UzbekAI

← Qonunlar

📅 2017-yil 1-avgust · Prezident farmoyishlari

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2017 йил 1 август · Президент фармойишлари

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 1 августа 2017 г. · Распоряжения Президента

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 1 August 2017 · Presidential orders

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикаси Президентининг

Фармойиши

ТАРКИБИ

ШАРҲ

Ногиронларни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида

Мамлакатимизда кексалар, пенсионерлар, ногиронлар ва имконияти чекланган болаларга тиббий-ижтимоий ёрдамни ташкил этиш тизими яратилди. Аҳолининг эҳтиёжманд қатламларини манзилли ижтимоий ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг устувор йўналишларидан бири сифатида белгиланган.

Шу билан бирга мазкур соҳада олиб борилаётган ишларни қониқарли деб бўлмайди.

Туғма ва наслий касалликларни барвақт аниқлаш ва уларнинг олдини олиш бўйича кўрилаётган чоралар кутилган натижани бермаяпти. Чақалоқларни перинатал скрининг кўригидан ўтказиш туғма нуқсонларни ўз вақтида аниқлашни ва ногиронликнинг кейинчалик олдини олишни таъминламаяпти.

Ёш болаларни ялпи комплекс скрининг кўригидан ўтказишни ташкил этиш ва олиб боришдаги камчиликлар реабилитация тадбирларини амалга ошириш учун қулай фурсатнинг бой берилишига ҳамда болалар ногиронлиги пайдо бўлишига олиб келмоқда.

Ногиронлик гуруҳини аниқлаш ҳамда протез-ортопедия ва реабилитация техника воситалари билан таъминлашда тиббий-маслаҳат комиссиялари ва тиббий-меҳнат эксперт комиссиялари фаолиятидаги бюрократик тартиб-таомиллар бартараф этилмаган.

Шунингдек, ногиронлар учун реабилитация техника воситалари ишлаб чиқариш корхоналарини модернизация қилиш талаб этилади.

Ногиронларни ҳисобга олишнинг комплекс тизими мавжуд эмаслиги, замонавий ахборот-коммуникация технологияларининг етарлича жорий этилмаганлиги ногиронларнинг ижтимоий аҳволини мониторинг қилиш ва уларга ўз вақтида зарур тиббий-ижтимоий ёрдам кўрсатиш имконини бермаяпти.

Ногиронликни аниқлаш учун тиббий-ижтимоий экспертиза ўтказишда қўлланилаётган мезонлар 40 йил аввалги услубиётга асосланган, мазкур соҳада чуқур илмий тадқиқотларнинг мавжуд эмаслиги бу муаммони янада кучайтирмоқда.

Ногиронларга таълим бериш ва уларни ишга жойлаштиришнинг амалдаги тизими замонавий талабларга жавоб бермайди. Ногиронларни меҳнат фаолиятига жалб этиш ўртача 2 фоизни ташкил қилади, бу эса масъул идораларнинг ушбу соҳадаги иши қониқарсизлигидан далолат беради.

Баён этилганларни инобатга олиб, ногиронларни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш, тиббий-ижтимоий ёрдам бериш тизимини янада такомиллаштириш, ногиронларнинг ҳаёт сифатини яхшилаш, таълим олиш ва ишга жойлашишда уларга ҳар томонлама кўмаклашиш мақсадида:

1. Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Халқ таълими вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлигининг ногиронларни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш соҳасидаги фаолияти қониқарсиз деб топилсин.

2. Ногиронларни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш тизимини тубдан такомиллаштиришга қаратилган таклифларни тайёрлаш бўйича комиссия иловага мувофиқ таркибда ташкил этилсин.

3. Қуйидагилар Комиссиянинг асосий вазифалари сифатида белгилансин:

ногиронларни давлат томонидан қўллаб-қувватлашни таъминлаш соҳасидаги қонунчиликни ундаги бўшлиқлар, камчиликлар ва коррупциявий омилларни аниқлаш нуқтаи назаридан инвентаризация ва таҳлил қилиш;

ногиронларга тиббий-ижтимоий ёрдам кўрсатиш ҳолатини, уларнинг таълим олиш ва ишга жойлашиш ҳуқуқлари амалга оширилишини, шунингдек, ногиронларни давлат томонидан қўллаб-қувватлашни таъминлаш соҳасидаги ваколатли органлар фаолиятини танқидий ўрганиш;

ногиронлар ҳуқуқларини таъминлаш соҳасидаги умумэътироф этилган нормалар ва стандартларни, шунингдек, халқаро ташкилотларнинг тавсияларини ўрганиш;

тиббий-малакавий комиссиялар ва тиббий-меҳнат эксперт комиссиялари фаолиятини шаффофлик ва очиқликни таъминлаш, тартиб-таомилларни ўтказишни соддалаштириш ва уларнинг муддатларини қисқартириш мақсадида қайта кўриб чиқиш;

ногиронларни ижтимоий реабилитация қилиш, уларни касбга тайёрлаш, қайта тайёрлаш, шунингдек, уларнинг малакасини ошириш бўйича, биринчи навбатда, ногиронларни иш билан таъминлашга қаратилган ишлар аҳволини таҳлил қилиш;

ногиронлар учун протез-ортопедия ва реабилитация техника воситалари ишлаб чиқариш корхоналарини модернизация қилиш ва техник янгилаш, шунингдек, хорижий инвестицияларни жалб қилган ҳолда замонавий ишлаб чиқаришни ташкил этиш бўйича ўрганишлар ўтказиш ва таклифлар тайёрлаш;

ногиронларнинг жамоат транспорти, ижтимоий ва бошқа инфратузилма объектларидан тўсқинликсиз фойдаланишини таъминлаш ҳолатини таҳлил қилиш;

ногиронларни давлат томонидан қўллаб-қувватлашни таъминлаш, туғма ва наслий касалликларни барвақт аниқлаш ҳамда уларнинг олдини олиш соҳасидаги қонунчиликни ва ҳуқуқни қўллаш амалиётини янада такомиллаштириш, шунингдек, аҳолининг кенг қатламлари ўртасида соғлом турмуш тарзини тарғиб қилишни, шу жумладан, эрта ва қариндошлар ўртасидаги никоҳларнинг олдини олиш ишларини тубдан кучайтириш бўйича чора-тадбирлар ишлаб чиқиш.

