UzbekAI

← Qonunlar

📅 2017-yil 7-sentabr · Qonunlar va kodekslar

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2017 йил 7 сентябрь · Қонунлар ва кодекслар

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 7 сентября 2017 г. · Законы и кодексы

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 7 September 2017 · Laws and codes

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикасининг Қонуни

Ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ва ундан фойдаланишни таъминлаш тўғрисида

Қонунчилик палатаси томонидан 2017 йил 15 августда қабул қилинган Сенат томонидан 2017 йил 24 августда маъқулланган

1-боб. Умумий қоидалар

1-модда. Ушбу Қонуннинг мақсади

Ушбу Қонуннинг мақсади ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ва ундан фойдаланишни таъминлаш соҳасидаги муносабатларни тартибга солишдан иборат.

2-модда. Ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ва ундан фойдаланишни таъминлаш тўғрисидаги қонунчилик

Ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ва ундан фойдаланишни таъминлаш тўғрисидаги қонунчилик ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатларидан иборатдир.

Агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномасида Ўзбекистон Республикасининг ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ва ундан фойдаланишни таъминлаш тўғрисидаги қонунчилигида назарда тутилганидан бошқача қоидалар белгиланган бўлса, халқаро шартнома қоидалари қўлланилади.

3-модда. Асосий тушунчалар

Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

ҳуқуқий ахборот — норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг, уларга оид расмий шарҳларнинг, норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг қўлланилиш тартиби тўғрисидаги тушунтиришларнинг, Ўзбекистон Республикаси Конституциявий суди қарорларининг, Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг қонунчилик қўлланилиши масалалари бўйича қарорларининг матнлари, шунингдек суд амалиётини умумлаштириш материаллари;

ҳуқуқий ахборотдан фойдаланиш — ҳуқуқий ахборотни эркин олиш ва ундан фойдаланиш имконияти;

ҳуқуқий ахборотни тарқатиш — номуайян доирадаги шахсларни ҳуқуқий ахборот билан таништиришга қаратилган ҳаракатлар.

4-модда. Ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ва ундан фойдаланишни таъминлашнинг асосий принциплари

Ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ва ундан фойдаланишни таъминлашнинг асосий принциплари ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ҳамда ундан фойдаланишни таъминлашнинг ошкоралиги, очиқлиги, ўз вақтидалиги, ҳуқуқий ахборотни излаш ва олиш эркинлигидан иборатдир.

5-модда. Ҳуқуқий ахборотдан фойдаланиш кафолатлари

Ҳуқуқий ахборотдан фойдаланиш давлат томонидан кафолатланади.

Фуқаролар ҳуқуқий ахборотни монеликсиз излаш, олиш ва уни тарқатиш ҳуқуқига эга.

Давлат органлари, бошқа ташкилотлар ва мансабдор шахслар ҳар кимга ҳуқуқий ахборотдан фойдаланиш имкониятини белгиланган тартибда таъминлаши шарт.

Агар ҳуқуқий ахборот давлат сирларини ёки қонун билан қўриқланадиган бошқа сирни ташкил этувчи маълумотлар жумласига белгиланган тартибда киритилган бўлса, ушбу ахборотдан фойдаланиш чекланади.

2-боб. Ҳуқуқий ахборотни тарқатишни амалга оширувчи ва ундан фойдаланишни таъминловчи органлар ҳамда ташкилотлар

6-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ва ундан фойдаланишни таъминлаш соҳасидаги ваколатлари

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ўз ваколатлари доирасида:

ҳуқуқий ахборотни белгиланган тартибда тарқатади, шу жумладан норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни юбориш, эълон қилиш, ўз расмий веб-сайтига жойлаштириш орқали тарқатади;

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси қарорларининг матнларини ҳамда зарур бўлган тақдирда, уларга доир ахборот-таҳлилий материалларни расмий эълон қилиш ва ижрочиларга етказиш учун Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигига йўллайди;

ҳуқуқий ахборотни ўз вақтида тарқатишга ва ундан фойдаланишни таъминлашга қаратилган зарур тадбирларнинг ишлаб чиқилиши ҳамда амалга оширилишини таъминлайди;

ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ва ундан фойдаланишни таъминлаш тўғрисидаги қонунчиликнинг ижро этилиши устидан назоратни амалга оширади;

норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар мажбурий тартибда юбориладиган давлат органлари ва ташкилотларнинг рўйхатини тасдиқлайди;

ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ва ундан фойдаланишни таъминлаш соҳасида халқаро ҳамкорликни амалга оширади.

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

7-модда. Вазирликлар ҳамда идораларнинг ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ва ундан фойдаланишни таъминлаш соҳасидаги ваколатлари

Вазирликлар ва идоралар ўз ваколатлари доирасида:

ҳуқуқий ахборотни белгиланган тартибда тарқатади, шу жумладан норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни юбориш, эълон қилиш, ўз расмий веб-сайтларига жойлаштириш орқали тарқатади;

ўзи қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг матнларини ҳамда зарур бўлган тақдирда, уларга доир ахборот-таҳлилий материалларни юбориш ва расмий эълон қилиш учун Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигига йўллайди;

марказий девонга келиб тушган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг матнларини ўз таркибий ва ҳудудий бўлинмаларига ўз вақтида етказилишини таъминлайди;

ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ва ундан фойдаланишни таъминлаш тўғрисидаги қонунчиликнинг ўз таркибий ва ҳудудий бўлинмаларида ижро этилиши устидан назоратни амалга оширади;

норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар матнларидаги нормаларнинг моҳияти ва аҳамиятини тушунтиришга доир, жамиятда ҳуқуқий онгни, ҳуқуқий маданиятни юксалтиришга ҳамда қонунийликни мустаҳкамлашга қаратилган зарур ишларни ташкил этади;

ўз фаолияти соҳасига оид ҳуқуқий ахборот фондларини шакллантиради;

норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг тизимлаштирилган ҳисобини белгиланган тартибда юритади;

жисмоний ва юридик шахсларнинг сўровларига кўра ўз фаолияти соҳасига доир ҳуқуқий ахборотни тақдим этади;

норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг қўлланилиш тартиби ҳақида белгиланган тартибда тушунтиришлар беради.

Вазирликлар ва идоралар қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

8-модда. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигининг ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ва ундан фойдаланишни таъминлаш соҳасидаги ваколатлари

Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ва ундан фойдаланишни таъминлаш соҳасидаги махсус ваколатли давлат органидир.

Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ўз ваколатлари доирасида:

давлат органларидан ва ташкилотлардан улар қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг матнларини ҳамда зарур бўлган тақдирда, уларга доир ахборот-таҳлилий материалларни (норматив-ҳуқуқий ҳужжатнинг концепцияси баён этилган тушунтириш хати, ўзгартиш ва қўшимчалар тушунтирилган ҳолдаги таққослаш жадвали ва бошқалар) қоғозда ва электрон шаклда олади;

норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар матнларининг ҳамда зарур бўлган тақдирда, тегишли ахборот-таҳлилий материалларнинг Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланадиган рўйхат бўйича барча давлат органларига ва ташкилотларга электрон шаклда юборилишини таъминлайди;

норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг расмий эълон қилинишини амалга оширади;

норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг тизимлаштирилган ҳисобини юритиш тартибини тасдиқлайди;

норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни давлат ҳисобига олиш ва қонунчиликни тизимлаштириш ишларини амалга оширади;

Ўзбекистон Республикаси қонунларининг ва Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталари қарорларининг, Ўзбекистон Республикаси Президенти фармонлари, қарорлари ва фармойишларининг, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси қарорлари ва фармойишларининг, вазирликлар ва идоралар, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари норматив-ҳуқуқий ҳужжатларининг назорат нусхаларини юритади;

норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг фондини шакллантиради;

Ўзбекистон Республикаси Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базасини шакллантиради ҳамда юритади, ундан жисмоний ва юридик шахсларнинг белгиланган тартибда фойдаланишини таъминлайди;

Ҳуқуқий тарғибот ва маърифат бўйича давлат органлари ишларини мувофиқлаштириш бўйича идоралараро кенгашнинг ишини ташкил этади;

давлат органлари ва ташкилотларнинг ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ва ундан фойдаланишни таъминлаш соҳасидаги фаолиятини мувофиқлаштиришни, бу фаолиятга услубий раҳбарлик қилиш ҳамда уни назорат қилишни амалга оширади;

ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ва ундан фойдаланишни таъминлаш тўғрисидаги қонунчилик талабларига риоя этилиши устидан тизимли мониторингни ташкил этади;

ҳуқуқий ахборотнинг тарқатилиши ҳолатини тизимли тарзда таҳлилдан ўтказади ҳамда мазкур соҳадаги қонунчиликни ва ҳуқуқни қўллаш амалиётини такомиллаштириш бўйича таклифлар тайёрлайди;

давлат органларини, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларини, нодавлат нотижорат ташкилотларини, оммавий ахборот воситаларини ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтларини жалб этган ҳолда жамиятда ҳуқуқий тарғиботни ташкил этади;

норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ижрочиларга етказиш ҳамда уларнинг моҳияти ва аҳамиятини аҳоли ўртасида тушунтириш бўйича намунавий тадбирлар режасини тасдиқлайди;

ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ва ундан фойдаланишни таъминлаш соҳасида халқаро ҳамкорликни амалга оширади.

Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Сенатига ҳуқуқий тарғибот ва маърифатнинг ҳолати ҳақида ҳар йили ахборот тақдим этади.

Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

9-модда. Маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ва ундан фойдаланишни таъминлаш соҳасидаги ваколатлари

Маҳаллий давлат ҳокимияти органлари ўз ваколатлари доирасида:

ҳуқуқий ахборотни белгиланган тартибда тарқатади, шу жумладан норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни юбориш, эълон қилиш, ўз расмий веб-сайтларига жойлаштириш орқали тарқатади;

ўзи қабул қилган норматив-ҳуқуқий хусусиятга эга бўлган қарорларнинг матнларини ва зарур бўлган тақдирда, уларга доир ахборот-таҳлилий материалларни юбориш учун Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигига унинг ҳудудий органлари орқали йўллайди;

маҳаллий давлат ҳокимияти органларига келиб тушган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг матнларини ўз таркибий ва ҳудудий бўлинмаларига ҳамда фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларига ўз вақтида етказилишини таъминлайди;

норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар матнларидаги нормаларнинг моҳияти ва аҳамиятини тушунтиришга доир, жамиятда ҳуқуқий онгни, ҳуқуқий маданиятни юксалтиришга ҳамда қонунийликни мустаҳкамлашга қаратилган зарур ишларни ташкил этади;

ҳуқуқий ахборот фондларини шакллантиради;

норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг тизимлаштирилган ҳисобини белгиланган тартибда юритади;

жисмоний ва юридик шахсларнинг сўровларига кўра уларга ҳуқуқий ахборотни тақдим этади;

норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг қўлланилиш тартиби ҳақида белгиланган тартибда тушунтиришлар беради.

Маҳаллий давлат ҳокимияти органлари қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

10-модда. Ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ва ундан фойдаланишни таъминлашда ахборот-кутубхона муассасаларининг иштироки

Ахборот-кутубхона муассасалари:

ўз фаолиятининг йўналишига оид ҳуқуқий ахборот фондларини шакллантиради;

ахборот-кутубхона ресурсларидан фойдаланувчиларнинг ҳуқуқий ахборот фондидан фойдаланишини таъминлайди;

ахборот-кутубхона ресурсларидан фойдаланувчиларнинг сўровларига кўра ҳуқуқий ахборотни тақдим этади.

Ахборот-кутубхона муассасалари ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ва ундан фойдаланишни таъминлашда қонунчиликка мувофиқ бошқа шаклларда ҳам иштирок этиши мумкин.

11-модда. Ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ва ундан фойдаланишни таъминлашда таълим муассасаларининг иштироки

Мактабгача, умумий ўрта, ўрта махсус, профессионал ва олий таълим муассасалари, шунингдек кадрлар малакасини ошириш ва уларни қайта тайёрлаш бўйича таълим ташкилотлари (бундан буён матнда таълим муассасаси деб юритилади) тегишинча Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги ҳамда Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, шунингдек таркибида таълим ташкилотлари бўлган бошқа вазирликлар ва идоралар томонидан ҳуқуқий ахборот билан таъминланади.

Таълим муассасалари:

ўз фаолиятининг йўналишига оид ҳуқуқий ахборот фондларини шакллантиради;

таълим олувчиларнинг ҳуқуқий ахборот фондидан фойдаланишини таъминлайди;

таълим олувчиларнинг сўровларига кўра ҳуқуқий ахборотни тақдим этади.

Таълим муассасалари ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ва ундан фойдаланишни таъминлашда қонунчиликка мувофиқ бошқа шаклларда ҳам иштирок этиши мумкин.

12-модда. Ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ва ундан фойдаланишни таъминлашда фуқаролар ўзини ўзи бошқариш органларининг, нодавлат нотижорат ташкилотларининг ҳамда фуқароларнинг иштироки

Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари:

ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ва ундан фойдаланишни таъминлашда иштирок этади;

аҳолининг ҳуқуқий маданиятини юксалтиришда иштирок этади;

ўз фаолиятига оид ҳуқуқий ахборот фондларини шакллантиради;

фуқароларнинг ҳуқуқий ахборот фондидан фойдаланишини таъминлайди.

Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ва ундан фойдаланишни таъминлашда қонунчиликка мувофиқ бошқа шаклларда ҳам иштирок этиши мумкин.

Нодавлат нотижорат ташкилотлари ва фуқаролар ҳуқуқий ахборотни тарқатишни амалга оширувчи ҳамда ундан фойдаланишни таъминловчи органлар ва ташкилотларга кўмаклашиш ҳамда зарур ёрдам кўрсатиш орқали ҳуқуқий ахборотни тарқатишда иштирок этиши мумкин.

Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлари ва фуқаролар ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ҳамда ундан фойдаланишни таъминлаш тўғрисидаги қонунчиликнинг ижро этилиши устидан жамоатчилик назоратини амалга ошириши мумкин.

3-боб. Ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ва ундан фойдаланишни таъминлаш тартиби

13-модда. Ҳуқуқий ахборотни тарқатиш усуллари

Ҳуқуқий ахборотни тарқатиш усуллари қуйидагилардан иборат:

норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг матнларини юбориш;

норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни расмий эълон қилиш;

норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни норасмий эълон қилиш;

ҳуқуқий тарғиботни амалга ошириш;

жисмоний ва юридик шахсларга уларнинг сўровларига кўра ҳуқуқий ахборот тақдим этиш.

14-модда. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни матнларини юбориш йўли билан тарқатиш

Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг матнлари имзоланган кундан эътиборан бир кун ичида ва зарур бўлган тақдирда, уларга доир ахборот-таҳлилий материаллар (норматив-ҳуқуқий ҳужжатнинг концепцияси баён этилган тушунтириш хати, ўзгартиш ва қўшимчалар тушунтирилган ҳолдаги таққослаш жадвали ва бошқалар) уларни қабул қилган органлар томонидан қоғозда ва электрон шаклда қуйидаги тартибда юборилади:

Ўзбекистон Республикасининг қонунлари, Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари ва қарорлари — Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарига, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига ва Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигига;

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг қарорлари — Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясига, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига ва Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигига;

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарорлари — Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарига, Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясига ва Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигига;

вазирликларнинг ва идораларнинг норматив-ҳуқуқий ҳужжатлари — Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигига.

Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ва зарур бўлган тақдирда, уларга доир ахборот-таҳлилий материалларни бошқа давлат органларига ва ташкилотларга юбориш Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан уларнинг матнларини улар Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигига келиб тушган куни, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланадиган рўйхат бўйича электрон шаклда йўллаш орқали амалга оширилади. Вазирликлар ва идораларнинг норматив-ҳуқуқий ҳужжатлари улар Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигида давлат рўйхатидан ўтказилган кундан эътиборан бир кун ичида бошқа давлат органларига юборилади.

Маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг қарорларини юбориш уларнинг матнларини ва зарур бўлган тақдирда, уларга доир ахборот-таҳлилий материалларни бир кун ичида ушбу органлар томонидан ўз таркибий ҳамда ҳудудий бўлинмаларига, давлат органлари ва ташкилотларнинг ҳудудий бўлинмаларига, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларига йўллаш, шунингдек кейинчалик уларни Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигига бериш учун ҳудудий адлия органларига йўллаш орқали амалга оширилади.

15-модда. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни расмий эълон қилиш йўли билан тарқатиш

«Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 39-моддасида назарда тутилган нашрлар норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар эълон қилинадиган расмий манбалардир.

Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар эълон қилинадиган расмий манбалар қонунчиликда белгиланган муддатларда нашр этилади ва очиқ обуна йўли билан тарқатилади.

Расмий манбаларда эълон қилинадиган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар хронологик тартибда кетма-кет жойлаштирилади.

Идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг матнлари «Ўзбекистон Республикаси қонунчилик тўплами»да ушбу ҳужжатларнинг рақами ва Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигидан давлат рўйхатидан ўтказилган санасига мувофиқ хронологик тартибда кетма-кет жойлаштирилади.

Норматив-ҳуқуқий ҳужжатнинг бир қисми расмий манбаларда эълон қилинганда норматив-ҳуқуқий ҳужжатнинг номидан кейин «Кўчирма» деган ёзув жойлаштирилади.

Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар эълон қилинадиган расмий манбаларда эълон қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжат матни мазкур ҳужжатни қабул қилган орган томонидан расмий равишда йўлланган норматив-ҳуқуқий ҳужжатнинг матнига мувофиқ бўлиши керак.

Катта ҳажмли норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг матнлари норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар эълон қилинадиган расмий манбаларга илова тарзида эълон қилиниши мумкин.

16-модда. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни норасмий эълон қилиш йўли билан тарқатиш

Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни «Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 39-моддасида назарда тутилмаган манбаларда эълон қилиш норасмий эълон қилишдир.

Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни норасмий эълон қилиш жисмоний ва юридик шахслар томонидан норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар матнларини даврий нашрларда, веб-сайтларда, қонунчиликнинг электрон маълумот тизимларида эълон қилиш, шунингдек норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга доир рисолалар, тўпламлар ва шарҳлар эълон қилиш йўли билан амалга оширилиши мумкин.

Кодексларни, қонунчилик ҳужжатлари тўпламларини нашр қилишда, шунингдек қонунчиликнинг электрон маълумот тизимларини реализация қилишда улар нашр қилинаётган (реализация қилинаётган) санадаги назорат ҳолатига келтирилган бўлиши лозим.

Норасмий нашрларда, шу жумладан қонунчиликнинг электрон ахборот тизимларида норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг бошқа тиллардаги норасмий таржималари эълон қилиниши мумкин. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг норасмий таржималари норасмий таржима эканлиги ҳақидаги белгига эга бўлиши лозим.

17-модда. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни тарқатиш ва ундан фойдаланишни норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни Ўзбекистон Республикаси Қонунчилик маълумотлари миллий базасига жойлаштириш йўли билан таъминлаш

Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни Ўзбекистон Республикаси Қонунчилик маълумотлари миллий базасида расмий эълон қилиш улар Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигига келиб тушган пайтдан эътиборан бир кун ичида «Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни расмий эълон қилиш» бўлимида амалга оширилади.

Ўзбекистон Республикаси Конституциявий суди ва Ўзбекистон Республикаси Олий суди Ўзбекистон Республикаси Конституциявий судининг қарорларини, Ўзбекистон Республикаси Олий суди пленумларининг қонунчилик қўлланилиши масалалари бўйича тушунтиришлар бериш тўғрисидаги қарорларини Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигига улар имзоланганидан кейин бир кун ичида юборади.

Ўзбекистон Республикаси Қонунчилик маълумотлари миллий базасида жойлаштирилган Ўзбекистон Республикаси халқаро шартномаларининг матнлари ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларнинг матнлари маълумот хусусиятига эга бўлиб, ҳужжатнинг келиб тушиши ва унга ишлов берилишига қараб, бироқ улар расмий эълон қилинганидан кейин уч кундан кечиктирмай янгиланади.

