UzbekAI

← Qonunlar

📅 2017-yil 25-sentabr · Prezident qarorlari

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2017 йил 25 сентябрь · Президент қарорлари

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 25 сентября 2017 г. · Постановления Президента

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 25 September 2017 · Presidential resolutions

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикаси Президентининг

Қарори

намунавий таркиби

ШАРҲ

Сув объектларини муҳофаза қилиш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида

Мамлакатда экологик вазиятни яхшилашга, шу жумладан, сув объектларини муҳофаза қилиш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш, шунингдек, тошқин ва сел ҳодисаларида фавқулодда ҳолатларнинг олдини олишга алоҳида эътибор қаратилмоқда.

Шу билан бирга, қонунчиликда мавжуд бўшлиқлар дарёлар ўзанлари ва сувни муҳофаза қилиш зоналари, кўллар, сув омборлари, каналлар, коллекторлар ва бошқа сув объектларини тозалаш, шунингдек, уларнинг қирғоқларини мустаҳкамлаш (кейинги ўринларда дарёлар ўзанларини тозалаш ва қирғоқларини мустаҳкамлаш деб юритилади) ишларини амалга оширишда қум-шағал материалларини рухсатсиз қазиб чиқариш учун шарт-шароитлар яратмоқда.

Ўз навбатида, қум-шағал материалларининг рухсатсиз қазиб чиқарилиши аксарият ҳолларда ер усти ва ер ости сувлари камайиб кетиши, сувни муҳофаза қилиш зоналари ботқоқлашиши ва ифлосланиши, уларнинг қирғоқлари, суғориш тизимлари, транспорт ва гидротехника инфратузилма объектларининг бузилишига, шунингдек, фавқулодда ҳолатларнинг олдини олиш бўйича тадбирлар самарадорлигининг пасайишига олиб келмоқда.

Фақат 2017 йилда дарёлар ўзанларини тозалаш ва қирғоқларини мустаҳкамлаш, норуда фойдали қазилмаларни қазиб олиш ишларини ноқонуний амалга ошириш бўйича 228 та ҳолат, шу жумладан, давлат экологик экспертизаси хулосаси ёки норуда фойдали қазилмаларни ўз ичига олган ер қаъри участкаларидан фойдаланиш ҳуқуқини берадиган лицензияси мавжуд бўлмаган 176 та субъект томонидан ноқонуний амалга оширганлик ҳолатлари аниқланган.

Дарёлар ўзанларини тозалаш ва қирғоқларини мустаҳкамлаш, норуда фойдали қазилмаларни қазиб олиш ишларининг ноқонуний амалга оширилишига йўл қўймаслик, атроф-муҳитга салбий таъсирининг олдини олиш, шунингдек, транспорт ва гидротехника инфратузилма объектларининг хавфсиз ишлашини таъминлаш, экологик вазиятни яхшилаш мақсадида:

1. Белгилаб қўйилсинки:

дарёлар ўзанларини тозалаш ва қирғоқларини мустаҳкамлаш ишлари Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг сел, тошқин ва ер кўчкиси хавфи бўлган туманларда қирғоқни мустаҳкамлаш, ҳимоя қилиш ва тиклаш ишлари бўйича Махсус муҳандислик-қурилиш бошқармаси (кейинги ўринларда ФВВ Махсус муҳандислик-қурилиш бошқармаси деб юритилади) ҳамда Тошқин сувлари ва сел оқимларини хавф-хатарсиз ўтказиб юборишни таъминлаш, қор кўчиш ва ер кўчки ҳодисалари хавфини камайтириш бўйича Ҳукумат комиссиясининг (кейинги ўринларда Комиссия деб юритилади) қарорларига асосан бошқа ташкилотлар томонидан фақатгина тошқин сувлари ва сел оқимларини ўтказиб юборишнинг имкониятсизлиги билан боғлиқ салбий оқибатларнинг олдини олиш мақсадида амалга оширилади;

дарёлар ўзанларини тозалаш ва қирғоқларини мустаҳкамлаш ишларини амалга ошириш тўғрисида Комиссия қарори Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Сув хўжалиги вазирлиги ҳамда Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг дарё ўзанларини ўрганиш ҳамда тошқин сувлари ва сел оқимларини хавф-хатарсиз ўтказиб юбориш имкониятларини баҳолаш натижалари бўйича қўшма хулосаларига асосан қабул қилинади;

дарёлар ўзанларини тозалаш ва қирғоқларини мустаҳкамлаш ишларини амалга оширишга лойиҳа ҳужжатлари Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги органлари томонидан қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда давлат экологик экспертизасидан ўтказилиши шарт;

дарёлар ўзанларини тозалаш ва қирғоқларини мустаҳкамлаш ишларини молиялаштириш қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади

дарёлар ўзанлари ва қирғоқбўйи минтақаларида норуда фойдали қазилмаларни қазиб олиш (қум-шағал материалларини қазиб олиш бундан мустасно) тасдиқланган захиралар мавжудлиги ва сув режимига салбий таъсирга йўл қўймаслик шарти билан норуда фойдали қазилмаларни ўз ичига олган ер қаъри участкаларидан фойдаланиш ҳуқуқини берадиган рухсатномага қатъий мувофиқ равишда амалга оширилади;

норуда фойдали қазилмалар конини ишлаб чиқиш Ўзбекистон Республикаси Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Фавқулодда вазиятлар вазирлиги билан келишилган ер қаъридан оқилона фойдаланиш ва атроф-муҳитни муҳофаза қилишни таъминловчи ишлаб чиқиш тизими бўйича амалга оширилади;

дарёлар ўзанларида қум-шағал материалларини қазиб олиш фақат уларни тозалаш жараёнида Ўзбекистон Республикаси Сув хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги «Сув хўжалигида бозор механизмларини жорий қилиш» давлат муассасаси томонидан белгиланган тартибда шартнома асосида жалб этилган тадбиркорлик субъектлари ва бошқа ташкилотлар томонидан амалга оширилади;

ФВВ Махсус муҳандислик-қурилиш бошқармаси ва бошқа ташкилотлар норуда фойдали қазилмалар қайта ишланган ва сотилган ҳолларда ер қаъридан фойдаланганлик учун белгиланган тартибда солиқ тўлайди. Бунда дарёлар ўзанларини тозалаш ва қирғоқларини мустаҳкамлаш ишларини молиялаштириш норуда фойдали қазилмаларни сотишдан олинган даромадлар миқдорига камайтирилади.

2. Дарёлар ўзанларини тозалаш ва қирғоқларини мустаҳкамлаш, норуда фойдали қазилмаларни қазиб олиш тартибининг бузилишини аниқлаш ва олдини олиш бўйича доимий фаолият кўрсатувчи Идоралараро гуруҳлар (кейинги ўринларда идоралараро гуруҳлар деб юритилади) ташкил этилсин ҳамда уларнинг намунавий таркиби иловага мувофиқ тасдиқлансин.

Белгилаб қўйилсинки:

Қорақалпоғистон Республикаси ва вилоятлар идоралараро гуруҳлари Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси, Ички ишлар вазирлиги, Давлат хавфсизлик хизмати, Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Сув хўжалиги вазирлиги ҳамда Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг қўшма қарори билан, туман ва шаҳар идоралараро гуруҳлари эса, сув объектларининг жойлашувини инобатга олган ҳолда, уларнинг ҳудудий бўлинмалари қўшма қарори билан ташкил этилади;

идоралараро гуруҳларнинг фаолияти устидан раҳбарлик прокуратура органлари томонидан амалга оширилади.