4. Комиссия:

бир ҳафта муддатда ўзига юклатилган вазифаларни сифатли ва муддатида бажаришни таъминлаш учун ишчи гуруҳлари ташкил этсин, шунингдек, ногиронларни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш тизимини ўрганиш, ушбу соҳадаги қонунчилик ва ҳуқуқни қўллаш амалиётини таҳлил қилиш бўйича тадбирлар режасини тасдиқласин;

2017 йил 15 сентябрга қадар муддатда ногиронларни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш тизимини янада такомиллаштириш бўйича асослантирилган таклифларни киритсин.

5. Комиссияга вазирлик ва идораларнинг мутахассисларини, республика илмий ва таълим муассасаларининг вакилларини, шунингдек, халқаро ва хорижий ташкилотларнинг ресурслари ва экспертларини жалб қилиш ҳуқуқи берилсин.

6. Масъул вазирлик ва идоралар, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Комиссияга юклатилган вазифаларни амалга оширишда ҳар томонлама кўмаклашсин.

7. Мазкур фармойишнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А.Н. Арипов ва Ўзбекистон Республикасининг Бош прокурори И.Б. Абдуллаев зиммасига юклансин.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 1 августдаги Ф-5006-сон фармойишига ИЛОВА

Ногиронларни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш тизимини тубдан такомиллаштиришга қаратилган таклифларни тайёрлаш бўйича комиссия

1. Абдуллаев И.Б. — Ўзбекистон Республикаси Бош прокурори, Комиссия раиси 2. Шадманов А.К. — Ўзбекистон Республикаси соғлиқни сақлаш вазири, Комиссия раисининг ўринбосари 3. Ходжаев Б.А. — Ўзбекистон Республикаси молия вазири 4. Саидова Г.К. — Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёт вазири 5. Абдухакимов А.А. — Ўзбекистон Республикаси бандлик ва меҳнат муносабатлари вазири 6. Камилов А.Х. — Ўзбекистон Республикаси ташқи ишлар вазири 7. Иноятов У.И. — Ўзбекистон Республикаси халқ таълими вазири 8. Маджидов И.У. — Ўзбекистон Республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазири 9. Муратов М.М. — Ўзбекистон Республикаси маданият вазири 10. Икрамов М.М. — Ўзбекистон Республикаси адлия вазири 11. Шерматов Ш.Х. — Ўзбекистон Республикаси ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазири вазифасини бажарувчи 12. Ахмедхаджаев А.И — Ўзбекистон Республикаси Инвестициялар бўйича давлат қўмитаси раиси 13. Абдуллаев А.Х. — Ўзбекистон Республикаси Ер ресурслари, геодезия, картография ва давлат кадастри давлат қўмитаси раиси 14. Мухаммадиев У.Н. — Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (Омбудсман) 15. Саидов А.Х. — Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси миллий маркази директори 16. Каримов А.М. — Ўзбекистон нодавлат нотижорат ташкилотлари миллий ассоциацияси раиси (келишувга асосан) 17. Абдуллаев К.К. — Ўзбекистон Ногиронлар жамияти бошқаруви раиси (келишувга асосан) 18. Мусаев А.М. — Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси бошқарма катта прокурори, Комиссия масъул котиби

Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ногиронларни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги фармойишига

