UzbekAI

Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирининг

буйруғи

НИЗОМ

МЕЪЁРЛАРИ

КЎРСАТКИЧЛАРИ

КОЭФФИЦИЕНТИ

РЎЙХАТИ

Дори воситаларини ва тиббий жиҳозларни тайёрлаш, сақлаш, уларнинг сифатини назорат қилиш ҳамда уларни расмийлаштириш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида

Ўзбекистон Республикасининг «Дори воситалари ва фармацевтика фаолияти тўғрисида»ги Қонунига ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 14 февралдаги ПҚ-3532-сон «Фармацевтика тармоғини жадал ривожлантириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги қарорига мувофиқ буюраман:

1. Дори воситаларини ва тиббий жиҳозларни тайёрлаш, сақлаш, уларнинг сифатини назорат қилиш ҳамда уларни расмийлаштириш тартиби тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.

2. Мазкур буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ой ўтгач кучга киради.

Ўзбекистон Республикаси соғлиқни сақлаш вазирининг 2018 йил 27 мартдаги 17-сон буйруғига ИЛОВА

Дори воситаларини ва тиббий жиҳозларни тайёрлаш, сақлаш, уларнинг сифатини назорат қилиш ҳамда уларни расмийлаштириш тартиби тўғрисидаги

Ушбу Низом «Дори воситалари ва фармацевтика фаолияти тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ дори воситалари ва тиббий жиҳозларни тайёрлаш, тайёрланган дори воситаларини сақлаш, уларнинг сифатини назорат қилиш ва расмийлаштириш тартибини белгилайди.

1-боб. Умумий қоидалар

1. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилган:

инъекциялар учун дори воситалари — парентерал қўллаш учун эритмалар, суспензиялар, эмульсиялар, шунингдек бевосита ишлатиш олдидан стерил эритгичда эритиладиган қаттиқ дори моддалари (кукунлар, таблеткалар, ғовак массалар) тарзидаги стерил дори шакллари;

эритмалар — суюқ, қаттиқ ёки газ ҳолидаги моддаларни тегишли эритгичда эритиб ҳосил қилинган суюқ дори шакли. Эритмалар ички ва ташқи қўлланиш учун, шунингдек инъекциялар учун фойдаланилади.

2. Ушбу Низомнинг талаблари дори воситалари ва тиббий жиҳозларни тайёрлаш билан шуғулланувчи дорихоналарга нисбатан татбиқ этилади.

3. Дори воситалари ва тиббий жиҳозларни тайёрлаш дори воситалари ва тиббий жиҳозларни тайёрлаш учун тегишли лицензияга эга бўлган дорихоналар томонидан амалга оширилади.

4. Дори воситалари Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан қўлланиши рухсат этилган дори моддаларидан (субстанциялардан) тайёрланади.

5. Дори воситаларини тайёрлаш санитария нормалари, талаблари ва гигиеник нормативларга жавоб берадиган шароитларда амалга оширилади.

6. Дори воситаларини тайёрлаш билан шуғулланувчи дорихоналар амалга оширилаётган фармацевтика фаолиятининг ҳажмига ва хусусиятига мувофиқ асбоб-ускуналар билан жиҳозланиши керак.

7. Дори воситаларини тайёрлаш ва уларнинг сифатини назорат қилишда фойдаланиладиган ўлчов воситаларининг яроқлилиги ҳамда аниқлиги, шунингдек уларни текшириш ва (ёки) калибрлашнинг мунтазамлиги таъминланиши зарур.

8. Дорихоналарда тайёрланадиган дори воситалари сифатини назорат қилувчи фармацевт дорихонанинг ички назорати соҳасида касбий билимларга эга бўлиши керак. Кимёвий назоратни ўтказиш учун зарур ускуналар, приборлар ва реактивлар билан жиҳозланган, сифатни назорат қилишга доир ҳужжатлар билан таъминланган махсус иш ўрни жиҳозланади.

9. Концентрланган (қуюқлаштирилган) эритмаларни, ярим тайёр маҳсулотларни, дорихонада тайёрланган ярим тайёр маҳсулотларни (заготовкаларни) дори воситаларини тайёрлашда барча қайдлар қоғоз ёки электрон кўринишда расмийлаштириладиган Лаборатория ва қадоқлаш ишлари журналига ёзиб қўйилади.

Журналда қуйидаги маълумотлар кўрсатилади:

берилган дори воситасини (хом ашёни) назорат қилишни ўтказиш санаси ва тартиб рақами;

серия рақами;

дори воситасининг номи, ўлчов бирлиги, миқдори, чакана нархи (шу жумладан идишнинг қиймати);

қадоқланган маҳсулотнинг тартиб рақами, ўлчов бирлиги, миқдори, чакана нархи, шу жумладан таблетка қилинган дори препаратлари, кукун шаклидаги дори воситалари, дозаланган суюқ дори шакллари учун тартиб рақами, ўлчов бирлиги, миқдори, чакана нархи;

дори воситасини қадоқлаган шахснинг имзоси;

қадоқланган дори воситасини текширган шахснинг имзоси, таҳлил санаси ва рақами.

Журналнинг бетлари рақамланган, ип ўтказиб тикилган ҳамда ташкилот раҳбарининг имзоси ва муҳр билан (муҳр мавжуд бўлган тақдирда) тасдиқланган бўлиши керак.

2-боб. Асептик (стерил) шароитларда дори воситаларини тайёрлаш

1-§. Умумий қоидалар

10. Асептик (стерил) шароитларда дори воситаларини тайёрлашга нисбатан уларнинг микроорганизмлар ва механик заррачалар билан ифлосланиши хавфини минимумга келтиришга қаратилган талаблар қўйилади.

11. Инъекциялар ва инфузиялар учун эритмалар, офтальмологик дори шакллари ҳамда янги туғилган чақалоқлар ва 1 ёшга тўлмаган болаларни даволаш учун мўлжалланган дори шакллари, антибиотикли дори шакллари, дорихона ичида тайёрланган ҳолдаги дори воситаларининг сифати фармакопея мақоласида, умумий фармакопея мақоласида белгиланган сифатни назорат қилиш усулларига мувофиқ ёхуд, бундай мақола бўлмаган тақдирда, сифатни назорат қилиш соҳасидаги ҳужжатга мувофиқ аниқланади.

2-§. Инъекцион ва инфузион дори воситаларини тайёрлаш

12. Тайёрланган инъекцион ва инфузион эритмалар кўринадиган механик аралашмалардан ҳоли, стерил, барқарор бўлиши, пирогенлик синовига бардошли бўлиши керак.

Инъекцион ва инфузион эритмалар асептик (стерил) шароитларда инъекциялар учун ишлатиладиган сувда оғирлик-ҳажм усулида тайёрланади.

13. Бир иш жойида таркибида турли номдаги дори воситалари ёки бир номдаги турли концентрациялардаги дори воситалари бўлган бир неча инъекцион ва инфузион эритмаларни бир вақтнинг ўзида тайёрлаш тақиқланади.

Инъекцион ва инфузион эритмаларни уларнинг таркибига кирувчи дори воситаларининг кимёвий жиҳатдан бир-бирига мослиги, стерилизация технологияси ва режими тўғрисида маълумотлар бўлмаганда, шунингдек фармакопея мақоласида, умумий фармакопея мақоласида белгиланган сифатни назорат қилиш усуллари бўлмаганда ёхуд сифатни назорат қилиш соҳасидаги ҳужжат бўлмаганда тайёрлаш тақиқланади.

14. Инъекцион ва инфузион эритмалар қўлланилиши рухсат этилган фильтрлаш материалларидан (гигроскопик пахта, дока, камдан-кам ҳолларда — шойи, капрондан) фойдаланган ҳолда фильтрланади. Эритмани фильтрлаш уни стерил тиқинлар билан беркитиладиган, тайёрлаб қўйилган стерил флаконларга бир вақтнинг ўзида қуйиб чиққан ҳолда амалга оширилади.

Инъекцион ва инфузион эритмаларни тайёрлаш бошланишидан то стерилизациялашгача бўлган вақт оралиғи 3 соатдан ошмаслиги лозим.

15. Инъекцион ва инфузион эритмалар ушбу Низомнинг 1-иловасидаги 1-жадвалда кўрсатилган стерилизация режимлари талабларига мувофиқ стерилизация қилинади.

1 литрдан кўп ҳажмли эритмаларни стерилизация қилишга ҳамда инъекцион ва инфузион эритмаларни қайтадан стерилизация қилишга йўл қўйилмайди.

Стерилизация жараёни бутун солинадиган ҳажмнинг самарали стерилизация қилинишини таъминлаши керак.

Стерилизация термик усулларининг параметрлари ва самарадорлигини назорат қилиш назорат-ўлчов приборлари, кимёвий ва биологик тестлар ёрдамида амалга оширилади.

16. Стерилизация режимлари дори воситалари, ёрдамчи материаллар, идишлар ва бошқа материалларни Стерилизация қилиш режимини қайд этиш журналида қайд этилади.

Журналда қуйидаги маълумотлар кўрсатилади:

стерилизацияни ўтказиш санаси ва тартиб рақами;

рецепт ёки талабнома рақами;

стерилизация қилиниши лозим бўлган материал номи;

бошланғич дори шакллари, тайёрланган дори воситалари, ёрдамчи материаллар, идишлар ва бошқа материалларнинг (стерилизациягача бўлган ва ундан кейинги) миқдори;

стерилизация шароитлари (ҳарорат, вақт (стерилизация бошланган ва тамомланган вақт кўрсатилади);

термотест;

материаллар стерилизациясини ўтказган шахснинг имзоси.

Журналда дори воситаларининг стерилизацияси (якка тартибдаги рецептлар (талабномалар) бўйича тайёрланган ҳамда серияли тайёрланган инъекцион эритмалар бундан мустасно), шунингдек натрий хлоридни қиздириш ҳақидаги белги қайд этиб қўйилади.

Журналнинг бетлари рақамланган, ип ўтказиб тикилган ҳамда дорихона раҳбарининг имзоси ва муҳр билан (муҳр мавжуд бўлган тақдирда) тасдиқланган бўлиши керак.

17. Инъекция ва инфузия эритмаларининг стерилизациягача бўлган сифатини баҳолаш ташқи кўриниши, механик аралашмалар йўқлиги, рН кўрсаткичи, дори воситаларининг ҳақиқийлиги ва миқдорий таркиби, изотониклиги ва барқарорлаштирувчи моддалар таркиби бўйича ўтказилади.

Инъекция ва инфузия эритмаларининг стерилизациядан кейинги сифатини баҳолаш ташқи кўриниши, механик аралашмалар йўқлиги, флаконларга қуйиб чиқишда номинал ҳажмини текшириш, рН кўрсаткичи (рН кўрсаткични аниқлашда йўл қуйиладиган меъёрий оғишлар ушбу Низомнинг 2-иловасидаги 1-жадвалда келтирилган), дори воситаларининг чинлиги ва миқдорий таркиби, номинал ҳажмдан четга чиқишлар, тиқинлагичнинг маҳкамлиги, барқарорлик, пирогенлик ёки бактериал эндотоксинлар таркиби бўйича ўтказилади.

Кўрсатилган талаблардан бирига номувофиқ бўлган ҳолда эритмаларнинг сифати қониқарсиз ҳисобланади.

18. Инъекциялар ва инфузиялар учун дори воситаларини тайёрлашда унинг барча босқичлари Инъекциялар ва инфузиялар учун дори воситалари тайёрлашнинг босқичларини назорат қилиш натижаларини қайд этиш журналида қайд этилади.

Журналда қуйидаги маълумотлар кўрсатилади:

назоратни ўтказиш санаси ва тартиб рақами;

рецепт ёки талабнома рақами;

бошланғич воситаларнинг (шу жумладан сув) номи ва олинган миқдори;

тайёрланган эритма номи ва ҳажми;

эритмани тайёрлаган шахснинг имзоси;

қадоқлаш (қуйиб чиқиш) (ҳажм миллилитрларда ва шиша идишлар (флаконлар) сони кўрсатилади);

эритмани қадоқлаган шахснинг имзоси;

эритмани механик аралашмалар нуқтаи назаридан дастлабки назоратни ўтказган шахснинг имзоси;

стерилизация (ҳарорат, «...дан» ва «... гача» бўлган вақт, термотест, эритмани механик аралашмалар нуқтаи назаридан стерилизациядан ўтказган шахснинг имзоси);

эритмани механик аралашмалар нуқтаи назаридан иккиламчи назоратни ўтказган шахснинг имзоси;

таҳлилларнинг стерилизациягача ва ундан кейинги рақамлари (каср орқали кўрсатилади);

бериб юбориш учун келиб тушган тайёр маҳсулот идишларининг сони;

тайёрланган дори воситаларини бериб юборишга рухсат берган шахснинг имзоси.

Журналнинг бетлари рақамланган, ип ўтказиб тикилган ҳамда дорихона раҳбарининг имзоси ва муҳр билан (муҳр мавжуд бўлган тақдирда) тасдиқланган бўлиши керак.

3-§. Янги туғилган чақалоқлар ва 1 ёшгача бўлган болаларни даволаш учун мўлжалланган дори шаклларини тайёрлаш

19. Янги туғилган чақалоқлар ва 1 ёшгача бўлган болаларни даволаш учун мўлжалланган дори шакллари ушбу Низомда белгиланган дори шаклларини тайёрлаш қоидалари бўйича асептик (стерил) шароитларда тайёрланади.

20. Янги туғилган чақалоқлар ва 1 ёшгача бўлган болаларни даволаш учун мўлжалланган дори шакллари, шу жумладан ичиш ва сиртқи қўллаш учун эритмалар уларнинг таркибига кирувчи дори воситаларининг табиатига ҳамда тайёрлашнинг технологик жараёнига қараб икки гуруҳга бўлинади: сўнгги ўров-идишда стерилизация қилинадиган эритмалар ҳамда кейинги термик стерилизациясиз стерил эритгичда асептик (стерил) шароитларда тайёрланадиган эритмалар.

21. Ушбу Низомнинг 1-иловасидаги 2-жадвалда кўрсатилган стерилизация режимлари талабларига мувофиқ янги туғилган чақалоқлар ва 1 ёшгача бўлган болаларга қўллаш учун мўлжалланган қуйидаги дори шакллари стерилизация қилинади:

тозаланган сувда тайёрланган, ичиш учун ва сиртқи қўллаш учун эритмалар;

сиртқи қўллаш учун мойлар.

4-§. Антибиотикли дори воситаларини тайёрлаш

22. Антибиотикли барча дори воситалари асептик (стерил) шароитларда тайёрланади.

Антибиотикли кукунларни тайёрлашда ушбу Низомнинг 5-бобида белгиланган талаблар инобатга олинади. Иссиқликка чидамли таркибий қисмлар (ингредиентлар) олдиндан стерилизация қилинади.

Антибиотикли суртмалар ушбу Низомда белгиланган тегишли дори воситаларини тайёрлаш қоидалари бўйича тайёрланади. Суртмалар учун асос олдиндан стерилизация қилинади.

5-§. Офтальмологик дори воситаларини тайёрлаш

23. Кўз томчилари, намлантириш учун эритмалар, кўз суртмалари, кўз малҳамлари офтальмологик дори воситалари жумласига киради.

Офтальмологик дори воситаларини тайёрлаш учун дори воситалари ва ёрдамчи моддалар (эритгичлар, мазли асослар, барқарорлаштирувчилар, буфер эритмалар, изотоник моддалар, консервантлар, пролонгаторлар ва бошқалар) қўлланилади.

24. Сувли кўз дори воситалари стерил ва изотоник бўлиши, агар фармакопея мақолаларида бошқача кўрсатмалар бўлмаса, кўз ёши суюқлиги рН — 7,4 га тўғри келадиган, рН нинг мақбул қийматига эга бўлиши (рН 3,5 дан 8,5 гача доирада бўлишига йўл қўйилади), сақлаш чоғида барқарор бўлиши ва фармакопея мақоласининг, умумий фармакопея мақоласининг ёки кўзга кўринадиган механик аралашмалар нуқтаи назаридан сифатни назорат қилиш соҳасидаги ҳужжатнинг талабларига мувофиқ бўлиши керак.

25. Кўз томчилари ва эритмалари тозаланган сувда оғирлик-ҳажм усулида асептик (стерил) шароитларда тайёрланади.

Кўз томчиси ва эритмаларини тайёрлашда дори воситалари тозаланган сувнинг ҳисобланган ҳажмида стерил идишда эритилади, зарурат бўлганда ёрдамчи моддалар қўшилади, қўллашга рухсат этилган фильтрлаш материаллари ва қурилмаларидан фойдаланган ҳолда фильтрланади.

Кўз томчилари оз ҳажмларда тайёрланган тақдирда дори воситалари ва ёрдамчи моддалар тозаланган сувнинг бир қисмида эритилади, олинган эритма тозаланган сувда олдиндан ювилган фильтрловчи материал орқали фильтрланади, сўнгра тозаланган сувнинг қолган миқдори ўша фильтрдан ўтказиб фильтрланади.

Кўз томчилари ва эритмалари ушбу Низомнинг 1-иловасидаги 3-жадвалнинг 3.1 ва 3.2-бўлимларида кўрсатилган стерилизация режимлари талабларига мувофиқ стерилизация қилинади.

Кўз томчилари ва эритмаларида механик аралашмалар йўқлиги стерилизациядан олдин ва кейин аниқланади.

26. Юқори ҳарорат таъсиридан ҳимоялашни талаб қиладиган дори воситаларининг эритмалари тозаланган стерил сувда асептик (стерил) шароитда, кейинги стерилизацияни қилмасдан ёки фильтрлаш билан стерилизация қилишдан фойдаланган ҳолда тайёрланади.

6-§. Кўз суртмаларини тайёрлаш

27. Кўз суртмалари асептик (стерил) шароитларда стерил суртмали асосда ушбу Низомнинг 1-иловасидаги 3-жадвалнинг 3.3-бўлимида кўрсатилган талабларига мувофиқ тайёрланади.

Суртмали асос таркибида аралашмалар бўлмаслиги лозим, у нейтрал, стерил, кўзнинг шиллиқ пардаси бўйича бир текис тақсимланадиган бўлиши керак.

Кўз суртмалари оғирлик усули бўйича тайёрланади.

Рецептда ёки талабномада суртмали асоснинг таркиби ҳақида кўрсатмалар бўлмаса, тикловчи моддаларни ўз ичига олмаган вазелин қотишмасидан ва 9:1 нисбатда сувсиз ланолин қотишмасидан фойдаланилади.

28. Кўз суртмаси асосига дори воситалари, эритмалар, суспензиялар турига қараб қўшилади.

Суртма-эритма дори воситаларини стерил суртмали асосда эритган ҳолда тайёрланади.

Суртма-суспензияга дори воситалари стерил ёрдамчи суюқликнинг унча кўп бўлмаган миқдори билан (таркибида дори воситалари 5% гача бўлганда) ёки эриган асоснинг бир қисми (таркибида дори воситалари 5% ва ундан ортиқ бўлганда) диспергирация қилинганидан кейин жуда майда кукун тарзида аралаштирилади.

3-боб. Суюқ дори воситаларини тайёрлаш

1-§. Умумий қоидалар

29. Суюқ дори воситалари жумласига сувли ва сувсиз эритгичлардан фойдаланган ҳолдаги эритмалар, микстуралар, кўп молекуляр моддалар эритмалари, ҳимояланган коллоидларнинг эритмалари, суспензиялар, эмульсиялар киради. Суюқ дори воситалари ушбу Низомнинг 1-иловасидаги 4-жадвалда кўрсатилган талабларига мувофиқ тайёрланади.

Суюқ дори воситалари оғирлик-ҳажм усулида, оғирлик ёки ҳажм усулида тайёрланади.

30. Оғирлик-ҳажм усулида кукунсимон дори воситаларининг сувли ва сув-спиртли эритмалари тайёрланади.

31. Оғирлик усули бўйича тайёрланадиган ёпишқоқ ва учувчан эритувчиларда кукунсимон ва суюқ дори воситалари, шунингдек концентрациясидан қатъи назар эмульсиялар, суспензиялар тайёрланади.

Оғирлик усули бўйича қуйидагилар дозаланади:

мой ва минерал-мойлар, глицерин, димексид, полиэтиленгликоли (полиэтиленоксидлар), силикон суюқликлар, эфир, хлороформ, бензилбензоат, валидол, винилин (Шостаковский бальзами), оқ қайин қатрони, ихтиол, сут кислотаси, эфир мойлари, скипидар, метилсалицилат, нитроглицерин, пергидроль.

32. Турли концентрациядаги этил спирти эритмалари, суюқ фармакопея қоришмаларининг (пергидролдан ташқари) эритмалари ҳажм бўйича усулда тайёрланади.

Ҳажм бўйича шунингдек тозаланган сув ва инъекциялар учун сув, дори воситаларининг сувли эритмалари, галенли ва янги галенли дори воситалари (дамламалар, суюқ экстрактлар, адонизид ва бошқалар) дозаланади.

33. Рецепт ёки талабномада тайёрланиши лозим бўлган дори воситаларининг таркибий қисми сифатида «сув» кўрсатилган тақдирда тозаланган сув, «спирт» кўрсатилганда — этил спирти, «эфир» кўрсатилганда — диэтил (тиббий) эфири; «глицерин» кўрсатилганда — таркибида 10 — 16% сув, зичлиги 1,223 — 1,233 г/см.куб бўлган тиббий глицерин фойдаланилади.

Агар рецепт ёки талабномада эритувчининг номи кўрсатилмаган бўлса, тозаланган сувдан фойдаланилади.

Суюқ дори воситаларининг умумий ҳажми ёки оғирлигида йўл қуйилиши мумкин бўлган оғиш меъёрлари ушбу Низомнинг 2-иловасидаги 2 — 4-жадвалларида назарда тутилган ҳажм ва оғирликда йўл қўйиладиган оғиш меъёрларидан ошиб кетмаслиги лозим.

2-§. Суюқ дори воситаларини оғирлик-ҳажм усулида тайёрлашнинг ўзига хос хусусиятлари

34. Суюқ дори шакли оғирлик-ҳажм усулида тайёрланганда умумий ҳажм дори шаклининг таркибига кирувчи суюқ дори воситалари ва ёрдамчи моддаларнинг, зарур бўлган тақдирда, ушбу Низомнинг 3-иловасида кўрсатилган суюқ дори воситалари ҳамда ёрдамчи моддаларнинг зичлиги кўрсаткичларини ҳисобга олган ҳолда ҳисоблаб чиқарилган ҳажмлари йиғиндисига кўра аниқланади.

Оғирлик-ҳажм усулида тайёрланганда суюқ дори шаклларининг умумий ҳажмидаги йўл қўйилиши мумкин бўлган оғиш меъёрлари ушбу Низомнинг 2-иловасидаги 5-жадвалида белгиланган.

Кукунсимон дори воситалари эритилганда суюқ дори шакли умумий ҳажмининг ўзгариши, агар у ушбу Низомнинг 2-иловасидаги 5-жадвалга мувофиқ оғирлик-ҳажм усулида тайёрлаш чоғида суюқ дори шаклларининг умумий ҳажмида йўл қўйиладиган оғишлар чегарасида бўлса, инобатга олинмайди.

Агар кукунсимон дори воситаларини эритишда суюқ дори шакли ҳажмининг ўзгариши йўл қўйиладиган нормалардан кўп бўлса, кукунларни эритиш чоғида суюқ дори шакли ҳажмининг ўзгариши ушбу Низомнинг 4-иловасига мувофиқ дори воситаларини ҳажм ошиш коэффициентларини ҳисобга олган ҳолда ҳисоблаб чиқарилади ёки дори шаклини ўлчовли идишда тайёрлаш керак бўлади.

35. Суюқ дори шакллари сувли дисперсион муҳит билан тайёрланган тақдирда биринчи навбатда кукунсимон дори воситалари ва ёрдамчи моддалар эрувчанлиги ҳамда уларнинг ўзаро таъсири эҳтимолини ҳисобга олган ҳолда бирин-кетин эритиладиган сувнинг (тозаланган ёки хушбўй сувнинг) мўлжалланган ҳажми ўлчанади.

36. Дори воситаларининг эришини тезлаштириш учун дори воситаларини олдиндан майдалаш, эритмани қиздириш, аралаштириш, уйғунлаштириш ва солюбилизация қўлланилади.

37. Кукунсимон дори воситалари эритилганидан кейин эритмалар эритувчининг ва дори воситасининг хоссаларини инобатга олган ҳолда танланган фильтрловчи материалдан ўтказиб фильтрланади.

Кукунсимон дори воситалари ўрнига суюқ дори шаклининг таркибида ушбу Низомнинг 5-иловасида кўрсатилган, олдиндан тайёрлаб қўйилган концентрланган (бюретка ускунасида) эритмалардан фойдаланиш мумкин бўлиб, улар кукунсимон дори воситалари эритилганидан ва эритма фильтрланганидан кейин қўшилади.

38. Молекуласи таркибида ҳавога учиб кетиши мумкин бўлган талай миқдордаги кристалланган сув мавжуд бўлган дори воситаларининг сувли эритмаларини, шунингдек гигроскопик дори воситаларини тайёрлашда уларнинг концентрланган эритмаларидан фойдаланиш керак бўлади.

39. Дори шаклининг таркибига кирувчи суюқ ингредиентлар сувли эритмага қуйидаги кетма-кетликда қўшилади: сувли ҳавога учиб кетмайдиган ва ҳид чиқармайдиган суюқликлар; сувга аралашиб кетувчи бошқа ҳавога учиб кетмайдиган суюқликлар; сувли ҳавога учиб кетувчи суюқликлар; таркибида этил спирти бўлган суюқликлар унинг қуюқлиги ошиб бориши тартибида; бошқа сувсиз ҳавога учиб кетадиган ва ўткир ҳидли суюқликлар.

3-§. Концентрланган эритмаларни тайёрлаш

40. Концентрланган эритмалар янги олинган тозаланган сувдан фойдаланган ҳолда ўлчовли идишда оғирлик-ҳажм усулида асептик (стерил) шароитларда тайёрланади.

Концентрланган эритмаларнинг концентрациясидаги йўл қўйилиши мумкин бўлган оғиш меъёрлари ушбу Низомнинг 2-иловасидаги 6-жадвалда келтирилган.

41. Тайёрланган концентрланган эритмалар тўлиқ кимёвий назоратдан ўтказилади ва механик аралашмалар йўқлиги нуқтаи назаридан текширилади.

42. Концентрланган эритмали идишлар эритманинг номи ва концентрацияси, тайёрланган санаси, яроқлилик муддати, серияси ва таҳлили рақами ҳамда эритмани текширган шахснинг имзоси қўйилган ҳолда расмийлаштирилади. Белгиланган яроқлилик муддатидан илгари рангининг ўзгариши, лойқаланиши, қатламлар пайдо бўлиши эритмаларнинг яроқсизлиги аломати ҳисобланади.

4-§. Таркибида эритгич сифатида хушбўй сувлар бўлган суюқ дори воситаларини тайёрлаш

43. Хушбўй сувлар ушбу Низомнинг 6-иловасида кўрсатилган талабларга мувофиқ тайёрланади ва салқин ёруғликдан ҳимояланган жойда сақланади.

44. Хушбўй сувлар ҳажми бўйича дозаланади. Оғирлик-ҳажм усулида тайёрлашда суюқ дори шаклларининг умумий ҳажмида йўл қўйиладиган четга чиқишлар ушбу Низомнинг 2-иловасидаги 5-жадвалида келтирилган.

Рецепт ёки талабномада суюқ дори шаклининг умумий ҳажми кўрсатилганда хушбўй сувнинг ҳажми дори шаклининг умумий ҳажмидан барча суюқ ингредиентлар ҳажмларини айириш йўли билан аниқланади, шунингдек агар ҳажмнинг ўзгариши йўл қўйиладиган нормалардан кўп бўлса, кукунсимон дори воситалари эритилганда ҳажмдаги ўзгариш ҳисобга олинади.

45. Асосий дисперсия муҳити хушбўй сувдан иборат бўлган суюқ дори шаклларини тайёрлашда дори воситаларининг концентрланган эритмаларидан фойдаланилмайди.

5-§. Стандарт фармакопея эритмаларини суюлтириш

46. Кимёвий ном остида ёзиб берилган фармакопея эритмаларини (масалан, формальдегид эритмасини) суюлтиришда асос қилиб олинган дори воситасининг ҳисоб-китоби модданинг эритмадаги ҳақиқий таркибини ҳисобга олган ҳолда ўтказилади.

Фармакопея эритмаси шартли (масалан, формалин эритмаси) номи остида ёзиб берилганда асос қилиб олинган воситанинг концентрацияси бирлик (100%) деб қабул қилинади.

6-§. Суюқ дори воситаларини сувсиз эритмаларда тайёрлаш

47. Ёпишқоқ ва учувчан эритувчилардаги эритмалар (спиртли эритмалардан ташқари) оғирлик усули бўйича тайёрланади. Умумий оғирлик дори шаклининг таркибига кирувчи барча ингредиентлар жамланган ҳолда аниқланади.

48. Эритмалар ёпишқоқ ва учувчан эритмаларда тайёрланганда дори воситалари, ёрдамчи моддалар бериб юбориш учун бевосита қуруқ флаконга дозаланади, сўнгра эритма тарозида тортилади ёки ўлчанади.

49. Ёпишқоқ эритмалардан фойдаланилганда дори воситаларининг физикавий-кимёвий хоссалари инобатга олинган ҳолда қиздириш қўлланилади.

50. Спиртли эритмалар оғирлик-ҳажм усулида тайёрланади. Рецептда ёки талабномада кўрсатилган этил спиртининг миқдори ўлчовнинг ҳажм бирликларига мувофиқ бўлиши керак.

Рецептда ёки талабномада этил спиртининг концентрацияси кўрсатилмаган бўлса, 90%ли этил спиртидан фойдаланилади.

Суюқ сувсиз дори шаклларини тайёрлашда этил спирти рецептда ёки талабномада кўрсатилган ҳажмни унинг дори воситалари эритилгандаги кўпайиши қийматига камайтирмаган ҳолда ҳажм бўйича дозаланади. Умумий ҳажм дори шаклининг сифатини назорат қилишда ҳисобга олинади.

Рецептда ёки талабномада эритманинг умумий ҳажми кўрсатилган тақдирда, этил спиртининг ҳажми умумий ҳажмдан барча суюқ ингредиентларнинг ҳажмларини айириш йўли билан аниқланади, шунингдек агар ҳажмнинг ўзгариши ушбу Низомнинг 2-иловасидаги 5-жадвалида кўрсатилган йўл қўйилиши мумкин бўлган оғиш меъёридан кўп бўлса, кукунсимон дори воситаларини эритиш чоғидаги ҳажмдаги ўзгариш ҳисобга олинади.

51. Агар рецептда ёки талабномада бир неча концентрациялардаги эритма концентрацияси кўрсатилмаган ҳолда кўрсатилган бўлса, энг кам концентрацияли эритма берилади.

52. Сарфланган этил спиртини ҳисобга олиш масса бўйича ушбу Низомнинг 7-иловасидаги 1-2-жадвалларга мувофиқ концентрацияга нисбатан ҳисоблаган ҳолда амалга оширилади.

Стандарт спиртли эритмаларни тайёрлаш услуби ушбу Низомнинг 7-иловасидаги 3-жадвалида келтирилган.

Турли концентрацияли этил спиртини тайёрлаш учун керак бўладиган сув ва этил спиртининг миқдори ушбу Низомнинг 7-иловасидаги 4-жадвалда келтирилган.

