📅 2017-yil 9-oktabr · Prezident farmonlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2017-yil 9-oktabr · Prezident farmonlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2017 йил 9 октябрь · Президент фармонлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 9 октября 2017 г. · Указы Президента
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 9 October 2017 · Presidential decrees
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг
Фармони
Фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгаларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш, қишлоқ хўжалиги экин майдонларидан самарали фойдаланиш тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида
Ўтган давр мобайнида қишлоқ хўжалигида бозор муносабатларини жорий этиш, ишлаб чиқаришни ривожлантириш, мулкдорлар синфини шакллантириш ҳамда уларнинг мустақиллигини таъминлаш бўйича босқичма-босқич ислоҳотлар амалга оширилди.
Ислоҳотларнинг дастлабки босқичида фермер ва деҳқон хўжаликлари фаолиятини ташкил этиш, қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини етиштиришда уларни етакчи кучга айлантириш бўйича мустаҳкам ҳуқуқий асос хамда зарур шарт-шароитлар яратилди.
Қабул қилинган « Фермер хўжалиги тўғрисида »ги ва « Деҳқон хўжалиги тўғрисида »ги қонунлар ернинг ҳақиқий эгаси сифатида фермер ва деҳқон хўжаликларининг ҳуқуқий мақомини аниқ белгилаб берди ҳамда уларнинг қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини ишлаб чиқарувчи асосий субъектлар сифатида шаклланиши ва ривожланишини таъминлади.
Кўп тармоқли фермер хўжаликларини ташкил этиш, уларга зарур шарт-шароитлар яратиш, фермер ва деҳқонларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича зарур чора-тадбирлар амалга оширилди.
Ўтказилган ислоҳотлар натижасида қишлоқ хўжалиги маҳсулотларининг 99 фоизидан ортиғи фермер ва деҳқон хўжаликлари ҳамда томорқа ер майдонларида етиштирилишига эришилди.
Шу билан бирга, фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгаларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ишончли ҳимоя қилишда, тизимда бозор механизмларини жорий этишда, кўп тармоқли фермер хўжаликларини янада ривожлантиришда, қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини ишлаб чиқариш ҳажмларини барқарор ошириб боришда ҳамда ер майдонларидан самарали фойдаланишда қатор муаммо ва камчиликлар кузатилмоқда. Хусусан:
биринчидан, фермер хўжаликларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш, фермерлик ҳаракатини янада ривожлантириш мақсадида ташкил этилган Ўзбекистон фермерлари кенгаши ўз зиммасига юклатилган вазифаларни етарли даражада бажара олмади;
иккинчидан, аҳоли ихтиёридаги 480 минг гектардан ортиқ томорқа экин майдонларидан фойдаланиш самарадорлиги паст даражада қолмоқда. Узоқ йиллар фойдаланилмаётган томорқа ер эгаларининг ерга нисбатан муносабатини тубдан ўзгартириш бўйича тизимли иш олиб борилмаяпти;
учинчидан, фермер ва деҳқон хўжаликларининг ер майдонлари ҳамда томорқа ер участкаларидан самарали фойдаланиш устидан парламент, вакиллик ва жамоатчилик назорати лозим даражада ўрнатилмаган;
тўртинчидан, фермер хўжаликларининг асосий қисми қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини етиштириш билан чекланиб қолмоқда, уларнинг қайта ишлаш, сақлаш, тайёр маҳсулотларни сотиш ва хизматлар кўрсатиш каби кўп тармоқли фаолиятини йўлга қўйишда мавжуд имкониятлардан фойдаланилмаяпти;
бешинчидан, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгаларини моддий-техника ресурслари билан таъминлаш ва уларга хизмат кўрсатишда зарур инфратузилмалар яратилмаган ҳамда соҳада бозор механизмлари етарли даражада шаклланмаган;
олтинчидан, аксарият фермер хўжаликларининг бугунги молиявий аҳволи замонавий, ресурс тежовчи қишлоқ хўжалиги техника воситаларини харид қилиш, ишлаб чиқаришда илғор агротехнология, инновация ва ахборот-коммуникация технологияларини кенг жорий этиш имконини бермаяпти;
еттинчидан, фермер, деҳқон хўжаликлари аъзолари ва томорқа ер эгаларининг қишлоқ хўжалик маҳсулотларини етиштириш соҳасидаги билим ва кўникмаларини ошириш, уларни зарур маълумот ва ахборотлар билан таъминлаш ҳамда бошқа хизматлар кўрсатиш тизими, шунингдек фермер хўжаликларида меҳнат муносабатларини ташкил этиш ҳолати бугунги кун талабларига жавоб бермайди.