Мамлакатимизда кексалар, пенсионерлар, ногиронлар ва имконияти чекланган болаларга тиббий-ижтимоий ёрдамни ташкил этиш тизими яратилди. Аҳолининг эҳтиёжманд қатламларини манзилли ижтимоий ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг устувор йўналишларидан бири сифатида белгиланган. Шу билан бирга туғма ва наслий касалликларни барвақт аниқлаш ва олдини олиш бўйича кўрилаётган чоралар кутилган натижани бермаяпти. Жумладан, жорий йил 1 январь ҳолатига 650 284 нафар шахс ногирон деб топилган, уларнинг 84 908 нафарини 16 ёшгача бўлган болалар ташкил этади. Уларга ҳар йили Давлат бюджетидан 2,5 триллион сўм миқдорида пенсия ва нафақалар тўланади. Ўрганишлар соғлиқни сақлаш органлари томонидан ҳомиладор аёлларнинг 60 фоиздан ортиғи скрининг текширишлари билан қамраб олинмаганлигини кўрсатди. Касалликлар ўз вақтида аниқланмаганлиги оқибатида 3 568 нафар бола туғма нуқсонлар билан туғилган. Республикада чақалоқларга нисбатан ўтказилаётган перинатал скрининг тадқиқотлар фақат икки турдаги тадқиқотларни ўз ичига олади (қалқонсимон без гармони етишмовчилиги, ақлий қолоқликка олиб келадиган нуқсонлар) ҳамда бу туғма нуқсонларни ўз вақтида аниқлаш ва ногиронликнинг кейинчалик олдини олиш учун етарли бўлмаяпти. Ёш болаларни ялпи комплекс скрининг тадқиқ этишни ташкил қилиш ва ўтказишдаги камчиликлар реабилитация тадбирларини амалга ошириш учун қулай фурсатнинг бой берилишига ҳамда болалар ногиронлиги пайдо бўлишига олиб келмоқда. Ногиронлик гуруҳини аниқлаш ҳамда протез-ортопедия ва реабилитация техника воситалари билан таъминлашда тиббий-маслаҳат комиссиялари ва тиббий-меҳнат эксперт комиссиялари фаолиятида бюрократик тартиб-таомиллар бартараф этилмаган. 2016 йилда ва жорий йилнинг биринчи ярим йиллигида Ўзбекистон Республикаси Президентининг Виртуал қабулхонаси ва Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратурасининг «ишонч телефони»га 5 521 та мурожаат келиб тушганлиги ҳам бундан далолат беради. Ногиронларни ҳисобга олишнинг комплекс тизими, ногиронларга имтиёзли шартларда бериладиган дори воситалари ва ортопедия буюмларининг ягона электрон ҳисоботи ҳамда ушбу соҳада шаффофликнинг мавжуд эмаслиги ногиронларнинг ижтимоий аҳволини мониторинг қилиш ва уларга ўз вақтида зарур тиббий-ижтимоий ёрдам кўрсатиш имконини бермайди, алоҳида ҳолларда коррупция, талон-торож ва бошқа суиистеъмолчиликларни келтириб чиқаради. «Ўзбекистон Республикасида ногиронларни ижтимоий ҳимоя қилиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 9-моддасида назарда тутилган ногиронларнинг кириши учун мослаштирилмаган ҳолда аҳоли пунктларини лойиҳалаш ва қуришга, транспорт воситаларини ишлаб чиқаришга йўл қўйилмаслиги ҳақидаги норма амалиётда тўлиқ рўёбга чиқарилмаяпти. Ногиронларнинг спорт, маданият, таълим ва бўш вақтини мазмунли ўтказадиган бошқа ижтимоий объектлардан эркин фойдаланиши лозим даражада таъминланмаган. Имконияти чекланган болаларнинг бўш вақтини мазмунли ўтказадиган махсус жойларни ташкил этиш бўйича ташаббус мавжуд эмас. Шунингдек, ногиронлар учун реабилитация техника воситалари ишлаб чиқариш бўйича корхоналарни модернизация қилиш талаб этилади. Республикада ногиронлар учун протез маҳсулотлари ва реабилитация техника воситалари ишлаб чиқариш бўйича 7 та корхона фаолият юритади, уларнинг атиги 2 таси замонавий талабларга жавоб беради. Бошқа корхоналарда фойдаланилаётган асбоб-ускуналар маънан ва жисмонан эскирган бўлиб, бу тайёрланадиган буюмларнинг, биринчи навбатда, протез-ортопедия буюмларининг сифати ва қулайлигига таъсир кўрсатади. Ваколатли давлат органларининг ногиронларга тиббий-ижтимоий ёрдам кўрсатиш борасидаги фаолияти ёрдамга муҳтож шахсларни қидириш ва ҳисобга қўйишга хоҳиш йўқлиги сабабли, қоида тариқасида, айнан ногиронларнинг аризалари асосида ташкил этилади. Ногиронларга таълим беришнинг амалдаги тизими замонавий талабларга жавоб бермайди, уларни меҳнат фаолиятига жалб этиш даражаси ўта паст ҳисобланади, бу масъул идораларнинг ушбу йўналишда етарли иш олиб бормаётганлигидан далолат беради. Шу сабабли, давлат раҳбарининг жорий йил 1 августда қабул қилинган фармойиши билан Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Халқ таълими вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлигининг ногиронларни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш соҳасидаги фаолияти қониқарсиз деб топилди. Ногиронларни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш, тиббий-ижтимоий ёрдам бериш тизимини янада такомиллаштириш, ногиронларнинг ҳаёт сифатини яхшилаш, таълим олиш ва ишга жойлашишда уларга ҳар томонлама кўмаклашиш мақсадида фармойишга мувофиқ Ногиронларни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш тизимини тубдан такомиллаштиришга қаратилган таклифларни тайёрлаш бўйича комиссия ташкил этилди. Комиссиянинг асосий вазифалари этиб қуйидагилар белгиланди: ногиронларни давлат томонидан қўллаб-қувватлашни таъминлаш соҳасидаги қонунчиликни ундаги бўшлиқлар, камчиликлар ва коррупциявий омилларни аниқлаш нуқтаи назаридан инвентаризация ва таҳлил қилиш; ногиронларга тиббий-ижтимоий ёрдам кўрсатиш ҳолатини, уларнинг таълим олиш ва ишга жойлашиш ҳуқуқлари амалга оширилишини, шунингдек, ногиронларни давлат томонидан қўллаб-қувватлашни таъминлаш соҳасидаги ваколатли органлар фаолиятини танқидий ўрганиш; ногиронлар ҳуқуқларини таъминлаш соҳасидаги умумэътироф этилган нормалар ва стандартларни, шунингдек, халқаро ташкилотларнинг тавсияларини ўрганиш; тиббий-малакавий комиссиялар ва тиббий-меҳнат эксперт комиссиялари фаолиятини шаффофлик ва очиқликни таъминлаш, тартиб-таомилларни ўтказишни соддалаштириш ва уларнинг муддатларини қисқартириш мақсадида қайта кўриб чиқиш; ногиронларни ижтимоий реабилитация қилиш, уларни касбга тайёрлаш, қайта тайёрлаш, шунингдек, уларнинг малакасини ошириш бўйича, биринчи навбатда, ногиронларни иш билан таъминлашга қаратилган ишлар аҳволини таҳлил қилиш; ногиронлар учун протез-ортопедия ва реабилитация техника воситалари ишлаб чиқариш корхоналарини модернизация қилиш ва техник янгилаш, шунингдек, хорижий инвестицияларни жалб қилган ҳолда замонавий ишлаб чиқаришни ташкил этиш бўйича ўрганишлар ўтказиш ва таклифлар тайёрлаш; ногиронларнинг жамоат транспорти, ижтимоий ва бошқа инфратузилма объектларидан тўсқинликсиз фойдаланишини таъминлаш ҳолатини таҳлил қилиш; ногиронларни давлат томонидан қўллаб-қувватлашни таъминлаш соҳасидаги қонунчиликни ва ҳуқуқни қўллаш амалиётини янада такомиллаштириш, туғма ва наслий касалликларни барвақт аниқлаш ҳамда олдини олиш, шунингдек, аҳолининг кенг қатламлари ўртасида соғлом турмуш тарзини, шу жумладан, эрта ва қариндошлар ўртасидаги никоҳларнинг олдини олиш ишларини тарғиб қилишни тубдан кучайтириш бўйича чора-тадбирлар ишлаб чиқиш. Бундан ташқари, Комиссияга ўзига юклатилган вазифаларни сифатли ва муддатида бажаришни таъминлаш учун ишчи гуруҳлари ташкил этиш, ногиронларни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш тизимини ўрганиш, ушбу соҳадаги қонунчилик ва ҳуқуқни қўллаш амалиётини таҳлил қилиш бўйича тадбирлар режасини тасдиқлаш, шунингдек, жорий йил 15 сентябрга қадар муддатда ногиронларни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш тизимини янада такомиллаштириш бўйича асослантирилган таклифларни киритиш топширилди. Фармойишда назарда тутилган чора-тадбирларнинг амалга оширилиши ногиронларни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш, тиббий-ижтимоий ёрдам бериш тизимини янада такомиллаштиришга, таълим олиш ва ишга жойлашишда уларга ҳар томонлама кўмаклашишга, коррупциявий кўринишлар ва бошқа ҳуқуқбузарликларни бартараф этишга, пировард натижада ногиронлар тўлақонли ҳаёт кечириши учун зарур шароитларни яратишга хизмат қилади.

Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2017 йил 1 август,

Ф-5006-сон

(Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2017 й., 31-сон, 774-модда)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

Farmoyishi

TARKIBI

ShARH

Nogironlarni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida

Mamlakatimizda keksalar, pensionerlar, nogironlar va imkoniyati cheklangan bolalarga tibbiy-ijtimoiy yordamni tashkil etish tizimi yaratildi. Aholining ehtiyojmand qatlamlarini manzilli ijtimoiy himoya qilish davlat siyosatining ustuvor yoʻnalishlaridan biri sifatida belgilangan.

Shu bilan birga mazkur sohada olib borilayotgan ishlarni qoniqarli deb boʻlmaydi.

Tugʻma va nasliy kasalliklarni barvaqt aniqlash va ularning oldini olish boʻyicha koʻrilayotgan choralar kutilgan natijani bermayapti. Chaqaloqlarni perinatal skrining koʻrigidan oʻtkazish tugʻma nuqsonlarni oʻz vaqtida aniqlashni va nogironlikning keyinchalik oldini olishni taʼminlamayapti.

Yosh bolalarni yalpi kompleks skrining koʻrigidan oʻtkazishni tashkil etish va olib borishdagi kamchiliklar reabilitatsiya tadbirlarini amalga oshirish uchun qulay fursatning boy berilishiga hamda bolalar nogironligi paydo boʻlishiga olib kelmoqda.

Nogironlik guruhini aniqlash hamda protez-ortopediya va reabilitatsiya texnika vositalari bilan taʼminlashda tibbiy-maslahat komissiyalari va tibbiy-mehnat ekspert komissiyalari faoliyatidagi byurokratik tartib-taomillar bartaraf etilmagan.

Shuningdek, nogironlar uchun reabilitatsiya texnika vositalari ishlab chiqarish korxonalarini modernizatsiya qilish talab etiladi.

Nogironlarni hisobga olishning kompleks tizimi mavjud emasligi, zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining yetarlicha joriy etilmaganligi nogironlarning ijtimoiy ahvolini monitoring qilish va ularga oʻz vaqtida zarur tibbiy-ijtimoiy yordam koʻrsatish imkonini bermayapti.

Nogironlikni aniqlash uchun tibbiy-ijtimoiy ekspertiza oʻtkazishda qoʻllanilayotgan mezonlar 40 yil avvalgi uslubiyotga asoslangan, mazkur sohada chuqur ilmiy tadqiqotlarning mavjud emasligi bu muammoni yanada kuchaytirmoqda.

Nogironlarga taʼlim berish va ularni ishga joylashtirishning amaldagi tizimi zamonaviy talablarga javob bermaydi. Nogironlarni mehnat faoliyatiga jalb etish oʻrtacha 2 foizni tashkil qiladi, bu esa masʼul idoralarning ushbu sohadagi ishi qoniqarsizligidan dalolat beradi.

Bayon etilganlarni inobatga olib, nogironlarni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash, tibbiy-ijtimoiy yordam berish tizimini yanada takomillashtirish, nogironlarning hayot sifatini yaxshilash, taʼlim olish va ishga joylashishda ularga har tomonlama koʻmaklashish maqsadida:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi, Xalq taʼlimi vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligining nogironlarni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash sohasidagi faoliyati qoniqarsiz deb topilsin.

2. Nogironlarni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash tizimini tubdan takomillashtirishga qaratilgan takliflarni tayyorlash boʻyicha komissiya ilovaga muvofiq tarkibda tashkil etilsin.

3. Quyidagilar Komissiyaning asosiy vazifalari sifatida belgilansin:

nogironlarni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlashni taʼminlash sohasidagi qonunchilikni undagi boʻshliqlar, kamchiliklar va korrupsiyaviy omillarni aniqlash nuqtai nazaridan inventarizatsiya va tahlil qilish;

nogironlarga tibbiy-ijtimoiy yordam koʻrsatish holatini, ularning taʼlim olish va ishga joylashish huquqlari amalga oshirilishini, shuningdek, nogironlarni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlashni taʼminlash sohasidagi vakolatli organlar faoliyatini tanqidiy oʻrganish;

nogironlar huquqlarini taʼminlash sohasidagi umumeʼtirof etilgan normalar va standartlarni, shuningdek, xalqaro tashkilotlarning tavsiyalarini oʻrganish;

tibbiy-malakaviy komissiyalar va tibbiy-mehnat ekspert komissiyalari faoliyatini shaffoflik va ochiqlikni taʼminlash, tartib-taomillarni oʻtkazishni soddalashtirish va ularning muddatlarini qisqartirish maqsadida qayta koʻrib chiqish;

nogironlarni ijtimoiy reabilitatsiya qilish, ularni kasbga tayyorlash, qayta tayyorlash, shuningdek, ularning malakasini oshirish boʻyicha, birinchi navbatda, nogironlarni ish bilan taʼminlashga qaratilgan ishlar ahvolini tahlil qilish;

nogironlar uchun protez-ortopediya va reabilitatsiya texnika vositalari ishlab chiqarish korxonalarini modernizatsiya qilish va texnik yangilash, shuningdek, xorijiy investitsiyalarni jalb qilgan holda zamonaviy ishlab chiqarishni tashkil etish boʻyicha oʻrganishlar oʻtkazish va takliflar tayyorlash;

nogironlarning jamoat transporti, ijtimoiy va boshqa infratuzilma obyektlaridan toʻsqinliksiz foydalanishini taʼminlash holatini tahlil qilish;

nogironlarni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlashni taʼminlash, tugʻma va nasliy kasalliklarni barvaqt aniqlash hamda ularning oldini olish sohasidagi qonunchilikni va huquqni qoʻllash amaliyotini yanada takomillashtirish, shuningdek, aholining keng qatlamlari oʻrtasida sogʻlom turmush tarzini targʻib qilishni, shu jumladan, erta va qarindoshlar oʻrtasidagi nikohlarning oldini olish ishlarini tubdan kuchaytirish boʻyicha chora-tadbirlar ishlab chiqish.

4. Komissiya:

bir hafta muddatda oʻziga yuklatilgan vazifalarni sifatli va muddatida bajarishni taʼminlash uchun ishchi guruhlari tashkil etsin, shuningdek, nogironlarni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash tizimini oʻrganish, ushbu sohadagi qonunchilik va huquqni qoʻllash amaliyotini tahlil qilish boʻyicha tadbirlar rejasini tasdiqlasin;

2017-yil 15-sentabrga qadar muddatda nogironlarni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash tizimini yanada takomillashtirish boʻyicha asoslantirilgan takliflarni kiritsin.

