📅 2017-yil 8-sentabr · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2017-yil 8-sentabr · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2017 йил 8 сентябрь · Қонунлар ва кодекслар
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 8 сентября 2017 г. · Законы и кодексы
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 8 September 2017 · Laws and codes
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикасининг Қонуни
Болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш тўғрисида
Қонунчилик палатаси томонидан 2017 йил 15 августда қабул қилинган Сенат томонидан 2017 йил 24 августда маъқулланган
1-боб. Умумий қоидалар
1-модда. Ушбу Қонуннинг мақсади
Ушбу Қонуннинг мақсади болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги муносабатларни тартибга солишдан иборат.
2-модда. Болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонунчилик
Болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонунчилик ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатларидан иборатдир.
Агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномасида Ўзбекистон Республикасининг болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонунчилигида назарда тутилганидан бошқача қоидалар белгиланган бўлса, халқаро шартнома қоидалари қўлланилади.
3-модда. Ушбу Қонуннинг амал қилиш соҳаси
Ушбу Қонун болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш билан боғлиқ муносабатларни тартибга солади.
Ушбу Қонуннинг амал қилиши илмий, илмий-техникавий, статистик ахборотни ўз ичига олган ёки жамият учун тарихий, бадиий ёхуд ўзгача маданий қимматга эга бўлган ахборот маҳсулотининг айланиши соҳасидаги муносабатларга татбиқ этилмайди.
4-модда. Асосий тушунчалар
Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
ахборот маҳсулоти — Ўзбекистон Республикаси ҳудудида айланиш учун мўлжалланган оммавий ахборот воситалари маҳсулоти, босма маҳсулот, ҳар қандай турдаги ташувчилардаги аудиовизуал маҳсулот, дастурий таъминотдан фойдаланган ҳолда тарқатиладиган, телекоммуникация тармоқларига, шу жумладан Интернет жаҳон ахборот тармоғига жойлаштириладиган ахборот, компьютер ўйинлари, шунингдек томошабоп тадбирлар воситасида тарқатиладиган ахборот;
ахборот маҳсулотининг айланиши — ахборот маҳсулотини тақдим этиш ва (ёки) тарқатиш, шу жумладан уни сотиш (шу жумладан обуна бўйича тарқатиш), ижарага, прокатга бериш, ахборот-кутубхона муассасалари фондларидан тарқатиш, бериш, оммавий намойиш қилиш, оммавий ижро этиш (шу жумладан эфир ёки кабель узатуви, томошабоп тадбирлар воситасида), телекоммуникация тармоқларига, шунингдек Интернет жаҳон ахборот тармоғига жойлаштириш;
ахборот маҳсулотининг ёшга оид таснифи — ахборот маҳсулотини унинг мавзусини, жанрини, мазмунини ва бадиий безагини, муайян ёш тоифасидаги болалар томонидан ундаги ахборотни қабул қилиш хусусиятларини, унинг таркибидаги ахборотнинг болалар соғлиғига зарар етказиш эҳтимолини инобатга олган ҳолда, болаларнинг ёш тоифалари бўйича тақсимлаш;
ахборот маҳсулотининг ёшга оид тоифаси белгиси — ахборот маҳсулотининг ёшга оид тоифасининг график ва (ёки) матнли белгиси;
болалар — ўн саккиз ёшга тўлмаган (вояга етмаган) шахслар;
болаларнинг соғлиғи — болаларнинг жисмоний, руҳий ва ижтимоий жиҳатдан соғломлик ҳолати;
болалар соғлиғига зарар етказувчи ахборот — болалар ўртасида тарқатилиши ушбу Қонунга мувофиқ тақиқланган ёки чекланган ахборот маҳсулоти;
эксперт — ахборот маҳсулотини экспертизадан ўтказиш ва эксперт хулосасини бериш ёки ахборот маҳсулотининг ёшга оид таснифини амалга ошириш учун махсус ваколатли давлат органида аккредитациядан ўтган шахс.
5-модда. Болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги давлат сиёсатининг асосий йўналишлари
Болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги давлат сиёсатининг асосий йўналишлари қуйидагилардан иборат:
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилишни таъминловчи ҳуқуқий, ижтимоий-иқтисодий, ташкилий ва техникавий шарт-шароитлар яратиш, шунингдек ушбу соҳадаги илмий ва амалий тадқиқотларни ривожлантириш;
болалар онгига ғайриқонуний ахборот-руҳий таъсир кўрсатилишининг, уларга ҳийла ишлатилишининг, болаларни ғайриижтимоий ҳаракатларга ундовчи ахборот маҳсулоти тарқатилишининг олдини олиш, шунингдек ушбу соҳадаги ҳуқуқбузарликларни профилактика қилиш;
фуқаролар ўзини ўзи бошқариш органларининг, нодавлат нотижорат ташкилотларининг, фуқаролик жамияти бошқа институтларининг, жисмоний ва юридик шахсларнинг болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги фаолиятини қўллаб-қувватлаш;
болаларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотни таснифлаш мезонлари, механизмлари ва услубларини ишлаб чиқиш ҳамда такомиллаштириш, болаларнинг ахборот хавфсизлигини таъминлашнинг дастурий-аппарат ва техника воситаларини жорий этиш.
2-боб. Болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилишга доир фаолиятни амалга оширувчи ҳамда ушбу фаолиятда иштирок этувчи органлар ва ташкилотлар
6-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги ваколатлари
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасида ягона давлат сиёсати амалга оширилишини таъминлайди;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги давлат дастурларини тасдиқлайди;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ишлаб чиқади ва ўз ваколатлари доирасида қабул қилади;
ахборот маҳсулотининг ёшга оид таснифини аниқлаш мезонларини ва тартибини белгилайди;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги махсус ваколатли давлат органи томонидан экспертларни аккредитация қилиш тартибини белгилайди;
ахборот маҳсулотини экспертизадан ўтказиш тартибини белгилайди;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилишни амалга оширувчи органлар ва ташкилотлар фаолиятини мувофиқлаштиради;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилишга доир фаолиятни амалга оширувчи ҳамда ушбу фаолиятда иштирок этувчи органлар ва ташкилотларнинг ҳамкорлигини таъминлайди;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасида халқаро ҳамкорликни амалга оширади.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.
7-модда. Болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилишни амалга оширувчи органлар ва ташкилотлар тизими
Болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилишни амалга оширувчи органлар ва ташкилотлар тизимига қуйидагилар киради:
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги махсус ваколатли давлат органи;
Болалар масалалари бўйича миллий комиссия ҳамда болалар масалалари бўйича Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар, туманлар (шаҳарлар) комиссиялари;
маҳаллий давлат ҳокимияти органлари;
таълимни давлат томонидан бошқариш органлари ва таълим муассасалари;
давлат соғлиқни сақлаш тизимини бошқариш органлари ва соғлиқни сақлаш муассасалари;
Ўзбекистон Республикаси Ёшлар ишлари агентлиги ва унинг ҳудудий бўлинмалари.
Ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилмаган органлар ва ташкилотлар болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилишда қонунчиликда белгиланган тартибда иштирок этади.
8-модда. Махсус ваколатли давлат органининг болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги ваколатлари
Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги махсус ваколатли давлат органидир (бундан буён матнда махсус ваколатли давлат органи деб юритилади).
Махсус ваколатли давлат органи ўз ваколатлари доирасида:
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги ягона давлат сиёсатини амалга оширади;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги давлат дастурларини ҳамда бошқа дастурларни ишлаб чиқиш ва амалга оширишда иштирок этади;
норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ишлаб чиқишда иштирок этади, болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонунчиликни такомиллаштиришга доир таклифлар тайёрлайди;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилишни амалга оширувчи органлар ва ташкилотлар фаолиятини мувофиқлаштиришда иштирок этади;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонунчиликнинг ижро этилиши устидан назоратни амалга оширади;
ахборот маҳсулотининг ёшга оид таснифини амалга оширишга ҳамда ахборот маҳсулотида болаларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотнинг мавжудлигини ёки мавжуд эмаслигини, ахборот маҳсулотининг болаларнинг муайян ёш тоифасига мувофиқлигини ёки мувофиқ эмаслигини аниқлаш мақсадида уни экспертизадан ўтказишга жалб этиладиган экспертларни аккредитациядан ўтказишни амалга оширади ва уларнинг реестрини юритади;
ахборот маҳсулотини ишлаб чиқарувчиларга ва тарқатувчиларга болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонунчилик талаблари бузилганлиги ҳолларини, шунингдек уларга имкон берувчи сабаблар ва шарт-шароитларни бартараф этиш ҳамда уларнинг олдини олиш учун кўрсатмалар юборади;
ахборот маҳсулотига эксперт хулосаларини тақдим этишга доир фаолиятни мувофиқлаштиради;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилишга доир чора-тадбирларни амалга оширишда давлат органларига, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларига, нодавлат нотижорат ташкилотларига ҳамда фуқаролик жамиятининг бошқа институтларига услубий ёрдам беради ва кўмаклашади;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги маҳаллий ҳамда хорижий илмий-тадқиқот ва таълим муассасалари билан ҳамкорликни амалга оширади;
болалар учун ахборот маконининг мазмунини тизимли равишда баҳолашга қаратилган илмий, илмий-техникавий ва амалий тадқиқотларни ривожлантиради;
болаларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотни таснифлаш мезонлари, механизмлари ҳамда услубларини такомиллаштиришга доир ишларни юритади, болаларнинг ахборот хавфсизлигини таъминлашнинг дастурий-аппарат ва техника воситаларини жорий этишни ташкил этади;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасида маърифий ва ахборот-тушунтириш тадбирларини ташкил этади;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилишга доир фаолиятни амалга оширувчи ҳамда ушбу фаолиятда иштирок этувчи бошқа органлар ва ташкилотлар билан ҳамкорлик қилади.
Махсус ваколатли давлат органи қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.
