📅 2017-yil 29-iyun · Vazirlar Mahkamasi qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2017-yil 29-iyun · Vazirlar Mahkamasi qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2017 йил 29 июнь · Вазирлар Маҳкамаси қарорлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 29 июня 2017 г. · Постановления Кабинета Министров
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 29 June 2017 · Cabinet of Ministers resolutions
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
қарори
ВАҚТИНЧАЛИК НИЗОМ
Низом
НИЗОМ
Маҳаллий бюджетларнинг даромадлар базасини кенгайтириш захираларини аниқлаш ишларини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида
Ўзбекистон Республикаси Президентининг « Ўзбекистон Республикасини янада ривожлантириш бўйича ҳаракатлар стратегияси тўғрисида » 2017 йил 7 февралдаги ПФ-4947-сон ва « Маҳаллий бюджетларни шакллантиришда жойлардаги давлат ҳокимияти органларининг ваколатларини кенгайтириш чора-тадбирлари тўғрисида » 2017 йил 7 июндаги ПФ-5075-сон фармонларини ижро этиш юзасидан, шунингдек маҳаллий бюджетларнинг даромадлар базасини кенгайтириш ва янги ижтимоий лойиҳаларни амалга ошириш учун қўшимча маблағларни жалб қилиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
1. Қуйидагилар:
Молия органлари ва давлат солиқ хизмати органлари, шунингдек маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетига тушумларни кўпайтиришга ва солиқ солинадиган базани кенгайтиришга йўналтирилган ишларини такомиллаштириш борасидаги фаолиятини тартибга солиш ва ўзаро ҳамкорлик қилиш тартиби тўғрисидаги Вақтинчалик низом (кейинги ўринларда Вақтинчалик низом деб аталади) 1-иловага мувофиқ;
Туманлар (шаҳарлар) молия бўлимлари ходимлари томонидан Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети даромадлар параметрларининг сўзсиз бажарилишини таъминлаш ва маҳаллий бюджетларнинг даромадлар базасини кенгайтириш чора-тадбирларини амалга ошириш тартиби тўғрисидаги низом 2-иловага мувофиқ;
Туманлар (шаҳарлар) давлат солиқ инспекциялари ходимлари томонидан Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети даромадлар параметрларининг сўзсиз бажарилишини таъминлаш ва маҳаллий бюджетларнинг даромадлар базасини кенгайтириш чора-тадбирларини амалга ошириш тартиби тўғрисидаги низом 3-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Вақтинчалик низом талабларининг сўзсиз бажарилиши учун масъулият Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлигига ва Давлат солиқ қўмитасига юклансин.
2. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ва Давлат солиқ қўмитаси мавжуд ресурсларни сафарбар этиш бўйича кунлик мониторинг олиб борилишини ҳисобга олган ҳолда, Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети даромадлари параметрларининг бажарилишига, шунингдек давлат мақсадли дастурларини барқарор молиялаштиришнинг муҳим омили сифатида маҳаллий бюджетларнинг даромадлар базасини кенгайтиришга йўналтирилган чора-тадбирлар амалга оширилишини таъминласинлар.
3. Шундай тартиб ўрнатилсинки, унга мувофиқ Вақтинчалик низом доирасида Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раисининг, вилоятлар, туманлар (шаҳарлар) ҳокимларининг биринчи ўринбосарлари давлат солиқ хизмати, молия органлари ва бошқа тегишли маҳаллий органлар ҳамда тижорат банклари билан биргаликда ҳар бир туман (шаҳар)нинг ўзига хос хусусияти ва салоҳиятидан келиб чиққан ҳолда қўшимча манбаларни излаш ва шу асосда маҳаллий бюджет даромадлари базасини кенгайтириш йўли билан Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети даромадлари параметрларини сўзсиз бажариш бўйича фаолият мувофиқлаштирилган ҳолда амалга оширилишини таъминлайдилар.
4. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги Қорақалпоғистон Республикаси, маҳаллий бюджетларнинг даромадлар базасини кенгайтиришнинг қўшимча захираларини излаш ва шу асосда ҳудудларнинг ижтимоий-иқтисодий ривожланиши динамикаси ва тенденцияларини ҳисобга олган ҳолда солиқ тушумларининг аниқлаштирилган прогнозларини кейинчалик давлат солиқ хизмати органларига етказиш учун вазирликнинг марказий аппаратидан малакали мутахассисларни ҳар ойда жойларга юборсин.
5. Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси давлат солиқ хизмати органлари ходимларининг шахсий масъулиятини ошириш чораларини кучайтирсин, бунда қуйидагиларни таъминлашга алоҳида эътиборни қаратсин:
солиқ тўловчилар — жисмоний ва юридик шахсларнинг фаолияти устидан жойнинг ўзига чиқиб назорат қилувчи мансабдор шахсларга ҳар кунги йўл-йўриқ беришни ўз ичига қамраб оладиган коррупцияга қарши чораларни ишлаб чиқиш ва амалга ошириш;
лавозим ваколатларини шахсий бойлик орттириш мақсадида суиистеъмол қилишнинг, шунингдек қисқа муддатли текширишлар ва нақд пул тушуми хронометражини ўтказиш давомида функционал вазифалар лозим даражада бажарилмаслигининг ҳамда норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар талабларига риоя қилмасликнинг олдини олиш ва бунинг учун қонунчилик доирасида қатъий жазоларни қўллаш.
6. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги Давлат солиқ қўмитаси билан биргаликда ҳар бир ҳудуд ва ҳар бир солиқ тўловчи, солиқлар ва бошқа мажбурий тўловлар турлари бўйича доимий янгилаб бориладиган тўлиқ маълумотлар базаси шакллантирилишини, шунингдек туман (шаҳар) даражасида ахборот тизимларининг самарали ва узлуксиз ўзаро ҳамкорлигини таъминласин.
7. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги Давлат солиқ қўмитаси билан биргаликда ҳар бир ҳисобот даври якуни бўйича Вақтинчалик низом бажарилишини танқидий таҳлил қилсин, кейинчалик қўшимча захираларни топиш ва шу асосда маҳаллий бюджетнинг даромад базаси кенгайтирилишини барбод қилган ёки ўзини четга олган давлат солиқ хизмати ва молия органларининг ҳудудий ва туман (шаҳар) бўлинмалари раҳбарлари ва мансабдор шахсларига нисбатан эгаллаб турган лавозимидан озод этишгача бўлган қатъий чораларни кўрсин.
8. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари Ж.А.Қўчқоров зиммасига юклансин.
Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 29 июндаги 445-сон қарорига 1-ИЛОВА
Молия органлари ва давлат солиқ хизмати органлари, шунингдек маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетига тушумларни кўпайтиришга ва солиқ солинадиган базани кенгайтиришга йўналтирилган ишларини такомиллаштириш борасидаги фаолиятини тартибга солиш ва ўзаро ҳамкорлик қилиш тартиби тўғрисида
1-боб. Умумий қоидалар
1. Мазкур Вақтинчалик низом Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Маҳаллий бюджетларни шакллантиришда жойлардаги давлат ҳокимияти органларининг ваколатларини кенгайтириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2017 йил 7 июндаги ПФ-5075-сон Фармони ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг бюджет ваколатларини кенгайтириш ва маҳаллий бюджет даромадларини шакллантиришдаги масъулиятини ошириш тўғрисида» 2017 йил 7 июндаги ПҚ-3042-сон қарорига мувофиқ маҳаллий бюджетлар даромадлари параметрларининг сўзсиз бажарилиши бўйича молия органлари, давлат солиқ хизмати органлари ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг ўзаро ҳамкорлик қилишини тартибга солади ва вазифаларини белгилайди.
2. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги марказий аппаратининг малакали мутахассислари томонидан ҳар ойда жойларга чиққан ҳолда туманнинг ижтимоий-иқтисодий ривожланиши динамикаси ва тенденцияларидан келиб чиқиб қўшимча захираларни излаш натижалари ва шу асосда туман бюджетининг даромад базасини кенгайтириш ҳисобга олинган ҳолда бюджетлар даромадларининг аниқлаштирилган прогноз параметрлари шакллантирилади ҳамда ижро учун туманлар ва шаҳарлар ҳокимликларининг молия бўлимларига (кейинги ўринларда молия бўлимлари деб аталади) юборилади.
3. Мазкур Вақтинчалик низомнинг бажарилиши доирасида Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси асосий эътиборни солиқ тўловчилар — жисмоний ва юридик шахслар фаолияти устидан назоратни жойига чиққан ҳолда амалга оширадиган мансабдор шахсларга ҳар куни йўл-йўриқ беришни, лавозим ваколатлари шахсий бойлик орттириш мақсадида суиистеъмол қилиниши, шунингдек қисқа муддатли текширишлар ўтказишда функционал мажбуриятларга риоя этилмаслик ҳолатларини бартараф этиш ва қонунчилик доирасида қатъий жазолашни ўз ичига қамраб олувчи коррупцияга қарши курашиш чора-тадбирларини ишлаб чиқиш ва амалга оширишга алоҳида эътибор қаратган ҳолда тизимли назорат қилади ҳамда давлат солиқ хизмати органлари ходимларининг шахсий масъулиятини кучайтириш чора-тадбирларини амалга оширади.
2-боб. Молия органлари ва давлат солиқ хизмати органларининг ўзаро ҳамкорлигини ташкил этиш
4. Маҳаллий бюджетлар даромадлар қисмини шакллантириш масалалари бўйича молия бўлими раҳбарининг ўринбосари ҳар ойда ишлаб чиқариш динамикаси ва тенденцияларига, ҳажмларининг ўзгаришига, янги ишлаб чиқариш қувватлари очилишига ва солиқ тўловчиларнинг сонини танқидий баҳолашга асосланган баҳолаш кўрсаткичлари тизимидан келиб чиқиб Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетига ва давлат мақсадли жамғармаларига солиқлар ва мажбурий ажратмалар тушумлари прогнозининг ҳисоб-китобини амалга оширади.
5. Маҳаллий бюджетнинг прогноз параметрларини ишлаб чиқишда молия бўлимлари аниқланган қўшимча тушумлар манбаини, шу жумладан аниқланган тадбиркорлик субъектларини, шунингдек туман (шаҳар) давлат солиқ инспекциясининг маълумотлар базасида ҳисобга олинмаган солиқ солиш объектларини ҳам ҳисобга олади.
6. Молия бўлими раҳбари ҳар чоракда ойма ой тақсимланган маҳаллий бюджет параметрлари прогнозини тасдиқлатиш учун туманлар ҳокимларига киритади, кейинчалик туман (шаҳар) давлат солиқ инспекцияларига ижро этиш учун етказади.
7. Туманлар молия органлари ва давлат солиқ хизмати органларининг ўзаро ҳамкорлиги ўзаро ҳамкорлик йўналишлари, масъул ходимлар ва ойма ой тақсимланган маҳаллий бюджет даромадлари параметрларининг прогнози илова қилинган ўзаро ҳамкорлик натижалари бўйича тайёрланадиган ҳужжатлар шакллари белгиланган туман (шаҳар) молия бўлим ва давлат солиқ инспекциясининг қўшма буйруғи асосида ташкил этилади.
8. Туманлар молия органлари ва давлат солиқ хизмати органларининг ўзаро ҳамкорлиги:
жисмоний шахсларнинг мол-мулк солиғи ва жисмоний шахслардан олинадиган ер солиғи тўловчиларни ва тушумларни тўлиқ қамраб олишни;
бозорлар ва савдо комплекслари фаолиятидан, шунингдек якка тартибдаги тадбиркорларнинг қатъий белгиланган солиқ тушумларини тўлиқ қамраб олишни;
инвестиция лойиҳаларини, Маҳаллийлаштириш дастури доирасидаги лойиҳаларни амалга ошириш ҳисобидан тушумларни оширишни;
фаолият кўрсатмаётган корхоналарнинг фаолиятини тиклаш ҳамда паст рентабелли ва зарар кўриб ишлаётган корхоналарнинг молиявий аҳволини яхшилашни;
дебиторлик ва кредиторлик қарзларнинг ўсишини қисқартиришни ва маҳаллий бюджетларга тушумларни оширишни таъминлаш ишларини олиб бориш доирасида амалга оширилади.
9. Туман молия бўлими ва Давлат молиявий назорати инспекциясининг ҳудудий бошқармалари ходимлари мониторинг натижалари бўйича туман (шаҳар) ҳокими биринчи ўринбосарига аниқланган қўшимча захиралар тўғрисидаги ахборотларни алоҳида шакл бўйича ёзма ёки электрон тарзда тақдим этадилар. Бир вақтнинг ўзида солиқлар ва тўловлар манбалари, тўловчилар, ҳисобга олинмаган солиқ солиш объектлари, шунингдек давлат рўйхатидан ўтмасдан фаолият юритаётган тадбиркорлик субъектлари бўйича аниқланган захиралар тўғрисидаги маълумотлар туман (шаҳар) давлат солиқ инспекцияларига тўловларни ундириш ва ҳисобга қўйиш чораларини кўриш учун юборилади.
10. Молия бўлимлари томонидан тақдим этилган маълумотлар асосида туман (шаҳар) давлат солиқ инспекцияси аниқланган қўшимча манбаларни солиқ солиш базасига киритиш бўйича барча чораларни кўради ва кўрилган чоралар бўйича алоҳида шаклда маълумотларни ёзма тарзда ёки электрон шаклда молия бўлимига тақдим этади.
11. Молия органлари ва давлат солиқ хизмати органлари, шунингдек иқтисодий комплекснинг бошқа бўлинмалари фаолиятини мувофиқлаштириш учун туман (шаҳар) ҳокимининг биринчи ўринбосари томонидан мазкур Вақтинчалик низом ижросини таъминлаш учун ҳар куни тезкор хизмат йиғилишлари ўтказилади.
3-боб. Жисмоний шахслардан олинадиган мол-мулк солиғи ва ер солиғи тўловчиларни тўлиқ қамраб олиш ва тушумлар тушишини таъминлаш чора-тадбирлари
12. Давлат солиқ хизмати органлари ва молия бўлими ходимлари бир иш кун давомида жисмоний шахслардан олинадиган мол-мулк ва ер солиқларнинг тўланишини назорат қилиш мақсадида 25 тадан кам бўлмаган объектларни бориб кўради.
13. Ўзбекистон Республикаси Ер ресурслари, геодезия, картография ва давлат кадастри давлат қўмитасининг (кейинги ўринларда «Ергеодезкадастр» давлат қўмитаси деб аталади) туман органларида ҳисобга олинмаган жисмоний шахсларнинг объектлари ва ер участкалари аниқланган ҳолларда, туман (шаҳар) давлат солиқ инспекциялари уларни кейинчалик ҳисобга қўйиш учун кўрсатилган органларга ахборот тақдим этади.
14. Ташкилот ходимларининг жисмоний шахсларнинг мол-мулк солиғи ва жисмоний шахслардан олинадиган ер солиғидан қарздорликлари мавжуд бўлганда, туман (шаҳар) давлат солиқ инспекцияси томонидан қарздорлар рўйхати шакллантирилади ва кейинчалик солиқ қарзини белгиланган тартибда ундириш юзасидан ёрдам кўрсатиш учун ушбу ташкилотларга ёки уларнинг юқори органларига юборилади.
4-боб. Бозорлар ва савдо комплекслари фаолиятидан тушадиган тушумларни тўлиқ қамраб олиш чора-тадбирлари
15. Давлат солиқ хизмати органлари ва молия бўлимлари ходимлари томонидан бир марталик йиғимлар, ижара тўловлари ва бошқа тўловларнинг автоматлаштирилган банк тизимлари орқали тўлиқ тушиши мақсадида ҳар куни битта бозор ва савдо комплексида савдо жойларининг сотувчилар билан тўлиқ бандлиги кузатиб борилади ва ҳисоб-китоб қилинади.
16. Бозорларнинг тушумлари камайган ҳолларда давлат солиқ хизмати органлари ходимлари томонидан нақд пул тушуми тушишининг хронометражи ташкил этилади, тушумларнинг пасайиб кетиши сабаблари аниқланади ва қўшимча маблағлар тушумлари бўйича зарур чоралар кўрилади.
17. Давлат солиқ хизмати органлари ходимлари бозорлар ва савдо комплекслари ҳудудида фаолият юритаётган тадбиркорлардан тушадиган тушумларни қамраб олиш бўйича қуйидаги чораларни амалга оширадилар:
бир марталик йиғимлар, ижара тўловлари ва кўрсатилган хизматлар учун тўловларнинг ундирилиши устидан белгиланган тартибда назорат ўрнатадилар;
нақд пул тушуми тўлиқ тушишини таъминлаш мақсадида савдо ва хизмат кўрсатиш (3 тадан кам бўлмаган) объектларида хронометраж ташкил этадилар;
деҳқон бозорларида қишлоқ хўжалиги маҳсулотларига сунъий равишда нархларни оширишга йўл қўймаслик бўйича назорат тадбирларини ўтказадилар;
бозорлар ва савдо комплексларида сифатсиз, қалбакилаштирилган (сохта) ёки контрабанда товарларини тайёрлаш ва сотишга йўл қўймаслик бўйича назоратни амалга оширадилар ва текширишларни ташкил қиладилар.
18. Давлат солиқ хизмати органлари ва молия бўлимлари ходимлари томонидан, шунингдек қуйидагиларни аниқлаш бўйича қўшма тадбирлар амалга оширилади:
«Ергеодезкадастр» давлат қўмитаси органларида рўйхатга олинмаган нотурар жой объектларини аниқлаш ва кейинчалик уларни солиқ солиш объекти сифатида ҳисобга қўйиш;
бозорлар ва савдо комплекслари ҳудудларида давлат рўйхатидан ўтмасдан фаолият олиб бораётган жисмоний шахсларни аниқлаш ҳамда уларни солиқ тўловчи сифатида ҳисобга қўйишни таъминлаш;
бозор ва савдо комплексига туташ ҳудудларда автотўхташ жойларини аниқлаш ва туман (шаҳар) ҳокимига автотўхташ жойларини бозорлар ва савдо комплексларининг таркибига ўтказиш бўйича тегишли қарор қабул қилиш тўғрисида таклиф киритиш.
5-боб. Якка тартибдаги тадбиркорлардан олинадиган қатъий белгиланган солиқ тушумларининг тўлиқ тушишини таъминлаш чора-тадбирлари
19. Давлат солиқ хизмати органлари ва молия бўлими ходимлари якка тартибдаги тадбиркорлар томонидан тўланадиган тўловлар тушумини назорат қилиш бўйича қуйидаги чора-тадбирларни амалга оширадилар:
қатъий белгиланган солиқ ва суғурта бадали тушишини таъминлайдилар;
ҳар куни қатъий белгиланган солиқ ва суғурта бадалларидан қарзи мавжуд бўлган якка тартибдаги тадбиркорлар (3 тадан кам бўлмаган) билан профилактик суҳбат ўтказадилар, шунингдек мазкур қарзларни ундириш чораларини кўрадилар;
ҳар куни фаолиятини вақтинча тўхтатган якка тартибдаги тадбиркорлар томонидан ноқонуний тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланишнинг мавжудлиги юзасидан (3 тадан кам бўлмаган) уларни кузатадилар.
20. Ҳафта давомида давлат солиқ хизмати органлари ва молия бўлими ходимлари:
якка тартибдаги тадбиркорнинг давлат солиқ хизмати органларида ҳисобга қўйилмаган ёлланма (камида 2 нафар) ходимларини аниқлайдилар ва уларни ҳисобга қўйишни таъминлайдилар;
фаолиятини вақтинча тўхтатган (камида 2 нафар) якка тартибдаги тадбиркорларнинг фаолиятини қайта тиклаш юзасидан кўмаклашадилар;
солиққа оид ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш мақсадида йирик миқдордаги пул айланмаларини амалга ошираётган якка тартибдаги тадбиркорларнинг (камида 2 нафар) фаолиятини таҳлил қиладилар;
расмий рўйхатдан ўтган фаолият турига мос келмайдиган фаолият билан шуғулланувчи якка тартибдаги тадбиркорларни (камида 2 нафар) аниқлайдилар ва уларга нисбатан қонунчиликда белгиланган таъсир чораларини кўрадилар;
жами йиллик даромадлари тўғрисидаги декларацияни белгиланган муддатларда ва тартибда давлат солиқ хизмати органларига тақдим этмаган, шунингдек ушбу даромадлари тўғрисидаги декларация бўйича ҳисобланган жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи суммаларини тўламаган жисмоний шахсларнинг рўйхатини шакллантиради ҳамда белгиланган тартибда солиқ қарзини ундириш ва айбдор шахсларни қонун ҳужжатларига мувофиқ жавобгарликка тортиш чораларини кўради.
6-боб. Инвестиция лойиҳаларини ва Маҳаллийлаштириш дастури доирасидаги лойиҳаларни амалга ошириш ҳисобига тушумларни кўпайтиришни таъминлаш чора-тадбирлари
21. Инвестиция лойиҳалари ва ишлаб чиқаришни маҳаллийлаштириш ҳисобига маҳаллий бюджетларга тушумларни кўпайтириш юзасидан ўзаро ҳамкорлик доирасида давлат солиқ хизмати органлари ва молия бўлимлари ходимлари тегишли йил учун тасдиқланган инвестиция лойиҳалари ва Маҳаллийлаштириш дастури доирасидаги лойиҳаларнинг бажарилишини назорат қилиш бўйича туман (шаҳар) иқтисодиёт ва ҳудудларни комплекс ривожлантириш бўлимларига ҳар томонлама кўмаклашадилар.
22. Давлат солиқ хизмати органлари ва молия бўлимлари ходимлари инвестиция лойиҳалари ва маҳаллийлаштириш лойиҳаларининг амалга оширилиши устидан назорат қилишга кўмаклашиш доирасида бир иш куни давомида ўртача 2 та объектларни ўрганади.
23. Туман (шаҳар) молия бўлимлари ҳамда иқтисодиёт ва ҳудудларни комплекс ривожлантириш бўлимлари инвестиция лойиҳалари ва маҳаллийлаштириш лойиҳаларининг бажарилмаётганлиги, ортда қолаётганлиги сабабларини ўрганадилар ва ўрганиш якунлари бўйича қолоқликнинг ўрнини тўлдириш юзасидан аниқ чора-тадбирлар қабул қилиш учун туман (шаҳар) ҳокимининг биринчи ўринбосарига аниқ таклифлар киритадилар.
24. Туман (шаҳар) ҳокимининг биринчи ўринбосари лойиҳа ташаббускорлари, шунингдек туман (шаҳар) тижорат банклари, молия бўлимлари, иқтисодиёт ва ҳудудларни комплекс ривожлантириш бўлимлари билан биргаликда аниқлаштирилган тармоқ жадвалларининг бажарилиши, шунингдек тегишли қувватларнинг ишга туширилиши устидан таъсирчан мониторинг ўрнатади.
7-боб. Фаолият кўрсатмаётган корхоналарнинг фаолиятини тиклаш чора-тадбирлари
25. Давлат солиқ инспекцияси ходимлари бир иш куни давомида фаолият кўрсатмаётган корхоналарга (камида 2 та) борадилар ва ўрганадилар ҳамда ўрганиш якуни бўйича мазкур корхоналарнинг рўйхатини тузадилар, уларнинг фаолияти бўйича материалларни йиғадилар ва туман (шаҳар) молия бўлимларига ҳамда иқтисодиёт ва ҳудудларни комплекс ривожлантириш бўлимларига тақдим этадилар.