7-§. Томизиладиган дори воситаларини тайёрлаш

53. Ҳажми ва концентрациясини сақлаш мақсадида дори воситалари тозаланган сувда эритилади. Олинган эритма сув билан ювилган фильтр орқали фильтрланади, сувнинг қолган қисми маълум ҳажм олингунга қадар ўша фильтр орқали фильтрланади.

Комбинацияланган эритмаларда (этил спирти, глицерин, мойлар ва бошқа эритувчилар) томизиладиган дори воситаларини тайёрлаш чоғида дори воситаларининг эрувчанлиги ва эритувчининг таркиби, шунингдек стандарт томчи ўлчагич бўйича ушбу Низомнинг 8-иловасига мувофиқ 20 оС да 5% оғиш меъёрлари билан 1 грамм ҳамда 1 миллилитрдаги томчилар миқдори, суюқ дори воситаларининг 1 томчисининг оғирлиги ҳисобга олинади.

8-§. Ҳимояланган коллоидларнинг эритмаларини тайёрлаш

54. Протаргол, колларгол, ихтиол ҳимояланган коллоидларининг эритмалари оғирлик-ҳажм усулида тайёрланади.

Протаргол эритмалари унинг юзасига тозаланган сувни сепиш ва тўла эриб кетгунча қолдириш йўли билан тайёрланади.

Колларгол эритмалари уни олдиндан майдалаб ва тозаланган сув билан аралаштириб тайёрланади.

Коллоид эритмалар кулсизлантирилган қоғоз (обеззоленная бумага) ёки шиша фильтрлар орқали фильтрланади.

9-§. Суспензияларни тайёрлаш

55. Суспензиялар ҳовончада ёки турлича конструкциядаги қориштиргичлардан фойдаланган ҳолда тайёрланади.

Суспензиялар концентрациясидан қатъи назар оғирлиги бўйича тайёрланади.

Суспензиялар ва эмульсияларни қориштиргичларда тайёрлашда барча ингредиентлар аппаратга солинади ва бир хил масса ҳосил бўлгунча қориштирилади. Қориштириладиган вақт дори воситаларининг хоссаларига ҳамда аппаратнинг конструкциясига қараб белгиланади. Дори воситаларини суспензияларга ва эмульсияларга аралаштириш усули уларнинг физикавий-кимёвий хоссаларига кўра белгиланади.

Суспензиялар фильтрация қилинмайди.

4-боб. Суртма дориларни тайёрлаш

1-§. Умумий қоидалар

56. Суртмалар консистент хоссаларига қараб суртмаларнинг ўзига, геллар, кремлар, пасталар ва линиментларга бўлинади.

Суртмалар оғирлик бўйича тайёрланади. Суртмаларнинг умумий оғирлигида йўл қўйилиши мумкин бўлган оғиш меъёрлари ушбу Низомнинг 2-иловасидаги 4 ва 7-жадвалларда кўрсатилган.

Суртмалар қориштиргичлар ёки ҳавончада тайёрланади.

57. Суртмаларни тайёрлаш учун ёрдамчи моддалардан: суртмали асослар, консервантлар, антиоксидантлар, шимиш активаторларидан фойдаланилади.

Суртмали асос суртманинг ўзига хос фаоллиги намоён бўлишини таъминлаши, тери функциясини бузмаслиги, аллергик реакциялар келтириб чиқармаслиги, бошқа ножўя таъсирлар кўрсатмаслиги лозим.

Тери ичига киритиладиган, катта яралар ва куйган жойлар устига суртиладиган мазлар асептик (стерил) шароитларда тайёрланади.

2-§. Комбинацияланган суртмаларни тайёрлаш

58. Комбинацияланган суртмаларни тайёрлашда дори воситалари суртмаларнинг асосига дори воситаларининг физикавий-кимёвий хоссаларини инобатга олган ҳолда киритилади.

Комбинацияланган суртмаларни тайёрлашда қўлланиладиган технологик усуллар дори воситаларининг бир-бири билан номақбул ўзаро таъсирининг ёки суртма тайёрланиш ва сақланиш жараёнида қатламланишининг олдини олиши, бир хил масса ҳосил бўлишини таъминлаши керак.

5-боб. Қаттиқ (кукунлар шаклидаги) дори воситаларини тайёрлаш

59. Кукунлар шаклидаги дори воситалари (бундан буён матнда кукунлар деб юритилади):

оддий (битта ингредиентдан таркиб топган);

мураккаб (икки ёки ундан ортиқ ингредиентдан таркиб топган);

дозаланган (алоҳида дозаларга бўлинган);

дозаланмаган (алоҳида дозаларга бўлинмаган) бўлиши мумкин.

60. Кукунлар уларнинг физикавий-кимёвий хоссаларини инобатга олган ҳолда қориштиргичлар ва майдалагичлардан фойдаланиб ёки ҳовончаларда тайёрланади.

Кукунларни тайёрлаш учун аралашма қўл тарозилари ва электрон тарозилардан ёки бир кукун массасига ҳамда уларнинг рецептда ёки талабномада кўрсатилган миқдорига мувофиқ дозаторлардан фойдаланиб дозаларга бўлинади.

Кукуннинг бутун массасига нисбатан 0,05 граммдан кам миқдордаги дори воситалари 1:10 ёки 1:100 тритурация (дори воситаси ва ёрдамчи модда аралашмаси) тарзида фойдаланилади.

61. Кукунлар ҳовончада тайёрланганда кукуннинг умумий массаси ҳовончанинг максимал сиғимидан ортиқ бўлмаслиги керак.

Кукунларни майдалаш ва аралаштириш ингредиентларни олдиндан ҳавончада эзилган фармакологик жиҳатдан индифферент ёрдамчи модда ёки дори воситаси билан изчил равишда оз миқдорлардан кўп миқдорлар сари кўпайтириб қўшиб борган ҳолда амалга оширилади.

Қолган ингредиентлар кукунларни тайёрлаш чоғида 1:20 нисбатига риоя этган ҳолда уларнинг массасини кўпайтириб бориш тартибида қўшилади.

Ранг бериш хоссасига эга бўлган дори моддалари ҳовончага кукунларни аралаштиришнинг охирги босқичида ёки ранг бермайдиган дори воситаларининг қатламлари орасига солинади.

Осон майдаланувчи дори воситалари ҳовончага охирги навбатда солинади.

Қийин майдаланувчи дори воситалари (тимол, йод, камфора, ментол, борот кислота ва бошқа моддалар) зарур бўлганда суюқ дори воситасидан (майдаланадиган модданинг 1 граммига 10 томчи ҳисобидан 95%ли этил спиртидан) фойдаланган ҳолда майдаланади.

Суюқ дори воситалари майдаланган кукун аралашмасига охирги навбатда қўшилади, бунда кукуннинг асосий хоссаси — сочилувчанлиги сақланиб қолиши керак.

62. Кукунлар алоҳида дозаларининг массасида (шу жумладан қадоқлашда) йўл қўйилиши мумкин бўлган оғиш меъёрлари ушбу Низомнинг 2-иловасидаги 8-жадвалида кўрсатилган.

6-боб. Тайёрланадиган дори воситаларининг сифатини назорат қилиш

1-§. Умумий қоидалар

63. Тайёрланадиган ва тайёрланган дори воситаларининг сифатини назорат қилиш қуйидагилар воситасида амалга оширилади:

қабул қилиш назорати;

ёзма назорат;

оғзаки назорати;

органолептик назорат;

физикавий назорат;

кимёвий назорат;

тайёрланган дори воситаларини тарқатишдан олдинги назорат.

Барча тайёрланган дори воситалари тарқатиб юбориш чоғида албатта ёзма, органолептик назорат қилиниши шарт.

64. Тайёрланган дори воситаларини, шу жумладан дорихонанинг ўзида ярим тайёр ҳолга келтирилган ва қадоқланган дори воситалари, концентрланган эритмалар, тритурациялар, этил спирти тарзидаги воситаларни органолептик, физикавий ва кимёвий назорат қилиш натижалари Рецептлар, талабномалар бўйича тайёрланган ҳамда дорихонанинг ўзида ярим тайёр ҳолга келтирилган дори воситалари, концентрланган эритмалар, этил спирти ва дори воситаларининг қадоқлаб қўйиш тарзидаги дори воситаларини органолептик, физикавий ва кимёвий назорат қилиш натижаларини қайд этиш журналида қайд этилади.

Журналда қуйидаги маълумотлар кўрсатилади:

назоратни амалга ошириш санаси ва тартиб бўйича рақами;

рецептнинг, талабноманинг рақами, уларни берган тиббиёт ташкилотининг номи (мавжуд бўлса);

саноатда ишлаб чиқарилган дори моддасининг серия рақами;

дори воситасининг таркиби: аниқланадиган модда ёки ион (рецептлар бўйича тайёрланган дори шаклларини физикавий ёки кимёвий назорат қилишда кўрсатилади);

физикавий, органолептик, сифат назорати (ҳар бири шкала бўйича: ижобий ёки салбий), кимёвий назорат натижалари (сифат ва миқдор тавсифи);

қадоқланган дори воситасини тайёрлаган шахснинг фамилияси, исми, отасининг исми;

тайёрланган дори воситасини текширган шахснинг имзоси;

ёзма назорат натижалари бўйича хулоса: қониқарли ёки қониқарсиз.

Журналнинг бетлари рақамланган, ип ўтказиб тикилган ҳамда дорихона раҳбарининг имзоси ва муҳри билан (муҳр мавжуд бўлган тақдирда) тасдиқланиши керак.

2-§. Қабул қилиш назорати

65. Қабул қилиш назоратида дорихонага дори воситаларини тайёрлаш учун фойдаланиладиган сифатсиз дори моддалари, шунингдек сифатсиз ўров-жойлов материаллари келиб тушишининг олдини олиш мақсадида ташкил этилади.

Барча келиб тушадиган дори моддалари (улар келадиган манбадан қатъи назар) қабул қилиш назоратидан ўтказилади.

66. Қабул қилиш назорати келиб тушадиган дори воситаларининг «Тавсифи», «Ўров-идиш» кўрсаткичлари бўйича талабларга мувофиқлиги жиҳатидан текширишдан, шунингдек илова қилинган ҳужжатлар, шу жумладан дори воситаларининг сифатини тасдиқловчи ҳужжатлар тўғри расмийлаштирилганлигини текширишдан иборат бўлади.

«Тавсифи» кўрсаткичи бўйича назоратга дори воситасининг ташқи кўринишини, агрегат ҳолатини, ранги, ҳидини текшириш киради. Дори воситаларининг сифати хусусида шубҳалар пайдо бўлган тақдирда, намуналар қўшимча синовлар ўтказиш учун аккредитация қилинган синов лабораториясига (марказига) юборилади. Бундай дори воситалари «Қабул қилиш назорати чоғида яроқсиз деб топилди» деган белги қўйилиб, сақлаш хонасининг карантин зонасида бошқа дори воситаларидан алоҳида сақланади.

«Ўров-идиш» кўрсаткичи бўйича текшириш чоғида унинг бутунлигига ва дори воситаларининг физикавий-кимёвий хоссаларига мувофиқлигига алоҳида эътибор қаратилади.

Барча таъсир этувчи моддалар (субстанциялар) сақлаш хоналарида (зоналарида) бутунлигича махсус контейнерларда сақланиши, контейнерлар очилганидан кейин эса, ассистентликда жиҳозланиши мумкин бўлган махсус ажратилган тоза хоналарда (зоналарда) — тоза (ювилган ва стерилланган) ва тегишлича маркировка қилинган штангласларда сақланиши керак.

Сақлаш хоналарида сақланаётган таъсир қилувчи моддалар (субстанциялар) ва ёрдамчи моддалар солинган барча штангласларда уларнинг номи, ишлаб чиқарувчининг номи, ишлаб чиқарувчи заводнинг серия рақами, аттестация қилинган лабораториянинг таҳлили рақами, яроқлилик муддати, штанглас тўлдирилган сана ва уни тўлдирган шахснинг имзоси қайд этилиши керак.

Ассистентликда таъсир этувчи моддалар (субстанциялар) ва ёрдамчи моддалар солинган барча штангласларда тўлдирилган санаси, тўлдирган ва модданинг айнанлигини текширган шахснинг имзоси бўлиши керак.

Эритмалар, дамламалар ва суюқ ярим фабрикатлар турган штангласлар зарурат бўлганда нормал каплемирлар ёки пипеткалар билан таъминланади. Муайян ҳажмдаги томчилар сони тарозида тортиб аниқланади ва штангласларда қайд этилади. Суюқ дори воситаларининг ҳарфлар билан ёзиб стандарт томчиларда кўрсатилган оз миқдорларини тегишли суюқлик бўйича калибрланган эмпирик каплемир (кўз пипеткаси) билан ўлчаш керак бўлади.

3-§. Ёзма назорат

67. Дори воситалари тайёрланганда, шу жумладан рецептлар ва талабномалар бўйича, шунингдек дорихона ички тайёрлови тарзида тайёрланганда ёзма назорат паспорти тўлдирилиб, унда қуйидагилар кўрсатилади:

а) дори воситаси тайёрланган сана;

б) рецептнинг ёки талабноманинг рақами;

в) олинган дори воситалари, уларнинг миқдори, дозалар сони;

г) тайёрланган дори воситасини тайёрлаган, қадоқлаган ва текширган шахснинг имзоси.

Ёзма назорат паспорти дори воситаси тайёрланганидан кейин дарҳол, дори моддалари технологик операцияларнинг кетма-кетлигига мувофиқ лотин тилида кўрсатилган ҳолда тўлдирилади.

Ёзма назорат паспортлари дори воситалари тайёрланган кундан эътиборан икки ой мобайнида сақланади.

68. Дори воситасини тайёрлаш учун барча ҳисоб-китоблар дори воситасини тайёрлашдан олдин амалга оширилади ва ёзма назорат паспортига ёзиб қўйилади.

Агар дори воситаси айни бир шахс томонидан тайёрланса ва берилса, ёзма назорат паспорти дори воситасини тайёрлаш жараёнида тўлдирилади.

69. Тайёрланган дори воситалари, уларни тайёрлашга доир рецептлар ва талабномалар, тўлдирилган ёзма назорат паспортлари текшириш учун дори воситаларини тайёрлаш ва бериш чоғида назорат вазифасини бажарувчи фармацевтга (провизорга) топширилади.

Назорат ёзма назорат паспортидаги ёзувларнинг рецептда ёки талабномада тайинланган мақсадга мувофиқлигини, амалга оширилган ҳисоб-китобларнинг тўғрилигини текширишдан иборат бўлади.

Агар тайёрланган дори воситасининг сифати фармацевт-аналитик томонидан тўлиқ кимёвий назоратдан ўтказилган бўлса, ёзма назорат паспортига кимёвий таҳлил рақами ва фармацевт-аналитикнинг имзоси қўйилади.

4-§. Оғзаки назорат

70. Оғзаки назорат оралатиб танлаб амалга оширилади ва фармацевт томонидан кўпи билан бешта дори шакллари тайёрланганидан кейин ўтказилади.

Оғзаки назорат ўтказилганда назорат вазифасини амалга оширувчи фармацевт томонидан дори воситасининг таркибига биринчи кирувчи дори моддаси айтилади, мураккаб таркибли дори воситаларида унинг миқдори ҳам кўрсатилади, шундан сўнг фармацевт томонидан бошқа барча фойдаланиладиган дори моддалари ва уларнинг миқдори кўрсатилади. Концентрланган эритмалардан фойдаланилган тақдирда фармацевт томонидан уларнинг таркиби ва концентрацияси ҳам кўрсатилади.

5-§. Органолептик назорат

71. Органолептик назорат назоратнинг мажбурий тури ҳисобланади ва дори шаклини ташқи кўриниши, ҳиди, туси, аралашганликнинг бир хиллиги, суюқ дори шаклларида механик аралашмаларнинг йўқлиги бўйича текширишдан иборат бўлади. Болалар учун мўлжалланган дори шакллари оралатиб танлаб таъми жиҳатидан текширилади.

Кукунлар, суртмалар, суппозиторларнинг бир хиллиги ҳар бир фармацевтда иш куни мобайнида тайёрланган дори шаклларининг барча турларини инобатга олган ҳолда оралатиб танлаб текширилади.

Органолептик назорат натижалари дори воситаларига доир рецептлар, тиббиёт муассасаларининг талабномалари бўйича тайёрланган дори воситаларини ҳамда дорихона ичида ҳозирлаб қўйилган ярим тайёр маҳсулот, концентрланган эритмалар, этил спирти ва дори воситаларини қадоқлаб қўйиш тарзида тайёрланган дори воситаларини органолептик, физикавий ҳамда кимёвий назорат қилиш натижаларини қайд этиш журналида қайд этилади.

6-§. Физикавий назорат

72. Физикавий назорат дори шаклларининг умумий массаси ёки ҳажмини, дори шаклининг таркибига кирувчи алоҳида дозаларнинг (камида учта дозанинг) сони ва массасини текширишдан иборат.

Физикавий текшириш доирасида, шунингдек тайёрланган воситани тиқинлаш сифати ҳам текширилади.

Рецептлар, талабномалар бўйича тайёрланган дори шакллари иш куни мобайнида тайёрланган дори шаклларининг барча турларини инобатга олган ҳолда оралатиб танлаб, лекин уларнинг бир кунги миқдорининг камида 3 фоизи физикавий назорат қилиниши керак.

Дорихона ички тайёрлови тарзида тайёрланган дори шакллари ҳар бир сериянинг камида учта ўров-идиш миқдорида физикавий назорат қилиниши керак.

73. Физикавий назорат натижалари рецептлар, талабномалар бўйича тайёрланган ҳамда дорихона ичида ҳозирлаб қўйилган ярим тайёр маҳсулот, концентрланган эритмалар, этил спирти ва дори воситаларини қадоқлаб қўйиш тарзида тайёрланган дори воситаларини органолептик, физикавий ва кимёвий назорат қилиш натижаларини қайд этиш журналида қайд этилади.

7-§. Кимёвий назорат

74. Кимёвий назорат дори воситаларини тайёрлаш сифатини қуйидаги кўрсаткичлар бўйича баҳолашдан иборат:

сифат таҳлили: дори моддаларининг чинлиги;

миқдор таҳлили: дори моддасини миқдорий аниқлаш.

Сифат таҳлили натижалари рецептлар, талабномалар асосида ва дорихона ичида ҳозирлаб қўйилган ярим тайёр маҳсулот, концентрланган эритмалар, этил спирти ҳамда дори воситаларини қадоқлаш тарзида тайёрланган дори воситаларини органолептик, физикавий ва кимёвий назорат қилиш натижаларини қайд этиш журналида, шунингдек дори воситаларининг чинлигини назорат қилиш натижаларини қайд этиш журналида қайд этилади.

75. Қуйидагилар мажбурий тартибда сифат таҳлилидан ўтказилади:

а) тозаланган сув ва инъекциялар учун сув ҳар куни ҳар бир баллондан, сув водопровод орқали берилганда — ҳар бир иш ўрнида хлоридлар, сульфатлар ва кальций тузлари йўқлиги нуқтаи назаридан. Стерил эритмалар тайёрлаш учун мўлжалланган инъекция учун сув, шунингдек тикловчи-қайтарувчи моддалар, аммоний тузлари ва диоксид углероди йўқлиги нуқтаи назаридан ҳам текширилиши керак;

б) сақлаш хоналаридан дори препаратлари тайёрланадиган хоналарга келиб тушадиган барча дори воситалари ва концентрланган эритмалар;

в) дорихонага келиб тушадиган дори воситалари, уларнинг сифати хусусида шубҳа пайдо бўлган тақдирда;

г) дори воситалари тайёрланадиган хонада турган концентрланган эритмалар, бюретка ускунасида ва пипеткали штангласлардаги суюқ дори воситалари, уларни тўлдириш чоғида;

д) саноатда ишлаб чиқарилган қадоқланган дори воситалари.

Тозаланган сув ва инъекциялар учун сув ҳар чоракда тўлиқ сифат ва миқдор таҳлилидан ўтказилиши керак.

76. Тозаланган сув ва инъекциялар учун сув кимёвий таҳлилдан ўтказилганда тозаланган сувни, инъекциялар учун сувни назорат қилиш натижаларини қайд этиш журналида қуйидагилар мажбурий тартибда кўрсатилади:

а) сув олинган (ҳайдалган) сана;

б) сувни назорат қилиш санаси;

в) ўтказилган кимёвий таҳлил рақами;

г) таҳлил учун сув олинган баллон ёки бюретка рақами;

д) аралашмалар йўқлиги нуқтаи назаридан назорат қилиш натижалари;

е) рН муҳитининг кўрсаткичлари;

ж) сув таҳлили натижалари тўғрисидаги хулоса (қониқарли / қониқарсиз);

з) таҳлилни ўтказган шахснинг имзоси.

Журналнинг бетлари рақамланган, ип ўтказиб тикилган ва муассаса раҳбарининг имзоси ҳамда ташкилотнинг (юқори турувчи ташкилотнинг) муҳри билан (муҳр мавжуд бўлган тақдирда) тасдиқланган бўлиши керак.

77. Фармацевт томонидан иш куни давомида тайёрланган турли дори шаклларининг дори воситалари оралатиб танлаб, лекин ҳар бир фармацевт томонидан тайёрланган дори воситалари умумий миқдорининг камида 10 фоизи сифат таҳлилидан ўтказилиши лозим.

78. Бюретка ускунасидаги, штангласлардаги ва пипеткали штангласлардаги дори воситаларининг чинлиги кимёвий назоратдан ўтказилганда Дори воситаларини чинлиги нуқтаи назаридан назорат қилиш натижаларини қайд этиш журналида қуйидаги маълумотлар мажбурий тартибда кўрсатилади:

а) бюретка ускунаси, штанглас тўлдирилган сана;

б) кимёвий таҳлилнинг тартиб рақами;

в) дори воситасининг номи;

г) дори воситаларини ишлаб чиқарувчининг дори воситаси серияси рақами ёки таҳлил рақами;

д) тўлдириладиган штанглас рақами;

е) аниқланаётган модда (ион);

ж) «+ (мусбат)» ёки «- (манфий)» шкаласи бўйича назорат натижалари;

з) тўлдирган ва тўлганлигини текширган шахсларнинг имзоси.

Журналнинг бетлари рақамланган, ип ўтказиб тикилган ҳамда дорихона ташкилоти раҳбарининг имзоси ва муҳр билан (муҳр мавжуд бўлган тақдирда) тасдиқланган бўлиши керак.

79. Қуйидагилар мажбурий тартибда сифат ва миқдор таҳлилидан (тўлиқ кимёвий назоратдан) ўтказилади:

а) инъекциялар ва инфузиялар учун барча эритмалар стерилизациядан олдин, изотониклиги ва барқарорлаштирувчи моддаларнинг рН қийматини аниқланади. Инъекциялар ва инфузиялар учун эритмалар стерилизациядан кейин рН кўрсаткичи, фаол моддаларнинг чинлиги ва миқдор таркиби бўйича текширилади; стабилизаторлар стерилизациядан кейин сифатни назорат қилиш соҳасидаги ҳужжатда назарда тутилган тақдирдагина текширилади.

б) сиртқи қўллаш учун стерил эритмалар (намлаш учун офтальмологик эритмалар, куйган юзалар ва очиқ яраларни даволаш учун эритмалар, интравагинал киритиш учун ва бошқа стерил эритмалар);

в) янги туғилган чақалоқлар ва 1 ёшгача бўлган болаларни даволаш учун мўлжалланган барча дори шакллари;

г) атропин сульфат ва хлористоводород кислотаси эритмалари (ички қўллаш учун), кумуш нитрат эритмалари;

д) барча концентрланган эритмалар;

е) дорихона ичида тайёрланган ҳар бир сериядаги ярим тайёр маҳсулот тарзидаги дори воситалари;

ж) инъекциялар ва инфузиялар учун эритмалар тайёрлашда қўлланиладиган стабилизаторлар, кўз томчиларини тайёрлашда қўлланиладиган буфер эритмалар;

з) этил спиртининг концентрацияси эритилганда, шунингдек дорихонага келиб тушганида этил спиртининг сифати хусусида шубҳа пайдо бўлган тақдирда;

и) бир сменада ишланганда рецептлар ва талабномалар бўйича камида 8 та дори шакли миқдорида тайёрланган дори шакллари, дори шаклларининг ҳар хил турларини инобатга олган ҳолда.

8-§. Стерил эритмалар сифатини назорат қилишга доир талаблар

80. Стерил эритмаларни тайёрлаш ва сифатини назорат қилиш ушбу Низомга, Давлат фармакопеяси талабларига ёки сифат назорати соҳасидаги бошқа ҳужжатга мувофиқ амалга оширилади.

81. Инъекцион ва венага юбориладиган инфузион дори воситаларини, инъекциялар учун сувни бактериал эндотоксинлар ёки пирогенлар йўқлиги жиҳатидан назорат қилиш аттестациядан ўтказилган лабораторияларда бир йилда икки марта оралатиб танлаб амалга оширилади.

Стериллиги бўйича талаблар қўйиладиган инъекцион, вена ичига киритиладиган инфузион дори воситаларини, офтальмологик ва бошқа дори воситаларини стериллиги жиҳатидан назорат қилиш белгиланган тартибда аттестациядан ўтказилган лабораторияларда ҳар ойда оралатиб танлаб амалга оширилади.

82. Стерил эритмалар стерилизациядан олдин ва кейин уларда механик аралашмалар йўқлиги нуқтаи назаридан назорат қилинади.

Ҳаракатланадиган эримайдиган ёт моддалар механик аралашмалар ҳисобланади, дори воситаларининг эритмаларида тасодифий равишда учрайдиган газ кўпикчалари бундан мустасно.

Бир вақтнинг ўзида идишлардаги эритмалар ҳажми ва уларнинг тиқинланиши сифати текширилиши керак.

83. Стерил эритмалар тайёрланиши жараёнида механик аралашмалар бор-йўқлиги жиҳатидан бирламчи ва иккиламчи назоратдан ўтказилиши керак.

Бирламчи назорат тайёрланган эритма фильтрланганидан ва қадоқланганидан кейин амалга оширилади.

Механик аралашмалар аниқланган тақдирда эритма қайтадан фильтрланади, яна кўздан кечирилади, тиқинланади, маркировкаланади ва стерилланади.

Асептик (стерил) тайёрланган эритмалар қадоқлаш ёки стерилловчи фильтрлашдан кейин бир марта кўздан кечирилади.

Эритмали идишлар бирламчи ва иккиламчи назоратдан тўлиқ ўтказилади.

84. Эритмаларни механик аралашмалар йўқлиги жиҳатидан назорат қилиш ушбу Низомнинг 9-иловасига мувофиқ назорат шартлари ва техникасига риоя этган ҳолда фармацевт-технолог томонидан амалга оширилади.

Идишларни кўздан кечириш учун қуёш нурлари тўғридан-тўғри тушишидан пана қилинган, махсус жиҳозланган иш ўрни бўлиши керак, оқ-қора экран ва махсус қурилмаларни (УК-2) қўллашга йўл қўйилади.

Идишнинг ҳажмига қараб бир вақтнинг ўзида биттадан бештагача кўздан кечирилади.

85. Инъекциялар учун эритмалар улар физикавий-кимёвий кўрсаткичларга номувофиқ бўлганда; кўринарли механик аралашмалар бўлганда; стериллиги бўйича талабга мос бўлмаганда; тиқиннинг маҳкамлиги бузилганда; флаконларнинг тўлдирилиши ҳажми етарли бўлмаганда қониқарсиз деб топилади.

86. Инъекциялар учун эритмалар солинган шиша идишлар тиқинланганидан кейин металл жетонлардан фойдаланган, номи ва концентрацияси кўрсатилган ҳолда қопқоғига ёзиб қўйиш ёки штамп босиш йўли билан маркировка қилинади.

87. Инъекциялар учун эритмалар таркибига кирувчи моддаларнинг физикавий-кимёвий хоссаларига ва белгиланган яроқлилик муддатига мувофиқ сақланиши керак.

9-§. Тайёрланган дори воситаларини тарқатишдан олдинги назорати

88. Барча тайёрланган дори воситалари тарқатишдан олдин назоратдан ўтказилади, унинг доирасида қуйидагиларга мослиги текширилади:

а) дори воситаси ўров-идишининг унинг таркибига кирувчи дори моддаларининг физикавий-кимёвий хоссаларига мослиги;

б) рецепт, талабнома реквизитларининг тайёрланган дори воситасининг ўров-идишида кўрсатилган маълумотларга мослиги;

в) тайёрланадиган дори воситаларини расмийлаштириш ушбу Низомнинг 7-боби талабларига мослиги.

Кўрсатиб ўтилган номувофиқликлардан бирортаси аниқланган тақдирда, тайёрланган дори воситаси тарқатилмайди.

7-боб. Тайёрланадиган дори воситалари ва тиббий жиҳозларни расмийлаштириш

89. Дори воситалари тайёрлангандан кейин улар расмийлаштирилиши зарур.

90. Тайёрланадиган дори воситаларини расмийлаштириш Вазирлар Маҳкамасининг 2016 йил 27 октябрдаги 365-сон қарори билан тасдиқланган Дори воситаларининг хавфсизлиги умумий техник регламентига мувофиқ амалга оширилади.

8-боб. Тиббий жиҳозларни тайёрлаш

91. Тиббий жиҳозлар қуйидаги шартларни инобатга олган ҳолда тайёрланади:

буюмларни тайёрловчи тақдим этадиган йўриқномалар ва ахборотга мувофиқ улардан белгиланган мақсадига кўра фойдаланилганда (ишлатилганда) улар хавфсизликни таъминлаши ҳамда беморлар, фойдаланувчилар ёки бошқа шахсларнинг соғлиғига хавф туғдирмаслиги;

сақлаш ва ташиш чоғида уларнинг хусусиятлари сақланиб қолиши;

беморлар, фойдаланувчилар ва бошқа шахсларнинг касал юқтириши хавфини, шунингдек буюмларнинг ўз контаминтацияси хавфини истисно этиш ёки мумкин қадар камайтириш.

92. Тиббий жиҳозларнинг техник хусусиятлари ва функционал хоссалари тиббий жиҳознинг тайёрловчи томонидан кўрсатилган хизмат муддати мобайнида ташқи омиллар таъсири остида ёмонлашмаслиги ҳамда тайёрловчининг фойдаланишга доир йўриқномасига мувофиқ шароитларда нормал фойдаланилган тақдирда беморларнинг, фойдаланувчиларнинг соғлиғи ва хавфсизлигига хавф туғдирмаслиги лозим.

93. Агар тиббий жиҳозлар дори воситаларини киритиш (қуйиш) учун мўлжалланган бўлса, улар белгиланган мақсадига, дори воситаларини қўллаш ва сақлаш шароитларига мувофиқ тиббий жиҳозларнинг функционал хоссаларини инобатга олган ҳолда ана шу дори воситалари билан ўзаро мос келадиган бўлиши керак.

9-боб. Якуний қоидалар

94. Ушбу Низом қоидаларининг бузилишида айбдор шахслар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавобгар бўлади.

95. Ушбу Низом Ўзбекистон Республикаси Савдо-саноат палатаси билан келишилган.