9-модда. Болалар масалалари бўйича миллий комиссиянинг ҳамда болалар масалалари бўйича Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар, туманлар (шаҳарлар) комиссияларининг болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги ваколатлари
Болалар масалалари бўйича миллий комиссия ҳамда болалар масалалари бўйича Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар, туманлар (шаҳарлар) комиссиялари ўз ваколатлари доирасида:
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги давлат сиёсатини амалга оширишда иштирок этади;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонунчиликнинг аниқланган бузилиши ҳолларини бартараф этиш юзасидан таклифлар киритади;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги ҳуқуқбузарликлар профилактикасини амалга оширади;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилишга доир фаолиятни амалга оширувчи ҳамда ушбу фаолиятда иштирок этувчи бошқа органлар ва ташкилотлар билан ҳамкорлик қилади.
Болалар масалалари бўйича миллий комиссия ҳамда болалар масалалари бўйича Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар, туманлар (шаҳарлар) комиссиялари қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.
10-модда. Маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги ваколатлари
Маҳаллий давлат ҳокимияти вакиллик органлари болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги ҳудудий дастурларни тасдиқлайди ва уларнинг бажарилиши устидан назоратни амалга оширади.
Маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ўз ваколатлари доирасида:
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги давлат дастурларини ишлаб чиқиш ҳамда амалга оширишда иштирок этади;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги ҳудудий дастурларни ишлаб чиқади, маҳаллий давлат ҳокимияти вакиллик органига тасдиқлаш учун киритади ва амалга оширади;
болаларнинг ҳар томонлама, баркамол ривожланишига ҳамда миллий ва умуминсоний қадриятларга ҳурмат руҳида тарбияланишига кўмаклашувчи ахборотдан эркин фойдаланиш учун уларга шароитлар яратади;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилишни таъминлашга қаратилган чора-тадбирлар кўради;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилишга доир фаолиятни амалга оширувчи ҳамда ушбу фаолиятда иштирок этувчи бошқа органлар ва ташкилотлар билан ҳамкорлик қилади.
Маҳаллий давлат ҳокимияти органлари қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.
11-модда. Таълимни давлат томонидан бошқариш органларининг ва таълим муассасаларининг болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги ваколатлари
Таълимни давлат томонидан бошқариш органлари ва таълим муассасалари ўз ваколатлари доирасида:
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги давлат дастурларини ишлаб чиқиш ва амалга оширишда иштирок этади;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилишга қаратилган дастурлар ва услубларни ишлаб чиқади ҳамда таълим муассасаларининг фаолиятига жорий этади;
таълим, ўқув-тарбия муассасаларида болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилишга доир чора-тадбирларни амалга оширади;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш мақсадида уларнинг таълим олиш, билим орттириш ва мулоқот фаолияти жараёнида болаларга психологик ёрдам кўрсатади;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасида якка тартибдаги профилактика тадбирларини ўтказишда иштирок этади;
болаларнинг ахборотга оид ва ҳуқуқий маданиятини юксалтиришга, шунингдек маънавий-ахлоқий тарбиясига доир фаолиятда иштирок этади;
таълим муассасаларида болалар соғлиғига зарар етказувчи ахборотни ўз ичига олмаган ахборот ресурсларидан фойдаланишни таъминлаш учун зарур шарт-шароитлар яратади;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилишга доир фаолиятни амалга оширувчи ҳамда ушбу фаолиятда иштирок этувчи бошқа органлар ва ташкилотлар билан ҳамкорлик қилади.
Таълимни давлат томонидан бошқариш органлари ва таълим муассасалари қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.
12-модда. Давлат соғлиқни сақлаш тизимини бошқариш органларининг ва соғлиқни сақлаш муассасаларининг болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги ваколатлари
Давлат соғлиқни сақлаш тизимини бошқариш органлари ва соғлиқни сақлаш муассасалари:
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги давлат дастурларини ишлаб чиқиш ва амалга оширишда иштирок этади;
соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан жабрланган болаларни тиббий-ижтимоий реабилитация қилишга доир чора-тадбирларни амалга оширади;
ахборот маҳсулотини унда болаларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборот мавжудлигини аниқлаш учун баҳолаш мезонларини такомиллаштиришга доир тавсиялар ишлаб чиқади;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилишга доир фаолиятни амалга оширувчи ҳамда ушбу фаолиятда иштирок этувчи бошқа органлар ва ташкилотлар билан ҳамкорлик қилади.
Давлат соғлиқни сақлаш тизимини бошқариш органлари ва соғлиқни сақлаш муассасалари қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.
12 1 -модда. Ўзбекистон Республикаси Ёшлар ишлари агентлигининг ва унинг ҳудудий бўлинмаларининг болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги ваколатлари
Ўзбекистон Республикаси Ёшлар ишлари агентлиги ва унинг ҳудудий бўлинмалари ўз ваколатлари доирасида:
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги давлат дастурларини ва бошқа дастурларни ишлаб чиқиш ҳамда амалга оширишда иштирок этади;
болаларнинг ҳар томонлама, уйғун ривожланишига ҳамда миллий ва умуминсоний қадриятларга ҳурмат руҳида тарбияланишига кўмаклашувчи ахборотдан эркин фойдаланиш учун уларга шароитлар яратади;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилишни таъминлашга қаратилган чора-тадбирларни амалга оширади;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасида якка тартибдаги профилактика ишларини амалга оширишда иштирок этади;
болаларнинг ахборотга оид ва ҳуқуқий маданиятини юксалтиришга, шунингдек маънавий-ахлоқий тарбиясига доир фаолиятда иштирок этади;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилишга доир фаолиятни амалга оширувчи ҳамда ушбу фаолиятда иштирок этувчи бошқа органлар ва ташкилотлар билан ҳамкорлик қилади.
Ўзбекистон Республикаси Ёшлар ишлари агентлиги ва унинг ҳудудий бўлинмалари қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.
13-модда. Фуқаролар ўзини ўзи бошқариш органларининг болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилишни таъминлашдаги иштироки
Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари:
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги давлат дастурларини ишлаб чиқиш ва амалга оширишда иштирок этади;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонунчиликнинг ижроси устидан жамоатчилик назоратини амалга оширади;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилишга қаратилган профилактика тадбирларини амалга оширади;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилишга доир фаолиятни амалга оширувчи ҳамда ушбу фаолиятда иштирок этувчи бошқа органлар ва ташкилотлар билан ҳамкорлик қилади.
Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари қонунчиликка мувофиқ бошқа тадбирларда ҳам иштирок этиши мумкин.
14-модда. Нодавлат нотижорат ташкилотларининг болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилишни таъминлашдаги иштироки
Нодавлат нотижорат ташкилотлари:
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги давлат дастурларини ишлаб чиқиш ва амалга оширишда иштирок этиши;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилишни таъминлаш бўйича ташаббуслар билан чиқиши ва махсус ваколатли давлат органига таклифлар киритиши;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонунчиликнинг ижроси устидан жамоатчилик назоратини амалга оширишда иштирок этиши;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилишга доир фаолиятни амалга оширувчи ҳамда ушбу фаолиятда иштирок этувчи органлар ва ташкилотлар билан ҳамкорлик қилиши мумкин.
Нодавлат нотижорат ташкилотлари қонунчиликка мувофиқ бошқа тадбирларда ҳам иштирок этиши мумкин.
15-модда. Оммавий ахборот воситаларининг болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилишни таъминлашдаги иштироки
Оммавий ахборот воситалари:
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги давлат дастурларини ишлаб чиқиш ва амалга оширишда иштирок этиши;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги давлат сиёсатини амалга оширишга, шу жумладан аҳолининг ахборотга оид ва ҳуқуқий маданиятини юксалтиришга қаратилган тадбирларни ёритиши;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонунчиликнинг ижроси устидан жамоатчилик назоратини амалга ошириши;
болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилишга доир фаолиятни амалга оширувчи ҳамда ушбу фаолиятда иштирок этувчи органлар ва ташкилотлар билан ҳамкорлик қилиши мумкин.
Оммавий ахборот воситалари қонунчиликка мувофиқ бошқа тадбирларда ҳам иштирок этиши мумкин.
3-боб. Болаларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотни таснифлаш ҳамда ахборот маҳсулотининг ёшга оид таснифи
16-модда. Болаларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотни таснифлаш
Болаларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборот жумласига болалар ўртасида тарқатилиши тақиқланган ахборот маҳсулоти, шунингдек муайян ёш тоифаларидаги болалар ўртасида тарқатилиши чекланган ахборот маҳсулоти киради.
Болалар ўртасида тарқатилиши тақиқланган ахборот маҳсулоти жумласига:
болаларни уларнинг ҳаётига ва (ёки) соғлиғига хавф соладиган хатти-ҳаракатларни содир этишга, шу жумладан ўз соғлиғига зарар етказишга, ўз жонига қасд қилишга ва шундай ҳаракатларни тарғиб қилишга ундайдиган;
болаларда алкоголли ва тамаки маҳсулотларини, гиёҳвандлик воситаларини, психотроп моддаларни ёки ақл-ирода фаолиятига таъсир этувчи бошқа моддаларни истеъмол қилиш, қимор ўйинларида, оммавий тартибсизликларда иштирок этиш, фоҳишалик, дарбадарлик, тиланчилик ёки ғайриижтимоий хатти-ҳаракатнинг бошқа шакллари билан шуғулланиш истагини пайдо қиладиган;
одамларга ёки ҳайвонларга нисбатан зўравонлик ва шафқатсизлик қилиш мумкинлигини асослайдиган ёки оқлайдиган ёхуд зўравонлик хатти-ҳаракатларини амалга оширишга ундайдиган;
оилавий қадриятларни инкор этадиган, ахлоқсизликни тарғиб қиладиган, шунингдек ота-онасига ва оиланинг бошқа аъзоларига нисбатан ҳурматсиз муносабатни шакллантирадиган;
ғайриқонуний хулқ-атворни оқлайдиган ва ҳуқуқбузарлик содир этишга олиб келадиган;
жамиятда бузғунчилик ғояларини тарғиб этишга чақирадиган;
уятли сўзларни ўз ичига олган;
порнография хусусиятига эга бўлган ахборотни ўз ичига олган;
ғайриқонуний ҳаракатлар натижасида жабрланган болалар тўғрисидаги, шу жумладан бундай боланинг фамилияси, исми, отасининг исми, унинг ота-онаси ва бошқа қонуний вакилларининг фото- ва видеотасвирлари, бундай боланинг туғилган санаси, унинг овози ёзилган аудиотасма, яшаш жойи ёки вақтинча турган жойи, ўқиш ёки иш жойи тўғрисидаги, бундай боланинг шахсини бевосита ёхуд билвосита аниқлашга имкон берадиган бошқа ахборотни ўз ичига олган ахборот маҳсулоти киради.