5. Komissiyaga vazirlik va idoralarning mutaxassislarini, respublika ilmiy va taʼlim muassasalarining vakillarini, shuningdek, xalqaro va xorijiy tashkilotlarning resurslari va ekspertlarini jalb qilish huquqi berilsin.

6. Masʼul vazirlik va idoralar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Komissiyaga yuklatilgan vazifalarni amalga oshirishda har tomonlama koʻmaklashsin.

7. Mazkur farmoyishning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov va Oʻzbekiston Respublikasining Bosh prokurori I.B. Abdullayev zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 1-avgustdagi F-5006-son farmoyishiga ILOVA

Nogironlarni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash tizimini tubdan takomillashtirishga qaratilgan takliflarni tayyorlash boʻyicha komissiya

1. Abdullayev I.B. — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori, Komissiya raisi 2. Shadmanov A.K. — Oʻzbekiston Respublikasi sogʻliqni saqlash vaziri, Komissiya raisining oʻrinbosari 3. Xodjayev B.A. — Oʻzbekiston Respublikasi moliya vaziri 4. Saidova G.K. — Oʻzbekiston Respublikasi iqtisodiyot vaziri 5. Abduxakimov A.A. — Oʻzbekiston Respublikasi bandlik va mehnat munosabatlari vaziri 6. Kamilov A.X. — Oʻzbekiston Respublikasi tashqi ishlar vaziri 7. Inoyatov U.I. — Oʻzbekiston Respublikasi xalq taʼlimi vaziri 8. Madjidov I.U. — Oʻzbekiston Respublikasi oliy va oʻrta maxsus taʼlim vaziri 9. Muratov M.M. — Oʻzbekiston Respublikasi madaniyat vaziri 10. Ikramov M.M. — Oʻzbekiston Respublikasi adliya vaziri 11. Shermatov Sh.X. — Oʻzbekiston Respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vaziri vazifasini bajaruvchi 12. Axmedxadjayev A.I — Oʻzbekiston Respublikasi Investitsiyalar boʻyicha davlat qoʻmitasi raisi 13. Abdullayev A.X. — Oʻzbekiston Respublikasi Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasi raisi 14. Muxammadiyev U.N. — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari boʻyicha vakili (Ombudsman) 15. Saidov A.X. — Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi milliy markazi direktori 16. Karimov A.M. — Oʻzbekiston nodavlat notijorat tashkilotlari milliy assotsiatsiyasi raisi (kelishuvga asosan) 17. Abdullayev K.K. — Oʻzbekiston Nogironlar jamiyati boshqaruvi raisi (kelishuvga asosan) 18. Musayev A.M. — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi boshqarma katta prokurori, Komissiya masʼul kotibi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Nogironlarni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi farmoyishiga