Ўзбекистон Республикаси Қонунчилик маълумотлари миллий базасидан фойдаланиш бепул амалга оширилади.

18-модда. Ҳуқуқий ахборотни давлат органларининг расмий веб-сайтларига жойлаштириш

Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар матнларининг электрон шакллари уларни қабул қилган органларнинг расмий веб-сайтларига белгиланган тартибда мажбурий тарзда жойлаштирилиши шарт.

Давлат органларининг расмий веб-сайтларига ҳуқуқий ахборот давлат тилида жойлаштирилиши керак. Расмий веб-сайтнинг бошқа тиллардаги шакллари ҳам бўлиши мумкин.

Давлат органларининг расмий веб-сайтларига жойлаштирилган ҳуқуқий ахборот ишончли бўлиши ва у оммавий ахборот воситаларида эълон қилинадиган ахборот билан бир хил кучга эга бўлиши лозим.

19-модда. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ҳуқуқий тарғибот йўли билан тарқатиш

Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ҳуқуқий тарғибот йўли билан тарқатиш барча давлат органлари ва ташкилотлар, шунингдек хўжалик бошқаруви органлари томонидан амалга оширилади. Нодавлат нотижорат ташкилотлари ҳам ҳуқуқий тарғиботни амалга ошириши мумкин.

Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни қабул қилувчи ва (ёки) ишлаб чиқувчи органлар ушбу ҳужжатлар қабул қилинганидан кейин бир ҳафталик муддатда ҳуқуқий тарғибот бўйича чора-тадбирлар режасини Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан тасдиқланадиган намунавий тадбирлар режаси асосида ишлаб чиқиши ва тасдиқлаши керак.

Ҳуқуқий тарғибот қуйидаги усулларда амалга оширилади:

конференциялар, учрашувлар, семинарлар, давра суҳбатлари ва мулоқотлар ўтказиш;

оммавий ахборот воситалари орқали, шу жумладан телекўрсатувлар ва радиоэшиттиришларни ташкил этиш, босма ва электрон оммавий ахборот воситаларига мақолалар ва ҳуқуқий-ахборот материалларини жойлаштириш орқали;

шарҳлар, рисолалар, плакатлар, буклетлар ва флаерлар тарқатиш;

ижтимоий рекламалар (видеолавҳалар, инфографикалар ва бошқалар) ҳамда тарғиботнинг қонунчилик билан тақиқланмаган бошқа турлари орқали.

Давлат органлари ва ташкилотларнинг ҳуқуқий тарғибот соҳасидаги ишларини мувофиқлаштириш Ҳуқуқий тарғибот ва маърифат бўйича давлат органлари ишларини мувофиқлаштириш бўйича идоралараро кенгаш ҳамда унинг ҳудудий комиссиялари томонидан амалга оширилади.

20-модда. Жисмоний ва юридик шахсларга уларнинг сўровларига кўра ҳуқуқий ахборот тақдим этиш

Жисмоний ва юридик шахслар ўз фаолиятига тааллуқли ҳуқуқий ахборотни тақдим этиш тўғрисидаги сўров билан давлат органлари ва ташкилотларга мурожаат қилиш ҳуқуқига эга.

Ҳуқуқий ахборотни тақдим этиш тўғрисидаги сўров у келиб тушган кундан эътиборан ўн беш кундан кўп бўлмаган муддатда кўриб чиқилиши лозим.

Расмий нашрларда эълон қилинган ёки расмий веб-сайтларга жойлаштирилган ҳуқуқий ахборот сўралганда давлат органлари ва ташкилотлар сўровга жавобда сўралаётган ахборот эълон қилинган расмий нашрнинг номига, чиқарилиш санасига ва сонига ёки сўралаётган ахборот жойлаштирилган расмий веб-сайтнинг электрон манзилига ҳавола бериши мумкин.

Ҳуқуқий ахборотни электрон тарзда тақдим этиш бепул амалга оширилади. Ҳуқуқий ахборотни қоғозда тақдим қилганлик учун томонларнинг келишувига кўра ҳақ олиниши мумкин.

Ҳуқуқий ахборотни тақдим этиш тўғрисидаги сўровни қаноатлантиришни рад этиш асосланган бўлиши лозим.

4-боб. Якунловчи қоидалар

21-модда. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг қўлланилиш тартибини тушунтириш

Жисмоний ва юридик шахсларнинг сўровига кўра давлат органлари ва ташкилотлар ўз фаолиятига тааллуқли норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг қўлланилиш тартибини тушунтиради.

Давлат органлари ва ташкилотлар томонидан тайёрланган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг қўлланилиш тартиби тўғрисидаги тушунтиришлар ушбу органлар ва ташкилотларнинг таркибий ва ҳудудий бўлинмалари учун мажбурий кучга эга.

Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленуми зарурат бўлганда қонунчиликнинг қўлланилиш масалалари бўйича тушунтиришлар беради.

Қонунчиликнинг қўлланилиш масалалари бўйича Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг, шунингдек давлат органлари ва ташкилотларнинг тушунтиришлари оммавий ахборот воситаларида, шу жумладан тегишли органлар ва ташкилотларнинг расмий веб-сайтларида эълон қилинади.

Нодавлат нотижорат ташкилотлари, илмий-тадқиқот ташкилотлари ўз ваколатлари доирасида норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг қўлланилиш тартиби бўйича тавсия хусусиятига эга бўлган тушунтиришлар тайёрлаши ва тарқатиши мумкин.

22-модда. Давлат органларида норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг тизимлаштирилган ҳисобини юритишнинг мажбурийлиги

Давлат органларида уларнинг фаолиятини тартибга солувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг тизимлаштирилган ҳисоби мажбурий тартибда юритилади.

Давлат бошқаруви органлари ва маҳаллий давлат ҳокимияти органларида норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг тизимлаштирилган ҳисобини юритиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан белгиланади.

Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг тизимлаштирилган ҳисобини юритиш юридик хизмат ходими томонидан амалга оширилади. Юридик хизмат ходими йўқлигида ушбу вазифа давлат органи раҳбари томонидан бошқа шахснинг зиммасига юклатилади.

23-модда. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар эълон қилинганда йўл қўйилган камчиликларни бартараф этиш

Агар норматив-ҳуқуқий ҳужжат расмий нашрларда эълон қилинганда унинг матнида имловий хатоларга, ёзувдаги хатоларга, бошқа ноаниқликларга йўл қўйилган бўлса, у ҳолда нашрнинг энг яқин сонида тегишли тузатишлар эълон қилинади.

Агар норасмий нашрларда норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар эълон қилинган расмий манбадагига қиёсан имловий хатоларга, ёзувдаги хатоларга, бошқа ноаниқликларга йўл қўйилган бўлса, улар аниқланган кундан эътиборан ўттиз календарь кундан ошмаган муддатда ношир томонидан республика даврий нашрларида (газеталар, журналлар ва ҳоказоларда) ёки норасмий нашрнинг кейинги сонида (чиқарилишида) тегишли тузатишлар эълон қилинади.

Агар қонунчиликнинг электрон маълумотлар базаларида имловий хатоларга, ёзувдаги хатоларга, бошқа ноаниқликларга йўл қўйилган бўлса, улар дарҳол бартараф этилиши керак.

24-модда. Низоларни ҳал этиш

Ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ва ундан фойдаланишни таъминлаш соҳасидаги низолар қонунчиликда белгиланган тартибда ҳал этилади.

25-модда. Ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ва ундан фойдаланишни таъминлаш тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун жавобгарлик

Ҳуқуқий ахборотни тарқатиш ва ундан фойдаланишни таъминлаш тўғрисидаги қонунчиликни бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.

26-модда. Ушбу Қонуннинг ижро этилишини, ижрочиларга етказилишини, моҳияти ва аҳамияти тушунтирилишини таъминлаш

Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.

27-модда. Қонунчиликни ушбу Қонунга мувофиқлаштириш

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;

давлат бошқаруви органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.

28-модда. Ушбу Қонуннинг кучга кириши

Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.

Ушбу Қонун 17-моддасининг биринчи қисми 2017 йил 25 сентябрдан эътиборан амалга киритилади.

Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2017 йил 7 сентябрь,

ЎРҚ-443-сон

(Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2017 й., 36-сон, 944-модда; Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 19.04.2018 й., 03/18/476/1087-сон, 24.07.2018 й., 03/18/486/1559-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 21.04.2021 й., 03/21/683/0375-сон; 29.11.2023 й., 03/23/880/0905-сон; 16.01.2024 й., 03/24/896/0037-сон; 09.09.2024 й., 03/24/957/0689-сон; 30.12.2025 й., 03/25/1109/1241-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni

Huquqiy axborotni tarqatish va undan foydalanishni taʼminlash toʻgʻrisida

Qonunchilik palatasi tomonidan 2017-yil 15-avgustda qabul qilingan Senat tomonidan 2017-yil 24-avgustda maʼqullangan

1-bob. Umumiy qoidalar

1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi

Ushbu Qonunning maqsadi huquqiy axborotni tarqatish va undan foydalanishni taʼminlash sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.

2-modda. Huquqiy axborotni tarqatish va undan foydalanishni taʼminlash toʻgʻrisidagi qonunchilik

Huquqiy axborotni tarqatish va undan foydalanishni taʼminlash toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.

Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining huquqiy axborotni tarqatish va undan foydalanishni taʼminlash toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.

3-modda. Asosiy tushunchalar

Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

huquqiy axborot — normativ-huquqiy hujjatlarning, ularga oid rasmiy sharhlarning, normativ-huquqiy hujjatlarning qoʻllanilish tartibi toʻgʻrisidagi tushuntirishlarning, Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudi qarorlarining, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining qonunchilik qoʻllanilishi masalalari boʻyicha qarorlarining matnlari, shuningdek sud amaliyotini umumlashtirish materiallari;

huquqiy axborotdan foydalanish — huquqiy axborotni erkin olish va undan foydalanish imkoniyati;

huquqiy axborotni tarqatish — nomuayyan doiradagi shaxslarni huquqiy axborot bilan tanishtirishga qaratilgan harakatlar.

