📅 2018-yil 5-aprel · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2018-yil 5-aprel · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2018 йил 5 апрель · Қонунлар ва кодекслар
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 5 апреля 2018 г. · Законы и кодексы
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 5 April 2018 · Laws and codes
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикасининг Қонуни
Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати тўғрисида
Қонунчилик палатаси томонидан 2018 йил 15 мартда қабул қилинган Сенат томонидан 2018 йил 29 мартда маъқулланган
1-боб. Умумий қоидалар
1-модда. Ушбу Қонуннинг мақсади
Ушбу Қонуннинг мақсади Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизматининг (бундан буён матнда Давлат хавфсизлик хизмати деб юритилади) фаолиятини тартибга солишдан иборат.
2-модда. Давлат хавфсизлик хизматининг асосий вазифалари
Давлат хавфсизлик хизматининг асосий вазифалари Ўзбекистон Республикасининг конституциявий тузумини, суверенитетини, ҳудудий яхлитлигини ҳамда бошқа давлат манфаатларини ташқи ва ички таҳдидлардан ҳимоя қилишдан, қонунийликни мустаҳкамлаш ва қонун устуворлигини таъминлашдан, шунингдек Давлат хавфсизлик хизматининг ваколатига киритилган ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш, уларни аниқлаш ва уларга барҳам беришдан иборат.
3-модда. Давлат хавфсизлик хизмати тўғрисидаги қонунчилик
Давлат хавфсизлик хизмати тўғрисидаги қонунчилик ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатларидан иборатдир.
4-модда. Асосий тушунчалар
Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
давлат хавфсизлиги — Ўзбекистон Республикаси конституциявий тузумининг, суверенитетининг, ҳудудий яхлитлигининг ва бошқа давлат манфаатларининг ташқи ҳамда ички таҳдидлардан ҳимояланганлик ҳолати бўлиб, у Ўзбекистон Республикасининг барқарор ривожланишини ҳамда фуқароларнинг конституциявий ҳуқуқлари ва эркинликлари рўёбга чиқарилишини таъминлайди;
давлат манфаатлари (Ўзбекистон Республикасининг давлат манфаатлари) — жамиятда қонун устуворлигини, хавфсизлик ва барқарорликни, Ўзбекистон Республикасининг конституциявий тузумини, суверенитетини, ҳудудий яхлитлигини ташқи ва ички таҳдидлардан ҳимоя қилишни таъминлашга бўлган давлатнинг англанилган эҳтиёжлари;
контрразведка фаолияти — чет давлатларнинг, халқаро ва хорижий ташкилотларнинг, гуруҳларнинг ҳамда айрим шахсларнинг давлат манфаатларига ва хавфсизлигига зарар етказаётган ёки зарар етказишга қодир бўлган разведка, диверсия, қўпорувчилик ва бошқа бузғунчилик фаолиятининг олдини олиш, уни аниқлаш ҳамда унга барҳам беришга қаратилган фаолият;
разведка фаолияти — чет давлатларнинг махсус хизматлари, ташкилотлар, гуруҳлар ва айрим шахслар келтириб чиқарадиган, давлат манфаатларига дахл қиладиган, реал хавф-хатарлар ҳамда таҳдидларни акс эттирадиган ахборотни қўлга киритишга ва унга ишлов беришга, шунингдек давлат хавфсизлигини таъминлаш ҳамда давлат манфаатларини илгари суришга доир чора-тадбирлар амалга оширилишига кўмаклашишга қаратилган фаолият.
5-модда. Давлат хавфсизлик хизмати ҳуқуқий мақоми ва фаолиятининг асосий йўналишлари
Давлат хавфсизлик хизмати давлат хавфсизлигини таъминлаш мақсадида ўз фаолиятини махсус воситалар, шакллар ва услублар билан амалга оширадиган махсус ваколатли давлат органидир.