3. Қуйидагилар Идоралараро гуруҳларнинг асосий вазифалари этиб белгилансин:

дарёлар ўзанларини тозалаш ва қирғоқларини мустаҳкамлаш, норуда фойдали қазилмаларни қазиб олиш ишларининг ҳолатини Комиссия қарорларига, лойиҳа ҳужжатларига, норуда фойдали қазилмаларни ўз ичига олган ер қаъри участкаларидан фойдаланиш ҳуқуқини берадиган рухсатномаларда назарда тутилган шартларга, шунингдек, қонун ҳужжатларининг бошқа талабларига мувофиқлиги нуқтаи назаридан ўрганиш;

дарёлар ўзанларини тозалаш ва қирғоқларини мустаҳкамлаш, норуда фойдали қазилмаларни қазиб олиш ишларини ноқонуний амалга ошириш ҳолатларини аниқлаш ва олдини олиш юзасидан тадбирларни ташкил этиш ҳамда ўтказиш;

дарёлар ўзанларини тозалаш ва қирғоқларини мустаҳкамлаш, норуда фойдали қазилмаларни қазиб олиш тартибининг бузилишида айбдор шахсларни жавобгарликка тортиш чораларини кўриш;

ушбу соҳадаги қонун ҳужжатлари талабларига риоя этиш масалалари бўйича аҳоли ўртасида профилактика тадбирларини ташкил қилишда ва ўтказишда иштирок этиш;

ўтказилган тадбирлар ва аниқланган ҳуқуқбузарликлар ҳақидаги ахборотларни, шунингдек, дарёлар ўзанларини тозалаш ва қирғоқларини мустаҳкамлаш, норуда фойдали қазилмаларни қазиб олиш тартибини такомиллаштириш бўйича таклифларни мунтазам равишда Комиссияга киритиш.

4. Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Сув хўжалиги вазирлиги, Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар, туманлар ва шаҳарлар ҳокимликлари дарёлар ўзанларини тозалаш ва қирғоқларини мустаҳкамлаш, норуда фойдали қазилмаларни қазиб олиш ишларининг ушбу қарор талабларига мувофиқ амалга оширилиши устидан тизимли назорат ўрнатсин.

Бунда ушбу назорат жараёнида ўтказиладиган текширишлар Назорат қилувчи органлар фаолиятини мувофиқлаштирувчи Республика кенгаши билан келишилмаган ҳолда амалга оширилиши белгилансин.

5. Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси давлат органлари томонидан ушбу қарорнинг 4-бандида кўрсатилган назорат функцияларининг лозим даражада бажарилиши устидан назорат ўрнатсин.

6. Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси, бошқа манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда бир ой муддатда ФВВ ихтисослаштирилган отрядларини ташкил этиш тўғрисидаги Ҳукумат қарори лойиҳасини Вазирлар Маҳкамасига киритсин.

8. Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар, туманлар ва шаҳарлар ҳокимликлари билан биргаликда тадбиркорлик субъектларига ишлаб чиқаришни ташкил этиш учун сув объектлари ташқарисида норуда фойдали қазилмаларнинг муқобил хомашё манбаларини аниқлашга кўмаклашсин.

9. Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Адлия вазирлиги, Бош прокуратура, бошқа манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда икки ой муддатда:

дарёлар ўзанларини тозалаш ва қирғоқларини мустаҳкамлаш, норуда фойдали қазилмаларни қазиб олиш тартибини бузганлик учун маъмурий ҳуқуқбузарликни содир этиш қуроли ёки бевосита шундай нарса бўлган ашёни мусодара қилишгача жавобгарликни кучайтиришга қаратилган «Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги қонун лойиҳасини;

Дарё ўзанларини тозалаш ва қирғоқларини мустаҳкамлаш ишларини амалга ошириш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлашни назарда тутувчи Ҳукумат қарори лойиҳасини;

қонун ҳужжатларига ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартиш ва қўшимчалар тўғрисидаги таклифларни Вазирлар Маҳкамасига киритсин.

10. Вазирликлар ва идоралар бир ой муддатда қабул қилинган идоравий ҳужжатларини мазкур қарорга мувофиқлаштирсин.

11. Ушбу қарор ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А.Н. Арипов ва Ўзбекистон Республикасининг Бош прокурори И.Б. Абдуллаев зиммасига юклансин.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 25 сентябрдаги ПҚ-3286-сон қарорига ИЛОВА

Дарё ўзанларини тозалаш ва қирғоқларини мустаҳкамлаш, норуда фойдали қазилмаларни қазиб олиш тартибининг бузилишини аниқлаш ва олдини олиш бўйича идоралараро гуруҳнинг

1. Ҳудудий прокуратуранинг масъул ходими, гуруҳ раҳбари 2. Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳудудий бўлинмасининг масъул ходими, гуруҳ раҳбари ўринбосари 3. Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизматининг чегара қўшинлари ҳудудий бўлинмасининг масъул ходими 4. Ҳудудий ички ишлар органининг масъул ходими 5. Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги ҳудудий бўлинмасининг масъул ходими 6. Ҳокимликнинг масъул ходими 7. Ўзбекистон Республикаси Сув хўжалиги вазирлиги ҳудудий бўлинмасининг масъул ходими 8. Ўзбекистон Республикаси Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги ҳузуридаги Тоғ-кон саноати ва геология соҳасини назорат қилиш инспекцияси ҳудудий бошқармасининг масъул ходими 9. Ўзбекистон Республикаси Ер ресурслари, геодезия, картография ва давлат кадастри давлат қўмитаси ҳудудий бўлинмасининг масъул ходими 10. Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси ҳудудий бўлинмасининг масъул ходими 11. Ўзбекистон Республикаси Қурилиш вазирлиги ҳудудий бўлинмасининг масъул ходими

Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Сув объектларини муҳофаза қилиш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорига

Кейинги вақтларда дарёлар ўзанлари, кўллар, сувни муҳофаза қилиш зоналари, каналлар, коллекторлар ва бошқа сув объектларини тозалаш, шунингдек, уларнинг қирғоқларини мустаҳкамлаш (кейинги ўринларда дарёлар ўзанларини тозалаш ва қирғоқларини мустаҳкамлаш деб юритилади) ишларини ўтказиш кўринишида амалга ошириладиган қум-шағал материалларини назоратсиз қазиб олиш ҳолатлари кўпайди. Ушбу фаолият дарё тубларининг ювилиб кетишига, қирғоқларнинг ўпирилишига сабаб бўлади, бу, ўз навбатида, фавқулодда вазиятлар юзага келиши ҳамда фуқароларнинг ҳаёти, соғлиғи ва мулкига, шунингдек, атроф табиий муҳитга зарар етиши учун шарт-шароит яратмоқда. Фақат 2017 йилнинг ўтган даврида дарёлар ўзанларини тозалаш ва қирғоқларини мустаҳкамлаш, норуда фойдали қазилмаларни қазиб олиш ишларини ноқонуний амалга ошириш бўйича 228 та ҳолат аниқланган. Ушбу ҳолатлар бўйича прокуратура органлари томонидан жиноят ишлари қўзғатилган. Юзага келган вазиятнинг салбий оқибатларини бартараф этиш бўйича кечиктириб бўлмайдиган чора-тадбирларни кўриш, шунингдек, мазкур соҳада ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Сув объектларини муҳофаза қилиш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарори қабул қилинди. Мазкур қарор билан дарёлар ўзанларини тозалаш ва қирғоқларини мустаҳкамлаш, норуда фойдали қазилмаларни қазиб олиш ишларини ноқонуний амалга оширишга йўл қўймаслик бўйича комплекс чора-тадбирларни рўёбга чиқариш назарда тутилган. Бундан ташқари, транспорт ва гидротехника инфратузилмаси объектларининг хавфсиз ишлашини таъминлаш соҳасида аниқ вазифалар белгиланди. Хусусан, дарёлар ўзанларини тозалаш ва қирғоқларини мустаҳкамлаш ишлари фақатгина тошқин сувлари ва сел оқимларини ўтказиб юборишнинг имкониятсизлиги билан боғлиқ салбий оқибатларнинг олдини олиш мақсадида амалга оширилади. Мазкур ишларни бажариш учун Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги тизимида сел, тошқин ва ер кўчкиси хавфи бўлган туманларда қирғоқни мустаҳкамлаш, ҳимоя қилиш ва тиклаш ишлари бўйича ихтисослаштирилган муҳандислик-техник отрядлари ташкил этилади. Ушбу фаолият билан бошқа ташкилотлар ҳам шуғулланиши мумкин. Бундай ишларни амалга ошириш учун Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2007 йил 19 февралдаги ПҚ-585-сон қарори билан ташкил этилган Тошқин сувлари ва сел оқимларини хавф-хатарсиз ўтказиб юборишни таъминлаш, қор кўчиш ва ер кўчки ҳодисалари хавфини камайтириш бўйича Ҳукумат комиссиясининг қарори асос ҳисобланади. Бунда Комиссия томонидан шундай қарор Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги ҳамда Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитасининг дарёлар ўзанларини ўрганиш ҳамда тошқин сувлари ва сел оқимларини хавф-хатарсиз ўтказиб юбориш имкониятларини баҳолаш натижалари бўйича қўшма хулосаларига асосан қабул қилинади. Дарёлар ўзанларини тозалаш ва қирғоқларини мустаҳкамлаш ишларини амалга оширишга лойиҳа ҳужжатлари Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси органлари томонидан қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда давлат экологик экспертизасидан ўтказилиши шарт. Дарёлар ўзанларини тозалаш ва қирғоқларини мустаҳкамлаш ишларини молиялаштириш бюджет маблағлари, марказлаштирилган капитал қўйилмалар лимитлари, вазирликлар ва идораларнинг бюджетдан ташқари жамғармалари, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Республика йўл жамғармаси маблағлари ҳамда бошқа манбалар ҳисобидан амалга оширилади. Норуда фойдали қазилмаларни қазиб олишни тартибга солиш, унинг экологияга салбий таъсирини бартараф этиш мақсадида дарёлар ўзанларини тозалаш ва қирғоқларини мустаҳкамлашда амалга ошириладиган мазкур фаолият лицензияланиши шарт. Дарёлар ўзанларида норуда фойдали қазилмаларни қазиб олиш ҳуқуқи учун лицензия Норуда фойдали қазилмаларни ўз ичига олган ер қаъри участкаларидан фойдаланиш ҳуқуқи учун лицензиялар бериш бўйича Вазирлар Маҳкамаси Комиссияси томонидан Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2011 йил 2 майдаги ПҚ-1524-сон қарори билан белгиланган тартибда тасдиқланган захиралар мавжудлиги ва сув режимига салбий таъсирга йўл қўймаслик шарти билан берилади. Норуда фойдали қазилмалар конини ишлаб чиқиш «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси, Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси, Фавқулодда вазиятлар вазирлиги билан келишилган ер қаъридан оқилона фойдаланиш ва атроф-муҳитни муҳофаза қилишни таъминловчи ишлаб чиқиш тизими бўйича амалга оширилади. Мазкур соҳадаги қонун бузилишларини аниқлаш ва бартараф этиш мақсадида вилоят, туман ва шаҳарлар даражасида таркибига 12 та вазирлик, идора ва ташкилотларнинг, шу жумладан, давлат чегараларини ҳимоя қилиш, ички ишлар, фавқулодда вазиятлар, қишлоқ ва сув хўжалиги, экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш органларининг вакиллари киритилган доимий фаолият кўрсатувчи идоралараро гуруҳлар ташкил этилади. Ушбу гуруҳлар республикада мавжуд умумий узунлиги 12,7 минг километрни ташкил этувчи 437 та дарё ва бошқа сув объектлари ҳудудлари бўйича ўз фаолиятини олиб боради. Идоралараро гуруҳлар фаолиятига раҳбарлик прокуратура органларига юкланади. Идоралараро гуруҳларнинг асосий вазифалари этиб қуйидагилар белгиланди: – дарёлар ўзанларини тозалаш ва қирғоқларини мустаҳкамлаш, норуда фойдали қазилмаларни қазиб олиш ишларининг ҳолатини лойиҳа ҳужжатлари, лицензия шартлари ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқлиги нуқтаи назаридан ўрганиш; – дарёлар ўзанларини тозалаш ва қирғоқларини мустаҳкамлаш, норуда фойдали қазилмаларни қазиб олиш ишларини ноқонуний амалга ошириш ҳолатларини аниқлаш ва олдини олиш, шунингдек, айбдор шахсларни жавобгарликка тортиш; – ушбу соҳадаги қонун ҳужжатларига риоя этиш масалалари бўйича профилактика тадбирларини ўтказиш. Бундан ташқари, давлат раҳбари томонидан дарёлар ўзанларини тозалаш ва қирғоқларини мустаҳкамлаш, норуда фойдали қазилмаларни қазиб олиш тартибини бузганлик учун маъмурий ҳуқуқбузарликни содир этиш қуроли ҳисобланган ёки бевосита шундай нарса бўлган ашёни мусодара қилишгача бўлган жавобгарликни кучайтиришни назарда тутувчи қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш топширилди. Ушбу қарорнинг рўёбга чиқарилиши, шак-шубҳасиз, дарё ва сув ҳавзаларининг ўзанларини тозалаш ва қирғоқларини мустаҳкамлаш ишларини амалга оширишни, норуда фойдали қазилмаларни қазиб олишни тартибга солиш, шунингдек, қум-шағал материалларини ноқонуний қазиб олишнинг атроф-муҳитга салбийни таъсирини бартараф этиш имконини беради.

Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2017 йил 25 сентябрь,

ПҚ-3286-сон

(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 26.09.2017 й., 07/17/3286/0015-сон, 07.06.2018 й., 06/18/5456/1316-сон, 31.07.2018 й., 06/18/5483/1594-сон, 01.08.2018 й., 06/18/5497/1604-сон; 13.11.2019 й., 07/19/4518/4020-сон; 28.09.2020 й., 06/20/6075/1330-сон; 22.04.2021 й., 07/21/5083/0371-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 08.10.2021 й., 06/21/6320/0940-сон; 21.11.2022 й., 07/22/426/1026-сон; 20.01.2024 й., 06/24/14/0052-сон; 25.05.2024 й., 06/24/79/0363-сон; 21.10.2025 й., 06/25/185/0956-сон; 01.06.2026 й., 06/26/99/0545-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

Qarori

namunaviy tarkibi

SHARH

Suv obyektlarini muhofaza qilish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida

Mamlakatda ekologik vaziyatni yaxshilashga, shu jumladan, suv obyektlarini muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, shuningdek, toshqin va sel hodisalarida favqulodda holatlarning oldini olishga alohida eʼtibor qaratilmoqda.