4-modda. Huquqiy axborotni tarqatish va undan foydalanishni taʼminlashning asosiy prinsiplari

Huquqiy axborotni tarqatish va undan foydalanishni taʼminlashning asosiy prinsiplari huquqiy axborotni tarqatish hamda undan foydalanishni taʼminlashning oshkoraligi, ochiqligi, oʻz vaqtidaligi, huquqiy axborotni izlash va olish erkinligidan iboratdir.

5-modda. Huquqiy axborotdan foydalanish kafolatlari

Huquqiy axborotdan foydalanish davlat tomonidan kafolatlanadi.

Fuqarolar huquqiy axborotni moneliksiz izlash, olish va uni tarqatish huquqiga ega.

Davlat organlari, boshqa tashkilotlar va mansabdor shaxslar har kimga huquqiy axborotdan foydalanish imkoniyatini belgilangan tartibda taʼminlashi shart.

Agar huquqiy axborot davlat sirlarini yoki qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirni tashkil etuvchi maʼlumotlar jumlasiga belgilangan tartibda kiritilgan boʻlsa, ushbu axborotdan foydalanish cheklanadi.

2-bob. Huquqiy axborotni tarqatishni amalga oshiruvchi va undan foydalanishni taʼminlovchi organlar hamda tashkilotlar

6-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining huquqiy axborotni tarqatish va undan foydalanishni taʼminlash sohasidagi vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi oʻz vakolatlari doirasida:

huquqiy axborotni belgilangan tartibda tarqatadi, shu jumladan normativ-huquqiy hujjatlarni yuborish, eʼlon qilish, oʻz rasmiy veb-saytiga joylashtirish orqali tarqatadi;

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qarorlarining matnlarini hamda zarur boʻlgan taqdirda, ularga doir axborot-tahliliy materiallarni rasmiy eʼlon qilish va ijrochilarga yetkazish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga yoʻllaydi;

huquqiy axborotni oʻz vaqtida tarqatishga va undan foydalanishni taʼminlashga qaratilgan zarur tadbirlarning ishlab chiqilishi hamda amalga oshirilishini taʼminlaydi;

huquqiy axborotni tarqatish va undan foydalanishni taʼminlash toʻgʻrisidagi qonunchilikning ijro etilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi;

normativ-huquqiy hujjatlar majburiy tartibda yuboriladigan davlat organlari va tashkilotlarning roʻyxatini tasdiqlaydi;

huquqiy axborotni tarqatish va undan foydalanishni taʼminlash sohasida xalqaro hamkorlikni amalga oshiradi.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

7-modda. Vazirliklar hamda idoralarning huquqiy axborotni tarqatish va undan foydalanishni taʼminlash sohasidagi vakolatlari

Vazirliklar va idoralar oʻz vakolatlari doirasida:

huquqiy axborotni belgilangan tartibda tarqatadi, shu jumladan normativ-huquqiy hujjatlarni yuborish, eʼlon qilish, oʻz rasmiy veb-saytlariga joylashtirish orqali tarqatadi;

oʻzi qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarning matnlarini hamda zarur boʻlgan taqdirda, ularga doir axborot-tahliliy materiallarni yuborish va rasmiy eʼlon qilish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga yoʻllaydi;

markaziy devonga kelib tushgan normativ-huquqiy hujjatlarning matnlarini oʻz tarkibiy va hududiy boʻlinmalariga oʻz vaqtida yetkazilishini taʼminlaydi;

huquqiy axborotni tarqatish va undan foydalanishni taʼminlash toʻgʻrisidagi qonunchilikning oʻz tarkibiy va hududiy boʻlinmalarida ijro etilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi;

normativ-huquqiy hujjatlar matnlaridagi normalarning mohiyati va ahamiyatini tushuntirishga doir, jamiyatda huquqiy ongni, huquqiy madaniyatni yuksaltirishga hamda qonuniylikni mustahkamlashga qaratilgan zarur ishlarni tashkil etadi;

oʻz faoliyati sohasiga oid huquqiy axborot fondlarini shakllantiradi;

normativ-huquqiy hujjatlarning tizimlashtirilgan hisobini belgilangan tartibda yuritadi;

jismoniy va yuridik shaxslarning soʻrovlariga koʻra oʻz faoliyati sohasiga doir huquqiy axborotni taqdim etadi;

normativ-huquqiy hujjatlarning qoʻllanilish tartibi haqida belgilangan tartibda tushuntirishlar beradi.

Vazirliklar va idoralar qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

8-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining huquqiy axborotni tarqatish va undan foydalanishni taʼminlash sohasidagi vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huquqiy axborotni tarqatish va undan foydalanishni taʼminlash sohasidagi maxsus vakolatli davlat organidir.

Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi oʻz vakolatlari doirasida:

davlat organlaridan va tashkilotlardan ular qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarning matnlarini hamda zarur boʻlgan taqdirda, ularga doir axborot-tahliliy materiallarni (normativ-huquqiy hujjatning konsepsiyasi bayon etilgan tushuntirish xati, oʻzgartish va qoʻshimchalar tushuntirilgan holdagi taqqoslash jadvali va boshqalar) qogʻozda va elektron shaklda oladi;

normativ-huquqiy hujjatlar matnlarining hamda zarur boʻlgan taqdirda, tegishli axborot-tahliliy materiallarning Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan roʻyxat boʻyicha barcha davlat organlariga va tashkilotlarga elektron shaklda yuborilishini taʼminlaydi;

normativ-huquqiy hujjatlarning rasmiy eʼlon qilinishini amalga oshiradi;

normativ-huquqiy hujjatlarning tizimlashtirilgan hisobini yuritish tartibini tasdiqlaydi;

normativ-huquqiy hujjatlarni davlat hisobiga olish va qonunchilikni tizimlashtirish ishlarini amalga oshiradi;

Oʻzbekiston Respublikasi qonunlarining va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari qarorlarining, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti farmonlari, qarorlari va farmoyishlarining, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qarorlari va farmoyishlarining, vazirliklar va idoralar, mahalliy davlat hokimiyati organlari normativ-huquqiy hujjatlarining nazorat nusxalarini yuritadi;

normativ-huquqiy hujjatlarning fondini shakllantiradi;

Oʻzbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasini shakllantiradi hamda yuritadi, undan jismoniy va yuridik shaxslarning belgilangan tartibda foydalanishini taʼminlaydi;

Huquqiy targʻibot va maʼrifat boʻyicha davlat organlari ishlarini muvofiqlashtirish boʻyicha idoralararo kengashning ishini tashkil etadi;

davlat organlari va tashkilotlarning huquqiy axborotni tarqatish va undan foydalanishni taʼminlash sohasidagi faoliyatini muvofiqlashtirishni, bu faoliyatga uslubiy rahbarlik qilish hamda uni nazorat qilishni amalga oshiradi;

huquqiy axborotni tarqatish va undan foydalanishni taʼminlash toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga rioya etilishi ustidan tizimli monitoringni tashkil etadi;

huquqiy axborotning tarqatilishi holatini tizimli tarzda tahlildan oʻtkazadi hamda mazkur sohadagi qonunchilikni va huquqni qoʻllash amaliyotini takomillashtirish boʻyicha takliflar tayyorlaydi;

davlat organlarini, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarini, nodavlat notijorat tashkilotlarini, ommaviy axborot vositalarini va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlarini jalb etgan holda jamiyatda huquqiy targʻibotni tashkil etadi;

normativ-huquqiy hujjatlarni ijrochilarga yetkazish hamda ularning mohiyati va ahamiyatini aholi oʻrtasida tushuntirish boʻyicha namunaviy tadbirlar rejasini tasdiqlaydi;

huquqiy axborotni tarqatish va undan foydalanishni taʼminlash sohasida xalqaro hamkorlikni amalga oshiradi.

Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senatiga huquqiy targʻibot va maʼrifatning holati haqida har yili axborot taqdim etadi.

Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

9-modda. Mahalliy davlat hokimiyati organlarining huquqiy axborotni tarqatish va undan foydalanishni taʼminlash sohasidagi vakolatlari

Mahalliy davlat hokimiyati organlari oʻz vakolatlari doirasida:

huquqiy axborotni belgilangan tartibda tarqatadi, shu jumladan normativ-huquqiy hujjatlarni yuborish, eʼlon qilish, oʻz rasmiy veb-saytlariga joylashtirish orqali tarqatadi;

oʻzi qabul qilgan normativ-huquqiy xususiyatga ega boʻlgan qarorlarning matnlarini va zarur boʻlgan taqdirda, ularga doir axborot-tahliliy materiallarni yuborish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga uning hududiy organlari orqali yoʻllaydi;

mahalliy davlat hokimiyati organlariga kelib tushgan normativ-huquqiy hujjatlarning matnlarini oʻz tarkibiy va hududiy boʻlinmalariga hamda fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga oʻz vaqtida yetkazilishini taʼminlaydi;

normativ-huquqiy hujjatlar matnlaridagi normalarning mohiyati va ahamiyatini tushuntirishga doir, jamiyatda huquqiy ongni, huquqiy madaniyatni yuksaltirishga hamda qonuniylikni mustahkamlashga qaratilgan zarur ishlarni tashkil etadi;

huquqiy axborot fondlarini shakllantiradi;

normativ-huquqiy hujjatlarning tizimlashtirilgan hisobini belgilangan tartibda yuritadi;

jismoniy va yuridik shaxslarning soʻrovlariga koʻra ularga huquqiy axborotni taqdim etadi;

normativ-huquqiy hujjatlarning qoʻllanilish tartibi haqida belgilangan tartibda tushuntirishlar beradi.

Mahalliy davlat hokimiyati organlari qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

10-modda. Huquqiy axborotni tarqatish va undan foydalanishni taʼminlashda axborot-kutubxona muassasalarining ishtiroki

Axborot-kutubxona muassasalari:

oʻz faoliyatining yoʻnalishiga oid huquqiy axborot fondlarini shakllantiradi;

axborot-kutubxona resurslaridan foydalanuvchilarning huquqiy axborot fondidan foydalanishini taʼminlaydi;

axborot-kutubxona resurslaridan foydalanuvchilarning soʻrovlariga koʻra huquqiy axborotni taqdim etadi.

