldingi ish joyida berilgan koʻp yillik xizmatlari uchun qoʻshimcha haq va ustamalar, harbiy va maxsus unvonlar (martaba darajalari, malaka darajalari, diplomatik daraja va boshqalar) saqlanib qoladi;

Tadbirkorlarning huquqlarini himoya qilish boʻyicha vakil devonidagi ish vaqti navbatdagi harbiy va maxsus unvon berish uchun ish stajiga kiritiladi hamda ular boʻyicha, shu jumladan koʻp yillik xizmatlar uchun ustamalar hisoblanadi hamda toʻlanadi;

Tadbirkorlarning huquqlarini himoya qilish boʻyicha vakil devonida ish faoliyati davrida harbiy va maxsus unvonlar berish oldingi ish joyi boʻyicha nazarda tutilgan tartibda tegishli harbiy va maxsus unvonlar berish uchun zarur boʻlgan muddatlar oʻtgandan soʻng Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasining tegishli tarkibiy tuzilmasi rahbarining yoki Tadbirkorlarning huquqlarini himoya qilish boʻyicha vakilning tavsiyanomasi asosida amalga oshiriladi.

5. Tadbirkorlarning huquqlarini himoya qilish boʻyicha vakilga:

tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlariga rioya qilishga doir qonun hujjatlari davlat organlari, shu jumladan, huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat idoralari tomonidan soʻzsiz ijro etilishini oʻrganish;

tadbirkorlik subyektlari faoliyatida tekshirishlar amalga oshirilishi qonuniyligining monitoringini olib borish, tadbirkorlik subyektlari faoliyatiga noqonuniy aralashuv holatlarining oldini olish boʻyicha kompleks chora-tadbirlar koʻrish yuzasidan takliflar kiritish;

tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlariga rioya qilish boʻyicha qonun hujjatlarining buzilishi mumkin emasligi toʻgʻrisida davlat organlari va boshqa tashkilotlarning mansabdor shaxslarini yozma ravishda ogohlantirish;

davlat organlari va boshqa tashkilotlar rahbarlariga belgilangan muddatlarda ijro etilishi majburiy boʻlgan aniqlangan qonunbuzilish holatlarini, ularga imkon beruvchi sabablar va shart-sharoitlarni bartaraf etish toʻgʻrisida taqdimnoma kiritish;

tadbirkorlik subyektlari manfaatlarini koʻzlab sudlarga davlat boji toʻlamasdan arizalar va daʼvolar bilan murojaat qilish;

davlat organlari va tashkilotlaridan oʻz vakolatiga kiradigan masalalar yuzasidan statistik, tahliliy materiallar, xulosalar hamda boshqa axborot soʻrash va olish;

davlat organlarining tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish masalalarini koʻrib chiqish bilan bogʻliq yigʻilishlarida ishtirok etish;

zarur boʻlgan holatlarda oʻziga yuklatilgan vazifalarni amalga oshirish uchun davlat organlari, ilmiy muassasalar va boshqa tashkilotlar rahbarlari hamda mutaxassislarini jalb qilish, ishchi guruhlar tashkil etish huquqi berilsin.

tadbirkorlik subyektlariga nisbatan qabul qilingan qonuniy kuchga kirgan sud hujjatlari ustidan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda shikoyat qilish, tadbirkorlik subyektlari oʻrtasida yuzaga keladigan iqtisodiy nizolar, shuningdek, tadbirkorlik faoliyati bilan bogʻliq boʻlmagan nizolar bundan mustasno;

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga mahalliy davlat hokimiyati organlari va boshqa davlat organlarining tadbirkorlik faoliyati sohasidagi qonun hujjatlariga zid boʻlgan hujjatlarini toʻxtatib qoʻyish yoki bekor qilish toʻgʻrisida takliflar kiritish.