26. Туман (шаҳар) молия бўлимлари ҳамда иқтисодиёт ва ҳудудларни комплекс ривожлантириш бўлимлари корхоналарнинг фаолият юритмаслик сабабларини аниқлайдилар ва улар фаолиятини тиклаш бўйича туман (шаҳар) ҳокимининг биринчи ўринбосарига аниқ таклифлар киритадилар.
27. Туман (шаҳар) ҳокимининг биринчи ўринбосари корхона муассислари, шунингдек банк, иқтисодиёт ва молия органлари билан биргаликда фаолият кўрсатмаётган корхоналарнинг ишлаб чиқариш фаолиятини тиклаш чора-тадбирларини ташкил этадилар ва уларнинг амалга оширилиши устидан таъсирчан мониторинг ўрнатадилар.
28. Туманлар (шаҳарлар) молия бўлимлари ва давлат солиқ инспекциялари Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг ҳудудий органларига қурилиши тугалланмаган объектлар ва фойдаланилмаётган ишлаб чиқариш майдонларининг мулкдорларини аниқлашда, кейинчалик уларнинг рўйхатини шакллантириш ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Тадбиркорларнинг ишлаб чиқариш майдонларидан фойдаланишларини янада рағбатлантириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2017 йил 23 февралдаги ПҚ-2796-сон қарори билан ташкил этилган қурилиши тугалланмаган объектлар ва фойдаланилмаётган ишлаб чиқариш майдонларини хатловдан ўтказиш ҳамда аниқлаш бўйича Идоралараро комиссияга (кейинги ўринларда Комиссия деб аталади) киритишда кўмаклашадилар.
29. Туманлар (шаҳарлар) давлат солиқ инспекциялари қурилиши тугалланмаган объектлар ва фойдаланилмаётган ишлаб чиқариш майдонлари мулкдорлари томонидан инвестиция лойиҳаси амалга оширилмаганлиги тўғрисида Комиссия хулосаси асосида:
солиқ солишнинг соддалаштирилган тартибини қўллайдиган қурилиши тугалланмаган объектлар ва фойдаланилмаётган ишлаб чиқариш майдонларининг мулкдорлари — юридик шахсларнинг солиқлар ҳамда бошқа мажбурий тўловларни умумбелгиланган тартибда тўлашга ўтишини;
ўзларига тегишли қурилиши тугалланмаган объектлар ҳамда фойдаланилмаётган ишлаб чиқариш майдонларининг мулкдорлари — юридик ва жисмоний шахслар томонидан мол-мулк солиғини ва ер солиғини икки карра оширилган ставка бўйича тўлашларини таъминлайдилар.
8-боб. Паст рентабелли ва зарар кўриб ишлаётган корхоналарнинг молиявий аҳволини соғломлаштириш чора-тадбирлари
30. Давлат солиқ хизмати органлари ходимлари тегишли тадбиркорлик субъектларининг молиявий ҳисоботларини таҳлил қилиш якунлари бўйича паст рентабелли ва зарар кўриб ишлаётган корхоналарнинг рўйхатини тузадилар, уларнинг фаолияти бўйича материалларни йиғадилар ва туман (шаҳар) молия бўлимлари ҳамда иқтисодиёт ва ҳудудларни комплекс ривожлантириш бўлимларига ахборот тақдим этадилар.
31. Туманлар (шаҳарлар) молия бўлимлари ҳамда иқтисодиёт ва ҳудудларни комплекс ривожлантириш бўлимлари давлат солиқ инспекцияси томонидан тақдим этилган рўйхат бўйича корхоналар фаолиятининг паст рентабеллиги ва зарар кўриб ишлаши сабабларини ўрганиб, кейинчалик туман (шаҳар) ҳокимининг биринчи ўринбосарига уларнинг молиявий аҳволини яхшилашни назарда тутувчи аниқ таклифлар киритадилар.
32. Туман (шаҳар) ҳокимининг биринчи ўринбосари паст рентабелли ва зарар кўриб ишлаётган корхоналарнинг муассислари ва раҳбарияти, шунингдек бошқа манфаатдор ташкилотлар билан биргаликда уларни молиявий соғломлаштириш чораларини кўради.
9-боб. Дебиторлик ва кредиторлик қарзларнинг ўсишини қисқартириш чора-тадбирлари
33. Туманлар (шаҳарлар) молия бўлимлари ва давлат солиқ инспекциялари томонидан ҳар кунлик асосида:
хўжалик юритувчи субъектларнинг дебиторлик ва кредиторлик қарзлари ҳолати таҳлил қилинади ва уларни қисқартириш бўйича амалий чоралар кўрилади;
айрим хўжалик юритувчи субъектларнинг Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети ва давлат мақсадли жамғармалари олдидаги қарзларини қисқартириш ишлари амалга оширилади;
етказиб берилган энергия ресурслари учун тўловларни тўлиқ ундириш ва нореал қарзлар ҳосил бўлиши ҳолатларининг олдини олишга қаратилган корхоналарнинг ўзаро ҳисоб-китоблари тизимини яхшилаш бўйича таклифлар ишлаб чиқилади.
34. Амалга оширилган ишлар натижаси бўйича маълумот ва таклифлар ҳар ойда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг «Муддати ўтказиб юборилган дебиторлик ва кредиторлик қарзларни қисқартириш ва бюджетга тўловлар интизомини мустаҳкамлаш бўйича Республика комиссияси фаолиятини ташкил этиш тўғрисида» 2004 йил 14 апрелдаги 182-сон қарори билан ташкил этилган тегишли муддати ўтказиб юборилган дебиторлик ва кредиторлик қарзларни қисқартириш ва бюджетга тўловлар интизомини мустаҳкамлаш ҳудудий комиссияларига кўриб чиқиш учун киритилади.
35. Тегишли муддати ўтказиб юборилган дебиторлик ва кредиторлик қарзларни қисқартириш ва бюджетга тўловлар интизомини мустаҳкамлаш ҳудудий комиссияси ҳар ойда тармоқлар ва туман (шаҳар)лар бўйича дебиторлик ва кредиторлик қарзларнинг ҳолатини, шунингдек туман (шаҳар) ҳокимининг биринчи ўринбосари таклифларини кўриб чиқади.
Туман (шаҳар) ҳокимининг биринчи ўринбосари иқтисодиёт ва ҳудудларни комплекс ривожлантириш бўлимлари, молия бўлимлари ва давлат солиқ инспекциялари билан биргаликда дебиторлик ва кредиторлик қарзларни ўсишига йўл қўймаслик йўли билан бюджет параметрлари устидан мониторинг олиб боради.
10-боб. Солиқ тўловчиларга солиқ мажбуриятларини бажаришда ёрдам кўрсатиш ва тўлов интизомини мустаҳкамлаш
36. Туманлар (шаҳарлар) молия бўлимлари ва давлат солиқ инспекциялари давлат хизматларини кўрсатиш йўли билан, шу жумладан ахборот-коммуникация технологиялари ёрдамида тадбиркорлик субъектларига солиқ мажбуриятларини бажаришда ёрдам берадилар.
37. Солиқ тўловчиларга солиқ солиш ва солиқ мажбуриятларининг бажарилиши билан боғлиқ бўлган, мавжуд солиқ имтиёзлари ва переференциялари тўғрисидаги маълумотлар давлат солиқ хизмати органлари ходимлари томонидан кенг тушунтириш ишларини олиб бориш, оммавий ахборот воситаларида чиқишлар орқали етказилади.
38. Туманлар (шаҳарлар) молия бўлимлари ва давлат солиқ инспекциялари маҳаллаларда аҳоли ва тадбиркорлик субъектларига солиқ солиш масалалари юзасидан маслаҳатлар берадилар, солиқ тушумлари моҳиятини ва солиқ мажбуриятлари бажарилишини тушунтирадилар.
11-боб. Вақтинчалик низом ижроси юзасидан жавобгарлик ва назорат
39. Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳри молия органлари ва давлат солиқ хизмати органлари томонидан ҳудуд бўйича амалга оширилган ишларнинг умумлашган маълумоти ҳар куни Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ва Давлат солиқ қўмитасига тақдим этилади.
40. Мазкур Вақтинчалик низом талаблари ижроси юзасидан жавобгарлик ва назорат Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ва Давлат солиқ қўмитасига юклатилади.
41. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ва Давлат солиқ қўмитаси ҳар ойда мазкур Вақтинчалик низомнинг бажарилиши тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига ахборот беради.
Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 29 июндаги 445-сон қарорига 2-ИЛОВА
Туманлар (шаҳарлар) молия бўлимлари ходимлари томонидан Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети даромадлар параметрларининг сўзсиз бажарилишини таъминлаш ва маҳаллий бюджетларнинг даромадлар базасини кенгайтириш чора-тадбирларини амалга ошириш тартиби тўғрисида
1-боб. Умумий қоидалар
1. Мазкур Низом Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Маҳаллий бюджетларни шакллантиришда жойлардаги давлат ҳокимияти органларининг ваколатларини кенгайтириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2017 йил 7 июндаги ПФ-5075-сон Фармонига ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг бюджет ваколатларини кенгайтириш ва маҳаллий бюджет даромадларини шакллантиришдаги масъулиятини ошириш тўғрисида» 2017 йил 7 июндаги ПҚ-3042-сон қарорига мувофиқ маҳаллий бюджет даромадлари кўрсаткичлари бажарилишини сўзсиз таъминлаш чора-тадбирларининг молия органлари ходимлари томонидан бажаришга доир вазифалари ва тартибини белгилайди.
2. Туман (шаҳар) ҳокимликларининг молия бўлимлари (кейинги ўринларда молия органлари деб аталади) томонидан мавжуд резервларни мобилизация қилиш бўйича ҳар куни ўтказиладиган мониторингни ҳисобга олган ҳолда бюджетни ижро этишга, шунингдек Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан тасдиқланган Давлат дастурларини барқарор молиялаштиришнинг муҳим омили сифатида маҳаллий бюджет даромадлар базасини кенгайтиришга йўналтирилган чораларни амалга ошириш таъминланади.
3. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги марказий аппаратининг малакали мутахассислари ҳар ойда жойларга борган ҳолда қўшимча резервларни аниқлаш ва шу асосда маҳаллий бюджетнинг даромадлар базасини кенгайтиришни ҳисобга олган ҳолда, туман (шаҳар) ижтимоий-иқтисодий ривожланиш динамикаси ва суръатларидан келиб чиқиб аниқлаштирилган прогнозларни шакллантиришда ва давлат солиқ хизмати органларига етказишда қатнашадилар.
2-боб. Резервларни аниқлаш ва маҳаллий бюджетларнинг даромадлар базасини кенгайтириш бўйича туман молия бўлимларида ишларни ташкил этиш тартиби
4. Маҳаллий бюджет даромадлар қисмининг шаклланиши масалаларига мутасаддилик қилувчи молия бўлими бошлиғининг ўринбосари ҳар ойда бюджетга ва давлат мақсадли жамғармаларига солиқлар ва бошқа мажбурий тўловларнинг прогноз тушумларини ишлаб чиқариш динамикаси ва суръатларининг ўзгариши, янги ишлаб чиқариш қувватларининг очилиши ва солиқ тўловчилар сонини танқидий баҳолашга асосланган баҳолаш кўрсаткичлари тизимидан келиб чиқиб ҳисоб-китоб қилади.
5. Молия бўлимлари маҳаллий бюджетнинг прогноз параметрларини ишлаб чиқишда тушумларнинг аниқланган қўшимча манбаларини, шу жумладан туман (шаҳар) давлат солиқ инспекцияси маълумотлар базасида ҳисобда турмаган тадбиркорлик субъектларини, шунингдек солиқ солиш объектларини ҳам ҳисобга олади.
6. Молия бўлими раҳбари ойма-ой бўлинган маҳаллий бюджет прогноз параметрларини туман (шаҳар) ҳокимларига тасдиқлаш ва кейинчалик унинг ижросини таъминлаш учун туман (шаҳар) давлат солиқ инспекцияларига етказиш учун киритади.
7. Молия бўлими раҳбари ўз буйруғи билан ҳар бир ходимга 5 тадан кам бўлмаган даромадлар манбаини бириктиради ва ушбу манбалар бўйича туман молия бўлими ходими томонидан туман (шаҳар) молия бўлимлари ва туман давлат солиқ инспекциялари маълумотлар базаси бўйича мониторинг амалга оширилади.
8. Молия бўлимининг масъул ходими амалга оширилаётган мониторинг доирасида қуйидагиларни амалга оширади:
молия органларининг маълумотлар базасини статистика органлари, Давлат хизматлари марказлари, ички ишлар туман бўлимлари ва нотариуслар, табиий газ ва электр энергияси етказиб берувчиларнинг маълумотлар базасини таққослаш орқали қатъий белгиланган солиқ тўловчилари — якка тартибдаги тадбиркорларни, шунингдек айрим турдаги товарлар билан чакана савдо қилиш ва айрим турдаги хизматларни кўрсатиш ҳуқуқи учун йиғимнинг тўлиқ қамраб олинишини таъминлайди;
жисмоний шахслар мол-мулкининг кадастр қийматини аниқлашнинг тўғрилигини ва «Ергеодезкадастр» давлат қўмитаси органлари томонидан ер участкалари ва мол-мулкнинг тўлиқ ҳисобга олинганлигини текшириш орқали жисмоний шахсларнинг мол-мулкига солинадиган солиқ ва жисмоний шахслардан олинадиган ер солиғи тушумларининг тўлиқлигини ўрганади;
вақтинчалик ўз фаолиятини тўхтатган солиқ тўловчиларнинг фаолиятини жойларга бориб ўрганишларда иштирок этади;
солиқ қарзини узиш учун мақсадли маршрутларни ишлаб чиқиш ва маблағларни кейинчалик бюджетга йўналтириш мақсадида юридик шахсларнинг солиқ қарздорлиги ҳолатини ўрганади;
товарлар (ишлар, хизматлар) реализацияси бўйича оборотларнинг, ишчилар сонининг, ўртача иш ҳақининг ва экспорт ҳажмининг тўлиқ ҳисобга олинишини кузатиб боради;
фаолият юритаётган корхоналарни модернизация қилиш ва техник қайта жиҳозлаш ва шу орқали янги иш ўринлари яратилиши муносабати билан солиқ солинадиган базанинг ўзгаришини таҳлил қилади;
савдо комплекслари, савдо ва умумий овқатланиш объектлари, автомобилларга ёнилғи қуйиш ва автомобилларга компрессор воситасида газ тўлдириш шохобчалари фаолиятини, шунингдек давлат мулки бўйича энг кам ижара ҳақи ставкасининг тўғри қўлланишини ҳар куни (ҳар ҳафтада) таҳлил қилади.
9. Молия органларининг масъул ходимлари ҳудудларнинг ижтимоий-иқтисодий ривожланиш дастурлари амалга оширилиши мониторингини ҳам олиб боради. Мониторинг қилиш мақсадида молия бўлими раҳбари ўзининг буйруғи билан ҳар бир ходимга 10 тадан кам бўлмаган миқдорда ҳудудий дастурларни бириктиради.
Мониторинг иқтисодиёт ва ҳудудларни комплекс ривожлантириш бўлимлари томонидан тақдим этилган лойиҳаларнинг амалга оширилиши тўғрисидаги маълумотлар асосида амалга оширилаётган лойиҳаларнинг тармоқ жадваллари бажарилишини назорат қилиш орқали амалга оширилади.
10. Молия органларининг ва Давлат молиявий назорати инспекцияси ҳудудий бошқармаларининг масъул ходимлари мониторинг натижалари бўйича туман (шаҳар) ҳокимининг биринчи ўринбосарига аниқланган қўшимча резервлар тўғрисида, алоҳида шакл бўйича ёзма ёки электрон тарзда ахборот тақдим этадилар. Айни бир вақтда давлат солиқ инспекцияларига солиқлар ва тўловлар манбалари бўйича аниқланган резервлар, солиқ солиш объектларида ҳисобга олинмаган солиқ тўловчилар, шунингдек давлат рўйхатидан ўтмасдан фаолиятни амалга ошираётган тадбиркорлик субъектлари тўғрисидаги маълумотлар тўловларни ундириш ва ҳисобга қўйиш чораларини кўриш учун юборилади.
11. Олиб борилаётган мониторинг ва тизимли таҳлил натижалари асосида молия бўлими раҳбари томонидан туман (шаҳар) ҳокимининг биринчи ўринбосарига чоралар кўриш учун қуйидагилар бўйича таклифлар киритилади:
бюджетга тўловлар бўйича қарздорликни камайтириш ҳамда солиқлар ва бошқа мажбурий тўловларнинг йиғилувчанлигини ошириш бўйича;
туманлар бюджетларининг аниқлаштирилган прогноз параметрларининг сўзсиз ижросини таъминлаш ва манбалар бўйича тушумларни кўпайтиришнинг қўшимча резервларини аниқлаш бўйича;
мавжуд муаммоларни, ҳудудий дастурларни амалга ошириш бўйича тармоқ жадвалларидан орқада қолишларнинг ёки улар бажарилмаслигининг олдини олиш бўйича.
12. Молия бўлимининг масъул ходими ғазначилик бўлинмалари билан биргаликда:
туман (шаҳар) давлат солиқ инспекцияси томонидан тақдим этилган маълумотлар асосида бюджет ташкилотлари ходимларининг мол-мулк ва ер солиқлари бўйича қарздорликни жисмоний шахслардан ундиришга кўмаклашади;
бюджет ташкилотлари ходимлари иш ҳақидан бюджетга ва давлат мақсадли жамғармаларига ажратмаларнинг ўз вақтида ва тўлиқ тўланиши юзасидан назоратни амалга оширади.
13. Фаолият юритаётган корхоналарни модернизация қилиш ва техник жиҳатдан қайта жиҳозлаш, шунингдек янги корхоналарни ишга тушириш ва шу орқали янги иш ўринлари яратилиши муносабати билан солиқ солинадиган базанинг ўзгаришини тизимли таҳлил қилиш учун молия бўлимининг масъул ходими статистика органлари ҳамда иқтисодиёт ва ҳудудларни комплекс ривожлантириш бўлимлари маълумотлари асосида янги ишга туширилган ва ишга тушириладиган корхоналар бўйича маълумотлар базасини шакллантиради ҳамда солиқ ва бошқа мажбурий тўловларнинг прогноз суммаларини ҳисоб-китоб қилади ва уларни туман (шаҳар) давлат солиқ инспекциясига юборади.
14. Бозорлар даромади, савдо ва умумий овқатланиш товар айланмаси, автомобилларга ёнилғи қуйиш ва автомобилларга компрессор воситасида газ тўлдириш шохобчалари тушуми, шунингдек давлат мулки бўйича энг кам ижара ҳақи ставкаси камайганда туман (шаҳар) молия бўлими раҳбари давлат солиқ инспекцияси раҳбари билан биргаликда тушумлар камайиши сабабларини аниқлайди ва қўшимча тушумлар бўйича туман (шаҳар) ҳокимининг биринчи ўринбосарига таклиф киритади.
15. Фойдаланилган электроэнергия ва табиий газ динамикасини, шунингдек корхоналар томонидан олинган кредит ҳажмини уларнинг соф тушуми ва ишлаётган ходимлар сони билан таққослаш орқали фойдаланилган электроэнергия ва табиий газ динамикаси сақланиб қолган ҳолда соф тушум ҳажмини ва ходимлар сонини камайтириб кўрсатаётган хўжалик юритувчи субъектлар рўйхати шаклланади.
16. Туман молия бўлими раҳбари юзага келган маҳаллий бюджетлар даромад базасини кенгайтириш бўйича аниқланган резервлар тўғрисида маълумотларни умумлаштиради ва туман (шаҳар) ҳокимининг биринчи ўринбосарига аниқланган резервларни маҳаллий бюджетга жалб қилиш учун оператив чоралар кўриш учун ҳар ҳафтада киритади.
3-боб. Ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш, маҳаллий бюджетлар даромад базасини кенгайтириш, субвенция даражасини пасайтириш ва уларни босқичма-босқич субвенциядан чиқариш бўйича дастурларни амалга ошириш мониторинги тартиби
17. Доимий мониторинг олиб бориш мақсадида туман (шаҳар) молия бўлими раҳбари ўзининг буйруғи билан ҳар бир ходимга молия органининг масъул жавобгар ходими томонидан доимий мониторинг амалга ошириладиган камида 10 та ҳудудий лойиҳаларни бириктиради.
18. Молия бўлимларининг масъул ходимлари ҳудудий дастурларнинг амалга оширилиши мониторингини қуйидагилар орқали амалга оширади:
лойиҳаларнинг амалга оширилиши тўғрисида иқтисодиёт ва ҳудудларни комплекс ривожлантириш бўлимлари томонидан тақдим этилган маълумотлар бўйича солиқлар ва бошқа мажбурий тўловлар тушумини таҳлил қилиш;
бўш турган объектлар хатловини ўтказиш ва туман (шаҳар) ҳокимининг биринчи ўринбосарига аввал хусусийлаштирилган ва бўш турган корхоналар бўйича хулосалар тақдим этиш;
зарар кўриб ишлаётган иқтисодий ночор корхоналар ва ишламаётган корхоналарнинг иқтисодий ҳолатини ўрганиш ва уларни соғломлаштириш юзасидан таклифлар тайёрлаш.
19. Мониторинг натижалари бўйича бажарилиши орқада қолаётган ёки тармоқ жадваллари бажарилмаётган лойиҳалар бўйича туман (шаҳар) ҳокимининг биринчи ўринбосарига мавжуд муаммоларни бартараф этиш бўйича таҳлилий маълумот ва таклиф тақдим этилади.
4-боб. Маҳаллий бюджетлар харажатларининг шакллантирилиши ва бажарилиши мониторинги тартиби
20. Мониторинг мақсадида туман (шаҳар) молия бўлими ва ғазначилик бўлимлари раҳбарлари ўзларининг буйруқлари билан ҳар бир масъул ходимига молия органи ва ғазначилик бўлимларининг масъул ходими томонидан доимий мониторинг амалга ошириладиган камида 10 та бюджет ташкилоти ва бюджет маблағлари олувчиларини бириктиради.
21.Маҳаллий бюджетнинг харажатлар қисми бўйича молия бўлими раҳбарининг ўринбосари ва ғазначилик бўлинмаси раҳбари тегишли бюджет параметрларининг сўзсиз бажарилишини, маҳаллий бюджетлар харажатларининг сифатли режалаштирилишини ва ўз вақтида молиялаштирилишини таъминлайди.