2017 — 2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясида белгиланган вазифаларни амалга ошириш, қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқарувчиларини янада кўллаб-қувватлаш, фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа экин майдонларидан фойдаланиш самарадорлигини таъминлаш, пировард натижада ер эгаларининг даромадларини кўпайтиришга бўлган муносабатларини тубдан ўзгартириш мақсадида:
1. Қуйидагилар фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгаларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш ҳамда қишлоқ хўжалиги экин майдонларидан фойдаланиш самарадорлигини оширишнинг ҳозирги босқичдаги устувор йўналишлари этиб белгилансин:
биринчидан, фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари фаолиятини янада ривожлантириш, уларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилишнинг самарали тизимини яратиш, ушбу соҳада норматив-ҳуқуқий базани такомиллаштириш;
иккинчидан, фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгаларининг экин майдонларидан самарали фойдаланишдаги шахсий манфаатдорлиги ва масъулиятини ошириш, бу борада парламент, вакиллик ва жамоатчилик назоратининг таъсирчан тизимини яратиш;
учинчидан, давлат бошқаруви органлари, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларининг экин ер майдонларидан самарали фойдаланишни таъминлаш бўйича вазифаларини аниқ белгилаш ҳамда уларнинг жавобгарлигини кучайтириш;
тўртинчидан, кўп тармоқли фермер хўжаликларини ривожлантириш учун кулай шарт-шароитлар яратиш, уларни давлат томонидан кўллаб-қувватлаш чора-тадбирларини кучайтириш;
бешинчидан, фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгаларининг молиявий-иқтисодий барқарорлигини таъминлаш, уларнинг тайёрлов, қайта ишлаш, таъминот ва хизмат кўрсатувчи ташкилотлар билан ўзаро муносабатларида замонавий бозор механизмларини жорий этиш;
олтинчидан, «Томорқа — қўшимча даромад манбаи!» шиорини қишлоқ аҳолиси орасида кенг тарғиб қилиш ҳамда ер эгаларининг кундалик фаолиятига сингдириш;
еттинчидан, ер эгаларининг билим ва тажрибаларини ошириш, уларни зарур маълумот ва ахборотлар билан таъминлаш тизимини ривожлантириш, соҳага замонавий технологияларни кенг жорий этиш, фермер хўжаликларининг меҳнат муносабатларини ташкил этиш бўйича фаолиятини такомиллаштириш.
2. Ўзбекистон фермерлари кенгаши конференциясининг қарорига мувофиқ Ўзбекистон фермерлари кенгаши Ўзбекистон фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари кенгаши сифатида, Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва туманлар фермерлар кенгашлари тегишлича Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва туманлар фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари кенгашлари сифатида қайта тузилганлиги маълумот учун қабул қилинсин.
4. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси ва Сенатига:
ҳудудларда, биринчи навбатда қишлоқ хўжалиги шароитлари оғир бўлган туманларда, экин экиш аҳволини ҳар ойда Олий Мажлис Қонунчилик палатаси депутатлари томонидан ўрганиш ҳамда аниқланган муаммо ва камчиликларни бартараф этиш юзасидан ўз ваколатлари доирасида амалий чоралар кўриш;
қишлоқ хўжалиги экин майдонларидан фойдаланиш самарадорлигининг халқ депутатлари туман Кенгашларида, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларида муҳокама қилиниши аҳволини доимий равишда сенаторлар томонидан ўрганиш хамда хар чоракда Олий Мажлис Сенатининг мажлисларида кўриб чиқиш амалиётини жорий этиш тавсия этилсин.
5. Ўзбекистон Республикаси Ер ресурслари, геодезия, картография ва давлат кадастри давлат қўмитаси:
Давлат солиқ қўмитаси, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши ва вилоят ҳокимликлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари билан биргаликда 2018 йил 1 октябрга кадар барча деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгаларининг экин майдонларини тўлиқ хатловдан ўтказсин ҳамда уларнинг ягона реестрини шакллантирсин;
Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши ва вилоят ҳокимликлари билан биргаликда шакллантирилган ягона реестрнинг назорат ҳолатида юритилишини, ундаги маълумотларнинг ҳаққонийлиги, тўлиқлиги ва доимий равишда янгиланиб борилишини таъминласин.