Axborot-kutubxona muassasalari huquqiy axborotni tarqatish va undan foydalanishni taʼminlashda qonunchilikka muvofiq boshqa shakllarda ham ishtirok etishi mumkin.

11-modda. Huquqiy axborotni tarqatish va undan foydalanishni taʼminlashda taʼlim muassasalarining ishtiroki

Maktabgacha, umumiy oʻrta, oʻrta maxsus, professional va oliy taʼlim muassasalari, shuningdek kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash boʻyicha taʼlim tashkilotlari (bundan buyon matnda taʼlim muassasasi deb yuritiladi) tegishincha Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi hamda Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, shuningdek tarkibida taʼlim tashkilotlari boʻlgan boshqa vazirliklar va idoralar tomonidan huquqiy axborot bilan taʼminlanadi.

Taʼlim muassasalari:

oʻz faoliyatining yoʻnalishiga oid huquqiy axborot fondlarini shakllantiradi;

taʼlim oluvchilarning huquqiy axborot fondidan foydalanishini taʼminlaydi;

taʼlim oluvchilarning soʻrovlariga koʻra huquqiy axborotni taqdim etadi.

Taʼlim muassasalari huquqiy axborotni tarqatish va undan foydalanishni taʼminlashda qonunchilikka muvofiq boshqa shakllarda ham ishtirok etishi mumkin.

12-modda. Huquqiy axborotni tarqatish va undan foydalanishni taʼminlashda fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining, nodavlat notijorat tashkilotlarining hamda fuqarolarning ishtiroki

Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari:

huquqiy axborotni tarqatish va undan foydalanishni taʼminlashda ishtirok etadi;

aholining huquqiy madaniyatini yuksaltirishda ishtirok etadi;

oʻz faoliyatiga oid huquqiy axborot fondlarini shakllantiradi;

fuqarolarning huquqiy axborot fondidan foydalanishini taʼminlaydi.

Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari huquqiy axborotni tarqatish va undan foydalanishni taʼminlashda qonunchilikka muvofiq boshqa shakllarda ham ishtirok etishi mumkin.

Nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolar huquqiy axborotni tarqatishni amalga oshiruvchi hamda undan foydalanishni taʼminlovchi organlar va tashkilotlarga koʻmaklashish hamda zarur yordam koʻrsatish orqali huquqiy axborotni tarqatishda ishtirok etishi mumkin.

Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolar huquqiy axborotni tarqatish hamda undan foydalanishni taʼminlash toʻgʻrisidagi qonunchilikning ijro etilishi ustidan jamoatchilik nazoratini amalga oshirishi mumkin.

3-bob. Huquqiy axborotni tarqatish va undan foydalanishni taʼminlash tartibi

13-modda. Huquqiy axborotni tarqatish usullari

Huquqiy axborotni tarqatish usullari quyidagilardan iborat:

normativ-huquqiy hujjatlarning matnlarini yuborish;

normativ-huquqiy hujjatlarni rasmiy eʼlon qilish;

normativ-huquqiy hujjatlarni norasmiy eʼlon qilish;

huquqiy targʻibotni amalga oshirish;

jismoniy va yuridik shaxslarga ularning soʻrovlariga koʻra huquqiy axborot taqdim etish.

14-modda. Normativ-huquqiy hujjatlarni matnlarini yuborish yoʻli bilan tarqatish

Normativ-huquqiy hujjatlarning matnlari imzolangan kundan eʼtiboran bir kun ichida va zarur boʻlgan taqdirda, ularga doir axborot-tahliliy materiallar (normativ-huquqiy hujjatning konsepsiyasi bayon etilgan tushuntirish xati, oʻzgartish va qoʻshimchalar tushuntirilgan holdagi taqqoslash jadvali va boshqalar) ularni qabul qilgan organlar tomonidan qogʻozda va elektron shaklda quyidagi tartibda yuboriladi:

Oʻzbekiston Respublikasining qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari va qarorlari — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga va Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga;

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlari — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga va Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga;

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga va Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga;

vazirliklarning va idoralarning normativ-huquqiy hujjatlari — Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga.

Normativ-huquqiy hujjatlarni va zarur boʻlgan taqdirda, ularga doir axborot-tahliliy materiallarni boshqa davlat organlariga va tashkilotlarga yuborish Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan ularning matnlarini ular Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga kelib tushgan kuni, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan roʻyxat boʻyicha elektron shaklda yoʻllash orqali amalga oshiriladi. Vazirliklar va idoralarning normativ-huquqiy hujjatlari ular Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan eʼtiboran bir kun ichida boshqa davlat organlariga yuboriladi.

Mahalliy davlat hokimiyati organlarining qarorlarini yuborish ularning matnlarini va zarur boʻlgan taqdirda, ularga doir axborot-tahliliy materiallarni bir kun ichida ushbu organlar tomonidan oʻz tarkibiy hamda hududiy boʻlinmalariga, davlat organlari va tashkilotlarning hududiy boʻlinmalariga, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga yoʻllash, shuningdek keyinchalik ularni Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga berish uchun hududiy adliya organlariga yoʻllash orqali amalga oshiriladi.

15-modda. Normativ-huquqiy hujjatlarni rasmiy eʼlon qilish yoʻli bilan tarqatish

“Normativ-huquqiy hujjatlar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 39-moddasida nazarda tutilgan nashrlar normativ-huquqiy hujjatlar eʼlon qilinadigan rasmiy manbalardir.

Normativ-huquqiy hujjatlar eʼlon qilinadigan rasmiy manbalar qonunchilikda belgilangan muddatlarda nashr etiladi va ochiq obuna yoʻli bilan tarqatiladi.

Rasmiy manbalarda eʼlon qilinadigan normativ-huquqiy hujjatlar xronologik tartibda ketma-ket joylashtiriladi.

Idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarning matnlari “Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik toʻplami”da ushbu hujjatlarning raqami va Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligidan davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan sanasiga muvofiq xronologik tartibda ketma-ket joylashtiriladi.

Normativ-huquqiy hujjatning bir qismi rasmiy manbalarda eʼlon qilinganda normativ-huquqiy hujjatning nomidan keyin “Koʻchirma” degan yozuv joylashtiriladi.

Normativ-huquqiy hujjatlar eʼlon qilinadigan rasmiy manbalarda eʼlon qilingan normativ-huquqiy hujjat matni mazkur hujjatni qabul qilgan organ tomonidan rasmiy ravishda yoʻllangan normativ-huquqiy hujjatning matniga muvofiq boʻlishi kerak.

Katta hajmli normativ-huquqiy hujjatlarning matnlari normativ-huquqiy hujjatlar eʼlon qilinadigan rasmiy manbalarga ilova tarzida eʼlon qilinishi mumkin.

16-modda. Normativ-huquqiy hujjatlarni norasmiy eʼlon qilish yoʻli bilan tarqatish

Normativ-huquqiy hujjatlarni “Normativ-huquqiy hujjatlar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 39-moddasida nazarda tutilmagan manbalarda eʼlon qilish norasmiy eʼlon qilishdir.

Normativ-huquqiy hujjatlarni norasmiy eʼlon qilish jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan normativ-huquqiy hujjatlar matnlarini davriy nashrlarda, veb-saytlarda, qonunchilikning elektron maʼlumot tizimlarida eʼlon qilish, shuningdek normativ-huquqiy hujjatlarga doir risolalar, toʻplamlar va sharhlar eʼlon qilish yoʻli bilan amalga oshirilishi mumkin.

Kodekslarni, qonunchilik hujjatlari toʻplamlarini nashr qilishda, shuningdek qonunchilikning elektron maʼlumot tizimlarini realizatsiya qilishda ular nashr qilinayotgan (realizatsiya qilinayotgan) sanadagi nazorat holatiga keltirilgan boʻlishi lozim.

Norasmiy nashrlarda, shu jumladan qonunchilikning elektron axborot tizimlarida normativ-huquqiy hujjatlarning boshqa tillardagi norasmiy tarjimalari eʼlon qilinishi mumkin. Normativ-huquqiy hujjatlarning norasmiy tarjimalari norasmiy tarjima ekanligi haqidagi belgiga ega boʻlishi lozim.

17-modda. Normativ-huquqiy hujjatlarni tarqatish va undan foydalanishni normativ-huquqiy hujjatlarni Oʻzbekiston Respublikasi Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasiga joylashtirish yoʻli bilan taʼminlash

Normativ-huquqiy hujjatlarni Oʻzbekiston Respublikasi Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasida rasmiy eʼlon qilish ular Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga kelib tushgan paytdan eʼtiboran bir kun ichida “Normativ-huquqiy hujjatlarni rasmiy eʼlon qilish” boʻlimida amalga oshiriladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudi va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudining qarorlarini, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi plenumlarining qonunchilik qoʻllanilishi masalalari boʻyicha tushuntirishlar berish toʻgʻrisidagi qarorlarini Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga ular imzolanganidan keyin bir kun ichida yuboradi.

Oʻzbekiston Respublikasi Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasida joylashtirilgan Oʻzbekiston Respublikasi xalqaro shartnomalarining matnlari va texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarning matnlari maʼlumot xususiyatiga ega boʻlib, hujjatning kelib tushishi va unga ishlov berilishiga qarab, biroq ular rasmiy eʼlon qilinganidan keyin uch kundan kechiktirmay yangilanadi.

Oʻzbekiston Respublikasi Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasidan foydalanish bepul amalga oshiriladi.

18-modda. Huquqiy axborotni davlat organlarining rasmiy veb-saytlariga joylashtirish

Normativ-huquqiy hujjatlar matnlarining elektron shakllari ularni qabul qilgan organlarning rasmiy veb-saytlariga belgilangan tartibda majburiy tarzda joylashtirilishi shart.

Davlat organlarining rasmiy veb-saytlariga huquqiy axborot davlat tilida joylashtirilishi kerak. Rasmiy veb-saytning boshqa tillardagi shakllari ham boʻlishi mumkin.