22. Молия бўлимларининг ва ғазначилик бўлинмаларининг масъул ходимлари:
бюджет ташкилотлари томонидан иш ҳақини, ягона ижтимоий тўловни тўлашга ўз вақтида буюртма тақдим этилишини таъминлайдилар;
бюджет ташкилотлари харажатларини бюджет ташкилотлари фаолиятини масофавий ва жойига бориб ўрганиш орқали ҳар кунлик мониторингни амалга оширадилар;
бюджет ташкилотларининг тармоқ, контингент, штатлар жадвали ва молиявий ҳисоботлари кўрсаткичларини таҳлил қилади ва кам самарали харажатларни оптимиллаштиришни амалга оширадилар;
бюджет ташкилотларининг товарлар (ишлар, хизматлар) ишлаб чиқарилиши ва реализациясидан даромадлар тушумини таҳлил қиладилар;
мол-мулкни, бўш турган жойлар, бинолар ва вақтинча фойдаланилмаётган қурилмалар ва асбоб-ускуналарни ижарага беришдан тушумларнинг бюджетдан ташқари жамғармаларга ўз вақтида ва тўлиқ тушишини жойларга бориб ўрганадилар;
қўшимча молиялаштиришга ва ўзини ўзи молиялаштиришга ўтган бюджет ташкилотларининг бюджетдан ташқари даромадлари тўғри шакллантирилганлигини таҳлил қиладилар;
коммунал хизматларини ҳисоблаш асбоблари мавжудлигини хатловдан ўтказиш, шунингдек бюджет ташкилотларига товарлар (ишлар, хизматлар) етказиб берувчилар билан солиштирма далолатномалар мавжудлигини, харажатларнинг ўз вақтида амалга оширилишини ўрганиш орқали бюджет ташкилотларида дебиторлик ва кредиторлик қарздорликнинг ошишини бартараф этадилар.
23. Молия бўлимлари ва ғазначилик бўлинмаларининг масъул ходимлари амалга оширилган ишлар натижалари бўйича бюджет ташкилотлари раҳбарлари номига тегишли чоралар кўриш учун тақдимнома тайёрлайдилар.
24. Молия бўлими раҳбари ҳар ойда маҳаллий бюджетлар харажатларининг ижроси ва шакллантирилиши мониторинги натижалари бўйича таклифлар тайёрлайди ва туман (шаҳар) ҳокимининг биринчи ўринбосарига тегишли таклифлар, шу жумладан бюджет ташкилотларининг бўш турган ва вақтинча фойдаланилмаётган объектлари бўйича кейинчалик уларни хўжалик юритувчи субъектларга ижарага бериш учун маълумотлар тақдим этади.
Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 29 июндаги 445-сон қарорига 3-ИЛОВА
Туманлар (шаҳарлар) давлат солиқ инспекциялари ходимлари томонидан Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетининг даромадлар параметрларининг сўзсиз бажарилишини таъминлаш ва маҳаллий бюджетларнинг даромадлар базасини кенгайтириш чора-тадбирларини амалга ошириш тартиби тўғрисида
1-боб. Умумий қоидалар
1. Мазкур Низом Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Маҳаллий бюджетларни шакллантиришда жойлардаги давлат ҳокимияти органларининг ваколатларини кенгайтириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2017 йил 7 июндаги ПФ-5075-сон Фармони ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг бюджет ваколатларини кенгайтириш ва маҳаллий бюджет даромадларини шакллантиришдаги масъулиятини ошириш тўғрисида» 2017 йил 7 июндаги ПҚ-3042-сон қарорига мувофиқ маҳаллий бюджет даромадлари кўрсаткичларини сўзсиз бажарилишида давлат солиқ хизмати органларининг вазифаларини белгилайди ва биргаликдаги ҳаракатларини тартибга солади.
2. Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси (кейинги ўринларда ДСҚ деб аталади) асосий эътиборни солиқ тўловчи — жисмоний ва юридик шахслар фаолиятини жойига чиқиб назоратини амалга оширувчи мансабдор шахсларга ҳар куни йўриқнома ўтказиш, лавозим ваколатларини шахсий бойлик орттириш мақсадида суиистеъмол қилиниши, шунингдек қисқа муддатли текширишлар ўтказиш ва нақд пул тушуми келиб тушишининг хронометражида функционал мажбуриятларга риоя этмаслик ҳолатларини бартараф этиш ва амалдаги қонунчилик доирасида қатъий жазолашларни ўз ичига қамраб олувчи коррупцияга қарши курашиш чора-тадбирларини ишлаб чиқиш ва амалга оширишга қаратган ҳолда давлат солиқ хизмати органлари ходимларининг шахсий масъулияти юзасидан назоратни кучайтириш ва ошириш чораларини таъминлайди.
3. ДСҚ органларининг тўлиқ ягона интеграциялаштирилган ахборот ресурс маълумотлар базасини шакллантиришни ҳамда унинг солиқлар ва бошқа мажбурий тўловлар, солиқ тўловчилар ва солиқ солиш объектлари бўйича ахборотларни йиғиш асосида янгиланишини таъминлайди.
4. ДСҚ Молия вазирлиги билан биргаликда ҳар бир ҳисобот даври якунлари бўйича қўшимча манбаларни излаш ва бунинг асосида ҳар бир туман (шаҳар)нинг ўзига хос хусусияти ва имкониятидан келиб чиққан ҳолда маҳаллий бюджет даромадлари базасини кенгайтириш йўли билан Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети даромадлари параметрларининг бажарилиши бўйича ҳудудий молия ва солиқ органлари фаолиятини танқидий таҳлил қилади.
2-боб. Жисмоний шахслар фаолиятини назорат қилиш ҳисобига солиқ тушумларини кўпайтириш
5. Жисмоний шахслар томонидан мулк солиғи ва ер солиғи тўланишининг назорати бўйича туман (шаҳар) давлат солиқ инспекцияси ходимлари кун давомида ўртача 25 та объектга борадилар ва шу билан бирга:
уй-жойларга мулк ҳуқуқларини ўз вақтида кўчмас мулкка эгаликни давлат рўйхатидан ўтказиш органларида расмийлаштирилганлиги юзасидан кадастр ҳужжатларининг мавжудлигини аниқлаштирадилар ва Ўзбекистон Республикаси Ер ресурслари, геодезия, картография ва давлат кадастри давлат қўмитасининг (кейинги ўринларда «Ергеодезкадастр» давлат қўмитаси деб аталади) ҳудудий органларига маълумот киритади;
солиқ объектларини баҳолаш ва қайта баҳолаш ишларини назорат қиладилар, зарур ҳолатларда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1995 йил 29 декабрдаги 478-сон қарори билан тасдиқланган Низомнинг 3-бандига мувофиқ «Ергеодезкадастр» давлат қўмитасининг ҳудудий органларига сўровнома юборадилар;
мол-мулк объектлари ва ер участкаларига ҳисобланган бюджетга тўланадиган солиқлар суммаси ҳақида фуқароларни (тўлов хабарномаси орқали) хабардор қиладилар;
солиқларни белгиланган муддатларда тўлаш ва муддатида тўланмаган тақдирда солиқ қарздорлигини мажбурий ундириш чоралари қўлланилиши бўйича тушунтиришлар олиб борадилар, ваколатли органлар билан биргаликда мажбурий ундирувни солиқ тўловчининг мол-мулкига қаратиш чораларини кўрадилар;
ер солиғини мунтазам равишда тўламаслик ҳолатларида, Ўзбекистон Республикаси Ер кодексининг 36-моддасига мувофиқ, ер участкасига эгалик қилиш ҳуқуқини тўхтатиш тўғрисида туман (шаҳар) ҳокимига талабнома киритадилар.
6. Туман (шаҳар) давлат солиқ инспекцияси ходимлари якка тартибдаги тадбиркорлар бўйича:
қатъий белгиланган солиқ ва фуқароларнинг бюджетдан ташқари Пенсия жамғармасига суғурта бадаллари тушумини таъминлайди;
ҳар куни қатъий белгиланган солиқ ва фуқароларнинг бюджетдан ташқари Пенсия жамғармасига суғурта бадалларидан қарзи мавжуд бўлган (3 нафардан кам бўлмаган) якка тартибдаги тадбиркорлар билан учрашувлар ўтказади, шунингдек солиқ қарзини ундириш чораларини кўради;
ҳар куни фаолиятини вақтинча тўхтатган (3 нафардан кам бўлмаган) якка тартибдаги тадбиркорларнинг фаолиятини, ноқонуний тадбиркорлик фаолиятини амалга ошириши бўйича кузатув олиб боради;
ноқонуний тадбиркорлик фаолиятини амалга ошираётган (4 нафардан кам бўлмаган) жисмоний шахсларни аниқлаш ва уларга нисбатан Ўзбекистон Республикаси Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексининг 176-моддасида белгиланган маъмурий чораларни қўллаш бўйича назорат тадбирларини ўтказади ва уларнинг давлат рўйхатидан ўтказилишини таъминлайди.
7. Туман (шаҳар) давлат солиқ инспекцияси ходимлари ҳафта давомида:
фаолиятини вақтинча тўхтатган (2 нафардан кам бўлмаган) якка тартибдаги тадбиркорларни фаолиятини қайта тиклаш ва якка тартибдаги тадбиркорлар томонидан ёлланган (2 нафардан кам бўлмаган) ишчиларни давлат солиқ инспекцияларида рўйхатдан ўтказиш чораларини кўрадилар;
йирик миқдордаги айланмаларини амалга ошираётган ҳамда рўйхатдан ўтган фаолият тури билан ҳақиқатда амалга ошираётган фаолият тури мос келмайдиган (2 нафардан кам бўлмаган) якка тартибдаги тадбиркорлар бўйича таҳлиллар ўтказадилар.
8. Туман (шаҳар) давлат солиқ инспекцияси ходимлари:
давлат солиқ хизмати органларига йилнинг 1 апрелига қадар, икки ёки ундан кўп манбадан даромадлари тўғрисида маълумотлар кўрсатилган жами йиллик даромади тўғрисидаги декларацияни тақдим этмаган жисмоний шахслар, шунингдек ҳисобланган солиқ суммаларини йилнинг 1 июнига қадар тўламаган жисмоний шахслар рўйхатини шакллантирадилар;
солиқ декларациясини ўз вақтида тақдим этмаганлик учун маъмурий чоралар қўллаш баённомасини тузадилар ва материалларни белгиланган тартибда туман (шаҳар) давлат солиқ инспекциясининг маъмурий амалиёт бўлимига тақдим этадилар;
тадбиркорлик фаолиятига доир қисм бўйича якка тартибдаги тадбиркорларга солиқ қарздорлигини тўлаш бўйича талабномалар юборадилар ва қонунчиликка мувофиқ мажбурий ундириш чораларини кўрадилар;
мол-мулкни ижарага берувчи шахсларни аниқлайдилар, уларни ҳисоб қўйишни амалга оширадилар, декларация топширилиши ва жисмоний шахсларнинг даромадларига ҳисобланган солиқни ундиришни таъминлайдилар;
ижарага берилган нотурар объектлар, шунингдек 12 ой давомида икки мартадан ортиқ сотилган турар жойлар тўғрисидаги маълумотларни шакллантирадилар.
Турар ва нотурар жойларни ноқонуний ижарага топшириш ҳолатлари аниқланганда, ушбу жисмоний шахсларга нисбатан маъмурий жавобгарликни қўллаш тўғрисида баённома расмийлаштирилади ва тегишли солиқлар ундирилади.
3-боб. Камерал назорат ҳисобига маҳаллий бюджетларнинг даромадлар базасини кенгайтириш
9. Туман (шаҳар) давлат солиқ инспекцияси ходими:
тақдим этилган солиқ ҳисоботларини қабул қилади ва ўрганади, солиқ ҳисоботи белгиланган шаклда тақдим этилмаган тақдирда Солиқ кодексининг 45 ва 46-моддаларига мувофиқ солиқ ҳисоботларини солиқ тўловчига белгиланган тартибда қайтаради;
ҳисобот даври якунлангандан кейин уч кун ичида солиқ ҳисоботларини ўз вақтида тақдим этмаган солиқ тўловчилар рўйхатини шакллантиради;
Ўзбекистон Республикаси Солиқ кодексининг 96-моддасига асосан солиқ ёки молиявий ҳисоботларни ўз вақтида тақдим этмаган солиқ тўловчиларнинг банклардаги ҳисобварақлари бўйича операцияларни тўхтатиб туриш чораларини кўради. Солиқ тўловчи томонидан хато ва камчиликлар бартараф этилгандан сўнг тўхтатилган банк ҳисобварақлари бир кун ичида қайта тикланади;
солиқ ҳисоботларининг ўз вақтида тақдим этилмаганлиги юзасидан Ўзбекистон Республикаси Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексининг 175-моддасига асосан маъмурий баённома тузади.
10. Туман (шаҳар) давлат солиқ инспекцияси ходими:
мавжуд маълумотларга асосан алоҳида режа жадвал асосида камерал назорат ўтказади (чораклик ҳисоботлар бўйича ҳар 3 ойда, йиллик солиқ ва молиявий ҳисоботлар бўйича кейинги йилнинг 1 майига қадар);
молиявий ва солиқ ҳисоботлари тўлдирилишининг тўғрилигини, товарлар (ишлар, хизматлар)ни реализация қилишдан соф тушум, шунингдек солиқ ставкаларини, имтиёз олиш ҳуқуқининг асослари тўғрилигини ўрганади;
нол кўрсаткич билан тақдим этилган ҳисоботларини, солиқ суммаларининг камайиш сабабларини ўтган йил билан солиштириб ўрганади;
солиқ ҳисоботларини мавжуд ташқи манба (соф тушум, банкларга инкассация қилинган нақд пул суммаси) маълумотлари билан тўғри тақдим этилишини ўрганади ва таҳлил қилади;
солиқ ҳисоботлари кўрсаткичларини банклар, Давлат божхона қўмитаси, Ички ишлар вазирлиги ва бошқа ташкилотлар томонидан тақдим этиладиган маълумотлар билан солиштиради.
11. Туман (шаҳар) давлат солиқ инспекцияси ходимлари ўз ваколати доирасида:
вазирлик ва идоралар билан аниқлаштирилган маълумотлар олиш учун ўзаро ҳамкорликни белгиланган тартибда амалга оширадилар;
камерал назоратни амалга ошириш чоғида аниқланган тафовутлар ва хатолар тўғрисида кейинчалик тегишли тузатишлар киритишни талаб қилиб Ўзбекистон Республикаси Солиқ кодексининг 70-моддасига мувофиқ солиқ тўловчини хабардор қиладилар;
тақдим этилган солиқ ҳисоботига ўн кун муддатда тузатиш киритиш ҳақидаги талабноманинг ўз муддатида бажарилиши назоратини юритадилар;
солиқ тўловчи томонидан солиқ ва (ёки) молиявий ҳисобот, камерал назорат натижалари юзасидан тафовутларнинг асослари ёхуд аниқлаштирилган солиқ ҳисоботи белгиланган муддатда тақдим этилмаган ҳолатларда солиқ тўловчи-юридик шахсларнинг банк ҳисобварақлари бўйича операцияларни тўхтатиб турадилар.
12. Камерал назорат натижасида аниқланган тафовутни бартараф этмаган ва аниқлаштирилган солиқ ҳисоботини белгиланган муддатларда тақдим этмаган корхона мансабдор шахсларига нисбатан Ўзбекистон Республикаси Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексининг 175-моддасига асосан жавобгарлик чоралари қўлланилади.
13. Камерал назорат натижалари бўйича туман (шаҳар) давлат солиқ инспекциялари ходимлари солиқ тўловчи томонидан тақдим этиладиган ахборотнинг ишончлилигини ҳамда солиқ тўловчининг ҳисоботларида акс эттирилган солиқ ва божхона имтиёзларини қўллашнинг қонунийлигини тасдиқлаш учун жойига борган ҳолда мавзули экспресс-ўрганишларни амалга оширадилар.
4-боб. Юридик шахсларнинг молиявий фаолиятини таҳлил қилиш ҳисобига маҳаллий бюджет даромадлар базасини кенгайтириш
14. Даромадларнинг прогноз кўрсаткичларини бажариш мақсадида, молиявий фаолиятни таҳлил қилиш, дебитор қарздорликни ўрганиш ҳамда ҳисобланган солиқлар ва бошқа мажбурий ажратмаларни ундириш учун ҳар бир ходимга корхоналар бириктирилади.
15. Корхона ва ташкилотларга бириктирилган туман (шаҳар) давлат солиқ инспекцияси ходимлари:
Ўзбекистон Республикаси Солиқ кодексининг 59-моддасига мувофиқ, ҳисобварақларига ўз вақтида тўлов топшириқномаларини қўймаган корхона ва ташкилотларнинг мансабдор шахсларига нисбатан маъмурий жазо чораларини қўллайдилар;
фермер хўжаликлари томонидан реализация қилинган маҳсулотдан тушган пул маблағларини ҳисобварақларига кирим қилиниши, мазкур маблағларни ҳисобланган солиқларни тўлашга тўлиқ йўналтирилиши устидан назоратни амалга оширадилар;
Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Жамғариб бориладиган пенсия тизимини такомиллаштириш ва техника билан жиҳозлаш борасидаги қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида» 2005 йил 28 июндаги ПҚ-110-сон қарорига мувофиқ, ўз вақтида «Халқ банки» АТБга реестрларни тақдим этмаган корхоналарнинг мансабдор шахсларига нисбатан маъмурий жазо чораларини қўллайдилар.
16. Туман (шаҳар) ҳудудида юридик шахсларнинг бўш турган бино ва иншоотлари бўйича туман (шаҳар) ҳокимининг ўринбосари ва бошқа органлар билан биргаликда мазкур биноларни тадбиркорлик субъектларига бериш ишларини ташкил этадилар.
17. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1999 йил 3 июлдаги 327-сон қарори билан тасдиқланган «Молия-хўжалик фаолиятини амалга оширмаётган ва қонунчиликда белгиланган муддатларда ўзларининг устав жамғармаларини шакллантирмаган корхоналарни тугатиш тартиби тўғрисида»ги Низомга мувофиқ ушбу корхоналарнинг фаолиятини қайта тиклаш ёки уларни тугатиш чоралари кўрилади.
18. Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Тадбиркорлик субъектларини ихтиёрий тугатиш ва уларнинг фаолиятини тўхтатиш тартибини такомиллаштириш тўғрисида» 2007 йил 27 апрелдаги ПҚ-630-сон қарорига мувофиқ, тугатиш истагини билдирган корхона ва ташкилотларнинг молиявий — хўжалик фаолиятини якуний текширувдан ўтказиш ва қўшимча ҳисобланган солиқлар ва бошқа мажбурий тўловларни ундириш чоралари кўрилади.
5-боб.Чакана савдо ва хизматлар кўрсатиш соҳасида тадбирлар ўтказиш ҳисобига маҳаллий бюджет даромадлар базасини кенгайтириш
19. Нақд пулда ҳисоб-китобларни амалга оширувчи тадбиркорлик субъектлари фаолиятини тизимли назорат қилиб бориш мақсадида ҳар бир субъектга жойига борган ҳолда кунлик мониторинг ўтказиб бориш учун давлат солиқ хизмати органлари ва тижорат банкларининг масъул ходимлари бириктирилади.
20. Давлат солиқ хизмати органлари ва тижорат банкларидан бириктирилган масъул ходимлари:
чакана савдо ва хизматлар кўрсатиш соҳаси корхоналарининг раҳбарлари ва ходимлари билан нақд пул тушумларининг тўлиқ топширилиши юзасидан профилактик суҳбат ўтказадилар;
назорат-касса машиналарини рўйхатга олиш жараёнида тадбиркорлик субъектлари билан нақд пул тушумларини топшириш бўйича қонун ҳужжатларида белгиланган талаблар ва уларни бузганлик учун жавобгарлик чоралари тўғрисида алоҳида профилактик суҳбат ўтказадилар;
чакана савдо ва хизматлар кўрсатиш соҳасидаги нотурар биноларга ҳисобланган мол-мулк солиғи ва ер солиқларини ундириш бўйича амалий ёрдам кўрсатадилар;
ноқонуний равишда тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланиш ҳолатлари аниқланганда, белгиланган тартибда назорат ва профилактик тадбирлар ўтказадилар;
қонун бузилиш фактлари тўғрисидаги жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари асосида, текширишларни мувофиқлаштириш бўйича ваколатли орган билан келишган ҳолда тадбиркорлик субъектларида текшириш ўтказадилар;
тадбиркорлик субъектларида ўтказилган текширишлар натижасида қабул қилинган қарорлар асосида қўлланилган молиявий жарималарни ундириш чораларини кўрадилар;
белгиланган муддатларда молиявий жарималарни ихтиёрий равишда тўламаган тақдирда тегишли чораларни кўриш учун иқтисодий судга даъво аризаси киритадилар;
солиқ текшируви ўтказиш давомида ноқонуний равишда ходимларни ёллаш ва иш ҳақи бериш ҳолатларини аниқлайдилар ҳамда уларни бартараф этиш бўйича тегишли чоралар кўрадилар.
6-боб. Маҳаллий бюджет даромадлар базасини бозорлар ва савдо комплекслари бўйича тадбирлар ҳисобига кенгайтириш
21. Давлат солиқ хизмати органлари ходимлари томонидан:
белгиланган тартибда ҳар куни, автоматлаштирилган банк тизими орқали келиб тушадиган бир марталик тўловлар, ижара тўловлари ва бошқа тушумларнинг тўлиқ келиб тушишини таъминлаш мақсадида, бозор ва савдо комплексларидаги савдо қилиш жойларининг тўлиқ бандлиги мониторинги ўтказилади;
бозорлар ва савдо комплексларида нақд пул тушуми келиб тушиши пасайган тақдирда хронометраж ўтказиш ташкиллаштирилади ва тушумларнинг пасайиб кетиш сабаблари аниқланади ҳамда қўшимча маблағлар тушумлари бўйича зарур чоралар кўрилади;
тадбиркорлар ва жисмоний шахсларда тегишли ҳужжатларнинг мавжудлиги бўйича кундалик мониторинг олиб борилади;
ҳар куни, нақд пул тушумининг тўлиқ келиб тушишини таъминлаш мақсадида савдо ва хизмат кўрсатиш объектларида хронометражлар ташкиллаштирилади ва солиққа тортиш базасини кенгайтириш чоралари кўрилади;
деҳқон бозорларида қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини қимматлашган нархларда сотишнинг олдини олиш бўйича назорат чоралари ўтказилади;
бозорларда қалбаки, сифатсиз маҳсулотларни тайёрлаш ва сотишга йўл қўймаслик юзасидан назорат амалга оширилади ва текширувлар ташкил этилади;
якка тартибдаги тадбиркорларнинг кейинги фаолиятини ўрганиш амалга оширилади ҳамда кузатув далолатномалари тузилади ва ноқонуний тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланиш ҳолатлари аниқланганда текширишлар ташкил этилади;
жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда кўриб чиқилади.
7-боб. Солиқ тўловчиларга амалий ёрдам кўрсатиш ва тўлов интизомини таъминлаш йўли билан маҳаллий бюджет даромадлар базасини кенгайтириш
22. Туман (шаҳар) давлат солиқ инспекциялари ходимлари:
юридик ва жисмоний шахсларни ҳисобга қўйишда улар билан профилактик суҳбат олиб борадилар ва уларни солиқ мажбуриятлари билан таништирадилар;
ҳар ойда камида икки марта тадбиркорлик субъектларига имтиёзлар ва преференциялар тўғрисидаги маълумотларни маҳаллий оммавий ахборот воситалари орқали етказадилар;
маҳаллаларда фуқаролар ўртасида солиқ мажбуриятларининг бажарилиши юзасидан ҳар куни тушунтириш ўтказадилар;
аниқланган ҳуқуқбузарликлар ва улар бўйича кўрилган чоралар ҳақида оммавий ахборот воситаларида ҳар ойда камида бир марта чиқишлар ташкил этадилар;
ҳар ойда камида бир марта Ўзбекистон Республикаси Савдо-саноат палатаси, Давлат хизматлари марказлари ва бошқа органлар билан биргаликда ёшлар, айниқса касб-ҳунар коллежлари битирувчилари учун «Тадбиркорлик соати» тадбирларини ташкил этадилар.