Belgilansinki, Tadbirkorlarning huquqlarini himoya qilish boʻyicha vakil va uning devoni xodimlari oʻz vakolati doirasida maʼmuriy javobgarlikni keltirib chiqaradigan qonunbuzilishi holatlari yuzasidan maʼmuriy huquqbuzarliklar toʻgʻrisida bayonnomalar tuzish huquqiga egadirlar.

6. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti devoni Siyosiy-huquqiy masalalar xizmati manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasiga kiritish uchun ikki oy muddatda “Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni loyihasini ishlab chiqsin.

7. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi bir oy muddatda:

Tadbirkorlarning huquqlarini himoya qilish boʻyicha vakil devonining faoliyatini samarali tashkil etish uchun zarur tashkiliy, moliyaviy va moddiy-texnik masalalar hal etilishini;

Tadbirkorlarning huquqlarini himoya qilish boʻyicha vakil va uning devonini joylashtirish uchun qulay bino (xonalar) ajratilishini taʼminlasin.

8. Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi Tadbirkorlarning huquqlarini himoya qilish boʻyicha vakilning devonini zarur aloqa vositalari va turlari, shu jumladan, hukumat aloqa vositalari bilan jihozlanishini, shuningdek, keng polosali internet tarmogʻiga ulanishini taʼminlasin.

10. Mazkur Farmonning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat maslahatchisi O.B. Murodov zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakili institutini taʼsis etish toʻgʻrisida”gi Farmoniga