Mamlakatimizda keksalar, pensionerlar, nogironlar va imkoniyati cheklangan bolalarga tibbiy-ijtimoiy yordamni tashkil etish tizimi yaratildi. Aholining ehtiyojmand qatlamlarini manzilli ijtimoiy himoya qilish davlat siyosatining ustuvor yoʻnalishlaridan biri sifatida belgilangan. Shu bilan birga tugʻma va nasliy kasalliklarni barvaqt aniqlash va oldini olish boʻyicha koʻrilayotgan choralar kutilgan natijani bermayapti. Jumladan, joriy yil 1-yanvar holatiga 650 284 nafar shaxs nogiron deb topilgan, ularning 84 908 nafarini 16 yoshgacha boʻlgan bolalar tashkil etadi. Ularga har yili Davlat budjetidan 2,5 trillion soʻm miqdorida pensiya va nafaqalar toʻlanadi. Oʻrganishlar sogʻliqni saqlash organlari tomonidan homilador ayollarning 60 foizdan ortigʻi skrining tekshirishlari bilan qamrab olinmaganligini koʻrsatdi. Kasalliklar oʻz vaqtida aniqlanmaganligi oqibatida 3 568 nafar bola tugʻma nuqsonlar bilan tugʻilgan. Respublikada chaqaloqlarga nisbatan oʻtkazilayotgan perinatal skrining tadqiqotlar faqat ikki turdagi tadqiqotlarni oʻz ichiga oladi (qalqonsimon bez garmoni yetishmovchiligi, aqliy qoloqlikka olib keladigan nuqsonlar) hamda bu tugʻma nuqsonlarni oʻz vaqtida aniqlash va nogironlikning keyinchalik oldini olish uchun yetarli boʻlmayapti. Yosh bolalarni yalpi kompleks skrining tadqiq etishni tashkil qilish va oʻtkazishdagi kamchiliklar reabilitatsiya tadbirlarini amalga oshirish uchun qulay fursatning boy berilishiga hamda bolalar nogironligi paydo boʻlishiga olib kelmoqda. Nogironlik guruhini aniqlash hamda protez-ortopediya va reabilitatsiya texnika vositalari bilan taʼminlashda tibbiy-maslahat komissiyalari va tibbiy-mehnat ekspert komissiyalari faoliyatida byurokratik tartib-taomillar bartaraf etilmagan. 2016-yilda va joriy yilning birinchi yarim yilligida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Virtual qabulxonasi va Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasining “ishonch telefoni”ga 5 521 ta murojaat kelib tushganligi ham bundan dalolat beradi. Nogironlarni hisobga olishning kompleks tizimi, nogironlarga imtiyozli shartlarda beriladigan dori vositalari va ortopediya buyumlarining yagona elektron hisoboti hamda ushbu sohada shaffoflikning mavjud emasligi nogironlarning ijtimoiy ahvolini monitoring qilish va ularga oʻz vaqtida zarur tibbiy-ijtimoiy yordam koʻrsatish imkonini bermaydi, alohida hollarda korrupsiya, talon-toroj va boshqa suiisteʼmolchiliklarni keltirib chiqaradi. “Oʻzbekiston Respublikasida nogironlarni ijtimoiy himoya qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 9-moddasida nazarda tutilgan nogironlarning kirishi uchun moslashtirilmagan holda aholi punktlarini loyihalash va qurishga, transport vositalarini ishlab chiqarishga yoʻl qoʻyilmasligi haqidagi norma amaliyotda toʻliq roʻyobga chiqarilmayapti. Nogironlarning sport, madaniyat, taʼlim va boʻsh vaqtini mazmunli oʻtkazadigan boshqa ijtimoiy obyektlardan erkin foydalanishi lozim darajada taʼminlanmagan. Imkoniyati cheklangan bolalarning boʻsh vaqtini mazmunli oʻtkazadigan maxsus joylarni tashkil etish boʻyicha tashabbus mavjud emas. Shuningdek, nogironlar uchun reabilitatsiya texnika vositalari ishlab chiqarish boʻyicha korxonalarni modernizatsiya qilish talab etiladi. Respublikada nogironlar uchun protez mahsulotlari va reabilitatsiya texnika vositalari ishlab chiqarish boʻyicha 7 ta korxona faoliyat yuritadi, ularning atigi 2 tasi zamonaviy talablarga javob beradi. Boshqa korxonalarda foydalanilayotgan asbob-uskunalar maʼnan va jismonan eskirgan boʻlib, bu tayyorlanadigan buyumlarning, birinchi navbatda, protez-ortopediya buyumlarining sifati va qulayligiga taʼsir koʻrsatadi. Vakolatli davlat organlarining nogironlarga tibbiy-ijtimoiy yordam koʻrsatish borasidagi faoliyati yordamga muhtoj shaxslarni qidirish va hisobga qoʻyishga xohish yoʻqligi sababli, qoida tariqasida, aynan nogironlarning a�izalari asosida tashkil etiladi. Nogironlarga taʼlim berishning amaldagi tizimi zamonaviy talablarga javob bermaydi, ularni mehnat faoliyatiga jalb etish darajasi oʻta past hisoblanadi, bu masʼul idoralarning ushbu yoʻnalishda yetarli ish olib bormayotganligidan dalolat beradi. Shu sababli, davlat rahbarining joriy yil 1-avgustda qabul qilingan farmoyishi bilan Sogʻliqni saqlash vazirligi, Xalq taʼlimi vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligining nogironlarni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash sohasidagi faoliyati qoniqarsiz deb topildi. Nogironlarni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash, tibbiy-ijtimoiy yordam berish tizimini yanada takomillashtirish, nogironlarning hayot sifatini yaxshilash, taʼlim olish va ishga joylashishda ularga har tomonlama koʻmaklashish maqsadida farmoyishga muvofiq Nogironlarni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash tizimini tubdan takomillashtirishga qaratilgan takliflarni tayyorlash boʻyicha komissiya tashkil etildi. Komissiyaning asosiy vazifalari etib quyidagilar belgilandi: nogironlarni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlashni taʼminlash sohasidagi qonunchilikni undagi boʻshliqlar, kamchiliklar va korrupsiyaviy omillarni aniqlash nuqtai nazaridan inventarizatsiya va tahlil qilish; nogironlarga tibbiy-ijtimoiy yordam koʻrsatish holatini, ularning taʼlim olish va ishga joylashish huquqlari amalga oshirilishini, shuningdek, nogironlarni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlashni taʼminlash sohasidagi vakolatli organlar faoliyatini tanqidiy oʻrganish; nogironlar huquqlarini taʼminlash sohasidagi umumeʼtirof etilgan normalar va standartlarni, shuningdek, xalqaro tashkilotlarning tavsiyalarini oʻrganish; tibbiy-malakaviy komissiyalar va tibbiy-mehnat ekspert komissiyalari faoliyatini shaffoflik va ochiqlikni taʼmin�ash, tartib-taomillarni oʻtkazishni soddalashtirish va ularning muddatlarini qisqartirish maqsadida qayta koʻrib chiqish; nogironlarni ijtimoiy reabilitatsiya qilish, ularni kasbga tayyorlash, qayta tayyorlash, shuningdek, ularning malakasini oshirish boʻyicha, birinchi navbatda, nogironlarni ish bilan taʼminlashga qaratilgan ishlar ahvolini tahlil qilish; nogironlar uchun protez-ortopediya va reabilitatsiya texnika vositalari ishlab chiqarish korxonalarini modernizatsiya qilish va texnik yangilash, shuningdek, xorijiy investitsiyalarni jalb qilgan holda zamonaviy ishlab chiqarishni tashkil etish boʻyicha oʻrganishlar oʻtkazish va takliflar tayyorlash; nogironlarning jamoat transporti, ijtimoiy va boshqa infratuzilma obyektlaridan toʻsqinliksiz foydalanishini taʼminlash holatini tahlil qilish; nogironlarni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlashni taʼminlash sohasidagi qonunchilikni va huquqni qoʻllash amaliyotini yanada takomillashtirish, tugʻma va nasliy kasalliklarni barvaqt aniqlash hamda oldini olish, shuningdek, aholining keng qatlamlari oʻrtasida sogʻlom turmush tarzini, shu jumladan, erta va qarindoshlar oʻrtasidagi nikohlarning oldini olish ishlarini targʻib qilishni tubdan kuchaytirish boʻyicha chora-tadbirlar ishlab chiqish. Bundan tashqari, Komissiyaga oʻziga yuklatilgan vazifalarni sifatli va muddatida bajarishni taʼminlash uchun ishchi guruhlari tashkil etish, nogironlarni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash tizimini oʻrganish, ushbu sohadagi qonunchilik va huquqni qoʻllash amaliyotini tahlil qilish boʻyicha tadbirlar rejasini tasdiqlash, shuningdek, joriy yil 15-sentabrga qadar muddatda nogironlarni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash tizimini yanada takomillashtirish boʻyicha asoslantirilgan takliflarni kiritish topshirildi. Farmoyishda nazarda tutilgan chora-tadbirlarning amalga oshirilishi nogironlarni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash, tibbiy-ijtimoiy yordam berish tizimini yanada takomillashtirishga, taʼlim olish v� ishga joylashishda ularga har tomonlama koʻmaklashishga, korrupsiyaviy koʻrinishlar va boshqa huquqbuzarliklarni bartaraf etishga, pirovard natijada nogironlar toʻlaqonli hayot kechirishi uchun zarur sharoitlarni yaratishga xizmat qiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2017-yil 1-avgust,

F-5006-son

(Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2017-y., 31-son, 774-modda)

lex.uz

Президента Республики Узбекистан

Распоряжение

СОСТАВ

КОММЕНТАРИЙ

О мерах по дальнейшему совершенствованию системы государственной поддержки инвалидов

В стране создана система организации медико-социальной помощи престарелым, пенсионерам, инвалидам и детям с ограниченными возможностями. Адресная социальная защита уязвимых слоев населения определена одним из приоритетных направлений государственной политики.

Вместе с тем проводимую работу в данной сфере нельзя признать удовлетворительной.

Принимаемые меры по раннему выявлению и предупреждению врожденных и наследственных заболеваний не дают ожидаемого результата. Перинатальные скрининговые обследования новорожденных не обеспечивают своевременное выявление врожденных аномалий и последующее предупреждение инвалидности.