Дори воситаларини ва тиббий жиҳозларни тайёрлаш, сақлаш, уларнинг сифатини назорат қилиш ҳамда уларни расмийлаштириш тартиби тўғрисидаги низомга 1-ИЛОВА

Дорихоналарда тайёрланадиган дори воситаларининг таркиби, яроқлилик муддати, сақлаш шароитлари ва стерилизация режимлари

Инъекцион ва инфузион эритмалар 1-жадвал Т/р Тайёрланадиган дори воистасининг номи Таркиби Яроқлилик муддати (кунлик) 25°С дан юқори бўлмаган ҳароратда Сақлаш шароитлари Стерилизация режимлари (вақти ва ҳарорати) 1 2 3 4 5 1. Анальгиннинг 25%, 50% ли эритмалари Анальгин 250 г, 500 г Инъекция учун сув 1 л гача 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 2. Атропин сульфатнинг 1%, 2,5%, 5% ли эритмалари Атропин сульфат 0,1 г, 0,25 г, 0,5 г 0,1 м хлорид кислота эритмаси — 0,1 мл Инъекция учун сув 10 мл гача 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 3. «Ацесоль» эритмаси Натрий ацетат 2 г Натрий хлорид 5 г Калий хлорид 1 г Инъекция учун сув 1 л гача 30 120°С 8 дақ. 4. Инъекция учун сув 30 120°С 8 дақ. 5. Глицериннинг 10% ли эритмаси Глицерин (сувсиз)100 г Натрий хлорид 9 г Инъекция учун сув 1 л гача 30 120°С 8 дақ. 6. Глюкозанинг 5%, 10%, 20%, 25% ли эритмалари Глюкоза 50 г, 100 г, 200 г, 250 г 0,1 м хлорид кислотасининг эритмаси рН 3,0-4,1 гача Натрий хлорид 0,26 г Инъекция учун сув 1 л гача 30 120°С 8 дақ. 7. Дибазолнинг 0,5%, 1% ли эритмалари Дибазол 5 г, 10 г 0,1 м хлорид кислотаси 10 мл Инъекция учун сув 1 л гача 60 120°С 8 дақ. 8. Димедролнинг 1%, 2% ли эритмалари Димедрол 10 г, 20 г Инъекция учун сув 1 л гача 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 9. «Дисоль» эритмаси Натрий хлорид 6 г Натрий ацетат 2 г Инъекция учун сув 1 л гача 30 120°С 8 дақ. 10. Қон ўрнини босувчи Петров суюқлиги Натрий хлорид 15 г Калий хлорид 0,2 г Кальций хлорид 1 г Инъекция учун сув 1 л гача 30 120°С 8 дақ. 11. Калий хлориднинг 0,5%, 1%, 3%, 5%, 7,5%, 10% ли эритмалари Калий хлорид 5 г, 10 г, 30 г, 50 г, 75 г ,100 г Инъекция учун сув 1 л гача 30 120°С 8 дақ. 12. Кальций хлориднинг 0,25%, 0,5%, 1%, 5%, 10% ли эритмалари Кальций хлорид 2,5 г, 5 г, 10 г, 50 г, 100 г Инъекция учун сув 1 л гача 30 120°С 8 дақ. 13. Кальция глюконатнинг 10% ли эритмалари Кальций глюконат 100 г Инъекция учун сув 1 л гача 7 120°С 8 дақ. 14. «Квартасоль» эритмаси Натрий гидрокарбонат 1 г Натрий ацетат 2,6 г Натрий хлорид 4,75 г Калий хлорид 1,5 г. Инъекция учун сув 1 л гача 30 120°С 8 дақ. 15. Аминокапрон кислотасининг 5% ли эритмаси Аминокапрон кислота 50 г Натрий хлорид 9 г Инъекция учун сув 1 л гача 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 16. Аскорбин кислотасининг 5%, 10% ли эритмалари Аскорбин кислотаси 50 г, 100 г Натрий гидрокарбонат 23,85 г, 47,70 г Натрий сульфит (сувсиз) 2 г Инъекция учун сув 1 л гача 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 17. Бор кислотасининг 2% ли эритмаси Бор кислотаси 20 г Инъекция учун сув 1 л гача 30 120°С 8 дақ. 18. Глютамин кислотасининг 1% ли эритмаси Глютамин кислотаси 10 г Инъекция учун сув 1 л гача 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 19. Никотин кислотасининг 1% ли эритмаси Никотин кислотаси 10 г Натрий гидрокарбонат 7 г Инъекция учун сув 1 л гача 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 20. Кофеин натрий бензоатнинг 10%, 20% ли эритмалари Кофеин бензоат натрий 100 г, 200 г 0,1 м Натрий ишқорининг эритмаси 4 мл Инъекция учун сув 1 л гача 30 120°С 8 дақ. 21. Натрий бромиднинг 5%, 10%, 20% ли эритмалари Натрий бромид 50 г, 100 г 200 г, Инъекция учун сув 1 л гача 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 22. Натрий гидрокарбо- натнинг 3%, 4%, 5%,7% ли эритмалари Натрий гидрокарбонат 30 г, 40 г, 50 г, 70 г Инъекция учун сув 1 л гача 30 120°С 8 дақ. 23. Натрий гидроцитратнинг 4%, 5%, 6% ли эритмалари Натрий гидроцитрат 40 г, 50 г 60 г Инъекция учун сув 1 л гача 30 120°С 8 дақ. 24. Натрий йодиднинг 5% эритмаси Натрий йодид 50 г Инъекция учун сув 1 л гача 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 25. Натрий параамино- салицилатнинг 3% ли эритмаси Натрий парааминосалицилат 30 г Натрий сульфит 5 г Инъекция учун сув 1 л гача 7 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 26. Натрий салицилатнинг 3%, 10% ли эритмалари Натрий салицилат 30 г, 100 г Натрий метабисульфит 1 г Инъекция учун сув 1 л гача 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 27. Натрий хлориднинг 0,9%, 10% ли эритмалари Натрий хлорид 9 г, 100 г Инъекция учун сув 1 л гача 30 120°С 8 дақ. 28. Натрий цитратнинг 4%, 5% ли эритмалари Натрий цитрат 40 г, 50 г Инъекция учун сув 1 л гача 30 120°С 8 дақ. 29. Никотинамиднинг 1%, 2,5%, 5% ли эритмалари Никотинамид 10 г, 25 г, 50 г Инъекция учун сув 1 л гача 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 30. Новокаиннинг 0,25%, 0,5%, 1%, 2% ли эритмалари Новокаин 2,5 г, 5 г, 10 г, 20 г 0,1 м хлорид кислотасининг эритмаси рН 3,8 — 4,5 гача Инъекция учун сув 1 л гача 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 31. Новокаиннинг 2%, 5%, 10% ли эритмалари Новокаин 20 г, 50 г, 100 г 0,1 м хлорид кислотасининг эритмаси 4 мл, 6 мл, 8 мл Натрий тиосульфат 0,5 г Инъекция учун сув 1 л гача 90 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 32. Папаверин гидрохлориднинг 2% ли эритмаси Папаверин гидрохлорид 20 г Инъекция учун сув 1 л гача 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 33. Рингер эритмаси Натрий хлорид 9 г Калий хлорид 0,2 г Кальций хлорид 0,2 г Натрий гидрокарбонат 0,2 г Инъекция учун сув 1 л гача 30 120°С 8 дақ. 34. Рингер-ацетат эритмаси Натрий хлорид 5,26 г Натрий ацетат 4,10 г Кальций хлорид 0,28 г Магний хлорид 0,14 г Калий хлорид 0,37 г Суюлтирилган хлорид кислотаси (8%) 0,2 мл Инъекция учун сув 1 л гача 30 120°С 8 дақ. 35. Рингер-Локк эритмаси Натрий хлорид 9 г Калий хлорид 0,2 г Кальций хлорид 0,2 г Натрий гидрокарбонат 0,2 г Глюкоза 1 г Инъекция учун сув 1 л гача 30 (ҳар бир эритманинг сақлаш муддати 30 кун) 120°С 8 дақ. 36. Эванс кўки 5% ли эритмаси Эванс кўки (сувсиз) 5 г. Инъекция учун сув 1 л гача 30 120°С 8 дақ. 37. Тримекаиннинг 0,25%, 0,5%, 1%, 2% ли эритмалари Тримекаин 2,5 г, 5 г, 10 г, 20 г Натрий хлорид 9 г Инъекция учун сув 1 л гача 30 120°С 8 дақ. 38. «Трисоль» эритмаси Калий хлорид 1 г Натрий хлорид 5 г Натрий гидрокарбонат 4 г Инъекция учун сув 1 л гача 30 120°С 8 дақ. 39. Фурацилиннинг 0,02% ли эритмаси Фурацилин 0,2 г Инъекция учун сув 1 л гача 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 40. «Хлосоль» эритмаси Калий хлорид 1,5 г Натрий хлорид 4,75 г Натрий ацетат 3,6 г Инъекция учун сув 1 л гача 30 120°С 8 дақ. 41. Этакридин лактатнинг 0,1% ли эритмаси Этакридин лактат 1 г Инъекция учун сув 1 л гача 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 42. Эуфиллиннинг 2,4% ли эритмаси Эуфиллин 24 г Инъекция учун сув 1 л гача 2 Ёруғлик тушмайдиган жойда 100°С 30 дақ. 43. Атропин сульфатнинг 0,1% ли эритмаси Атропин сульфат 1 г 0,1 м хлорид кислотаси 10 мл Инъекция учун сув 1 л гача 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 44. Магний сульфатнинг 20%, 25% эритмалари Магний сульфат 200 г, 250 г Янги қайнатилган инъекция учун сув 1 л гача 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ.

Эритманинг ҳажми Ҳарорати о С Стериллаш вақти (дақиқа) 100 мл гача 120 8 101 мл дан 500 мл гача 120 Камида 12 501 дан 1000 мл гача 120 Камида 15

Янги туғилган чақалоқлар ва 1 ёшгача бўлган болаларга қўллаш учун мўлжалланган дори воситалари (эритмалар ва мойлар) 2-жадвал Т/р Эритманинг номи ва концентрацияси Яроқлилик муддати (кунлик) 25°С юқори бўлмаган хароратда Сақлаш шароитлари Стерилизация режимлари (вақти ва ҳарорати) Изоҳ 1 2 3 4 5 2.1. Ичиш учун мўлжалланган эритмалар 1. Тозаланган сув 30 120°С 8 дақ. 2. Глюкозанинг 5%, 10%, 25% ли эритмалари 30 120°С 8 дақ. Стабилизаторсиз тайёрланади 3. Глюкозанинг 5% — 100 мл эритмаси Аскорбин кислотаси 1 г 5 Ёруғлик тушмайдиган жойда 100°С 30 дақ. Янги қайнатилган тозаланган сувда тайёрланади. Қадоқлаш жараёнида эритма идишнинг юқори қисмигача тўлдирилади. 4. Глюкозанинг 10%, 20% — 100 мл эритмалари Глютамин кислотаси 1 г 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 5. Дибазолнинг 0,01% ли эритмаси 30 120°С 8 дақ. 6. Димедролнинг 0,02% ли эритмаси 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. Димедрол эритмаси фақат 0,02 концентрациясида ва 10 мл дан қадоқланади. Туғруқхона шароитида димедрол эритмаси қўлланилишида унинг, МНС таъсири ва интоксикацияни ривожланишини кучайтириш эҳтимоли юқорилиги инобатга олинади. 7. Калий ацетатнинг 0,5% ли эритмаси 30 120°С 8 дақ. 8. Калий йодиднинг 0,5% ли эритмаси 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. Эритма қадоқланишида 20 мл дан ошмаслиги лозим . 9. Кальций глюконатнинг 1%, 3%, 5% ли эритмалари 7 120°С 8 дақ. Қайноқ сувда эритилади. 10. Кальций лактатнинг 3% 5% ли эритмалари 30 120°С 8 дақ. Дори воситасини намлик даражаси ҳисобга олиб тайёрланади. 11. Кальций хлориднинг 3% ли эритмаси 30 120°С 8 дақ. Эритмалар тайёрланишида 10-50 % концентрациядан фойдаланиш мақсадга мувофиқ. 12. Аскорбин кислотасининг 1% ли эритмаси 5 Ёруғлик тушмайдиган жойда 100°С 30 дақ. Янги қайнатилган тозаланган сувда тайёрланади. Қадоқлаш жараёнида эритма идишнинг юқори қисмигача тўлдирилади. 13. Глютамин кислотасининг 1% ли эритмаси 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 14. Никотин кислотасининг 0,05% ли эритмаси 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 15. Хлорид кислотасининг 1% ли эритмаси 30 120°С 8 дақ. Хлорид кислотасининг барча концентрациясидаги эритмалари 8,2-8,4% суюлтирилган хлорид кислотасидан тайёрланади. У ҳолда эритманинг концентрацияси 100 % деб ҳисобланади. 16. Кофеин натрий бензоатнинг 1% ли эритмаси 30 120°С 8 дақ. 17. Эритма: Кофеин натрий бензоат 0,25 г ёки 0,5 г. Натрий бромид 0,5 г ёки 1 г Тозаланган сув 100 мл гача 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 18. Эритма:Лимон кислотаси 1 г, Натрий гидроцитрат 5г, Тозаланган сув 100 мл гача 30 120°С 8 дақ. 19. Магний сульфатнинг 5%, 10% ли эритмалари 30 120°С 8 дақ. 20. Натрий бромиднинг 1% ли эритмаси 30 120°С 8 дақ. 21. Натрий хлориднинг 0,9% ли эритмаси 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 22. Эритма: Новокаин 0,5 г, 0,1 м Хлорид кислота эритмасининг - 0,3 мл, Тозаланган сув 100 мл гача 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 23. Пиридоксин гидрохлориднинг 0,2% ли эритмаси 30 120°С 24. Эуфиллиннинг 0,05%, 0,5% ли эритмалари 15 120°С 8 дақ. 2.2. Суюқ эритмалар ва сиртқи ишлатилиш учун мўлжалланган мойлар 25. Бриллиант кўкининг 1% спиртли эритмаси 2 йил Очилган флакон белгиланган яроқлилик муддатигача ишлатилади. 26. Калий перманганатнинг 5% ли эритмаси 2 Ёруғлик тушмайдиган жойда Асептик шароитда тайёрланади Эритма стерилланган тозаланган сувда тайёрланади ва стерилланган идишларга қўйилади. 27. Колларголнинг 2% ли эритмаси 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда Асептик шароитда тайёрланади Эритма стерилланган тозаланган сувда тайёрланади ва стерилланган идишларга қўйилади. 28. Натрия тетраборатнинг 10% глицеринли эритмаси 30 120°С 8 дақ. 29. Перекис водороднинг 3% ли эритмаси 15 Ёруғлик тушмайдиган жойда Асептик шароитда тайёрланади Эритма стерилланган тозаланган сувда тайёрланади ва стерилланган идишларга қўйилади.Полиэтилен қопқоқлар билан бураб ёпиладиган қопқоқлар билан беркитилади 30. Фурацилин 0,02 г, Натрий хлорид 0,9 % ёки 10% эритмалари 100 мл гача 30 120°С 30 дақ. 31. Этакридин лактатнинг 0,1% ли эритмаси 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 30 дақ. 32. Шафтоли мойи 30 Салқин ва ёруғлик тушмайдиган жойда 180°С 30 дақ. Мой 50 мл ҳажмдаги қон учун мўлжалланган шиша идишларга стерилланади, ИР-21 маркали резина қопқоқлар билан сиқиб беркитилади. 25 П маркали резина қопқоқлар (қизил рангдаги) тавсия этилмайди. 33. Зайтун мойи 30 Салқин ва ёруғлик тушмайдиган жойда 180°С-30 дақ. 34. Кунгабоқар мойи 30 Салқин ва ёруғлик тушмайдиган жойда 180°С- 30 дақ. 35. Вазелин мойи 30 Салқин ва ёруғлик тушмайдиган жойда 2.3. Кукунлар 36. Димедрол 0,005 г, Сахароза 0,2 г 30 Махсус қоғозларда (вощанных) ва қоғоз қутиларида қуруқ ва ёруғлик тушмайдиган жойда сақланади Асептик шароитида тайёрланади 37. Эуфиллин 0,003 г, Сахароза 0,2 г 20 Асептик шароитида тайёрланади Эуфиллин қўшилган кукунларга сахарозани глюкозага алмаштириш тақиқланади

Кўз томчилари ва офталмологик эритмалар, кўз томчиларини тайёрлашда қўлланиладиган концентратлар, кўз суртмалари 3-жадвал Т/р Номи Яроқлилик муддати (кунлик) Сақлаш шароитлари Стерилизация режимлари (вақти ва ҳарорати) Изоҳ 25°С дан юқори бўлмаган ҳарорат-да 3 — 5°С ҳарорат-да 1 2 3 4 5 6 3.1. Кўз томчилари ва офталмологик эритмалар 1. Атропин сульфатнинг 0,25%, 0,5%, 1% ли эритмалари Таркиби: Атропин сульфат 0,025 г, 0,05 г, 0,1 г, Натрий хлорид 0,088 г, 0,085 г, 0,08 г, Тозаланган сув 10 мл гача 30 100°С 30 дақ. 2. Гоматропин гидробромиднинг 0,5%, 1% ли эритмалари Таркиби: Гоматропин гидробромид 0,05 г, 0,1 г, Натрий хлорид 0,082 г, 0,074 г Тозаланган сув 10 мл 30 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 3. Дикаиннинг 0,25%, 0,5%, 1% ли эритмалари Таркиби: Дикаин 0,025 г, 0,05 г, 0,1 г, Натрий хлорид 0,085 г, 0,081 г, 0,072 г Тозаланган сув 10 мл 30 100°С 30 дақ. 4. Дикаиннинг 0,5%, 1%, 2%, 3% ли эритмалари Таркиби: Дикаин 0,05 г, 0,1 г, 0,2 г, 0,3 г, Натрий хлорид 0,081 г, 0,072 г, 0,053 г, 0,035 г, Натрий тиосульфат 0,005 г, Тозаланган сув 10 мл гача 120 0,5%-90 1%-30 120°С 8 дақ. Дикаин эритмаси 0,5% стабилизаторсиз тайёрланади. Дикаин эритмасини 2% и 3% музлаткичда сақлаш мумкин эмас 5. Дикаин 0,05 г, Рух сульфат 0,05 г, Бор кислотасининг 2%-10 мл эритмаси 30 30 120°С 8 дақ. 6. Дикаин 0,05 г, Рух сульфат 0,05 г, Резорцин 0,05 г, Бор кислотасининг 2% — 10 мл эритмаси 30 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. Резорцинни дикаин, бор кислотаси, цинк сульфат қўшилган эритмасига Стерилизация қилиниб, совутилгандан сўнг асептик шароитида резорцин қўшилади 7. Димедрол 0,02 г, Бор кислотасининг 2% — 10 мл эритмаси 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 8. Калий йодиднинг 3% ли эритмаси 30 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 9. Кальций хлориднинг 3% ли эритмаси 30 120°С 8 дақ. 10. Аскорбин кислотаси 0,02 г, Натрий хлорид 0,086 г, Янги қайнатилган тозаланган сувда 10 мл 2 7 Ёруғлик тушмайдиган жойда 100°С 30 дақ. 11. Колларголнинг 2%, 3% ли эритмалари Таркиби: Колларгол 0,2 г,0,3 г, Тозаланган сув 10 мл 30 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда Асептик шароитида Эритмани чўкмалардан тозаланган қоғоз фильтр орқали фильтрлаш мумкин 12. Левомицетин 0,2% ли эритмаси Таркиби: Левомицетин 0,02 г. Натрий хлорид 0,09 г. Тозаланган сув 10 мл 7 7 Ёруғлик тушмайдиган жойда 100°С 30 дақ. 13. Левомицетин 0,01 г. Бор кислотасининг 2% эритмаси — 10 мл 7 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 100°С 30 дақ. 14. Левомицетин 0,02 г. Рух сульфат 0,03 г. Резорцин 0,05 г; Бор кислотасининг 2% — 10 мл эритмаси 15 Ёруғлик тушмайдиган жойда 100°С 30 дақ. Левомецитин, бор кислотаси ва рух сульфат сақловчи эритма стерилизация қилиниб, совитилгандан сўнг, асептик шароитида резорцин қўшилади 15. Мезотон 0,02 г. Бор кислотасининг 2% — 10 мл эритмаси 7 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 16. Мезатоннинг 1%, 2% ли эритмалари Таркиби: Мезатон 0,1 г, 0,2 г. Натрий хлорид 0,062 г, 0,034 г. Тозаланган сув 10 мл 7 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 17. Мезатоннинг 1% ли эритмаси Таркиби: Мезатон 0,1 г. Натрий хлорид 0,056 г. Натрий метабисульфит 0,01 г. Тозаланган сув 10 мл 30 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 18. Натрий гидрокарбонат 0,05 г. Натрий тетраборат 0,05 г. Натрий хлорид 0,04 г. Тозаланган сув 10 мл 30 30 120°С 8 дақ. 19. Натрий йодиднинг 3% ли эритмаси 30 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 100°С 30 дақ. 20. Натрий йодид 0,4 г. Кальций хлорид 0,4 г. Тозаланган сув 10 мл 30 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 100°С 30 дақ. 21. Новокаиннинг 1% ли эритмаси Таркиби: Новокаин 0,1 г. Натрий хлорид 0,072 г. Тозаланган сув 10 мл 30 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 100°С 30 дақ. 22. Новокаин 0,05 г. Рух сульфат 0,02 г. Резорцин 0,1 г. Бор кислотасининг 1% — 10 мл эритмаси 10 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 100°С 30 дақ. Новокаин, бор кислотаси ва рух сульфат сақловчи эритма стерилизация қилиниб, совитилгандан сўнг, асептик шароитида резорцин қўшилади 23. Новокаин 0,05 г. Рух сульфат 0,02. Резорцин 0,1 г. Бор кислотаси 0,1 г. Адреналин гидрохлориднинг 0,1% ли эритмаси — 10 томчи. Тозаланган сув 10 мл 10 20 Ёруғлик тушмайдиган жойда 100°С 30 дақ. Новокаин, бор кислотаси ва рух сульфат сақловчи эритма стерилизация қилиниб, совитилгандан сўнг, асептик шароитида резорцин қўшилади 24. Пилокарпин гидрохлориднинг 1%, 2%, 4%, 6% ли эритмалари Таркиби: Пилокарпин гидрохлорид 0,1 г, 0,2 г, 0,4 г, 0,6 г. Натрий хлорид 0,068 г, 0,046 г. Тозаланган сув 10 мл 30 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 25. Пилокарпин гидрохлорид 0,1 г. Бор кислотасининг 2% эритмаси — 10 мл 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 26. Пилокарпин гидрохлорид 0,1 г. Адреналин гидрохлориднинг 0,1% — 10 мл эритмаси 30 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 27. Рибофлавиннинг 0,02% ли эритмаси Таркиби: Рибофлавин 0,002 г. Натрий хлорид 0,09 г. Тозаланган сув 10 мл 90 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 28. Рибофлавин 0,001 г. Аскорбин кислотаси 0,03 г. Бор кислотаси 0,2 г. Янги қайнатилган тозаланган сув 10 мл 2 7 Ёруғлик тушмайдиган жойда 100°С 30 дақ. 29. Рибофлавин 0,002 г. Аскорбин кислотаси 0,02 г. Глюкоза 0,2 г. Натрий хлорид 0,05 г. Янги қайнатилган тозаланган сув 10 мл 2 7 Ёруғлик тушмайдиган жойда 100°С 30 дақ. 30. Рибофлавин 0,002 г. Натрий хлорид 0,09 г. Цитралнинг 0,01% ли эритмаси — 10 мл 2 5 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. Рибофлавин, натрий хлорид сақловчи эритма стерилизация қилиниб, совутилгандан сўнг, асептик шароитида цитрал эритмаси қўшилади 31. Рибофлавин 0,002 г. Калий йодид 0,2 г. Глюкоза 0,2 г. Трилон Б 0,003 г. Тозаланган сув 10 мл 30 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 100°С 30 дақ. 32. Рибофлавин 0,002 г. Калий йодид 0,2 г. Глюкоза 0,2 г. Трилон Б 0,003 г. Метилцеллюлозанинг 1% ли эритмаси- 10 мл 30 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 100°С 30 дақ. 33. Рибофлавин 0,002 г. Аскорбин кислотаси 0,02 г. Глюкоза 0,2 г. Натрий метабисульфит 0,03 г. Трилон Б 0,003 г. Тозаланган сув 10 мл 7 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 100°С 30 дақ. 34. Рибофлавин 0,002 г. Аскорбин кислотаси 0,02 г. Глюкоза 0,2 г. Натрий метабисульфит 0,01 г. Трилон Б 0,003 г. Метилцеллюлозанинг 1% ли эритмаси- 10 мл 7 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 100°С 30 дақ. 35. Скополамин гидробромиднинг 0,1%, 0,25% ли эритмалари Таркиби: Скополамин гидробромид 0,01 г, 0,025 г. Натрий хлорид 0,09 г, 0,087 г. Тозаланган сув 10 мл 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 100°С 30 дақ. 36. Сульфацил-натрий эритмаси Таркиби: 20% ли Сульфацил-натрий- 2 г. Натрий метабисульфит 0,05 г. 0,1 м Натрий ишқори эритмаси 0,18 мл Тозаланган сув 10 мл гача 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 100°С 30 дақ. 37. Сульфацил-натрийнинг 10%, 20%, 30% ли эритмалари Таркиби: Сульфацил-натрий 1 г, 2 г, 3 г. Натрий тиосульфат 0,015 г. Хлорид кислота эритмаси 1 м — 0,035 мл. Тозаланган сув 10 мл гача 30 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. Эритмани янги туғилган чақалоқлар кўзига инстиллация учун қўллаш мумкин 38. Физостигмин салицилатнинг 0,25% ли эритмаси Таркиби: Физостигмин салицилат 0,025 г. Никотин кислотаси 0,003 г. Натрий метабисульфит 0,003 г. Натрий хлорид 0,08 г. Тозаланган сув 10 мл гача 30 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 39. Фурацилиннинг 0,02% ли эритмаси Таркиби: Фурацилин 0,002 г. Натрий хлорид 0,085 г. Тозаланган сув 10 мл гача 30 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 40. Рух сульфат 0,025 г. Бор кислотасининг 2% ли эритмаси- 10 мл 30 120°С 8 дақ. 41. Рух сульфат 0,03 г. Новокаин 0,1 г. Бор кислотасининг 2% ли эритмаси- 10 мл 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 100°С 30 дақ. 42. Рух сульфат 0,025 г. Димедрол 0,03 г. Бор кислотасининг 2% ли эритмаси — 10 мл 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 100°С 30 дақ. 43. Цитралнинг 0,01% ли эритмаси — 10 мл. Натрий хлорид 0,09 г 2 5 Ёруғлик тушмайдиган жойда Натрий хлориднинг 0, 9% стерил эритмасида асептик шароитда тайёрланди 44. Офтальмологик тузли эритма. Таркиби: Натрий хлорид 5,30 г, Калий хлорид 0,75 г; Кальций хлорид (сувсиз) 0,48 г. Натрий ацетат (сувсиз) 3,90 г. Глюкоза (сувсиз) 0,80 г. Суюлтирилган хлорид кислотаси (8%) 0,05 мл. Тозаланган сув 1 литргача 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. Кўзнинг микрохирургик операцияларда қўлланилади 45. Тузли офтальмологик эритмаси ( магний хлорид билан). Таркиби: Натрий хлорид 5,30 г. Калий хлорид 0,75 г. Кальций хлорид (сувсиз) 0,48 г, Натрий ацетат (сувсиз) 3,90 г. Глюкоза (сувсиз ) 0,80 г. Магний хлорид (сувсиз) 0,30 г. Суюлтирилган хлорид кислотаси (8%) 0,05 мл. Тозаланган сув 1 литргача 30 120°С 8 дақ. Кўз микрохирургик операцияларда ишлатилади 3.2 . Кўз томчиларини тайёрлашда қўлланиладиган концентратлар 46. Калий йодиднинг 20% ли эритмаси 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 47. Аскорбин кислотасининг 2%, 5%, 10% ли эритмалари 5 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 100°С 30 дақ. Янги қайнатилган тозаланган сувда тайёрланади. Қадоқлаш жараёнида эритма идишнинг юқори қисмигача тўлдирилади. 48. Бор кислотасининг 4% ли эритмаси 30 120°С 8 дақ. 49. Натрий тиосульфатнинг 1% ли эритмаси 30 100°С 30 дақ. 50. Рибофлавиннинг 0,02% ли эритмаси 90 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 120°С 8 дақ. 51. Рибофлавин 0,02 г. Аскорбин кислотаси 2 г ёки 10 г. Янги қайнатилган тозаланган сув 100 мл гача 5 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 100°С 30 дақ. Янги қайнатилган тозаланган сувда тайёрланади. Қадоқлаш жараёнида эритма идишнинг юқори қисмигача тўлдирилади. 52. Рибофлавин 0,02 г, Борат кислотаси 4 г. Тозаланган сув 100 мл гача 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 100°С 30 дақ. 53. Рибофлавин 0,02 г, Никотин кислотаси 0,1 г. Тозаланган сув 100 мл гача 30 100°С 30 дақ. 54. Рух сульфатнинг 1%, 2% ли эритмаси 30 120°С 8 дақ. 55. Цитралнинг 0,02% ли эритмаси 2 Ёруғлик тушмайдиган жойда Асептик шароитда стерилланган, тозаланган сувда тайёрланади 3.3. Кўз суртмалари 56. Кўз суртмалари учун асос * 100 г Таркиби: Ланолин сувсиз 10 г. Вазелин кўз суртмалар учун 90 г. 2 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 57. Пилокарпин суртмаси 1%. 2%. Таркиби: Пилокарпин гидрохлорид 0,1 г. 0,2 г. Кўз суртма асоси 10 г. 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда Асептик шароитда тайёрланади 58. Тиамин суртмаси 0,5% , 1%. Таркиби: Тиамин бромид 0,05, 0,1 г. Кўз суртма асоси 10 г. 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда Асептик шароитда тайёрланади 59. Танин суртмаси 1%, 5% 20 Асептик шароитда тайёрланади Танинни оз миқдордаги сувда эритилади ва стерил асос (вазелин) билан аралаштирилади