Davlat organlarining rasmiy veb-saytlariga joylashtirilgan huquqiy axborot ishonchli boʻlishi va u ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilinadigan axborot bilan bir xil kuchga ega boʻlishi lozim.

19-modda. Normativ-huquqiy hujjatlarni huquqiy targʻibot yoʻli bilan tarqatish

Normativ-huquqiy hujjatlarni huquqiy targʻibot yoʻli bilan tarqatish barcha davlat organlari va tashkilotlar, shuningdek xoʻjalik boshqaruvi organlari tomonidan amalga oshiriladi. Nodavlat notijorat tashkilotlari ham huquqiy targʻibotni amalga oshirishi mumkin.

Normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qiluvchi va (yoki) ishlab chiquvchi organlar ushbu hujjatlar qabul qilinganidan keyin bir haftalik muddatda huquqiy targʻibot boʻyicha chora-tadbirlar rejasini Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan tasdiqlanadigan namunaviy tadbirlar rejasi asosida ishlab chiqishi va tasdiqlashi kerak.

Huquqiy targʻibot quyidagi usullarda amalga oshiriladi:

konferensiyalar, uchrashuvlar, seminarlar, davra suhbatlari va muloqotlar oʻtkazish;

ommaviy axborot vositalari orqali, shu jumladan telekoʻrsatuvlar va radioeshittirishlarni tashkil etish, bosma va elektron ommaviy axborot vositalariga maqolalar va huquqiy-axborot materiallarini joylashtirish orqali;

sharhlar, risolalar, plakatlar, bukletlar va flayerlar tarqatish;

ijtimoiy reklamalar (videolavhalar, infografikalar va boshqalar) hamda targʻibotning qonunchilik bilan taqiqlanmagan boshqa turlari orqali.

Davlat organlari va tashkilotlarning huquqiy targʻibot sohasidagi ishlarini muvofiqlashtirish Huquqiy targʻibot va maʼrifat boʻyicha davlat organlari ishlarini muvofiqlashtirish boʻyicha idoralararo kengash hamda uning hududiy komissiyalari tomonidan amalga oshiriladi.

20-modda. Jismoniy va yuridik shaxslarga ularning soʻrovlariga koʻra huquqiy axborot taqdim etish

Jismoniy va yuridik shaxslar oʻz faoliyatiga taalluqli huquqiy axborotni taqdim etish toʻgʻrisidagi soʻrov bilan davlat organlari va tashkilotlarga murojaat qilish huquqiga ega.

Huquqiy axborotni taqdim etish toʻgʻrisidagi soʻrov u kelib tushgan kundan eʼtiboran oʻn besh kundan koʻp boʻlmagan muddatda koʻrib chiqilishi lozim.

Rasmiy nashrlarda eʼlon qilingan yoki rasmiy veb-saytlarga joylashtirilgan huquqiy axborot soʻralganda davlat organlari va tashkilotlar soʻrovga javobda soʻralayotgan axborot eʼlon qilingan rasmiy nashrning nomiga, chiqarilish sanasiga va soniga yoki soʻralayotgan axborot joylashtirilgan rasmiy veb-saytning elektron manziliga havola berishi mumkin.

Huquqiy axborotni elektron tarzda taqdim etish bepul amalga oshiriladi. Huquqiy axborotni qogʻozda taqdim qilganlik uchun tomonlarning kelishuviga koʻra haq olinishi mumkin.

Huquqiy axborotni taqdim etish toʻgʻrisidagi soʻrovni qanoatlantirishni rad etish asoslangan boʻlishi lozim.

4-bob. Yakunlovchi qoidalar

21-modda. Normativ-huquqiy hujjatlarning qoʻllanilish tartibini tushuntirish

Jismoniy va yuridik shaxslarning soʻroviga koʻra davlat organlari va tashkilotlar oʻz faoliyatiga taalluqli normativ-huquqiy hujjatlarning qoʻllanilish tartibini tushuntiradi.

Davlat organlari va tashkilotlar tomonidan tayyorlangan normativ-huquqiy hujjatlarning qoʻllanilish tartibi toʻgʻrisidagi tushuntirishlar ushbu organlar va tashkilotlarning tarkibiy va hududiy boʻlinmalari uchun majburiy kuchga ega.

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi zarurat boʻlganda qonunchilikning qoʻllanilish masalalari boʻyicha tushuntirishlar beradi.

Qonunchilikning qoʻllanilish masalalari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining, shuningdek davlat organlari va tashkilotlarning tushuntirishlari ommaviy axborot vositalarida, shu jumladan tegishli organlar va tashkilotlarning rasmiy veb-saytlarida eʼlon qilinadi.

Nodavlat notijorat tashkilotlari, ilmiy-tadqiqot tashkilotlari oʻz vakolatlari doirasida normativ-huquqiy hujjatlarning qoʻllanilish tartibi boʻyicha tavsiya xususiyatiga ega boʻlgan tushuntirishlar tayyorlashi va tarqatishi mumkin.

22-modda. Davlat organlarida normativ-huquqiy hujjatlarning tizimlashtirilgan hisobini yuritishning majburiyligi

Davlat organlarida ularning faoliyatini tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjatlarning tizimlashtirilgan hisobi majburiy tartibda yuritiladi.

Davlat boshqaruvi organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlarida normativ-huquqiy hujjatlarning tizimlashtirilgan hisobini yuritish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan belgilanadi.

Normativ-huquqiy hujjatlarning tizimlashtirilgan hisobini yuritish yuridik xizmat xodimi tomonidan amalga oshiriladi. Yuridik xizmat xodimi yoʻqligida ushbu vazifa davlat organi rahbari tomonidan boshqa shaxsning zimmasiga yuklatiladi.

23-modda. Normativ-huquqiy hujjatlar eʼlon qilinganda yoʻl qoʻyilgan kamchiliklarni bartaraf etish

Agar normativ-huquqiy hujjat rasmiy nashrlarda eʼlon qilinganda uning matnida imloviy xatolarga, yozuvdagi xatolarga, boshqa noaniqliklarga yoʻl qoʻyilgan boʻlsa, u holda nashrning eng yaqin sonida tegishli tuzatishlar eʼlon qilinadi.

Agar norasmiy nashrlarda normativ-huquqiy hujjatlar eʼlon qilingan rasmiy manbadagiga qiyosan imloviy xatolarga, yozuvdagi xatolarga, boshqa noaniqliklarga yoʻl qoʻyilgan boʻlsa, ular aniqlangan kundan eʼtiboran oʻttiz kalendar kundan oshmagan muddatda noshir tomonidan respublika davriy nashrlarida (gazetalar, jurnallar va hokazolarda) yoki norasmiy nashrning keyingi sonida (chiqarilishida) tegishli tuzatishlar eʼlon qilinadi.

Agar qonunchilikning elektron maʼlumotlar bazalarida imloviy xatolarga, yozuvdagi xatolarga, boshqa noaniqliklarga yoʻl qoʻyilgan boʻlsa, ular darhol bartaraf etilishi kerak.

24-modda. Nizolarni hal etish

Huquqiy axborotni tarqatish va undan foydalanishni taʼminlash sohasidagi nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.

25-modda. Huquqiy axborotni tarqatish va undan foydalanishni taʼminlash toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik

Huquqiy axborotni tarqatish va undan foydalanishni taʼminlash toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.

26-modda. Ushbu Qonunning ijro etilishini, ijrochilarga yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash

Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

27-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

28-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi

Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Ushbu Qonun 17-moddasining birinchi qismi 2017-yil 25-sentabrdan eʼtiboran amalga kiritiladi.

Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2017-yil 7-sentabr,

OʻRQ-443-son

(Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2017-y., 36-son, 944-modda; Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 19.04.2018-y., 03/18/476/1087-son, 24.07.2018-y., 03/18/486/1559-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son; 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son; 16.01.2024-y., 03/24/896/0037-son; 09.09.2024-y., 03/24/957/0689-son; 30.12.2025-y., 03/25/1109/1241-son)

lex.uz

Закон Республики Узбекистан

О распространении правовой информации и обеспечении доступа к ней

Принят Законодательной палатой 15 августа 2017 года Одобрен Сенатом 24 августа 2017 года

Глава 1. Общие положения

Статья 1. Цель настоящего Закона

Целью настоящего Закона является регулирование отношений в области распространения правовой информации и обеспечения доступа к ней.

Статья 2. Законодательство о распространении правовой информации и обеспечении доступа к ней

Законодательство о распространении правовой информации и обеспечении доступа к ней состоит из настоящего Закона и иных актов законодательства.

Если международным договором Республики Узбекистан установлены иные правила, чем те, которые предусмотрены законодательством Республики Узбекистан о распространении правовой информации и обеспечении доступа к ней, то применяются правила международного договора.

Статья 3. Основные понятия

В настоящем Законе применяются следующие основные понятия:

правовая информация — тексты нормативно-правовых актов, официальных толкований к ним, разъяснений о порядке применения нормативно-правовых актов, решений Конституционного суда Республики Узбекистан, постановлений Пленума Верховного суда Республики Узбекистан по вопросам применения законодательства, а также материалы обобщения судебной практики;

доступ к правовой информации — возможность свободного получения правовой информации и ее использования;

распространение правовой информации — действия, направленные на ознакомление неопределенного круга лиц с правовой информацией.

Статья 4. Основные принципы распространения правовой информации и обеспечения доступа к ней

Основными принципами распространения правовой информации и обеспечения доступа к ней являются гласность, открытость, своевременность распространения правовой информации и обеспечения доступа к ней, свобода поиска и получения правовой информации.

Статья 5. Гарантии доступа к правовой информации

Государством гарантируется доступ к правовой информации.

Граждане обладают правом беспрепятственно искать, получать и распространять правовую информацию.

Государственные органы, другие организации и должностные лица обязаны в установленном порядке обеспечивать каждому доступ к правовой информации.

Доступ к правовой информации ограничивается в случае, если данная информация отнесена в установленном порядке к сведениям, составляющим государственные секреты или иную охраняемую законом тайну.