Shu bilan birga, qonunchilikda mavjud boʻshliqlar daryolar oʻzanlari va suvni muhofaza qilish zonalari, koʻllar, suv omborlari, kanallar, kollektorlar va boshqa suv obyektlarini tozalash, shuningdek, ularning qirgʻoqlarini mustahkamlash (keyingi oʻrinlarda daryolar oʻzanlarini tozalash va qirgʻoqlarini mustahkamlash deb yuritiladi) ishlarini amalga oshirishda qum-shagʻal materiallarini ruxsatsiz qazib chiqarish uchun shart-sharoitlar yaratmoqda.

Oʻz navbatida, qum-shagʻal materiallarining ruxsatsiz qazib chiqarilishi aksariyat hollarda yer usti va yer osti suvlari kamayib ketishi, suvni muhofaza qilish zonalari botqoqlashishi va ifloslanishi, ularning qirgʻoqlari, sugʻorish tizimlari, transport va gidrotexnika infratuzilma obyektlarining buzilishiga, shuningdek, favqulodda holatlarning oldini olish boʻyicha tadbirlar samaradorligining pasayishiga olib kelmoqda.

Faqat 2017-yilda daryolar oʻzanlarini tozalash va qirgʻoqlarini mustahkamlash, noruda foydali qazilmalarni qazib olish ishlarini noqonuniy amalga oshirish boʻyicha 228 ta holat, shu jumladan, davlat ekologik ekspertizasi xulosasi yoki noruda foydali qazilmalarni oʻz ichiga olgan yer qaʼri uchastkalaridan foydalanish huquqini beradigan litsenziyasi mavjud boʻlmagan 176 ta subyekt tomonidan noqonuniy amalga oshirganlik holatlari aniqlangan.

Daryolar oʻzanlarini tozalash va qirgʻoqlarini mustahkamlash, noruda foydali qazilmalarni qazib olish ishlarining noqonuniy amalga oshirilishiga yoʻl qoʻymaslik, atrof-muhitga salbiy taʼsirining oldini olish, shuningdek, transport va gidrotexnika infratuzilma obyektlarining xavfsiz ishlashini taʼminlash, ekologik vaziyatni yaxshilash maqsadida:

1. Belgilab qoʻyilsinki:

daryolar oʻzanlarini tozalash va qirgʻoqlarini mustahkamlash ishlari Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligining sel, toshqin va yer koʻchkisi xavfi boʻlgan tumanlarda qirgʻoqni mustahkamlash, himoya qilish va tiklash ishlari boʻyicha Maxsus muhandislik-qurilish boshqarmasi (keyingi oʻrinlarda FVV Maxsus muhandislik-qurilish boshqarmasi deb yuritiladi) hamda Toshqin suvlari va sel oqimlarini xavf-xatarsiz oʻtkazib yuborishni taʼminlash, qor koʻchish va yer koʻchki hodisalari xavfini kamaytirish boʻyicha Hukumat komissiyasining (keyingi oʻrinlarda Komissiya deb yuritiladi) qarorlariga asosan boshqa tashkilotlar tomonidan faqatgina toshqin suvlari va sel oqimlarini oʻtkazib yuborishning imkoniyatsizligi bilan bogʻliq salbiy oqibatlarning oldini olish maqsadida amalga oshiriladi;

daryolar oʻzanlarini tozalash va qirgʻoqlarini mustahkamlash ishlarini amalga oshirish toʻgʻrisida Komissiya qarori Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi hamda Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining daryo oʻzanlarini oʻrganish hamda toshqin suvlari va sel oqimlarini xavf-xatarsiz oʻtkazib yuborish imkoniyatlarini baholash natijalari boʻyicha qoʻshma xulosalariga asosan qabul qilinadi;

daryolar oʻzanlarini tozalash va qirgʻoqlarini mustahkamlash ishlarini amalga oshirishga loyiha hujjatlari Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi organlari tomonidan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazilishi shart;

daryolar oʻzanlarini tozalash va qirgʻoqlarini mustahkamlash ishlarini moliyalashtirish qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi

daryolar oʻzanlari va qirgʻoqboʻyi mintaqalarida noruda foydali qazilmalarni qazib olish (qum-shagʻal materiallarini qazib olish bundan mustasno) tasdiqlangan zaxiralar mavjudligi va suv rejimiga salbiy taʼsirga yoʻl qoʻymaslik sharti bilan noruda foydali qazilmalarni oʻz ichiga olgan yer qaʼri uchastkalaridan foydalanish huquqini beradigan ruxsatnomaga qatʼiy muvofiq ravishda amalga oshiriladi;

noruda foydali qazilmalar konini ishlab chiqish Oʻzbekiston Respublikasi Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi bilan kelishilgan yer qaʼridan oqilona foydalanish va atrof-muhitni muhofaza qilishni taʼminlovchi ishlab chiqish tizimi boʻyicha amalga oshiriladi;

daryolar oʻzanlarida qum-shagʻal materiallarini qazib olish faqat ularni tozalash jarayonida Oʻzbekiston Respublikasi Suv xoʻjaligi vazirligi huzuridagi “Suv xoʻjaligida bozor mexanizmlarini joriy qilish” davlat muassasasi tomonidan belgilangan tartibda shartnoma asosida jalb etilgan tadbirkorlik subyektlari va boshqa tashkilotlar tomonidan amalga oshiriladi;

FVV Maxsus muhandislik-qurilish boshqarmasi va boshqa tashkilotlar noruda foydali qazilmalar qayta ishlangan va sotilgan hollarda yer qaʼridan foydalanganlik uchun belgilangan tartibda soliq toʻlaydi. Bunda daryolar oʻzanlarini tozalash va qirgʻoqlarini mustahkamlash ishlarini moliyalashtirish noruda foydali qazilmalarni sotishdan olingan daromadlar miqdoriga kamaytiriladi.

2. Daryolar oʻzanlarini tozalash va qirgʻoqlarini mustahkamlash, noruda foydali qazilmalarni qazib olish tartibining buzilishini aniqlash va oldini olish boʻyicha doimiy faoliyat koʻrsatuvchi Idoralararo guruhlar (keyingi oʻrinlarda idoralararo guruhlar deb yuritiladi) tashkil etilsin hamda ularning namunaviy tarkibi ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

Belgilab qoʻyilsinki:

Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlar idoralararo guruhlari Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi, Ichki ishlar vazirligi, Davlat xavfsizlik xizmati, Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi hamda Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining qoʻshma qarori bilan, tuman va shahar idoralararo guruhlari esa, suv obyektlarining joylashuvini inobatga olgan holda, ularning hududiy boʻlinmalari qoʻshma qarori bilan tashkil etiladi;

idoralararo guruhlarning faoliyati ustidan rahbarlik prokuratura organlari tomonidan amalga oshiriladi.