Mamlakatimizda tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini ishonchli himoya qilish, xususiy mulkning qonuniy hamda amaliy jihatdan ustuvor rolini taʼminlash, iqtisodiyotda davlat ulushini bosqichma-bosqich kamaytirishga qaratilgan aniq manzilli chora-tadbirlar amalga oshirib kelinmoqda. Bu borada qabul qilingan qator qonunlar va qonunosti hujjatlari bilan davlat organlari, huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat idoralarining tadbirkorlik faoliyatiga noqonuniy aralashuvini bartaraf etish yoʻlida qatʼiy tartib oʻrnatildi. Tadbirkorlik subyektlarining davlat organlari, huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat idoralari bilan oʻzaro munosabatlarida tadbirkorlik faoliyati subyekti huquqlarining ustuvorligi prinsipi amal qilmoqda. Qonun hujjatlarida tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish bilan bogʻliq holda yuzaga keladigan barcha bartaraf etib boʻlmaydigan ziddiyatlar va noaniqliklar tadbirkorlik faoliyati subyektining foydasiga hal etilmoqda. Tadbirkorlikni rivojlantirishga toʻsqinlik qilish davlat siyosatiga, Prezident siyosatiga toʻsqinlik qilish sifatida qaralmoqda. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Tadbirkorlik faoliyatining jadal rivojlanishini taʼminlashga, xususiy mulkni har tomonlama himoya qilishga va ishbilarmonlik muhitini sifat jihatidan yaxshilashga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Farmoni bu borada muhim ahamiyat kasb etdi. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tashabbusi bilan “Korrupsiyaga qarshi kurashish toʻgʻrisida”gi Qonun ishlab chiqildi va qabul qilindi. U xususiy mulk huquqiga gʻayriqonuniy tajovuzlarni, tadbirkorlik subyektlarining faoliyatiga asossiz aralashuvlarni cheklashga qaratilgani bilan ahamiyatlidir. Shuningdek, qonun hujjatlariga tadbirkorlik faoliyatining jadal rivojlanishini taʼminlashga, xususiy mulkni har tomonlama himoya qilishga va ishbilarmonlik muhitini sifat jihatidan yaxshilashga qaratilgan qator oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritildi. Tadbirkorlik subyektlarini tashkil qilish tizimini tubdan soddalashtirish va tadbirkorlik faoliyatini yuritishni yanada yengillashtirish masalalari ham davlatimiz eʼtiborida turibdi. Jumladan, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Tadbirkorlik subyektlariga davlat xizmatlarini koʻrsatish mexanizmlarini takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi qarori bilan tadbirkorlik subyektlariga “yagona darcha” tamoyili boʻyicha davlat xizmatlari koʻrsatish yagona markazlarining faoliyati sifati va samaradorligini tubdan oshirish, ular tomonidan koʻrsatiladigan xizmatlar turlarini yanada kengaytirishga qaratilgan aniq choralar belgilandi. Bu saʼy-harakatlar tadbirkorlik subyektlarining mamlakatimiz iqtisodiyotidagi roli va ahamiyatini yanada oshirishga xizmat qilmoqda. Natijada aholining tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanish xohish-istagi oshib, yildan-yilga tadbirkorlik subyektlarining soni koʻpaymoqda. Tadbirkorlik faoliyati aholini ish bilan taʼminlashda, odamlarning hayot darajasi va sifatini oshirishda hal qiluvchi omillardan biriga aylandi. Islohotlar samaradorligi tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish tizimining yangi taʼsirchan mexanizmlarini joriy etish hamda mamlakatimizda yanada qulay ishbilarmonlik muhitini yaratish bilan uzviy bogʻliqligini inobatga olib, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakili institutini taʼsis etish toʻgʻrisida”gi Farmoni qabul qilindi. Farmonga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzurida Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil (keyingi oʻrinlarda — Vakil) taʼsis etilmoqda. Ushbu institut kelgusida tadbirkorlik subyektlari va davlat organlari oʻrtasidagi samarali muloqotning yangi mexanizmlarini joriy qilishga, ularning huquqlari va qonuniy manfaatlarini taʼminlashga qaratilgan davlat himoyasining qoʻshimcha kafolatlarini yaratishga xizmat qiladi. Farmon bilan Vakilning asosiy vazifalari va faoliyat yoʻnalishlari belgilanmoqda. Unga koʻra, Vakil mazkur sohada davlat siyosatini shakllantirish va amalga oshirishda ishtirok etish, tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlariga rioya etilishi yuzasidan nazoratni amalga oshirish, tadbirkorlik subyektlarining faoliyati tekshirilayotganda ularni huquqiy qoʻllab-quvvatlash boʻyicha vazifalarni bajaradi. Shuningdek, sohadagi qonun hujjatlari normalari va talablarining amalda roʻyobga chiqarilayotganligini oʻrganish, ularning tadbirkorlik faoliyati amalga oshirilishiga taʼsirini baholash, tadbirkorlikning huquqiy kafolatlarini mustahkamlashga, ularning rivojlanishini ragʻbatlantirishga qaratilgan qonunchilikni