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Тошкент ш.,
2017 йил 29 июнь,
445-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
VAQTINCHALIK NIZOM
Nizom
NIZOM
Mahalliy budjetlarning daromadlar bazasini kengaytirish zaxiralarini aniqlash ishlarini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “ Oʻzbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish boʻyicha harakatlar strategiyasi toʻgʻrisida ” 2017-yil 7-fevraldagi PF-4947-son va “ Mahalliy budjetlarni shakllantirishda joylardagi davlat hokimiyati organlarining vakolatlarini kengaytirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida ” 2017-yil 7-iyundagi PF-5075-son farmonlarini ijro etish yuzasidan, shuningdek mahalliy budjetlarning daromadlar bazasini kengaytirish va yangi ijtimoiy loyihalarni amalga oshirish uchun qoʻshimcha mablagʻlarni jalb qilish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Quyidagilar:
Moliya organlari va davlat soliq xizmati organlari, shuningdek mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetiga tushumlarni koʻpaytirishga va soliq solinadigan bazani kengaytirishga yoʻnaltirilgan ishlarini takomillashtirish borasidagi faoliyatini tartibga solish va oʻzaro hamkorlik qilish tartibi toʻgʻrisidagi Vaqtinchalik nizom (keyingi oʻrinlarda Vaqtinchalik nizom deb ataladi) 1-ilovaga muvofiq;
Tumanlar (shaharlar) moliya boʻlimlari xodimlari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti daromadlar parametrlarining soʻzsiz bajarilishini taʼminlash va mahalliy budjetlarning daromadlar bazasini kengaytirish chora-tadbirlarini amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq;
Tumanlar (shaharlar) davlat soliq inspeksiyalari xodimlari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti daromadlar parametrlarining soʻzsiz bajarilishini taʼminlash va mahalliy budjetlarning daromadlar bazasini kengaytirish chora-tadbirlarini amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Vaqtinchalik nizom talablarining soʻzsiz bajarilishi uchun masʼuliyat Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligiga va Davlat soliq qoʻmitasiga yuklansin.
2. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Davlat soliq qoʻmitasi mavjud resurslarni safarbar etish boʻyicha kunlik monitoring olib borilishini hisobga olgan holda, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti daromadlari parametrlarining bajarilishiga, shuningdek davlat maqsadli dasturlarini barqaror moliyalashtirishning muhim omili sifatida mahalliy budjetlarning daromadlar bazasini kengaytirishga yoʻnaltirilgan chora-tadbirlar amalga oshirilishini taʼminlasinlar.
3. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq Vaqtinchalik nizom doirasida Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining, viloyatlar, tumanlar (shaharlar) hokimlarining birinchi oʻrinbosarlari davlat soliq xizmati, moliya organlari va boshqa tegishli mahalliy organlar hamda tijorat banklari bilan birgalikda har bir tuman (shahar)ning oʻziga xos xususiyati va salohiyatidan kelib chiqqan holda qoʻshimcha manbalarni izlash va shu asosda mahalliy budjet daromadlari bazasini kengaytirish yoʻli bilan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti daromadlari parametrlarini soʻzsiz bajarish boʻyicha faoliyat muvofiqlashtirilgan holda amalga oshirilishini taʼminlaydilar.
4. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi, mahalliy budjetlarning daromadlar bazasini kengaytirishning qoʻshimcha zaxiralarini izlash va shu asosda hududlarning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishi dinamikasi va tendensiyalarini hisobga olgan holda soliq tushumlarining aniqlashtirilgan prognozlarini keyinchalik davlat soliq xizmati organlariga yetkazish uchun vazirlikning markaziy apparatidan malakali mutaxassislarni har oyda joylarga yuborsin.
5. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi davlat soliq xizmati organlari xodimlarining shaxsiy masʼuliyatini oshirish choralarini kuchaytirsin, bunda quyidagilarni taʼminlashga alohida eʼtiborni qaratsin:
soliq toʻlovchilar — jismoniy va yuridik shaxslarning faoliyati ustidan joyning oʻziga chiqib nazorat qiluvchi mansabdor shaxslarga har kungi yoʻl-yoʻriq berishni oʻz ichiga qamrab oladigan korrupsiyaga qarshi choralarni ishlab chiqish va amalga oshirish;
lavozim vakolatlarini shaxsiy boylik orttirish maqsadida suiisteʼmol qilishning, shuningdek qisqa muddatli tekshirishlar va naqd pul tushumi xronometrajini oʻtkazish davomida funksional vazifalar lozim darajada bajarilmasligining hamda normativ-huquqiy hujjatlar talablariga rioya qilmaslikning oldini olish va buning uchun qonunchilik doirasida qatʼiy jazolarni qoʻllash.
6. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Davlat soliq qoʻmitasi bilan birgalikda har bir hudud va har bir soliq toʻlovchi, soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlar turlari boʻyicha doimiy yangilab boriladigan toʻliq maʼlumotlar bazasi shakllantirilishini, shuningdek tuman (shahar) darajasida axborot tizimlarining samarali va uzluksiz oʻzaro hamkorligini taʼminlasin.
7. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Davlat soliq qoʻmitasi bilan birgalikda har bir hisobot davri yakuni boʻyicha Vaqtinchalik nizom bajarilishini tanqidiy tahlil qilsin, keyinchalik qoʻshimcha zaxiralarni topish va shu asosda mahalliy budjetning daromad bazasi kengaytirilishini barbod qilgan yoki oʻzini chetga olgan davlat soliq xizmati va moliya organlarining hududiy va tuman (shahar) boʻlinmalari rahbarlari va mansabdor shaxslariga nisbatan egallab turgan lavozimidan ozod etishgacha boʻlgan qatʼiy choralarni koʻrsin.
8. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari J.A.Qoʻchqorov zimmasiga yuklansin.
Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 29-iyundagi 445-son qaroriga 1-ILOVA
Moliya organlari va davlat soliq xizmati organlari, shuningdek mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetiga tushumlarni koʻpaytirishga va soliq solinadigan bazani kengaytirishga yoʻnaltirilgan ishlarini takomillashtirish borasidagi faoliyatini tartibga solish va oʻzaro hamkorlik qilish tartibi toʻgʻrisida
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Vaqtinchalik nizom Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Mahalliy budjetlarni shakllantirishda joylardagi davlat hokimiyati organlarining vakolatlarini kengaytirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2017-yil 7-iyundagi PF-5075-son Farmoni va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Mahalliy davlat hokimiyati organlarining budjet vakolatlarini kengaytirish va mahalliy budjet daromadlarini shakllantirishdagi masʼuliyatini oshirish toʻgʻrisida” 2017-yil 7-iyundagi PQ-3042-son qaroriga muvofiq mahalliy budjetlar daromadlari parametrlarining soʻzsiz bajarilishi boʻyicha moliya organlari, davlat soliq xizmati organlari va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining oʻzaro hamkorlik qilishini tartibga soladi va vazifalarini belgilaydi.
2. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi markaziy apparatining malakali mutaxassislari tomonidan har oyda joylarga chiqqan holda tumanning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishi dinamikasi va tendensiyalaridan kelib chiqib qoʻshimcha zaxiralarni izlash natijalari va shu asosda tuman budjetining daromad bazasini kengaytirish hisobga olingan holda budjetlar daromadlarining aniqlashtirilgan prognoz parametrlari shakllantiriladi hamda ijro uchun tumanlar va shaharlar hokimliklarining moliya boʻlimlariga (keyingi oʻrinlarda moliya boʻlimlari deb ataladi) yuboriladi.
3. Mazkur Vaqtinchalik nizomning bajarilishi doirasida Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi asosiy eʼtiborni soliq toʻlovchilar — jismoniy va yuridik shaxslar faoliyati ustidan nazoratni joyiga chiqqan holda amalga oshiradigan mansabdor shaxslarga har kuni yoʻl-yoʻriq berishni, lavozim vakolatlari shaxsiy boylik orttirish maqsadida suiisteʼmol qilinishi, shuningdek qisqa muddatli tekshirishlar oʻtkazishda funksional majburiyatlarga rioya etilmaslik holatlarini bartaraf etish va qonunchilik doirasida qatʼiy jazolashni oʻz ichiga qamrab oluvchi korrupsiyaga qarshi kurashish chora-tadbirlarini ishlab chiqish va amalga oshirishga alohida eʼtibor qaratgan holda tizimli nazorat qiladi hamda davlat soliq xizmati organlari xodimlarining shaxsiy masʼuliyatini kuchaytirish chora-tadbirlarini amalga oshiradi.
2-bob. Moliya organlari va davlat soliq xizmati organlarining oʻzaro hamkorligini tashkil etish
4. Mahalliy budjetlar daromadlar qismini shakllantirish masalalari boʻyicha moliya boʻlimi rahbarining oʻrinbosari har oyda ishlab chiqarish dinamikasi va tendensiyalariga, hajmlarining oʻzgarishiga, yangi ishlab chiqarish quvvatlari ochilishiga va soliq toʻlovchilarning sonini tanqidiy baholashga asoslangan baholash koʻrsatkichlari tizimidan kelib chiqib Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetiga va davlat maqsadli jamgʻarmalariga soliqlar va majburiy ajratmalar tushumlari prognozining hisob-kitobini amalga oshiradi.
5. Mahalliy budjetning prognoz parametrlarini ishlab chiqishda moliya boʻlimlari aniqlangan qoʻshimcha tushumlar manbaini, shu jumladan aniqlangan tadbirkorlik subyektlarini, shuningdek tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyasining maʼlumotlar bazasida hisobga olinmagan soliq solish obyektlarini ham hisobga oladi.
6. Moliya boʻlimi rahbari har chorakda oyma oy taqsimlangan mahalliy budjet parametrlari prognozini tasdiqlatish uchun tumanlar hokimlariga kiritadi, keyinchalik tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyalariga ijro etish uchun yetkazadi.
7. Tumanlar moliya organlari va davlat soliq xizmati organlarining oʻzaro hamkorligi oʻzaro hamkorlik yoʻnalishlari, masʼul xodimlar va oyma oy taqsimlangan mahalliy budjet daromadlari parametrlarining prognozi ilova qilingan oʻzaro hamkorlik natijalari boʻyicha tayyorlanadigan hujjatlar shakllari belgilangan tuman (shahar) moliya boʻlim va davlat soliq inspeksiyasining qoʻshma buyrugʻi asosida tashkil etiladi.
8. Tumanlar moliya organlari va davlat soliq xizmati organlarining oʻzaro hamkorligi:
jismoniy shaxslarning mol-mulk soligʻi va jismoniy shaxslardan olinadigan yer soligʻi toʻlovchilarni va tushumlarni toʻliq qamrab olishni;
bozorlar va savdo komplekslari faoliyatidan, shuningdek yakka tartibdagi tadbirkorlarning qatʼiy belgilangan soliq tushumlarini toʻliq qamrab olishni;
investitsiya loyihalarini, Mahalliylashtirish dasturi doirasidagi loyihalarni amalga oshirish hisobidan tushumlarni oshirishni;
faoliyat koʻrsatmayotgan korxonalarning faoliyatini tiklash hamda past rentabelli va zarar koʻrib ishlayotgan korxonalarning moliyaviy ahvolini yaxshilashni;
debitorlik va kreditorlik qarzlarning oʻsishini qisqartirishni va mahalliy budjetlarga tushumlarni oshirishni taʼminlash ishlarini olib borish doirasida amalga oshiriladi.
9. Tuman moliya boʻlimi va Davlat moliyaviy nazorati inspeksiyasining hududiy boshqarmalari xodimlari monitoring natijalari boʻyicha tuman (shahar) hokimi birinchi oʻrinbosariga aniqlangan qoʻshimcha zaxiralar toʻgʻrisidagi axborotlarni alohida shakl boʻyicha yozma yoki elektron tarzda taqdim etadilar. Bir vaqtning oʻzida soliqlar va toʻlovlar manbalari, toʻlovchilar, hisobga olinmagan soliq solish obyektlari, shuningdek davlat roʻyxatidan oʻtmasdan faoliyat yuritayotgan tadbirkorlik subyektlari boʻyicha aniqlangan zaxiralar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyalariga toʻlovlarni undirish va hisobga qoʻyish choralarini koʻrish uchun yuboriladi.
10. Moliya boʻlimlari tomonidan taqdim etilgan maʼlumotlar asosida tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyasi aniqlangan qoʻshimcha manbalarni soliq solish bazasiga kiritish boʻyicha barcha choralarni koʻradi va koʻrilgan choralar boʻyicha alohida shaklda maʼlumotlarni yozma tarzda yoki elektron shaklda moliya boʻlimiga taqdim etadi.
11. Moliya organlari va davlat soliq xizmati organlari, shuningdek iqtisodiy kompleksning boshqa boʻlinmalari faoliyatini muvofiqlashtirish uchun tuman (shahar) hokimining birinchi oʻrinbosari tomonidan mazkur Vaqtinchalik nizom ijrosini taʼminlash uchun har kuni tezkor xizmat yigʻilishlari oʻtkaziladi.
3-bob. Jismoniy shaxslardan olinadigan mol-mulk soligʻi va yer soligʻi toʻlovchilarni toʻliq qamrab olish va tushumlar tushishini taʼminlash chora-tadbirlari
12. Davlat soliq xizmati organlari va moliya boʻlimi xodimlari bir ish kun davomida jismoniy shaxslardan olinadigan mol-mulk va yer soliqlarning toʻlanishini nazorat qilish maqsadida 25 tadan kam boʻlmagan obyektlarni borib koʻradi.
13. Oʻzbekiston Respublikasi Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasining (keyingi oʻrinlarda “Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasi deb ataladi) tuman organlarida hisobga olinmagan jismoniy shaxslarning obyektlari va yer uchastkalari aniqlangan hollarda, tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyalari ularni keyinchalik hisobga qoʻyish uchun koʻrsatilgan organlarga axborot taqdim etadi.
14. Tashkilot xodimlarining jismoniy shaxslarning mol-mulk soligʻi va jismoniy shaxslardan olinadigan yer soligʻidan qarzdorliklari mavjud boʻlganda, tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyasi tomonidan qarzdorlar roʻyxati shakllantiriladi va keyinchalik soliq qarzini belgilangan tartibda undirish yuzasidan yordam koʻrsatish uchun ushbu tashkilotlarga yoki ularning yuqori organlariga yuboriladi.
4-bob. Bozorlar va savdo komplekslari faoliyatidan tushadigan tushumlarni toʻliq qamrab olish chora-tadbirlari
15. Davlat soliq xizmati organlari va moliya boʻlimlari xodimlari tomonidan bir martalik yigʻimlar, ijara toʻlovlari va boshqa toʻlovlarning avtomatlashtirilgan bank tizimlari orqali toʻliq tushishi maqsadida har kuni bitta bozor va savdo kompleksida savdo joylarining sotuvchilar bilan toʻliq bandligi kuzatib boriladi va hisob-kitob qilinadi.
16. Bozorlarning tushumlari kamaygan hollarda davlat soliq xizmati organlari xodimlari tomonidan naqd pul tushumi tushishining xronometraji tashkil etiladi, tushumlarning pasayib ketishi sabablari aniqlanadi va qoʻshimcha mablagʻlar tushumlari boʻyicha zarur choralar koʻriladi.
17. Davlat soliq xizmati organlari xodimlari bozorlar va savdo komplekslari hududida faoliyat yuritayotgan tadbirkorlardan tushadigan tushumlarni qamrab olish boʻyicha quyidagi choralarni amalga oshiradilar:
bir martalik yigʻimlar, ijara toʻlovlari va koʻrsatilgan xizmatlar uchun toʻlovlarning undirilishi ustidan belgilangan tartibda nazorat oʻrnatadilar;
naqd pul tushumi toʻliq tushishini taʼminlash maqsadida savdo va xizmat koʻrsatish (3 tadan kam boʻlmagan) obyektlarida xronometraj tashkil etadilar;
dehqon bozorlarida qishloq xoʻjaligi mahsulotlariga sunʼiy ravishda narxlarni oshirishga yoʻl qoʻymaslik boʻyicha nazorat tadbirlarini oʻtkazadilar;
bozorlar va savdo komplekslarida sifatsiz, qalbakilashtirilgan (soxta) yoki kontrabanda tovarlarini tayyorlash va sotishga yoʻl qoʻymaslik boʻyicha nazoratni amalga oshiradilar va tekshirishlarni tashkil qiladilar.
18. Davlat soliq xizmati organlari va moliya boʻlimlari xodimlari tomonidan, shuningdek quyidagilarni aniqlash boʻyicha qoʻshma tadbirlar amalga oshiriladi:
“Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasi organlarida roʻyxatga olinmagan noturar joy obyektlarini aniqlash va keyinchalik ularni soliq solish obyekti sifatida hisobga qoʻyish;
bozorlar va savdo komplekslari hududlarida davlat roʻyxatidan oʻtmasdan faoliyat olib borayotgan jismoniy shaxslarni aniqlash hamda ularni soliq toʻlovchi sifatida hisobga qoʻyishni taʼminlash;
bozor va savdo kompleksiga tutash hududlarda avtotoʻxtash joylarini aniqlash va tuman (shahar) hokimiga avtotoʻxtash joylarini bozorlar va savdo komplekslarining tarkibiga oʻtkazish boʻyicha tegishli qaror qabul qilish toʻgʻrisida taklif kiritish.
5-bob. Yakka tartibdagi tadbirkorlardan olinadigan qatʼiy belgilangan soliq tushumlarining toʻliq tushishini taʼminlash chora-tadbirlari
19. Davlat soliq xizmati organlari va moliya boʻlimi xodimlari yakka tartibdagi tadbirkorlar tomonidan toʻlanadigan toʻlovlar tushumini nazorat qilish boʻyicha quyidagi chora-tadbirlarni amalga oshiradilar:
qatʼiy belgilangan soliq va sugʻurta badali tushishini taʼminlaydilar;
har kuni qatʼiy belgilangan soliq va sugʻurta badallaridan qarzi mavjud boʻlgan yakka tartibdagi tadbirkorlar (3 tadan kam boʻlmagan) bilan profilaktik suhbat oʻtkazadilar, shuningdek mazkur qarzlarni undirish choralarini koʻradilar;
har kuni faoliyatini vaqtincha toʻxtatgan yakka tartibdagi tadbirkorlar tomonidan noqonuniy tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanishning mavjudligi yuzasidan (3 tadan kam boʻlmagan) ularni kuzatadilar.
20. Hafta davomida davlat soliq xizmati organlari va moliya boʻlimi xodimlari:
yakka tartibdagi tadbirkorning davlat soliq xizmati organlarida hisobga qoʻyilmagan yollanma (kamida 2 nafar) xodimlarini aniqlaydilar va ularni hisobga qoʻyishni taʼminlaydilar;
faoliyatini vaqtincha toʻxtatgan (kamida 2 nafar) yakka tartibdagi tadbirkorlarning faoliyatini qayta tiklash yuzasidan koʻmaklashadilar;
soliqqa oid huquqbuzarliklarning oldini olish maqsadida yirik miqdordagi pul aylanmalarini amalga oshirayotgan yakka tartibdagi tadbirkorlarning (kamida 2 nafar) faoliyatini tahlil qiladilar;
rasmiy roʻyxatdan oʻtgan faoliyat turiga mos kelmaydigan faoliyat bilan shugʻullanuvchi yakka tartibdagi tadbirkorlarni (kamida 2 nafar) aniqlaydilar va ularga nisbatan qonunchilikda belgilangan taʼsir choralarini koʻradilar;
jami yillik daromadlari toʻgʻrisidagi deklaratsiyani belgilangan muddatlarda va tartibda davlat soliq xizmati organlariga taqdim etmagan, shuningdek ushbu daromadlari toʻgʻrisidagi deklaratsiya boʻyicha hisoblangan jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi summalarini toʻlamagan jismoniy shaxslarning roʻyxatini shakllantiradi hamda belgilangan tartibda soliq qarzini undirish va aybdor shaxslarni qonun hujjatlariga muvofiq javobgarlikka tortish choralarini koʻradi.
6-bob. Investitsiya loyihalarini va Mahalliylashtirish dasturi doirasidagi loyihalarni amalga oshirish hisobiga tushumlarni koʻpaytirishni taʼminlash chora-tadbirlari
21. Investitsiya loyihalari va ishlab chiqarishni mahalliylashtirish hisobiga mahalliy budjetlarga tushumlarni koʻpaytirish yuzasidan oʻzaro hamkorlik doirasida davlat soliq xizmati organlari va moliya boʻlimlari xodimlari tegishli yil uchun tasdiqlangan investitsiya loyihalari va Mahalliylashtirish dasturi doirasidagi loyihalarning bajarilishini nazorat qilish boʻyicha tuman (shahar) iqtisodiyot va hududlarni kompleks rivojlantirish boʻlimlariga har tomonlama koʻmaklashadilar.
22. Davlat soliq xizmati organlari va moliya boʻlimlari xodimlari investitsiya loyihalari va mahalliylashtirish loyihalarining amalga oshirilishi ustidan nazorat qilishga koʻmaklashish doirasida bir ish kuni davomida oʻrtacha 2 ta obyektlarni oʻrganadi.
23. Tuman (shahar) moliya boʻlimlari hamda iqtisodiyot va hududlarni kompleks rivojlantirish boʻlimlari investitsiya loyihalari va mahalliylashtirish loyihalarining bajarilmayotganligi, ortda qolayotganligi sabablarini oʻrganadilar va oʻrganish yakunlari boʻyicha qoloqlikning oʻrnini toʻldirish yuzasidan aniq chora-tadbirlar qabul qilish uchun tuman (shahar) hokimining birinchi oʻrinbosariga aniq takliflar kiritadilar.
24. Tuman (shahar) hokimining birinchi oʻrinbosari loyiha tashabbuskorlari, shuningdek tuman (shahar) tijorat banklari, moliya boʻlimlari, iqtisodiyot va hududlarni kompleks rivojlantirish boʻlimlari bilan birgalikda aniqlashtirilgan tarmoq jadvallarining bajarilishi, shuningdek tegishli quvvatlarning ishga tushirilishi ustidan taʼsirchan monitoring oʻrnatadi.
7-bob. Faoliyat koʻrsatmayotgan korxonalarning faoliyatini tiklash chora-tadbirlari
25. Davlat soliq inspeksiyasi xodimlari bir ish kuni davomida faoliyat koʻrsatmayotgan korxonalarga (kamida 2 ta) boradilar va oʻrganadilar hamda oʻrganish yakuni boʻyicha mazkur korxonalarning roʻyxatini tuzadilar, ularning faoliyati boʻyicha materiallarni yigʻadilar va tuman (shahar) moliya boʻlimlariga hamda iqtisodiyot va hududlarni kompleks rivojlantirish boʻlimlariga taqdim etadilar.
26. Tuman (shahar) moliya boʻlimlari hamda iqtisodiyot va hududlarni kompleks rivojlantirish boʻlimlari korxonalarning faoliyat yuritmaslik sabablarini aniqlaydilar va ular faoliyatini tiklash boʻyicha tuman (shahar) hokimining birinchi oʻrinbosariga aniq takliflar kiritadilar.
27. Tuman (shahar) hokimining birinchi oʻrinbosari korxona muassislari, shuningdek bank, iqtisodiyot va moliya organlari bilan birgalikda faoliyat koʻrsatmayotgan korxonalarning ishlab chiqarish faoliyatini tiklash chora-tadbirlarini tashkil etadilar va ularning amalga oshirilishi ustidan taʼsirchan monitoring oʻrnatadilar.