3. Quyidagilar Idoralararo guruhlarning asosiy vazifalari etib belgilansin:

daryolar oʻzanlarini tozalash va qirgʻoqlarini mustahkamlash, noruda foydali qazilmalarni qazib olish ishlarining holatini Komissiya qarorlariga, loyiha hujjatlariga, noruda foydali qazilmalarni oʻz ichiga olgan yer qaʼri uchastkalaridan foydalanish huquqini beradigan ruxsatnomalarda nazarda tutilgan shartlarga, shuningdek, qonun hujjatlarining boshqa talablariga muvofiqligi nuqtai nazaridan oʻrganish;

daryolar oʻzanlarini tozalash va qirgʻoqlarini mustahkamlash, noruda foydali qazilmalarni qazib olish ishlarini noqonuniy amalga oshirish holatlarini aniqlash va oldini olish yuzasidan tadbirlarni tashkil etish hamda oʻtkazish;

daryolar oʻzanlarini tozalash va qirgʻoqlarini mustahkamlash, noruda foydali qazilmalarni qazib olish tartibining buzilishida aybdor shaxslarni javobgarlikka tortish choralarini koʻrish;

ushbu sohadagi qonun hujjatlari talablariga rioya etish masalalari boʻyicha aholi oʻrtasida profilaktika tadbirlarini tashkil qilishda va oʻtkazishda ishtirok etish;

oʻtkazilgan tadbirlar va aniqlangan huquqbuzarliklar haqidagi axborotlarni, shuningdek, daryolar oʻzanlarini tozalash va qirgʻoqlarini mustahkamlash, noruda foydali qazilmalarni qazib olish tartibini takomillashtirish boʻyicha takliflarni muntazam ravishda Komissiyaga kiritish.

4. Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi, Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, tumanlar va shaharlar hokimliklari daryolar oʻzanlarini tozalash va qirgʻoqlarini mustahkamlash, noruda foydali qazilmalarni qazib olish ishlarining ushbu qaror talablariga muvofiq amalga oshirilishi ustidan tizimli nazorat oʻrnatsin.

Bunda ushbu nazorat jarayonida oʻtkaziladigan tekshirishlar Nazorat qiluvchi organlar faoliyatini muvofiqlashtiruvchi Respublika kengashi bilan kelishilmagan holda amalga oshirilishi belgilansin.

5. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi davlat organlari tomonidan ushbu qarorning 4-bandida koʻrsatilgan nazorat funksiyalarining lozim darajada bajarilishi ustidan nazorat oʻrnatsin.

6. Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi, boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda FVV ixtisoslashtirilgan otryadlarini tashkil etish toʻgʻrisidagi Hukumat qarori loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.

8. Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, tumanlar va shaharlar hokimliklari bilan birgalikda tadbirkorlik subyektlariga ishlab chiqarishni tashkil etish uchun suv obyektlari tashqarisida noruda foydali qazilmalarning muqobil xomashyo manbalarini aniqlashga koʻmaklashsin.

9. Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Adliya vazirligi, Bosh prokuratura, boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda:

daryolar oʻzanlarini tozalash va qirgʻoqlarini mustahkamlash, noruda foydali qazilmalarni qazib olish tartibini buzganlik uchun maʼmuriy huquqbuzarlikni sodir etish quroli yoki bevosita shunday narsa boʻlgan ashyoni musodara qilishgacha javobgarlikni kuchaytirishga qaratilgan “Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksiga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi qonun loyihasini;

Daryo oʻzanlarini tozalash va qirgʻoqlarini mustahkamlash ishlarini amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlashni nazarda tutuvchi Hukumat qarori loyihasini;

qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartish va qoʻshimchalar toʻgʻrisidagi takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.

10. Vazirliklar va idoralar bir oy muddatda qabul qilingan idoraviy hujjatlarini mazkur qarorga muvofiqlashtirsin.

11. Ushbu qaror ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov va Oʻzbekiston Respublikasining Bosh prokurori I.B. Abdullayev zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 25-sentabrdagi PQ-3286-son qaroriga ILOVA

Daryo oʻzanlarini tozalash va qirgʻoqlarini mustahkamlash, noruda foydali qazilmalarni qazib olish tartibining buzilishini aniqlash va oldini olish boʻyicha idoralararo guruhning

1. Hududiy prokuraturaning masʼul xodimi, guruh rahbari 2. Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi hududiy boʻlinmasining masʼul xodimi, guruh rahbari oʻrinbosari 3. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmatining chegara qoʻshinlari hududiy boʻlinmasining masʼul xodimi 4. Hududiy ichki ishlar organining masʼul xodimi 5. Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi hududiy boʻlinmasining masʼul xodimi 6. Hokimlikning masʼul xodimi 7. Oʻzbekiston Respublikasi Suv xoʻjaligi vazirligi hududiy boʻlinmasining masʼul xodimi 8. Oʻzbekiston Respublikasi Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi huzuridagi Togʻ-kon sanoati va geologiya sohasini nazorat qilish inspeksiyasi hududiy boshqarmasining masʼul xodimi 9. Oʻzbekiston Respublikasi Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasi hududiy boʻlinmasining masʼul xodimi 10. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi hududiy boʻlinmasining masʼul xodimi 11. Oʻzbekiston Respublikasi Qurilish vazirligi hududiy boʻlinmasining masʼul xodimi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Suv obyektlarini muhofaza qilish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga

Keyingi vaqtlarda daryolar oʻzanlari, koʻllar, suvni muhofaza qilish zonalari, kanallar, kollektorlar va boshqa suv obyektlarini tozalash, shuningdek, ularning qirgʻoqlarini mustahkamlash (keyingi oʻrinlarda daryolar oʻzanlarini tozalash va qirgʻoqlarini mustahkamlash deb yuritiladi) ishlarini oʻtkazish koʻrinishida amalga oshiriladigan qum-shagʻal materiallarini nazoratsiz qazib olish holatlari koʻpaydi. Ushbu faoliyat daryo tublarining yuvilib ketishiga, qirgʻoqlarning oʻpirilishiga sabab boʻladi, bu, oʻz navbatida, favqulodda vaziyatlar yuzaga kelishi hamda fuqarolarning hayoti, sogʻligʻi va mulkiga, shuningdek, atrof tabiiy muhitga zarar yetishi uchun shart-sharoit yaratmoqda. Faqat 2017-yilning oʻtgan davrida daryolar oʻzanlarini tozalash va qirgʻoqlarini mustahkamlash, noruda foydali qazilmalarni qazib olish ishlarini noqonuniy amalga oshirish boʻyicha 228 ta holat aniqlangan. Ushbu holatlar boʻyicha prokuratura organlari tomonidan jinoyat ishlari qoʻzgʻatilgan. Yuzaga kelgan vaziyatning salbiy oqibatlarini bartaraf etish boʻyicha kechiktirib boʻlmaydigan chora-tadbirlarni koʻrish, shuningdek, mazkur sohada huquqbuzarliklarning oldini olish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Suv obyektlarini muhofaza qilish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarori qabul qilindi. Mazkur qaror bilan daryolar oʻzanlarini tozalash va qirgʻoqlarini mustahkamlash, noruda foydali qazilmalarni qazib olish ishlarini noqonuniy amalga oshirishga yoʻl qoʻymaslik boʻyicha kompleks chora-tadbirlarni roʻyobga chiqarish nazarda tutilgan. Bundan tashqari, transport va gidrotexnika infratuzilmasi obyektlarining xavfsiz ishlashini taʼminlash sohasida aniq vazifalar belgilandi. Xususan, daryolar oʻzanlarini tozalash va qirgʻoqlarini mustahkamlash ishlari faqatgina toshqin suvlari va sel oqimlarini oʻtkazib yuborishning imkoniyatsizligi bilan bogʻliq salbiy oqibatlarning oldini olish maqsadida amalga oshiriladi. Mazkur ishlarni bajarish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi tizimida sel, toshqin va yer koʻchkisi xavfi boʻlgan tumanlarda qirgʻoqni mustahkamlash, himoya qilish va tiklash ishlari boʻyicha ixtisoslashtirilgan muhandislik-texnik otryadlari tashkil etiladi. Ushbu faoliyat bilan boshqa tashkilotlar ham shugʻullanishi mumkin. Bunday ishlarni amalga oshirish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2007-yil 19-fevraldagi PQ-585-son qarori bilan tashkil etilgan Toshqin suvlari va sel oqimlarini xavf-xatarsiz oʻtkazib yuborishni taʼminlash, qor koʻchish va yer koʻchki hodisalari xavfini kamaytirish boʻyicha Hukumat komissiyasining qarori asos hisoblanadi. Bunda Komissiya tomonidan shunday qaror Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi hamda Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasining daryolar oʻzanlarini oʻrganish hamda toshqin suvlari va sel oqimlarini xavf-xatarsiz oʻtkazib yuborish imkoniyatlarini baholash natijalari boʻyicha qoʻshma xulosalariga asosan qabul qilinadi. Daryolar oʻzanlarini tozalash va qirgʻoqlarini mustahkamlash ishlarini amalga oshirishga loyiha hujjatlari Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi organlari tomonidan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazilishi shart. Daryolar oʻzanlarini tozalash va qirgʻoqlarini mustahkamlash ishlarini moliyalashtirish budjet mablagʻlari, markazlashtirilgan kapital qoʻyilmalar limitlari, vazirliklar va idoralarning budjetdan tashqari jamgʻarmalari, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Respublika yoʻl jamgʻarmasi mablagʻlari hamda boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi. Noruda foydali qazilmalarni qazib olishni tartibga solish, uning ekologiyaga salbiy taʼsirini bartaraf etish maqsadida daryolar oʻzanlarini tozalash va qirgʻoqlarini mustahkamlashda amalga oshiriladigan mazkur faoliyat litsenziyalanishi shart. Daryolar oʻzanlarida noruda foydali qazilmalarni qazib olish huquqi uchun litsenziya Noruda foydali qazilmalarni oʻz ichiga olgan yer qaʼri uchastkalaridan foydalanish huquqi uchun litsenziyalar berish boʻyicha Vazirlar Mahkamasi Komissiyasi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2011-yil 2-maydagi PQ-1524-son qarori bilan belgilangan tartibda tasdiqlangan zaxiralar mavjudligi va suv rejimiga salbiy taʼsirga yoʻl qoʻymaslik sharti bilan beriladi. Noruda foydali qazilmalar konini ishlab chiqish “Sanoatgeokontexnazorat” davlat inspeksiyasi, Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi bilan kelishilgan yer qaʼridan oqilona foydalanish va atrof-muhitni muhofaza qilishni taʼminlovchi ishlab chiqish tizimi boʻyicha amalga oshiriladi. Mazkur sohadagi qonun buzilishlarini aniqlash va bartaraf etish maqsadida viloyat, tuman va shaharlar darajasida tarkibiga 12 ta vazirlik, idora va tashkilotlarning, shu jumladan, davlat chegaralarini himoya qilish, ichki ishlar, favqulodda vaziyatlar, qishloq va suv xoʻjaligi, ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish organlarining vakillari kiritilgan doimiy faoliyat koʻrsatuvchi idoralararo guruhlar tashkil etiladi. Ushbu guruhlar respublikada mavjud umumiy uzunligi 12,7 ming kilometrni tashkil etuvchi 437 ta daryo va boshqa suv obyektlari hududlari boʻyicha oʻz faoliyatini olib boradi. Idoralararo guruhlar faoliyatiga rahbarlik prokuratura organlariga yuklanadi. Idoralararo guruhlarning asosiy vazifalari etib quyidagilar belgilandi: – daryolar oʻzanlarini tozalash va qirgʻoqlarini mustahkamlash, noruda foydali qazilmalarni qazib olish ishlarining holatini loyiha hujjatlari, litsenziya shartlari va qonun hujjatlari talablariga muvofiqligi nuqtai nazaridan oʻrganish; – daryolar oʻzanlarini tozalash va qirgʻoqlarini mustahkamlash, noruda foydali qazilmalarni qazib olish ishlarini noqonuniy amalga oshirish holatlarini aniqlash va oldini olish, shuningdek, aybdor shaxslarni javobgarlikka tortish; – ushbu sohadagi qonun hujjatlariga rioya etish masalalari boʻyicha profilaktika tadbirlarini oʻtkazish. Bundan tashqari, davlat rahbari tomonidan daryolar oʻzanlarini tozalash va qirgʻoqlarini mustahkamlash, noruda foydali qazilmalarni qazib olish tartibini buzganlik uchun maʼmuriy huquqbuzarlikni sodir etish quroli hisoblangan yoki bevosita shunday narsa boʻlgan ashyoni musodara qilishgacha boʻlgan javobgarlikni kuchaytirishni nazarda tutuvchi qonun loyihasini ishlab chiqish topshirildi. Ushbu qarorning roʻyobga chiqarilishi, shak-shubhasiz, daryo va suv havzalarining oʻzanlarini tozalash va qirgʻoqlarini mustahkamlash ishlarini amalga oshirishni, noruda foydali qazilmalarni qazib olishni tartibga solish, shuningdek, qum-shagʻal materiallarini noqonuniy qazib olishning atrof-muhitga salbiyni taʼsirini bartaraf etish imkonini beradi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2017-yil 25-sentabr,

PQ-3286-son

(Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.09.2017-y., 07/17/3286/0015-son, 07.06.2018-y., 06/18/5456/1316-son, 31.07.2018-y., 06/18/5483/1594-son, 01.08.2018-y., 06/18/5497/1604-son; 13.11.2019-y., 07/19/4518/4020-son; 28.09.2020-y., 06/20/6075/1330-son; 22.04.2021-y., 07/21/5083/0371-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 08.10.2021-y., 06/21/6320/0940-son; 21.11.2022-y., 07/22/426/1026-son; 20.01.2024-y., 06/24/14/0052-son; 25.05.2024-y., 06/24/79/0363-son; 21.10.2025-y., 06/25/185/0956-son; 01.06.2026-y., 06/26/99/0545-son)

lex.uz

Президента Республики Узбекистан

Постановление

Типовой состав

КОММЕНТАРИЙ

О мерах по дальнейшему совершенствованию системы охраны водных объектов

В стране уделяется особое внимание улучшению экологической обстановки, в том числе охране водных объектов, рациональному использованию природных ресурсов, а также предупреждению чрезвычайных ситуаций при паводковых и селевых явлениях.

Вместе с тем, имеющиеся пробелы в законодательстве создают условия для несанкционированной добычи песчано-гравийных материалов при проведении работ по расчистке русел и водоохранных зон рек, саев, ручьев и озер, а также укреплению их берегов (далее — расчистка русел рек и укрепление их берегов).

В свою очередь, несанкционированная добыча песчано-гравийных материалов зачастую приводит к истощению поверхностных и подземных вод, заболачиванию и загрязнению водоохранных зон, разрушению их берегов, систем орошения, объектов транспортной и гидротехнической инфраструктуры, а также снижению эффективности мероприятий по предотвращению чрезвычайных ситуаций.