Бошқа турдаги дори воситалари 4-жадвал Т/р Дори воситасининг номи Яроқлилик муддати (кунлик) Сақлаш шароитлари Стерили- зация режимлари (ҳарорати, вақти) Изоҳ 25°С дан юқори бўлмаган ҳароратда 3 — 5°С ҳарорат-да 1 2 3 4 5 6 4.1. Микстуралар ва ичиш учун мўлжалланган суюқ эритмалар 1. Микстура Таркиби: Валерианна илдизи ва илдизпояси 10 г Ялпиз барглари 4 г — 200 мл, Натрий бромид 3 г, Кофеин натрий бензоат. 0,4 г, Магний сульфат 0,8 г 10 Ёруғлик тушмайдиган жойда 2. Термопсис ўти дамламаси 0,6 г — 200 мл Натрий гидрокарбонат ва Натрий бензоат 4 г дан 10 Ёруғлик тушмайдиган жойда 3. Хлорид кислотанинг 1% — 100 мл. эритмаси Пепсин 2 г 10 Ёруғлик тушмайдиган жойда 4. Хлорид кислотанинг 1 %, 2% ли эритмалари 10 5. Калий йодиднинг 0,25% ли эритмаси 10 Қўнғир шиша идишда, ёруғлик тушмайдиган жойда 6. Новокаиннинг 0,25%, 0,5% ли эритмалари 10 Қўнғир шиша идишда, ёруғлик тушмайдиган жойда 7. Магния сульфатнинг 10%, 25%, 33%, 50% ли эритмалари 15 8. Кальция хлориднинг 5%, 10% ли эритмалари 10 9. Рингер эритмаси Таркиби: Натрий хлорид 0,9 г, Натрий идрокарбанат Калий хлорид ва Кальций хлорид 0,02 г дан. Тозаланган сув 100 мл гача 5 10 10. Ялпизли сув (мятная вода) 15 — 20 11. Укропли сув 30 4.2. Микстура ва суюқликлар тайёрлаш учун концентратлар 12. Аммоний хлориднинг 20% ли эритмаси 15 13. Гексаметилентетраминнинг 10%, 20%, 40% ли эритмалари 20 14. Глюкозанинг 10%, 50% ли эритмалари 4 10 15. Калий бромиднинг 20% ли эритмаси 20 Ёруғлик тушмайдиган жойда 16. Калий йодиднинг 20% ли эритмаси 15 Ёруғлик тушмайдиган жойда 17. Кальций хлориднинг 20 % ли эритмаси 10 18. Кальций хлориднинг 50 % ли эритмаси 30 19. Хлорид кислотасининг 10% ли эритмаси 30 20. Кофеин натрий бензоатнинг 5% ли эритмаси 7 15 21. Кофеина натрий бензоатнинг 20% ли эритмаси 20 22. Натрия бензоатнинг 10 % ли эритмаси 20 23. Натрий бромиднинг 20 % ли эритмаси 20 Ёруғлик тушмайдиган жойда 24. Натрий гидрокарбонатнинг 5 % ли эритмаси 4 10 Ёруғлик тушмайдиган жойда 25. Натрий салицилатнинг 40 % ли эритмаси 20 Ёруғлик тушмайдиган жойда 4.3. Сиртқи қўллаш учун суюқ дори воситалари ва бурун томчилари 26. Бор кислотасининг 2% — 10 мл эритмаси Адреналин гидрохлорид эритмаси 0,1% — 10 томчи 10 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 27. Колларголнинг 3% ли эритмаси 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 28. Протарголнинг 2% ли эритмаси 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 29. 0,25% Люголнинг глицеринли эритмаси Таркиби: Йод 0,25 г. Калий йодид 0,5 г. Глицерин 98,5 г. Тозаланган сув 0,75 мл 30 Қўнғир шиша идишда, ёруғлик тушмайдиган жойда 30. 20 % Натрий тетраборатнинг глицеринли эритмаси Таркиби: Натрий тетраборат 20 г. Глицерин 80 г 30 31. Водород пероксиднинг 3% ли эритмаси Водород пероксид (27,5 — 40%) — 7,5 дан 11 гача (6,8 — 9,9 мл) Водород пероксиднинг соф миқдори эътиборга олинади. Натрий бензоат 0,05 г. Тозаланган сув 100 мл гача 2 йил Салқин ва ёруғлик тушмайдиган жойда 32. Фурацилиннинг 0,02% ли эритмаси 20 Ёруғлик тушмайдиган жойда 4. 4.Сиртқи қўллаш учун мўлжалланган эритмалар, бурун томчилари, кукунлар ва суртмаларни тайёрлаш учун ярим тайёр маҳсулотлар 33. Димедролнинг 1% ли эритмаси 20 Ёруғлик тушмайдиган жойда 34. Бор кислотасининг 2% ли эритмаси 15 30 35. Натрий тиосульфатнинг 60 % ли эритмаси 15 36. Натрий хлориднинг 0,9 % ли эритмаси 7 15 37. Этакридин лактатнинг 0,2%, 0,1%, 0,05%, 0,02% ли эритмалари 15 38. Рух оксиди ва Талк тенг миқдорда 30 39. Ксероформ сепиладиган кукуни (присыпка) (чақалоқлар учун ) 15 Асептик шароитда тайёрланади 180°С 30 мин. Сепиладиган кукун сақланадиган идишлар оғзи очиқ ҳолда хаво стерилизаторларида стерилизация қилинади, Асептик шароитда шиша идишларга стерил тиқинлар билан беркитилади. 40. Фурацилиннинг 0,2 % ли суртмаси Таркиби: Фурацилин 0,2 г. Вазелин мойи 0,6 г .Вазелин 99,2 г 2 30 Ёруғлик тушмайдиган жойда 41. Ланолин сувли, Вазелин тенг миқдорда Таркиби: Ланолин (сувсиз) 168 г, Вазелин 240 г. Тозаланган сув 72 мл 15 Ёруғлик тушмайдиган жойда 42. Ланолин сувли . Таркиби: Ланолин сувсиз 70 г. Тозаланган сув 30 г 15 Ёруғлик тушмайдиган жойда 43. Ланолин сувсиз, Кунгабоқар мойи Тозаланган сув тенг миқдорда 5 Ёруғлик тушмайдиган жойда

Дори воситаларини ва тиббий жиҳозларни тайёрлаш, сақлаш, уларнинг сифатини назорат қилиш ҳамда уларни расмийлаштириш тартиби тўғрисидаги низомга 2-ИЛОВА

Дорихоналарида дори воситаларини тайёрлашда йўл қўйилиши мумкин бўлган оғиш

рН кўрсаткични аниқлаш 1-жадвал Аниқлаш усули рН бирликларини аниқланишида йўл қўйиладиган оғишнинг энг юқори меъёри рН 1-2 оралиғида рН 0,3 — 0,7 оралиғида Потенциометрик усули 0,6 0,05 Индикатор қоғози билан 1 0,3

Оғирлик-ҳажм усулида тайёрланадиган суюқ дори воситалари таркибидаги алоҳида ўлчаб олинган қуруқ дори моддаларининг оғирлигида йўл қўйилиши мумкин бўлган оғиш меъёрлари 2-жадвал Кўрсатилган оғирлиги, г Оғиш меъёри, % 0,02 гача ± 20 0,02 дан 0,1 гача ± 15 0,1 дан 0,2 гача ± 10 0,2 дан 0,5 гача ± 8 0,5 дан 0,8 гача ± 7 0,8 дан 1,0 гача ± 6 1,0 дан 2,0 гача ± 5 2,0 дан 5,0 гача ± 4 5,0 дан юқори ± 3

Оғирлик усули билан тайёрланадиган суюқ дори турларининг умумий оғирлигида йўл қўйилиши мумкин бўлган оғиш меъёрлари 3-жадвал Кўрсатилган оғирлиги, г Оғиш меъёри, % 10,0 гача ± 10 10,0 дан 20,0 гача ± 8 20,0 дан 50,0 гача ± 5 50,0 дан 150,0 гача ± 3 150,0 дан 200,0 гача ± 2 200,0 дан юқори ± 1

Оғирлик усулида тайёрланадиган суюқ дори турлари ва суртмалар таркибидаги алоҳида ўлчаб олинган қуруқ дори моддаларининг оғирлигида йўл қўйилиши мумкин бўлган оғиш меъёрлари 4-жадвал Кўрсатилган оғирлиги, г Оғиш меъёри, % 0,1 гача ± 20 0,1 дан 0,2 гача ± 15 0,2 дан 0,3 гача ± 12 0,3 дан 0,5 гача ± 10 0,5 дан 0,8 гача ± 8 0,8 дан 1,0 гача ± 7 1,0 дан 2,0 гача ± 6 2,0 дан 10,0 гача ± 5 10,0 дан юқори ± 3

Оғирлик-ҳажм усули билан суюқ дори турларини тайёрланганда уларнинг умумий ҳажмида йўл қўйилиши мумкин бўлган оғиш меъёрлари 5-жадвал Кўрсатилган ҳажми, мл Оғиш меъёри, % 10 гача ± 10 10 дан 20 гача ± 8 20 дан 50 гача ± 4 50 дан 150 гача ± 3 150 дан 200 гача ± 2 200 дан юқори ± 1

Концентрланган эритмаларда йўл қўйилиши мумкин бўлган оғиш меъёрлари 6-жадвал Дори воситалари таркиби (%) Оғиш меъёри (белгиланган % дан) 20 % гача ± 2% кўп эмас 20 % дан юқори ± 1% кўп эмас

Суртмаларнинг умумий оғирлигида йўл қўйилиши мумкин бўлган оғиш меъёрлари 7-жадвал Кўрсатилган оғирлиги, г Оғиш меъёри, % 5,0 гача ± 15 5,0 дан 10,0 гача ± 10 10,0 дан 20,0 гача ± 8 20,0 дан 30,0 гача ± 7 30,0 дан 50,0 гача ± 5 50,0 дан 100,0 гача ± 3 100,0 дан юқори ± 2

Кукун дори моддаларнинг алоҳида ўлчаб олинган оғирлигида йўл қўйилиши мумкин бўлган оғиш меъёрлари 8-жадвал Кўрсатилган оғирлиги, г Оғиш меъёри, % 0,1 гача ± 15 0,1 дан 0,3 гача ± 10 0,3 дан 1,0 гача ± 5 1,0 дан 10,0 гача ± 3 10,0 дан 100,0 гача ± 3 100,0 дан 250,0 гача ± 2 250,0 дан юқори ± 0,3

Дори воситаларини ва тиббий жиҳозларни тайёрлаш, сақлаш, уларнинг сифатини назорат қилиш ҳамда уларни расмийлаштириш тартиби тўғрисидаги низомга 3-ИЛОВА

Суюқ дори воситалари ва ёрдамчи моддаларнинг зичлик

Т/р Дори воситасининг номи Зичлиги, г/см 3 (г/мл) 1. Бензилбензоат 1,048 2. Валидол 0,894 — 0,907 3. Винилин (Шостаковский бальзами) 0,903 — 0,921 4. Глицерин 1,223 — 1,233 5. Қайин қатрони (дёготь) 0,925 — 0,950 6. Димексид 1,101 7. Буров суюқлиги 1,036 — 1,040 8. Суюлтирилган хлорид кислота (8,2 — 8,4%) 1,038 — 1,039 9. Хлорид кислотаси (24,8 — 25,2%) 1,122 — 1,124 10. Суюлтирилган сирка кис-си (29,5-30,5%) 1,038 — 1,039 11. Сирка кислотаси (98%) 1,055 12. Вазелин мойи 0,875 — 0,890 13. Канакунжут мойи (касторовое масло) 0,948 — 0,968 14. Бодом мойи (миндальное масло) 0,913 — 0,918 15. Қалампирялпиз мойи (масло мяты перечной) 0,900 — 0,910 16. Шафтоли мойи (персиковое масло) 0,914 — 0,920 17. Кунгабоқар мойи (подсолнечное масло) 0,920 — 0,930 18. Тозаланган терпентин мойи (скипидар) 0,855 — 0,863 19. Эвкалипт мойи 0,910 — 0,930 20. Метилсалицилат 1,178 — 1,185 21. Валериана настойкаси 0,920 22. Далачой (Зверобой) настойкаси 0,970 23. Марваридгул (Ландыш) настойкаси 0,910 24. Аччиқ қалампир (струч. перец) настойкаси 0,858 25. Эрмон ўти (Полынь) настойкаси 0,910 26. Арслонқуйруқ (Пустырник) настойкаси 0,910 27. Эвкалипт настойкаси 0,910 28. Новшадил арпабодиён (Нашатырно-анисов.) томчиси 0,875 29. Пергидроль (27,5 — 30,0%) 1,096 — 1,105 30. Полиэтиленгликоль 400 (полиэтиленоксид) 1,125 31. Аммиак суюқлиги (9,5 — 10,5%) 0,956 — 0,959 32. Қўрғошин ацетатнинг (Ацетат свинца основной) суюқлиги 1,223 — 1,228 33. Треска балиғининг мойи 0,917 — 0,927 34. Шакар қиёми (сироп) 1,301 — 1,313 35. Гулхайри (Алтей) қиёми 1,322 — 1,327 36. Камфора спирти 10% 0,884 — 0,888 37. Этил спирти 40% 0,949 — 0,9512 38. Этил спирти 70% 0,885 — 0,887 39. Этил спирти 90% 0,827 — 0,831 40. Этил спирти 95% 0,809 — 0,813 41. Формалин 1,078 — 1,093 42. Хлороформ 1,474 — 1,483 43. Тиббиёт эфири 0,714 — 0,717

Дори воситаларини ва тиббий жиҳозларни тайёрлаш, сақлаш, уларнинг сифатини назорат қилиш ҳамда уларни расмийлаштириш тартиби тўғрисидаги низомга 4-ИЛОВА

Дори воситаларининг ҳажм ошиш

Т/р Дори воситасининг номи Сувли эритмалар, мл/г Спиртли эритмалар Сувли суспензиялар, мл/г мл/г спиртнинг концентрацияси, % 1. Амизил 0,80 0,89 70 2. Аминокапрон кислотаси 0,79 3. Аммоний хлорид 0,72 4. Ацетилсалицил кислота 0,72 90 5. Анальгин 0,68 0,67 30 6. Анестезин 0,85 70, 90, 96 7. Антипирин 0,85 0,88 70 8. Аскорбин кислотаси 0,61 9. Барбамил 0,76 10. Барбитал 0,77 70 11. Барбитал-натрий 0,64 12. Бензилпенициллин натрийли тузи 0,68 13. Борат кислота 0,68 0,65 70, 90, 96 14. Бромкамфора 0,80 70 15. Висмут гидроксинитрат 0,19 16. Гексаметилентетрамин 0,78 0,79 70,90 17. Глюкоза (сувсиз) 0,64 18. Глюкоза (10% намлик билан) 0,69 19. Глютамин кислотаси 0,62 20. Дибазол 0,82 0,86 30 21. Дикаин 0,86 22. Димедрол 0,86 0,87 70, 90, 96 23. Желатин 0,75 24. Желатоза 0,73 25. Изониазид 0,72 26. Йод 0,22 70,90,96 27. Йод (калий йодид эритмасида ) 0,23 28. Калий бромид 0,27 0,36 70 29. Калий йодид 0,25 30. Калий перманганат 0,36 31. Калий хлорид 0,37 32. Кальций глицерофосфат 0,46 33. Кальций глюконат 0,50 34. Кальций лактат 0,67 35. Кальций карбонат 0,38 36. Кальций хлорид 0,58 37. Камфора 1,03 70, 90, 96 38. Карбамид 0,73 39. Колларгол 0,61 40. Крахмал 0,68 0,67 41. Кофеин-натрий бензоат 0,65 42. Кумуш ацетат 0,18 43. Левомицетин 0,66 70, 90, 96 44. Лимон кислотаси 0,62 45. Магний сульфат 0,50 46. Магний оксид 0,34 47. Мезатон 0,77 48. Ментол 1,10 70, 90, 96 49. Метилурацил 0,69 * 50. Метилцеллюлоза 0,61 51. Натрий ацетат 0,71 52. Натрий ацетат (сувсиз) 0,52 53. Натрий бензоат 0,60 54. Натрий бромид 0,26 0,30 70 55. Натрий йодид 0,38 56. Натрий гидрокарбонат 0,30 57. Натрий гидроцитрат 0,46 58. Натрий нитрат 0,38 59. Натрий нитрит 0,37 60. Натрий нуклеинат 0,55 61. Натрий пара-аминосалицилат 0,64 62. Натрий салицилат 0,59 63. Натрий сульфат (крис.ҳолида) 0,53 64. Натрий тетраборат 0,47 65. Натрий тиосульфат 0,51 66. Натрий хлорид 0,33 67. Натрий цитрат 0,48 68. Новокаин 0,81 0,81 70, 90 69. Новокаинамид 0,83 70. Норсульфазол 0,65 71. Норсульфазол-натрий 0,71 72. Олтингугурт 0,48 ** 73. Осарсол 0,59 74. Осарсол (натрий гидрокарбонат эритмасида) 75. Оқгил (белая глина) 0,39 76. Папаверин гидрохлорид 0,77 0,81 30 77. Пепсин 0,61 78. Пилокарпин гидрохлорид 0,77 79. Пиридоксин гидрохлорид 0,71 80. Поливинилпирролидон 0,81 81. Поливинил 0,77 82. Проторгол 0,64 83. Резорцин 0,79 0,77 70, 90, 96 84. Рух сульфат (кристалл ҳолида) 0,41 85. Рух оксиди 0,21 86. Салицил кислота 0,77 70, 90, 96 87. Сахароза 0,63 88. Спазмолитин 0,86 89. Стандарт қуруқ адонис экстракти (концентрати) 1:1 0,60 90. Стандарт қуруқ гулхайри экстракти (концентрати) 1:1 0,61 0,61 12 91. Стрептоцид 0,60 92. Стрептомицин сульфат 0,58 93. Эрувчан стрептоцид 0,54 94. Сульгин 0,65 95. Сульфадимезин 0,68 96. Сульфацил-натрий 0,62 0,65 70 97. Тальк 0,34 98. Танин 0,65 0,60 70,90,96 99. Тиамин бромид 0,61 100. Тримекаин 0,89 101. Тимол 1,01 70, 90, 96 102. Уросульфан 0,66 103. Кристал фенол 0,90 104. Фетанол 0,79 105. Фталазол 0,65 106. Хинин гидрохлорид 0,81 107. Хлоралгидрат 0,76 0,59 70,90,96 108. Хлорамин Б 0,61 109. Холин хлорид 0,89 110. Эритромицин 0,84 70 111. Этазол 0,65 112. Этазол натрий 0,66 113. Этилморфин гидрохлорид 0,76 114. Эуфиллин 0,70 0,71 12 115. Эфедрин гидрохлорид 0,84 116. Қўрғошин ацетат 0,30

Дори воситаларини ва тиббий жиҳозларни тайёрлаш, сақлаш, уларнинг сифатини назорат қилиш ҳамда уларни расмийлаштириш тартиби тўғрисидаги низомга 5-ИЛОВА

Дорихона муассасаларида бюретка ёрдамида ўлчаш учун тавсия этилган концентрланган эритма ва суюқ дори воситаларининг

Т/р Эритма ва суюқ дори воситасининг номи Концентрацияси, % Яроқлилик муддати (кунлик) 25°С 3 — 5°С 1. Аммоний хлорид 20 15 2. Барбитал-натрий 10 10 3. Гексаметилентетрамин * 10, 20, 40 4 10 4. Сувсиз глюкоза 5 2 5. Сувсиз глюкоза 10, 20 ,40, 50 4 10 6. Калий бромид * 20 20 7. Калий йодид * 20 15 8. Кальций хлорид 5, 10, 20 10 9. Кальций хлорид 50 30 10. Аскорбин кислотаси * 5 5 11. Хлорид кислотаси 10 (1 : 10) 30 12. Кофеин — натрий бензоати 5 7 15 13. Кофеин — натрий бензоати 20 20 14. Магний сульфат 10, 25, 50 15 15. Натрий бензоат 10 20 16. Натрий бромид * 20 20 17. Натрий гидрокарбонат 5 4 10 18. Натрий салицилат * 40 20 19. Хлоралгидрат * 10 5 20. Хлоралгидрат * 20 15 21. Валериана экстракти (концентрати) * 1:2 22. Адонис экстракти (концентрати) * 1:2 23. Арслонқуйруқ экстракти (концентрати) * 1:2 24. Тозаланган сув 3 25. Ялпизли сув (мятная вода) 15, 20 26. Укроп суви 30

1 литр концентрланган эритмани тайёрлаш учун айрим дори воситаларининг кўрсаткичлари Т/р Дори воситасининг номи Концентрацияси, % Зичлиги г/мл Миқдори дори воситаси (г) тозланган сув (мл) 1. Аммоний хлорид 20 1,055 200,0 855 2. Барбитал натрий 10 1,035 100,0 935 3. Гексаметилентетрамин 10 1,021 100,0 921 4. Гексаметилентетрамин 20 1,042 200,0 842 5. Гексаметилентетрамин 40 1,088 400,0 688 6. Глюкоза (сувсиз) 5 1,018 50,0 968 7. Глюкоза (сувсиз) 10 1,034 100,0 934 8. Глюкоза (сувсиз) 20 1,068 200,0 868 9. Глюкоза (сувсиз) 40 1,150 400,0 749 10. Глюкоза (сувсиз) 50 1,186 500,0 685 11. Калий бромид 20 1,144 200,0 944 12. Калий йодид 20 1,148 200,0 848 13. Кальций глюконат 10 1,044 100,0 944 14. Кальций хлорид 5 1,020 50,0 970 15. Кальций хлорид 10 1,041 100,0 941 16. Кальций хлорид 20 1,078 200,0 878 17. Кальций хлорид 50 1,207 500,0 707 18. Аскорбин кислотаси 5 1,018 50,0 968 19. Борат кислотаси 3 1,008 30,0 978 20. Борат кислотаси 4 1,010 40,0 970 21. Кофеин натрий бензоат 10 1,034 100,0 934 22. Кофеин натрий бензоат 20 1,073 200,0 873 23. Магний сульфат 10 1,048 100,0 948 24. Магний сульфат 20 1,093 200,0 893 25. Магний сульфат 25 1,116 250,0 866 26. Магний сульфат 50 1,221 500,0 721 27. Натрий бензоат 10 1,038 100,0 938 28. Натрий бромид 20 1,149 200,0 949 29. Натрий гидрокарбонат 5 1,033 50,0 988 30. Натрий салицилат 10 1,030 100,0 940 31. Натрий салицилат 20 1,083 200,0 883 32. Натрий салицилат 40 1,160 400,0 760 33. Сульфацил натрий 20 1,072 200,0 872 34. Сульфацил натрий 30 1,108 300,0 808 35. Хлоралгидрат 20 1,086 200,0 886

Дори воситаларини ва тиббий жиҳозларни тайёрлаш, сақлаш, уларнинг сифатини назорат қилиш ҳамда уларни расмийлаштириш тартиби тўғрисидаги низомга 6-ИЛОВА

Хушбўй сувлар тайёрланишида қўйиладиган талаблар

Т/р Таркиби Тайёрланиш услуби 1. Укроп суви 0,005% (сақланиши 30 кундан ошмаслиги керак) Арпабодиён мойи 0,05 г Тозаланган сув 1лгача Асептик шароитда белгиланган мой миқдори сув билан эригунга қадар 1 дақиқа давомида тўхтовсиз аралаштирилади. 2. Ялпиз суви 0,044% (сақланиши 15 кундан ошмаслиги керак) Қалампирялпиз мойи 0,44 г Тозаланган сув 1л гача

Дори воситаларини ва тиббий жиҳозларни тайёрлаш, сақлаш, уларнинг сифатини назорат қилиш ҳамда уларни расмийлаштириш тартиби тўғрисидаги низомга 7-ИЛОВА

СПИРТЛИ ЭРИТМАЛАР

Турли хил ҳажм концентрациядаги этил спиртининг (мл) 95% этил спиртининг қанча миқдорига (г) тўғри келиши (+20°С да) 1-жадвал Ҳажм 5 10 15 20 25 30 40 50 100 Спирт миқдори % ҳажмда 95 4,06 8,11 12,17 16,23 20,29 24,34 32,46 40,57 81,14 90 3,84 7,69 11,53 15,37 19,22 23,06 30,75 30,44 76,07 80 3,42 6,83 10,25 13,66 17,08 20,50 27,33 34,16 68,32 70 2,99 5,98 8,97 11,95 14,94 17,93 23,91 29,89 59,77 60 2,56 5,13 7,69 10,26 12,82 15,38 20,51 25,64 51,28 50 2,14 4,27 6,41 8,54 10,68 12,81 17,08 21,35 42,70 40 1,71 3,41 5,12 6,83 8,53 10,24 13,65 17,07 34,13 30 1,28 2,56 3,84 5,12 6,40 7,68 10,24 12,30 25,60 20 0,85 1,70 2,56 3,41 4,26 5,11 6,82 8,52 17,04

Турли хил ҳажм концентрациядаги этил спиртининг (мл) 96% этил спиртининг қанча миқдорига (г) тўғри келиши (+20°С да) 2 -жадвал Ҳажм 5 10 15 20 25 30 40 50 100 Спирт миқдори % ҳажмда 96 4,04 8,08 12,11 16,15 20,19 24,23 32,30 40,38 80,75 90 3,79 7,57 11,36 15,14 18,93 22,71 30,28 37,86 75,71 80 3,37 6,73 10,09 13,46 16,82 20,19 26,92 33,65 67,29 70 2,95 5,89 8,83 11,78 14,72 17,67 23,56 29,45 58,89 60 2,52 5,05 7,57 10,09 12,62 15,14 20,18 25,23 50,46 50 2,10 4,20 6,31 8,41 10,51 12,61 16,82 21,02 42,04 40 1,68 3,37 5,05 6,73 8,42 10,10 13,46 16,83 33,66 30 1,26 2,52 3,78 5,04 6,30 7,56 10,08 12,61 25,21 20 0,84 1,68 2,53 3,37 4,21 5,03 6,74 8,42 16,84

Стандарт спиртли эритмаларни тайёрлаш 3 -жадвал Т/р Спиртли эритмалар Таркиби 1. Бор кислотаси 3% Бор кислотаси 30 г, этил спирти 70 % 1000 мл гача 2. Салицил кислотаси 1% ва 2% Салицил кислотаси 10 г ёки 20 г, этил спирти 70 % 1000 мл гача 3. Левомицетин 0,25%; 1%; 3%; 5% Левомицетин 0,25; 1; 3 ёки 5 г, этил спирти 70 % 100 мл гача 4. Фурацилин 1:1500 (0,067%) Фурацилин 1 г, этил спирти 70 % 1500 млгача

96,1 — 96,7%% концентрацияли этил спиртидан 1 кг 30, 40, 50, 60, 70, 80, 90, 95, 96 концентрацияли этил спирти тайёрлаш учун керак бўладиган сув ва этил спиртининг (г) миқдори (20°С) 4 -жадвал Олинган спиртнинг қуввати, % 30% 40% 50% 60% 70% сув спирт сув спирт сув спирт сув спирт сув спирт 96,1 738 262 646 354 548 452 446 554 17 983 96,2 739 261 646 354 549 451 447 553 18 982 96.3 739 261 647 353 550 450 447 553 20 980 96.4 739 261 647 353 551 449 448 552 21 979 96,5 740 260 648 352 551 449 449 551 23 977 96,6 740 260 648 352 552 448 450 550 24 976 96,7 741 259 649 351 553 447 451 549 26 974 96,8 741 259 650 350 553 447 452 548 27 973 96,9 741 259 650 350 554 446 453 547 29 971

(4-жадвалнинг давоми) Олинган спиртнинг қуввати, % 80% 90% 95% 96% сув спирт сув спирт сув спирт сув спирт 96,1 336 664 218 782 88 912 2 998 96,2 337 663 219 781 90 910 3 997 96,3 338 662 221 779 91 909 5 995 96,4 339 661 222 778 93 907 7 994 96,5 340 660 222 777 94 906 8 992 96,6 341 659 224 776 96 904 9 991 96,7 342 658 225 775 97 903 11 989 96,8 343 657 226 773 98 902 12 988 96,9 344 656 228 772 100 900 14 986

Дори воситаларини ва тиббий жиҳозларни тайёрлаш, сақлаш, уларнинг сифатини назорат қилиш ҳамда уларни расмийлаштириш тартиби тўғрисидаги низомга 8-ИЛОВА

20 °С даги ± 5% оғиш меъёри билан 1 грамм ҳамда 1 миллилитрдаги томчилар миқдори, суюқ дори воситаларининг 1 томчисининг оғирлиги Т/р Суюқ дори воситалар номи Томчилар миқдори 1 томчи оғирлиги, мг 1 г да 1 мл да 1. Адонизид 35 34 29 2. Дўлананинг (боярышник) суюқ экстракти 53 52 19 3. Валериана настойкаси 56 51 18 4. Валидол 54 48 19 5. Тозаланган сув 20 20 50 6. Йоднинг 5% спиртли эритмаси 49 48 20 7. Белладонна настойкаси 46 44 22 8. Кордиамин 29 29 34 9. Марваридгул настойкаси 56 50 18 10. Қалампирялпиз мойи 51 47 20 11. Қалампирялпиз настойкаси 61 52 16 12. Эрмон ўти (полынь) настойкаси 56 51 18 13. Арслонқуйруқ настойкаси 56 51 18 14. Новшадил арпабодиён(нашатырно-анисовые) томчиси 56 49 18 15. Нитроглицериннинг 1% эритмаси 65 53 15 16. Ретинол ацетатнинг мойли эритмаси 45 41 22 17. Суюлтирилган хлорид кислотаси 20 21 50 18. Тиббиёт эфири 87 62 11

Дори воситаларини ва тиббий жиҳозларни тайёрлаш, сақлаш, уларнинг сифатини назорат қилиш ҳамда уларни расмийлаштириш тартиби тўғрисидаги низомга 9-ИЛОВА

Стерил эритмалар сифатини назорат қилишда қўлланиладиган назорат шартлари ва техникаси

1. Назоратни ўтказиш

1. Дорихоналарда тайёрланган стерил эритмалар механик аралашмалар йўқлиги жиҳатидан визуал назоратдан ўтказилади.

2. Механик аралашмалар деганда ҳаракатланадиган эримайдиган ёт моддалар назарда тутилади, эритмаларда тасодифий равишда учрайдиган газ кўпикчалари бундан мустасно.

3. Стерил эритмалар тайёрланиш жараёнида бирламчи ва иккиламчи назоратдан ўтказилади.

Бирламчи назорат эритма фильтрланганидан ва қадоқланганидан кейин амалга оширилади. Бунда эритма солинган ҳар бир шиша идиш (флакон) кўздан кечирилади.

Механик аралашмалар аниқланган тақдирда, эритма қайтадан фильтрланади, қайта кўздан кечирилади, маркаланади ва стерилизация қилинади.

4. Стерилизация босқичидан ўтган ёки стерил шароитларда тайёрланган эритмалар солинган шиша идишларнинг (флаконларнинг) барчаси уларни расмийлаштириш ва ўраб-жойлашдан олдин иккиламчи назоратдан ўтказилиши керак.

2. Назорат шартлари

5. Шиша идишларни (флаконларни) кўздан кечириш учун қуёш нурлари тўғридан-тўғри тушишидан сақланган, махсус жиҳозланган иш ўрни бўлиши керак. Ушбу жойда эритмаларни механик аралашмалар йўқлиги нуқтаи назаридан назорат қилиш ускунаси (УК-2) ёки бошқа ускуна ўрнатилади.

6. Нурнинг кўзга тушишини истисно этадиган тарзда ёритилган оқ-қора экрандан фойдаланишга йўл қўйилади.

7. Эритмаларни назорат қилиш 60 ваттли жилосиз электр лампа ёки 20 ваттли кундузги ёруғлик лампаси билан ёритилган қора ва оқ фонларда оддий кўз билан кўздан кечириш орқали амалга оширилади.

Рангли эритмалар учун тегишли бўлган 100 ва 30 ваттли лампалардан фойдаланилади.

8. Кўздан қаралаётган объектгача бўлган масофаси 25 см бўлиши, нур йўналишига нисбатан кўздан кечириш оптик ўқининг бурчаги масофаси 90 см атрофида бўлиши керак.

Кўриш чизиғи бош вертикал ҳолатда бўлганида пастга йўналтирилган бўлиши керак.

3. Назорат техникаси

9. Шиша идишнинг (флаконнинг) ҳажмига қараб, бир вақтнинг ўзида биттадан бештагачаси кўздан кечирилади.

10. Шиша идишлар (флаконлар) битта ёки иккала қўлга бўғзидан ушлаб олинади, назорат зонасига киритилади, оҳиста ҳаракат билан «ости устига» тўнтарилади ва қора ҳамда оқ фонларда кўздан кечирилади, сўнг оҳиста ҳаракат билан, силкитмасдан «усти остига» дастлабки ҳолатига ағдарилади ва яна қора ва оқ фонларда кўздан кечирилади.

11. Назорат қилиш муддати тегишлича:

100 мл сиғимли битта шиша идиш (флакон) учун — 20 сониягача;

50 мл сиғимли иккита шиша идиш (флакон) учун — 10 сония;

50 мл сиғимли иккитадан бештагача шиша идиш (флакон) учун — 8 сонияни ташкил қилади.