28. Tumanlar (shaharlar) moliya boʻlimlari va davlat soliq inspeksiyalari Oʻzbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasining hududiy organlariga qurilishi tugallanmagan obyektlar va foydalanilmayotgan ishlab chiqarish maydonlarining mulkdorlarini aniqlashda, keyinchalik ularning roʻyxatini shakllantirish va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Tadbirkorlarning ishlab chiqarish maydonlaridan foydalanishlarini yanada ragʻbatlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2017-yil 23-fevraldagi PQ-2796-son qarori bilan tashkil etilgan qurilishi tugallanmagan obyektlar va foydalanilmayotgan ishlab chiqarish maydonlarini xatlovdan oʻtkazish hamda aniqlash boʻyicha Idoralararo komissiyaga (keyingi oʻrinlarda Komissiya deb ataladi) kiritishda koʻmaklashadilar.
29. Tumanlar (shaharlar) davlat soliq inspeksiyalari qurilishi tugallanmagan obyektlar va foydalanilmayotgan ishlab chiqarish maydonlari mulkdorlari tomonidan investitsiya loyihasi amalga oshirilmaganligi toʻgʻrisida Komissiya xulosasi asosida:
soliq solishning soddalashtirilgan tartibini qoʻllaydigan qurilishi tugallanmagan obyektlar va foydalanilmayotgan ishlab chiqarish maydonlarining mulkdorlari — yuridik shaxslarning soliqlar hamda boshqa majburiy toʻlovlarni umumbelgilangan tartibda toʻlashga oʻtishini;
oʻzlariga tegishli qurilishi tugallanmagan obyektlar hamda foydalanilmayotgan ishlab chiqarish maydonlarining mulkdorlari — yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan mol-mulk soligʻini va yer soligʻini ikki karra oshirilgan stavka boʻyicha toʻlashlarini taʼminlaydilar.
8-bob. Past rentabelli va zarar koʻrib ishlayotgan korxonalarning moliyaviy ahvolini sogʻlomlashtirish chora-tadbirlari
30. Davlat soliq xizmati organlari xodimlari tegishli tadbirkorlik subyektlarining moliyaviy hisobotlarini tahlil qilish yakunlari boʻyicha past rentabelli va zarar koʻrib ishlayotgan korxonalarning roʻyxatini tuzadilar, ularning faoliyati boʻyicha materiallarni yigʻadilar va tuman (shahar) moliya boʻlimlari hamda iqtisodiyot va hududlarni kompleks rivojlantirish boʻlimlariga axborot taqdim etadilar.
31. Tumanlar (shaharlar) moliya boʻlimlari hamda iqtisodiyot va hududlarni kompleks rivojlantirish boʻlimlari davlat soliq inspeksiyasi tomonidan taqdim etilgan roʻyxat boʻyicha korxonalar faoliyatining past rentabelligi va zarar koʻrib ishlashi sabablarini oʻrganib, keyinchalik tuman (shahar) hokimining birinchi oʻrinbosariga ularning moliyaviy ahvolini yaxshilashni nazarda tutuvchi aniq takliflar kiritadilar.
32. Tuman (shahar) hokimining birinchi oʻrinbosari past rentabelli va zarar koʻrib ishlayotgan korxonalarning muassislari va rahbariyati, shuningdek boshqa manfaatdor tashkilotlar bilan birgalikda ularni moliyaviy sogʻlomlashtirish choralarini koʻradi.
9-bob. Debitorlik va kreditorlik qarzlarning oʻsishini qisqartirish chora-tadbirlari
33. Tumanlar (shaharlar) moliya boʻlimlari va davlat soliq inspeksiyalari tomonidan har kunlik asosida:
xoʻjalik yurituvchi subyektlarning debitorlik va kreditorlik qarzlari holati tahlil qilinadi va ularni qisqartirish boʻyicha amaliy choralar koʻriladi;
ayrim xoʻjalik yurituvchi subyektlarning Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti va davlat maqsadli jamgʻarmalari oldidagi qarzlarini qisqartirish ishlari amalga oshiriladi;
yetkazib berilgan energiya resurslari uchun toʻlovlarni toʻliq undirish va noreal qarzlar hosil boʻlishi holatlarining oldini olishga qaratilgan korxonalarning oʻzaro hisob-kitoblari tizimini yaxshilash boʻyicha takliflar ishlab chiqiladi.
34. Amalga oshirilgan ishlar natijasi boʻyicha maʼlumot va takliflar har oyda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Muddati oʻtkazib yuborilgan debitorlik va kreditorlik qarzlarni qisqartirish va budjetga toʻlovlar intizomini mustahkamlash boʻyicha Respublika komissiyasi faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisida” 2004-yil 14-apreldagi 182-son qarori bilan tashkil etilgan tegishli muddati oʻtkazib yuborilgan debitorlik va kreditorlik qarzlarni qisqartirish va budjetga toʻlovlar intizomini mustahkamlash hududiy komissiyalariga koʻrib chiqish uchun kiritiladi.
35. Tegishli muddati oʻtkazib yuborilgan debitorlik va kreditorlik qarzlarni qisqartirish va budjetga toʻlovlar intizomini mustahkamlash hududiy komissiyasi har oyda tarmoqlar va tuman (shahar)lar boʻyicha debitorlik va kreditorlik qarzlarning holatini, shuningdek tuman (shahar) hokimining birinchi oʻrinbosari takliflarini koʻrib chiqadi.
Tuman (shahar) hokimining birinchi oʻrinbosari iqtisodiyot va hududlarni kompleks rivojlantirish boʻlimlari, moliya boʻlimlari va davlat soliq inspeksiyalari bilan birgalikda debitorlik va kreditorlik qarzlarni oʻsishiga yoʻl qoʻymaslik yoʻli bilan budjet parametrlari ustidan monitoring olib boradi.
10-bob. Soliq toʻlovchilarga soliq majburiyatlarini bajarishda yordam koʻrsatish va toʻlov intizomini mustahkamlash
36. Tumanlar (shaharlar) moliya boʻlimlari va davlat soliq inspeksiyalari davlat xizmatlarini koʻrsatish yoʻli bilan, shu jumladan axborot-kommunikatsiya texnologiyalari yordamida tadbirkorlik subyektlariga soliq majburiyatlarini bajarishda yordam beradilar.
37. Soliq toʻlovchilarga soliq solish va soliq majburiyatlarining bajarilishi bilan bogʻliq boʻlgan, mavjud soliq imtiyozlari va pereferensiyalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar davlat soliq xizmati organlari xodimlari tomonidan keng tushuntirish ishlarini olib borish, ommaviy axborot vositalarida chiqishlar orqali yetkaziladi.
38. Tumanlar (shaharlar) moliya boʻlimlari va davlat soliq inspeksiyalari mahallalarda aholi va tadbirkorlik subyektlariga soliq solish masalalari yuzasidan maslahatlar beradilar, soliq tushumlari mohiyatini va soliq majburiyatlari bajarilishini tushuntiradilar.
11-bob. Vaqtinchalik nizom ijrosi yuzasidan javobgarlik va nazorat
39. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri moliya organlari va davlat soliq xizmati organlari tomonidan hudud boʻyicha amalga oshirilgan ishlarning umumlashgan maʼlumoti har kuni Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Davlat soliq qoʻmitasiga taqdim etiladi.
40. Mazkur Vaqtinchalik nizom talablari ijrosi yuzasidan javobgarlik va nazorat Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Davlat soliq qoʻmitasiga yuklatiladi.
41. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Davlat soliq qoʻmitasi har oyda mazkur Vaqtinchalik nizomning bajarilishi toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga axborot beradi.
Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 29-iyundagi 445-son qaroriga 2-ILOVA
Tumanlar (shaharlar) moliya boʻlimlari xodimlari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti daromadlar parametrlarining soʻzsiz bajarilishini taʼminlash va mahalliy budjetlarning daromadlar bazasini kengaytirish chora-tadbirlarini amalga oshirish tartibi toʻgʻrisida
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Mahalliy budjetlarni shakllantirishda joylardagi davlat hokimiyati organlarining vakolatlarini kengaytirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2017-yil 7-iyundagi PF-5075-son Farmoniga va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Mahalliy davlat hokimiyati organlarining budjet vakolatlarini kengaytirish va mahalliy budjet daromadlarini shakllantirishdagi masʼuliyatini oshirish toʻgʻrisida” 2017-yil 7-iyundagi PQ-3042-son qaroriga muvofiq mahalliy budjet daromadlari koʻrsatkichlari bajarilishini soʻzsiz taʼminlash chora-tadbirlarining moliya organlari xodimlari tomonidan bajarishga doir vazifalari va tartibini belgilaydi.
2. Tuman (shahar) hokimliklarining moliya boʻlimlari (keyingi oʻrinlarda moliya organlari deb ataladi) tomonidan mavjud rezervlarni mobilizatsiya qilish boʻyicha har kuni oʻtkaziladigan monitoringni hisobga olgan holda budjetni ijro etishga, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlangan Davlat dasturlarini barqaror moliyalashtirishning muhim omili sifatida mahalliy budjet daromadlar bazasini kengaytirishga yoʻnaltirilgan choralarni amalga oshirish taʼminlanadi.
3. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi markaziy apparatining malakali mutaxassislari har oyda joylarga borgan holda qoʻshimcha rezervlarni aniqlash va shu asosda mahalliy budjetning daromadlar bazasini kengaytirishni hisobga olgan holda, tuman (shahar) ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish dinamikasi va surʼatlaridan kelib chiqib aniqlashtirilgan prognozlarni shakllantirishda va davlat soliq xizmati organlariga yetkazishda qatnashadilar.
2-bob. Rezervlarni aniqlash va mahalliy budjetlarning daromadlar bazasini kengaytirish boʻyicha tuman moliya boʻlimlarida ishlarni tashkil etish tartibi
4. Mahalliy budjet daromadlar qismining shakllanishi masalalariga mutasaddilik qiluvchi moliya boʻlimi boshligʻining oʻrinbosari har oyda budjetga va davlat maqsadli jamgʻarmalariga soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlarning prognoz tushumlarini ishlab chiqarish dinamikasi va surʼatlarining oʻzgarishi, yangi ishlab chiqarish quvvatlarining ochilishi va soliq toʻlovchilar sonini tanqidiy baholashga asoslangan baholash koʻrsatkichlari tizimidan kelib chiqib hisob-kitob qiladi.
5. Moliya boʻlimlari mahalliy budjetning prognoz parametrlarini ishlab chiqishda tushumlarning aniqlangan qoʻshimcha manbalarini, shu jumladan tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyasi maʼlumotlar bazasida hisobda turmagan tadbirkorlik subyektlarini, shuningdek soliq solish obyektlarini ham hisobga oladi.
6. Moliya boʻlimi rahbari oyma-oy boʻlingan mahalliy budjet prognoz parametrlarini tuman (shahar) hokimlariga tasdiqlash va keyinchalik uning ijrosini taʼminlash uchun tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyalariga yetkazish uchun kiritadi.
7. Moliya boʻlimi rahbari oʻz buyrugʻi bilan har bir xodimga 5 tadan kam boʻlmagan daromadlar manbaini biriktiradi va ushbu manbalar boʻyicha tuman moliya boʻlimi xodimi tomonidan tuman (shahar) moliya boʻlimlari va tuman davlat soliq inspeksiyalari maʼlumotlar bazasi boʻyicha monitoring amalga oshiriladi.
8. Moliya boʻlimining masʼul xodimi amalga oshirilayotgan monitoring doirasida quyidagilarni amalga oshiradi:
moliya organlarining maʼlumotlar bazasini statistika organlari, Davlat xizmatlari markazlari, ichki ishlar tuman boʻlimlari va notariuslar, tabiiy gaz va elektr energiyasi yetkazib beruvchilarning maʼlumotlar bazasini taqqoslash orqali qatʼiy belgilangan soliq toʻlovchilari — yakka tartibdagi tadbirkorlarni, shuningdek ayrim turdagi tovarlar bilan chakana savdo qilish va ayrim turdagi xizmatlarni koʻrsatish huquqi uchun yigʻimning toʻliq qamrab olinishini taʼminlaydi;
jismoniy shaxslar mol-mulkining kadastr qiymatini aniqlashning toʻgʻriligini va “Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasi organlari tomonidan yer uchastkalari va mol-mulkning toʻliq hisobga olinganligini tekshirish orqali jismoniy shaxslarning mol-mulkiga solinadigan soliq va jismoniy shaxslardan olinadigan yer soligʻi tushumlarining toʻliqligini oʻrganadi;
vaqtinchalik oʻz faoliyatini toʻxtatgan soliq toʻlovchilarning faoliyatini joylarga borib oʻrganishlarda ishtirok etadi;
soliq qarzini uzish uchun maqsadli marshrutlarni ishlab chiqish va mablagʻlarni keyinchalik budjetga yoʻnaltirish maqsadida yuridik shaxslarning soliq qarzdorligi holatini oʻrganadi;
tovarlar (ishlar, xizmatlar) realizatsiyasi boʻyicha oborotlarning, ishchilar sonining, oʻrtacha ish haqining va eksport hajmining toʻliq hisobga olinishini kuzatib boradi;
faoliyat yuritayotgan korxonalarni modernizatsiya qilish va texnik qayta jihozlash va shu orqali yangi ish oʻrinlari yaratilishi munosabati bilan soliq solinadigan bazaning oʻzgarishini tahlil qiladi;
savdo komplekslari, savdo va umumiy ovqatlanish obyektlari, avtomobillarga yonilgʻi quyish va avtomobillarga kompressor vositasida gaz toʻldirish shoxobchalari faoliyatini, shuningdek davlat mulki boʻyicha eng kam ijara haqi stavkasining toʻgʻri qoʻllanishini har kuni (har haftada) tahlil qiladi.
9. Moliya organlarining masʼul xodimlari hududlarning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish dasturlari amalga oshirilishi monitoringini ham olib boradi. Monitoring qilish maqsadida moliya boʻlimi rahbari oʻzining buyrugʻi bilan har bir xodimga 10 tadan kam boʻlmagan miqdorda hududiy dasturlarni biriktiradi.
Monitoring iqtisodiyot va hududlarni kompleks rivojlantirish boʻlimlari tomonidan taqdim etilgan loyihalarning amalga oshirilishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar asosida amalga oshirilayotgan loyihalarning tarmoq jadvallari bajarilishini nazorat qilish orqali amalga oshiriladi.
10. Moliya organlarining va Davlat moliyaviy nazorati inspeksiyasi hududiy boshqarmalarining masʼul xodimlari monitoring natijalari boʻyicha tuman (shahar) hokimining birinchi oʻrinbosariga aniqlangan qoʻshimcha rezervlar toʻgʻrisida, alohida shakl boʻyicha yozma yoki elektron tarzda axborot taqdim etadilar. Ayni bir vaqtda davlat soliq inspeksiyalariga soliqlar va toʻlovlar manbalari boʻyicha aniqlangan rezervlar, soliq solish obyektlarida hisobga olinmagan soliq toʻlovchilar, shuningdek davlat roʻyxatidan oʻtmasdan faoliyatni amalga oshirayotgan tadbirkorlik subyektlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar toʻlovlarni undirish va hisobga qoʻyish choralarini koʻrish uchun yuboriladi.
11. Olib borilayotgan monitoring va tizimli tahlil natijalari asosida moliya boʻlimi rahbari tomonidan tuman (shahar) hokimining birinchi oʻrinbosariga choralar koʻrish uchun quyidagilar boʻyicha takliflar kiritiladi:
budjetga toʻlovlar boʻyicha qarzdorlikni kamaytirish hamda soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlarning yigʻiluvchanligini oshirish boʻyicha;
tumanlar budjetlarining aniqlashtirilgan prognoz parametrlarining soʻzsiz ijrosini taʼminlash va manbalar boʻyicha tushumlarni koʻpaytirishning qoʻshimcha rezervlarini aniqlash boʻyicha;
mavjud muammolarni, hududiy dasturlarni amalga oshirish boʻyicha tarmoq jadvallaridan orqada qolishlarning yoki ular bajarilmasligining oldini olish boʻyicha.
12. Moliya boʻlimining masʼul xodimi gʻaznachilik boʻlinmalari bilan birgalikda:
tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyasi tomonidan taqdim etilgan maʼlumotlar asosida budjet tashkilotlari xodimlarining mol-mulk va yer soliqlari boʻyicha qarzdorlikni jismoniy shaxslardan undirishga koʻmaklashadi;
budjet tashkilotlari xodimlari ish haqidan budjetga va davlat maqsadli jamgʻarmalariga ajratmalarning oʻz vaqtida va toʻliq toʻlanishi yuzasidan nazoratni amalga oshiradi.
13. Faoliyat yuritayotgan korxonalarni modernizatsiya qilish va texnik jihatdan qayta jihozlash, shuningdek yangi korxonalarni ishga tushirish va shu orqali yangi ish oʻrinlari yaratilishi munosabati bilan soliq solinadigan bazaning oʻzgarishini tizimli tahlil qilish uchun moliya boʻlimining masʼul xodimi statistika organlari hamda iqtisodiyot va hududlarni kompleks rivojlantirish boʻlimlari maʼlumotlari asosida yangi ishga tushirilgan va ishga tushiriladigan korxonalar boʻyicha maʼlumotlar bazasini shakllantiradi hamda soliq va boshqa majburiy toʻlovlarning prognoz summalarini hisob-kitob qiladi va ularni tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyasiga yuboradi.
14. Bozorlar daromadi, savdo va umumiy ovqatlanish tovar aylanmasi, avtomobillarga yonilgʻi quyish va avtomobillarga kompressor vositasida gaz toʻldirish shoxobchalari tushumi, shuningdek davlat mulki boʻyicha eng kam ijara haqi stavkasi kamayganda tuman (shahar) moliya boʻlimi rahbari davlat soliq inspeksiyasi rahbari bilan birgalikda tushumlar kamayishi sabablarini aniqlaydi va qoʻshimcha tushumlar boʻyicha tuman (shahar) hokimining birinchi oʻrinbosariga taklif kiritadi.
15. Foydalanilgan elektroenergiya va tabiiy gaz dinamikasini, shuningdek korxonalar tomonidan olingan kredit hajmini ularning sof tushumi va ishlayotgan xodimlar soni bilan taqqoslash orqali foydalanilgan elektroenergiya va tabiiy gaz dinamikasi saqlanib qolgan holda sof tushum hajmini va xodimlar sonini kamaytirib koʻrsatayotgan xoʻjalik yurituvchi subyektlar roʻyxati shakllanadi.
16. Tuman moliya boʻlimi rahbari yuzaga kelgan mahalliy budjetlar daromad bazasini kengaytirish boʻyicha aniqlangan rezervlar toʻgʻrisida maʼlumotlarni umumlashtiradi va tuman (shahar) hokimining birinchi oʻrinbosariga aniqlangan rezervlarni mahalliy budjetga jalb qilish uchun operativ choralar koʻrish uchun har haftada kiritadi.
3-bob. Ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish, mahalliy budjetlar daromad bazasini kengaytirish, subvensiya darajasini pasaytirish va ularni bosqichma-bosqich subvensiyadan chiqarish boʻyicha dasturlarni amalga oshirish monitoringi tartibi
17. Doimiy monitoring olib borish maqsadida tuman (shahar) moliya boʻlimi rahbari oʻzining buyrugʻi bilan har bir xodimga moliya organining masʼul javobgar xodimi tomonidan doimiy monitoring amalga oshiriladigan kamida 10 ta hududiy loyihalarni biriktiradi.
18. Moliya boʻlimlarining masʼul xodimlari hududiy dasturlarning amalga oshirilishi monitoringini quyidagilar orqali amalga oshiradi:
loyihalarning amalga oshirilishi toʻgʻrisida iqtisodiyot va hududlarni kompleks rivojlantirish boʻlimlari tomonidan taqdim etilgan maʼlumotlar boʻyicha soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlar tushumini tahlil qilish;
boʻsh turgan obyektlar xatlovini oʻtkazish va tuman (shahar) hokimining birinchi oʻrinbosariga avval xususiylashtirilgan va boʻsh turgan korxonalar boʻyicha xulosalar taqdim etish;
zarar koʻrib ishlayotgan iqtisodiy nochor korxonalar va ishlamayotgan korxonalarning iqtisodiy holatini oʻrganish va ularni sogʻlomlashtirish yuzasidan takliflar tayyorlash.
19. Monitoring natijalari boʻyicha bajarilishi orqada qolayotgan yoki tarmoq jadvallari bajarilmayotgan loyihalar boʻyicha tuman (shahar) hokimining birinchi oʻrinbosariga mavjud muammolarni bartaraf etish boʻyicha tahliliy maʼlumot va taklif taqdim etiladi.
4-bob. Mahalliy budjetlar xarajatlarining shakllantirilishi va bajarilishi monitoringi tartibi
20. Monitoring maqsadida tuman (shahar) moliya boʻlimi va gʻaznachilik boʻlimlari rahbarlari oʻzlarining buyruqlari bilan har bir masʼul xodimiga moliya organi va gʻaznachilik boʻlimlarining masʼul xodimi tomonidan doimiy monitoring amalga oshiriladigan kamida 10 ta budjet tashkiloti va budjet mablagʻlari oluvchilarini biriktiradi.
21.Mahalliy budjetning xarajatlar qismi boʻyicha moliya boʻlimi rahbarining oʻrinbosari va gʻaznachilik boʻlinmasi rahbari tegishli budjet parametrlarining soʻzsiz bajarilishini, mahalliy budjetlar xarajatlarining sifatli rejalashtirilishini va oʻz vaqtida moliyalashtirilishini taʼminlaydi.
22. Moliya boʻlimlarining va gʻaznachilik boʻlinmalarining masʼul xodimlari:
budjet tashkilotlari tomonidan ish haqini, yagona ijtimoiy toʻlovni toʻlashga oʻz vaqtida buyurtma taqdim etilishini taʼminlaydilar;
budjet tashkilotlari xarajatlarini budjet tashkilotlari faoliyatini masofaviy va joyiga borib oʻrganish orqali har kunlik monitoringni amalga oshiradilar;
budjet tashkilotlarining tarmoq, kontingent, shtatlar jadvali va moliyaviy hisobotlari koʻrsatkichlarini tahlil qiladi va kam samarali xarajatlarni optimillashtirishni amalga oshiradilar;
budjet tashkilotlarining tovarlar (ishlar, xizmatlar) ishlab chiqarilishi va realizatsiyasidan daromadlar tushumini tahlil qiladilar;
mol-mulkni, boʻsh turgan joylar, binolar va vaqtincha foydalanilmayotgan qurilmalar va asbob-uskunalarni ijaraga berishdan tushumlarning budjetdan tashqari jamgʻarmalarga oʻz vaqtida va toʻliq tushishini joylarga borib oʻrganadilar;
qoʻshimcha moliyalashtirishga va oʻzini oʻzi moliyalashtirishga oʻtgan budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari daromadlari toʻgʻri shakllantirilganligini tahlil qiladilar;
kommunal xizmatlarini hisoblash asboblari mavjudligini xatlovdan oʻtkazish, shuningdek budjet tashkilotlariga tovarlar (ishlar, xizmatlar) yetkazib beruvchilar bilan solishtirma dalolatnomalar mavjudligini, xarajatlarning oʻz vaqtida amalga oshirilishini oʻrganish orqali budjet tashkilotlarida debitorlik va kreditorlik qarzdorlikning oshishini bartaraf etadilar.