Недостатки в организации и проведении сплошного комплексного скринингового обследования детей раннего возраста приводят к упущению благоприятного времени для проведения реабилитационных мероприятий и возникновению детской инвалидности.

Не устранены бюрократические процедуры в деятельности врачебно-консультативных комиссий и врачебно-трудовых экспертных комиссий при определении группы инвалидности и обеспечении протезно-ортопедическими и техническими средствами реабилитации.

Также требуют модернизации предприятия по производству технических средств реабилитации для инвалидов.

Отсутствие комплексной системы учета инвалидов, недостаточное внедрение современных информационно-коммуникационных технологий не позволяют осуществлять мониторинг за социальным положением инвалидов и своевременно оказывать им необходимую медико-социальную помощь.

Применяемые при проведении медико-социальной экспертизы критерии для установления инвалидности основываются на методике 40-летней давности, что усугубляется также отсутствием углубленных научных исследований в данной сфере.

Действующая система образования и трудоустройства инвалидов не отвечает современным требованиям. Вовлеченность инвалидов в трудовую деятельность составляет в среднем 2 процента, что свидетельствует о неудовлетворительной работе ответственных ведомств.

С учетом изложенного и в целях дальнейшего совершенствования системы государственной поддержки, медико-социальной помощи, улучшения качества жизни инвалидов, оказания им всестороннего содействия в получении образования и трудоустройстве:

1. Признать неудовлетворительной деятельность Министерства здравоохранения, Министерства народного образования, Министерства высшего и среднего специального образования, Министерства занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан в сфере государственной поддержки инвалидов.

2. Образовать Комиссию по подготовке предложений, направленных на кардинальное совершенствование системы государственной поддержки инвалидов (далее — Комиссия) в составе согласно приложению .

3. Определить в качестве основных задач Комиссии:

проведение инвентаризации и анализа законодательства в сфере обеспечения государственной поддержки инвалидов на предмет выявления пробелов, недостатков и коррупциогенных факторов;

критическое изучение состояния медико-социальной помощи инвалидам, реализации их права на образование и трудоустройство, а также деятельности уполномоченных органов в сфере обеспечения государственной поддержки инвалидов;

изучение общепризнанных норм и стандартов, а также рекомендаций международных организаций в области обеспечения прав инвалидов;

пересмотр деятельности врачебно-квалификационных комиссий и врачебно-трудовых экспертных комиссий в целях обеспечения прозрачности и доступности, упрощения прохождения процедур и сокращения их сроков;

анализ состояния работ по социальной реабилитации инвалидов, их профессиональной подготовке, переподготовке, а также повышению квалификации, направленных, в первую очередь, на трудоустройство инвалидов;

изучение и подготовку предложений по модернизации и техническому обновлению предприятий по производству протезно-ортопедических и технических средств реабилитации для инвалидов, а также созданию современных производств с привлечением иностранных инвестиций;

анализ состояния обеспечения беспрепятственного доступа инвалидов к общественному транспорту, объектам социальной и другой инфраструктуры;

выработку мер по дальнейшему совершенствованию законодательства и правоприменительной практики в сфере обеспечения государственной поддержки инвалидов, раннего выявления и предупреждения врожденных и наследственных заболеваний, а также кардинальному усилению пропаганды здорового образа жизни среди широких слоев населения, в том числе по предупреждению родственных и ранних браков.

4. Комиссии:

в недельный срок образовать рабочие группы для обеспечения качественного и своевременного выполнения возложенных на нее задач, а также утвердить план мероприятий по изучению системы государственной поддержки инвалидов, анализу законодательства и правоприменительной практики в данной сфере;

в срок до 15 сентября 2017 года внести обоснованные предложения по дальнейшему совершенствованию системы государственной поддержки инвалидов.

5. Предоставить Комиссии право привлекать специалистов министерств и ведомств, представителей научных и образовательных учреждений республики, а также ресурсы и экспертов международных и зарубежных организаций.

6. Ответственным министерствам и ведомствам, Совету Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятам областей и города Ташкента оказать всестороннее содействие Комиссии в осуществлении возложенных на нее задач.

7. Контроль за выполнением настоящего распоряжения возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова и Генерального прокурора Республики Узбекистан И.Б. Абдуллаева.

ПРИЛОЖЕНИЕ к распоряжению Президента Республики Узбекистан от 1 августа 2017 года № Р-5006

Комиссии по подготовке предложений, направленных на кардинальное совершенствование системы государственной поддержки инвалидов

1. Абдуллаев И.Б. — Генеральный прокурор Республики Узбекистан, председатель Комиссии 2. Шадманов А.К. — министр здравоохранения Республики Узбекистан, заместитель председателя Комиссии 3. Ходжаев Б.А. — министр финансов Республики Узбекистан 4. Саидова Г.К. — министр экономики Республики Узбекистан 5. Абдухакимов А.А. — министр занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан 6. Камилов А.Х. — министр иностранных дел Республики Узбекистан 7. Иноятов У.И. — министр народного образования Республики Узбекистан 8. Маджидов И.У. — министр высшего и среднего специального образования Республики Узбекистан 9. Муратов М.М. — министр культуры Республики Узбекистан 10. Икрамов М.М. — министр юстиции Республики Узбекистан 11. Шерматов III.Х. — исполняющий обязанности министра по развитию информационных технологий и коммуникаций Республики Узбекистан 12. Ахмедхаджаев А.И. — председатель Государственного комитета Республики Узбекистан по инвестициям 13. Абдуллаев А.Х. — председатель Государственного комитета Республики Узбекистан по земельным ресурсам, геодезии, картографии и государственному кадастру 14. Мухаммадиев У.Н. — Уполномоченный Олий Мажлиса Республики Узбекистан по правам человека (Омбудсман) 15. Саидов А.Х. — директор национального Центра по правам человека Республики Узбекистан 16. Каримов А.М. — председатель Национальной ассоциации негосударственных некоммерческих организаций Узбекистана (по согласованию) 17. Абдуллаев К.К. — председатель правления Общества инвалидов Узбекистана (по согласованию) 18. Мусаев А.М. — старший прокурор управления Генеральной прокуратуры Республики Узбекистан, ответственный секретарь Комиссии

к Распоряжению Президента Республики Узбекистан «О мерах по дальнейшему совершенствованию системы государственной поддержки инвалидов»