6. Қишлоқ хўжалигида иқтисодий ислоҳотларни чуқурлаштириш бўйича республика комиссиясининг 2018 — 2021 йилларда фермер хўжаликларини босқичма-босқич кўп тармоқли фермер хўжаликларига айлантириш тўғрисидаги таклифи маъқуллансин.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси (З. Мирзаев, Ж. Қўчқоров) ҳар йили фермер хўжаликларини босқичма-босқич кўп тармоқли фермер хўжаликларига айлантириш бўйича фермер хўжаликлари кесимида ҳудудий дастурларнинг ишлаб чиқилишини ҳамда Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, халқ депутатлари вилоят Кенгашларида тасдиқланишини таъминласин, шунингдек ҳудудий дастурлар асосида ишлаб чиқилган республика миқёсидаги дастурларни кўриб чиқиш ва маъқуллаш учун Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Сенатига киритсин.
7. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси (А. Арипов, З. Мирзаев):
икки ой муддатда чорвачилик, паррандачилик, балиқчилик, мева-сабзавотчилик, асаларичилик ва қишлоқ хўжалигининг бошқа муҳим йўналишларини янада ривожлантириш, фермер хўжаликларининг бу борадаги фаолиятини мувофиқлаштириш ва унинг самарадорлигини оширишга қаратилган Ўзбекистон Республикаси Президентининг тегишли қарорлари лойиҳаларини киритсин;
уч ой муддатда қишлоқ хўжалиги самарадорлиги ва рентабеллигини оширишда, айниқса пахта йиғим-теримини механизациялаштиришда бозор инфратузилмаларини, инновацияларни, фан ютуқлари хамда замонавий ахборот-коммуникация технологияларини кенг жорий этиш, шунингдек соҳада меҳнат муносабатларини янада такомиллаштириш бўйича комплекс чора-тадбирлар дастурини ишлаб чиқсин ва тасдиқласин;
икки ой муддатда 2018 — 2020 йилларда республикада озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлаш бўйича комплекс чора-тадбирлар дастурини ишлаб чиқсин ва Ўзбекистон Республикаси Президенти девонига киритсин.
8. Деҳқончилик маданиятини оширишда муносиб ҳисса қўшган ва ишлаб чиқаришда юксак натижаларга эришган фермер, деҳқон хўжаликлари раҳбарлари ва томорқа ер эгаларига тақдим этиладиган «Илғор фермер», «Меҳнаткаш деҳқон» ва «Намунали томорқачи» кўкрак нишонлари таъсис этилсин.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси икки ой муддатда «Илғор фермер», «Меҳнаткаш деҳқон» ва «Намунали томорқачи» кўкрак нишонлари тўғрисидаги низомларни ишлаб чиқсин ва тасдиқласин.
9. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси бир ҳафта муддатда фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари фаолиятини янада ривожлантириш бўйича ташкилий чора-тадбирлар тўғрисидаги Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарори лойиҳасини киритсин.
10. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2012 йил 22 октябрдаги ПФ-4478-сон «Ўзбекистонда фермерлик фаолиятини ташкил қилишни янада такомиллаштириш ва уни ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги Фармони ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.
11. Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги Адлия вазирлиги, бошқа манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда икки ой муддатда қонун ҳужжатларига мазкур Фармондан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисидаги таклифларни Вазирлар Маҳкамасига киритсин.
12. Мазкур Фармоннинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А.Н. Арипов ва Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари — қишлоқ ва сув хўжалиги вазири З.Т. Мирзаев зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2017 йил 9 октябрь,
ПФ-5199-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining
Farmoni
Fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish, qishloq xoʻjaligi ekin maydonlaridan samarali foydalanish tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
Oʻtgan davr mobaynida qishloq xoʻjaligida bozor munosabatlarini joriy etish, ishlab chiqarishni rivojlantirish, mulkdorlar sinfini shakllantirish hamda ularning mustaqilligini taʼminlash boʻyicha bosqichma-bosqich islohotlar amalga oshirildi.