Только в 2017 году выявлено 228 фактов незаконного осуществления работ по расчистке русел рек и укреплению их берегов, добыче нерудных полезных ископаемых, в том числе 176 субъектами, не имеющими заключения государственной экологической экспертизы или лицензии на право пользования участками недр, содержащими нерудные полезные ископаемые.

В целях недопущения незаконного осуществления работ по расчистке русел рек и укреплению их берегов, добыче нерудных полезных ископаемых, предотвращения их негативного воздействия на окружающую среду, а также обеспечения безопасного функционирования объектов транспортной и гидротехнической инфраструктуры, улучшения экологической обстановки:

1. Установить, что:

работы по расчистке русел рек и укреплению их берегов осуществляются Специальным инженерно-строительным управлением по проведению берегоукрепительных, защитных и восстановительных работ в селе-, паводко- и оползнеопасных районах Министерства по чрезвычайным ситуациям Республики Узбекистан (далее — Специальное инженерно-строительное управление МЧС) и другими организациями на основании решений Правительственной комиссии по обеспечению безопасного пропуска паводковых вод и селевых потоков, снижению угроз снеголавинных и оползневых явлений (далее — Комиссия), исключительно для предотвращения негативных последствий невозможности пропуска паводковых вод и селевых потоков;

решения Комиссии о проведении работ по расчистке русел рек и укреплению их берегов принимаются на основании совместных заключений Министерства по чрезвычайным ситуациям, Министерства водного хозяйства и Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан по результатам обследования русел рек и оценки возможностей безопасного пропуска паводковых вод и селевых потоков;

проектная документация на проведение работ по расчистке русел рек и укреплению их берегов подлежит государственной экологической экспертизе, проводимой органами Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан в порядке, установленном законодательством;

финансирование работ по расчистке русел рек и укреплению их берегов осуществляется в порядке, установленном актами законодательства;

добыча нерудных полезных ископаемых в руслах рек и прибрежных регионах (за исключением добычи песчано-гравийных материалов) осуществляется строго в соответствии с разрешением на право пользования участками недр, содержащими нерудные полезные ископаемые, при условии наличия утвержденных запасов и исключения негативного воздействия на водный режим;

разработка месторождения нерудных полезных ископаемых осуществляется по согласованной с Министерством горнодобывающей промышленности и геологии, Министерством экологии, охраны окружающей среды и изменения климата, Министерством по чрезвычайным ситуациям Республики Узбекистан системе разработки, обеспечивающей рациональное использование недр и охрану окружающей среды;

добыча песчано-гравийных материалов в руслах рек осуществляется исключительно при их расчистке субъектами предпринимательства и другими организациями, привлеченными в установленном порядке на договорной основе Государственным учреждением «Внедрение рыночных механизмов в водное хозяйство» при Министерстве водного хозяйства Республики Узбекистан;

Специальное инженерно-строительное управление МЧС и другие организации в установленном порядке уплачивают налог за пользование недрами в случае переработки и реализации нерудных полезных ископаемых. При этом финансирование работ по расчистке русел рек и укреплению берегов уменьшается на сумму доходов, полученных от реализации нерудных полезных ископаемых.

2. Создать постоянно действующие межведомственные группы по выявлению и пресечению нарушений порядка расчистки русел рек и укрепления их берегов, добычи нерудных полезных ископаемых (далее — межведомственные группы) и утвердить их типовой состав согласно приложению .

Установить, что:

межведомственные группы Республики Каракалпакстан и областей образуются совместным решением Генеральной прокуратуры, Министерства внутренних дел, Службы государственной безопасности, Министерства по чрезвычайным ситуациям, Министерства водного хозяйства и Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан, межведомственные группы районов и городов — совместным решением их территориальных подразделений с учетом месторасположения водных объектов;

руководство деятельностью межведомственных групп осуществляется органами прокуратуры.

3. Основными задачами межведомственных групп определить:

проведение изучения состояния работ по расчистке русел рек и укреплению их берегов, добыче нерудных полезных ископаемых на предмет соответствия решениям Комиссии, проектной документации, условиям, предусмотренным в разрешении на право пользования участками недр, содержащими нерудные полезные ископаемые, а также другим требованиям законодательства;

организацию и проведение мероприятий по выявлению и пресечению фактов незаконного осуществления работ по расчистке русел рек и укреплению их берегов, добыче нерудных полезных ископаемых;

принятие мер по привлечению виновных лиц к ответственности за нарушение порядка расчистки русел рек и укрепления их берегов, добычи нерудных полезных ископаемых;

участие в организации и проведении профилактических мероприятий среди населения по вопросам соблюдения требований законодательства в данной сфере;

внесение на регулярной основе в Комиссию информации о проведенных мероприятиях и выявленных правонарушениях, а также предложений по совершенствованию порядка расчистки русел рек и укрепления их берегов, добычи нерудных полезных ископаемых.

4. Министерству экологии, охраны окружающей среды и изменения климата, Министерству водного хозяйства, Министерству горнодобывающей промышленности и геологии, Совету Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятам областей, районов и городов установить системный контроль за проведением работ по расчистке русел рек и укреплению их берегов, добыче нерудных полезных ископаемых в соответствии с требованиями настоящего постановления.

При этом установить, что проводимые в ходе данного контроля проверки осуществляются без согласования с Республиканским советом по координации деятельности контролирующих органов.

5. Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан установить надзор за надлежащим выполнением государственными органами контрольных функций, указанных в пункте 4 настоящего постановления.

6. Министерству по чрезвычайным ситуациям совместно с Государственным комитетом по экологии и охране окружающей среды, другими заинтересованными министерствами и ведомствами в месячный срок внести в Кабинет Министров Республики Узбекистан проект постановления Правительства о создании специализированных отрядов МЧС.

8. Министерству горнодобывающей промышленности и геологии совместно с Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятами областей, районов и городов оказывать содействие субъектам предпринимательства в выявлении альтернативных сырьевых источников нерудных полезных ископаемых за пределами водных объектов для организации производства.

9. Государственному комитету по экологии и охране окружающей среды совместно с Министерством по чрезвычайным ситуациям, Министерством юстиции, Генеральной прокуратурой Республики Узбекистан, другими заинтересованными министерствами и ведомствами в двухмесячный срок внести в Кабинет Министров:

проект Закона «О внесении изменений и дополнений в Кодекс Республики Узбекистан об административной ответственности», направленный на усиление ответственности за нарушение порядка расчистки русел рек и укрепления их берегов, добычи нерудных полезных ископаемых, вплоть до конфискации предмета, явившегося орудием совершения или непосредственным предметом административного правонарушения;

проект постановления Правительства, предусматривающий утверждение Положения о порядке проведения работ по расчистке русел рек и укреплению их берегов;

предложения об изменениях и дополнениях в законодательство, вытекающих из настоящего постановления.

10. Министерствам и ведомствам в месячный срок привести принятые ведомственные акты в соответствие с настоящим постановлением.

11. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова и Генерального прокурора Республики Узбекистан И.Б. Абдуллаева.