takomillashtirish yuzasidan takliflar tayyorlash Vakil faoliyatining asosiy yoʻnalishlari hisoblanadi. Vakil Farmonda belgilangan oʻz vakolatlarini mustaqil hamda davlat organlari, ularning mansabdor shaxslariga tobe boʻlmagan tarzda amalga oshiradi. Vakil Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimdan ozod qilinadi hamda oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga hisobdor hisoblanadi. Bu qoida Vakilning oʻz faoliyatini faqatgina Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlariga boʻysungan holda amalga oshirishida, tadbirkorlik subyektlari huquqlari va qonuniy manfaatlarining har qanday shaklda buzilishiga nisbatan adolat, qonun ustuvorligi hamda tadbirkorlar huquqlarining ustuvorligi nuqtai nazaridan xolisona baho berishida, qonunbuzilishlarga oʻz vaqtida barham berish uchun qatʼiy choralarni koʻrishida, qonunbuzilishlarga yoʻl qoʻygan barcha mansabdor shaxslar uchun jazoning muqarrarligi prinsipini taʼminlashida muhim poydevor boʻlib xizmat qiladi. Farmon bilan Vakilga oʻz vazifalarini bajarishi uchun qator huquq va vakolatlar berilmoqda. Jumladan, Vakil tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlariga rioya qilish boʻyicha qonunchilikning soʻzsiz ijro etilishini oʻrganish, tadbirkorlik subyektlari faoliyatida tekshirishlar amalga oshirilishi qonuniyligining monitoringini olib borish, tadbirkorlik subyektlari faoliyatiga noqonuniy aralashuv holatlarining oldini olish boʻyicha chora-tadbirlar qabul qilish yuzasidan takliflar kiritish, davlat organlari va tashkilotlaridan oʻz vakolatiga kiruvchi masalalar boʻyicha statistik, tahliliy materiallar, xulosalar va boshqa maʼlumotlarni soʻrash va olish huquqiga ega. Shu bilan birga, Vakil davlat organlari va boshqa muassasalar mansabdor shaxslarini yozma ravishda ogohlantirishi, ularga aniqlangan qonunbuzilish holatlarini, ularni keltirib chiqaruvchi sabab va shart-sharoitlarni bartaraf etish toʻgʻrisida taqdimnoma kiritishi mumkinligi koʻzda tutilayapti. Vakil tadbirkorlik subyektlari manfaatlarini koʻzlab sudlarga davlat boji toʻlamasdan arizalar va daʼvolar bilan murojaat qilishi, davlat organlarining tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish masalalarini koʻrib chiqish bilan bogʻliq yigʻilishlarida ishtirok etishi mumkin. Ushbu huquq va vakolatlarning amalda roʻyobga chiqarilishi sohadagi qonunchilik talablarini tadbirkorlik subyektlari fikrlari, taklif va ehtiyojlaridan, mavjud muammolar, huquqni qoʻllash amaliyotining har tomonlama tahlilidan kelib chiqqan holda, doimiy ravishda takomillashtirib borishga hamda qonun hujjatlari ijrosi samaradorligini oshirish uchun barcha zarur chora-tadbirlarni koʻrishga zamin yaratadi. Eng muhimi, tadbirkorlik subyektlari faoliyatiga noqonuniy aralashuvlarning, shu jumladan, har xil asossiz tekshiruvlar oʻtkazish yoʻli bilan aralashuvlarning zudlik bilan barham berilishiga, ularning huquq va qonuniy manfaatlari buzilishining har qanday shaklining oldini olish uchun samarali choralar koʻrilishiga, tadbirkorlik subyektlarining buzilgan huquqlarini tiklash, shu jumladan, sud orqali tiklash mexanizmlaridan unumli foydalanish imkoniyatini yanada kengaytirishga xizmat qiladi. Farmonda Vakil devoni faoliyati tashkil etilishi belgilanib, uning tuzilmasi tasdiqlandi. Vakil va uning devoni faoliyatini samarali tashkil qilish uchun zarur tashkiliy, moliyaviy va moddiy-texnik masalalarni hal etish ham nazarda tutilmoqda. Ushbu hujjatda, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil toʻgʻrisida”gi Qonuni loyihasini ishlab chiqish belgilangan. Unda Vakil faoliyatining huquqiy asoslari va kafolatlari, asosiy prinsiplari, uning huquq va majburiyatlari, tadbirkorlik subyektlarining murojaatlarini koʻrib chiqish tartibi, davlat organlari, tadbirkorlik subyektlari va fuqarolik jamiyati institutlari bilan oʻzaro hamkorlik tartibini belgilash rejalashtirilmoqda. Farmonda nazarda tutilgan chora-tadbirlarning hayotga tatbiq etilishi, shubhasiz, iqtisodiyotning harakatlantiruvchi kuchi boʻlgan tadbirkorlik subyektlari manfaatlari ustuvorligini amalda taʼminlash, Vakil zimmasidagi vazifalarni toʻlaqonli roʻyobga chiqarish, davlat organlari va tadbirkorlik subyektlari oʻrtasida samarali muloqotni mustahkamlash, tadbirkorlik subyektlarining faoliyatini ragʻbatlantirish, ularning huquqlari va qonuniy manfaatlarini biror-bir shaklda buzish holatlariga barham berish imkoniyatini yaratadi. Pirovardida mamlakatimiz iqtisodiy qudratini yuksaltirish, aholini barqaror va sifatli ish bilan taʼminlash, odamlar turmush sifati va darajasini yanada yaxshilash, jamiyatda ijtimoiy barqarorlikni mustahkamlashga xizmat qiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2017-yil 5-may,