Глава 2. Органы и организации, осуществляющие распространение и обеспечивающие доступ к правовой информации

Статья 6. Полномочия Кабинета Министров Республики Узбекистан в области распространения правовой информации и обеспечения доступа к ней

Кабинет Министров Республики Узбекистан в пределах своих полномочий:

распространяет в установленном порядке правовую информацию, в том числе путем рассылки, опубликования нормативно-правовых актов, размещения их на своем официальном веб-сайте;

направляет в Министерство юстиции Республики Узбекистан тексты постановлений Кабинета Министров Республики Узбекистан и при необходимости информационно-аналитические материалы по ним для официального опубликования и доведения до исполнителей;

обеспечивает разработку и реализацию необходимых мероприятий, направленных на своевременное распространение правовой информации и обеспечение доступа к ней;

осуществляет контроль за исполнением законодательства о распространении правовой информации и обеспечении доступа к ней;

утверждает перечень государственных органов и организаций для обязательной рассылки нормативно-правовых актов;

осуществляет международное сотрудничество в области распространения правовой информации и обеспечения доступа к ней.

Кабинет Министров Республики Узбекистан может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Статья 7. Полномочия министерств и ведомств в области распространения правовой информации и обеспечения доступа к ней

Министерства и ведомства в пределах своих полномочий:

распространяют в установленном порядке правовую информацию, в том числе путем рассылки, опубликования нормативно-правовых актов, размещения их на своих официальных веб-сайтах;

направляют в Министерство юстиции Республики Узбекистан тексты принятых ими нормативно-правовых актов и при необходимости информационно-аналитические материалы по ним для рассылки и официального опубликования;

обеспечивают своевременное доведение до своих структурных и территориальных подразделений текстов нормативно-правовых актов, поступивших в центральный аппарат;

осуществляют контроль за исполнением законодательства о распространении правовой информации и обеспечении доступа к ней в своих структурных и территориальных подразделениях;

организуют необходимую работу по разъяснению сути и значения норм, содержащихся в текстах нормативно-правовых актов, направленную на повышение правового сознания, правовой культуры в обществе и укрепление законности;

формируют фонды правовой информации по сфере своей деятельности;

ведут в установленном порядке систематизированный учет нормативно-правовых актов;

по запросам физических и юридических лиц предоставляют им правовую информацию по сфере своей деятельности;

в установленном порядке дают разъяснения о порядке применения нормативно-правовых актов.

Министерства и ведомства могут осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Статья 8. Полномочия Министерства юстиции Республики Узбекистан в области распространения правовой информации и обеспечения доступа к ней

Министерство юстиции Республики Узбекистан является специально уполномоченным государственным органом в области распространения правовой информации и обеспечения доступа к ней.

Министерство юстиции Республики Узбекистан в пределах своих полномочий:

получает от государственных органов и организаций тексты принятых ими нормативно-правовых актов и при необходимости информационно-аналитические материалы по ним (пояснительная записка с изложением концепции нормативно-правового акта, сопоставительная таблица с разъяснением изменений и дополнений и др.) на бумажном носителе и в электронной форме;

обеспечивает рассылку текстов нормативно-правовых актов и при необходимости соответствующих информационно-аналитических материалов до всех государственных органов и организаций в электронной форме по перечню, определяемому Кабинетом Министров Республики Узбекистан;

осуществляет официальное опубликование нормативно-правовых актов;

утверждает порядок ведения систематизированного учета нормативно-правовых актов;

осуществляет государственный учет нормативно-правовых актов и работу по систематизации законодательства;

ведет контрольные экземпляры законов Республики Узбекистан и постановлений палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, указов, постановлений и распоряжений Президента Республики Узбекистан, постановлений и распоряжений Кабинета Министров Республики Узбекистан, нормативно-правовых актов министерств и ведомств, органов государственной власти на местах;

формирует фонд нормативно-правовых актов;

формирует и ведет Национальную базу данных законодательства Республики Узбекистан, обеспечивает в установленном порядке доступ к ней физических и юридических лиц;

организует работу Межведомственного совета по координации работы государственных органов по правовой пропаганде и просвещению;

осуществляет координацию, методическое руководство и контроль за деятельностью государственных органов и организаций в области распространения правовой информации и обеспечения доступа к ней;

организует системный мониторинг за соблюдением требований законодательства о распространении правовой информации и обеспечении доступа к ней;

проводит системный анализ состояния распространения правовой информации и готовит предложения по совершенствованию законодательства и правоприменительной практики в данной сфере;

организует правовую пропаганду в обществе с привлечением государственных органов, органов самоуправления граждан, негосударственных некоммерческих организаций, средств массовой информации и других институтов гражданского общества;

утверждает типовой план мероприятий по доведению нормативно-правовых актов до исполнителей и разъяснению их сути и значения среди населения;

осуществляет международное сотрудничество в области распространения правовой информации и обеспечения доступа к ней.

Министерство юстиции Республики Узбекистан ежегодно представляют Сенату Олий Мажлиса Республики Узбекистан информацию о состоянии правовой пропаганды и просвещения.

Министерство юстиции Республики Узбекистан может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Статья 9. Полномочия органов государственной власти на местах в области распространения правовой информации и обеспечения доступа к ней

Органы государственной власти на местах в пределах своих полномочий:

распространяют в установленном порядке правовую информацию, в том числе путем рассылки, опубликования нормативно-правовых актов, размещения их на своих официальных веб-сайтах;

направляют в Министерство юстиции Республики Узбекистан через его территориальные органы тексты решений, имеющие нормативно-правовой характер, принятых ими и при необходимости информационно-аналитические материалы по ним для их рассылки;

обеспечивают своевременное доведение до своих структурных и территориальных подразделений и органов самоуправления граждан текстов нормативно-правовых актов, поступивших в органы государственной власти на местах;

организуют необходимую работу по разъяснению сути и значения норм, содержащихся в текстах нормативно-правовых актов, направленную на повышение правового сознания, правовой культуры в обществе и укрепление законности;

формируют фонды правовой информации;

в установленном порядке ведут систематизированный учет нормативно-правовых актов;

предоставляют правовую информацию физическим и юридическим лицам по их запросам;

в установленном порядке дают разъяснения о порядке применения нормативно-правовых актов.

Органы государственной власти на местах могут осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Статья 10. Участие информационно-библиотечных учреждений в распространении правовой информации и обеспечении доступа к ней

Информационно-библиотечные учреждения:

формируют фонды правовой информации по направлению своей деятельности;

обеспечивают доступ пользователей информационно-библиотечных ресурсов к фонду правовой информации;

предоставляют правовую информацию по запросам пользователей информационно-библиотечных ресурсов.

Информационно-библиотечные учреждения могут участвовать в распространении правовой информации и обеспечении доступа к ней и в иных формах в соответствии с законодательством.

Статья 11. Участие образовательных учреждений в распространении правовой информации и обеспечении доступа к ней

Дошкольные, общие средние, средние специальные, профессиональные и высшие образовательные учреждения, а также образовательные организации по повышению квалификации и переподготовке кадров (далее — образовательные учреждения) обеспечиваются правовой информацией соответственно Министерством дошкольного и школьного образования и Министерством высшего образования, науки и инноваций Республики Узбекистан, а также другими министерствами и ведомствами, в структуре которых они находятся.

Образовательные учреждения:

формируют фонды правовой информации по направлению своей деятельности;

обеспечивают доступ обучающихся к фонду правовой информации;

предоставляют правовую информацию по запросам обучающихся.

Образовательные учреждения могут участвовать в распространении правовой информации и обеспечении доступа к ней и в иных формах в соответствии с законодательством.

Статья 12. Участие органов самоуправления граждан, негосударственных некоммерческих организаций и граждан в распространении правовой информации и обеспечении доступа к ней

Органы самоуправления граждан:

участвуют в распространении правовой информации и обеспечении доступа к ней;

участвуют в повышении правовой культуры населения;

формируют фонды правовой информации по своей деятельности;

обеспечивают доступ граждан к фонду правовой информации.

Органы самоуправления граждан могут участвовать в распространении правовой информации и обеспечении доступа к ней и в иных формах в соответствии с законодательством.

Негосударственные некоммерческие организации и граждане могут участвовать в распространении правовой информации путем оказания содействия и необходимой помощи органам и организациям, осуществляющим распространение и обеспечивающим доступ к правовой информации.

Органы самоуправления граждан, негосударственные некоммерческие организации и граждане могут осуществлять общественный контроль за исполнением законодательства о распространении правовой информации и обеспечении доступа к ней.

Глава 3. Порядок распространения правовой информации и обеспечения доступа к ней

Статья 13. Способы распространения правовой информации

Способами распространения правовой информации являются:

рассылка текстов нормативно-правовых актов;

официальное опубликование нормативно-правовых актов;

неофициальное опубликование нормативно-правовых актов;

осуществление правовой пропаганды;

предоставление правовой информации физическим и юридическим лицам по их запросам.

Статья 14. Распространение текстов нормативно-правовых актов путем рассылки

Тексты нормативно-правовых актов в течение одного дня со дня их подписания и при необходимости информационно-аналитические материалы по ним (пояснительная записка с изложением концепции нормативно-правового акта, сопоставительная таблица с разъяснением изменений и дополнений и др.) на бумажном носителе и в электронной форме направляются принявшими их органами в следующем порядке:

Законы Республики Узбекистан, указы и постановления Президента Республики Узбекистан — в палаты Олий Мажлиса Республики Узбекистан, Кабинет Министров Республики Узбекистан и Министерство юстиции Республики Узбекистан;

постановления палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан — в Администрацию Президента Республики Узбекистан, Кабинет Министров Республики Узбекистан и Министерство юстиции Республики Узбекистан;

постановления Кабинета Министров Республики Узбекистан — в палаты Олий Мажлиса Республики Узбекистан, Администрацию Президента Республики Узбекистан и Министерство юстиции Республики Узбекистан;

нормативно-правовые акты министерств и ведомств — в Министерство юстиции Республики Узбекистан.

Рассылка нормативно-правовых актов и при необходимости информационно-аналитических материалов по ним в другие государственные органы и организации осуществляется Министерством юстиции Республики Узбекистан путем направления их текстов в день поступления в Министерство юстиции Республики Узбекистан в электронной форме по перечню, определяемому Кабинетом Министров Республики Узбекистан. Нормативно-правовые акты министерств и ведомств направляются в другие государственные органы в течение одного дня со дня их государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Узбекистан.