ПРИЛОЖЕНИЕ к постановлению Президента Республики Узбекистан от 25 сентября 2017 года № ПП-3286

межведомственной группы по выявлению и пресечению нарушений порядка расчистки русел рек и укрепления их берегов, добычи нерудных полезных ископаемых

1. Ответственный работник территориальной прокуратуры, руководитель группы 2. Ответственный работник территориального подразделения Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан, заместитель руководителя группы 3. Ответственный работник территориального подразделения пограничных войск Службы государственной безопасности 4. Ответственный работник территориального органа внутренних дел 5. Ответственный работник территориального подразделения Министерства по чрезвычайным ситуациям Республики Узбекистан 6. Ответственный работник хокимията 7. Ответственный работник территориального подразделения Министерства водного хозяйства Республики Узбекистан 8. Ответственный работник территориального подразделения Инспекции по контролю сферы горнодобывающей промышленности и геологии при Министерстве горнодобывающей промышленности и геологии Республики Узбекистан 9. Ответственный работник территориального подразделения Государственного комитета Республики Узбекистан по земельным ресурсам, геодезии, картографии и государственному кадастру 10. Ответственный работник территориального подразделения Государственного налогового комитета Республики Узбекистан 11. Ответственный работник территориального подразделения Министерства строительства Республики Узбекистан

к постановлению Президента Республики Узбекистан «О мерах по дальнейшему совершенствованию системы охраны водных объектов»

В последнее время участились случаи неконтролируемой добычи песчано-гравийных материалов, осуществляемой под видом проведения работ по расчистке русел рек, озер, водохранилищ, каналов, коллекторов и других водных объектов, а также укреплению их берегов (далее — расчистка русел рек и укрепление их берегов). Данная деятельность становится причиной размывания дна рек, обрушения берегов, что, в свою очередь, создает условия для возникновения чрезвычайных ситуаций и нанесения ущерба жизни, здоровью и имуществу граждан, а также окружающей среде. Так, только за истекший период 2017 года выявлено 228 фактов незаконного осуществления работ по расчистке русел рек и укреплению их берегов, добыче нерудных полезных ископаемых. По данным фактам органами прокуратуры возбуждены уголовные дела. В целях принятия безотлагательных мер по устранению негативных последствий сложившейся ситуации, а также предупреждения правонарушений в данной сфере принято постановление Президента Республики Узбекистан «О мерах по дальнейшему совершенствованию системы охраны водных объектов». Данным постановлением предусмотрена реализация комплекса мер по недопущению незаконного проведения работ по расчистке русел рек и укреплению их берегов, добыче нерудных полезных ископаемых. Кроме того, определены конкретные задачи в области обеспечения безопасного функционирования объектов транспортной и гидротехнической инфраструктуры. В частности, установлено, что работы по расчистке русел рек и укреплению их берегов будут осуществляться исключительно для предотвращения негативных последствий невозможности пропуска паводковых вод и селевых потоков. Для выполнения данных работ в системе Министерства по чрезвычайным ситуациям Республики Узбекистан будут созданы специализированные инженерно-технические отряды по проведению берегоукрепительных, защитных и восстановительных работ в селе-, паводко- и оползнеопасных районах. Данной деятельностью также могут заниматься другие организации. Основанием для проведения таких работ будут являться решения Правительственной комиссии по обеспечению безопасного пропуска паводковых вод и селевых потоков, снижению угроз снеголавинных и оползневых явлений, образованной постановлением Президента Республики Узбекистан от 19 февраля 2007 года № ПП-585. При этом такие решения Комиссии принимаются на основании совместных заключений Министерства по чрезвычайным ситуациям, Министерства сельского и водного хозяйства и Государственного комитета по экологии и охране окружающей среды по результатам обследования русел рек и оценки возможностей безопасного пропуска паводковых вод и селевых потоков. Проектная документация на проведение работ по расчистке русел рек и укреплению их берегов подлежит государственной экологической экспертизе, проводимой органами Государственного комитета Республики Узбекистан по экологии и охране окружающей среды в порядке, установленном законодательством. Финансирование работ по расчистке русел рек и укреплению их берегов будет осуществляться за счет бюджетных средств, лимитов централизованных капитальных вложений, средств внебюджетных фондов министерств и ведомств, Республиканского дорожного фонда при Кабинете Министров Республики Узбекистан и других источников. В целях упорядочения добычи нерудных полезных ископаемых, исключения ее отрицательного воздействия на экологию данная деятельность, осуществляемая при расчистке русел рек и укреплению их берегов, подлежит лицензированию. Лицензии на право добычи нерудных полезных ископаемых в руслах рек выдаются Комиссией Кабинета Министров по выдаче лицензий на право пользования участками недр, содержащими нерудные полезные ископаемые, в порядке, установленном постановлением Президента Республики Узбекистан от 2 мая 2011 года № ПП-1524, при условии наличия утвержденных запасов и исключения негативного воздействия на водный режим. Разработка месторождения нерудных полезных ископаемых осуществляется по согласованной с Государственной инспекцией «Саноатгеоконтехназорат», Государственным комитетом по экологии и охране окружающей среды, Министерством по чрезвычайным ситуациям Республики Узбекистан системе разработки, обеспечивающей рациональное использование недр и охрану окружающей среды. В целях выявления и пресечения нарушений законодательства в данной сфере на областном, районном и городском уровнях создаются постоянно действующие межведомственные группы, в состав которых включаются представители 12 министерств, ведомств и организаций, в том числе органов по охране государственной границы, внутренних дел, по чрезвычайным ситуациям, сельского и водного хозяйства, по экологии и охране окружающей среды. Данные группы будут осуществлять свою деятельность на территории имеющихся в республике 437 рек и других водных объектов общей протяженностью более 12,7 тысячи километров. Руководство деятельностью межведомственных групп возлагается на органы прокуратуры. Основными задачами межведомственных групп определены: – изучение состояния работ по расчистке русел рек и укреплению их берегов, добыче нерудных полезных ископаемых на предмет соответствия проектной документации, условиям лицензии и требованиям законодательства; – выявление и пресечение фактов незаконного осуществления работ по расчистке русел рек и укреплению их берегов, добыче нерудных полезных ископаемых, а также привлечение виновных лиц к ответственности; – проведение профилактических мероприятий по вопросам соблюдения законодательства в данной сфере. Кроме того, главой государства поручено разработать проект закона, предусматривающего усиление ответственности за нарушение порядка расчистки русел рек и укрепления их берегов, добычи нерудных полезных ископаемых, вплоть до конфискации предмета, явившегося орудием совершения или непосредственным предметом административного правонарушения. Реализация данного постановления, несомненно, будет способствовать упорядочению проведения работ по расчистке русел рек и водоемов и укреплению берегов, добыче нерудных полезных ископаемых, а также устранению негативного влияния на окружающую среду вследствие незаконной добычи песчано-гравийных материалов.

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

25 сентября 2017 г.,

№ ПП-3286

(Национальная база данных законодательства, 26.09.2017 г., № 07/17/3286/0015, 07.06.2018 г., № 06/18/5456/1316, 31.07.2018 г., № 06/18/5483/1594, 01.08.2018 г., № 06/18/5497/1604; 13.11.2019 г., № 07/19/4518/4020; 28.09.2020 г., № 06/20/6075/1330; 22.04.2021 г., № 07/21/5083/0371; 08.10.2021 г., № 06/21/6320/0940; 21.11.2022 г., № 07/22/426/1026; 20.01.2024 г., № 06/24/14/0052; 25.05.2024 г., № 06/24/79/0363; 21.10.2025 г., № 06/25/185/0956)

lex.uz