Islohotlarning dastlabki bosqichida fermer va dehqon xoʻjaliklari faoliyatini tashkil etish, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtirishda ularni yetakchi kuchga aylantirish boʻyicha mustahkam huquqiy asos xamda zarur shart-sharoitlar yaratildi.
Qabul qilingan “ Fermer xoʻjaligi toʻgʻrisida ”gi va “ Dehqon xoʻjaligi toʻgʻrisida ”gi qonunlar erning haqiqiy egasi sifatida fermer va dehqon xoʻjaliklarining huquqiy maqomini aniq belgilab berdi hamda ularning qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqaruvchi asosiy subyektlar sifatida shakllanishi va rivojlanishini taʼminladi.
Koʻp tarmoqli fermer xoʻjaliklarini tashkil etish, ularga zarur shart-sharoitlar yaratish, fermer va dehqonlarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha zarur chora-tadbirlar amalga oshirildi.
Oʻtkazilgan islohotlar natijasida qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining 99 foizidan ortigʻi fermer va dehqon xoʻjaliklari hamda tomorqa yer maydonlarida yetishtirilishiga erishildi.
Shu bilan birga, fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini ishonchli himoya qilishda, tizimda bozor mexanizmlarini joriy etishda, koʻp tarmoqli fermer xoʻjaliklarini yanada rivojlantirishda, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqarish hajmlarini barqaror oshirib borishda hamda yer maydonlaridan samarali foydalanishda qator muammo va kamchiliklar kuzatilmoqda. Xususan:
birinchidan, fermer xoʻjaliklarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish, fermerlik harakatini yanada rivojlantirish maqsadida tashkil etilgan Oʻzbekiston fermerlari kengashi oʻz zimmasiga yuklatilgan vazifalarni yetarli darajada bajara olmadi;
ikkinchidan, aholi ixtiyoridagi 480 ming gektardan ortiq tomorqa ekin maydonlaridan foydalanish samaradorligi past darajada qolmoqda. Uzoq yillar foydalanilmayotgan tomorqa yer egalarining erga nisbatan munosabatini tubdan oʻzgartirish boʻyicha tizimli ish olib borilmayapti;
uchinchidan, fermer va dehqon xoʻjaliklarining yer maydonlari hamda tomorqa yer uchastkalaridan samarali foydalanish ustidan parlament, vakillik va jamoatchilik nazorati lozim darajada oʻrnatilmagan;
toʻrtinchidan, fermer xoʻjaliklarining asosiy qismi qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtirish bilan cheklanib qolmoqda, ularning qayta ishlash, saqlash, tayyor mahsulotlarni sotish va xizmatlar koʻrsatish kabi koʻp tarmoqli faoliyatini yoʻlga qoʻyishda mavjud imkoniyatlardan foydalanilmayapti;
beshinchidan, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalarini moddiy-texnika resurslari bilan taʼminlash va ularga xizmat koʻrsatishda zarur infratuzilmalar yaratilmagan hamda sohada bozor mexanizmlari yetarli darajada shakllanmagan;
oltinchidan, aksariyat fermer xoʻjaliklarining bugungi moliyaviy ahvoli zamonaviy, resurs tejovchi qishloq xoʻjaligi texnika vositalarini xarid qilish, ishlab chiqarishda ilgʻor agrotexnologiya, innovatsiya va axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng joriy etish imkonini bermayapti;
yettinchidan, fermer, dehqon xoʻjaliklari aʼzolari va tomorqa yer egalarining qishloq xoʻjalik mahsulotlarini yetishtirish sohasidagi bilim va koʻnikmalarini oshirish, ularni zarur maʼlumot va axborotlar bilan taʼminlash hamda boshqa xizmatlar koʻrsatish tizimi, shuningdek fermer xoʻjaliklarida mehnat munosabatlarini tashkil etish holati bugungi kun talablariga javob bermaydi.