Рассылка решений органов государственной власти на местах осуществляется этими органами путем направления их текстов и при необходимости информационно-аналитических материалов по ним в течение одного дня в структурные и территориальные подразделения данных органов, территориальные подразделения государственных органов и организаций, органы самоуправления граждан, а также территориальные органы юстиции для их последующей передачи в Министерство юстиции Республики Узбекистан.

Статья 15. Распространение нормативно-правовых актов путем официального опубликования

Официальными источниками опубликования нормативно-правовых актов являются издания, предусмотренные в статье 39 Закона Республики Узбекистан «О нормативно-правовых актах».

Официальные источники опубликования нормативно-правовых актов издаются в сроки, установленные законодательством, и распространяются путем открытой подписки.

Публикуемые в официальных источниках нормативно-правовые акты располагаются последовательно в хронологическом порядке.

Тексты ведомственных нормативно-правовых актов располагаются в «Собрании законодательства Республики Узбекистан» последовательно в хронологическом порядке в соответствии с их номером и датой государственной регистрации в Министерстве юстиции Республики Узбекистан.

При опубликовании части нормативно-правового акта в официальных источниках опубликования после наименования нормативно-правового акта располагается надпись «Извлечение».

Текст нормативно-правового акта, публикуемый в официальных источниках опубликования нормативно-правовых актов, должен соответствовать тексту нормативно-правового акта, официально направленному органом, принявшим данный акт.

Тексты нормативно-правовых актов большого объема могут быть опубликованы в виде приложения к официальным источникам опубликования нормативно-правовых актов.

Статья 16. Распространение нормативно-правовых актов путем неофициального опубликования

Опубликование нормативно-правовых актов в источниках, не предусмотренных в статье 39 Закона Республики Узбекистан «О нормативно-правовых актах», является неофициальным опубликованием.

Неофициальное опубликование нормативно-правовых актов может осуществляться физическими и юридическими лицами путем опубликования текстов нормативно-правовых актов в периодических изданиях, на веб-сайтах, в электронных справочных системах законодательства, а также публикации брошюр, сборников и комментариев к нормативно-правовым актам.

При издании кодексов, сборников актов законодательства, а также при реализации электронных справочных систем законодательства они должны быть приведены в контрольное состояние на дату их издания (реализации).

В неофициальных изданиях, в том числе в электронных справочных системах законодательства, могут публиковаться неофициальные переводы нормативно-правовых актов на другие языки. Неофициальные переводы нормативно-правовых актов должны иметь отметку о неофициальном переводе.

Статья 17. Распространение нормативно-правовых актов и обеспечение доступа к ним путем размещения нормативно-правовых актов в Национальной базе данных законодательства Республики Узбекистан

Официальное опубликование нормативно-правовых актов в Национальной базе данных законодательства Республики Узбекистан осуществляется в течение одного дня с момента их поступления в Министерство юстиции Республики Узбекистан в разделе «Официальное опубликование нормативно-правовых актов».

Конституционный суд Республики Узбекистан и Верховный суд Республики Узбекистан направляют в Министерство юстиции Республики Узбекистан решения Конституционного суда Республики Узбекистан, постановления пленумов Верховного суда Республики Узбекистан о даче разъяснений по вопросам применения законодательства в течение одного дня со дня их подписания.

Тексты международных договоров Республики Узбекистан и тексты нормативных документов в области технического регулирования, размещенные в Национальной базе данных законодательства Республики Узбекистан, имеют справочный характер и обновляются по мере поступления и обработки документа, но не позднее трех дней после их официального опубликования.

Доступ пользователей к Национальной базе данных законодательства Республики Узбекистан осуществляется бесплатно.

Статья 18. Размещение правовой информации на официальных веб-сайтах государственных органов

Электронные версии текстов нормативно-правовых актов подлежат обязательному размещению на официальных веб-сайтах принявших их органов в установленном порядке.

Правовая информация на официальных веб-сайтах государственных органов должна размещаться на государственном языке. Официальный веб-сайт может иметь версии на других языках.

Правовая информация, размещенная на официальных веб-сайтах государственных органов, должна быть достоверной и иметь равнозначную силу с информацией, публикуемой в средствах массовой информации.

Статья 19. Распространение нормативно-правовых актов путем правовой пропаганды

Распространение нормативно-правовых актов путем правовой пропаганды осуществляется всеми государственными органами и организациями, а также органами хозяйственного управления. Негосударственные некоммерческие организации также могут осуществлять правовую пропаганду.

Органы, принимающие и (или) разрабатывающие нормативно-правовые акты, в недельный срок после их принятия должны разработать и утвердить план мероприятий по правовой пропаганде на основании типового плана мероприятий, утверждаемого Министерством юстиции Республики Узбекистан.

Правовая пропаганда осуществляется следующими способами:

проведение конференций, встреч, семинаров, круглых столов и бесед;

посредством средств массовой информации, в том числе организаций теле- и радиопередач, размещений статей и информационно-правовых материалов в печатных и электронных средствах массовой информации;

распространение комментариев, брошюр, плакатов, буклетов и флаеров;

через социальные рекламы (видеоролики, инфографики и др.) и другими видами пропаганды, не запрещенной законодательством.

Координация работы государственных органов и организаций в области правовой пропаганды осуществляется Межведомственным советом по координации работы государственных органов по правовой пропаганде и просвещению и его территориальными комиссиями.

Статья 20. Предоставление правовой информации физическим и юридическим лицам по их запросам

Физические и юридические лица имеют право обращаться с запросом в государственные органы и организации о предоставлении правовой информации, касающейся их деятельности.

Запрос о предоставлении правовой информации подлежит рассмотрению в срок не более пятнадцати дней со дня его поступления.

При запросе правовой информации, опубликованной в официальных изданиях или размещенной на официальных веб-сайтах, в ответе на запрос государственные органы и организации могут дать ссылку с указанием названия, даты выхода и номера официального издания, в котором опубликована запрашиваемая информация, или электронного адреса официального веб-сайта, на котором размещена запрашиваемая информация.

Предоставление правовой информации в электронном виде осуществляется бесплатно. За предоставление правовой информации на бумажном носителе может взиматься плата по соглашению сторон.

Отказ в удовлетворении запроса о предоставлении правовой информации должен быть мотивированным.

Глава 4. Заключительные положения

Статья 21. Разъяснение порядка применения нормативно-правовых актов

По запросу физических и юридических лиц государственные органы и организации разъясняют порядок применения нормативно-правовых актов по вопросам, связанным с их деятельностью.

Разъяснения о порядке применения нормативно-правовых актов, подготовленные государственными органами и организациями, имеют обязательную силу для структурных и территориальных подразделений этих органов и организаций.

Пленум Верховного суда Республики Узбекистан при необходимости дает разъяснения по вопросам применения законодательства.

Разъяснения Пленума Верховного суда Республики Узбекистан, а также государственных органов и организаций о порядке применения нормативно-правовых актов публикуются в средствах массовой информации, в том числе на официальных веб-сайтах соответствующих органов и организаций.

Негосударственные некоммерческие организации, научно-исследовательские организации в пределах своих полномочий могут подготавливать и распространять разъяснения о порядке применения нормативно-правовых актов рекомендательного характера.

Статья 22. Обязательность ведения систематизированного учета нормативно-правовых актов в государственных органах

В государственных органах в обязательном порядке ведется систематизированный учет нормативно-правовых актов, регламентирующих их деятельность.

Порядок ведения систематизированного учета нормативно-правовых актов в органах государственного управления и органах государственной власти на местах определяется Министерством юстиции Республики Узбекистан.

Ведение систематизированного учета нормативно-правовых актов осуществляется работником юридической службы. В случаях отсутствия работника юридической службы данная обязанность руководителем государственного органа возлагается на другое лицо.

Статья 23. Устранение недостатков, допущенных при опубликовании нормативно-правовых актов

В случае, если при опубликовании нормативно-правового акта в официальных изданиях в его тексте были допущены ошибки, опечатки, иные неточности, то в ближайшем номере издания публикуются соответствующие поправки.

В случае, если в неофициальных изданиях были допущены ошибки, опечатки, иные неточности в сравнении с официальным источником опубликования нормативно-правовых актов, издателем в срок, не превышающий тридцати календарных дней со дня их выявления, публикуются соответствующие поправки в республиканских периодических изданиях (газеты, журналы и т. п.) или в следующем номере (выпуске) неофициального издания.

В случае, если в электронных базах данных законодательства были допущены ошибки, опечатки, иные неточности, то они должны быть устранены незамедлительно.

Статья 24. Разрешение споров

Споры в области распространения правовой информации и обеспечения доступа к ней разрешаются в порядке, установленном законодательством.

Статья 25. Ответственность за нарушение законодательства о распространении правовой информации и обеспечении доступа к ней

Лица, виновные в нарушении законодательства о распространении правовой информации и обеспечении доступа к ней, несут ответственность в установленном порядке.

Статья 26. Обеспечение исполнения, доведения, разъяснения сути и значения настоящего Закона

Министерству юстиции Республики Узбекистан и другим заинтересованным организациям обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.

Статья 27. Приведение законодательства в соответствие с настоящим Законом

Кабинету Министров Республики Узбекистан:

привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;

обеспечить пересмотр и отмену органами государственного управления их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.

Статья 28. Вступление в силу настоящего Закона

Настоящий Закон вступает в силу со дня его официального опубликования.

Часть первая статьи 17 настоящего Закона вводится в действие с 25 сентября 2017 года.

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

7 сентября 2017 г.,

№ ЗРУ-443

(Собрание законодательства Республики Узбекистан, 2017 г., № 36, ст. 944; Национальная база данных законодательства, 19.04.2018 г., № 03/18/476/1087, 24.07.2018 г., № 03/18/486/1559; 29.11.2023 г., № 03/23/880/0905; 16.01.2024 г., № 03/24/896/0037; 09.09.2024 г., № 03/24/957/0689)

lex.uz