Муайян ёш тоифаларидаги болалар ўртасида тарқатилиши чекланган ахборот маҳсулоти жумласига:
шафқатсизлик, жисмоний ва (ёки) руҳий зўравонлик, жиноят ёки жамиятга қарши бошқа хатти-ҳаракатлар тасвири ёки баёни тарзида тақдим этиладиган;
болаларда қўрқув, ваҳима ёки саросима уйғотадиган, шу жумладан куч ишлатилмаган ўлимни, касалликни, ўз жонига қасд қилишни, бахтсиз ҳодисани, аварияни ёки фалокатни ва (ёки) уларнинг оқибатларини инсон қадр-қимматини камситадиган шаклда тасвирлаш ёки баён этиш тарзида тақдим этиладиган;
эркак ва аёл ўртасидаги жинсий муносабатларни тасвирлаш ёки баён этиш тарзида тақдим этиладиган;
уятли сўзлар жумласига кирмайдиган ҳақоратли сўзларни ўз ичига олган ахборот маҳсулоти киради.
17-модда. Ахборот маҳсулотининг ёшга оид таснифи
Ахборот маҳсулотининг ёшга оид таснифини белгилаш ахборот маҳсулотини ишлаб чиқарувчилар ва (ёки) тарқатувчилар томонидан, шу жумладан экспертларни жалб этган ҳолда, Ўзбекистон Республикаси ҳудудида тарқатиш бошлангунига қадар амалга оширилади.
Ахборот маҳсулотининг ёшга оид таснифи экспертни ёки экспертларни жалб этган ҳолда белгиланган тақдирда, ахборот маҳсулотининг ёшга оид таснифини белгилаш билан боғлиқ хизматларнинг ҳақини тўлаш ва харажатларнинг ўрнини қоплаш ушбу хизматларга буюртма берган ахборот маҳсулотини ишлаб чиқарувчилар ёки тарқатувчилар ҳисобидан амалга оширилади.
Ахборот маҳсулотининг ёшга оид таснифи уни болаларнинг қуйидаги ёш тоифаларидан бирига киритиш йўли билан амалга оширилади:
етти ёшга тўлмаган болалар учун ахборот маҳсулоти (ушбу ахборот маҳсулотининг ёшга оид тоифаси белгиси «0+» ёзувини акс эттириши керак);
етти ёшга тўлган болалар учун ахборот маҳсулоти (ушбу ахборот маҳсулотининг ёшга оид тоифаси белгиси «7+» ёзувини акс эттириши керак);
ўн икки ёшга тўлган болалар учун ахборот маҳсулоти (ушбу ахборот маҳсулотининг ёшга оид тоифаси белгиси «12+» ёзувини акс эттириши керак);
ўн олти ёшга тўлган болалар учун ахборот маҳсулоти (ушбу ахборот маҳсулотининг ёшга оид тоифаси белгиси «16+» ёзувини акс эттириши керак);
болалар учун тақиқланган ахборот маҳсулоти (ушбу ахборот маҳсулотининг ёшга оид тоифаси белгиси «18+» ёзувини акс эттириши керак).
Ахборот маҳсулотининг ёшга оид таснифини амалга оширишда:
унинг мавзуси, жанри, мазмуни ва бадиий безаги;
муайян ёш тоифасидаги болалар томонидан ундаги ахборотнинг идрок этилиш хусусиятлари;
ундаги ахборотнинг болалар соғлиғига зарар етказиш эҳтимоли баҳоланади.
Ахборот маҳсулотининг ёшга оид таснифи тўғрисидаги маълумотлар ушбу маҳсулотга ахборот маҳсулоти ёшга оид таснифининг тегишли белгисини жойлаштириш учун асос бўлади.
4-боб. Болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш таъминланишини инобатга олган ҳолда ахборот маҳсулотининг айланишига қўйиладиган талаблар
18-модда. Ахборот маҳсулотининг айланишига доир умумий талаблар
Болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилишни таъминлашга доир маъмурий ва ташкилий чора-тадбирларга, дастурий-аппарат ва техника воситаларига доир талаблар Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.
Болаларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборот айланишининг шарт-шароитлари бузилганлиги ҳолати аниқланган тақдирда, махсус ваколатли давлат органи томонидан ахборот маҳсулотини ишлаб чиқарувчиларга ва тарқатувчиларга болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонунчилик талаблари бузилганлиги ҳолларини, шунингдек уларга имкон берувчи сабаблар ва шарт-шароитларни бартараф этиш ҳамда уларнинг олдини олиш учун кўрсатмалар юборилади.
19-модда. Ахборот маҳсулоти айланишининг хусусиятлари
Болаларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан болаларни ҳимоя қилишни таъминлашнинг маъмурий ва ташкилий чора-тадбирларини, дастурий-аппарат ва техника воситаларини қўлламай туриб, ушбу ахборотнинг жамоат жойларида айланишига йўл қўйилмайди.
Жамоат жойларида болаларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотни ўз ичига олган босма маҳсулот тарзидаги ахборот маҳсулотини фақат ёпиқ ўровларда тарқатишга йўл қўйилади.
Болаларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотни ўз ичига олган ахборот маҳсулотининг болалар учун мўлжалланган таълим, болалар тиббиёт, санаторий-курорт, жисмоний тарбия-спорт муассасаларида, болаларнинг маданият, дам олиш ва соғломлаштириш ташкилотларида тарқатилишига йўл қўйилмайди.
Болаларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотни ўз ичига олган ахборот маҳсулотини томошабоп тадбир орқали намойиш этишда бевосита томошабоп тадбир бошланишидан олдин ушбу тадбирда тегишли ёш тоифаларидаги болаларнинг иштирок этишига йўл қўйилмаслиги ҳақида ёки иштирок этиши чекланиши тўғрисида овозли хабар эълон қилинади.
Болаларнинг ўз ёш тоифасига мос келмайдиган ахборот маҳсулоти намойиш этиладиган томошабоп тадбирларни ташкил этишда ва ўтказишда иштирок этишига йўл қўйилмайди.
5-боб. Ахборот маҳсулотининг экспертизаси ва унинг ҳуқуқий оқибатлари
20-модда. Ахборот маҳсулотининг экспертизаси
Ахборот маҳсулотининг унда болаларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборот мавжудлигини ёки мавжуд эмаслигини, унинг ушбу Қонуннинг 16 ва 17-моддаларига мувофиқ болаларнинг муайян ёш тоифасига мослигини ёки мос эмаслигини аниқлаш учун экспертизаси махсус ваколатли давлат органининг қарорига кўра эксперт ёки экспертлар томонидан ўтказилади.
Аккредитация қилинган экспертларнинг реестридаги маълумотлардан манфаатдор шахсларнинг фойдаланиши махсус ваколатли давлат органининг Интернет жаҳон ахборот тармоғидаги расмий веб-сайти орқали таъминланади.
Экспертларни аккредитация қилиш тартиби, шунингдек ахборот маҳсулотининг ёшга оид таснифини амалга оширишга ва ахборот маҳсулотида болаларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотнинг мавжудлигини ёки мавжуд эмаслигини, унинг муайян ёш тоифасидаги болаларга мослигини ёки мос эмаслигини аниқлаш учун ахборот маҳсулотини экспертизадан ўтказишга жалб этиладиган экспертларнинг реестрини юритиш қоидалари Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.
21-модда. Ахборот маҳсулотини экспертизадан ўтказиш
Ахборот маҳсулотини экспертизадан ўтказиш тўғрисидаги қарор махсус ваколатли давлат органи томонидан жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари асосида мурожаат келиб тушганидан кейин кўпи билан беш кун муддатда қабул қилинади.
Ахборот маҳсулотининг экспертизасини ўтказиш муддати мурожаат келиб тушган пайтдан эътиборан ўттиз кундан ошмаслиги керак.
Ахборот маҳсулотининг экспертизаси тугагач, экспертлар ахборот маҳсулотида болаларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотнинг мавжудлиги ёки мавжуд эмаслиги, унинг муайян ёш тоифасига мослиги ёки мос эмаслиги тўғрисида махсус ваколатли давлат органига уч кун ичида эксперт хулосаларини юборади.
Махсус ваколатли давлат органи эксперт хулосасини олгандан сўнг уч кун ичида уни мурожаат ташаббускорига юборади.
Эксперт хулосасининг шакли ва мазмунига доир талаблар махсус ваколатли давлат органи томонидан белгиланади.
Эксперт хулосаси мавжуд бўлган ахборот маҳсулотининг айланиш соҳаси ўзгарган тақдирда ушбу ахборот маҳсулоти учун бошқа эксперт хулосасини олиш талаб этилмайди.
22-модда. Ёшга оид таснифнинг ва ахборот маҳсулоти экспертизасининг ҳуқуқий оқибатлари
Ахборот маҳсулотининг муайян ёш тоифасидаги болаларга мослиги учун жавобгарлик ахборот маҳсулотининг ёшга оид таснифини амалга оширган субъектнинг зиммасига юклатилади.
Махсус ваколатли давлат органи томонидан эксперт хулосасига мувофиқ ахборот маҳсулотини ишлаб чиқарувчиларга ва тарқатувчиларга болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонунчилик талаблари бузилганлиги ҳолларини, шунингдек уларга имкон берувчи сабаблар ва шарт-шароитларни бартараф этиш ҳамда уларнинг олдини олиш учун кўрсатмалар юборилади.
6-боб. Якунловчи қоидалар
23-модда. Низоларни ҳал этиш
Болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш соҳасидаги низолар қонунчиликда белгиланган тартибда ҳал этилади.
24-модда. Болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун жавобгарлик
Болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонунчиликни бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.
25-модда. Ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини, моҳияти ва аҳамияти тушунтирилишини таъминлаш
Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги, Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.
26-модда. Қонунчиликни ушбу Қонунга мувофиқлаштириш
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;
давлат бошқаруви органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.
27-модда. Ушбу Қонуннинг кучга кириши
Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан олти ой ўтгач кучга киради.
Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2017 йил 8 сентябрь,
ЎРҚ-444-сон
Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni
Bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish toʻgʻrisida
Qonunchilik palatasi tomonidan 2017-yil 15-avgustda qabul qilingan Senat tomonidan 2017-yil 24-avgustda maʼqullangan
1-bob. Umumiy qoidalar
1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.
2-modda. Bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunchilik
Bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.
Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.
3-modda. Ushbu Qonunning amal qilish sohasi
Ushbu Qonun bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish bilan bogʻliq munosabatlarni tartibga soladi.
Ushbu Qonunning amal qilishi ilmiy, ilmiy-texnikaviy, statistik axborotni oʻz ichiga olgan yoki jamiyat uchun tarixiy, badiiy yoxud oʻzgacha madaniy qimmatga ega boʻlgan axborot mahsulotining aylanishi sohasidagi munosabatlarga tatbiq etilmaydi.
4-modda. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
axborot mahsuloti — Oʻzbekiston Respublikasi hududida aylanish uchun moʻljallangan ommaviy axborot vositalari mahsuloti, bosma mahsulot, har qanday turdagi tashuvchilardagi audiovizual mahsulot, dasturiy taʼminotdan foydalangan holda tarqatiladigan, telekommunikatsiya tarmoqlariga, shu jumladan Internet jahon axborot tarmogʻiga joylashtiriladigan axborot, kompyuter oʻyinlari, shuningdek tomoshabop tadbirlar vositasida tarqatiladigan axborot;
axborot mahsulotining aylanishi — axborot mahsulotini taqdim etish va (yoki) tarqatish, shu jumladan uni sotish (shu jumladan obuna boʻyicha tarqatish), ijaraga, prokatga berish, axborot-kutubxona muassasalari fondlaridan tarqatish, berish, ommaviy namoyish qilish, ommaviy ijro etish (shu jumladan efir yoki kabel uzatuvi, tomoshabop tadbirlar vositasida), telekommunikatsiya tarmoqlariga, shuningdek Internet jahon axborot tarmogʻiga joylashtirish;
axborot mahsulotining yoshga oid tasnifi — axborot mahsulotini uning mavzusini, janrini, mazmunini va badiiy bezagini, muayyan yosh toifasidagi bolalar tomonidan undagi axborotni qabul qilish xususiyatlarini, uning tarkibidagi axborotning bolalar sogʻligʻiga zarar yetkazish ehtimolini inobatga olgan holda, bolalarning yosh toifalari boʻyicha taqsimlash;
axborot mahsulotining yoshga oid toifasi belgisi — axborot mahsulotining yoshga oid toifasining grafik va (yoki) matnli belgisi;
bolalar — oʻn sakkiz yoshga toʻlmagan (voyaga yetmagan) shaxslar;
bolalarning sogʻligʻi — bolalarning jismoniy, ruhiy va ijtimoiy jihatdan sogʻlomlik holati;
bolalar sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborot — bolalar oʻrtasida tarqatilishi ushbu Qonunga muvofiq taqiqlangan yoki cheklangan axborot mahsuloti;
ekspert — axborot mahsulotini ekspertizadan oʻtkazish va ekspert xulosasini berish yoki axborot mahsulotining yoshga oid tasnifini amalga oshirish uchun maxsus vakolatli davlat organida akkreditatsiyadan oʻtgan shaxs.
5-modda. Bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari
Bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilishni taʼminlovchi huquqiy, ijtimoiy-iqtisodiy, tashkiliy va texnikaviy shart-sharoitlar yaratish, shuningdek ushbu sohadagi ilmiy va amaliy tadqiqotlarni rivojlantirish;
bolalar ongiga gʻayriqonuniy axborot-ruhiy taʼsir koʻrsatilishining, ularga hiyla ishlatilishining, bolalarni gʻayriijtimoiy harakatlarga undovchi axborot mahsuloti tarqatilishining oldini olish, shuningdek ushbu sohadagi huquqbuzarliklarni profilaktika qilish;
fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining, nodavlat notijorat tashkilotlarining, fuqarolik jamiyati boshqa institutlarining, jismoniy va yuridik shaxslarning bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi faoliyatini qoʻllab-quvvatlash;
bolalarning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotni tasniflash mezonlari, mexanizmlari va uslublarini ishlab chiqish hamda takomillashtirish, bolalarning axborot xavfsizligini taʼminlashning dasturiy-apparat va texnika vositalarini joriy etish.
2-bob. Bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilishga doir faoliyatni amalga oshiruvchi hamda ushbu faoliyatda ishtirok etuvchi organlar va tashkilotlar
6-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasida yagona davlat siyosati amalga oshirilishini taʼminlaydi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi davlat dasturlarini tasdiqlaydi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarni ishlab chiqadi va oʻz vakolatlari doirasida qabul qiladi;
axborot mahsulotining yoshga oid tasnifini aniqlash mezonlarini va tartibini belgilaydi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi maxsus vakolatli davlat organi tomonidan ekspertlarni akkreditatsiya qilish tartibini belgilaydi;
axborot mahsulotini ekspertizadan oʻtkazish tartibini belgilaydi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilishni amalga oshiruvchi organlar va tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtiradi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilishga doir faoliyatni amalga oshiruvchi hamda ushbu faoliyatda ishtirok etuvchi organlar va tashkilotlarning hamkorligini taʼminlaydi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasida xalqaro hamkorlikni amalga oshiradi.
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
7-modda. Bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilishni amalga oshiruvchi organlar va tashkilotlar tizimi
Bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilishni amalga oshiruvchi organlar va tashkilotlar tizimiga quyidagilar kiradi:
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi maxsus vakolatli davlat organi;
Bolalar masalalari boʻyicha milliy komissiya hamda bolalar masalalari boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar, tumanlar (shaharlar) komissiyalari;
mahalliy davlat hokimiyati organlari;
taʼlimni davlat tomonidan boshqarish organlari va taʼlim muassasalari;
davlat sogʻliqni saqlash tizimini boshqarish organlari va sogʻliqni saqlash muassasalari;
Oʻzbekiston Respublikasi Yoshlar ishlari agentligi va uning hududiy boʻlinmalari.
Ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilmagan organlar va tashkilotlar bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilishda qonunchilikda belgilangan tartibda ishtirok etadi.
8-modda. Maxsus vakolatli davlat organining bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi maxsus vakolatli davlat organidir (bundan buyon matnda maxsus vakolatli davlat organi deb yuritiladi).
Maxsus vakolatli davlat organi oʻz vakolatlari doirasida:
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi yagona davlat siyosatini amalga oshiradi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi davlat dasturlarini hamda boshqa dasturlarni ishlab chiqish va amalga oshirishda ishtirok etadi;
normativ-huquqiy hujjatlarni ishlab chiqishda ishtirok etadi, bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikni takomillashtirishga doir takliflar tayyorlaydi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilishni amalga oshiruvchi organlar va tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirishda ishtirok etadi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikning ijro etilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi;
axborot mahsulotining yoshga oid tasnifini amalga oshirishga hamda axborot mahsulotida bolalarning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotning mavjudligini yoki mavjud emasligini, axborot mahsulotining bolalarning muayyan yosh toifasiga muvofiqligini yoki muvofiq emasligini aniqlash maqsadida uni ekspertizadan oʻtkazishga jalb etiladigan ekspertlarni akkreditatsiyadan oʻtkazishni amalga oshiradi va ularning reyestrini yuritadi;
axborot mahsulotini ishlab chiqaruvchilarga va tarqatuvchilarga bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunchilik talablari buzilganligi hollarini, shuningdek ularga imkon beruvchi sabablar va shart-sharoitlarni bartaraf etish hamda ularning oldini olish uchun koʻrsatmalar yuboradi;
axborot mahsulotiga ekspert xulosalarini taqdim etishga doir faoliyatni muvofiqlashtiradi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilishga doir chora-tadbirlarni amalga oshirishda davlat organlariga, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga, nodavlat notijorat tashkilotlariga hamda fuqarolik jamiyatining boshqa institutlariga uslubiy yordam beradi va koʻmaklashadi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi mahalliy hamda xorijiy ilmiy-tadqiqot va taʼlim muassasalari bilan hamkorlikni amalga oshiradi;
bolalar uchun axborot makonining mazmunini tizimli ravishda baholashga qaratilgan ilmiy, ilmiy-texnikaviy va amaliy tadqiqotlarni rivojlantiradi;
bolalarning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotni tasniflash mezonlari, mexanizmlari hamda uslublarini takomillashtirishga doir ishlarni yuritadi, bolalarning axborot xavfsizligini taʼminlashning dasturiy-apparat va texnika vositalarini joriy etishni tashkil etadi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasida maʼrifiy va axborot-tushuntirish tadbirlarini tashkil etadi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilishga doir faoliyatni amalga oshiruvchi hamda ushbu faoliyatda ishtirok etuvchi boshqa organlar va tashkilotlar bilan hamkorlik qiladi.
Maxsus vakolatli davlat organi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
9-modda. Bolalar masalalari boʻyicha milliy komissiyaning hamda bolalar masalalari boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar, tumanlar (shaharlar) komissiyalarining bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi vakolatlari
Bolalar masalalari boʻyicha milliy komissiya hamda bolalar masalalari boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar, tumanlar (shaharlar) komissiyalari oʻz vakolatlari doirasida:
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi davlat siyosatini amalga oshirishda ishtirok etadi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikning aniqlangan buzilishi hollarini bartaraf etish yuzasidan takliflar kiritadi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi huquqbuzarliklar profilaktikasini amalga oshiradi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilishga doir faoliyatni amalga oshiruvchi hamda ushbu faoliyatda ishtirok etuvchi boshqa organlar va tashkilotlar bilan hamkorlik qiladi.
Bolalar masalalari boʻyicha milliy komissiya hamda bolalar masalalari boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar, tumanlar (shaharlar) komissiyalari qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
10-modda. Mahalliy davlat hokimiyati organlarining bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi vakolatlari
Mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlari bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi hududiy dasturlarni tasdiqlaydi va ularning bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi.
Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari oʻz vakolatlari doirasida:
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi davlat dasturlarini ishlab chiqish hamda amalga oshirishda ishtirok etadi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi hududiy dasturlarni ishlab chiqadi, mahalliy davlat hokimiyati vakillik organiga tasdiqlash uchun kiritadi va amalga oshiradi;
bolalarning har tomonlama, barkamol rivojlanishiga hamda milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat ruhida tarbiyalanishiga koʻmaklashuvchi axborotdan erkin foydalanish uchun ularga sharoitlar yaratadi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilishni taʼminlashga qaratilgan chora-tadbirlar koʻradi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilishga doir faoliyatni amalga oshiruvchi hamda ushbu faoliyatda ishtirok etuvchi boshqa organlar va tashkilotlar bilan hamkorlik qiladi.
Mahalliy davlat hokimiyati organlari qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
11-modda. Taʼlimni davlat tomonidan boshqarish organlarining va taʼlim muassasalarining bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi vakolatlari
Taʼlimni davlat tomonidan boshqarish organlari va taʼlim muassasalari oʻz vakolatlari doirasida:
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi davlat dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirishda ishtirok etadi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilishga qaratilgan dasturlar va uslublarni ishlab chiqadi hamda taʼlim muassasalarining faoliyatiga joriy etadi;
taʼlim, oʻquv-tarbiya muassasalarida bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilishga doir chora-tadbirlarni amalga oshiradi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish maqsadida ularning taʼlim olish, bilim orttirish va muloqot faoliyati jarayonida bolalarga psixologik yordam koʻrsatadi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasida yakka tartibdagi profilaktika tadbirlarini oʻtkazishda ishtirok etadi;
bolalarning axborotga oid va huquqiy madaniyatini yuksaltirishga, shuningdek maʼnaviy-axloqiy tarbiyasiga doir faoliyatda ishtirok etadi;
taʼlim muassasalarida bolalar sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotni oʻz ichiga olmagan axborot resurslaridan foydalanishni taʼminlash uchun zarur shart-sharoitlar yaratadi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilishga doir faoliyatni amalga oshiruvchi hamda ushbu faoliyatda ishtirok etuvchi boshqa organlar va tashkilotlar bilan hamkorlik qiladi.
Taʼlimni davlat tomonidan boshqarish organlari va taʼlim muassasalari qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
12-modda. Davlat sogʻliqni saqlash tizimini boshqarish organlarining va sogʻliqni saqlash muassasalarining bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi vakolatlari
Davlat sogʻliqni saqlash tizimini boshqarish organlari va sogʻliqni saqlash muassasalari:
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi davlat dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirishda ishtirok etadi;
sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan jabrlangan bolalarni tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiya qilishga doir chora-tadbirlarni amalga oshiradi;
axborot mahsulotini unda bolalarning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborot mavjudligini aniqlash uchun baholash mezonlarini takomillashtirishga doir tavsiyalar ishlab chiqadi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilishga doir faoliyatni amalga oshiruvchi hamda ushbu faoliyatda ishtirok etuvchi boshqa organlar va tashkilotlar bilan hamkorlik qiladi.
Davlat sogʻliqni saqlash tizimini boshqarish organlari va sogʻliqni saqlash muassasalari qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
12 1 -modda. Oʻzbekiston Respublikasi Yoshlar ishlari agentligining va uning hududiy boʻlinmalarining bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Yoshlar ishlari agentligi va uning hududiy boʻlinmalari oʻz vakolatlari doirasida:
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi davlat dasturlarini va boshqa dasturlarni ishlab chiqish hamda amalga oshirishda ishtirok etadi;
bolalarning har tomonlama, uygʻun rivojlanishiga hamda milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat ruhida tarbiyalanishiga koʻmaklashuvchi axborotdan erkin foydalanish uchun ularga sharoitlar yaratadi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilishni taʼminlashga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshiradi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasida yakka tartibdagi profilaktika ishlarini amalga oshirishda ishtirok etadi;
bolalarning axborotga oid va huquqiy madaniyatini yuksaltirishga, shuningdek maʼnaviy-axloqiy tarbiyasiga doir faoliyatda ishtirok etadi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilishga doir faoliyatni amalga oshiruvchi hamda ushbu faoliyatda ishtirok etuvchi boshqa organlar va tashkilotlar bilan hamkorlik qiladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Yoshlar ishlari agentligi va uning hududiy boʻlinmalari qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
13-modda. Fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilishni taʼminlashdagi ishtiroki
Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari:
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi davlat dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirishda ishtirok etadi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikning ijrosi ustidan jamoatchilik nazoratini amalga oshiradi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilishga qaratilgan profilaktika tadbirlarini amalga oshiradi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilishga doir faoliyatni amalga oshiruvchi hamda ushbu faoliyatda ishtirok etuvchi boshqa organlar va tashkilotlar bilan hamkorlik qiladi.
Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari qonunchilikka muvofiq boshqa tadbirlarda ham ishtirok etishi mumkin.
14-modda. Nodavlat notijorat tashkilotlarining bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilishni taʼminlashdagi ishtiroki
Nodavlat notijorat tashkilotlari:
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi davlat dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirishda ishtirok etishi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilishni taʼminlash boʻyicha tashabbuslar bilan chiqishi va maxsus vakolatli davlat organiga takliflar kiritishi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikning ijrosi ustidan jamoatchilik nazoratini amalga oshirishda ishtirok etishi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilishga doir faoliyatni amalga oshiruvchi hamda ushbu faoliyatda ishtirok etuvchi organlar va tashkilotlar bilan hamkorlik qilishi mumkin.
Nodavlat notijorat tashkilotlari qonunchilikka muvofiq boshqa tadbirlarda ham ishtirok etishi mumkin.
15-modda. Ommaviy axborot vositalarining bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilishni taʼminlashdagi ishtiroki
Ommaviy axborot vositalari:
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi davlat dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirishda ishtirok etishi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi davlat siyosatini amalga oshirishga, shu jumladan aholining axborotga oid va huquqiy madaniyatini yuksaltirishga qaratilgan tadbirlarni yoritishi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikning ijrosi ustidan jamoatchilik nazoratini amalga oshirishi;
bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilishga doir faoliyatni amalga oshiruvchi hamda ushbu faoliyatda ishtirok etuvchi organlar va tashkilotlar bilan hamkorlik qilishi mumkin.
Ommaviy axborot vositalari qonunchilikka muvofiq boshqa tadbirlarda ham ishtirok etishi mumkin.
3-bob. Bolalarning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotni tasniflash hamda axborot mahsulotining yoshga oid tasnifi
16-modda. Bolalarning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotni tasniflash
Bolalarning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborot jumlasiga bolalar oʻrtasida tarqatilishi taqiqlangan axborot mahsuloti, shuningdek muayyan yosh toifalaridagi bolalar oʻrtasida tarqatilishi cheklangan axborot mahsuloti kiradi.
Bolalar oʻrtasida tarqatilishi taqiqlangan axborot mahsuloti jumlasiga:
bolalarni ularning hayotiga va (yoki) sogʻligʻiga xavf soladigan xatti-harakatlarni sodir etishga, shu jumladan oʻz sogʻligʻiga zarar yetkazishga, oʻz joniga qasd qilishga va shunday harakatlarni targʻib qilishga undaydigan;
bolalarda alkogolli va tamaki mahsulotlarini, giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni yoki aql-iroda faoliyatiga taʼsir etuvchi boshqa moddalarni isteʼmol qilish, qimor oʻyinlarida, ommaviy tartibsizliklarda ishtirok etish, fohishalik, darbadarlik, tilanchilik yoki gʻayriijtimoiy xatti-harakatning boshqa shakllari bilan shugʻullanish istagini paydo qiladigan;
odamlarga yoki hayvonlarga nisbatan zoʻravonlik va shafqatsizlik qilish mumkinligini asoslaydigan yoki oqlaydigan yoxud zoʻravonlik xatti-harakatlarini amalga oshirishga undaydigan;
oilaviy qadriyatlarni inkor etadigan, axloqsizlikni targʻib qiladigan, shuningdek ota-onasiga va oilaning boshqa aʼzolariga nisbatan hurmatsiz munosabatni shakllantiradigan;
gʻayriqonuniy xulq-atvorni oqlaydigan va huquqbuzarlik sodir etishga olib keladigan;
jamiyatda buzgʻunchilik gʻoyalarini targʻib etishga chaqiradigan;
uyatli soʻzlarni oʻz ichiga olgan;
pornografiya xususiyatiga ega boʻlgan axborotni oʻz ichiga olgan;
gʻayriqonuniy harakatlar natijasida jabrlangan bolalar toʻgʻrisidagi, shu jumladan bunday bolaning familiyasi, ismi, otasining ismi, uning ota-onasi va boshqa qonuniy vakillarining foto- va videotasvirlari, bunday bolaning tugʻilgan sanasi, uning ovozi yozilgan audiotasma, yashash joyi yoki vaqtincha turgan joyi, oʻqish yoki ish joyi toʻgʻrisidagi, bunday bolaning shaxsini bevosita yoxud bilvosita aniqlashga imkon beradigan boshqa axborotni oʻz ichiga olgan axborot mahsuloti kiradi.
Muayyan yosh toifalaridagi bolalar oʻrtasida tarqatilishi cheklangan axborot mahsuloti jumlasiga:
shafqatsizlik, jismoniy va (yoki) ruhiy zoʻravonlik, jinoyat yoki jamiyatga qarshi boshqa xatti-harakatlar tasviri yoki bayoni tarzida taqdim etiladigan;
bolalarda qoʻrquv, vahima yoki sarosima uygʻotadigan, shu jumladan kuch ishlatilmagan oʻlimni, kasallikni, oʻz joniga qasd qilishni, baxtsiz hodisani, avariyani yoki falokatni va (yoki) ularning oqibatlarini inson qadr-qimmatini kamsitadigan shaklda tasvirlash yoki bayon etish tarzida taqdim etiladigan;
erkak va ayol oʻrtasidagi jinsiy munosabatlarni tasvirlash yoki bayon etish tarzida taqdim etiladigan;
uyatli soʻzlar jumlasiga kirmaydigan haqoratli soʻzlarni oʻz ichiga olgan axborot mahsuloti kiradi.
17-modda. Axborot mahsulotining yoshga oid tasnifi
Axborot mahsulotining yoshga oid tasnifini belgilash axborot mahsulotini ishlab chiqaruvchilar va (yoki) tarqatuvchilar tomonidan, shu jumladan ekspertlarni jalb etgan holda, Oʻzbekiston Respublikasi hududida tarqatish boshlanguniga qadar amalga oshiriladi.