2017 — 2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasida belgilangan vazifalarni amalga oshirish, qishloq xoʻjaligi ishlab chiqaruvchilarini yanada koʻllab-quvvatlash, fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa ekin maydonlaridan foydalanish samaradorligini taʼminlash, pirovard natijada yer egalarining daromadlarini koʻpaytirishga boʻlgan munosabatlarini tubdan oʻzgartirish maqsadida:
1. Quyidagilar fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish hamda qishloq xoʻjaligi ekin maydonlaridan foydalanish samaradorligini oshirishning hozirgi bosqichdagi ustuvor yoʻnalishlari etib belgilansin:
birinchidan, fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari faoliyatini yanada rivojlantirish, ularning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilishning samarali tizimini yaratish, ushbu sohada normativ-huquqiy bazani takomillashtirish;
ikkinchidan, fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalarining ekin maydonlaridan samarali foydalanishdagi shaxsiy manfaatdorligi va masʼuliyatini oshirish, bu borada parlament, vakillik va jamoatchilik nazoratining taʼsirchan tizimini yaratish;
uchinchidan, davlat boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarining ekin yer maydonlaridan samarali foydalanishni taʼminlash boʻyicha vazifalarini aniq belgilash hamda ularning javobgarligini kuchaytirish;
toʻrtinchidan, koʻp tarmoqli fermer xoʻjaliklarini rivojlantirish uchun kulay shart-sharoitlar yaratish, ularni davlat tomonidan koʻllab-quvvatlash chora-tadbirlarini kuchaytirish;
beshinchidan, fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalarining moliyaviy-iqtisodiy barqarorligini taʼminlash, ularning tayyorlov, qayta ishlash, taʼminot va xizmat koʻrsatuvchi tashkilotlar bilan oʻzaro munosabatlarida zamonaviy bozor mexanizmlarini joriy etish;
oltinchidan, “Tomorqa — qoʻshimcha daromad manbai!” shiorini qishloq aholisi orasida keng targʻib qilish hamda yer egalarining kundalik faoliyatiga singdirish;
yettinchidan, yer egalarining bilim va tajribalarini oshirish, ularni zarur maʼlumot va axborotlar bilan taʼminlash tizimini rivojlantirish, sohaga zamonaviy texnologiyalarni keng joriy etish, fermer xoʻjaliklarining mehnat munosabatlarini tashkil etish boʻyicha faoliyatini takomillashtirish.
2. Oʻzbekiston fermerlari kengashi konferensiyasining qaroriga muvofiq Oʻzbekiston fermerlari kengashi Oʻzbekiston fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashi sifatida, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va tumanlar fermerlar kengashlari tegishlicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va tumanlar fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashlari sifatida qayta tuzilganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin.
4. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi va Senatiga:
hududlarda, birinchi navbatda qishloq xoʻjaligi sharoitlari ogʻir boʻlgan tumanlarda, ekin ekish ahvolini har oyda Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputatlari tomonidan oʻrganish hamda aniqlangan muammo va kamchiliklarni bartaraf etish yuzasidan oʻz vakolatlari doirasida amaliy choralar koʻrish;
qishloq xoʻjaligi ekin maydonlaridan foydalanish samaradorligining xalq deputatlari tuman Kengashlarida, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarida muhokama qilinishi ahvolini doimiy ravishda senatorlar tomonidan oʻrganish xamda xar chorakda Oliy Majlis Senatining majlislarida koʻrib chiqish amaliyotini joriy etish tavsiya etilsin.
5. Oʻzbekiston Respublikasi Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasi:
Davlat soliq qoʻmitasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyat hokimliklari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari bilan birgalikda 2018-yil 1-oktabrga kadar barcha dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalarining ekin maydonlarini toʻliq xatlovdan oʻtkazsin hamda ularning yagona reyestrini shakllantirsin;
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyat hokimliklari bilan birgalikda shakllantirilgan yagona reyestrning nazorat holatida yuritilishini, undagi maʼlumotlarning haqqoniyligi, toʻliqligi va doimiy ravishda yangilanib borilishini taʼminlasin.
6. Qishloq xoʻjaligida iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish boʻyicha respublika komissiyasining 2018 — 2021-yillarda fermer xoʻjaliklarini bosqichma-bosqich koʻp tarmoqli fermer xoʻjaliklariga aylantirish toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi (Z. Mirzayev, J. Qoʻchqorov) har yili fermer xoʻjaliklarini bosqichma-bosqich koʻp tarmoqli fermer xoʻjaliklariga aylantirish boʻyicha fermer xoʻjaliklari kesimida hududiy dasturlarning ishlab chiqilishini hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyat Kengashlarida tasdiqlanishini taʼminlasin, shuningdek hududiy dasturlar asosida ishlab chiqilgan respublika miqyosidagi dasturlarni koʻrib chiqish va maʼqullash uchun Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senatiga kiritsin.
7. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi (A. Aripov, Z. Mirzayev):
ikki oy muddatda chorvachilik, parrandachilik, baliqchilik, meva-sabzavotchilik, asalarichilik va qishloq xoʻjaligining boshqa muhim yoʻnalishlarini yanada rivojlantirish, fermer xoʻjaliklarining bu boradagi faoliyatini muvofiqlashtirish va uning samaradorligini oshirishga qaratilgan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining tegishli qarorlari loyihalarini kiritsin;
uch oy muddatda qishloq xoʻjaligi samaradorligi va rentabelligini oshirishda, ayniqsa paxta yigʻim-terimini mexanizatsiyalashtirishda bozor infratuzilmalarini, innovatsiyalarni, fan yutuqlari xamda zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng joriy etish, shuningdek sohada mehnat munosabatlarini yanada takomillashtirish boʻyicha kompleks chora-tadbirlar dasturini ishlab chiqsin va tasdiqlasin;
ikki oy muddatda 2018 — 2020-yillarda respublikada oziq-ovqat xavfsizligini taʼminlash boʻyicha kompleks chora-tadbirlar dasturini ishlab chiqsin va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti devoniga kiritsin.
8. Dehqonchilik madaniyatini oshirishda munosib hissa qoʻshgan va ishlab chiqarishda yuksak natijalarga erishgan fermer, dehqon xoʻjaliklari rahbarlari va tomorqa yer egalariga taqdim etiladigan “Ilgʻor fermer”, “Mehnatkash dehqon” va “Namunali tomorqachi” koʻkrak nishonlari taʼsis etilsin.
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi ikki oy muddatda “Ilgʻor fermer”, “Mehnatkash dehqon” va “Namunali tomorqachi” koʻkrak nishonlari toʻgʻrisidagi nizomlarni ishlab chiqsin va tasdiqlasin.
9. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi bir hafta muddatda fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari faoliyatini yanada rivojlantirish boʻyicha tashkiliy chora-tadbirlar toʻgʻrisidagi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori loyihasini kiritsin.
10. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2012-yil 22-oktabrdagi PF-4478-son “Oʻzbekistonda fermerlik faoliyatini tashkil qilishni yanada takomillashtirish va uni rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.
11. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi Adliya vazirligi, boshqa manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonun hujjatlariga mazkur Farmondan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisidagi takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.
12. Mazkur Farmonning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov va Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — qishloq va suv xoʻjaligi vaziri Z.T. Mirzayev zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2017-yil 9-oktabr,
PF-5199-son
Президента Республики Узбекистан
Указ
О мерах по коренному совершенствованию системы защиты прав и законных интересов фермерских, дехканских хозяйств и владельцев приусадебных земель, эффективного использования посевных площадей сельского хозяйства
За прошедший период в сельском хозяйстве проведены поэтапные реформы по внедрению рыночных механизмов, развитию производства, формированию класса собственников и обеспечению их независимости.
На начальном этапе реформ созданы правовые основы и необходимые условия для организации деятельности фермерских и дехканских хозяйств, становления их в качестве ведущей силы при производстве сельскохозяйственной продукции.
Принятые законы « О фермерском хозяйстве » и « О дехканском хозяйстве » четко определили правовой статус фермерских и дехканских хозяйств в качестве настоящих хозяев земли и обеспечили их формирование и развитие как основных субъектов по производству сельскохозяйственной продукции.
Осуществлены необходимые меры по организации многопрофильных фермерских хозяйств, созданию для них необходимых условий, защите прав и законных интересов фермеров и дехкан.
В результате проведенных реформ достигнуто производство более 99 процентов сельскохозяйственной продукции в фермерских и дехканских хозяйствах, а также на приусадебных земельных площадях.