23. Moliya boʻlimlari va gʻaznachilik boʻlinmalarining masʼul xodimlari amalga oshirilgan ishlar natijalari boʻyicha budjet tashkilotlari rahbarlari nomiga tegishli choralar koʻrish uchun taqdimnoma tayyorlaydilar.
24. Moliya boʻlimi rahbari har oyda mahalliy budjetlar xarajatlarining ijrosi va shakllantirilishi monitoringi natijalari boʻyicha takliflar tayyorlaydi va tuman (shahar) hokimining birinchi oʻrinbosariga tegishli takliflar, shu jumladan budjet tashkilotlarining boʻsh turgan va vaqtincha foydalanilmayotgan obyektlari boʻyicha keyinchalik ularni xoʻjalik yurituvchi subyektlarga ijaraga berish uchun maʼlumotlar taqdim etadi.
Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 29-iyundagi 445-son qaroriga 3-ILOVA
Tumanlar (shaharlar) davlat soliq inspeksiyalari xodimlari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetining daromadlar parametrlarining soʻzsiz bajarilishini taʼminlash va mahalliy budjetlarning daromadlar bazasini kengaytirish chora-tadbirlarini amalga oshirish tartibi toʻgʻrisida
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Mahalliy budjetlarni shakllantirishda joylardagi davlat hokimiyati organlarining vakolatlarini kengaytirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2017-yil 7-iyundagi PF-5075-son Farmoni va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Mahalliy davlat hokimiyati organlarining budjet vakolatlarini kengaytirish va mahalliy budjet daromadlarini shakllantirishdagi masʼuliyatini oshirish toʻgʻrisida” 2017-yil 7-iyundagi PQ-3042-son qaroriga muvofiq mahalliy budjet daromadlari koʻrsatkichlarini soʻzsiz bajarilishida davlat soliq xizmati organlarining vazifalarini belgilaydi va birgalikdagi harakatlarini tartibga soladi.
2. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi (keyingi oʻrinlarda DSQ deb ataladi) asosiy eʼtiborni soliq toʻlovchi — jismoniy va yuridik shaxslar faoliyatini joyiga chiqib nazoratini amalga oshiruvchi mansabdor shaxslarga har kuni yoʻriqnoma oʻtkazish, lavozim vakolatlarini shaxsiy boylik orttirish maqsadida suiisteʼmol qilinishi, shuningdek qisqa muddatli tekshirishlar oʻtkazish va naqd pul tushumi kelib tushishining xronometrajida funksional majburiyatlarga rioya etmaslik holatlarini bartaraf etish va amaldagi qonunchilik doirasida qatʼiy jazolashlarni oʻz ichiga qamrab oluvchi korrupsiyaga qarshi kurashish chora-tadbirlarini ishlab chiqish va amalga oshirishga qaratgan holda davlat soliq xizmati organlari xodimlarining shaxsiy masʼuliyati yuzasidan nazoratni kuchaytirish va oshirish choralarini taʼminlaydi.
3. DSQ organlarining toʻliq yagona integratsiyalashtirilgan axborot resurs maʼlumotlar bazasini shakllantirishni hamda uning soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlar, soliq toʻlovchilar va soliq solish obyektlari boʻyicha axborotlarni yigʻish asosida yangilanishini taʼminlaydi.
4. DSQ Moliya vazirligi bilan birgalikda har bir hisobot davri yakunlari boʻyicha qoʻshimcha manbalarni izlash va buning asosida har bir tuman (shahar)ning oʻziga xos xususiyati va imkoniyatidan kelib chiqqan holda mahalliy budjet daromadlari bazasini kengaytirish yoʻli bilan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti daromadlari parametrlarining bajarilishi boʻyicha hududiy moliya va soliq organlari faoliyatini tanqidiy tahlil qiladi.
2-bob. Jismoniy shaxslar faoliyatini nazorat qilish hisobiga soliq tushumlarini koʻpaytirish
5. Jismoniy shaxslar tomonidan mulk soligʻi va yer soligʻi toʻlanishining nazorati boʻyicha tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyasi xodimlari kun davomida oʻrtacha 25 ta obyektga boradilar va shu bilan birga:
uy-joylarga mulk huquqlarini oʻz vaqtida koʻchmas mulkka egalikni davlat roʻyxatidan oʻtkazish organlarida rasmiylashtirilganligi yuzasidan kadastr hujjatlarining mavjudligini aniqlashtiradilar va Oʻzbekiston Respublikasi Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasining (keyingi oʻrinlarda “Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasi deb ataladi) hududiy organlariga maʼlumot kiritadi;
soliq obyektlarini baholash va qayta baholash ishlarini nazorat qiladilar, zarur holatlarda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1995-yil 29-dekabrdagi 478-son qarori bilan tasdiqlangan Nizomning 3-bandiga muvofiq “Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasining hududiy organlariga soʻrovnoma yuboradilar;
mol-mulk obyektlari va yer uchastkalariga hisoblangan budjetga toʻlanadigan soliqlar summasi haqida fuqarolarni (toʻlov xabarnomasi orqali) xabardor qiladilar;
soliqlarni belgilangan muddatlarda toʻlash va muddatida toʻlanmagan taqdirda soliq qarzdorligini majburiy undirish choralari qoʻllanilishi boʻyicha tushuntirishlar olib boradilar, vakolatli organlar bilan birgalikda majburiy undiruvni soliq toʻlovchining mol-mulkiga qaratish choralarini koʻradilar;
yer soligʻini muntazam ravishda toʻlamaslik holatlarida, Oʻzbekiston Respublikasi Yer kodeksining 36-moddasiga muvofiq, yer uchastkasiga egalik qilish huquqini toʻxtatish toʻgʻrisida tuman (shahar) hokimiga talabnoma kiritadilar.
6. Tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyasi xodimlari yakka tartibdagi tadbirkorlar boʻyicha:
qatʼiy belgilangan soliq va fuqarolarning budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallari tushumini taʼminlaydi;
har kuni qatʼiy belgilangan soliq va fuqarolarning budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallaridan qarzi mavjud boʻlgan (3 nafardan kam boʻlmagan) yakka tartibdagi tadbirkorlar bilan uchrashuvlar oʻtkazadi, shuningdek soliq qarzini undirish choralarini koʻradi;
har kuni faoliyatini vaqtincha toʻxtatgan (3 nafardan kam boʻlmagan) yakka tartibdagi tadbirkorlarning faoliyatini, noqonuniy tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirishi boʻyicha kuzatuv olib boradi;
noqonuniy tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirayotgan (4 nafardan kam boʻlmagan) jismoniy shaxslarni aniqlash va ularga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasi Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksining 176-moddasida belgilangan maʼmuriy choralarni qoʻllash boʻyicha nazorat tadbirlarini oʻtkazadi va ularning davlat roʻyxatidan oʻtkazilishini taʼminlaydi.
7. Tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyasi xodimlari hafta davomida:
faoliyatini vaqtincha toʻxtatgan (2 nafardan kam boʻlmagan) yakka tartibdagi tadbirkorlarni faoliyatini qayta tiklash va yakka tartibdagi tadbirkorlar tomonidan yollangan (2 nafardan kam boʻlmagan) ishchilarni davlat soliq inspeksiyalarida roʻyxatdan oʻtkazish choralarini koʻradilar;
yirik miqdordagi aylanmalarini amalga oshirayotgan hamda roʻyxatdan oʻtgan faoliyat turi bilan haqiqatda amalga oshirayotgan faoliyat turi mos kelmaydigan (2 nafardan kam boʻlmagan) yakka tartibdagi tadbirkorlar boʻyicha tahlillar oʻtkazadilar.
8. Tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyasi xodimlari:
davlat soliq xizmati organlariga yilning 1-apreliga qadar, ikki yoki undan koʻp manbadan daromadlari toʻgʻrisida maʼlumotlar koʻrsatilgan jami yillik daromadi toʻgʻrisidagi deklaratsiyani taqdim etmagan jismoniy shaxslar, shuningdek hisoblangan soliq summalarini yilning 1-iyuniga qadar toʻlamagan jismoniy shaxslar roʻyxatini shakllantiradilar;
soliq deklaratsiyasini oʻz vaqtida taqdim etmaganlik uchun maʼmuriy choralar qoʻllash bayonnomasini tuzadilar va materiallarni belgilangan tartibda tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyasining maʼmuriy amaliyot boʻlimiga taqdim etadilar;
tadbirkorlik faoliyatiga doir qism boʻyicha yakka tartibdagi tadbirkorlarga soliq qarzdorligini toʻlash boʻyicha talabnomalar yuboradilar va qonunchilikka muvofiq majburiy undirish choralarini koʻradilar;
mol-mulkni ijaraga beruvchi shaxslarni aniqlaydilar, ularni hisob qoʻyishni amalga oshiradilar, deklaratsiya topshirilishi va jismoniy shaxslarning daromadlariga hisoblangan soliqni undirishni taʼminlaydilar;
ijaraga berilgan noturar obyektlar, shuningdek 12 oy davomida ikki martadan ortiq sotilgan turar joylar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni shakllantiradilar.
Turar va noturar joylarni noqonuniy ijaraga topshirish holatlari aniqlanganda, ushbu jismoniy shaxslarga nisbatan maʼmuriy javobgarlikni qoʻllash toʻgʻrisida bayonnoma rasmiylashtiriladi va tegishli soliqlar undiriladi.
3-bob. Kameral nazorat hisobiga mahalliy budjetlarning daromadlar bazasini kengaytirish
9. Tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyasi xodimi:
taqdim etilgan soliq hisobotlarini qabul qiladi va oʻrganadi, soliq hisoboti belgilangan shaklda taqdim etilmagan taqdirda Soliq kodeksining 45 va 46-moddalariga muvofiq soliq hisobotlarini soliq toʻlovchiga belgilangan tartibda qaytaradi;
hisobot davri yakunlangandan keyin uch kun ichida soliq hisobotlarini oʻz vaqtida taqdim etmagan soliq toʻlovchilar roʻyxatini shakllantiradi;
Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 96-moddasiga asosan soliq yoki moliyaviy hisobotlarni oʻz vaqtida taqdim etmagan soliq toʻlovchilarning banklardagi hisobvaraqlari boʻyicha operatsiyalarni toʻxtatib turish choralarini koʻradi. Soliq toʻlovchi tomonidan xato va kamchiliklar bartaraf etilgandan soʻng toʻxtatilgan bank hisobvaraqlari bir kun ichida qayta tiklanadi;
soliq hisobotlarining oʻz vaqtida taqdim etilmaganligi yuzasidan Oʻzbekiston Respublikasi Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksining 175-moddasiga asosan maʼmuriy bayonnoma tuzadi.
10. Tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyasi xodimi:
mavjud maʼlumotlarga asosan alohida reja jadval asosida kameral nazorat oʻtkazadi (choraklik hisobotlar boʻyicha har 3 oyda, yillik soliq va moliyaviy hisobotlar boʻyicha keyingi yilning 1-mayiga qadar);
moliyaviy va soliq hisobotlari toʻldirilishining toʻgʻriligini, tovarlar (ishlar, xizmatlar)ni realizatsiya qilishdan sof tushum, shuningdek soliq stavkalarini, imtiyoz olish huquqining asoslari toʻgʻriligini oʻrganadi;
nol koʻrsatkich bilan taqdim etilgan hisobotlarini, soliq summalarining kamayish sabablarini oʻtgan yil bilan solishtirib oʻrganadi;
soliq hisobotlarini mavjud tashqi manba (sof tushum, banklarga inkassatsiya qilingan naqd pul summasi) maʼlumotlari bilan toʻgʻri taqdim etilishini oʻrganadi va tahlil qiladi;
soliq hisobotlari koʻrsatkichlarini banklar, Davlat bojxona qoʻmitasi, Ichki ishlar vazirligi va boshqa tashkilotlar tomonidan taqdim etiladigan maʼlumotlar bilan solishtiradi.
11. Tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyasi xodimlari oʻz vakolati doirasida:
vazirlik va idoralar bilan aniqlashtirilgan maʼlumotlar olish uchun oʻzaro hamkorlikni belgilangan tartibda amalga oshiradilar;
kameral nazoratni amalga oshirish chogʻida aniqlangan tafovutlar va xatolar toʻgʻrisida keyinchalik tegishli tuzatishlar kiritishni talab qilib Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 70-moddasiga muvofiq soliq toʻlovchini xabardor qiladilar;
taqdim etilgan soliq hisobotiga oʻn kun muddatda tuzatish kiritish haqidagi talabnomaning oʻz muddatida bajarilishi nazoratini yuritadilar;
soliq toʻlovchi tomonidan soliq va (yoki) moliyaviy hisobot, kameral nazorat natijalari yuzasidan tafovutlarning asoslari yoxud aniqlashtirilgan soliq hisoboti belgilangan muddatda taqdim etilmagan holatlarda soliq toʻlovchi-yuridik shaxslarning bank hisobvaraqlari boʻyicha operatsiyalarni toʻxtatib turadilar.
12. Kameral nazorat natijasida aniqlangan tafovutni bartaraf etmagan va aniqlashtirilgan soliq hisobotini belgilangan muddatlarda taqdim etmagan korxona mansabdor shaxslariga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasi Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksining 175-moddasiga asosan javobgarlik choralari qoʻllaniladi.
13. Kameral nazorat natijalari boʻyicha tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyalari xodimlari soliq toʻlovchi tomonidan taqdim etiladigan axborotning ishonchliligini hamda soliq toʻlovchining hisobotlarida aks ettirilgan soliq va bojxona imtiyozlarini qoʻllashning qonuniyligini tasdiqlash uchun joyiga borgan holda mavzuli ekspress-oʻrganishlarni amalga oshiradilar.
4-bob. Yuridik shaxslarning moliyaviy faoliyatini tahlil qilish hisobiga mahalliy budjet daromadlar bazasini kengaytirish
14. Daromadlarning prognoz koʻrsatkichlarini bajarish maqsadida, moliyaviy faoliyatni tahlil qilish, debitor qarzdorlikni oʻrganish hamda hisoblangan soliqlar va boshqa majburiy ajratmalarni undirish uchun har bir xodimga korxonalar biriktiriladi.
15. Korxona va tashkilotlarga biriktirilgan tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyasi xodimlari:
Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 59-moddasiga muvofiq, hisobvaraqlariga oʻz vaqtida toʻlov topshiriqnomalarini qoʻymagan korxona va tashkilotlarning mansabdor shaxslariga nisbatan maʼmuriy jazo choralarini qoʻllaydilar;
fermer xoʻjaliklari tomonidan realizatsiya qilingan mahsulotdan tushgan pul mablagʻlarini hisobvaraqlariga kirim qilinishi, mazkur mablagʻlarni hisoblangan soliqlarni toʻlashga toʻliq yoʻnaltirilishi ustidan nazoratni amalga oshiradilar;
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Jamgʻarib boriladigan pensiya tizimini takomillashtirish va texnika bilan jihozlash borasidagi qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2005-yil 28-iyundagi PQ-110-son qaroriga muvofiq, oʻz vaqtida “Xalq banki” ATBga reyestrlarni taqdim etmagan korxonalarning mansabdor shaxslariga nisbatan maʼmuriy jazo choralarini qoʻllaydilar.
16. Tuman (shahar) hududida yuridik shaxslarning boʻsh turgan bino va inshootlari boʻyicha tuman (shahar) hokimining oʻrinbosari va boshqa organlar bilan birgalikda mazkur binolarni tadbirkorlik subyektlariga berish ishlarini tashkil etadilar.
17. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 3-iyuldagi 327-son qarori bilan tasdiqlangan “Moliya-xoʻjalik faoliyatini amalga oshirmayotgan va qonunchilikda belgilangan muddatlarda oʻzlarining ustav jamgʻarmalarini shakllantirmagan korxonalarni tugatish tartibi toʻgʻrisida”gi Nizomga muvofiq ushbu korxonalarning faoliyatini qayta tiklash yoki ularni tugatish choralari koʻriladi.
18. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Tadbirkorlik subyektlarini ixtiyoriy tugatish va ularning faoliyatini toʻxtatish tartibini takomillashtirish toʻgʻrisida” 2007-yil 27-apreldagi PQ-630-son qaroriga muvofiq, tugatish istagini bildirgan korxona va tashkilotlarning moliyaviy — xoʻjalik faoliyatini yakuniy tekshiruvdan oʻtkazish va qoʻshimcha hisoblangan soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlarni undirish choralari koʻriladi.
5-bob.Chakana savdo va xizmatlar koʻrsatish sohasida tadbirlar oʻtkazish hisobiga mahalliy budjet daromadlar bazasini kengaytirish
19. Naqd pulda hisob-kitoblarni amalga oshiruvchi tadbirkorlik subyektlari faoliyatini tizimli nazorat qilib borish maqsadida har bir subyektga joyiga borgan holda kunlik monitoring oʻtkazib borish uchun davlat soliq xizmati organlari va tijorat banklarining masʼul xodimlari biriktiriladi.
20. Davlat soliq xizmati organlari va tijorat banklaridan biriktirilgan masʼul xodimlari:
chakana savdo va xizmatlar koʻrsatish sohasi korxonalarining rahbarlari va xodimlari bilan naqd pul tushumlarining toʻliq topshirilishi yuzasidan profilaktik suhbat oʻtkazadilar;
nazorat-kassa mashinalarini roʻyxatga olish jarayonida tadbirkorlik subyektlari bilan naqd pul tushumlarini topshirish boʻyicha qonun hujjatlarida belgilangan talablar va ularni buzganlik uchun javobgarlik choralari toʻgʻrisida alohida profilaktik suhbat oʻtkazadilar;
chakana savdo va xizmatlar koʻrsatish sohasidagi noturar binolarga hisoblangan mol-mulk soligʻi va yer soliqlarini undirish boʻyicha amaliy yordam koʻrsatadilar;
noqonuniy ravishda tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanish holatlari aniqlanganda, belgilangan tartibda nazorat va profilaktik tadbirlar oʻtkazadilar;
qonun buzilish faktlari toʻgʻrisidagi jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari asosida, tekshirishlarni muvofiqlashtirish boʻyicha vakolatli organ bilan kelishgan holda tadbirkorlik subyektlarida tekshirish oʻtkazadilar;
tadbirkorlik subyektlarida oʻtkazilgan tekshirishlar natijasida qabul qilingan qarorlar asosida qoʻllanilgan moliyaviy jarimalarni undirish choralarini koʻradilar;
belgilangan muddatlarda moliyaviy jarimalarni ixtiyoriy ravishda toʻlamagan taqdirda tegishli choralarni koʻrish uchun iqtisodiy sudga daʼvo arizasi kiritadilar;
soliq tekshiruvi oʻtkazish davomida noqonuniy ravishda xodimlarni yollash va ish haqi berish holatlarini aniqlaydilar hamda ularni bartaraf etish boʻyicha tegishli choralar koʻradilar.
6-bob. Mahalliy budjet daromadlar bazasini bozorlar va savdo komplekslari boʻyicha tadbirlar hisobiga kengaytirish
21. Davlat soliq xizmati organlari xodimlari tomonidan:
belgilangan tartibda har kuni, avtomatlashtirilgan bank tizimi orqali kelib tushadigan bir martalik toʻlovlar, ijara toʻlovlari va boshqa tushumlarning toʻliq kelib tushishini taʼminlash maqsadida, bozor va savdo komplekslaridagi savdo qilish joylarining toʻliq bandligi monitoringi oʻtkaziladi;
bozorlar va savdo komplekslarida naqd pul tushumi kelib tushishi pasaygan taqdirda xronometraj oʻtkazish tashkillashtiriladi va tushumlarning pasayib ketish sabablari aniqlanadi hamda qoʻshimcha mablagʻlar tushumlari boʻyicha zarur choralar koʻriladi;
tadbirkorlar va jismoniy shaxslarda tegishli hujjatlarning mavjudligi boʻyicha kundalik monitoring olib boriladi;
har kuni, naqd pul tushumining toʻliq kelib tushishini taʼminlash maqsadida savdo va xizmat koʻrsatish obyektlarida xronometrajlar tashkillashtiriladi va soliqqa tortish bazasini kengaytirish choralari koʻriladi;
dehqon bozorlarida qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qimmatlashgan narxlarda sotishning oldini olish boʻyicha nazorat choralari oʻtkaziladi;
bozorlarda qalbaki, sifatsiz mahsulotlarni tayyorlash va sotishga yoʻl qoʻymaslik yuzasidan nazorat amalga oshiriladi va tekshiruvlar tashkil etiladi;
yakka tartibdagi tadbirkorlarning keyingi faoliyatini oʻrganish amalga oshiriladi hamda kuzatuv dalolatnomalari tuziladi va noqonuniy tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanish holatlari aniqlanganda tekshirishlar tashkil etiladi;
jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari qonun hujjatlarida belgilangan tartibda koʻrib chiqiladi.
7-bob. Soliq toʻlovchilarga amaliy yordam koʻrsatish va toʻlov intizomini taʼminlash yoʻli bilan mahalliy budjet daromadlar bazasini kengaytirish
22. Tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyalari xodimlari:
yuridik va jismoniy shaxslarni hisobga qoʻyishda ular bilan profilaktik suhbat olib boradilar va ularni soliq majburiyatlari bilan tanishtiradilar;
har oyda kamida ikki marta tadbirkorlik subyektlariga imtiyozlar va preferensiyalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni mahalliy ommaviy axborot vositalari orqali yetkazadilar;
mahallalarda fuqarolar oʻrtasida soliq majburiyatlarining bajarilishi yuzasidan har kuni tushuntirish oʻtkazadilar;
aniqlangan huquqbuzarliklar va ular boʻyicha koʻrilgan choralar haqida ommaviy axborot vositalarida har oyda kamida bir marta chiqishlar tashkil etadilar;
har oyda kamida bir marta Oʻzbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasi, Davlat xizmatlari markazlari va boshqa organlar bilan birgalikda yoshlar, ayniqsa kasb-hunar kollejlari bitiruvchilari uchun “Tadbirkorlik soati” tadbirlarini tashkil etadilar.
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Toshkent sh.,
2017-yil 29-iyun,
445-son
Кабинета Министров Республики Узбекистан
Постановление
ВРЕМЕННОЕ ПОЛОЖЕНИЕ
ПОЛОЖЕНИЕ
ПОЛОЖЕНИЕ
О мерах по организации работ по выявлению резервов расширения доходной базы местных бюджетов
Во исполнение указов Президента Республики Узбекистан от 7 февраля 2017 года № УП-4947 « О Стратегии действий по дальнейшему развитию Республики Узбекистан » и от 7 июня 2017 года № УП-5075 « О мерах по расширению полномочий органов государственной власти на местах в формировании местных бюджетов », а также в целях расширения доходной базы местных бюджетов и привлечения дополнительных средств для реализации новых социальных проектов Кабинет Министров постановляет:
1. Утвердить:
Временное положение о порядке регулирования деятельности и взаимодействия финансовых органов и органов государственной налоговой службы, а также органов исполнительной власти на местах по совершенствованию работ, направленных на увеличение поступлений в Государственный бюджет Республики Узбекистан и расширение налогооблагаемой базы (далее — Временное положение), согласно приложению № 1;
Положение о порядке реализации работниками финансовых отделов районов (городов) мер по безусловному обеспечению выполнения параметров доходов Государственного бюджета Республики Узбекистан и расширению доходной базы местных бюджетов согласно приложению № 2;
Положение о порядке реализации работниками государственных налоговых инспекций районов (городов) мер по безусловному обеспечению выполнения параметров доходов Государственного бюджета Республики Узбекистан и расширению доходной базы местных бюджетов согласно приложению № 3.