Axborot mahsulotining yoshga oid tasnifi ekspertni yoki ekspertlarni jalb etgan holda belgilangan taqdirda, axborot mahsulotining yoshga oid tasnifini belgilash bilan bogʻliq xizmatlarning haqini toʻlash va xarajatlarning oʻrnini qoplash ushbu xizmatlarga buyurtma bergan axborot mahsulotini ishlab chiqaruvchilar yoki tarqatuvchilar hisobidan amalga oshiriladi.
Axborot mahsulotining yoshga oid tasnifi uni bolalarning quyidagi yosh toifalaridan biriga kiritish yoʻli bilan amalga oshiriladi:
yetti yoshga toʻlmagan bolalar uchun axborot mahsuloti (ushbu axborot mahsulotining yoshga oid toifasi belgisi “0+” yozuvini aks ettirishi kerak);
yetti yoshga toʻlgan bolalar uchun axborot mahsuloti (ushbu axborot mahsulotining yoshga oid toifasi belgisi “7+” yozuvini aks ettirishi kerak);
oʻn ikki yoshga toʻlgan bolalar uchun axborot mahsuloti (ushbu axborot mahsulotining yoshga oid toifasi belgisi “12+” yozuvini aks ettirishi kerak);
oʻn olti yoshga toʻlgan bolalar uchun axborot mahsuloti (ushbu axborot mahsulotining yoshga oid toifasi belgisi “16+” yozuvini aks ettirishi kerak);
bolalar uchun taqiqlangan axborot mahsuloti (ushbu axborot mahsulotining yoshga oid toifasi belgisi “18+” yozuvini aks ettirishi kerak).
Axborot mahsulotining yoshga oid tasnifini amalga oshirishda:
uning mavzusi, janri, mazmuni va badiiy bezagi;
muayyan yosh toifasidagi bolalar tomonidan undagi axborotning idrok etilish xususiyatlari;
undagi axborotning bolalar sogʻligʻiga zarar yetkazish ehtimoli baholanadi.
Axborot mahsulotining yoshga oid tasnifi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar ushbu mahsulotga axborot mahsuloti yoshga oid tasnifining tegishli belgisini joylashtirish uchun asos boʻladi.
4-bob. Bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish taʼminlanishini inobatga olgan holda axborot mahsulotining aylanishiga qoʻyiladigan talablar
18-modda. Axborot mahsulotining aylanishiga doir umumiy talablar
Bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilishni taʼminlashga doir maʼmuriy va tashkiliy chora-tadbirlarga, dasturiy-apparat va texnika vositalariga doir talablar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
Bolalarning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborot aylanishining shart-sharoitlari buzilganligi holati aniqlangan taqdirda, maxsus vakolatli davlat organi tomonidan axborot mahsulotini ishlab chiqaruvchilarga va tarqatuvchilarga bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunchilik talablari buzilganligi hollarini, shuningdek ularga imkon beruvchi sabablar va shart-sharoitlarni bartaraf etish hamda ularning oldini olish uchun koʻrsatmalar yuboriladi.
19-modda. Axborot mahsuloti aylanishining xususiyatlari
Bolalarning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan bolalarni himoya qilishni taʼminlashning maʼmuriy va tashkiliy chora-tadbirlarini, dasturiy-apparat va texnika vositalarini qoʻllamay turib, ushbu axborotning jamoat joylarida aylanishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Jamoat joylarida bolalarning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotni oʻz ichiga olgan bosma mahsulot tarzidagi axborot mahsulotini faqat yopiq oʻrovlarda tarqatishga yoʻl qoʻyiladi.
Bolalarning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotni oʻz ichiga olgan axborot mahsulotining bolalar uchun moʻljallangan taʼlim, bolalar tibbiyot, sanatoriy-kurort, jismoniy tarbiya-sport muassasalarida, bolalarning madaniyat, dam olish va sogʻlomlashtirish tashkilotlarida tarqatilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Bolalarning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotni oʻz ichiga olgan axborot mahsulotini tomoshabop tadbir orqali namoyish etishda bevosita tomoshabop tadbir boshlanishidan oldin ushbu tadbirda tegishli yosh toifalaridagi bolalarning ishtirok etishiga yoʻl qoʻyilmasligi haqida yoki ishtirok etishi cheklanishi toʻgʻrisida ovozli xabar eʼlon qilinadi.
Bolalarning oʻz yosh toifasiga mos kelmaydigan axborot mahsuloti namoyish etiladigan tomoshabop tadbirlarni tashkil etishda va oʻtkazishda ishtirok etishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
5-bob. Axborot mahsulotining ekspertizasi va uning huquqiy oqibatlari
20-modda. Axborot mahsulotining ekspertizasi
Axborot mahsulotining unda bolalarning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborot mavjudligini yoki mavjud emasligini, uning ushbu Qonunning 16 va 17-moddalariga muvofiq bolalarning muayyan yosh toifasiga mosligini yoki mos emasligini aniqlash uchun ekspertizasi maxsus vakolatli davlat organining qaroriga koʻra ekspert yoki ekspertlar tomonidan oʻtkaziladi.
Akkreditatsiya qilingan ekspertlarning reyestridagi maʼlumotlardan manfaatdor shaxslarning foydalanishi maxsus vakolatli davlat organining Internet jahon axborot tarmogʻidagi rasmiy veb-sayti orqali taʼminlanadi.
Ekspertlarni akkreditatsiya qilish tartibi, shuningdek axborot mahsulotining yoshga oid tasnifini amalga oshirishga va axborot mahsulotida bolalarning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotning mavjudligini yoki mavjud emasligini, uning muayyan yosh toifasidagi bolalarga mosligini yoki mos emasligini aniqlash uchun axborot mahsulotini ekspertizadan oʻtkazishga jalb etiladigan ekspertlarning reyestrini yuritish qoidalari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
21-modda. Axborot mahsulotini ekspertizadan oʻtkazish
Axborot mahsulotini ekspertizadan oʻtkazish toʻgʻrisidagi qaror maxsus vakolatli davlat organi tomonidan jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari asosida murojaat kelib tushganidan keyin koʻpi bilan besh kun muddatda qabul qilinadi.
Axborot mahsulotining ekspertizasini oʻtkazish muddati murojaat kelib tushgan paytdan eʼtiboran oʻttiz kundan oshmasligi kerak.
Axborot mahsulotining ekspertizasi tugagach, ekspertlar axborot mahsulotida bolalarning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotning mavjudligi yoki mavjud emasligi, uning muayyan yosh toifasiga mosligi yoki mos emasligi toʻgʻrisida maxsus vakolatli davlat organiga uch kun ichida ekspert xulosalarini yuboradi.
Maxsus vakolatli davlat organi ekspert xulosasini olgandan soʻng uch kun ichida uni murojaat tashabbuskoriga yuboradi.
Ekspert xulosasining shakli va mazmuniga doir talablar maxsus vakolatli davlat organi tomonidan belgilanadi.
Ekspert xulosasi mavjud boʻlgan axborot mahsulotining aylanish sohasi oʻzgargan taqdirda ushbu axborot mahsuloti uchun boshqa ekspert xulosasini olish talab etilmaydi.
22-modda. Yoshga oid tasnifning va axborot mahsuloti ekspertizasining huquqiy oqibatlari
Axborot mahsulotining muayyan yosh toifasidagi bolalarga mosligi uchun javobgarlik axborot mahsulotining yoshga oid tasnifini amalga oshirgan subyektning zimmasiga yuklatiladi.
Maxsus vakolatli davlat organi tomonidan ekspert xulosasiga muvofiq axborot mahsulotini ishlab chiqaruvchilarga va tarqatuvchilarga bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunchilik talablari buzilganligi hollarini, shuningdek ularga imkon beruvchi sabablar va shart-sharoitlarni bartaraf etish hamda ularning oldini olish uchun koʻrsatmalar yuboriladi.
6-bob. Yakunlovchi qoidalar
23-modda. Nizolarni hal etish
Bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.
24-modda. Bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
25-modda. Ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi, Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.
26-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;
davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.
27-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi
Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran olti oy oʻtgach kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2017-yil 8-sentabr,
OʻRQ-444-son
Закон Республики Узбекистан
О защите детей от информации, наносящей вред их здоровью
Принят Законодательной палатой 15 августа 2017 года Одобрен Сенатом 24 августа 2017 года
Глава 1. Общие положения
Статья 1. Цель настоящего Закона
Целью настоящего Закона является регулирование отношений в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью.
Статья 2. Законодательство о защите детей от информации, наносящей вред их здоровью
Законодательство о защите детей от информации, наносящей вред их здоровью, состоит из настоящего Закона и других актов законодательства.
Если международным договором Республики Узбекистан установлены иные правила, чем те, которые предусмотрены законодательством Республики Узбекистан о защите детей от информации, наносящей вред их здоровью, то применяются правила международного договора.
Статья 3. Сфера действия настоящего Закона
Настоящий закон регулирует отношения, связанные с защитой детей от информации, наносящей вред их здоровью.
Действие настоящего Закона не распространяется на отношения в сфере оборота информационной продукции, содержащей научную, научно-техническую, статистическую информацию или имеющей значительную историческую, художественную или иную культурную ценность для общества.
Статья 4. Основные понятия
В настоящем Законе применяются следующие основные понятия:
информационная продукция — предназначенная для оборота на территории Республики Узбекистан продукция средств массовой информации, печатная продукция, аудиовизуальная продукция на любых видах носителей, информация, распространяемая с использованием программного обеспечения, размещаемая в сетях телекоммуникаций, в том числе во всемирной информационной сети Интернет, компьютерные игры, а также информация, распространяемая посредством зрелищных мероприятий;
оборот информационной продукции — предоставление и (или) распространение информационной продукции, включая ее продажу (в том числе распространение по подписке), аренду, прокат, раздачу, выдачу из фондов информационно-библиотечных учреждений, публичный показ, публичное исполнение (в том числе посредством эфирного или кабельного вещания, зрелищных мероприятий), размещение в сетях телекоммуникаций, а также во всемирной информационной сети Интернет;
возрастная классификация информационной продукции — распределение информационной продукции по возрастным категориям детей с учетом ее тематики, жанра, содержания и художественного оформления, особенностей восприятия имеющейся в ней информации детьми определенной возрастной категории, вероятности причинения содержащейся в ней информацией вреда здоровью детей;
знак возрастной категории информационной продукции — графическое и (или) текстовое обозначение возрастной категории информационной продукции;
дети — лица до достижения возраста восемнадцати лет (совершеннолетия);
здоровье детей — состояние физического, психического и социального благополучия детей;
информация, наносящая вред здоровью детей — информационная продукция, распространение которой среди детей запрещено или ограничено в соответствии с настоящим Законом;
эксперт — лицо, прошедшее аккредитацию у специально уполномоченного государственного органа для проведения экспертизы информационной продукции и дачи экспертного заключения или осуществления возрастной классификации информационной продукции.