PF-5037-son

(Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2017-y., 19-son, 333-modda; Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 08.08.2018-y., 06/18/5504/1629-son; 16.03.2019-y., 06/19/5690/2772-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.12.2024-y., 06/24/227/1089-son)

lex.uz

Президента Республики Узбекистан

Указ

КОММЕНТАРИЙ

Об учреждении института Уполномоченного при Президенте Республики Узбекистан по защите прав и законных интересов субъектов предпринимательства

В целях усиления гарантий защиты прав и законных интересов субъектов предпринимательства, предупреждения необоснованного вмешательства государственных органов в их деятельность, дальнейшего укрепления правовых механизмов неприкосновенности частной собственности, а также обеспечения принципа приоритета прав субъектов предпринимательства:

1. Учредить институт Уполномоченного при Президенте Республики Узбекистан по защите прав и законных интересов субъектов предпринимательства (далее — Уполномоченный по защите прав предпринимателей).

2. Определить основными задачами и направлениями деятельности Уполномоченного по защите прав предпринимателей:

участие в формировании и реализации государственной политики в области развития предпринимательской деятельности, защиты прав и законных интересов субъектов предпринимательства;

осуществление контроля за соблюдением прав и законных интересов субъектов предпринимательства государственными органами, в том числе правоохранительными и контролирующими органами;

оказание правовой поддержки субъектам предпринимательства при осуществлении проверок их деятельности;

изучение практической реализации норм и требований законодательства о гарантиях свободы предпринимательской деятельности;

оценку эффективности воздействия принятых нормативно-правовых актов на осуществление предпринимательской деятельности;

подготовку предложений по совершенствованию законодательства, направленного на укрепление правовых гарантий субъектов предпринимательства, стимулирование их развития.

3. Установить, что:

Уполномоченный по защите прав предпринимателей осуществляет свои полномочия самостоятельно и независимо от государственных органов, их должностных лиц и в своей деятельности подотчетен Президенту Республики Узбекистан;

Уполномоченный по защите прав предпринимателей на системной основе представляет Президенту Республики Узбекистан информацию о состоянии соблюдения законодательства о защите прав и законных интересов субъектов предпринимательства государственными органами, в том числе правоохранительными и контролирующими органами;

Уполномоченный по защите прав предпринимателей и его заместитель назначаются на должность и освобождаются от должности Президентом Республики Узбекистан;

Уполномоченный по защите прав предпринимателей по статусу, условиям оплаты труда, медицинского и транспортного обеспечения приравнивается к заместителю советника Президента Республики Узбекистан, заместитель Уполномоченного по защите прав предпринимателей — заведующему сектором Администрации Президента Республики Узбекистан;

деятельность Уполномоченного по защите прав предпринимателей обеспечивается аппаратом Уполномоченного по защите прав предпринимателей, являющимся юридическим лицом;

работники аппарата Уполномоченного по защите прав предпринимателей назначаются на должность и освобождаются от должности Уполномоченным по защите прав предпринимателей, на которых распространяются условия медицинского обслуживания, материального стимулирования и оплаты труда, установленные для работников Администрации Президента Республики Узбекистан;

за Уполномоченным по защите прав предпринимателей и работниками его аппарата сохраняются надбавки и доплаты за выслугу лет, воинские и специальные звания (классные чины, квалификационные классы, дипломатические ранги и другие), присвоенные по прежнему месту работы;

время работы в аппарате Уполномоченного по защите прав предпринимателей включается в стаж работы для присвоения очередного воинского и специального звания, по которым начисляются и выплачиваются надбавки, в том числе за выслугу лет;

присвоение воинских и специальных званий во время работы в аппарате Уполномоченного по защите прав предпринимателей производится по истечении сроков, необходимых для присвоения соответствующих воинских и специальных званий, в порядке, предусмотренном по прежнему месту работы, на основании рекомендации руководителя соответствующего структурного подразделения Администрации Президента Республики Узбекистан или Уполномоченного по защите прав предпринимателей.