Кўрсатилган назорат муддати ёрдамчи операцияларга сарфланган вақтни ўз ичига олмайди.

12. Стерилизациядан кейин яроқсиз деб топилган шиша идишлар (флаконлар) ажратилади ва махсус идишга жойланади.

Вазир А. ШАДМАНОВ

Савдо-саноат палатаси раиси А. ИКРАМОВ

Тошкент ш.,

2018 йил 27 март,

2018 йил 26 март

17-сон

(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 03.04.2018 й., 10/18/2990/0990-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.07.2021 й., 10/21/3313/0724-сон; 20.05.2026 й., 10/26/3837/0512-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirining

buyrugʻi

NIZOM

MEʼYORLARI

KOʻRSATKICHLARI

KOEFFITSIYENTI

ROʻYXATI

Dori vositalarini va tibbiy jihozlarni tayyorlash, saqlash, ularning sifatini nazorat qilish hamda ularni rasmiylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida

Oʻzbekiston Respublikasining “Dori vositalari va farmatsevtika faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonuniga hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 14-fevraldagi PQ-3532-son “Farmatsevtika tarmogʻini jadal rivojlantirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq buyuraman:

1. Dori vositalarini va tibbiy jihozlarni tayyorlash, saqlash, ularning sifatini nazorat qilish hamda ularni rasmiylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy oʻtgach kuchga kiradi.

Oʻzbekiston Respublikasi sogʻliqni saqlash vazirining 2018-yil 27-martdagi 17-son buyrugʻiga ILOVA

Dori vositalarini va tibbiy jihozlarni tayyorlash, saqlash, ularning sifatini nazorat qilish hamda ularni rasmiylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi

Ushbu Nizom “Dori vositalari va farmatsevtika faoliyati toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq dori vositalari va tibbiy jihozlarni tayyorlash, tayyorlangan dori vositalarini saqlash, ularning sifatini nazorat qilish va rasmiylashtirish tartibini belgilaydi.

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalanilgan:

inyeksiyalar uchun dori vositalari — parenteral qoʻllash uchun eritmalar, suspenziyalar, emulsiyalar, shuningdek bevosita ishlatish oldidan steril eritgichda eritiladigan qattiq dori moddalari (kukunlar, tabletkalar, gʻovak massalar) tarzidagi steril dori shakllari;

eritmalar — suyuq, qattiq yoki gaz holidagi moddalarni tegishli eritgichda eritib hosil qilingan suyuq dori shakli. Eritmalar ichki va tashqi qoʻllanish uchun, shuningdek inyeksiyalar uchun foydalaniladi.

2. Ushbu Nizomning talablari dori vositalari va tibbiy jihozlarni tayyorlash bilan shugʻullanuvchi dorixonalarga nisbatan tatbiq etiladi.

3. Dori vositalari va tibbiy jihozlarni tayyorlash dori vositalari va tibbiy jihozlarni tayyorlash uchun tegishli litsenziyaga ega boʻlgan dorixonalar tomonidan amalga oshiriladi.

4. Dori vositalari Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan qoʻllanishi ruxsat etilgan dori moddalaridan (substansiyalardan) tayyorlanadi.

5. Dori vositalarini tayyorlash sanitariya normalari, talablari va gigiyenik normativlarga javob beradigan sharoitlarda amalga oshiriladi.

6. Dori vositalarini tayyorlash bilan shugʻullanuvchi dorixonalar amalga oshirilayotgan farmatsevtika faoliyatining hajmiga va xususiyatiga muvofiq asbob-uskunalar bilan jihozlanishi kerak.

7. Dori vositalarini tayyorlash va ularning sifatini nazorat qilishda foydalaniladigan oʻlchov vositalarining yaroqliligi hamda aniqligi, shuningdek ularni tekshirish va (yoki) kalibrlashning muntazamligi taʼminlanishi zarur.

8. Dorixonalarda tayyorlanadigan dori vositalari sifatini nazorat qiluvchi farmatsevt dorixonaning ichki nazorati sohasida kasbiy bilimlarga ega boʻlishi kerak. Kimyoviy nazoratni oʻtkazish uchun zarur uskunalar, priborlar va reaktivlar bilan jihozlangan, sifatni nazorat qilishga doir hujjatlar bilan taʼminlangan maxsus ish oʻrni jihozlanadi.

9. Konsentrlangan (quyuqlashtirilgan) eritmalarni, yarim tayyor mahsulotlarni, dorixonada tayyorlangan yarim tayyor mahsulotlarni (zagotovkalarni) dori vositalarini tayyorlashda barcha qaydlar qogʻoz yoki elektron koʻrinishda rasmiylashtiriladigan Laboratoriya va qadoqlash ishlari jurnaliga yozib qoʻyiladi.

Jurnalda quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi:

berilgan dori vositasini (xom ashyoni) nazorat qilishni oʻtkazish sanasi va tartib raqami;

seriya raqami;

dori vositasining nomi, oʻlchov birligi, miqdori, chakana narxi (shu jumladan idishning qiymati);

qadoqlangan mahsulotning tartib raqami, oʻlchov birligi, miqdori, chakana narxi, shu jumladan tabletka qilingan dori preparatlari, kukun shaklidagi dori vositalari, dozalangan suyuq dori shakllari uchun tartib raqami, oʻlchov birligi, miqdori, chakana narxi;

dori vositasini qadoqlagan shaxsning imzosi;

qadoqlangan dori vositasini tekshirgan shaxsning imzosi, tahlil sanasi va raqami.

Jurnalning betlari raqamlangan, ip oʻtkazib tikilgan hamda tashkilot rahbarining imzosi va muhr bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) tasdiqlangan boʻlishi kerak.

2-bob. Aseptik (steril) sharoitlarda dori vositalarini tayyorlash

1-§. Umumiy qoidalar

10. Aseptik (steril) sharoitlarda dori vositalarini tayyorlashga nisbatan ularning mikroorganizmlar va mexanik zarrachalar bilan ifloslanishi xavfini minimumga keltirishga qaratilgan talablar qoʻyiladi.

11. Inyeksiyalar va infuziyalar uchun eritmalar, oftalmologik dori shakllari hamda yangi tugʻilgan chaqaloqlar va 1 yoshga toʻlmagan bolalarni davolash uchun moʻljallangan dori shakllari, antibiotikli dori shakllari, dorixona ichida tayyorlangan holdagi dori vositalarining sifati farmakopeya maqolasida, umumiy farmakopeya maqolasida belgilangan sifatni nazorat qilish usullariga muvofiq yoxud, bunday maqola boʻlmagan taqdirda, sifatni nazorat qilish sohasidagi hujjatga muvofiq aniqlanadi.

2-§. Inyeksion va infuzion dori vositalarini tayyorlash

12. Tayyorlangan inyeksion va infuzion eritmalar koʻrinadigan mexanik aralashmalardan holi, steril, barqaror boʻlishi, pirogenlik sinoviga bardoshli boʻlishi kerak.

Inyeksion va infuzion eritmalar aseptik (steril) sharoitlarda inyeksiyalar uchun ishlatiladigan suvda ogʻirlik-hajm usulida tayyorlanadi.

13. Bir ish joyida tarkibida turli nomdagi dori vositalari yoki bir nomdagi turli konsentratsiyalardagi dori vositalari boʻlgan bir necha inyeksion va infuzion eritmalarni bir vaqtning oʻzida tayyorlash taqiqlanadi.

Inyeksion va infuzion eritmalarni ularning tarkibiga kiruvchi dori vositalarining kimyoviy jihatdan bir-biriga mosligi, sterilizatsiya texnologiyasi va rejimi toʻgʻrisida maʼlumotlar boʻlmaganda, shuningdek farmakopeya maqolasida, umumiy farmakopeya maqolasida belgilangan sifatni nazorat qilish usullari boʻlmaganda yoxud sifatni nazorat qilish sohasidagi hujjat boʻlmaganda tayyorlash taqiqlanadi.

14. Inyeksion va infuzion eritmalar qoʻllanilishi ruxsat etilgan filtrlash materiallaridan (gigroskopik paxta, doka, kamdan-kam hollarda — shoyi, kaprondan) foydalangan holda filtrlanadi. Eritmani filtrlash uni steril tiqinlar bilan berkitiladigan, tayyorlab qoʻyilgan steril flakonlarga bir vaqtning oʻzida quyib chiqqan holda amalga oshiriladi.

Inyeksion va infuzion eritmalarni tayyorlash boshlanishidan to sterilizatsiyalashgacha boʻlgan vaqt oraligʻi 3 soatdan oshmasligi lozim.

15. Inyeksion va infuzion eritmalar ushbu Nizomning 1-ilovasidagi 1-jadvalda koʻrsatilgan sterilizatsiya rejimlari talablariga muvofiq sterilizatsiya qilinadi.

1 litrdan koʻp hajmli eritmalarni sterilizatsiya qilishga hamda inyeksion va infuzion eritmalarni qaytadan sterilizatsiya qilishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Sterilizatsiya jarayoni butun solinadigan hajmning samarali sterilizatsiya qilinishini taʼminlashi kerak.

Sterilizatsiya termik usullarining parametrlari va samaradorligini nazorat qilish nazorat-oʻlchov priborlari, kimyoviy va biologik testlar yordamida amalga oshiriladi.

16. Sterilizatsiya rejimlari dori vositalari, yordamchi materiallar, idishlar va boshqa materiallarni Sterilizatsiya qilish rejimini qayd etish jurnalida qayd etiladi.

Jurnalda quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi:

sterilizatsiyani oʻtkazish sanasi va tartib raqami;

retsept yoki talabnoma raqami;

sterilizatsiya qilinishi lozim boʻlgan material nomi;

boshlangʻich dori shakllari, tayyorlangan dori vositalari, yordamchi materiallar, idishlar va boshqa materiallarning (sterilizatsiyagacha boʻlgan va undan keyingi) miqdori;

sterilizatsiya sharoitlari (harorat, vaqt (sterilizatsiya boshlangan va tamomlangan vaqt koʻrsatiladi);

termotest;

materiallar sterilizatsiyasini oʻtkazgan shaxsning imzosi.

Jurnalda dori vositalarining sterilizatsiyasi (yakka tartibdagi retseptlar (talabnomalar) boʻyicha tayyorlangan hamda seriyali tayyorlangan inyeksion eritmalar bundan mustasno), shuningdek natriy xloridni qizdirish haqidagi belgi qayd etib qoʻyiladi.

Jurnalning betlari raqamlangan, ip oʻtkazib tikilgan hamda dorixona rahbarining imzosi va muhr bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) tasdiqlangan boʻlishi kerak.

17. Inyeksiya va infuziya eritmalarining sterilizatsiyagacha boʻlgan sifatini baholash tashqi koʻrinishi, mexanik aralashmalar yoʻqligi, rN koʻrsatkichi, dori vositalarining haqiqiyligi va miqdoriy tarkibi, izotonikligi va barqarorlashtiruvchi moddalar tarkibi boʻyicha oʻtkaziladi.

Inyeksiya va infuziya eritmalarining sterilizatsiyadan keyingi sifatini baholash tashqi koʻrinishi, mexanik aralashmalar yoʻqligi, flakonlarga quyib chiqishda nominal hajmini tekshirish, rN koʻrsatkichi (rN koʻrsatkichni aniqlashda yoʻl quyiladigan meʼyoriy ogʻishlar ushbu Nizomning 2-ilovasidagi 1-jadvalda keltirilgan), dori vositalarining chinligi va miqdoriy tarkibi, nominal hajmdan chetga chiqishlar, tiqinlagichning mahkamligi, barqarorlik, pirogenlik yoki bakterial endotoksinlar tarkibi boʻyicha oʻtkaziladi.

Koʻrsatilgan talablardan biriga nomuvofiq boʻlgan holda eritmalarning sifati qoniqarsiz hisoblanadi.

18. Inyeksiyalar va infuziyalar uchun dori vositalarini tayyorlashda uning barcha bosqichlari Inyeksiyalar va infuziyalar uchun dori vositalari tayyorlashning bosqichlarini nazorat qilish natijalarini qayd etish jurnalida qayd etiladi.

Jurnalda quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi:

nazoratni oʻtkazish sanasi va tartib raqami;

retsept yoki talabnoma raqami;

boshlangʻich vositalarning (shu jumladan suv) nomi va olingan miqdori;

tayyorlangan eritma nomi va hajmi;

eritmani tayyorlagan shaxsning imzosi;

qadoqlash (quyib chiqish) (hajm millilitrlarda va shisha idishlar (flakonlar) soni koʻrsatiladi);

eritmani qadoqlagan shaxsning imzosi;

eritmani mexanik aralashmalar nuqtai nazaridan dastlabki nazoratni oʻtkazgan shaxsning imzosi;

sterilizatsiya (harorat, “...dan” va “... gacha” boʻlgan vaqt, termotest, eritmani mexanik aralashmalar nuqtai nazaridan sterilizatsiyadan oʻtkazgan shaxsning imzosi);

eritmani mexanik aralashmalar nuqtai nazaridan ikkilamchi nazoratni oʻtkazgan shaxsning imzosi;

tahlillarning sterilizatsiyagacha va undan keyingi raqamlari (kasr orqali koʻrsatiladi);

berib yuborish uchun kelib tushgan tayyor mahsulot idishlarining soni;

tayyorlangan dori vositalarini berib yuborishga ruxsat bergan shaxsning imzosi.

Jurnalning betlari raqamlangan, ip oʻtkazib tikilgan hamda dorixona rahbarining imzosi va muhr bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) tasdiqlangan boʻlishi kerak.

3-§. Yangi tugʻilgan chaqaloqlar va 1 yoshgacha boʻlgan bolalarni davolash uchun moʻljallangan dori shakllarini tayyorlash

19. Yangi tugʻilgan chaqaloqlar va 1 yoshgacha boʻlgan bolalarni davolash uchun moʻljallangan dori shakllari ushbu Nizomda belgilangan dori shakllarini tayyorlash qoidalari boʻyicha aseptik (steril) sharoitlarda tayyorlanadi.

20. Yangi tugʻilgan chaqaloqlar va 1 yoshgacha boʻlgan bolalarni davolash uchun moʻljallangan dori shakllari, shu jumladan ichish va sirtqi qoʻllash uchun eritmalar ularning tarkibiga kiruvchi dori vositalarining tabiatiga hamda tayyorlashning texnologik jarayoniga qarab ikki guruhga boʻlinadi: soʻnggi oʻrov-idishda sterilizatsiya qilinadigan eritmalar hamda keyingi termik sterilizatsiyasiz steril eritgichda aseptik (steril) sharoitlarda tayyorlanadigan eritmalar.

21. Ushbu Nizomning 1-ilovasidagi 2-jadvalda koʻrsatilgan sterilizatsiya rejimlari talablariga muvofiq yangi tugʻilgan chaqaloqlar va 1 yoshgacha boʻlgan bolalarga qoʻllash uchun moʻljallangan quyidagi dori shakllari sterilizatsiya qilinadi:

tozalangan suvda tayyorlangan, ichish uchun va sirtqi qoʻllash uchun eritmalar;

sirtqi qoʻllash uchun moylar.

4-§. Antibiotikli dori vositalarini tayyorlash

22. Antibiotikli barcha dori vositalari aseptik (steril) sharoitlarda tayyorlanadi.

Antibiotikli kukunlarni tayyorlashda ushbu Nizomning 5-bobida belgilangan talablar inobatga olinadi. Issiqlikka chidamli tarkibiy qismlar (ingrediyentlar) oldindan sterilizatsiya qilinadi.

Antibiotikli surtmalar ushbu Nizomda belgilangan tegishli dori vositalarini tayyorlash qoidalari boʻyicha tayyorlanadi. Surtmalar uchun asos oldindan sterilizatsiya qilinadi.

5-§. Oftalmologik dori vositalarini tayyorlash

23. Koʻz tomchilari, namlantirish uchun eritmalar, koʻz surtmalari, koʻz malhamlari oftalmologik dori vositalari jumlasiga kiradi.

Oftalmologik dori vositalarini tayyorlash uchun dori vositalari va yordamchi moddalar (eritgichlar, mazli asoslar, barqarorlashtiruvchilar, bufer eritmalar, izotonik moddalar, konservantlar, prolongatorlar va boshqalar) qoʻllaniladi.

24. Suvli koʻz dori vositalari steril va izotonik boʻlishi, agar farmakopeya maqolalarida boshqacha koʻrsatmalar boʻlmasa, koʻz yoshi suyuqligi rN — 7,4 ga toʻgʻri keladigan, rN ning maqbul qiymatiga ega boʻlishi (rN 3,5 dan 8,5 gacha doirada boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi), saqlash chogʻida barqaror boʻlishi va farmakopeya maqolasining, umumiy farmakopeya maqolasining yoki koʻzga koʻrinadigan mexanik aralashmalar nuqtai nazaridan sifatni nazorat qilish sohasidagi hujjatning talablariga muvofiq boʻlishi kerak.

25. Koʻz tomchilari va eritmalari tozalangan suvda ogʻirlik-hajm usulida aseptik (steril) sharoitlarda tayyorlanadi.

Koʻz tomchisi va eritmalarini tayyorlashda dori vositalari tozalangan suvning hisoblangan hajmida steril idishda eritiladi, zarurat boʻlganda yordamchi moddalar qoʻshiladi, qoʻllashga ruxsat etilgan filtrlash materiallari va qurilmalaridan foydalangan holda filtrlanadi.

Koʻz tomchilari oz hajmlarda tayyorlangan taqdirda dori vositalari va yordamchi moddalar tozalangan suvning bir qismida eritiladi, olingan eritma tozalangan suvda oldindan yuvilgan filtrlovchi material orqali filtrlanadi, soʻngra tozalangan suvning qolgan miqdori oʻsha filtrdan oʻtkazib filtrlanadi.

Koʻz tomchilari va eritmalari ushbu Nizomning 1-ilovasidagi 3-jadvalning 3.1 va 3.2-boʻlimlarida koʻrsatilgan sterilizatsiya rejimlari talablariga muvofiq sterilizatsiya qilinadi.

Koʻz tomchilari va eritmalarida mexanik aralashmalar yoʻqligi sterilizatsiyadan oldin va keyin aniqlanadi.

26. Yuqori harorat taʼsiridan himoyalashni talab qiladigan dori vositalarining eritmalari tozalangan steril suvda aseptik (steril) sharoitda, keyingi sterilizatsiyani qilmasdan yoki filtrlash bilan sterilizatsiya qilishdan foydalangan holda tayyorlanadi.

6-§. Koʻz surtmalarini tayyorlash

27. Koʻz surtmalari aseptik (steril) sharoitlarda steril surtmali asosda ushbu Nizomning 1-ilovasidagi 3-jadvalning 3.3-boʻlimida koʻrsatilgan talablariga muvofiq tayyorlanadi.

Surtmali asos tarkibida aralashmalar boʻlmasligi lozim, u neytral, steril, koʻzning shilliq pardasi boʻyicha bir tekis taqsimlanadigan boʻlishi kerak.

Koʻz surtmalari ogʻirlik usuli boʻyicha tayyorlanadi.

Retseptda yoki talabnomada surtmali asosning tarkibi haqida koʻrsatmalar boʻlmasa, tiklovchi moddalarni oʻz ichiga olmagan vazelin qotishmasidan va 9:1 nisbatda suvsiz lanolin qotishmasidan foydalaniladi.

28. Koʻz surtmasi asosiga dori vositalari, eritmalar, suspenziyalar turiga qarab qoʻshiladi.

Surtma-eritma dori vositalarini steril surtmali asosda eritgan holda tayyorlanadi.

Surtma-suspenziyaga dori vositalari steril yordamchi suyuqlikning uncha koʻp boʻlmagan miqdori bilan (tarkibida dori vositalari 5% gacha boʻlganda) yoki erigan asosning bir qismi (tarkibida dori vositalari 5% va undan ortiq boʻlganda) dispergiratsiya qilinganidan keyin juda mayda kukun tarzida aralashtiriladi.

3-bob. Suyuq dori vositalarini tayyorlash

1-§. Umumiy qoidalar

29. Suyuq dori vositalari jumlasiga suvli va suvsiz eritgichlardan foydalangan holdagi eritmalar, miksturalar, koʻp molekulyar moddalar eritmalari, himoyalangan kolloidlarning eritmalari, suspenziyalar, emulsiyalar kiradi. Suyuq dori vositalari ushbu Nizomning 1-ilovasidagi 4-jadvalda koʻrsatilgan talablariga muvofiq tayyorlanadi.

Suyuq dori vositalari ogʻirlik-hajm usulida, ogʻirlik yoki hajm usulida tayyorlanadi.

30. Ogʻirlik-hajm usulida kukunsimon dori vositalarining suvli va suv-spirtli eritmalari tayyorlanadi.

31. Ogʻirlik usuli boʻyicha tayyorlanadigan yopishqoq va uchuvchan erituvchilarda kukunsimon va suyuq dori vositalari, shuningdek konsentratsiyasidan qatʼi nazar emulsiyalar, suspenziyalar tayyorlanadi.

Ogʻirlik usuli boʻyicha quyidagilar dozalanadi:

moy va mineral-moylar, glitserin, dimeksid, polietilenglikoli (polietilenoksidlar), silikon suyuqliklar, efir, xloroform, benzilbenzoat, validol, vinilin (Shostakovskiy balzami), oq qayin qatroni, ixtiol, sut kislotasi, efir moylari, skipidar, metilsalitsilat, nitroglitserin, pergidrol.

32. Turli konsentratsiyadagi etil spirti eritmalari, suyuq farmakopeya qorishmalarining (pergidroldan tashqari) eritmalari hajm boʻyicha usulda tayyorlanadi.

Hajm boʻyicha shuningdek tozalangan suv va inyeksiyalar uchun suv, dori vositalarining suvli eritmalari, galenli va yangi galenli dori vositalari (damlamalar, suyuq ekstraktlar, adonizid va boshqalar) dozalanadi.

33. Retsept yoki talabnomada tayyorlanishi lozim boʻlgan dori vositalarining tarkibiy qismi sifatida “suv” koʻrsatilgan taqdirda tozalangan suv, “spirt” koʻrsatilganda — etil spirti, “efir” koʻrsatilganda — dietil (tibbiy) efiri; “glitserin” koʻrsatilganda — tarkibida 10 — 16% suv, zichligi 1,223 — 1,233 g/sm.kub boʻlgan tibbiy glitserin foydalaniladi.

Agar retsept yoki talabnomada erituvchining nomi koʻrsatilmagan boʻlsa, tozalangan suvdan foydalaniladi.

Suyuq dori vositalarining umumiy hajmi yoki ogʻirligida yoʻl quyilishi mumkin boʻlgan ogʻish meʼyorlari ushbu Nizomning 2-ilovasidagi 2 — 4-jadvallarida nazarda tutilgan hajm va ogʻirlikda yoʻl qoʻyiladigan ogʻish meʼyorlaridan oshib ketmasligi lozim.

2-§. Suyuq dori vositalarini ogʻirlik-hajm usulida tayyorlashning oʻziga xos xususiyatlari

34. Suyuq dori shakli ogʻirlik-hajm usulida tayyorlanganda umumiy hajm dori shaklining tarkibiga kiruvchi suyuq dori vositalari va yordamchi moddalarning, zarur boʻlgan taqdirda, ushbu Nizomning 3-ilovasida koʻrsatilgan suyuq dori vositalari hamda yordamchi moddalarning zichligi koʻrsatkichlarini hisobga olgan holda hisoblab chiqarilgan hajmlari yigʻindisiga koʻra aniqlanadi.

Ogʻirlik-hajm usulida tayyorlanganda suyuq dori shakllarining umumiy hajmidagi yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan ogʻish meʼyorlari ushbu Nizomning 2-ilovasidagi 5-jadvalida belgilangan.

Kukunsimon dori vositalari eritilganda suyuq dori shakli umumiy hajmining oʻzgarishi, agar u ushbu Nizomning 2-ilovasidagi 5-jadvalga muvofiq ogʻirlik-hajm usulida tayyorlash chogʻida suyuq dori shakllarining umumiy hajmida yoʻl qoʻyiladigan ogʻishlar chegarasida boʻlsa, inobatga olinmaydi.

Agar kukunsimon dori vositalarini eritishda suyuq dori shakli hajmining oʻzgarishi yoʻl qoʻyiladigan normalardan koʻp boʻlsa, kukunlarni eritish chogʻida suyuq dori shakli hajmining oʻzgarishi ushbu Nizomning 4-ilovasiga muvofiq dori vositalarini hajm oshish koeffitsiyentlarini hisobga olgan holda hisoblab chiqariladi yoki dori shaklini oʻlchovli idishda tayyorlash kerak boʻladi.

35. Suyuq dori shakllari suvli dispersion muhit bilan tayyorlangan taqdirda birinchi navbatda kukunsimon dori vositalari va yordamchi moddalar eruvchanligi hamda ularning oʻzaro taʼsiri ehtimolini hisobga olgan holda birin-ketin eritiladigan suvning (tozalangan yoki xushboʻy suvning) moʻljallangan hajmi oʻlchanadi.

36. Dori vositalarining erishini tezlashtirish uchun dori vositalarini oldindan maydalash, eritmani qizdirish, aralashtirish, uygʻunlashtirish va solyubilizatsiya qoʻllaniladi.

37. Kukunsimon dori vositalari eritilganidan keyin eritmalar erituvchining va dori vositasining xossalarini inobatga olgan holda tanlangan filtrlovchi materialdan oʻtkazib filtrlanadi.

Kukunsimon dori vositalari oʻrniga suyuq dori shaklining tarkibida ushbu Nizomning 5-ilovasida koʻrsatilgan, oldindan tayyorlab qoʻyilgan konsentrlangan (byuretka uskunasida) eritmalardan foydalanish mumkin boʻlib, ular kukunsimon dori vositalari eritilganidan va eritma filtrlanganidan keyin qoʻshiladi.

38. Molekulasi tarkibida havoga uchib ketishi mumkin boʻlgan talay miqdordagi kristallangan suv mavjud boʻlgan dori vositalarining suvli eritmalarini, shuningdek gigroskopik dori vositalarini tayyorlashda ularning konsentrlangan eritmalaridan foydalanish kerak boʻladi.

39. Dori shaklining tarkibiga kiruvchi suyuq ingrediyentlar suvli eritmaga quyidagi ketma-ketlikda qoʻshiladi: suvli havoga uchib ketmaydigan va hid chiqarmaydigan suyuqliklar; suvga aralashib ketuvchi boshqa havoga uchib ketmaydigan suyuqliklar; suvli havoga uchib ketuvchi suyuqliklar; tarkibida etil spirti boʻlgan suyuqliklar uning quyuqligi oshib borishi tartibida; boshqa suvsiz havoga uchib ketadigan va oʻtkir hidli suyuqliklar.

3-§. Konsentrlangan eritmalarni tayyorlash

40. Konsentrlangan eritmalar yangi olingan tozalangan suvdan foydalangan holda oʻlchovli idishda ogʻirlik-hajm usulida aseptik (steril) sharoitlarda tayyorlanadi.

Konsentrlangan eritmalarning konsentratsiyasidagi yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan ogʻish meʼyorlari ushbu Nizomning 2-ilovasidagi 6-jadvalda keltirilgan.

41. Tayyorlangan konsentrlangan eritmalar toʻliq kimyoviy nazoratdan oʻtkaziladi va mexanik aralashmalar yoʻqligi nuqtai nazaridan tekshiriladi.

42. Konsentrlangan eritmali idishlar eritmaning nomi va konsentratsiyasi, tayyorlangan sanasi, yaroqlilik muddati, seriyasi va tahlili raqami hamda eritmani tekshirgan shaxsning imzosi qoʻyilgan holda rasmiylashtiriladi. Belgilangan yaroqlilik muddatidan ilgari rangining oʻzgarishi, loyqalanishi, qatlamlar paydo boʻlishi eritmalarning yaroqsizligi alomati hisoblanadi.

4-§. Tarkibida eritgich sifatida xushboʻy suvlar boʻlgan suyuq dori vositalarini tayyorlash

43. Xushboʻy suvlar ushbu Nizomning 6-ilovasida koʻrsatilgan talablarga muvofiq tayyorlanadi va salqin yorugʻlikdan himoyalangan joyda saqlanadi.

44. Xushboʻy suvlar hajmi boʻyicha dozalanadi. Ogʻirlik-hajm usulida tayyorlashda suyuq dori shakllarining umumiy hajmida yoʻl qoʻyiladigan chetga chiqishlar ushbu Nizomning 2-ilovasidagi 5-jadvalida keltirilgan.

Retsept yoki talabnomada suyuq dori shaklining umumiy hajmi koʻrsatilganda xushboʻy suvning hajmi dori shaklining umumiy hajmidan barcha suyuq ingrediyentlar hajmlarini ayirish yoʻli bilan aniqlanadi, shuningdek agar hajmning oʻzgarishi yoʻl qoʻyiladigan normalardan koʻp boʻlsa, kukunsimon dori vositalari eritilganda hajmdagi oʻzgarish hisobga olinadi.

45. Asosiy dispersiya muhiti xushboʻy suvdan iborat boʻlgan suyuq dori shakllarini tayyorlashda dori vositalarining konsentrlangan eritmalaridan foydalanilmaydi.

5-§. Standart farmakopeya eritmalarini suyultirish

46. Kimyoviy nom ostida yozib berilgan farmakopeya eritmalarini (masalan, formaldegid eritmasini) suyultirishda asos qilib olingan dori vositasining hisob-kitobi moddaning eritmadagi haqiqiy tarkibini hisobga olgan holda oʻtkaziladi.

Farmakopeya eritmasi shartli (masalan, formalin eritmasi) nomi ostida yozib berilganda asos qilib olingan vositaning konsentratsiyasi birlik (100%) deb qabul qilinadi.

6-§. Suyuq dori vositalarini suvsiz eritmalarda tayyorlash

47. Yopishqoq va uchuvchan erituvchilardagi eritmalar (spirtli eritmalardan tashqari) ogʻirlik usuli boʻyicha tayyorlanadi. Umumiy ogʻirlik dori shaklining tarkibiga kiruvchi barcha ingrediyentlar jamlangan holda aniqlanadi.

48. Eritmalar yopishqoq va uchuvchan eritmalarda tayyorlanganda dori vositalari, yordamchi moddalar berib yuborish uchun bevosita quruq flakonga dozalanadi, soʻngra eritma tarozida tortiladi yoki oʻlchanadi.

49. Yopishqoq eritmalardan foydalanilganda dori vositalarining fizikaviy-kimyoviy xossalari inobatga olingan holda qizdirish qoʻllaniladi.

50. Spirtli eritmalar ogʻirlik-hajm usulida tayyorlanadi. Retseptda yoki talabnomada koʻrsatilgan etil spirtining miqdori oʻlchovning hajm birliklariga muvofiq boʻlishi kerak.

Retseptda yoki talabnomada etil spirtining konsentratsiyasi koʻrsatilmagan boʻlsa, 90%li etil spirtidan foydalaniladi.

Suyuq suvsiz dori shakllarini tayyorlashda etil spirti retseptda yoki talabnomada koʻrsatilgan hajmni uning dori vositalari eritilgandagi koʻpayishi qiymatiga kamaytirmagan holda hajm boʻyicha dozalanadi. Umumiy hajm dori shaklining sifatini nazorat qilishda hisobga olinadi.

Retseptda yoki talabnomada eritmaning umumiy hajmi koʻrsatilgan taqdirda, etil spirtining hajmi umumiy hajmdan barcha suyuq ingrediyentlarning hajmlarini ayirish yoʻli bilan aniqlanadi, shuningdek agar hajmning oʻzgarishi ushbu Nizomning 2-ilovasidagi 5-jadvalida koʻrsatilgan yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan ogʻish meʼyoridan koʻp boʻlsa, kukunsimon dori vositalarini eritish chogʻidagi hajmdagi oʻzgarish hisobga olinadi.