В стране создана система организации медико-социальной помощи престарелым, пенсионерам, инвалидам и детям с ограниченными возможностями. Адресная социальная защита уязвимых слоев населения определена одним из приоритетных направлений государственной политики. Вместе с тем принимаемые меры по раннему выявлению и предупреждению врожденных и наследственных заболеваний не дают ожидаемого результата. Так, на 1 января текущего года инвалидами признаны 650 284 лица, из которых 84 908 — дети до 16 лет. Им ежегодно выплачивается из Государственного бюджета 2,5 триллиона сумов в виде пенсий и пособий. Изучение показало, что органами здравоохранения не охвачены скрининговыми обследованиями более 60 процентов беременных женщин. В результате несвоевременного выявления заболеваний 3 568 детей рождены с врожденными аномалиями. Проводимые в республике перинатальные скрининговые обследования новорожденных включают только два вида обследований (недостаток гормонов щитовидной железы, нарушения, приводящие к умственной отсталости) и являются недостаточными для своевременного выявления врожденных аномалий и последующего предупреждения инвалидности. Недостатки в организации и проведении сплошного комплексного скринингового обследования детей раннего возраста приводят к упущению благоприятного времени для проведения реабилитационных мероприятий и возникновению детской инвалидности. Не устранены бюрократические процедуры в деятельности врачебно-консультативных комиссий и врачебно-трудовых экспертных комиссий при определении группы инвалидности и обеспечении протезно-ортопедическими и техническими средствами реабилитации. Об этом также свидетельствует 5 521 обращение, поступившее в 2016 году и за первое полугодие текущего года в Виртуальную приемную Президента Республики Узбекистан и на телефон доверия Генеральной прокуратуры Республики Узбекистан. Отсутствие комплексной системы учета инвалидов, единой электронной отчетности лекарственных средств и ортопедических изделий, выдаваемых на льготных условиях инвалидам, и прозрачности в данной сфере не позволяет осуществлять мониторинг за социальным положением инвалидов и своевременно оказывать им необходимую медико-социальную помощь, а в отдельных случаях порождает коррупцию, хищения и иные злоупотребления. На практике не в полной мере реализуется норма статьи 9 Закона Республики Узбекистан «О социальной защищенности инвалидов в Республике Узбекистан», предусматривающая недопущение проектирования и застройки населенных пунктов, производства транспортных средств без приспособлений для доступа инвалидов. Должным образом не обеспечен доступ инвалидов в спортивные, культурные, образовательные и другие социальные объекты, позволяющие обеспечить их содержательный досуг. Отсутствуют инициативы по организации специальных мест проведения содержательного досуга детей с ограниченными возможностями. Также требуется модернизация предприятий по производству технических средств реабилитации инвалидов. В республике действуют 7 предприятий по производству протезной продукции и технических средств -реабилитации для инвалидов, из которых современным требованиям отвечают лишь 2 предприятия. Оборудование, используемое на остальных предприятиях, морально и физически устарело, что влияет на качество, удобство изготавливаемых изделий, в первую очередь протезно-ортопедических. Деятельность уполномоченных государственных органов по оказанию медико-социальной помощи инвалидам организуется, как правило, на основании заявлений самих инвалидов вследствие отсутствия мотивации в поиске и постановке на учет нуждающихся в помощи лиц. Действующая система образования инвалидов не отвечает современным требованиям, уровень их вовлеченности в трудовую деятельность является крайне низким, что свидетельствует о недостаточной работе ответственных ведомств в данном направлении. В этой связи принятым 1 августа текущего года главой государства распоряжением деятельность Министерства здравоохранения, Министерства народного образования, Министерства высшего и среднего специального образования, Министерства занятости и трудовых отношений в сфере государственной поддержки инвалидов признана неудовлетворительной. В целях дальнейшего совершенствования системы государственной поддержки, медико-социальной помощи, улучшения качества жизни инвалидов, оказания им всестороннего содействия в получении образования и трудоустройстве распоряжением образована Комиссия по подготовке предложений, направленных на кардинальное совершенствование системы государственной поддержки инвалидов. Основными задачами Комиссии определены: проведение инвентаризации и анализа законодательства в сфере обеспечения государственной поддержки инвалидов на предмет выявления пробелов, недостатков и коррупциогенных факторов; критическое изучение состояния медико-социальной помощи инвалидам, реализации их права на образование и трудоустройство, а также деятельности уполномоченных органов в сфере обеспечения государственной поддержки инвалидов; изучение общепризнанных норм и стандартов, а также рекомендаций международных организаций в области обеспечения прав инвалидов; пересмотр деятельности врачебно-квалификационных комиссий и врачебно-трудовых экспертных комиссий в целях обеспечения прозрачности и доступности, упрощения прохождения соответствующих процедур и сокращения их сроков; анализ состояния работ по социальной реабилитации инвалидов, их профессиональной подготовке, переподготовке, а также повышению квалификации, направленных, в первую очередь, на трудоустройство инвалидов; изучение и подготовка предложений по модернизации и техническому обновлению предприятий по производству протезно-ортопедических и технических средств реабилитации для инвалидов, а также созданию современных производств с привлечением иностранных инвестиций; анализ состояния обеспечения беспрепятственного доступа инвалидов к общественному транспорту, объектам социальной и другой инфраструктуры; выработка мер по дальнейшему совершенствованию законодательства и правоприменительной практики в сфере обеспечения государственной поддержки инвалидов, раннего выявления и предупреждения врожденных и наследственных заболеваний, а также кардинальному усилению пропаганды здорового образа жизни среди широких слоев населения, в том числе по предупреждению родственных и ранних браков. Кроме того, Комиссии поручено образовать рабочие группы для обеспечения качественного и -своевременного выполнения возложенных на нее задач, утвердить план мероприятий по изучению системы государственной поддержки инвалидов, анализу законодательства и правоприменительной практики в данной сфере, а также в срок до 15 сентября текущего года внести обоснованные предложения по дальнейшему совершенствованию системы государственной поддержки инвалидов. Реализация предусмотренных распоряжением мер, несомненно, послужит дальнейшему совершенствованию системы государственной поддержки инвалидов, медико-социальной помощи, оказанию им всестороннего содействия в получении образования и трудоустройстве, предотвращению коррупционных проявлений и иных правонарушений и, в конечном итоге, созданию необходимых условий для полноценной жизнедеятельности инвалидов.

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

1 августа 2017 г.,

№ Р-5006

(Собрание законодательства Республики Узбекистан, 2017 г., № 31, ст. 774)

lex.uz