Возложить ответственность за безусловное выполнение требований Временного положения на Министерство финансов и Государственный налоговый комитет Республики Узбекистан.
2. Министерству финансов и Государственному налоговому комитету Республики Узбекистан обеспечить реализацию мер, направленных на выполнение параметров доходов Государственного бюджета Республики Узбекистан, а также расширение доходной базы местных бюджетов, как важнейшего фактора устойчивого финансирования государственных целевых программ, с учетом осуществления ежедневного мониторинга по мобилизации имеющихся ресурсов.
3. Установить порядок, в соответствии с которым в рамках Временного положения первые заместители Председателя Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимов областей, районов (городов) совместно с органами государственной налоговой службы, финансовыми и другими соответствующими органами на местах, а также коммерческими банками обеспечивают скоординированное осуществление деятельности по безусловному выполнению параметров доходов Государственного бюджета Республики Узбекистан путем изыскания дополнительных резервов и расширения на этой основе доходной базы местного бюджета, исходя из специфики и потенциала каждого района (города).
4. Министерству финансов Республики Узбекистан ежемесячно направлять на места квалифицированных специалистов из центрального аппарата министерства для изыскания дополнительных резервов расширения доходной базы бюджетов Республики Каракалпакстан, местных бюджетов и последующего доведения до органов государственной налоговой службы уточненных на этой основе прогнозов налоговых поступлений, с учетом динамики и тенденций социально-экономического развития территорий.
5. Государственному налоговому комитету Республики Узбекистан усилить меры по повышению персональной ответственности работников органов государственной налоговой службы, обратив особое внимание на обеспечение:
разработки и реализации антикоррупционных мер, включающих проведение ежедневных инструктажей должностных лиц, осуществляющих с выездом на место контроль за деятельностью налогоплательщиков — физических и юридических лиц;
предотвращения и строгого наказания в рамках законодательства за злоупотребление должностными полномочиями в целях личного обогащения, а также ненадлежащее выполнение функциональных обязанностей и несоблюдение требований нормативно-правовых актов при проведении краткосрочных проверок и хронометражей поступления наличной денежной выручки.
6. Министерству финансов совместно с Государственным налоговым комитетом Республики Узбекистан обеспечивать формирование полноценной, постоянно обновляемой базы данных в разрезе каждого региона и каждого налогоплательщика, видов налогов и других обязательных платежей, а также эффективное и бесперебойное взаимодействие информационных систем на уровне района (города).
7. Министерству финансов совместно с Государственным налоговым комитетом Республики Узбекистан по итогам каждого отчетного периода проводить критический анализ исполнения Временного положения, с последующим принятием строгих мер к руководителям и должностным лицам территориальных и районных (городских) подразделений органов государственной налоговой службы и финансовых органов, за срыв или самоустранение в части изыскания дополнительных резервов и расширения на этой основе доходной базы местного бюджета, вплоть до освобождения их от занимаемой должности.
8. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на заместителя Премьер-министра Республики Узбекистан Кучкарова Д.А.
ПРИЛОЖЕНИЕ № 1 к постановлению Кабинета Министров от 29 июня 2017 года № 445
о порядке регулирования деятельности и взаимодействия финансовых органов и органов государственной налоговой службы, а также органов исполнительной власти на местах по совершенствованию работ, направленных на увеличение поступлений в Государственный бюджет Республики Узбекистан и расширение налогооблагаемой базы
Глава 1. Общие положения
1. Настоящее Временное положение в соответствии с Указом Президента Республики Узбекистан от 7 июня 2017 года № УП-5075 «О мерах по расширению полномочий органов государственной власти на местах в формировании местных бюджетов» и постановлением Президента Республики Узбекистан от 7 июня 2017 года № ПП-3042 «О расширении полномочий органов государственной власти на местах и повышении их ответственности за формирование доходов местных бюджетов» определяет задачи и порядок взаимодействия финансовых органов, органов государственной налоговой службы и органов исполнительной власти на местах по безусловному обеспечению выполнения параметров доходов местных бюджетов.
2. Ежемесячно квалифицированными специалистами центрального аппарата Министерства финансов Республики Узбекистан с выездом на места формируются и направляются финансовым отделам хокимиятов районов и городов (далее — финансовые отделы) на исполнение уточненные прогнозные источники доходов бюджетов с учетом результатов изыскания дополнительных резервов и расширения на этой основе доходной базы районного бюджета, исходя из динамики и тенденций социально-экономического развития района.
3. В рамках исполнения настоящего Временного положения Государственный налоговый комитет Республики Узбекистан осуществляет системный контроль и реализует меры по усилению персональной ответственности работников органов государственной налоговой службы, обращая особое внимание на разработку и реализацию антикоррупционных мер, включающих проведение ежедневных инструктажей должностных лиц, осуществляющих с выездом на место контроль за деятельностью налогоплательщиков — физических и юридических лиц, предотвращение и жесткое наказание в рамках законодательства за факты злоупотребления должностными полномочиями в целях личного обогащения, а также ненадлежащее выполнение функциональных обязанностей при проведении краткосрочных проверок.
Глава 2. Организация взаимодействия финансовых органов и органов государственной налоговой службы
4. Заместитель руководителя финансового отдела, курирующий вопросы формирования доходной части местных бюджетов, ежемесячно осуществляет расчет прогнозных поступлений налогов и обязательных платежей в Государственный бюджет Республики Узбекистан и государственные целевые фонды исходя из критериев системы оценочных показателей, основанных на динамике и тенденциях, изменений объемов производства, открытия новых производственных мощностей и критической оценки количества налогоплательщиков.
5. При разработке прогнозных параметров местного бюджета финансовые отделы также учитывают выявленные дополнительные источники поступлений, включая субъектов предпринимательства, а также объектов налогообложения, не учтенных в базе данных государственной налоговой инспекции района (города).
6. Руководитель финансового отдела ежеквартально вносит прогнозные параметры местного бюджета с разбивкой по месяцам на утверждение хокимам районов, с последующим доведением их до государственных налоговых инспекций района (города) для исполнения.
7. Взаимодействие между районными финансовыми органами и органами государственной налоговой службы организуется на основе совместного приказа финансового отдела и государственной налоговой инспекции района (города), в котором определяются направления взаимодействия, ответственные работники и формы документов, подготавливаемые по результатам взаимодействия, с приложением прогнозных параметров местного бюджета с разбивкой по месяцам.
8. Взаимодействие между районными финансовыми органами и органами государственной налоговой службы осуществляется в рамках проведения работ по обеспечению:
полноты поступлений и охвата плательщиков налога на имущество физических лиц и земельного налога с физических лиц;
полноты охвата поступлений от деятельности рынков и торговых комплексов, а также фиксированного налога с индивидуальных предпринимателей;
увеличению поступлений за счет реализации инвестиционных проектов, проектов в рамках Программы локализации;
восстановлению деятельности нефункционирующих предприятий и улучшению финансового состояния низкорентабельных и убыточных предприятий;
сокращения роста дебиторской и кредиторской задолженности и увеличению поступлений в местные бюджеты.
9. Работники районного финансового отдела и территориальных управлений Инспекции государственного финансового контроля по результатам мониторинга письменно или в электронном виде представляют первому заместителю хокима района (города) информацию о выявленных дополнительных резервах по отдельной форме. Одновременно в государственные налоговые инспекции района (города) направляются сведения о выявленных резервах в разрезе источников налогов и платежей, плательщиках, неучтенных объектах налогообложения, а также субъектах предпринимательства, осуществляющих деятельность без государственной регистрации, для принятия мер по взысканию платежей и постановке на учет.
10. На основании информации, предоставленной финансовыми отделами, государственная налоговая инспекция района (города) принимает все меры по включению в налогооблагаемую базу выявленных дополнительных источников и по принятым мерам в письменном виде или в электронной форме представляет информацию финансовому отделу по отдельной форме.
11. Для координации деятельности финансовых органов и органов государственной налоговой службы, а также других подразделений экономического комплекса первым заместителем хокима района (города) на ежедневной основе проводятся оперативные рабочие совещания для обеспечения исполнения настоящего Временного положения.
Глава 3. Меры по обеспечению полноты поступлений и охвата плательщиков налога на имущество и земельного налога с физических лиц
12. В течение рабочего дня работники органов государственной налоговой службы и финансового отдела в целях контроля уплаты налога на имущество физических лиц и земельного налога с физических лиц, посещают не менее 25 объектов.
13. В случаях выявления объектов и земельных участков физических лиц, не учтенных в районных органах Государственного комитета Республики Узбекистан по земельным ресурсам, геодезии, картографии и государственному кадастру (далее — Госкомземгеодезкадастр), государственные налоговые инспекции района (города) представляют информацию в указанные органы, для дальнейшей постановки на учет.
14. При наличии задолженности работников организаций по налогу на имущество физических лиц и земельному налогу с физических лиц государственной налоговой инспекцией района (города) формируется перечень должников и направляется в данные организации либо их вышестоящие органы для дальнейшего содействия по взысканию в установленном порядке налоговой задолженности.
Глава 4. Меры по обеспечению полноты охвата поступлений от деятельности рынков и торговых комплексов
15. Работниками органов государственной налоговой службы и финансовых отделов ежедневно проводятся наблюдение и подсчет полной занятости торговых мест продавцами на одном рынке и торговом комплексе, в целях обеспечения полноты поступления разовых сборов, арендной платы и других платежей через банковскую систему автоматизированного учета.
16. В случаях снижения поступлений с рынков работниками органов государственной налоговой службы организуется хронометраж поступления наличной денежной выручки, выявляются причины снижения поступлений и принимаются необходимые меры по обеспечению дополнительных поступлений средств.
17. Работники органов государственной налоговой службы реализуют следующие меры по охвату поступлений с предпринимателей, осуществляющих деятельность на территориях рынков и торговых комплексов:
проводят в установленном порядке контроль за взиманием разовых сборов, арендных платежей и платежей за оказываемые услуги;
организуют на объектах торговли и сферы услуг (не менее 3 ед.) мероприятия хронометража в целях обеспечения полноты поступления наличной денежной выручки;
проводят контрольные мероприятия на дехканских рынках по предотвращению искусственного завышения цен на сельскохозяйственные продукты;
осуществляют контроль и организуют проверки по предотвращению изготовления и реализации недоброкачественных, фальсифицированных (поддельных) или контрабандных товаров на рынках и торговых комплексах.
18. Работниками органов государственной налоговой службы и финансовых отделов также проводятся совместные мероприятия по выявлению:
нежилых объектов, не зарегистрированных в органах Госкомземгеодезкадастра, с обеспечением их дальнейшей постановки на учет в качестве объекта налогообложения;
физических лиц, занимающихся деятельностью на территориях рынков и торговых комплексов без государственной регистрации, с обеспечением их постановки на учет в качестве налогоплательщика;
автостоянок, расположенных на прилегающих территориях рынка или торгового комплекса, с внесением хокиму района (города) предложений о принятии соответствующего решения по передаче автостоянок в состав рынков и торговых комплексов.
Глава 5. Меры по обеспечению полноты поступлений фиксированного налога от индивидуальных предпринимателей
19. Работники органов государственной налоговой службы и финансовых отделов осуществляют следующие меры по контролю за поступлениями платежей от индивидуальных предпринимателей:
обеспечивают поступление по фиксированному налогу и страховому взносу;
ежедневно проводят профилактическую беседу с индивидуальными предпринимателями (не менее 3 ед.), имеющими задолженность по фиксированному налогу и страховым взносам, а также принимают меры по взысканию данной задолженности;
ежедневно проводят наблюдение индивидуальных предпринимателей (не менее 3 ед.), временно приостановивших деятельность, на предмет осуществления ими незаконной предпринимательской деятельности.
20. В течение недели работники органов государственной налоговой службы и финансового отдела:
выявляют наемных работников индивидуального предпринимателя (не менее 2 ед.), не учтенных в органах государственной налоговой службы, и обеспечивают их постановку на учет;
оказывают содействие по возобновлению деятельности индивидуальных предпринимателей (не менее 2 ед.), временно приостановивших деятельность;
в целях пресечения налоговых правонарушений, проводят анализ деятельности индивидуальных предпринимателей (не менее 2 ед.), осуществлявших денежные обороты в крупном размере;
выявляют индивидуальных предпринимателей (не менее 2 ед.), занимающихся деятельностью, не соответствующей официально зарегистрированным видам деятельности, и принимают в отношении них установленные законодательством меры воздействия;
формируют список физических лиц, не представивших в установленные сроки и порядке декларацию о совокупном годовом доходе в органы государственной налоговой службы, а также не уплачивающих исчисленную сумму налогов на доходы физических лиц по данным декларации о доходах, и принимают меры по взысканию налоговой задолженности и привлечению виновных лиц к ответственности в соответствии с законодательством.
Глава 6. Меры по обеспечению увеличения поступлений за счет реализации инвестиционных проектов и проектов в рамках программы локализации
21. В рамках взаимодействия по увеличению поступлений в местные бюджеты за счет инвестиционных проектов и локализации производств работники органов государственной налоговой службы и финансовых отделов оказывают всестороннее содействие отделам экономики и комплексного развития территорий района (города) по контролю за выполнением инвестиционных проектов и проектов в рамках программы локализации, утвержденных на соответствующий год.
22. В течение рабочего дня работники органов государственной налоговой службы и финансовых отделов в рамках содействия контролю за реализацией инвестиционных проектов и проектов локализации изучают в среднем по 2 объекта.
23. Финансовые отделы и отделы экономики и комплексного развития территории района (города) изучают причины невыполнения инвестиционных проектов и проектов локализации, допущенного отставания и по итогам изучения вносят конкретные предложения первому заместителю хокима района (города), для принятия конкретных мер по восполнению допущенного отставания.
24. Первый заместитель хокима района (города) совместно с инициаторами проектов, а также коммерческими банками, финансовыми отделами и отделами экономики и комплексного развития территории района (города) устанавливает действенный мониторинг за исполнением уточненных сетевых графиков, а также вводом соответствующих мощностей.
Глава 7. Меры по восстановлению деятельности нефункционирующих предприятий
25. Работники органов государственной налоговой службы в течение рабочего дня посещают и изучают состояние нефункционирующих предприятий (не менее 2 ед.) и по итогам изучения составляют перечень данных предприятий, собирают материалы по их деятельности и передают в финансовые отделы, отделы экономики и комплексного развития территории районов (городов).
26. Финансовые отделы и отделы экономики и комплексного развития территории районов (городов) выявляют причины неосуществления деятельности предприятиями и вносят конкретные предложения первому заместителю хокима района (города) по восстановлению их деятельности.
27. Первый заместитель хокима района (города) совместно с учредителями предприятий, а также банковскими, экономическими и финансовыми органами организовывает мероприятия по восстановлению производственной деятельности нефункционирующих предприятий и устанавливает действенный мониторинг за их реализацией.
28. Финансовые отделы и государственные налоговые инспекции районов (городов) содействуют территориальным органам Государственного комитета Республики Узбекистан по содействию приватизированным предприятиям и развитию конкуренции в выявлении собственников незавершенных строительством объектов и неиспользуемых производственных площадей для последующего формирования и внесения их перечней в Межведомственную комиссию по инвентаризации и выявлению незавершенных строительством объектов и неиспользуемых производственных площадей, образованной постановлением Президента Республики Узбекистан от 23 февраля 2017 года № ПП-2796 «О мерах по дальнейшему стимулированию использования предпринимателями производственных площадей» (далее — Комиссия).
29. Государственные налоговые инспекции районов (городов) на основании заключения Комиссии о необеспечение реализации собственниками незавершенных строительством объектов и неиспользуемых производственных площадей инвестиционного проекта:
переход юридических лиц — собственников незавершенных строительством объектов и неиспользуемых производственных площадей, применяющих упрощенный порядок налогообложения, на уплату налогов и других обязательных платежей в общеустановленном порядке;
обеспечивают юридических и физических лиц — собственников уплачивать за принадлежащие им незавершенные строительством объекты и неиспользуемые производственные площади налог на имущество и земельный налог по удвоенной ставке.
Глава 8. Меры по оздоровлению финансового состояния низкорентабельных и убыточных предприятий
30. Работники органов государственной налоговой службы по итогам анализа финансовой отчетности соответствующих субъектов предпринимательства составляют перечень низкорентабельных и убыточных предприятий, собирают материалы по их деятельности и представляют информацию финансовым отделам и отделам экономики и комплексного развития территорий района (города).
31. Финансовые отделы, отделы экономики и комплексного развития территорий района (города) в соответствии с представленным государственной налоговой инспекцией перечнем изучают причины низкорентабельной и убыточной деятельности предприятий, с последующим внесением конкретных предложений первому заместителю хокима района (города), предусматривающих улучшение их финансового состояния.
32. Первый заместитель хокима района (города) совместно с учредителями и руководством низкорентабельных и убыточных предприятий, а также другими заинтересованными организациями принимает меры по их финансовому оздоровлению.
Глава 9. Меры по сокращению роста дебиторской и кредиторской задолженности
33. Финансовыми отделами и государственными налоговыми инспекциями районов (городов) на ежедневной основе:
проводится анализ состояния дебиторской и кредиторской задолженности хозяйствующих субъектов, с принятием действенных мер по ее сокращению;
осуществляется работа по сокращению задолженности отдельных хозяйствующих субъектов перед Государственным бюджетом Республики Узбекистан и государственными целевыми фондами;
разрабатываются предложения по улучшению системы взаиморасчетов предприятий, направленные на обеспечение полноты сбора средств за поставленные энергоресурсы и предотвращение фактов образования нереальной задолженности.
34. Информация и предложения по результатам проделанных работ ежемесячно вносятся на рассмотрение соответствующих региональных комиссий по сокращению просроченной дебиторской и кредиторской задолженности и укреплению дисциплины платежей в бюджет, образованной постановлением Кабинета Министров Республики Узбекистан от 14 апреля 2004 года № 182 «Об организации деятельности Республиканской комиссии по сокращению просроченной дебиторской и кредиторской задолженности и укреплению дисциплины платежей в бюджет».
35. Соответствующая региональная комиссия по сокращению просроченной дебиторской и кредиторской задолженности и укреплению дисциплины платежей в бюджет ежемесячно рассматривает состояние дебиторской и кредиторской задолженности в разрезе отраслей и районов (городов), а также предложения первого заместителя хокима района (города).
Первый заместитель хокима района (города) совместно с отделами экономики и комплексного развития территорий, финансовыми отделами и государственными налоговыми инспекциями района осуществляют мониторинг за выполнением параметров бюджета путем недопущения роста дебиторской и кредиторской задолженности.
Глава 10. Оказание налогоплательщикам помощи в выполнении налоговых обязательств и укреплении платежной дисциплины
36. Финансовые отделы и государственные налоговые инспекции районов (городов) оказывают помощь субъектам предпринимательства в выполнении налоговых обязательств путем оказания им государственных услуг, в том числе с помощью информационно-коммуникационных технологий.
37. Информация, связанная с налогообложением и выполнением налоговых обязательств, об имеющихся налоговых льготах и преференциях доводится до налогоплательщиков работниками органов государственной налоговой службы посредством проведения широкой разъяснительной работы, выступлений в средствах массовой информации.
38. Финансовые отделы и государственные налоговые инспекции районов (городов) организуют в махаллях консультирование населения и предпринимателей по вопросам налогообложения, разъясняют значение налоговых поступлений и выполнение налоговых обязательств.
Глава 11. Ответственность и контроль за выполнением Временного положения
39. Финансовыми органами и органами государственной налоговой службы Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента ежедневно представляется обобщенная информация по региону о проделанной работе в Министерство финансов и Государственный налоговый комитет Республики Узбекистан.
40. Ответственность и контроль за выполнением требований настоящего Временного положения возлагается на Министерство финансов и Государственный налоговый комитет Республики Узбекистан.
41. Министерство финансов и Государственный налоговый комитет Республики Узбекистан ежемесячно информируют о выполнении настоящего Временного положения Кабинет Министров Республики Узбекистан.
ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к постановлению Кабинета Министров от 29 июня 2017 года № 445
о порядке реализации работниками финансовых отделов районов (городов) мер по безусловному обеспечению выполнения параметров доходов Государственного бюджета Республики Узбекистан и расширению доходной базы местных бюджетов
Глава 1. Общие положения
1. Настоящее Положение в соответствии с Указом Президента Республики Узбекистан от 7 июня 2017 года № УП-5075 «О мерах по расширению полномочий органов государственной власти на местах в формировании местных бюджетов» и постановлением Президента Республики Узбекистан от 7 июня 2017 года № ПП-3042 «О расширении полномочий органов государственной власти на местах и повышении их ответственности за формирования доходов местных бюджетов» определяет задачи и порядок реализации работниками финансовых органов мер по безусловному обеспечению выполнения параметров доходов местных бюджетов.
2. Финансовыми отделами хокимиятов районов и городов (далее — финансовые отделы) обеспечивается реализация мер, направленных на исполнение бюджета с учетом осуществления ежедневного мониторинга за состоянием мобилизации имеющихся резервов, а также расширения доходной базы местных бюджетов, как важнейшего фактора устойчивого финансирования государственных программ, утвержденных Президентом Республики Узбекистан.
3. Ежемесячно квалифицированные специалисты из центрального аппарата Министерства финансов Республики Узбекистан с выездом на места принимают участие в формировании предоставляемых органам государственной налоговой службы уточненных прогнозов, с учетом изыскания дополнительных резервов и расширения на этой основе доходной базы местного бюджета, исходя из динамики и тенденций социально-экономического развития района (города).
Глава 2. Порядок организации работы в финансовых отделах по выявлению резервов и расширению доходной базы местных бюджетов
4. Заместитель начальника финансового отдела, курирующий вопросы формирования доходной части местных бюджетов, ежемесячно осуществляет расчет прогнозных поступлений налогов и обязательных платежей в бюджет и государственные целевые фонды, исходя из критериев системы оценочных показателей, основанных на динамике и тенденциях, изменений объемов производства, с учетом открытия новых производственных мощностей и критической оценки количества налогоплательщиков.
5. При разработке прогнозных параметров местного бюджета финансовые отделы также учитывают выявленные дополнительные источники поступлений, включая субъектов предпринимательства, а также объекты налогообложения, не учтенные в базе данных государственной налоговой инспекции района (города).
6. Руководитель финансового отдела ежеквартально вносит прогнозные параметры местного бюджета с разбивкой по месяцам на утверждение хокимам районов (городов), с последующим доведением их до государственных налоговых инспекций района (города) для исполнения.
7. Руководитель финансового отдела своим приказом закрепляет за каждым работником не менее 5 источников доходов, по которым работником финансового отдела осуществляется мониторинг по базе данных финансовых отделов и государственных налоговых инспекций района (города).