5. Предоставить право Уполномоченному по защите прав предпринимателей:

проводить изучения неукоснительного исполнения законодательства по соблюдению прав и законных интересов субъектов предпринимательства государственными органами, в том числе правоохранительными и контролирующими органами;

осуществлять мониторинг законности проведения проверок деятельности субъектов предпринимательства, вносить предложения по принятию комплексных мер по предупреждению фактов незаконного вмешательства в деятельность субъектов предпринимательства;

письменно объявлять должностным лицам государственных органов и иных организаций предостережения о недопустимости нарушения законодательства по соблюдению прав и законных интересов субъектов предпринимательства;

вносить руководителям государственных органов и иных организаций представления об устранении выявленных нарушений законодательства, причин и условий, им способствующих, обязательные для исполнения в установленные сроки;

обращаться в суды с заявлениями и исками в интересах субъектов предпринимательства без уплаты государственной пошлины;

запрашивать и получать от государственных органов и организаций статистические, аналитические материалы, заключения и иную информацию по вопросам, входящим в его компетенцию;

принимать участие в заседаниях государственных органов, связанных с рассмотрением вопросов защиты прав и законных интересов субъектов предпринимательства;

привлекать, при необходимости, руководителей и специалистов государственных органов, научных учреждений и других организаций, создавать рабочие группы для осуществления возложенных на него задач.

обжаловать вступившие в законную силу акты судов, принятые в отношении субъектов предпринимательства, в порядке, установленном законодательством, за исключением экономических споров, возникающих между субъектами предпринимательства, а также споров, не связанных с предпринимательской деятельностью;

вносить в Администрацию Президента Республики Узбекистан предложения о приостановлении или отмене актов органов государственной власти на местах и других государственных органов, противоречащих законодательству в сфере предпринимательской деятельности.

Определить, что Уполномоченный по защите прав предпринимателей и работники его аппарата в пределах своей компетенции имеют право составлять протоколы об административном правонарушении по фактам нарушений законодательства, влекущих административную ответственность.

6. Службе по политико-правовым вопросам аппарата Президента Республики Узбекистан совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами в двухмесячный срок разработать проект Закона Республики Узбекистан «Об Уполномоченном при Президенте Республики Узбекистан по защите прав и законных интересов субъектов предпринимательства» для последующего внесения его в Законодательную палату Олий Мажлиса Республики Узбекистан.

7. Кабинету Министров Республики Узбекистан в месячный срок обеспечить:

решение необходимых организационных, финансовых и материально-технических вопросов для эффективной организации деятельности аппарата Уполномоченного по защите прав предпринимателей;

выделение благоустроенного здания (помещений) для размещения Уполномоченного по защите прав предпринимателей и его аппарата.

8. Министерству по развитию информационных технологий и коммуникаций Республики Узбекистан обеспечить оснащение аппарата Уполномоченного по защите прав предпринимателей необходимыми видами и средствами связи, включая правительственную, а также широкополосным доступом к всемирной информационной сети Интернет.

10. Контроль за исполнением настоящего Указа возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова и Государственного советника Президента Республики Узбекистан О. Б. Муродова.