Статья 5. Основные направления государственной политики в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью
Основными направлениями государственной политики в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью, являются:
создание правовых, социально-экономических, организационных и технических условий, обеспечивающих защиту детей от информации, наносящей вред их здоровью, а также развитие научных и прикладных исследований в данной сфере;
предотвращение противоправного информационно-психологического воздействия на сознание детей, манипулирования ими, распространения информационной продукции, провоцирующей детей на антисоциальные действия, а также профилактика правонарушений в данной сфере;
поддержка деятельности органов самоуправления граждан, негосударственных некоммерческих организаций, других институтов гражданского общества, физических и юридических лиц в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью;
разработка и совершенствование критериев, механизмов и методик классификации информации, наносящей вред здоровью детей, внедрение аппаратно-программных и технических средств обеспечения информационной безопасности детей.
Глава 2. Органы и организации, осуществляющие и участвующие в деятельности по защите детей от информации, наносящей вред их здоровью
Статья 6. Полномочия Кабинета Министров Республики Узбекистан в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью
Кабинет Министров Республики Узбекистан:
обеспечивает реализацию единой государственной политики в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью;
утверждает государственные программы в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью;
разрабатывает и в пределах своих полномочий принимает нормативно-правовые акты в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью;
устанавливает критерии и порядок определения возрастной классификации информационной продукции;
определяет порядок аккредитации экспертов специально уполномоченным государственным органом в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью;
устанавливает порядок проведения экспертизы информационной продукции;
координирует деятельность органов и организаций, осуществляющих защиту детей от информации, наносящей вред их здоровью;
обеспечивает взаимодействие органов и организаций, осуществляющих и участвующих в деятельности по защите детей от информации, наносящей вред их здоровью;
осуществляет международное сотрудничество в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью.
Кабинет Министров Республики Узбекистан может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 7. Система органов и организаций, осуществляющих защиту детей от информации, наносящей вред их здоровью
В систему органов и организаций, осуществляющих защиту детей от информации, наносящей вред их здоровью, входят:
специально уполномоченный государственный орган в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью;
Национальная комиссия по вопросам детей и комиссии по вопросам детей Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента, районов (городов);
органы государственной власти на местах;
органы государственного управления образованием и образовательные учреждения;
органы управления государственной системой здравоохранения и учреждения здравоохранения;
Агентство по делам молодежи Республики Узбекистан и его территориальные подразделения.
Органы и организации, не указанные в части первой настоящей статьи, участвуют в защите детей от информации, наносящей вред их здоровью, в порядке, установленном законодательством.
Статья 8. Полномочия специально уполномоченного государственного органа в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью
Специально уполномоченным государственным органом в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью (далее — специально уполномоченный государственный орган), является Агентство информации и массовых коммуникаций при Администрации Президента Республики Узбекистан.
Специально уполномоченный государственный орган в пределах своих полномочий:
реализует единую государственную политику в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью;
участвует в разработке и реализации государственных и иных программ в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью;
участвует в разработке нормативно-правовых актов, подготавливает предложения по совершенствованию законодательства о защите детей от информации, наносящей вред их здоровью;
участвует в координации деятельности органов и организаций, осуществляющих защиту детей от информации, наносящей вред их здоровью;
осуществляет контроль за исполнением законодательства о защите детей от информации, наносящей вред их здоровью;
осуществляет аккредитацию и ведет реестр экспертов, привлекаемых к осуществлению возрастной классификации информационной продукции и проведению экспертизы информационной продукции на предмет наличия или отсутствия в ней информации, наносящей вред здоровью детей, ее соответствия или несоответствия определенной возрастной категории детей;
направляет предписания производителям и распространителям информационной продукции для устранения и предупреждения случаев нарушения требований законодательства о защите детей от информации, наносящей вред их здоровью, а также причин и условий, им способствующих;
координирует деятельность по предоставлению экспертных заключений на информационную продукцию;
оказывает методическую помощь и содействие государственным органам, органам самоуправления граждан, негосударственным некоммерческим организациям и другим институтам гражданского общества в осуществлении мер по защите детей от информации, наносящей вред их здоровью;
осуществляет взаимодействие с отечественными и зарубежными научно-исследовательскими и образовательными учреждениями в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью;
развивает научные, научно-технические и прикладные исследования, направленные на систематическую оценку содержания информационного пространства для детей;
осуществляет работу по совершенствованию критериев, механизмов и методик классификации информации, наносящей вред здоровью детей, организует внедрение аппаратно-программных и технических средств обеспечения информационной безопасности детей;
организует просветительские и информационно-разъяснительные мероприятия в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью;
взаимодействует с другими органами и организациями, осуществляющими и участвующими в деятельности по защите детей от информации, наносящей вред их здоровью.
Специально уполномоченный государственный орган может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 9. Полномочия Национальной комиссии по вопросам детей и комиссий по вопросам детей Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента, районов (городов) в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью
Национальная комиссия по вопросам детей и комиссии по вопросам детей Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента, районов (городов) в пределах своих полномочий:
участвуют в реализации государственной политики в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью;
вносят предложения по устранению выявленных случаев нарушения законодательства о защите детей от информации, наносящей вред их здоровью;
проводят профилактику правонарушений в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью;
взаимодействуют с другими органами и организациями, осуществляющими и участвующими в деятельности по защите детей от информации, наносящей вред их здоровью.
Национальная комиссия по вопросам детей и комиссии по вопросам детей Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента, районов (городов) могут осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 10. Полномочия органов государственной власти на местах в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью
Представительные органы государственной власти на местах утверждают территориальные программы в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью, и осуществляют контроль за выполнением этих программ.
Органы исполнительной власти на местах в пределах своих полномочий:
участвуют в разработке и реализации государственных программ в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью;
разрабатывают территориальные программы в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью, вносят их на утверждение в представительный органов государственной власти на местах и обеспечивают реализацию;
создают для детей условия свободного доступа к информации, способствующей их разностороннему, гармоничному развитию и воспитанию в духе уважения к национальным и общечеловеческим ценностям;
принимают меры, направленные на обеспечение защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью;
взаимодействуют с другими органами и организациями, осуществляющими и участвующими в деятельности по защите детей от информации, наносящей вред их здоровью.
Органы государственной власти на местах могут осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 11. Полномочия органов государственного управления образованием и образовательных учреждений в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью
Органы государственного управления образованием и образовательные учреждения в пределах своих полномочий:
участвуют в разработке и реализации государственных программ в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью;
разрабатывают и внедряют в деятельность образовательных учреждений программы и методики, направленные на защиту детей от информации, наносящей вред их здоровью;
осуществляют меры по защите детей от информации, наносящей вред их здоровью, в образовательных, учебно-воспитательных учреждениях;
оказывают психологическую помощь детям в ходе их образовательной, познавательной и коммуникационной деятельности в целях защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью;
участвуют в проведении индивидуальной профилактической работы в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью;
участвуют в деятельности по повышению информационной и правовой культуры, а также духовно-нравственному воспитанию детей;
создают в образовательных учреждениях необходимые условия для обеспечения доступа детей к информационным ресурсам, не содержащим информацию, наносящую вред их здоровью;
взаимодействуют с другими органами и организациями, осуществляющими и участвующими в деятельности по защите детей от информации, наносящей вред их здоровью.
Органы государственного управления образованием и образовательные учреждения могут осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 12. Полномочия органов управления государственной системой здравоохранения и учреждений здравоохранения в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью
Органы управления государственной системой здравоохранения и учреждения здравоохранения:
участвуют в разработке и реализации государственных программ в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью;
осуществляют меры по медико-социальной реабилитации детей, пострадавших от информации, наносящей вред их здоровью;
вырабатывают рекомендации по совершенствованию критериев оценки информационной продукции на предмет наличия в ней информации, наносящей вред здоровью детей;
взаимодействуют с другими органами и организациями, осуществляющими и участвующими в деятельности по защите детей от информации, наносящей вред их здоровью.
Органы управления государственной системой здравоохранения и учреждения здравоохранения могут осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 12 1 . Полномочия Агентства по делам молодежи Республики Узбекистан и его территориальных подразделений в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью
Агентство по делам молодежи Республики Узбекистан и его территориальные подразделения в пределах своих полномочий:
участвуют в разработке и реализации государственных и иных программ в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью;
создают для детей условия свободного доступа к информации, способствующей их разностороннему гармоничному развитию и воспитанию в духе уважения к национальным и общечеловеческим ценностям;
осуществляют меры, направленные на обеспечение защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью;
участвуют в проведении индивидуальной профилактической работы в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью;
участвуют в деятельности по повышению информационной и правовой культуры, а также духовно-нравственному воспитанию детей;
взаимодействуют с другими органами и организациями, осуществляющими и участвующими в деятельности по защите детей от информации, наносящей вред их здоровью.
Агентство по делам молодежи Республики Узбекистан и его территориальные подразделения могут осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 13. Участие органов самоуправления граждан в обеспечении защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью
Органы самоуправления граждан:
участвуют в разработке и реализации государственных программ в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью;
осуществляют общественный контроль за исполнением законодательства о защите детей от информации, наносящей вред их здоровью;
реализуют профилактические мероприятия, направленные на защиту детей от информации, наносящей вред их здоровью;
взаимодействуют с другими органами и организациями, осуществляющими и участвующими в деятельности по защите детей от информации, наносящей вред их здоровью.