8. Ответственный работник финансового отдела в рамках проводимого мониторинга:
обеспечивает полноту охвата индивидуальных предпринимателей — плательщиков фиксированного налога, а также сбор за право розничной торговли отдельными видами товаров и оказание отдельных видов услуг путем сопоставления базы данных финансовых органов с базами данных органов статистики, Центров государственных услуг, районных отделов внутренних дел и нотариусов, поставщиков природного газа и электроэнергии;
изучает полноту поступлений по налогу на имущество и земельному налогу физических лиц путем проверки правильности определения кадастровой стоимости имущества физических лиц и полноты учета земельных участков и имущества органами Государственного комитета Республики Узбекистан по земельным ресурсам, геодезии, картографии и государственному кадастру;
принимает участие в выездных изучениях деятельности налогоплательщиков временно приостановивших свою деятельность;
изучает состояние налоговой задолженности юридических лиц с целью проработки целевых маршрутов для их погашения и дальнейшего направления средств в бюджет;
отслеживает полноту учета оборотов по реализации товаров (работ, услуг), численности работающих, средней заработной платы и объемов экспорта;
проводит анализ изменения налогооблагаемой базы в связи с модернизацией и техническим перевооружением действующих предприятий и создаваемых при этом новых рабочих мест;
ежедневный (еженедельный) анализ деятельности торговых комплексов, объектов торговли и общественного питания, автомобильных заправочных станций и автогазонаполнительных компрессорных станций, а также правильность применения ставки минимальной арендной платы по государственному имуществу.
9. Ответственные работники финансовых органов также осуществляют мониторинг за реализацией программ социально-экономического развития регионов. В целях мониторинга руководитель финансового отдела своим приказом закрепляет за каждым работником не менее 10 региональных проектов.
Мониторинг осуществляется путем контроля за выполнением сетевых графиков реализуемых проектов на основании данных отделов экономики и комплексного развития территорий, представляющих информацию о реализации проектов.
10. Ответственные работники финансовых органов и территориальных управлений Инспекции государственного финансового контроля по результатам мониторинга письменно или в электронном виде представляют первому заместителю хокима района (города) информацию о выявленных дополнительных резервах по отдельной форме. Одновременно в государственные налоговые инспекции направляются сведения о выявленных резервах в разрезе источников налогов и платежей, плательщиках, неучтенных объектах налогообложения, а также субъектах предпринимательства, осуществляющих деятельность без государственной регистрации, для принятия мер по взысканию платежей и постановке на учет.
11. На основе проводимого мониторинга и системного анализа руководителем финансового отдела вносятся предложения первому заместителю хокима района (города) для принятия мер по:
сокращению задолженности по платежам в бюджет и повышению собираемости налогов и других обязательных платежей;
обеспечению безусловного исполнения уточненных прогнозных параметров бюджетов районов и выявлению дополнительных резервов увеличения поступлений в разрезе источников;
устранению имеющихся проблем, причин отставания или невыполнения сетевых графиков реализации региональных программ.
12. Ответственный работник финансового отдела совместно с подразделениями казначейства:
оказывает содействие во взыскании налоговой задолженности по налогу на имущество и земельному налогу с физических лиц работников бюджетных организаций на основе данных, представленных государственной налоговой инспекцией района (города);
осуществляет контроль за своевременным и полным осуществлением платежей в бюджет и отчислений в государственные целевые фонды от заработной платы работников бюджетных организаций.
13. Для проведения системного анализа изменения налогооблагаемой базы в связи с модернизацией и техническим перевооружением действующих предприятий, а также обеспечения ввода в эксплуатацию новых предприятий и создаваемых при этом новых рабочих мест ответственный работник финансового отдела на основе данных органов статистики и отделов экономики и комплексного развития территорий формирует базу данных по вновь введенным и вводимым предприятиям и рассчитывает прогнозные суммы налогов и других обязательных платежей и направляет их в государственные налоговые инспекции района (города).
14. Руководитель финансового отдела в случаях снижения доходов рынков, товарооборота торговли и общественного питания, выручки автомобильных заправочных станций и автогазонаполнительных компрессорных станций, а также минимальной арендной ставки по государственному имуществу совместно с руководителем государственной налоговой инспекции района (города) выявляет причины снижения поступлений и вносит предложение первому заместителю хокима района (города) по дополнительным поступлениям средств.
15. На основе сопоставления динамики использованной электроэнергии и природного газа, а также привлеченных предприятиями объемов кредитов с объемами их чистой выручки и численности работающих формируется перечень хозяйствующих субъектов, которые снизили объем чистой выручки и численности при сохранении динамики использованной электроэнергии и природного газа.
16. Руководитель финансового отдела еженедельно обобщает информацию о выявленных резервах по расширению доходной базы местных бюджетов и вносит ее первому заместителю хокима района (города) для принятия оперативных мер по мобилизации в местные бюджеты выявленных резервов.
Глава 3. Порядок мониторинга за ходом реализации программ по социально-экономическому развитию, расширению доходной базы местных бюджетов, снижению уровня субвенционности и поэтапному выведению их из субвенционности
17. В целях регулярного мониторинга руководитель финансового отдела своим приказом закрепляет за каждым работником не менее 10 региональных проектов, по которым ответственным работником финансового органа осуществляется постоянный мониторинг.
18. Ответственные работники финансовых отделов осуществляют мониторинг за ходом реализации территориальных программ путем:
анализа поступлений налогов и других обязательных платежей, по которым отделами экономики и комплексного развития территорий представлена информация о реализации проекта;
проведения инвентаризации пустующих объектов и представления по ее итогам заключений первому заместителю хокима района (города) по пустующим ранее приватизированным предприятиям;
регулярного изучения экономического состояния убыточных и бездействующих предприятий, с подготовкой предложений по их оздоровлению;
19. По результатам мониторинга в части проектов, по которым имеются отставания или невыполнение сетевых графиков, представляются соответствующая аналитическая информация и предложения по устранению имеющихся проблем первому заместителю хокима района (города).
Глава 4 . Порядок мониторинга за формированием и исполнением расходов местных бюджетов
20. В целях мониторинга руководители финансового отдела и казначейских подразделений своими приказами закрепляют за каждым работником не менее 10 бюджетных организаций и получателей бюджетных средств, по которым ответственными работниками финансового органа и казначейских подразделений осуществляется мониторинг.
21. Заместитель руководителя финансового отдела по расходной части местных бюджетов и руководитель казначейского подразделения обеспечивают безусловное исполнение параметров соответствующего бюджета, качественное планирование расходов местных бюджетов и своевременное их финансирование.
22. Ответственные работники финансовых отделов и казначейских подразделений:
обеспечивают своевременное представление заявок со стороны бюджетных организаций на оплату заработной платы, единого социального платежа;
осуществляют ежедневный мониторинг за расходами бюджетных организаций на основе дистанционного и выездного изучения их деятельности;
анализируют показатели сети, контингента, штатного расписания и финансовую отчетность бюджетных организаций и проводят оптимизацию малоэффективных расходов;
анализируют поступления доходов от производства и реализации товаров (работ, услуг) бюджетных организаций;
с выездом на места изучают полноту и своевременность поступлений во внебюджетные фонды бюджетных организаций средств от сдачи в аренду недвижимости, пустующих помещений, зданий и временно не используемых сооружений и оборудования;
анализируют правильность формирования внебюджетных доходов бюджетных организаций, перешедших на софинансирование и самофинансирование;
предотвращают рост дебиторской и кредиторской задолженности бюджетных организаций путем инвентаризации наличия измерительных приборов коммунальных услуг, а также изучения наличия актов сверок с поставщиками товаров (работ, услуг) бюджетным организациям, своевременное осуществление расходов и др.
23. По результатам проводимых работ ответственные работники финансовых отделов и казначейских подразделений готовят представления в адрес руководителей бюджетных организаций для принятия соответствующих мер.
24. Ежемесячно руководитель финансового отдела готовит предложения по результатам мониторинга формирования и исполнения расходов местных бюджетов и вносит первому заместителю хокима района (города) соответствующие предложения, в том числе сведения о пустующих и временно неиспользуемых объектах бюджетных организаций, для последующего предоставления в аренду хозяйствующим субъектам.
ПРИЛОЖЕНИЕ № 3 к постановлению Кабинета Министров от 29 июня 2017 года № 445
о порядке реализации работниками государственных налоговых инспекций районов (городов) мер по безусловному обеспечению выполнения параметров доходов Государственного бюджета Республики Узбекистан и расширению доходной базы местных бюджетов
Глава 1. Общие положения
1. Настоящее Положение в соответствии с Указом Президента Республики Узбекистан от 7 июня 2017 года № УП-5075 «О мерах по расширению полномочий органов государственной власти на местах в формировании местных бюджетов» и постановлением Президента Республики Узбекистан от 7 июня 2017 года № ПП-3042 «О расширении полномочий органов государственной власти на местах и повышении их ответственности за формирования доходов местных бюджетов» определяет задачи и порядок взаимодействия органов государственной налоговой службы в рамках реализации мер по безусловному обеспечению выполнения параметров доходов местных бюджетов.
2. Государственный налоговый комитет Республики Узбекистан (далее — ГНК) обеспечивает меры по усилению контроля и повышению персональной ответственности работников органов государственной налоговой службы, обратив особое внимание на разработку и реализацию антикоррупционных мер, включающих проведение ежедневных инструктажей должностных лиц, осуществляющих с выездом на место контроль за деятельностью налогоплательщиков — физических и юридических лиц, своевременное принятие действенных мер по предотвращению и жесткому наказанию в рамках действующего законодательства за факты злоупотребления должностными полномочиями в целях личного обогащения, а также ненадлежащее выполнение своих функциональных обязанностей при проведении в установленном порядке краткосрочных проверок и хронометражей поступления наличной денежной выручки.
3. ГНК обеспечивает формирование полноценной единой интегрированной информационной ресурсной базы данных органов государственной налоговой службы и ее регулярное обновление на основе сбора информации в разрезе налогов и других обязательных платежей, налогоплательщиков и объектов налогообложения.
4. ГНК совместно с Министерством финансов Республики Узбекистан по итогам каждого отчетного периода осуществляют критический анализ деятельности территориальных финансовых органов и органов государственной налоговой службы по выполнению параметров доходов Государственного бюджета Республики Узбекистан путем изыскания дополнительных резервов и расширения на этой основе доходной базы местного бюджета, исходя из специфики и потенциала районов (городов).
Глава 2. Увеличение налоговых поступлений за счет контроля деятельности физических лиц
5. В течение дня работники государственной налоговой инспекции района (города) по контролю за уплатой налога на имущество и земельного налога с физических лиц посещают в среднем 25 объектов и наряду с этим:
уточняют наличие кадастровых документов при отсутствии оформления права собственности на жилой дом в органах, осуществляющих государственную регистрацию прав на недвижимость, и вносят соответствующую информацию в районные органы Государственного комитета Республики Узбекистан по земельным ресурсам, геодезии, картографии и государственному кадастру (далее — Госкомземгеодезкадастр), для принятия соответствующих мер;
контролируют проведение оценки и переоценки объектов налогообложения, в необходимых случаях направляют запрос в территориальные органы Госкомземгеодезкадастра в соответствии с пунктом 3 Положения, утвержденного постановлением Кабинета Министров от 29 декабря 1995 г. № 478;
оповещают физических лиц (посредством платежного извещения) о причитающейся в местный бюджет сумме налогов, начисленных на объекты недвижимости и земельные участки;
проводят разъяснения по уплате налогов в установленные сроки и о применяемых мерах принудительного взыскания налоговой задолженности в случае неуплаты, совместно с компетентными органами применяют меры принудительного взыскания на имущество налогоплательщика в порядке, установленном законодательством;
вносят требование хокиму городов (районов) о прекращении права владения либо пользования земельным участком в случаях систематического невнесения земельного налога согласно статье 36 Земельного кодекса Республики Узбекистан.
6. По индивидуальным предпринимателям работники государственной налоговой инспекции района (города):
обеспечивают поступление средств по фиксированному налогу и страховым взносам граждан во внебюджетный Пенсионный фонд при Министерстве финансов Республики Узбекистан;
ежедневно проводят встречи с индивидуальными предпринимателями (не менее 3 субъектов), которые имеют задолженность по фиксированному налогу и страховому взносу граждан во внебюджетный Пенсионный фонд при Министерстве финансов Республики Узбекистан, а также принимают в установленном порядке меры по взысканию налоговой задолженности;
ежедневно проводят наблюдение по индивидуальным предпринимателям (не менее 3 субъектов), временно приостановившим деятельность, на предмет наличия осуществления ими незаконной предпринимательской деятельности;
проводят контрольные мероприятия по выявлению и применению административных мер, установленных статьей 176 Кодекса Республики Узбекистан об административной ответственности в отношении физических лиц (не менее 4 субъектов), незаконно осуществляющих предпринимательскую деятельность, и обеспечивают их государственную регистрацию.
7. В течение недели работники государственной налоговой инспекции района (города):
обеспечивают в установленном порядке постановку на учет в государственных налоговых инспекциях района (города) наемных работников индивидуального предпринимателя (не менее 2 человек) и принимают меры возобновления деятельности индивидуальных предпринимателей (не менее 2 субъектов), которые временно приостановили деятельность;
проводят анализ индивидуальных предпринимателей (не менее 2 субъектов), осуществляющих денежные обороты в крупном размере и имеющих несоответствия по показателям фактической деятельности с их официальной деятельностью.
8. Работники государственной налоговой инспекции района (города):
формируют список физических лиц, не представивших декларацию о совокупном годовом доходе в органы государственной налоговой службы не позднее 1 апреля года, о полученном годовом доходе, с указанием информации о доходах из двух и более источников, а также о физических лицах, неуплачивающих начисленную сумму налогов не позднее 1 июня года;
составляют протокол о применении мер административного взыскания за несвоевременное представление налоговой декларации и в установленном порядке передают материалы в отдел административной практики государственной налоговой инспекции района (города);
направляют требования индивидуальным предпринимателям о погашении налоговой задолженности в части предпринимательской деятельности и принимают меры по принудительному ее взысканию, в соответствии с законодательством;
выявляют лиц, сдающих в аренду недвижимость, осуществляют постановку их на учет, обеспечивают представление деклараций и взыскивают начисленный налог на доходы физических лиц;
формируют информацию о нежилых объектах, переданных в аренду, а также о физических лицах, реализовавших жилые помещения более двух раз в течение 12 месяцев.
При выявлении случаев незаконного предоставления физическими лицами в аренду жилых и нежилых помещений в отношении данных лиц оформляются протоколы о применении мер административной ответственности и взыскиваются соответствующие налоги.
Глава 3. Расширение доходной базы местного бюджета за счет камерального контроля
9. Работник государственной налоговой инспекции района (города):
принимает и изучает представленную налоговую отчетность и, в случае представления налоговой отчетности по неустановленной форме, в соответствии со статьями 45 и 46 Налогового кодекса Республики Узбекистан возвращает налоговую отчетность налогоплательщику в установленном порядке;
после окончания отчетного периода в течение трех дней формирует список налогоплательщиков, своевременно не представивших налоговую отчетность;
принимает меры по приостановлению операций по счетам налогоплательщика в банках в случае непредставления налогоплательщиком в установленный срок налоговой или финансовой отчетности, согласно статье 96 Налогового кодекса Республики Узбекистан. После исправления недостатков со стороны налогоплательщика операции по счетам налогоплательщика в банках восстанавливаются в течение одного дня;
оформляет административный протокол согласно статье 175 Кодекса Республики Узбекистан об административной ответственности за несвоевременное представление налоговой отчетности.
10. Работник государственной налоговой инспекции района (города):
проводит камеральный контроль согласно имеющимся данным по отдельному графику (по квартальной налоговой отчетности каждые 3 месяца, а по годовой налоговой и финансовой отчетности — не позднее 1 мая следующего года);
изучает правильность заполнения налоговой и финансовой отчетности, чистую выручку от реализации товаров (работ, услуг), а также правильность применения налоговых ставок, основания для использования льгот по налогам;
изучает отчетность, предоставленную с нулевым показателем, и сопоставляет причины уменьшения налогов по сравнению с прошлым годом;
изучает и анализирует правильность предоставления налоговой отчетности с имеющимися данными, представленными по внешним источникам (объем выручки с инкассированной наличной суммой в банки);
сопоставляет показатели налоговой отчетности с данными банков, Государственного таможенного комитета, Министерства внутренних дел Республики Узбекистан и других органов.
11. Работники государственной налоговой инспекции района (города) в пределах своей компетенции:
осуществляют в установленном порядке взаимодействие с министерствами и ведомствами для получения уточненных данных;
сообщают налогоплательщику о выявленных противоречиях и ошибках в ходе проведения камерального контроля с требованием внести соответствующие исправления в соответствии со статьей 70 Налогового кодекса Республики Узбекистан;
ведут контроль за своевременным исполнением требований о внесении исправлений в представленную налоговую отчетность в десятидневный срок;
приостанавливают операции по банковским счетам налогоплательщиков-юридических лиц в случае непредставления в установленный срок налогоплательщиком налоговой и (или) финансовой отчетности, обоснования расхождений либо уточненной налоговой отчетности по результатам камерального контроля.
12. По результатам камерального контроля в отношении должностных лиц организаций, не устранивших недостатки и не представивших уточненную налоговую отчетность в установленные сроки, применяются меры ответственности в соответствии со статьей 175 Кодекса Республики Узбекистан об административной ответственности.
13. По результатам камерального контроля работники государственной налоговой инспекции района (города) осуществляют тематические экспресс-изучения с выходом на места для подтверждения достоверности предоставленной информации налогоплательщиком и правомерности применения налоговых и таможенных льгот, отраженных в отчетах налогоплательщика.
Глава 4. Расширение доходной базы местного бюджета за счет проведения анализа финансовой деятельности юридических лиц
14. В целях обеспечения исполнения прогнозных показателей доходов за каждым работником закрепляются организации для проведения анализа финансовой деятельности, изучения дебиторской задолженности, а также взыскания начисленных сумм налогов и других обязательных платежей.
15. Работники государственной налоговой инспекции района (города), закрепленные за организациями:
применяют меры административного взыскания к должностным лицам организаций за несвоевременное выставление на расчетный счет платежных поручений согласно статье 59 Налогового кодекса Республики Узбекистан;
осуществляют контроль за поступлением на расчетный счет денежных средств от реализации продукции со стороны фермерских хозяйств с направлением данных средств на оплату начисленных налогов;
применяют меры административного взыскания в отношении должностных лиц организаций за несвоевременное предоставление в АКБ «Народный банк» реестров в соответствии с постановлением Президента Республики Узбекистан от 28 июня 2005 года № ПП-110 «О дополнительных мерах по совершенствованию и техническому оснащению накопительной пенсионной системы».
16. По находящимся на территории района (города) пустующим зданиям и сооружениям юридических лиц организуется совместная работа с заместителем хокима района (города) и другими органами по вопросу предоставления данных помещений субъектам предпринимательства.
17. В соответствии с Положением о порядке ликвидации предприятий, не осуществляющих финансово-хозяйственную деятельность и не сформировавших свои уставные фонды в установленные законодательством сроки, утвержденным постановлением Кабинета Министров от 3 июля 1999 г. № 327, принимаются меры по восстановлению деятельности данных предприятий либо их ликвидации.
18. В соответствии с постановлением Президента Республики Узбекистан от 27 апреля 2007 года № ПП-630 «О совершенствовании порядка добровольной ликвидации и прекращения деятельности субъектов предпринимательства» в организациях, изъявивших желание ликвидироваться, проводится ликвидационная проверка финансово-хозяйственной деятельности и применяются меры по взысканию доначисленных налогов и других обязательных платежей.
Глава 5. Расширение доходной базы местного бюджета за счет мер в сфере торговли и услуг
19. В целях обеспечения системного контроля за каждым субъектом предпринимательской деятельности, осуществляющему обороты с наличностью, закрепляются ответственные работники органов государственной налоговой службы и коммерческих банков для проведения ежедневного мониторинга с выездом на место.
20. Закрепленные ответственные работники органов государственной налоговой службы и коммерческих банков:
проводят профилактическую беседу с руководителями и работниками организаций в сфере услуг и торговли по сдаче в полном объеме всей суммы наличной выручки;
проводят отдельную профилактическую беседу, с субъектами предпринимательской деятельности при регистрации контрольно-кассовых машин, с фискальной памятью о требованиях законодательства по сдаче наличной выручки и предусмотренных мер ответственности;
оказывают практическую помощь по взысканию начисленных налога на имущество и земельного налога за нежилые помещения в сфере услуг и торговли;
при выявлении лиц, занимающихся незаконной предпринимательской деятельностью, проводят соответствующие контрольные и профилактические мероприятия;
на основании обращений физических и юридических лиц о фактах нарушений законодательства, по согласованию с уполномоченным органом по координации проверок проводят проверку субъектов предпринимательства;
принимают меры по взысканию финансовых санкций на основании решений, принятых по результатам проверок в установленном порядке деятельности субъектов предпринимательства;
вносят исковые заявления в суды для принятия соответствующих мер при неуплате финансовых санкций на добровольной основе в установленные сроки;
в ходе проведения налоговых проверок выявляют случаи незаконного найма работников и выплаты заработной платы в незаконных формах расчета и принимают соответствующие меры по их устранению.
Глава 6. Расширение доходной базы местного бюджета путем реализации комплексных мер на рынках и торговых комплексах
21. Работники органов государственной налоговой службы:
ежедневно в установленном порядке проводят мониторинг полной занятости торговых мест на рынках и торговых комплексах в целях обеспечения полноты поступления разовых сборов, арендной платы и других поступлений через автоматизированную банковскую систему платежей;
организуют реализацию мероприятий по проведению хронометража в случаях снижения поступлений от рынков и торговых комплексов и выявляют причины их снижения, а также принимают необходимые комплексные меры по обеспечению дополнительных поступлений средств;
ежедневно проводят мониторинг по наличию у субъектов предпринимательской деятельности и физических лиц соответствующих документов;
ежедневно организуют на объектах торговли и сферы услуг мероприятия по проведению хронометража в целях обеспечения полноты поступления наличной выручки и принимают меры по расширению налогооблагаемой базы;
проводят контрольные мероприятия по предотвращению случаев реализации по завышенным ценам сельскохозяйственной продукции на дехканских рынках;
осуществляют контроль за недопущением изготовления и продажи поддельных некачественных товаров на рынках;
осуществляют изучение дальнейшей деятельности индивидуальных предпринимателей и оформляют акты наблюдения и в случаях выявления незаконного занятия предпринимательской деятельностью организуют проверки в установленном законодательством порядке;
рассматривают в установленном законодательством порядке обращения физических и юридических лиц.
Глава 7. Расширение доходной базы местного бюджета путем оказания практической помощи налогоплательщикам и обеспечения платежной дисциплины
22. Работники государственных налоговых инспекций района (города):
при постановке на учет юридических и физических лиц проводят с ними профилактическую беседу и ознакамливают их с налоговыми обязательствами;
доводят до субъектов предпринимательской деятельности информацию о льготах по налогам и преференциях через местные средства массовой информации не реже двух раз в месяц;
организуют ежедневные разъяснения в махаллях и среди граждан о необходимости обязательного выполнения своих налоговых обязательств;
организуют не реже одного раза в месяц выступления через средства массовой информации о выявленных правонарушениях и принятых мерах по ним.
организуют не реже одного раза в месяц совместно с Торгово-промышленной палатой Республики Узбекистан, Центрами государственных услуг и другими органами тематические мероприятия «Тадбиркорлик соати» для молодежи, особенно с выпускниками колледжей.
Премьер-министр Республики Узбекистан А. АРИПОВ
г. Ташкент,
29 июня 2017 г.,
№ 445