к Указу Президента Республики Узбекистан «Об учреждении института Уполномоченного при Президенте Республики Узбекистан по защите прав и законных интересов субъектов предпринимательства»

В стране осуществляются целенаправленные меры по надежной защите прав и законных интересов субъектов предпринимательства, обеспечению законодательного и практического приоритета частной собственности, поэтапному сокращению присутствия государства в экономике. Законами и подзаконными актами, принятыми в этом направлении, установлен строгий порядок устранения незаконного вмешательства государственных органов, правоохранительных и контролирующих структур в предпринимательскую деятельность. Во взаимоотношениях субъектов предпринимательства с государственными, правоохранительными и контролирующими органами действует принцип приоритета прав субъекта предпринимательской деятельности. Все неустранимые противоречия и неясности законодательства, возникающие в связи с осуществлением предпринимательской деятельности, толкуются в пользу субъекта предпринимательской деятельности. Воспрепятствование развитию предпринимательства оценивается как воспрепятствование государственной политике, политике Президента.Важную роль в этом сыграл Указ Президента Республики Узбекистан «О дополнительных мерах по обеспечению ускоренного развития предпринимательской деятельности, всемерной защите частной собственности и качественному улучшению делового климата». По инициативе Президента Республики Узбекистан был разработан и принят Закон «О противодействии коррупции». Он значим тем, что направлен также на пресечение противоправных посягательств на право частной собственности, необоснованных вмешательств в деятельность субъектов предпринимательства. В акты законодательства внесен ряд изменений и дополнений, направленных на обеспечение ускоренного развития предпринимательской деятельности, всемерную защиту частной собственности и качественное улучшение делового климата. Государством уделяется постоянное внимание вопросам кардинального упрощения системы создания субъектов предпринимательства и дальнейшего облегчения осуществления предпринимательской деятельности. В частности, постановлением Президента Республики Узбекистан «О дополнительных мерах по совершенствованию механизмов оказания государственных услуг субъектам предпринимательства» определены конкретные меры по кардинальному повышению качества и эффективности деятельности единых центров по оказанию субъектам предпринимательства государственных услуг на основе принципа «одно окно», дальнейшему расширению видов оказываемых ими услуг. Эти меры способствуют дальнейшему повышению роли и значимости субъектов предпринимательства в экономике нашей страны. В результате повышается интерес населения к занятию предпринимательской деятельностью, из года в год увеличивается число субъектов предпринимательства. Предпринимательство стало одним из решающих факторов в обеспечении занятости населения, повышении уровня и качества жизни населения. С учетом того, что эффективность реформ неразрывно связана с внедрением новых действенных механизмов защиты прав и законных интересов субъектов предпринимательства, созданием еще более благоприятной деловой среды в нашей стране, принят Указ Президента Республики Узбекистан «Об учреждении института Уполномоченного при Президенте Республики Узбекистан по защите прав и законных интересов субъектов предпринимательства». В соответствии с указом учреждается институт Уполномоченного при Президенте Республики Узбекистан по защите прав и законных интересов субъектов предпринимательства (далее — Уполномоченный). Данный институт будет способствовать внедрению новых механизмов эффективного диалога между субъектами предпринимательства и государственными органами, созданию дополнительных гарантий государственной защиты прав и законных интересов субъектов предпринимательства. Указом определяются основные задачи и направления деятельности Уполномоченного. Так, Уполномоченный участвует в формировании и реализации государственной политики в данной сфере, осуществляет контроль за соблюдением прав и законных интересов субъектов предпринимательства, оказывает им правовую поддержку при осуществлении проверок их деятельности. Основными направлениями деятельности Уполномоченного являются также изучение практической реализации норм и требований законодательства о гарантиях свободы предпринимательской деятельности, оценка эффективности воздействия принятых нормативно-правовых актов на осуществление предпринимательской деятельности, подготовка предложений по совершенствованию законодательства, направленного на укрепление правовых гарантий субъектов предпринимательства, стимулирование их развития. Уполномоченный осуществляет определенные