51. Agar retseptda yoki talabnomada bir necha konsentratsiyalardagi eritma konsentratsiyasi koʻrsatilmagan holda koʻrsatilgan boʻlsa, eng kam konsentratsiyali eritma beriladi.

52. Sarflangan etil spirtini hisobga olish massa boʻyicha ushbu Nizomning 7-ilovasidagi 1-2-jadvallarga muvofiq konsentratsiyaga nisbatan hisoblagan holda amalga oshiriladi.

Standart spirtli eritmalarni tayyorlash uslubi ushbu Nizomning 7-ilovasidagi 3-jadvalida keltirilgan.

Turli konsentratsiyali etil spirtini tayyorlash uchun kerak boʻladigan suv va etil spirtining miqdori ushbu Nizomning 7-ilovasidagi 4-jadvalda keltirilgan.

7-§. Tomiziladigan dori vositalarini tayyorlash

53. Hajmi va konsentratsiyasini saqlash maqsadida dori vositalari tozalangan suvda eritiladi. Olingan eritma suv bilan yuvilgan filtr orqali filtrlanadi, suvning qolgan qismi maʼlum hajm olingunga qadar oʻsha filtr orqali filtrlanadi.

Kombinatsiyalangan eritmalarda (etil spirti, glitserin, moylar va boshqa erituvchilar) tomiziladigan dori vositalarini tayyorlash chogʻida dori vositalarining eruvchanligi va erituvchining tarkibi, shuningdek standart tomchi oʻlchagich boʻyicha ushbu Nizomning 8-ilovasiga muvofiq 20 oS da 5% ogʻish meʼyorlari bilan 1 gramm hamda 1 millilitrdagi tomchilar miqdori, suyuq dori vositalarining 1 tomchisining ogʻirligi hisobga olinadi.

8-§. Himoyalangan kolloidlarning eritmalarini tayyorlash

54. Protargol, kollargol, ixtiol himoyalangan kolloidlarining eritmalari ogʻirlik-hajm usulida tayyorlanadi.

Protargol eritmalari uning yuzasiga tozalangan suvni sepish va toʻla erib ketguncha qoldirish yoʻli bilan tayyorlanadi.

Kollargol eritmalari uni oldindan maydalab va tozalangan suv bilan aralashtirib tayyorlanadi.

Kolloid eritmalar kulsizlantirilgan qogʻoz (obezzolennaya bumaga) yoki shisha filtrlar orqali filtrlanadi.

9-§. Suspenziyalarni tayyorlash

55. Suspenziyalar hovonchada yoki turlicha konstruksiyadagi qorishtirgichlardan foydalangan holda tayyorlanadi.

Suspenziyalar konsentratsiyasidan qatʼi nazar ogʻirligi boʻyicha tayyorlanadi.

Suspenziyalar va emulsiyalarni qorishtirgichlarda tayyorlashda barcha ingrediyentlar apparatga solinadi va bir xil massa hosil boʻlguncha qorishtiriladi. Qorishtiriladigan vaqt dori vositalarining xossalariga hamda apparatning konstruksiyasiga qarab belgilanadi. Dori vositalarini suspenziyalarga va emulsiyalarga aralashtirish usuli ularning fizikaviy-kimyoviy xossalariga koʻra belgilanadi.

Suspenziyalar filtratsiya qilinmaydi.

4-bob. Surtma dorilarni tayyorlash

1-§. Umumiy qoidalar

56. Surtmalar konsistent xossalariga qarab surtmalarning oʻziga, gellar, kremlar, pastalar va linimentlarga boʻlinadi.

Surtmalar ogʻirlik boʻyicha tayyorlanadi. Surtmalarning umumiy ogʻirligida yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan ogʻish meʼyorlari ushbu Nizomning 2-ilovasidagi 4 va 7-jadvallarda koʻrsatilgan.

Surtmalar qorishtirgichlar yoki havonchada tayyorlanadi.

57. Surtmalarni tayyorlash uchun yordamchi moddalardan: surtmali asoslar, konservantlar, antioksidantlar, shimish aktivatorlaridan foydalaniladi.

Surtmali asos surtmaning oʻziga xos faolligi namoyon boʻlishini taʼminlashi, teri funksiyasini buzmasligi, allergik reaksiyalar keltirib chiqarmasligi, boshqa nojoʻya taʼsirlar koʻrsatmasligi lozim.

Teri ichiga kiritiladigan, katta yaralar va kuygan joylar ustiga surtiladigan mazlar aseptik (steril) sharoitlarda tayyorlanadi.

2-§. Kombinatsiyalangan surtmalarni tayyorlash

58. Kombinatsiyalangan surtmalarni tayyorlashda dori vositalari surtmalarning asosiga dori vositalarining fizikaviy-kimyoviy xossalarini inobatga olgan holda kiritiladi.

Kombinatsiyalangan surtmalarni tayyorlashda qoʻllaniladigan texnologik usullar dori vositalarining bir-biri bilan nomaqbul oʻzaro taʼsirining yoki surtma tayyorlanish va saqlanish jarayonida qatlamlanishining oldini olishi, bir xil massa hosil boʻlishini taʼminlashi kerak.

5-bob. Qattiq (kukunlar shaklidagi) dori vositalarini tayyorlash

59. Kukunlar shaklidagi dori vositalari (bundan buyon matnda kukunlar deb yuritiladi):

oddiy (bitta ingrediyentdan tarkib topgan);

murakkab (ikki yoki undan ortiq ingrediyentdan tarkib topgan);

dozalangan (alohida dozalarga boʻlingan);

dozalanmagan (alohida dozalarga boʻlinmagan) boʻlishi mumkin.

60. Kukunlar ularning fizikaviy-kimyoviy xossalarini inobatga olgan holda qorishtirgichlar va maydalagichlardan foydalanib yoki hovonchalarda tayyorlanadi.

Kukunlarni tayyorlash uchun aralashma qoʻl tarozilari va elektron tarozilardan yoki bir kukun massasiga hamda ularning retseptda yoki talabnomada koʻrsatilgan miqdoriga muvofiq dozatorlardan foydalanib dozalarga boʻlinadi.

Kukunning butun massasiga nisbatan 0,05 grammdan kam miqdordagi dori vositalari 1:10 yoki 1:100 trituratsiya (dori vositasi va yordamchi modda aralashmasi) tarzida foydalaniladi.

61. Kukunlar hovonchada tayyorlanganda kukunning umumiy massasi hovonchaning maksimal sigʻimidan ortiq boʻlmasligi kerak.

Kukunlarni maydalash va aralashtirish ingrediyentlarni oldindan havonchada ezilgan farmakologik jihatdan indifferent yordamchi modda yoki dori vositasi bilan izchil ravishda oz miqdorlardan koʻp miqdorlar sari koʻpaytirib qoʻshib borgan holda amalga oshiriladi.

Qolgan ingrediyentlar kukunlarni tayyorlash chogʻida 1:20 nisbatiga rioya etgan holda ularning massasini koʻpaytirib borish tartibida qoʻshiladi.

Rang berish xossasiga ega boʻlgan dori moddalari hovonchaga kukunlarni aralashtirishning oxirgi bosqichida yoki rang bermaydigan dori vositalarining qatlamlari orasiga solinadi.

Oson maydalanuvchi dori vositalari hovonchaga oxirgi navbatda solinadi.

Qiyin maydalanuvchi dori vositalari (timol, yod, kamfora, mentol, borot kislota va boshqa moddalar) zarur boʻlganda suyuq dori vositasidan (maydalanadigan moddaning 1 grammiga 10 tomchi hisobidan 95%li etil spirtidan) foydalangan holda maydalanadi.

Suyuq dori vositalari maydalangan kukun aralashmasiga oxirgi navbatda qoʻshiladi, bunda kukunning asosiy xossasi — sochiluvchanligi saqlanib qolishi kerak.

62. Kukunlar alohida dozalarining massasida (shu jumladan qadoqlashda) yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan ogʻish meʼyorlari ushbu Nizomning 2-ilovasidagi 8-jadvalida koʻrsatilgan.

6-bob. Tayyorlanadigan dori vositalarining sifatini nazorat qilish

1-§. Umumiy qoidalar

63. Tayyorlanadigan va tayyorlangan dori vositalarining sifatini nazorat qilish quyidagilar vositasida amalga oshiriladi:

qabul qilish nazorati;

yozma nazorat;

ogʻzaki nazorati;

organoleptik nazorat;

fizikaviy nazorat;

kimyoviy nazorat;

tayyorlangan dori vositalarini tarqatishdan oldingi nazorat.

Barcha tayyorlangan dori vositalari tarqatib yuborish chogʻida albatta yozma, organoleptik nazorat qilinishi shart.

64. Tayyorlangan dori vositalarini, shu jumladan dorixonaning oʻzida yarim tayyor holga keltirilgan va qadoqlangan dori vositalari, konsentrlangan eritmalar, trituratsiyalar, etil spirti tarzidagi vositalarni organoleptik, fizikaviy va kimyoviy nazorat qilish natijalari Retseptlar, talabnomalar boʻyicha tayyorlangan hamda dorixonaning oʻzida yarim tayyor holga keltirilgan dori vositalari, konsentrlangan eritmalar, etil spirti va dori vositalarining qadoqlab qoʻyish tarzidagi dori vositalarini organoleptik, fizikaviy va kimyoviy nazorat qilish natijalarini qayd etish jurnalida qayd etiladi.

Jurnalda quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi:

nazoratni amalga oshirish sanasi va tartib boʻyicha raqami;

retseptning, talabnomaning raqami, ularni bergan tibbiyot tashkilotining nomi (mavjud boʻlsa);

sanoatda ishlab chiqarilgan dori moddasining seriya raqami;

dori vositasining tarkibi: aniqlanadigan modda yoki ion (retseptlar boʻyicha tayyorlangan dori shakllarini fizikaviy yoki kimyoviy nazorat qilishda koʻrsatiladi);

fizikaviy, organoleptik, sifat nazorati (har biri shkala boʻyicha: ijobiy yoki salbiy), kimyoviy nazorat natijalari (sifat va miqdor tavsifi);

qadoqlangan dori vositasini tayyorlagan shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi;

tayyorlangan dori vositasini tekshirgan shaxsning imzosi;

yozma nazorat natijalari boʻyicha xulosa: qoniqarli yoki qoniqarsiz.

Jurnalning betlari raqamlangan, ip oʻtkazib tikilgan hamda dorixona rahbarining imzosi va muhri bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) tasdiqlanishi kerak.

2-§. Qabul qilish nazorati

65. Qabul qilish nazoratida dorixonaga dori vositalarini tayyorlash uchun foydalaniladigan sifatsiz dori moddalari, shuningdek sifatsiz oʻrov-joylov materiallari kelib tushishining oldini olish maqsadida tashkil etiladi.

Barcha kelib tushadigan dori moddalari (ular keladigan manbadan qatʼi nazar) qabul qilish nazoratidan oʻtkaziladi.

66. Qabul qilish nazorati kelib tushadigan dori vositalarining “Tavsifi”, “Oʻrov-idish” koʻrsatkichlari boʻyicha talablarga muvofiqligi jihatidan tekshirishdan, shuningdek ilova qilingan hujjatlar, shu jumladan dori vositalarining sifatini tasdiqlovchi hujjatlar toʻgʻri rasmiylashtirilganligini tekshirishdan iborat boʻladi.

“Tavsifi” koʻrsatkichi boʻyicha nazoratga dori vositasining tashqi koʻrinishini, agregat holatini, rangi, hidini tekshirish kiradi. Dori vositalarining sifati xususida shubhalar paydo boʻlgan taqdirda, namunalar qoʻshimcha sinovlar oʻtkazish uchun akkreditatsiya qilingan sinov laboratoriyasiga (markaziga) yuboriladi. Bunday dori vositalari “Qabul qilish nazorati chogʻida yaroqsiz deb topildi” degan belgi qoʻyilib, saqlash xonasining karantin zonasida boshqa dori vositalaridan alohida saqlanadi.

“Oʻrov-idish” koʻrsatkichi boʻyicha tekshirish chogʻida uning butunligiga va dori vositalarining fizikaviy-kimyoviy xossalariga muvofiqligiga alohida eʼtibor qaratiladi.

Barcha taʼsir etuvchi moddalar (substansiyalar) saqlash xonalarida (zonalarida) butunligicha maxsus konteynerlarda saqlanishi, konteynerlar ochilganidan keyin esa, assistentlikda jihozlanishi mumkin boʻlgan maxsus ajratilgan toza xonalarda (zonalarda) — toza (yuvilgan va sterillangan) va tegishlicha markirovka qilingan shtanglaslarda saqlanishi kerak.

Saqlash xonalarida saqlanayotgan taʼsir qiluvchi moddalar (substansiyalar) va yordamchi moddalar solingan barcha shtanglaslarda ularning nomi, ishlab chiqaruvchining nomi, ishlab chiqaruvchi zavodning seriya raqami, attestatsiya qilingan laboratoriyaning tahlili raqami, yaroqlilik muddati, shtanglas toʻldirilgan sana va uni toʻldirgan shaxsning imzosi qayd etilishi kerak.

Assistentlikda taʼsir etuvchi moddalar (substansiyalar) va yordamchi moddalar solingan barcha shtanglaslarda toʻldirilgan sanasi, toʻldirgan va moddaning aynanligini tekshirgan shaxsning imzosi boʻlishi kerak.

Eritmalar, damlamalar va suyuq yarim fabrikatlar turgan shtanglaslar zarurat boʻlganda normal kaplemirlar yoki pipetkalar bilan taʼminlanadi. Muayyan hajmdagi tomchilar soni tarozida tortib aniqlanadi va shtanglaslarda qayd etiladi. Suyuq dori vositalarining harflar bilan yozib standart tomchilarda koʻrsatilgan oz miqdorlarini tegishli suyuqlik boʻyicha kalibrlangan empirik kaplemir (koʻz pipetkasi) bilan oʻlchash kerak boʻladi.

3-§. Yozma nazorat

67. Dori vositalari tayyorlanganda, shu jumladan retseptlar va talabnomalar boʻyicha, shuningdek dorixona ichki tayyorlovi tarzida tayyorlanganda yozma nazorat pasporti toʻldirilib, unda quyidagilar koʻrsatiladi:

a) dori vositasi tayyorlangan sana;

b) retseptning yoki talabnomaning raqami;

v) olingan dori vositalari, ularning miqdori, dozalar soni;

g) tayyorlangan dori vositasini tayyorlagan, qadoqlagan va tekshirgan shaxsning imzosi.

Yozma nazorat pasporti dori vositasi tayyorlanganidan keyin darhol, dori moddalari texnologik operatsiyalarning ketma-ketligiga muvofiq lotin tilida koʻrsatilgan holda toʻldiriladi.

Yozma nazorat pasportlari dori vositalari tayyorlangan kundan eʼtiboran ikki oy mobaynida saqlanadi.

68. Dori vositasini tayyorlash uchun barcha hisob-kitoblar dori vositasini tayyorlashdan oldin amalga oshiriladi va yozma nazorat pasportiga yozib qoʻyiladi.

Agar dori vositasi ayni bir shaxs tomonidan tayyorlansa va berilsa, yozma nazorat pasporti dori vositasini tayyorlash jarayonida toʻldiriladi.

69. Tayyorlangan dori vositalari, ularni tayyorlashga doir retseptlar va talabnomalar, toʻldirilgan yozma nazorat pasportlari tekshirish uchun dori vositalarini tayyorlash va berish chogʻida nazorat vazifasini bajaruvchi farmatsevtga (provizorga) topshiriladi.

Nazorat yozma nazorat pasportidagi yozuvlarning retseptda yoki talabnomada tayinlangan maqsadga muvofiqligini, amalga oshirilgan hisob-kitoblarning toʻgʻriligini tekshirishdan iborat boʻladi.

Agar tayyorlangan dori vositasining sifati farmatsevt-analitik tomonidan toʻliq kimyoviy nazoratdan oʻtkazilgan boʻlsa, yozma nazorat pasportiga kimyoviy tahlil raqami va farmatsevt-analitikning imzosi qoʻyiladi.

4-§. Ogʻzaki nazorat

70. Ogʻzaki nazorat oralatib tanlab amalga oshiriladi va farmatsevt tomonidan koʻpi bilan beshta dori shakllari tayyorlanganidan keyin oʻtkaziladi.

Ogʻzaki nazorat oʻtkazilganda nazorat vazifasini amalga oshiruvchi farmatsevt tomonidan dori vositasining tarkibiga birinchi kiruvchi dori moddasi aytiladi, murakkab tarkibli dori vositalarida uning miqdori ham koʻrsatiladi, shundan soʻng farmatsevt tomonidan boshqa barcha foydalaniladigan dori moddalari va ularning miqdori koʻrsatiladi. Konsentrlangan eritmalardan foydalanilgan taqdirda farmatsevt tomonidan ularning tarkibi va konsentratsiyasi ham koʻrsatiladi.

5-§. Organoleptik nazorat

71. Organoleptik nazorat nazoratning majburiy turi hisoblanadi va dori shaklini tashqi koʻrinishi, hidi, tusi, aralashganlikning bir xilligi, suyuq dori shakllarida mexanik aralashmalarning yoʻqligi boʻyicha tekshirishdan iborat boʻladi. Bolalar uchun moʻljallangan dori shakllari oralatib tanlab taʼmi jihatidan tekshiriladi.

Kukunlar, surtmalar, suppozitorlarning bir xilligi har bir farmatsevtda ish kuni mobaynida tayyorlangan dori shakllarining barcha turlarini inobatga olgan holda oralatib tanlab tekshiriladi.

Organoleptik nazorat natijalari dori vositalariga doir retseptlar, tibbiyot muassasalarining talabnomalari boʻyicha tayyorlangan dori vositalarini hamda dorixona ichida hozirlab qoʻyilgan yarim tayyor mahsulot, konsentrlangan eritmalar, etil spirti va dori vositalarini qadoqlab qoʻyish tarzida tayyorlangan dori vositalarini organoleptik, fizikaviy hamda kimyoviy nazorat qilish natijalarini qayd etish jurnalida qayd etiladi.

6-§. Fizikaviy nazorat

72. Fizikaviy nazorat dori shakllarining umumiy massasi yoki hajmini, dori shaklining tarkibiga kiruvchi alohida dozalarning (kamida uchta dozaning) soni va massasini tekshirishdan iborat.

Fizikaviy tekshirish doirasida, shuningdek tayyorlangan vositani tiqinlash sifati ham tekshiriladi.

Retseptlar, talabnomalar boʻyicha tayyorlangan dori shakllari ish kuni mobaynida tayyorlangan dori shakllarining barcha turlarini inobatga olgan holda oralatib tanlab, lekin ularning bir kungi miqdorining kamida 3 foizi fizikaviy nazorat qilinishi kerak.

Dorixona ichki tayyorlovi tarzida tayyorlangan dori shakllari har bir seriyaning kamida uchta oʻrov-idish miqdorida fizikaviy nazorat qilinishi kerak.

73. Fizikaviy nazorat natijalari retseptlar, talabnomalar boʻyicha tayyorlangan hamda dorixona ichida hozirlab qoʻyilgan yarim tayyor mahsulot, konsentrlangan eritmalar, etil spirti va dori vositalarini qadoqlab qoʻyish tarzida tayyorlangan dori vositalarini organoleptik, fizikaviy va kimyoviy nazorat qilish natijalarini qayd etish jurnalida qayd etiladi.

7-§. Kimyoviy nazorat

74. Kimyoviy nazorat dori vositalarini tayyorlash sifatini quyidagi koʻrsatkichlar boʻyicha baholashdan iborat:

sifat tahlili: dori moddalarining chinligi;

miqdor tahlili: dori moddasini miqdoriy aniqlash.

Sifat tahlili natijalari retseptlar, talabnomalar asosida va dorixona ichida hozirlab qoʻyilgan yarim tayyor mahsulot, konsentrlangan eritmalar, etil spirti hamda dori vositalarini qadoqlash tarzida tayyorlangan dori vositalarini organoleptik, fizikaviy va kimyoviy nazorat qilish natijalarini qayd etish jurnalida, shuningdek dori vositalarining chinligini nazorat qilish natijalarini qayd etish jurnalida qayd etiladi.

75. Quyidagilar majburiy tartibda sifat tahlilidan oʻtkaziladi:

a) tozalangan suv va inyeksiyalar uchun suv har kuni har bir ballondan, suv vodoprovod orqali berilganda — har bir ish oʻrnida xloridlar, sulfatlar va kalsiy tuzlari yoʻqligi nuqtai nazaridan. Steril eritmalar tayyorlash uchun moʻljallangan inyeksiya uchun suv, shuningdek tiklovchi-qaytaruvchi moddalar, ammoniy tuzlari va dioksid uglerodi yoʻqligi nuqtai nazaridan ham tekshirilishi kerak;

b) saqlash xonalaridan dori preparatlari tayyorlanadigan xonalarga kelib tushadigan barcha dori vositalari va konsentrlangan eritmalar;

v) dorixonaga kelib tushadigan dori vositalari, ularning sifati xususida shubha paydo boʻlgan taqdirda;

g) dori vositalari tayyorlanadigan xonada turgan konsentrlangan eritmalar, byuretka uskunasida va pipetkali shtanglaslardagi suyuq dori vositalari, ularni toʻldirish chogʻida;

d) sanoatda ishlab chiqarilgan qadoqlangan dori vositalari.

Tozalangan suv va inyeksiyalar uchun suv har chorakda toʻliq sifat va miqdor tahlilidan oʻtkazilishi kerak.

76. Tozalangan suv va inyeksiyalar uchun suv kimyoviy tahlildan oʻtkazilganda tozalangan suvni, inyeksiyalar uchun suvni nazorat qilish natijalarini qayd etish jurnalida quyidagilar majburiy tartibda koʻrsatiladi:

a) suv olingan (haydalgan) sana;

b) suvni nazorat qilish sanasi;

v) oʻtkazilgan kimyoviy tahlil raqami;

g) tahlil uchun suv olingan ballon yoki byuretka raqami;

d) aralashmalar yoʻqligi nuqtai nazaridan nazorat qilish natijalari;

e) rN muhitining koʻrsatkichlari;

j) suv tahlili natijalari toʻgʻrisidagi xulosa (qoniqarli / qoniqarsiz);

z) tahlilni oʻtkazgan shaxsning imzosi.

Jurnalning betlari raqamlangan, ip oʻtkazib tikilgan va muassasa rahbarining imzosi hamda tashkilotning (yuqori turuvchi tashkilotning) muhri bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) tasdiqlangan boʻlishi kerak.

77. Farmatsevt tomonidan ish kuni davomida tayyorlangan turli dori shakllarining dori vositalari oralatib tanlab, lekin har bir farmatsevt tomonidan tayyorlangan dori vositalari umumiy miqdorining kamida 10 foizi sifat tahlilidan oʻtkazilishi lozim.

78. Byuretka uskunasidagi, shtanglaslardagi va pipetkali shtanglaslardagi dori vositalarining chinligi kimyoviy nazoratdan oʻtkazilganda Dori vositalarini chinligi nuqtai nazaridan nazorat qilish natijalarini qayd etish jurnalida quyidagi maʼlumotlar majburiy tartibda koʻrsatiladi:

a) byuretka uskunasi, shtanglas toʻldirilgan sana;

b) kimyoviy tahlilning tartib raqami;

v) dori vositasining nomi;

g) dori vositalarini ishlab chiqaruvchining dori vositasi seriyasi raqami yoki tahlil raqami;

d) toʻldiriladigan shtanglas raqami;

e) aniqlanayotgan modda (ion);

j) “+ (musbat)” yoki “- (manfiy)” shkalasi boʻyicha nazorat natijalari;

z) toʻldirgan va toʻlganligini tekshirgan shaxslarning imzosi.

Jurnalning betlari raqamlangan, ip oʻtkazib tikilgan hamda dorixona tashkiloti rahbarining imzosi va muhr bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) tasdiqlangan boʻlishi kerak.

79. Quyidagilar majburiy tartibda sifat va miqdor tahlilidan (toʻliq kimyoviy nazoratdan) oʻtkaziladi:

a) inyeksiyalar va infuziyalar uchun barcha eritmalar sterilizatsiyadan oldin, izotonikligi va barqarorlashtiruvchi moddalarning rN qiymatini aniqlanadi. Inyeksiyalar va infuziyalar uchun eritmalar sterilizatsiyadan keyin rN koʻrsatkichi, faol moddalarning chinligi va miqdor tarkibi boʻyicha tekshiriladi; stabilizatorlar sterilizatsiyadan keyin sifatni nazorat qilish sohasidagi hujjatda nazarda tutilgan taqdirdagina tekshiriladi.

b) sirtqi qoʻllash uchun steril eritmalar (namlash uchun oftalmologik eritmalar, kuygan yuzalar va ochiq yaralarni davolash uchun eritmalar, intravaginal kiritish uchun va boshqa steril eritmalar);

v) yangi tugʻilgan chaqaloqlar va 1 yoshgacha boʻlgan bolalarni davolash uchun moʻljallangan barcha dori shakllari;

g) atropin sulfat va xloristovodorod kislotasi eritmalari (ichki qoʻllash uchun), kumush nitrat eritmalari;

d) barcha konsentrlangan eritmalar;

e) dorixona ichida tayyorlangan har bir seriyadagi yarim tayyor mahsulot tarzidagi dori vositalari;

j) inyeksiyalar va infuziyalar uchun eritmalar tayyorlashda qoʻllaniladigan stabilizatorlar, koʻz tomchilarini tayyorlashda qoʻllaniladigan bufer eritmalar;

z) etil spirtining konsentratsiyasi eritilganda, shuningdek dorixonaga kelib tushganida etil spirtining sifati xususida shubha paydo boʻlgan taqdirda;

i) bir smenada ishlanganda retseptlar va talabnomalar boʻyicha kamida 8 ta dori shakli miqdorida tayyorlangan dori shakllari, dori shakllarining har xil turlarini inobatga olgan holda.

8-§. Steril eritmalar sifatini nazorat qilishga doir talablar

80. Steril eritmalarni tayyorlash va sifatini nazorat qilish ushbu Nizomga, Davlat farmakopeyasi talablariga yoki sifat nazorati sohasidagi boshqa hujjatga muvofiq amalga oshiriladi.

81. Inyeksion va venaga yuboriladigan infuzion dori vositalarini, inyeksiyalar uchun suvni bakterial endotoksinlar yoki pirogenlar yoʻqligi jihatidan nazorat qilish attestatsiyadan oʻtkazilgan laboratoriyalarda bir yilda ikki marta oralatib tanlab amalga oshiriladi.

Sterilligi boʻyicha talablar qoʻyiladigan inyeksion, vena ichiga kiritiladigan infuzion dori vositalarini, oftalmologik va boshqa dori vositalarini sterilligi jihatidan nazorat qilish belgilangan tartibda attestatsiyadan oʻtkazilgan laboratoriyalarda har oyda oralatib tanlab amalga oshiriladi.

82. Steril eritmalar sterilizatsiyadan oldin va keyin ularda mexanik aralashmalar yoʻqligi nuqtai nazaridan nazorat qilinadi.

Harakatlanadigan erimaydigan yot moddalar mexanik aralashmalar hisoblanadi, dori vositalarining eritmalarida tasodifiy ravishda uchraydigan gaz koʻpikchalari bundan mustasno.

Bir vaqtning oʻzida idishlardagi eritmalar hajmi va ularning tiqinlanishi sifati tekshirilishi kerak.

83. Steril eritmalar tayyorlanishi jarayonida mexanik aralashmalar bor-yoʻqligi jihatidan birlamchi va ikkilamchi nazoratdan oʻtkazilishi kerak.

Birlamchi nazorat tayyorlangan eritma filtrlanganidan va qadoqlanganidan keyin amalga oshiriladi.

Mexanik aralashmalar aniqlangan taqdirda eritma qaytadan filtrlanadi, yana koʻzdan kechiriladi, tiqinlanadi, markirovkalanadi va sterillanadi.

Aseptik (steril) tayyorlangan eritmalar qadoqlash yoki sterillovchi filtrlashdan keyin bir marta koʻzdan kechiriladi.

Eritmali idishlar birlamchi va ikkilamchi nazoratdan toʻliq oʻtkaziladi.

84. Eritmalarni mexanik aralashmalar yoʻqligi jihatidan nazorat qilish ushbu Nizomning 9-ilovasiga muvofiq nazorat shartlari va texnikasiga rioya etgan holda farmatsevt-texnolog tomonidan amalga oshiriladi.

Idishlarni koʻzdan kechirish uchun quyosh nurlari toʻgʻridan-toʻgʻri tushishidan pana qilingan, maxsus jihozlangan ish oʻrni boʻlishi kerak, oq-qora ekran va maxsus qurilmalarni (UK-2) qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.

Idishning hajmiga qarab bir vaqtning oʻzida bittadan beshtagacha koʻzdan kechiriladi.

85. Inyeksiyalar uchun eritmalar ular fizikaviy-kimyoviy koʻrsatkichlarga nomuvofiq boʻlganda; koʻrinarli mexanik aralashmalar boʻlganda; sterilligi boʻyicha talabga mos boʻlmaganda; tiqinning mahkamligi buzilganda; flakonlarning toʻldirilishi hajmi yetarli boʻlmaganda qoniqarsiz deb topiladi.

86. Inyeksiyalar uchun eritmalar solingan shisha idishlar tiqinlanganidan keyin metall jetonlardan foydalangan, nomi va konsentratsiyasi koʻrsatilgan holda qopqogʻiga yozib qoʻyish yoki shtamp bosish yoʻli bilan markirovka qilinadi.

87. Inyeksiyalar uchun eritmalar tarkibiga kiruvchi moddalarning fizikaviy-kimyoviy xossalariga va belgilangan yaroqlilik muddatiga muvofiq saqlanishi kerak.

9-§. Tayyorlangan dori vositalarini tarqatishdan oldingi nazorati

88. Barcha tayyorlangan dori vositalari tarqatishdan oldin nazoratdan oʻtkaziladi, uning doirasida quyidagilarga mosligi tekshiriladi:

a) dori vositasi oʻrov-idishining uning tarkibiga kiruvchi dori moddalarining fizikaviy-kimyoviy xossalariga mosligi;

b) retsept, talabnoma rekvizitlarining tayyorlangan dori vositasining oʻrov-idishida koʻrsatilgan maʼlumotlarga mosligi;

v) tayyorlanadigan dori vositalarini rasmiylashtirish ushbu Nizomning 7-bobi talablariga mosligi.

Koʻrsatib oʻtilgan nomuvofiqliklardan birortasi aniqlangan taqdirda, tayyorlangan dori vositasi tarqatilmaydi.

7-bob. Tayyorlanadigan dori vositalari va tibbiy jihozlarni rasmiylashtirish

89. Dori vositalari tayyorlangandan keyin ular rasmiylashtirilishi zarur.

90. Tayyorlanadigan dori vositalarini rasmiylashtirish Vazirlar Mahkamasining 2016-yil 27-oktabrdagi 365-son qarori bilan tasdiqlangan Dori vositalarining xavfsizligi umumiy texnik reglamentiga muvofiq amalga oshiriladi.