Органы самоуправления граждан могут участвовать и в иных мероприятиях в соответствии с законодательством.
Статья 14. Участие негосударственных некоммерческих организаций в обеспечении защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью
Негосударственные некоммерческие организации могут:
участвовать в разработке и реализации государственных программ в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью;
выступать с инициативами и вносить предложения по обеспечению защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью, в специально уполномоченный государственный орган;
принимать участие в осуществлении общественного контроля за исполнением законодательства о защите детей от информации, наносящей вред их здоровью;
взаимодействовать с органами и организациями, осуществляющими и участвующими в деятельности по защите детей от информации, наносящей вред их здоровью.
Негосударственные некоммерческие организации могут участвовать и в иных мероприятиях в соответствии с законодательством.
Статья 15. Участие средств массовой информации в обеспечении защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью
Средства массовой информации могут:
участвовать в разработке и реализации государственных программ в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью;
освещать мероприятия, направленные на реализацию государственной политики в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью, в том числе на повышение информационной и правовой культуры населения;
осуществлять общественный контроль за исполнением законодательства о защите детей от информации, наносящей вред их здоровью;
взаимодействовать с органами и организациями, осуществляющими и участвующими в деятельности по защите детей от информации, наносящей вред их здоровью.
Средства массовой информации могут участвовать и в иных мероприятиях в соответствии с законодательством.
Глава 3. Классификация информации, наносящей вред здоровью детей, и возрастная классификация информационной продукции
Статья 16. Классификация информации, наносящей вред здоровью детей
К информации, наносящей вред здоровью детей, относится информационная продукция, запрещенная для распространения среди детей, а также информационная продукция, распространение которой среди детей определенных возрастных категорий ограничено.
К информационной продукции, запрещенной для распространения среди детей, относится информационная продукция:
побуждающая детей к совершению действий, представляющих угрозу их жизни и (или) здоровью, в том числе к причинению вреда своему здоровью, самоубийству и к пропаганде ими таких действий;
способная вызвать у детей желание употребить алкогольную и табачную продукцию, наркотические средства, психотропные или другие вещества, влияющие на интеллектуально-волевую деятельность, принять участие в азартных играх, массовых беспорядках, заниматься проституцией, бродяжничеством, попрошайничеством или иными формами антисоциального поведения;
обосновывающая или оправдывающая допустимость насилия и жестокости либо побуждающая осуществлять насильственные действия по отношению к людям или животным;
отрицающая семейные ценности, пропагандирующая разврат, а также формирующая неуважение к родителям и другим членам семьи;
оправдывающая противоправное поведение и способствующая совершению правонарушения;
призывающая к пропаганде разрушительных идей в обществе;
содержащая нецензурную брань;
содержащая информацию порнографического характера;
содержащая информацию о детях, пострадавших в результате противоправных действий, включая фамилии, имена, отчества, фото- и видеоизображения такого ребенка, его родителей и иных законных представителей, дату рождения такого ребенка, аудиозапись его голоса, место его жительства или место временного пребывания, место его учебы или работы, другую информацию, позволяющую прямо или косвенно установить личность такого ребенка.
К информационной продукции, распространение которой среди детей определенных возрастных категорий ограничено, относится информационная продукция:
представляемая в виде изображения или описания жестокости, физического и (или) психического насилия, преступления или иного антиобщественного действия;
вызывающая у детей страх, ужас или панику, в том числе представляемая в виде изображения или описания в унижающей человеческое достоинство форме ненасильственной смерти, заболевания, самоубийства, несчастного случая, аварии или катастрофы и (или) их последствий;
представляемая в виде изображения или описания половых отношений между мужчиной и женщиной;
содержащая бранные слова и выражения, не относящиеся к нецензурной лексике.
Статья 17. Возрастная классификация информационной продукции
Определение возрастной классификации информационной продукции осуществляется производителями и (или) распространителями информационной продукции, в том числе с привлечением экспертов, до начала распространения на территории Республики Узбекистан.
В случае определения возрастной классификации информационной продукции с привлечением эксперта или экспертов оплата услуг и возмещение расходов, связанных с определением возрастной классификации информационной продукции, осуществляется за счет производителей или распространителей информационной продукции, заказавших данные услуги.
Возрастная классификация информационной продукции осуществляется путем отнесения ее к одной из следующих возрастных категорий детей:
информационная продукция для детей, не достигших возраста семи лет (знак возрастной категории информационной продукции должен содержать надпись «0+»);
информационная продукция для детей, достигших возраста семи лет (знак возрастной категории информационной продукции должен содержать надпись «7+»);
информационная продукция для детей, достигших возраста двенадцати лет (знак возрастной категории информационной продукции должен содержать надпись «12+»);
информационная продукция для детей, достигших возраста шестнадцати лет (знак возрастной категории информационной продукции должен содержать надпись «16+»);
информационная продукция, запрещенная для детей (знак возрастной категории информационной продукции должен содержать надпись «18+»).
При осуществлении возрастной классификации информационной продукции оценке подлежат:
ее тематика, жанр, содержание и художественное оформление;
особенности восприятия содержащейся в ней информации детьми определенной возрастной категории;
вероятность причинения содержащейся в ней информацией вреда здоровью детей.
Сведения о возрастной классификации информационной продукции являются основанием для размещения на ней соответствующего знака возрастной классификации информационной продукции.
Глава 4. Требования к обороту информационной продукции с учетом обеспечения защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью
Статья 18. Общие требования к обороту информационной продукции
Требования к административным и организационным мерам, аппаратно-программным и техническим средствам обеспечения защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью, устанавливаются Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
В случае выявления факта нарушения условий оборота информации, наносящей вред здоровью детей, специально уполномоченным государственным органом направляется предписание производителям и распространителям информационной продукции для устранения и предупреждения случаев нарушения требований законодательства о защите детей от информации, наносящей вред их здоровью, а также причин и условий, им способствующих.
Статья 19. Особенности оборота информационной продукции
Оборот информации, наносящей вред здоровью детей, в общественных местах не допускается без применения административных и организационных мер, аппаратно-программных и технических средств обеспечения защиты детей от указанной информации.
Информационная продукция, содержащая информацию, наносящую вред здоровью детей, в виде печатной продукции допускается к распространению в общественных местах только в закрытых упаковках.
Информационная продукция, содержащая информацию, наносящую вред здоровью детей, не допускается к распространению в предназначенных для детей образовательных, детских медицинских, санаторно-курортных, физкультурно-спортивных учреждениях, организациях культуры, отдыха и оздоровления детей.
Демонстрация посредством зрелищного мероприятия информационной продукции, содержащей информацию, наносящую вред здоровью детей, непосредственно перед началом зрелищного мероприятия предваряется звуковым сообщением о недопустимости или об ограничении присутствия на нем детей соответствующих возрастных категорий.
Не допускается участие детей в организации и проведении зрелищных мероприятий, в которых демонстрируется информационная продукция, не соответствующая их возрастной категории.
Глава 5. Экспертиза информационной продукции и ее правовые последствия
Статья 20. Экспертиза информационной продукции
Экспертиза информационной продукции на предмет наличия или отсутствия в ней информации, наносящей вред здоровью детей, ее соответствия или несоответствия определенной возрастной категории детей согласно статьям 16 и 17 настоящего Закона проводится по решению специально уполномоченного государственного органа экспертом или экспертами.
Доступ заинтересованных лиц к сведениям, содержащимся в реестре аккредитованных экспертов, обеспечивается через официальный веб-сайт специально уполномоченного государственного органа во всемирной информационной сети Интернет.
Порядок аккредитации экспертов, а также правила ведения реестра экспертов, привлекаемых к осуществлению возрастной классификации информационной продукции и проведению экспертизы информационной продукции на предмет наличия или отсутствия в ней информации, наносящей вред здоровью детей, ее соответствия или несоответствия определенной возрастной категории детей, определяются Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Статья 21. Проведение экспертизы информационной продукции
Решение о проведении экспертизы информационной продукции принимается специально уполномоченным государственным органом на основании обращений физических и юридических лиц в срок не более пяти дней после поступления обращения.
Срок проведения экспертизы информационной продукции не может превышать тридцати дней с момента поступления обращения.
По окончании экспертизы информационной продукции эксперты в течение трех дней направляют специально уполномоченному государственному органу экспертные заключения о наличии или отсутствии в информационной продукции информации, наносящей вред здоровью детей, ее соответствии или несоответствии определенной возрастной категории.
Специально уполномоченный государственный орган после получения экспертного заключения в течение трех дней направляет его инициатору обращения.
Требования к форме и содержанию экспертного заключения определяются специально уполномоченным государственным органом.
Для информационной продукции, по которой имеется экспертное заключение, не требуется получения другого экспертного заключения при изменении сферы оборота данной информационной продукции.
Статья 22. Правовые последствия возрастной классификации и экспертизы информационной продукции
Ответственность за соответствие информационной продукции определенной возрастной категории детей возлагается на субъект, которым была осуществлена возрастная классификация информационной продукции.
Специально уполномоченным государственным органом в соответствии с экспертным заключением направляется предписание производителям и распространителям информационной продукции для устранения и предупреждения случаев нарушения требований законодательства о защите детей от информации, наносящей вред их здоровью, а также причин и условий, им способствующих.
Глава 6. Заключительные положения
Статья 23. Разрешение споров
Споры в области защиты детей от информации, наносящей вред их здоровью, разрешаются в порядке, установленном законодательством.
Статья 24. Ответственность за нарушение законодательства о защите детей от информации, наносящей вред их здоровью
Лица, виновные в нарушении законодательства о защите детей от информации, наносящей вред их здоровью, несут ответственность в установленном порядке.
Статья 25. Обеспечение исполнения, доведения, разъяснения сути и значения настоящего Закона
Агентству информации и массовых коммуникаций при Администрации Президента Республики Узбекистан, Министерству юстиции Республики Узбекистан и другим заинтересованным организациям обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.
Статья 26. Приведение законодательства в соответствие с настоящим Законом
Кабинету Министров Республики Узбекистан:
привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;
обеспечить пересмотр и отмену органами государственного управления их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.
Статья 27. Вступление в силу настоящего Закона
Настоящий Закон вступает в силу по истечении шести месяцев со дня его официального опубликования.
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
8 сентября 2017 г.,
№ ЗРУ-444