указом полномочия самостоятельно и независимо от государственных органов, их должностных лиц. Уполномоченный назначается на должность и освобождается от должности Президентом Республики Узбекистан и в своей деятельности подотчетен Президенту Республики Узбекистан. Данное положение послужит важной основой для того, чтобы Уполномоченный осуществлял свою деятельность, подчиняясь только Конституции Республики Узбекистан и законам, давал объективную оценку фактам нарушения прав и законных интересов субъектов предпринимательства исходя из принципов справедливости, верховенства закона и приоритета прав субъектов предпринимательства, принимал жесткие меры по своевременному устранению нарушений законодательства, обеспечивал принцип неотвратимости наказания в отношении всех должностных лиц, допустивших нарушения закона. Для осуществления Уполномоченным своих задач ему предоставляется ряд прав и полномочий. В частности, Уполномоченный вправе изучать неукоснительное исполнение законодательства по соблюдению прав и законных интересов субъектов предпринимательства, осуществлять мониторинг законности проведения проверок деятельности субъектов предпринимательства, вносить предложения по принятию комплексных мер по предупреждению фактов незаконного вмешательства в деятельность субъектов предпринимательства, запрашивать и получать от государственных органов и организаций статистические, аналитические материалы, заключения и иную информацию по вопросам, входящим в его компетенцию. Вместе с тем предусмотрено, что Уполномоченный может письменно объявлять должностным лицам государственных органов и иных организаций предостережения, вносить руководителям государственных органов и иных организаций представления об устранении выявленных нарушений законодательства, причин и условий, им способствующих. Уполномоченный вправе обращаться в суды с заявлениями и исками в интересах субъектов предпринимательства без уплаты государственной пошлины; принимать участие в заседаниях государственных органов, связанных с рассмотрением вопросов защиты прав и законных интересов субъектов предпринимательства. Реализация этих прав и полномочий создаст условия для постоянного совершенствования законодательства в сфере с учетом мнений, предложений и запросов субъектов предпринимательства, всестороннего анализа имеющихся проблем, правоприменительной практики, а также принятия всех необходимых мер для повышения эффективности исполнения актов законодательства. Самое важное, это будет способствовать незамедлительному устранению незаконного вмешательства в деятельность субъектов предпринимательства, в том числе путем проведения разного рода необоснованных проверок, принятию эффективных мер по предупреждению любых проявлений нарушения их прав и законных интересов, расширению возможностей эффективного использования механизмов восстановления нарушенных прав субъектов предпринимательства, в том числе через суд. Указом определен порядок организации деятельности аппарата Уполномоченного и утверждена его структура. Предусмотрено также решение организационных, финансовых и материально-технических вопросов, необходимых для эффективной организации деятельности Уполномоченного и его аппарата. Документом предусмотрена разработка проекта Закона Республики Узбекистан «Об Уполномоченном при Президенте Республики Узбекистан по защите прав и законных интересов субъектов предпринимательства», в котором будут определены правовые основы и гарантии, основные принципы деятельности Уполномоченного, его права и обязанности, порядок рассмотрения обращений субъектов предпринимательства, порядок его взаимодействия с государственными органами, субъектами предпринимательства и институтами гражданского общества. Реализация предусмотренных в указе мер, безусловно, создаст возможности для обеспечения на практике принципа приоритета интересов субъектов предпринимательства, являющихся движущей силой экономики, полноценного осуществления задач, возложенных на Уполномоченного, укрепления эффективного диалога между государственными органами и субъектами предпринимательства, стимулирования деятельности субъектов предпринимательства, устранения любых проявлений нарушения их прав и законных интересов. В результате это будет способствовать повышению экономической мощи нашей страны, устойчивому и качественному трудоустройству населения, дальнейшему улучшению качества жизни людей, укреплению социальной стабильности в обществе.

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

5 мая 2017 г.,

№ УП-5037

(Собрание законодательства Республики Узбекистан, 2017 г., № 19, ст. 333; Национальная база данных законодательства, 08.08.2018 г., № 06/18/5504/1629; 16.03.2019 г., № 06/19/5690/2772; 28.12.2024 г., № 06/24/227/1089)

lex.uz