8-bob. Tibbiy jihozlarni tayyorlash

91. Tibbiy jihozlar quyidagi shartlarni inobatga olgan holda tayyorlanadi:

buyumlarni tayyorlovchi taqdim etadigan yoʻriqnomalar va axborotga muvofiq ulardan belgilangan maqsadiga koʻra foydalanilganda (ishlatilganda) ular xavfsizlikni taʼminlashi hamda bemorlar, foydalanuvchilar yoki boshqa shaxslarning sogʻligʻiga xavf tugʻdirmasligi;

saqlash va tashish chogʻida ularning xususiyatlari saqlanib qolishi;

bemorlar, foydalanuvchilar va boshqa shaxslarning kasal yuqtirishi xavfini, shuningdek buyumlarning oʻz kontamintatsiyasi xavfini istisno etish yoki mumkin qadar kamaytirish.

92. Tibbiy jihozlarning texnik xususiyatlari va funksional xossalari tibbiy jihozning tayyorlovchi tomonidan koʻrsatilgan xizmat muddati mobaynida tashqi omillar taʼsiri ostida yomonlashmasligi hamda tayyorlovchining foydalanishga doir yoʻriqnomasiga muvofiq sharoitlarda normal foydalanilgan taqdirda bemorlarning, foydalanuvchilarning sogʻligʻi va xavfsizligiga xavf tugʻdirmasligi lozim.

93. Agar tibbiy jihozlar dori vositalarini kiritish (quyish) uchun moʻljallangan boʻlsa, ular belgilangan maqsadiga, dori vositalarini qoʻllash va saqlash sharoitlariga muvofiq tibbiy jihozlarning funksional xossalarini inobatga olgan holda ana shu dori vositalari bilan oʻzaro mos keladigan boʻlishi kerak.

9-bob. Yakuniy qoidalar

94. Ushbu Nizom qoidalarining buzilishida aybdor shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladi.

95. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasi bilan kelishilgan.

Dori vositalarini va tibbiy jihozlarni tayyorlash, saqlash, ularning sifatini nazorat qilish hamda ularni rasmiylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 1-ILOVA

Dorixonalarda tayyorlanadigan dori vositalarining tarkibi, yaroqlilik muddati, saqlash sharoitlari va sterilizatsiya rejimlari

Inyeksion va infuzion eritmalar 1-jadval T/r Tayyorlanadigan dori voistasining nomi Tarkibi Yaroqlilik muddati (kunlik) 25°S dan yuqori boʻlmagan haroratda Saqlash sharoitlari Sterilizatsiya rejimlari (vaqti va harorati) 1 2 3 4 5 1. Analginning 25%, 50% li eritmalari Analgin 250 g, 500 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 2. Atropin sulfatning 1%, 2,5%, 5% li eritmalari Atropin sulfat 0,1 g, 0,25 g, 0,5 g 0,1 m xlorid kislota eritmasi — 0,1 ml Inyeksiya uchun suv 10 ml gacha 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 3. “Atsesol” eritmasi Natriy atsetat 2 g Natriy xlorid 5 g Kaliy xlorid 1 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 120°S 8 daq. 4. Inyeksiya uchun suv 30 120°S 8 daq. 5. Glitserinning 10% li eritmasi Glitserin (suvsiz)100 g Natriy xlorid 9 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 120°S 8 daq. 6. Glukozaning 5%, 10%, 20%, 25% li eritmalari Glukoza 50 g, 100 g, 200 g, 250 g 0,1 m xlorid kislotasining eritmasi rN 3,0-4,1 gacha Natriy xlorid 0,26 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 120°S 8 daq. 7. Dibazolning 0,5%, 1% li eritmalari Dibazol 5 g, 10 g 0,1 m xlorid kislotasi 10 ml Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 60 120°S 8 daq. 8. Dimedrolning 1%, 2% li eritmalari Dimedrol 10 g, 20 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 9. “Disol” eritmasi Natriy xlorid 6 g Natriy atsetat 2 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 120°S 8 daq. 10. Qon oʻrnini bosuvchi Petrov suyuqligi Natriy xlorid 15 g Kaliy xlorid 0,2 g Kalsiy xlorid 1 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 120°S 8 daq. 11. Kaliy xloridning 0,5%, 1%, 3%, 5%, 7,5%, 10% li eritmalari Kaliy xlorid 5 g, 10 g, 30 g, 50 g, 75 g ,100 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 120°S 8 daq. 12. Kalsiy xloridning 0,25%, 0,5%, 1%, 5%, 10% li eritmalari Kalsiy xlorid 2,5 g, 5 g, 10 g, 50 g, 100 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 120°S 8 daq. 13. Kalsiya glyukonatning 10% li eritmalari Kalsiy glyukonat 100 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 7 120°S 8 daq. 14. “Kvartasol” eritmasi Natriy gidrokarbonat 1 g Natriy atsetat 2,6 g Natriy xlorid 4,75 g Kaliy xlorid 1,5 g. Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 120°S 8 daq. 15. Aminokapron kislotasining 5% li eritmasi Aminokapron kislota 50 g Natriy xlorid 9 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 16. Askorbin kislotasining 5%, 10% li eritmalari Askorbin kislotasi 50 g, 100 g Natriy gidrokarbonat 23,85 g, 47,70 g Natriy sulfit (suvsiz) 2 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 17. Bor kislotasining 2% li eritmasi Bor kislotasi 20 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 120°S 8 daq. 18. Glyutamin kislotasining 1% li eritmasi Glyutamin kislotasi 10 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 19. Nikotin kislotasining 1% li eritmasi Nikotin kislotasi 10 g Natriy gidrokarbonat 7 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 20. Kofein natriy benzoatning 10%, 20% li eritmalari Kofein benzoat natriy 100 g, 200 g 0,1 m Natriy ishqorining eritmasi 4 ml Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 120°S 8 daq. 21. Natriy bromidning 5%, 10%, 20% li eritmalari Natriy bromid 50 g, 100 g 200 g, Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 22. Natriy gidrokarbo- natning 3%, 4%, 5%,7% li eritmalari Natriy gidrokarbonat 30 g, 40 g, 50 g, 70 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 120°S 8 daq. 23. Natriy gidrotsitratning 4%, 5%, 6% li eritmalari Natriy gidrotsitrat 40 g, 50 g 60 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 120°S 8 daq. 24. Natriy yodidning 5% eritmasi Natriy yodid 50 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 25. Natriy paraamino- salitsilatning 3% li eritmasi Natriy paraaminosalitsilat 30 g Natriy sulfit 5 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 7 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 26. Natriy salitsilatning 3%, 10% li eritmalari Natriy salitsilat 30 g, 100 g Natriy metabisulfit 1 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 27. Natriy xloridning 0,9%, 10% li eritmalari Natriy xlorid 9 g, 100 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 120°S 8 daq. 28. Natriy sitratning 4%, 5% li eritmalari Natriy sitrat 40 g, 50 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 120°S 8 daq. 29. Nikotinamidning 1%, 2,5%, 5% li eritmalari Nikotinamid 10 g, 25 g, 50 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 30. Novokainning 0,25%, 0,5%, 1%, 2% li eritmalari Novokain 2,5 g, 5 g, 10 g, 20 g 0,1 m xlorid kislotasining eritmasi rN 3,8 — 4,5 gacha Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 31. Novokainning 2%, 5%, 10% li eritmalari Novokain 20 g, 50 g, 100 g 0,1 m xlorid kislotasining eritmasi 4 ml, 6 ml, 8 ml Natriy tiosulfat 0,5 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 90 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 32. Papaverin gidroxloridning 2% li eritmasi Papaverin gidroxlorid 20 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 33. Ringer eritmasi Natriy xlorid 9 g Kaliy xlorid 0,2 g Kalsiy xlorid 0,2 g Natriy gidrokarbonat 0,2 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 120°S 8 daq. 34. Ringer-atsetat eritmasi Natriy xlorid 5,26 g Natriy atsetat 4,10 g Kalsiy xlorid 0,28 g Magniy xlorid 0,14 g Kaliy xlorid 0,37 g Suyultirilgan xlorid kislotasi (8%) 0,2 ml Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 120°S 8 daq. 35. Ringer-Lokk eritmasi Natriy xlorid 9 g Kaliy xlorid 0,2 g Kalsiy xlorid 0,2 g Natriy gidrokarbonat 0,2 g Glukoza 1 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 (har bir eritmaning saqlash muddati 30 kun) 120°S 8 daq. 36. Evans koʻki 5% li eritmasi Evans koʻki (suvsiz) 5 g. Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 120°S 8 daq. 37. Trimekainning 0,25%, 0,5%, 1%, 2% li eritmalari Trimekain 2,5 g, 5 g, 10 g, 20 g Natriy xlorid 9 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 120°S 8 daq. 38. “Trisol” eritmasi Kaliy xlorid 1 g Natriy xlorid 5 g Natriy gidrokarbonat 4 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 120°S 8 daq. 39. Furatsilinning 0,02% li eritmasi Furatsilin 0,2 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 40. “Xlosol” eritmasi Kaliy xlorid 1,5 g Natriy xlorid 4,75 g Natriy atsetat 3,6 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 120°S 8 daq. 41. Etakridin laktatning 0,1% li eritmasi Etakridin laktat 1 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 42. Eufillinning 2,4% li eritmasi Eufillin 24 g Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 2 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 100°S 30 daq. 43. Atropin sulfatning 0,1% li eritmasi Atropin sulfat 1 g 0,1 m xlorid kislotasi 10 ml Inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 44. Magniy sulfatning 20%, 25% eritmalari Magniy sulfat 200 g, 250 g Yangi qaynatilgan inyeksiya uchun suv 1 l gacha 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq.

Eritmaning hajmi Harorati o S Sterillash vaqti (daqiqa) 100 ml gacha 120 8 101 ml dan 500 ml gacha 120 Kamida 12 501 dan 1000 ml gacha 120 Kamida 15

Yangi tugʻilgan chaqaloqlar va 1 yoshgacha boʻlgan bolalarga qoʻllash uchun moʻljallangan dori vositalari (eritmalar va moylar) 2-jadval T/r Eritmaning nomi va konsentratsiyasi Yaroqlilik muddati (kunlik) 25°S yuqori boʻlmagan xaroratda Saqlash sharoitlari Sterilizatsiya rejimlari (vaqti va harorati) Izoh 1 2 3 4 5 2.1. Ichish uchun moʻljallangan eritmalar 1. Tozalangan suv 30 120°S 8 daq. 2. Glukozaning 5%, 10%, 25% li eritmalari 30 120°S 8 daq. Stabilizatorsiz tayyorlanadi 3. Glukozaning 5% — 100 ml eritmasi Askorbin kislotasi 1 g 5 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 100°S 30 daq. Yangi qaynatilgan tozalangan suvda tayyorlanadi. Qadoqlash jarayonida eritma idishning yuqori qismigacha toʻldiriladi. 4. Glukozaning 10%, 20% — 100 ml eritmalari Glyutamin kislotasi 1 g 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 5. Dibazolning 0,01% li eritmasi 30 120°S 8 daq. 6. Dimedrolning 0,02% li eritmasi 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. Dimedrol eritmasi faqat 0,02 konsentratsiyasida va 10 ml dan qadoqlanadi. Tugʻruqxona sharoitida dimedrol eritmasi qoʻllanilishida uning, MNS taʼsiri va intoksikatsiyani rivojlanishini kuchaytirish ehtimoli yuqoriligi inobatga olinadi. 7. Kaliy atsetatning 0,5% li eritmasi 30 120°S 8 daq. 8. Kaliy yodidning 0,5% li eritmasi 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. Eritma qadoqlanishida 20 ml dan oshmasligi lozim . 9. Kalsiy glyukonatning 1%, 3%, 5% li eritmalari 7 120°S 8 daq. Qaynoq suvda eritiladi. 10. Kalsiy laktatning 3% 5% li eritmalari 30 120°S 8 daq. Dori vositasini namlik darajasi hisobga olib tayyorlanadi. 11. Kalsiy xloridning 3% li eritmasi 30 120°S 8 daq. Eritmalar tayyorlanishida 10-50 % konsentratsiyadan foydalanish maqsadga muvofiq. 12. Askorbin kislotasining 1% li eritmasi 5 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 100°S 30 daq. Yangi qaynatilgan tozalangan suvda tayyorlanadi. Qadoqlash jarayonida eritma idishning yuqori qismigacha toʻldiriladi. 13. Glyutamin kislotasining 1% li eritmasi 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 14. Nikotin kislotasining 0,05% li eritmasi 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 15. Xlorid kislotasining 1% li eritmasi 30 120°S 8 daq. Xlorid kislotasining barcha konsentratsiyasidagi eritmalari 8,2-8,4% suyultirilgan xlorid kislotasidan tayyorlanadi. U holda eritmaning konsentratsiyasi 100 % deb hisoblanadi. 16. Kofein natriy benzoatning 1% li eritmasi 30 120°S 8 daq. 17. Eritma: Kofein natriy benzoat 0,25 g yoki 0,5 g. Natriy bromid 0,5 g yoki 1 g Tozalangan suv 100 ml gacha 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 18. Eritma:Limon kislotasi 1 g, Natriy gidrotsitrat 5g, Tozalangan suv 100 ml gacha 30 120°S 8 daq. 19. Magniy sulfatning 5%, 10% li eritmalari 30 120°S 8 daq. 20. Natriy bromidning 1% li eritmasi 30 120°S 8 daq. 21. Natriy xloridning 0,9% li eritmasi 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 22. Eritma: Novokain 0,5 g, 0,1 m Xlorid kislota eritmasining - 0,3 ml, Tozalangan suv 100 ml gacha 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 23. Piridoksin gidroxloridning 0,2% li eritmasi 30 120°S 24. Eufillinning 0,05%, 0,5% li eritmalari 15 120°S 8 daq. 2.2. Suyuq eritmalar va sirtqi ishlatilish uchun moʻljallangan moylar 25. Brilliant koʻkining 1% spirtli eritmasi 2 yil Ochilgan flakon belgilangan yaroqlilik muddatigacha ishlatiladi. 26. Kaliy permanganatning 5% li eritmasi 2 Yorugʻlik tushmaydigan joyda Aseptik sharoitda tayyorlanadi Eritma sterillangan tozalangan suvda tayyorlanadi va sterillangan idishlarga qoʻyiladi. 27. Kollargolning 2% li eritmasi 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda Aseptik sharoitda tayyorlanadi Eritma sterillangan tozalangan suvda tayyorlanadi va sterillangan idishlarga qoʻyiladi. 28. Natriya tetraboratning 10% glitserinli eritmasi 30 120°S 8 daq. 29. Perekis vodorodning 3% li eritmasi 15 Yorugʻlik tushmaydigan joyda Aseptik sharoitda tayyorlanadi Eritma sterillangan tozalangan suvda tayyorlanadi va sterillangan idishlarga qoʻyiladi.Polietilen qopqoqlar bilan burab yopiladigan qopqoqlar bilan berkitiladi 30. Furatsilin 0,02 g, Natriy xlorid 0,9 % yoki 10% eritmalari 100 ml gacha 30 120°S 30 daq. 31. Etakridin laktatning 0,1% li eritmasi 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 30 daq. 32. Shaftoli moyi 30 Salqin va yorugʻlik tushmaydigan joyda 180°S 30 daq. Moy 50 ml hajmdagi qon uchun moʻljallangan shisha idishlarga sterillanadi, IR-21 markali rezina qopqoqlar bilan siqib berkitiladi. 25 P markali rezina qopqoqlar (qizil rangdagi) tavsiya etilmaydi. 33. Zaytun moyi 30 Salqin va yorugʻlik tushmaydigan joyda 180°S-30 daq. 34. Kungaboqar moyi 30 Salqin va yorugʻlik tushmaydigan joyda 180°S- 30 daq. 35. Vazelin moyi 30 Salqin va yorugʻlik tushmaydigan joyda 2.3. Kukunlar 36. Dimedrol 0,005 g, Saxaroza 0,2 g 30 Maxsus qogʻozlarda (voshannix) va qogʻoz qutilarida quruq va yorugʻlik tushmaydigan joyda saqlanadi Aseptik sharoitida tayyorlanadi 37. Eufillin 0,003 g, Saxaroza 0,2 g 20 Aseptik sharoitida tayyorlanadi Eufillin qoʻshilgan kukunlarga saxarozani glukozaga almashtirish taqiqlanadi

Koʻz tomchilari va oftalmologik eritmalar, koʻz tomchilarini tayyorlashda qoʻllaniladigan konsentratlar, koʻz surtmalari 3-jadval T/r Nomi Yaroqlilik muddati (kunlik) Saqlash sharoitlari Sterilizatsiya rejimlari (vaqti va harorati) Izoh 25°S dan yuqori boʻlmagan harorat-da 3 — 5°S harorat-da 1 2 3 4 5 6 3.1. Koʻz tomchilari va oftalmologik eritmalar 1. Atropin sulfatning 0,25%, 0,5%, 1% li eritmalari Tarkibi: Atropin sulfat 0,025 g, 0,05 g, 0,1 g, Natriy xlorid 0,088 g, 0,085 g, 0,08 g, Tozalangan suv 10 ml gacha 30 100°S 30 daq. 2. Gomatropin gidrobromidning 0,5%, 1% li eritmalari Tarkibi: Gomatropin gidrobromid 0,05 g, 0,1 g, Natriy xlorid 0,082 g, 0,074 g Tozalangan suv 10 ml 30 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 3. Dikainning 0,25%, 0,5%, 1% li eritmalari Tarkibi: Dikain 0,025 g, 0,05 g, 0,1 g, Natriy xlorid 0,085 g, 0,081 g, 0,072 g Tozalangan suv 10 ml 30 100°S 30 daq. 4. Dikainning 0,5%, 1%, 2%, 3% li eritmalari Tarkibi: Dikain 0,05 g, 0,1 g, 0,2 g, 0,3 g, Natriy xlorid 0,081 g, 0,072 g, 0,053 g, 0,035 g, Natriy tiosulfat 0,005 g, Tozalangan suv 10 ml gacha 120 0,5%-90 1%-30 120°S 8 daq. Dikain eritmasi 0,5% stabilizatorsiz tayyorlanadi. Dikain eritmasini 2% i 3% muzlatkichda saqlash mumkin emas 5. Dikain 0,05 g, Rux sulfat 0,05 g, Bor kislotasining 2%-10 ml eritmasi 30 30 120°S 8 daq. 6. Dikain 0,05 g, Rux sulfat 0,05 g, Rezorsin 0,05 g, Bor kislotasining 2% — 10 ml eritmasi 30 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. Rezorsinni dikain, bor kislotasi, sink sulfat qoʻshilgan eritmasiga Sterilizatsiya qilinib, sovutilgandan soʻng aseptik sharoitida rezorsin qoʻshiladi 7. Dimedrol 0,02 g, Bor kislotasining 2% — 10 ml eritmasi 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 8. Kaliy yodidning 3% li eritmasi 30 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 9. Kalsiy xloridning 3% li eritmasi 30 120°S 8 daq. 10. Askorbin kislotasi 0,02 g, Natriy xlorid 0,086 g, Yangi qaynatilgan tozalangan suvda 10 ml 2 7 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 100°S 30 daq. 11. Kollargolning 2%, 3% li eritmalari Tarkibi: Kollargol 0,2 g,0,3 g, Tozalangan suv 10 ml 30 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda Aseptik sharoitida Eritmani choʻkmalardan tozalangan qogʻoz filtr orqali filtrlash mumkin 12. Levomitsetin 0,2% li eritmasi Tarkibi: Levomitsetin 0,02 g. Natriy xlorid 0,09 g. Tozalangan suv 10 ml 7 7 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 100°S 30 daq. 13. Levomitsetin 0,01 g. Bor kislotasining 2% eritmasi — 10 ml 7 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 100°S 30 daq. 14. Levomitsetin 0,02 g. Rux sulfat 0,03 g. Rezorsin 0,05 g; Bor kislotasining 2% — 10 ml eritmasi 15 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 100°S 30 daq. Levometsitin, bor kislotasi va rux sulfat saqlovchi eritma sterilizatsiya qilinib, sovitilgandan soʻng, aseptik sharoitida rezorsin qoʻshiladi 15. Mezoton 0,02 g. Bor kislotasining 2% — 10 ml eritmasi 7 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 16. Mezatonning 1%, 2% li eritmalari Tarkibi: Mezaton 0,1 g, 0,2 g. Natriy xlorid 0,062 g, 0,034 g. Tozalangan suv 10 ml 7 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 17. Mezatonning 1% li eritmasi Tarkibi: Mezaton 0,1 g. Natriy xlorid 0,056 g. Natriy metabisulfit 0,01 g. Tozalangan suv 10 ml 30 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 18. Natriy gidrokarbonat 0,05 g. Natriy tetraborat 0,05 g. Natriy xlorid 0,04 g. Tozalangan suv 10 ml 30 30 120°S 8 daq. 19. Natriy yodidning 3% li eritmasi 30 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 100°S 30 daq. 20. Natriy yodid 0,4 g. Kalsiy xlorid 0,4 g. Tozalangan suv 10 ml 30 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 100°S 30 daq. 21. Novokainning 1% li eritmasi Tarkibi: Novokain 0,1 g. Natriy xlorid 0,072 g. Tozalangan suv 10 ml 30 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 100°S 30 daq. 22. Novokain 0,05 g. Rux sulfat 0,02 g. Rezorsin 0,1 g. Bor kislotasining 1% — 10 ml eritmasi 10 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 100°S 30 daq. Novokain, bor kislotasi va rux sulfat saqlovchi eritma sterilizatsiya qilinib, sovitilgandan soʻng, aseptik sharoitida rezorsin qoʻshiladi 23. Novokain 0,05 g. Rux sulfat 0,02. Rezorsin 0,1 g. Bor kislotasi 0,1 g. Adrenalin gidroxloridning 0,1% li eritmasi — 10 tomchi. Tozalangan suv 10 ml 10 20 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 100°S 30 daq. Novokain, bor kislotasi va rux sulfat saqlovchi eritma sterilizatsiya qilinib, sovitilgandan soʻng, aseptik sharoitida rezorsin qoʻshiladi 24. Pilokarpin gidroxloridning 1%, 2%, 4%, 6% li eritmalari Tarkibi: Pilokarpin gidroxlorid 0,1 g, 0,2 g, 0,4 g, 0,6 g. Natriy xlorid 0,068 g, 0,046 g. Tozalangan suv 10 ml 30 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 25. Pilokarpin gidroxlorid 0,1 g. Bor kislotasining 2% eritmasi — 10 ml 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 26. Pilokarpin gidroxlorid 0,1 g. Adrenalin gidroxloridning 0,1% — 10 ml eritmasi 30 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 27. Riboflavinning 0,02% li eritmasi Tarkibi: Riboflavin 0,002 g. Natriy xlorid 0,09 g. Tozalangan suv 10 ml 90 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 28. Riboflavin 0,001 g. Askorbin kislotasi 0,03 g. Bor kislotasi 0,2 g. Yangi qaynatilgan tozalangan suv 10 ml 2 7 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 100°S 30 daq. 29. Riboflavin 0,002 g. Askorbin kislotasi 0,02 g. Glukoza 0,2 g. Natriy xlorid 0,05 g. Yangi qaynatilgan tozalangan suv 10 ml 2 7 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 100°S 30 daq. 30. Riboflavin 0,002 g. Natriy xlorid 0,09 g. Sitralning 0,01% li eritmasi — 10 ml 2 5 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. Riboflavin, natriy xlorid saqlovchi eritma sterilizatsiya qilinib, sovutilgandan soʻng, aseptik sharoitida sitral eritmasi qoʻshiladi 31. Riboflavin 0,002 g. Kaliy yodid 0,2 g. Glukoza 0,2 g. Trilon B 0,003 g. Tozalangan suv 10 ml 30 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 100°S 30 daq. 32. Riboflavin 0,002 g. Kaliy yodid 0,2 g. Glukoza 0,2 g. Trilon B 0,003 g. Metilsellyulozaning 1% li eritmasi- 10 ml 30 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 100°S 30 daq. 33. Riboflavin 0,002 g. Askorbin kislotasi 0,02 g. Glukoza 0,2 g. Natriy metabisulfit 0,03 g. Trilon B 0,003 g. Tozalangan suv 10 ml 7 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 100°S 30 daq. 34. Riboflavin 0,002 g. Askorbin kislotasi 0,02 g. Glukoza 0,2 g. Natriy metabisulfit 0,01 g. Trilon B 0,003 g. Metilsellyulozaning 1% li eritmasi- 10 ml 7 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 100°S 30 daq. 35. Skopolamin gidrobromidning 0,1%, 0,25% li eritmalari Tarkibi: Skopolamin gidrobromid 0,01 g, 0,025 g. Natriy xlorid 0,09 g, 0,087 g. Tozalangan suv 10 ml 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 100°S 30 daq. 36. Sulfatsil-natriy eritmasi Tarkibi: 20% li Sulfatsil-natriy- 2 g. Natriy metabisulfit 0,05 g. 0,1 m Natriy ishqori eritmasi 0,18 ml Tozalangan suv 10 ml gacha 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 100°S 30 daq. 37. Sulfatsil-natriyning 10%, 20%, 30% li eritmalari Tarkibi: Sulfatsil-natriy 1 g, 2 g, 3 g. Natriy tiosulfat 0,015 g. Xlorid kislota eritmasi 1 m — 0,035 ml. Tozalangan suv 10 ml gacha 30 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. Eritmani yangi tugʻilgan chaqaloqlar koʻziga instillatsiya uchun qoʻllash mumkin 38. Fizostigmin salitsilatning 0,25% li eritmasi Tarkibi: Fizostigmin salitsilat 0,025 g. Nikotin kislotasi 0,003 g. Natriy metabisulfit 0,003 g. Natriy xlorid 0,08 g. Tozalangan suv 10 ml gacha 30 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 39. Furatsilinning 0,02% li eritmasi Tarkibi: Furatsilin 0,002 g. Natriy xlorid 0,085 g. Tozalangan suv 10 ml gacha 30 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 40. Rux sulfat 0,025 g. Bor kislotasining 2% li eritmasi- 10 ml 30 120°S 8 daq. 41. Rux sulfat 0,03 g. Novokain 0,1 g. Bor kislotasining 2% li eritmasi- 10 ml 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 100°S 30 daq. 42. Rux sulfat 0,025 g. Dimedrol 0,03 g. Bor kislotasining 2% li eritmasi — 10 ml 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 100°S 30 daq. 43. Sitralning 0,01% li eritmasi — 10 ml. Natriy xlorid 0,09 g 2 5 Yorugʻlik tushmaydigan joyda Natriy xloridning 0, 9% steril eritmasida aseptik sharoitda tayyorlandi 44. Oftalmologik tuzli eritma. Tarkibi: Natriy xlorid 5,30 g, Kaliy xlorid 0,75 g; Kalsiy xlorid (suvsiz) 0,48 g. Natriy atsetat (suvsiz) 3,90 g. Glukoza (suvsiz) 0,80 g. Suyultirilgan xlorid kislotasi (8%) 0,05 ml. Tozalangan suv 1 litrgacha 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. Koʻzning mikroxirurgik operatsiyalarda qoʻllaniladi 45. Tuzli oftalmologik eritmasi ( magniy xlorid bilan). Tarkibi: Natriy xlorid 5,30 g. Kaliy xlorid 0,75 g. Kalsiy xlorid (suvsiz) 0,48 g, Natriy atsetat (suvsiz) 3,90 g. Glukoza (suvsiz ) 0,80 g. Magniy xlorid (suvsiz) 0,30 g. Suyultirilgan xlorid kislotasi (8%) 0,05 ml. Tozalangan suv 1 litrgacha 30 120°S 8 daq. Koʻz mikroxirurgik operatsiyalarda ishlatiladi 3.2 . Koʻz tomchilarini tayyorlashda qoʻllaniladigan konsentratlar 46. Kaliy yodidning 20% li eritmasi 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 47. Askorbin kislotasining 2%, 5%, 10% li eritmalari 5 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 100°S 30 daq. Yangi qaynatilgan tozalangan suvda tayyorlanadi. Qadoqlash jarayonida eritma idishning yuqori qismigacha toʻldiriladi. 48. Bor kislotasining 4% li eritmasi 30 120°S 8 daq. 49. Natriy tiosulfatning 1% li eritmasi 30 100°S 30 daq. 50. Riboflavinning 0,02% li eritmasi 90 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 120°S 8 daq. 51. Riboflavin 0,02 g. Askorbin kislotasi 2 g yoki 10 g. Yangi qaynatilgan tozalangan suv 100 ml gacha 5 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 100°S 30 daq. Yangi qaynatilgan tozalangan suvda tayyorlanadi. Qadoqlash jarayonida eritma idishning yuqori qismigacha toʻldiriladi. 52. Riboflavin 0,02 g, Borat kislotasi 4 g. Tozalangan suv 100 ml gacha 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 100°S 30 daq. 53. Riboflavin 0,02 g, Nikotin kislotasi 0,1 g. Tozalangan suv 100 ml gacha 30 100°S 30 daq. 54. Rux sulfatning 1%, 2% li eritmasi 30 120°S 8 daq. 55. Sitralning 0,02% li eritmasi 2 Yorugʻlik tushmaydigan joyda Aseptik sharoitda sterillangan, tozalangan suvda tayyorlanadi 3.3. Koʻz surtmalari 56. Koʻz surtmalari uchun asos * 100 g Tarkibi: Lanolin suvsiz 10 g. Vazelin koʻz surtmalar uchun 90 g. 2 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 57. Pilokarpin surtmasi 1%. 2%. Tarkibi: Pilokarpin gidroxlorid 0,1 g. 0,2 g. Koʻz surtma asosi 10 g. 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda Aseptik sharoitda tayyorlanadi 58. Tiamin surtmasi 0,5% , 1%. Tarkibi: Tiamin bromid 0,05, 0,1 g. Koʻz surtma asosi 10 g. 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda Aseptik sharoitda tayyorlanadi 59. Tanin surtmasi 1%, 5% 20 Aseptik sharoitda tayyorlanadi Taninni oz miqdordagi suvda eritiladi va steril asos (vazelin) bilan aralashtiriladi