Вместе с тем, наблюдается ряд проблем и недостатков в действенной защите прав и законных интересов фермерских, дехканских хозяйств и владельцев приусадебных земель, внедрении рыночных механизмов в системе, дальнейшем развитии многопрофильных фермерских хозяйств, стабильном увеличении объемов производства сельскохозяйственной продукции и эффективном использовании земельных площадей. В частности:
во-первых, образованный в целях защиты прав и законных интересов фермерских хозяйств, дальнейшего развития фермерского движения Совет фермеров Узбекистана не смог выполнить на должном уровне возложенные на него задачи;
во-вторых, остается на низком уровне эффективность использования более 480 тысяч гектаров приусадебных посевных площадей, принадлежащих населению. Не проводится системная работа по коренному изменению отношения к земле владельцев приусадебных земель, не используемых долгие годы;
в-третьих, не налажен на должном уровне парламентский, представительный и общественный контроль за эффективным использованием земельных площадей фермерских и дехканских хозяйств, а также приусадебных земельных участков;
в-четвертых, основная часть фермерских хозяйств ограничивается производством сельскохозяйственной продукции, не используются существующие возможности для налаживания их многопрофильной деятельности в виде переработки, хранения, продажи готовой продукции и оказания услуг;
в-пятых, не создана необходимая инфраструктура по обеспечению дехканских хозяйств и владельцев приусадебных земель материально-техническими ресурсами и оказанию им услуг, а также не сформированы на достаточном уровне рыночные механизмы в сфере;
в-шестых, нынешнее финансовое состояние большинства фермерских хозяйств не дает возможности покупать современные, ресурсосберегающие сельскохозяйственные технические средства, широко внедрять в производство передовые агротехнологии, инновации и информационно-коммуникационные технологии;
в-седьмых, не отвечает требованиям сегодняшнего дня система повышения знаний и способностей членов фермерских, дехканских хозяйств и владельцев приусадебных земель в сфере производства сельскохозяйственной продукции, обеспечения их необходимыми сведениями и информацией, и оказания иных услуг, а также состояние организации трудовых отношений в фермерских хозяйствах.
В целях реализации задач, определенных Стратегией действий по пяти приоритетным направлениям развития Республики Узбекистан в 2017 — 2021 годах, дальнейшей поддержки сельскохозяйственных производителей, обеспечения эффективности использования посевных площадей фермерских, дехканских хозяйств и приусадебных участков, в конечном итоге коренного изменения отношения землевладельцев к увеличению своих доходов:
1. Определить на современном этапе приоритетными направлениями защиты прав и законных интересов фермерских, дехканских хозяйств и владельцев приусадебных земель, а также повышения эффективности использования сельскохозяйственных посевных площадей:
во-первых, дальнейшее развитие деятельности фермерских, дехканских хозяйств и владельцев приусадебных земель, создание эффективной системы защиты их прав и законных интересов, совершенствование нормативно-правовой базы в этой сфере;
во-вторых, повышение личной заинтересованности и ответственности фермерских, дехканских хозяйств и владельцев приусадебных земель в эффективном использовании посевных площадей, создание при этом действенной системы парламентского, представительного и общественного контроля;
в-третьих, конкретное определение задач органов государственного управления, органов государственной власти на местах, органов самоуправления граждан по обеспечению эффективного использования посевных земельных площадей, а также усиление их ответственности;
в-четвертых, создание благоприятных условий для развития многопрофильных фермерских хозяйств, усиление мероприятий по их поддержке со стороны государства;
в-пятых, обеспечение финансово-экономической устойчивости фермерских, дехканских хозяйств и владельцев приусадебных земель, внедрение современных рыночных механизмов в их взаимоотношения с производственными, перерабатывающими, снабжающими и оказывающими услуги организациями;
в-шестых, широкая пропаганда среди сельского населения лозунга «Приусадебный земельный участок — источник дополнительного дохода!», а также внедрение его в повседневную деятельность землевладельцев;
в-седьмых, повышение знаний и опыта землевладельцев, развитие системы обеспечения их необходимыми сведениями и информацией, широкое внедрение в сферу современных технологий, совершенствование деятельности фермерских хозяйств по организации трудовых отношений.
2. Принять к сведению, что в соответствии с решением конференции Совета фермеров Узбекистана Совет фермеров Узбекистана преобразован в Совет фермерских, дехканских хозяйств и владельцев приусадебных земель Узбекистана, советы фермеров Республики Каракалпакстан, областей и районов — соответственно в советы фермерских, дехканских хозяйств и владельцев приусадебных земель Республики Каракалпакстан, областей и районов.
4. Рекомендовать Законодательной палате и Сенату Олий Мажлиса Республики Узбекистан внедрить практику:
ежемесячного изучения депутатами Законодательной палаты Олий Мажлиса состояния посевов на территориях, в первую очередь в районах с тяжелыми сельскохозяйственными условиями, и принятия практических мер в пределах своих полномочий по устранению выявленных проблем и недостатков;
изучения на постоянной основе и ежеквартального рассмотрения сенаторами на заседаниях Сената Олий Мажлиса состояния обсуждения в районных Кенгашах народных депутатов, органах самоуправления граждан эффективности использования сельскохозяйственных посевных площадей.
5. Государственному комитету Республики Узбекистан по земельным ресурсам, геодезии, картографии и государственному кадастру:
совместно с Государственным налоговым комитетом. Советом Министров Республики Каракалпакстан и хокимиятами областей, органами самоуправления граждан до 1 октября 2018 года провести полную инвентаризацию всех посевных площадей дехканских хозяйств и владельцев приусадебных земель и сформировать их единый реестр;
совместно с Советом Министров Республики Каракалпакстан и хокимиятами областей обеспечить ведение в контрольном состоянии сформированного единого реестра, достоверность, полноту и постоянное обновление содержащихся в нем сведений.
6. Одобрить предложение Республиканской комиссии по углублению экономических реформ в сельском хозяйстве по поэтапному преобразованию в 2018 — 2021 годах фермерских хозяйств в многопрофильные фермерские хозяйства.
Кабинету Министров Республики Узбекистан (З. Мирзаев, Ж. Кучкаров) ежегодно обеспечить в разрезе фермерских хозяйств разработку и утверждение Жокаргы Кенесом Республики Каракалпакстан, Кенгашами народных депутатов областей региональных программ по поэтапному преобразованию фермерских хозяйств в многопрофильные фермерские хозяйства, а также вносить в Сенат Олий Мажлиса Республики Узбекистан для рассмотрения и одобрения программы республиканского уровня, разработанные на основе региональных программ.
7. Кабинету Министров Республики Узбекистан (А. Арипов, З. Мирзаев):
в двухмесячный срок внести проекты соответствующих постановлений Президента Республики Узбекистан, направленные на дальнейшее развитие животноводства, птицеводства, рыбоводства, плодоовощеводства, пчеловодства и других важных направлений сельского хозяйства, координацию деятельности фермерских хозяйств в этой сфере и повышение ее эффективности;
в трехмесячный срок разработать и утвердить программу комплексных мероприятий по широкому внедрению рыночных инфраструктур, инноваций, научных достижений и современных информационно-коммуникационных технологий в целях повышения эффективности и рентабельности сельского хозяйства, особенно при механизации сбора хлопка, а также дальнейшему совершенствованию трудовых отношений в сфере;
в двухмесячный срок разработать и внести в аппарат Президента Республики Узбекистан комплексную программу мероприятий по обеспечению продовольственной безопасности республики в 2018 — 2020 годах.
8. Учредить нагрудные знаки «Илгор фермер», «Мехнаткаш дехкон» и «Намунали томоркачи», вручаемые руководителям фермерских, дехканских хозяйств и владельцам приусадебных земель, внесшим достойный вклад в повышение культуры земледелия и достигшим высоких результатов в производстве.
Кабинету Министров Республики Узбекистан в двухмесячный срок разработать и утвердить положения о нагрудных знаках «Илгор фермер», «Мехнаткаш дехкон» и «Намунали томоркачи».
9. Кабинету Министров Республики Узбекистан в недельный срок внести проект постановления Президента Республики Узбекистан об организационных мерах по дальнейшему развитию деятельности фермерских, дехканских хозяйств и владельцев приусадебных земель.
10. Признать утратившим силу Указ Президента Республики Узбекистан от 22 октября 2012 года № УП-4478 «О мерах по дальнейшему совершенствованию организации деятельности и развитию фермерства в Узбекистане».
11. Министерству сельского и водного хозяйства совместно с Министерством юстиции Республики Узбекистан, другими заинтересованными министерствами и ведомствами в двухмесячный срок внести в Кабинет Министров предложения об изменениях и дополнениях в законодательство, вытекающих из настоящего Указа.
12. Контроль за исполнением настоящего Указа возложить на Премьер- министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова и заместителя Премьер-министра — министра сельского и водного хозяйства Республики Узбекистан З.Т. Мирзаева.
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
9 октября 2017 г.,
№ УП-5199