Boshqa turdagi dori vositalari 4-jadval T/r Dori vositasining nomi Yaroqlilik muddati (kunlik) Saqlash sharoitlari Sterili- zatsiya rejimlari (harorati, vaqti) Izoh 25°S dan yuqori boʻlmagan haroratda 3 — 5°S harorat-da 1 2 3 4 5 6 4.1. Miksturalar va ichish uchun moʻljallangan suyuq eritmalar 1. Mikstura Tarkibi: Valerianna ildizi va ildizpoyasi 10 g Yalpiz barglari 4 g — 200 ml, Natriy bromid 3 g, Kofein natriy benzoat. 0,4 g, Magniy sulfat 0,8 g 10 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 2. Termopsis oʻti damlamasi 0,6 g — 200 ml Natriy gidrokarbonat va Natriy benzoat 4 g dan 10 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 3. Xlorid kislotaning 1% — 100 ml. eritmasi Pepsin 2 g 10 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 4. Xlorid kislotaning 1 %, 2% li eritmalari 10 5. Kaliy yodidning 0,25% li eritmasi 10 Qoʻngʻir shisha idishda, yorugʻlik tushmaydigan joyda 6. Novokainning 0,25%, 0,5% li eritmalari 10 Qoʻngʻir shisha idishda, yorugʻlik tushmaydigan joyda 7. Magniya sulfatning 10%, 25%, 33%, 50% li eritmalari 15 8. Kalsiya xloridning 5%, 10% li eritmalari 10 9. Ringer eritmasi Tarkibi: Natriy xlorid 0,9 g, Natriy idrokarbanat Kaliy xlorid va Kalsiy xlorid 0,02 g dan. Tozalangan suv 100 ml gacha 5 10 10. Yalpizli suv (myatnaya voda) 15 — 20 11. Ukropli suv 30 4.2. Mikstura va suyuqliklar tayyorlash uchun konsentratlar 12. Ammoniy xloridning 20% li eritmasi 15 13. Geksametilentetraminning 10%, 20%, 40% li eritmalari 20 14. Glukozaning 10%, 50% li eritmalari 4 10 15. Kaliy bromidning 20% li eritmasi 20 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 16. Kaliy yodidning 20% li eritmasi 15 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 17. Kalsiy xloridning 20 % li eritmasi 10 18. Kalsiy xloridning 50 % li eritmasi 30 19. Xlorid kislotasining 10% li eritmasi 30 20. Kofein natriy benzoatning 5% li eritmasi 7 15 21. Kofeina natriy benzoatning 20% li eritmasi 20 22. Natriya benzoatning 10 % li eritmasi 20 23. Natriy bromidning 20 % li eritmasi 20 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 24. Natriy gidrokarbonatning 5 % li eritmasi 4 10 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 25. Natriy salitsilatning 40 % li eritmasi 20 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 4.3. Sirtqi qoʻllash uchun suyuq dori vositalari va burun tomchilari 26. Bor kislotasining 2% — 10 ml eritmasi Adrenalin gidroxlorid eritmasi 0,1% — 10 tomchi 10 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 27. Kollargolning 3% li eritmasi 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 28. Protargolning 2% li eritmasi 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 29. 0,25% Lyugolning glitserinli eritmasi Tarkibi: Yod 0,25 g. Kaliy yodid 0,5 g. Glitserin 98,5 g. Tozalangan suv 0,75 ml 30 Qoʻngʻir shisha idishda, yorugʻlik tushmaydigan joyda 30. 20 % Natriy tetraboratning glitserinli eritmasi Tarkibi: Natriy tetraborat 20 g. Glitserin 80 g 30 31. Vodorod peroksidning 3% li eritmasi Vodorod peroksid (27,5 — 40%) — 7,5 dan 11 gacha (6,8 — 9,9 ml) Vodorod peroksidning sof miqdori eʼtiborga olinadi. Natriy benzoat 0,05 g. Tozalangan suv 100 ml gacha 2 yil Salqin va yorugʻlik tushmaydigan joyda 32. Furatsilinning 0,02% li eritmasi 20 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 4. 4.Sirtqi qoʻllash uchun moʻljallangan eritmalar, burun tomchilari, kukunlar va surtmalarni tayyorlash uchun yarim tayyor mahsulotlar 33. Dimedrolning 1% li eritmasi 20 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 34. Bor kislotasining 2% li eritmasi 15 30 35. Natriy tiosulfatning 60 % li eritmasi 15 36. Natriy xloridning 0,9 % li eritmasi 7 15 37. Etakridin laktatning 0,2%, 0,1%, 0,05%, 0,02% li eritmalari 15 38. Rux oksidi va Talk teng miqdorda 30 39. Kseroform sepiladigan kukuni (prisipka) (chaqaloqlar uchun ) 15 Aseptik sharoitda tayyorlanadi 180°S 30 min. Sepiladigan kukun saqlanadigan idishlar ogʻzi ochiq holda xavo sterilizatorlarida sterilizatsiya qilinadi, Aseptik sharoitda shisha idishlarga steril tiqinlar bilan berkitiladi. 40. Furatsilinning 0,2 % li surtmasi Tarkibi: Furatsilin 0,2 g. Vazelin moyi 0,6 g .Vazelin 99,2 g 2 30 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 41. Lanolin suvli, Vazelin teng miqdorda Tarkibi: Lanolin (suvsiz) 168 g, Vazelin 240 g. Tozalangan suv 72 ml 15 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 42. Lanolin suvli . Tarkibi: Lanolin suvsiz 70 g. Tozalangan suv 30 g 15 Yorugʻlik tushmaydigan joyda 43. Lanolin suvsiz, Kungaboqar moyi Tozalangan suv teng miqdorda 5 Yorugʻlik tushmaydigan joyda

Dori vositalarini va tibbiy jihozlarni tayyorlash, saqlash, ularning sifatini nazorat qilish hamda ularni rasmiylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 2-ILOVA

Dorixonalarida dori vositalarini tayyorlashda yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan ogʻish

rN koʻrsatkichni aniqlash 1-jadval Aniqlash usuli rN birliklarini aniqlanishida yoʻl qoʻyiladigan ogʻishning eng yuqori meʼyori rN 1-2 oraligʻida rN 0,3 — 0,7 oraligʻida Potensiometrik usuli 0,6 0,05 Indikator qogʻozi bilan 1 0,3

Ogʻirlik-hajm usulida tayyorlanadigan suyuq dori vositalari tarkibidagi alohida oʻlchab olingan quruq dori moddalarining ogʻirligida yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan ogʻish meʼyorlari 2-jadval Koʻrsatilgan ogʻirligi, g Ogʻish meʼyori, % 0,02 gacha ± 20 0,02 dan 0,1 gacha ± 15 0,1 dan 0,2 gacha ± 10 0,2 dan 0,5 gacha ± 8 0,5 dan 0,8 gacha ± 7 0,8 dan 1,0 gacha ± 6 1,0 dan 2,0 gacha ± 5 2,0 dan 5,0 gacha ± 4 5,0 dan yuqori ± 3

Ogʻirlik usuli bilan tayyorlanadigan suyuq dori turlarining umumiy ogʻirligida yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan ogʻish meʼyorlari 3-jadval Koʻrsatilgan ogʻirligi, g Ogʻish meʼyori, % 10,0 gacha ± 10 10,0 dan 20,0 gacha ± 8 20,0 dan 50,0 gacha ± 5 50,0 dan 150,0 gacha ± 3 150,0 dan 200,0 gacha ± 2 200,0 dan yuqori ± 1

Ogʻirlik usulida tayyorlanadigan suyuq dori turlari va surtmalar tarkibidagi alohida oʻlchab olingan quruq dori moddalarining ogʻirligida yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan ogʻish meʼyorlari 4-jadval Koʻrsatilgan ogʻirligi, g Ogʻish meʼyori, % 0,1 gacha ± 20 0,1 dan 0,2 gacha ± 15 0,2 dan 0,3 gacha ± 12 0,3 dan 0,5 gacha ± 10 0,5 dan 0,8 gacha ± 8 0,8 dan 1,0 gacha ± 7 1,0 dan 2,0 gacha ± 6 2,0 dan 10,0 gacha ± 5 10,0 dan yuqori ± 3

Ogʻirlik-hajm usuli bilan suyuq dori turlarini tayyorlanganda ularning umumiy hajmida yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan ogʻish meʼyorlari 5-jadval Koʻrsatilgan hajmi, ml Ogʻish meʼyori, % 10 gacha ± 10 10 dan 20 gacha ± 8 20 dan 50 gacha ± 4 50 dan 150 gacha ± 3 150 dan 200 gacha ± 2 200 dan yuqori ± 1

Konsentrlangan eritmalarda yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan ogʻish meʼyorlari 6-jadval Dori vositalari tarkibi (%) Ogʻish meʼyori (belgilangan % dan) 20 % gacha ± 2% koʻp emas 20 % dan yuqori ± 1% koʻp emas

Surtmalarning umumiy ogʻirligida yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan ogʻish meʼyorlari 7-jadval Koʻrsatilgan ogʻirligi, g Ogʻish meʼyori, % 5,0 gacha ± 15 5,0 dan 10,0 gacha ± 10 10,0 dan 20,0 gacha ± 8 20,0 dan 30,0 gacha ± 7 30,0 dan 50,0 gacha ± 5 50,0 dan 100,0 gacha ± 3 100,0 dan yuqori ± 2

Kukun dori moddalarning alohida oʻlchab olingan ogʻirligida yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan ogʻish meʼyorlari 8-jadval Koʻrsatilgan ogʻirligi, g Ogʻish meʼyori, % 0,1 gacha ± 15 0,1 dan 0,3 gacha ± 10 0,3 dan 1,0 gacha ± 5 1,0 dan 10,0 gacha ± 3 10,0 dan 100,0 gacha ± 3 100,0 dan 250,0 gacha ± 2 250,0 dan yuqori ± 0,3

Dori vositalarini va tibbiy jihozlarni tayyorlash, saqlash, ularning sifatini nazorat qilish hamda ularni rasmiylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 3-ILOVA

Suyuq dori vositalari va yordamchi moddalarning zichlik

T/r Dori vositasining nomi Zichligi, g/sm 3 (g/ml) 1. Benzilbenzoat 1,048 2. Validol 0,894 — 0,907 3. Vinilin (Shostakovskiy balzami) 0,903 — 0,921 4. Glitserin 1,223 — 1,233 5. Qayin qatroni (dyogot) 0,925 — 0,950 6. Dimeksid 1,101 7. Burov suyuqligi 1,036 — 1,040 8. Suyultirilgan xlorid kislota (8,2 — 8,4%) 1,038 — 1,039 9. Xlorid kislotasi (24,8 — 25,2%) 1,122 — 1,124 10. Suyultirilgan sirka kis-si (29,5-30,5%) 1,038 — 1,039 11. Sirka kislotasi (98%) 1,055 12. Vazelin moyi 0,875 — 0,890 13. Kanakunjut moyi (kastorovoye maslo) 0,948 — 0,968 14. Bodom moyi (mindalnoye maslo) 0,913 — 0,918 15. Qalampiryalpiz moyi (maslo myati perechnoy) 0,900 — 0,910 16. Shaftoli moyi (persikovoye maslo) 0,914 — 0,920 17. Kungaboqar moyi (podsolnechnoye maslo) 0,920 — 0,930 18. Tozalangan terpentin moyi (skipidar) 0,855 — 0,863 19. Evkalipt moyi 0,910 — 0,930 20. Metilsalitsilat 1,178 — 1,185 21. Valeriana nastoykasi 0,920 22. Dalachoy (Zveroboy) nastoykasi 0,970 23. Marvaridgul (Landish) nastoykasi 0,910 24. Achchiq qalampir (struch. perets) nastoykasi 0,858 25. Ermon oʻti (Polin) nastoykasi 0,910 26. Arslonquyruq (Pustirnik) nastoykasi 0,910 27. Evkalipt nastoykasi 0,910 28. Novshadil arpabodiyon (Nashatirno-anisov.) tomchisi 0,875 29. Pergidrol (27,5 — 30,0%) 1,096 — 1,105 30. Polietilenglikol 400 (polietilenoksid) 1,125 31. Ammiak suyuqligi (9,5 — 10,5%) 0,956 — 0,959 32. Qoʻrgʻoshin atsetatning (Atsetat svinsa osnovnoy) suyuqligi 1,223 — 1,228 33. Treska baligʻining moyi 0,917 — 0,927 34. Shakar qiyomi (sirop) 1,301 — 1,313 35. Gulxayri (Altey) qiyomi 1,322 — 1,327 36. Kamfora spirti 10% 0,884 — 0,888 37. Etil spirti 40% 0,949 — 0,9512 38. Etil spirti 70% 0,885 — 0,887 39. Etil spirti 90% 0,827 — 0,831 40. Etil spirti 95% 0,809 — 0,813 41. Formalin 1,078 — 1,093 42. Xloroform 1,474 — 1,483 43. Tibbiyot efiri 0,714 — 0,717

Dori vositalarini va tibbiy jihozlarni tayyorlash, saqlash, ularning sifatini nazorat qilish hamda ularni rasmiylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 4-ILOVA

Dori vositalarining hajm oshish

T/r Dori vositasining nomi Suvli eritmalar, ml/g Spirtli eritmalar Suvli suspenziyalar, ml/g ml/g spirtning konsentratsiyasi, % 1. Amizil 0,80 0,89 70 2. Aminokapron kislotasi 0,79 3. Ammoniy xlorid 0,72 4. Atsetilsalitsil kislota 0,72 90 5. Analgin 0,68 0,67 30 6. Anestezin 0,85 70, 90, 96 7. Antipirin 0,85 0,88 70 8. Askorbin kislotasi 0,61 9. Barbamil 0,76 10. Barbital 0,77 70 11. Barbital-natriy 0,64 12. Benzilpenitsillin natriyli tuzi 0,68 13. Borat kislota 0,68 0,65 70, 90, 96 14. Bromkamfora 0,80 70 15. Vismut gidroksinitrat 0,19 16. Geksametilentetramin 0,78 0,79 70,90 17. Glukoza (suvsiz) 0,64 18. Glukoza (10% namlik bilan) 0,69 19. Glyutamin kislotasi 0,62 20. Dibazol 0,82 0,86 30 21. Dikain 0,86 22. Dimedrol 0,86 0,87 70, 90, 96 23. Jelatin 0,75 24. Jelatoza 0,73 25. Izoniazid 0,72 26. Yod 0,22 70,90,96 27. Yod (kaliy yodid eritmasida ) 0,23 28. Kaliy bromid 0,27 0,36 70 29. Kaliy yodid 0,25 30. Kaliy permanganat 0,36 31. Kaliy xlorid 0,37 32. Kalsiy glitserofosfat 0,46 33. Kalsiy glyukonat 0,50 34. Kalsiy laktat 0,67 35. Kalsiy karbonat 0,38 36. Kalsiy xlorid 0,58 37. Kamfora 1,03 70, 90, 96 38. Karbamid 0,73 39. Kollargol 0,61 40. Kraxmal 0,68 0,67 41. Kofein-natriy benzoat 0,65 42. Kumush atsetat 0,18 43. Levomitsetin 0,66 70, 90, 96 44. Limon kislotasi 0,62 45. Magniy sulfat 0,50 46. Magniy oksid 0,34 47. Mezaton 0,77 48. Mentol 1,10 70, 90, 96 49. Metiluratsil 0,69 * 50. Metilsellyuloza 0,61 51. Natriy atsetat 0,71 52. Natriy atsetat (suvsiz) 0,52 53. Natriy benzoat 0,60 54. Natriy bromid 0,26 0,30 70 55. Natriy yodid 0,38 56. Natriy gidrokarbonat 0,30 57. Natriy gidrotsitrat 0,46 58. Natriy nitrat 0,38 59. Natriy nitrit 0,37 60. Natriy nukleinat 0,55 61. Natriy para-aminosalitsilat 0,64 62. Natriy salitsilat 0,59 63. Natriy sulfat (kris.holida) 0,53 64. Natriy tetraborat 0,47 65. Natriy tiosulfat 0,51 66. Natriy xlorid 0,33 67. Natriy sitrat 0,48 68. Novokain 0,81 0,81 70, 90 69. Novokainamid 0,83 70. Norsulfazol 0,65 71. Norsulfazol-natriy 0,71 72. Oltingugurt 0,48 ** 73. Osarsol 0,59 74. Osarsol (natriy gidrokarbonat eritmasida) 75. Oqgil (belaya glina) 0,39 76. Papaverin gidroxlorid 0,77 0,81 30 77. Pepsin 0,61 78. Pilokarpin gidroxlorid 0,77 79. Piridoksin gidroxlorid 0,71 80. Polivinilpirrolidon 0,81 81. Polivinil 0,77 82. Protorgol 0,64 83. Rezorsin 0,79 0,77 70, 90, 96 84. Rux sulfat (kristall holida) 0,41 85. Rux oksidi 0,21 86. Salitsil kislota 0,77 70, 90, 96 87. Saxaroza 0,63 88. Spazmolitin 0,86 89. Standart quruq adonis ekstrakti (konsentrati) 1:1 0,60 90. Standart quruq gulxayri ekstrakti (konsentrati) 1:1 0,61 0,61 12 91. Streptotsid 0,60 92. Streptomitsin sulfat 0,58 93. Eruvchan streptotsid 0,54 94. Sulgin 0,65 95. Sulfadimezin 0,68 96. Sulfatsil-natriy 0,62 0,65 70 97. Talk 0,34 98. Tanin 0,65 0,60 70,90,96 99. Tiamin bromid 0,61 100. Trimekain 0,89 101. Timol 1,01 70, 90, 96 102. Urosulfan 0,66 103. Kristal fenol 0,90 104. Fetanol 0,79 105. Ftalazol 0,65 106. Xinin gidroxlorid 0,81 107. Xloralgidrat 0,76 0,59 70,90,96 108. Xloramin B 0,61 109. Xolin xlorid 0,89 110. Eritromitsin 0,84 70 111. Etazol 0,65 112. Etazol natriy 0,66 113. Etilmorfin gidroxlorid 0,76 114. Eufillin 0,70 0,71 12 115. Efedrin gidroxlorid 0,84 116. Qoʻrgʻoshin atsetat 0,30

Dori vositalarini va tibbiy jihozlarni tayyorlash, saqlash, ularning sifatini nazorat qilish hamda ularni rasmiylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 5-ILOVA

Dorixona muassasalarida byuretka yordamida oʻlchash uchun tavsiya etilgan konsentrlangan eritma va suyuq dori vositalarining

T/r Eritma va suyuq dori vositasining nomi Konsentratsiyasi, % Yaroqlilik muddati (kunlik) 25°S 3 — 5°S 1. Ammoniy xlorid 20 15 2. Barbital-natriy 10 10 3. Geksametilentetramin * 10, 20, 40 4 10 4. Suvsiz glukoza 5 2 5. Suvsiz glukoza 10, 20 ,40, 50 4 10 6. Kaliy bromid * 20 20 7. Kaliy yodid * 20 15 8. Kalsiy xlorid 5, 10, 20 10 9. Kalsiy xlorid 50 30 10. Askorbin kislotasi * 5 5 11. Xlorid kislotasi 10 (1 : 10) 30 12. Kofein — natriy benzoati 5 7 15 13. Kofein — natriy benzoati 20 20 14. Magniy sulfat 10, 25, 50 15 15. Natriy benzoat 10 20 16. Natriy bromid * 20 20 17. Natriy gidrokarbonat 5 4 10 18. Natriy salitsilat * 40 20 19. Xloralgidrat * 10 5 20. Xloralgidrat * 20 15 21. Valeriana ekstrakti (konsentrati) * 1:2 22. Adonis ekstrakti (konsentrati) * 1:2 23. Arslonquyruq ekstrakti (konsentrati) * 1:2 24. Tozalangan suv 3 25. Yalpizli suv (myatnaya voda) 15, 20 26. Ukrop suvi 30

1 litr konsentrlangan eritmani tayyorlash uchun ayrim dori vositalarining koʻrsatkichlari T/r Dori vositasining nomi Konsentratsiyasi, % Zichligi g/ml Miqdori dori vositasi (g) tozlangan suv (ml) 1. Ammoniy xlorid 20 1,055 200,0 855 2. Barbital natriy 10 1,035 100,0 935 3. Geksametilentetramin 10 1,021 100,0 921 4. Geksametilentetramin 20 1,042 200,0 842 5. Geksametilentetramin 40 1,088 400,0 688 6. Glukoza (suvsiz) 5 1,018 50,0 968 7. Glukoza (suvsiz) 10 1,034 100,0 934 8. Glukoza (suvsiz) 20 1,068 200,0 868 9. Glukoza (suvsiz) 40 1,150 400,0 749 10. Glukoza (suvsiz) 50 1,186 500,0 685 11. Kaliy bromid 20 1,144 200,0 944 12. Kaliy yodid 20 1,148 200,0 848 13. Kalsiy glyukonat 10 1,044 100,0 944 14. Kalsiy xlorid 5 1,020 50,0 970 15. Kalsiy xlorid 10 1,041 100,0 941 16. Kalsiy xlorid 20 1,078 200,0 878 17. Kalsiy xlorid 50 1,207 500,0 707 18. Askorbin kislotasi 5 1,018 50,0 968 19. Borat kislotasi 3 1,008 30,0 978 20. Borat kislotasi 4 1,010 40,0 970 21. Kofein natriy benzoat 10 1,034 100,0 934 22. Kofein natriy benzoat 20 1,073 200,0 873 23. Magniy sulfat 10 1,048 100,0 948 24. Magniy sulfat 20 1,093 200,0 893 25. Magniy sulfat 25 1,116 250,0 866 26. Magniy sulfat 50 1,221 500,0 721 27. Natriy benzoat 10 1,038 100,0 938 28. Natriy bromid 20 1,149 200,0 949 29. Natriy gidrokarbonat 5 1,033 50,0 988 30. Natriy salitsilat 10 1,030 100,0 940 31. Natriy salitsilat 20 1,083 200,0 883 32. Natriy salitsilat 40 1,160 400,0 760 33. Sulfatsil natriy 20 1,072 200,0 872 34. Sulfatsil natriy 30 1,108 300,0 808 35. Xloralgidrat 20 1,086 200,0 886

Dori vositalarini va tibbiy jihozlarni tayyorlash, saqlash, ularning sifatini nazorat qilish hamda ularni rasmiylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 6-ILOVA

Xushboʻy suvlar tayyorlanishida qoʻyiladigan talablar

T/r Tarkibi Tayyorlanish uslubi 1. Ukrop suvi 0,005% (saqlanishi 30 kundan oshmasligi kerak) Arpabodiyon moyi 0,05 g Tozalangan suv 1lgacha Aseptik sharoitda belgilangan moy miqdori suv bilan erigunga qadar 1 daqiqa davomida toʻxtovsiz aralashtiriladi. 2. Yalpiz suvi 0,044% (saqlanishi 15 kundan oshmasligi kerak) Qalampiryalpiz moyi 0,44 g Tozalangan suv 1l gacha

Dori vositalarini va tibbiy jihozlarni tayyorlash, saqlash, ularning sifatini nazorat qilish hamda ularni rasmiylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 7-ILOVA

SPIRTLI ERITMALAR

Turli xil hajm konsentratsiyadagi etil spirtining (ml) 95% etil spirtining qancha miqdoriga (g) toʻgʻri kelishi (+20°S da) 1-jadval Hajm 5 10 15 20 25 30 40 50 100 Spirt miqdori % hajmda 95 4,06 8,11 12,17 16,23 20,29 24,34 32,46 40,57 81,14 90 3,84 7,69 11,53 15,37 19,22 23,06 30,75 30,44 76,07 80 3,42 6,83 10,25 13,66 17,08 20,50 27,33 34,16 68,32 70 2,99 5,98 8,97 11,95 14,94 17,93 23,91 29,89 59,77 60 2,56 5,13 7,69 10,26 12,82 15,38 20,51 25,64 51,28 50 2,14 4,27 6,41 8,54 10,68 12,81 17,08 21,35 42,70 40 1,71 3,41 5,12 6,83 8,53 10,24 13,65 17,07 34,13 30 1,28 2,56 3,84 5,12 6,40 7,68 10,24 12,30 25,60 20 0,85 1,70 2,56 3,41 4,26 5,11 6,82 8,52 17,04

Turli xil hajm konsentratsiyadagi etil spirtining (ml) 96% etil spirtining qancha miqdoriga (g) toʻgʻri kelishi (+20°S da) 2 -jadval Hajm 5 10 15 20 25 30 40 50 100 Spirt miqdori % hajmda 96 4,04 8,08 12,11 16,15 20,19 24,23 32,30 40,38 80,75 90 3,79 7,57 11,36 15,14 18,93 22,71 30,28 37,86 75,71 80 3,37 6,73 10,09 13,46 16,82 20,19 26,92 33,65 67,29 70 2,95 5,89 8,83 11,78 14,72 17,67 23,56 29,45 58,89 60 2,52 5,05 7,57 10,09 12,62 15,14 20,18 25,23 50,46 50 2,10 4,20 6,31 8,41 10,51 12,61 16,82 21,02 42,04 40 1,68 3,37 5,05 6,73 8,42 10,10 13,46 16,83 33,66 30 1,26 2,52 3,78 5,04 6,30 7,56 10,08 12,61 25,21 20 0,84 1,68 2,53 3,37 4,21 5,03 6,74 8,42 16,84

Standart spirtli eritmalarni tayyorlash 3 -jadval T/r Spirtli eritmalar Tarkibi 1. Bor kislotasi 3% Bor kislotasi 30 g, etil spirti 70 % 1000 ml gacha 2. Salitsil kislotasi 1% va 2% Salitsil kislotasi 10 g yoki 20 g, etil spirti 70 % 1000 ml gacha 3. Levomitsetin 0,25%; 1%; 3%; 5% Levomitsetin 0,25; 1; 3 yoki 5 g, etil spirti 70 % 100 ml gacha 4. Furatsilin 1:1500 (0,067%) Furatsilin 1 g, etil spirti 70 % 1500 mlgacha

96,1 — 96,7%% konsentratsiyali etil spirtidan 1 kg 30, 40, 50, 60, 70, 80, 90, 95, 96 konsentratsiyali etil spirti tayyorlash uchun kerak boʻladigan suv va etil spirtining (g) miqdori (20°S) 4 -jadval Olingan spirtning quvvati, % 30% 40% 50% 60% 70% suv spirt suv spirt suv spirt suv spirt suv spirt 96,1 738 262 646 354 548 452 446 554 17 983 96,2 739 261 646 354 549 451 447 553 18 982 96.3 739 261 647 353 550 450 447 553 20 980 96.4 739 261 647 353 551 449 448 552 21 979 96,5 740 260 648 352 551 449 449 551 23 977 96,6 740 260 648 352 552 448 450 550 24 976 96,7 741 259 649 351 553 447 451 549 26 974 96,8 741 259 650 350 553 447 452 548 27 973 96,9 741 259 650 350 554 446 453 547 29 971

(4-jadvalning davomi) Olingan spirtning quvvati, % 80% 90% 95% 96% suv spirt suv spirt suv spirt suv spirt 96,1 336 664 218 782 88 912 2 998 96,2 337 663 219 781 90 910 3 997 96,3 338 662 221 779 91 909 5 995 96,4 339 661 222 778 93 907 7 994 96,5 340 660 222 777 94 906 8 992 96,6 341 659 224 776 96 904 9 991 96,7 342 658 225 775 97 903 11 989 96,8 343 657 226 773 98 902 12 988 96,9 344 656 228 772 100 900 14 986

Dori vositalarini va tibbiy jihozlarni tayyorlash, saqlash, ularning sifatini nazorat qilish hamda ularni rasmiylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 8-ILOVA

20 °S dagi ± 5% ogʻish meʼyori bilan 1 gramm hamda 1 millilitrdagi tomchilar miqdori, suyuq dori vositalarining 1 tomchisining ogʻirligi T/r Suyuq dori vositalar nomi Tomchilar miqdori 1 tomchi ogʻirligi, mg 1 g da 1 ml da 1. Adonizid 35 34 29 2. Doʻlananing (boyarishnik) suyuq ekstrakti 53 52 19 3. Valeriana nastoykasi 56 51 18 4. Validol 54 48 19 5. Tozalangan suv 20 20 50 6. Yodning 5% spirtli eritmasi 49 48 20 7. Belladonna nastoykasi 46 44 22 8. Kordiamin 29 29 34 9. Marvaridgul nastoykasi 56 50 18 10. Qalampiryalpiz moyi 51 47 20 11. Qalampiryalpiz nastoykasi 61 52 16 12. Ermon oʻti (polin) nastoykasi 56 51 18 13. Arslonquyruq nastoykasi 56 51 18 14. Novshadil arpabodiyon(nashatirno-anisovie) tomchisi 56 49 18 15. Nitroglitserinning 1% eritmasi 65 53 15 16. Retinol atsetatning moyli eritmasi 45 41 22 17. Suyultirilgan xlorid kislotasi 20 21 50 18. Tibbiyot efiri 87 62 11

Dori vositalarini va tibbiy jihozlarni tayyorlash, saqlash, ularning sifatini nazorat qilish hamda ularni rasmiylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 9-ILOVA

Steril eritmalar sifatini nazorat qilishda qoʻllaniladigan nazorat shartlari va texnikasi

1. Nazoratni oʻtkazish

1. Dorixonalarda tayyorlangan steril eritmalar mexanik aralashmalar yoʻqligi jihatidan vizual nazoratdan oʻtkaziladi.

2. Mexanik aralashmalar deganda harakatlanadigan erimaydigan yot moddalar nazarda tutiladi, eritmalarda tasodifiy ravishda uchraydigan gaz koʻpikchalari bundan mustasno.

3. Steril eritmalar tayyorlanish jarayonida birlamchi va ikkilamchi nazoratdan oʻtkaziladi.

Birlamchi nazorat eritma filtrlanganidan va qadoqlanganidan keyin amalga oshiriladi. Bunda eritma solingan har bir shisha idish (flakon) koʻzdan kechiriladi.

Mexanik aralashmalar aniqlangan taqdirda, eritma qaytadan filtrlanadi, qayta koʻzdan kechiriladi, markalanadi va sterilizatsiya qilinadi.

4. Sterilizatsiya bosqichidan oʻtgan yoki steril sharoitlarda tayyorlangan eritmalar solingan shisha idishlarning (flakonlarning) barchasi ularni rasmiylashtirish va oʻrab-joylashdan oldin ikkilamchi nazoratdan oʻtkazilishi kerak.

2. Nazorat shartlari

5. Shisha idishlarni (flakonlarni) koʻzdan kechirish uchun quyosh nurlari toʻgʻridan-toʻgʻri tushishidan saqlangan, maxsus jihozlangan ish oʻrni boʻlishi kerak. Ushbu joyda eritmalarni mexanik aralashmalar yoʻqligi nuqtai nazaridan nazorat qilish uskunasi (UK-2) yoki boshqa uskuna oʻrnatiladi.

6. Nurning koʻzga tushishini istisno etadigan tarzda yoritilgan oq-qora ekrandan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.

7. Eritmalarni nazorat qilish 60 vattli jilosiz elektr lampa yoki 20 vattli kunduzgi yorugʻlik lampasi bilan yoritilgan qora va oq fonlarda oddiy koʻz bilan koʻzdan kechirish orqali amalga oshiriladi.

Rangli eritmalar uchun tegishli boʻlgan 100 va 30 vattli lampalardan foydalaniladi.

8. Koʻzdan qaralayotgan obyektgacha boʻlgan masofasi 25 sm boʻlishi, nur yoʻnalishiga nisbatan koʻzdan kechirish optik oʻqining burchagi masofasi 90 sm atrofida boʻlishi kerak.

Koʻrish chizigʻi bosh vertikal holatda boʻlganida pastga yoʻnaltirilgan boʻlishi kerak.

3. Nazorat texnikasi

9. Shisha idishning (flakonning) hajmiga qarab, bir vaqtning oʻzida bittadan beshtagachasi koʻzdan kechiriladi.

10. Shisha idishlar (flakonlar) bitta yoki ikkala qoʻlga boʻgʻzidan ushlab olinadi, nazorat zonasiga kiritiladi, ohista harakat bilan “osti ustiga” toʻntariladi va qora hamda oq fonlarda koʻzdan kechiriladi, soʻng ohista harakat bilan, silkitmasdan “usti ostiga” dastlabki holatiga agʻdariladi va yana qora va oq fonlarda koʻzdan kechiriladi.

11. Nazorat qilish muddati tegishlicha:

100 ml sigʻimli bitta shisha idish (flakon) uchun — 20 soniyagacha;

50 ml sigʻimli ikkita shisha idish (flakon) uchun — 10 soniya;

50 ml sigʻimli ikkitadan beshtagacha shisha idish (flakon) uchun — 8 soniyani tashkil qiladi.

Koʻrsatilgan nazorat muddati yordamchi operatsiyalarga sarflangan vaqtni oʻz ichiga olmaydi.

12. Sterilizatsiyadan keyin yaroqsiz deb topilgan shisha idishlar (flakonlar) ajratiladi va maxsus idishga joylanadi.

Vazir A. SHADMANOV

Savdo-sanoat palatasi raisi A. IKRAMOV

Toshkent sh.,

2018-yil 27-mart,

2018-yil 26-mart

17-son

(Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 03.04.2018-y., 10/18/2990/0990-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.07.2021-y., 10/21/3313/0724-son; 20.05.2026-y., 10/26/3837/0512-son)

lex.uz