Давлат хавфсизлик хизмати давлат хавфсизлигини таъминлаш соҳасида ягона давлат сиёсатини амалга оширади ва ўз ваколатлари доирасида қуйидаги асосий йўналишлар бўйича фаолият олиб боради:
Ўзбекистон Республикасининг давлат хавфсизлигини ва давлат манфаатлари ташқи ҳамда ички таҳдидлардан ҳимоя қилинишини таъминлаш, мазкур соҳада қонунийлик ва қонун устуворлигини мустаҳкамлаш, ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш, уларни аниқлаш ва уларга барҳам бериш;
Ўзбекистон Республикасининг конституциявий тузуми, суверенитети ва ҳудудий яхлитлигига бўлган тажовузларнинг олдини олиш, уларни аниқлаш ҳамда уларга барҳам бериш бўйича разведка ва контрразведка фаолиятини амалга ошириш;
Ўзбекистон Республикасининг Давлат чегарасини қўриқлаш ва ҳимоя қилиш;
Ўзбекистон Республикасининг Қуролли Кучлари ва мудофаа-саноат мажмуасини давлат хавфсизлигига бўладиган хавф-хатарлар ҳамда таҳдидлардан ҳимоя қилиш, мамлакат мудофаа қобилиятини мустаҳкамлаш бўйича стратегик ташаббусларни амалга оширишда иштирок этиш;
терроризм, экстремизм, уюшган жиноятчиликка, қурол-яроғ, гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддаларнинг ноқонуний муомаласига қарши курашиш;
давлат манфаатлари ва хавфсизлигига таҳдид солувчи миллий, этник ва диний адоватни тарғиб этишга қаратилган бузғунчилик фаолиятининг олдини олиш, уни аниқлаш ва унга барҳам бериш;
иқтисодий, илмий-техникавий, ижтимоий ва ахборот соҳаларида давлат хавфсизлигини таъминлаш, Ўзбекистон Республикаси халқининг маданий-тарихий ҳамда бой маънавий меросини ҳимоя қилиш;
давлат органлари ва бошқа ташкилотларда давлат манфаатларига ҳамда хавфсизлигига таҳдид солувчи коррупция ҳолатларига қарши курашиш;
телекоммуникациялар ва транспорт соҳасида давлат хавфсизлигини таъминлаш, фавқулодда вазиятларга шарт-шароит яратувчи омилларнинг олдини олиш, уларни аниқлаш ва уларга барҳам бериш;
тергови Давлат хавфсизлик хизмати ваколатига киритилган жиноят ишлари бўйича терговга қадар текширув ва дастлабки терговни ўтказиш, тезкор-қидирув фаолиятини амалга ошириш;
давлат органлари ва бошқа ташкилотларда давлат сирларининг сақланишини, махсус алоқанинг хавфсизлигини таъминлаш ҳамда ахборотнинг криптографик ҳимоясини ташкил этиш устидан назорат қилиш;
давлат манфаатлари ва хавфсизлигига таҳдид солувчи ҳуқуқбузарликларнинг содир этилишига имкон яратувчи сабаблар ҳамда шарт-шароитларни аниқлаш ва бартараф этиш;
Давлат хавфсизлик хизматининг жанговарлик ва сафарбарлик шайлиги ҳолатини такомиллаштириш ҳамда сақлаб туриш, фавқулодда вазиятлар юзага келганда ва ҳарбий ҳолат жорий қилинганда куч ва воситаларни ҳаракатларга тайёрлаш.
6-модда. Давлат хавфсизлик хизмати фаолиятининг асосий принциплари
Давлат хавфсизлик хизмати фаолиятининг асосий принциплари қонунийлик, фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларига риоя этиш ҳамда уларни ҳурмат қилиш, фуқароларнинг ёрдамига таяниш, ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш ва профилактикаси устуворлиги, ягоналик, мустақиллик, конспирациядан иборатдир.
7-модда. Қонунийлик принципи
Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчилари ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси , ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатлари талабларига оғишмай риоя этиши ҳамда уларни бажариши шарт.
Қонунларнинг талабларини аниқ бажариш ва уларга риоя этишдан ҳар қандай четга чиқиш уларнинг сабаблари қандай бўлишидан қатъи назар, қонунийликни бузишдир ва у белгиланган жавобгарликка сабаб бўлади.
8-модда. Фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларига риоя этиш ҳамда уларни ҳурмат қилиш принципи
Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчилари ўз фаолиятини фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларига риоя этиш ҳамда уларни ҳурмат қилиш асосида амалга оширади.
Давлат хавфсизлик хизмати фуқароларнинг жинси, ирқи, миллати, тили, дини, ижтимоий келиб чиқиши, эътиқоди, шахсий ва ижтимоий мавқеидан қатъи назар, уларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ҳамда қонуний манфаатлари ҳимоя қилинишини таъминлайди.
Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчилари фуқаронинг шахсий ҳаётига тааллуқли бўлган, унинг шаъни, қадр-қимматига ёки ишчанлик обрўсига путур етказадиган маълумотларни, агар қонунда бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, ошкор қилиш ҳуқуқига эга эмас.
9-модда. Фуқароларнинг ёрдамига таяниш принципи
Давлат хавфсизлик хизмати ўз фаолиятида аҳоли билан яқин алоқада бўлади ва фуқароларнинг ёрдамига таянади.
10-модда. Ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш ва профилактикаси устуворлиги принципи
Ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш ва профилактикаси, уларга имкон яратувчи сабаблар ва шарт-шароитларни аниқлаш ҳамда бартараф этиш Давлат хавфсизлик хизматининг жиноятчиликка қарши курашишга доир фаолиятидаги устуворликлардир.
11-модда. Ягоналик принципи
Давлат хавфсизлик хизмати Давлат хавфсизлик хизмати раиси раҳбарлик қиладиган ягона марказлаштирилган тизимни ташкил этади.
Давлат хавфсизлик хизмати раиси ўз фаолиятини амалга оширишда бевосита Ўзбекистон Республикаси Президентига бўйсунади.
12-модда. Мустақиллик принципи
Давлат хавфсизлик хизмати ўз ваколатларини ҳар қандай давлат органлари, бошқа ташкилотлар ва мансабдор шахслардан қатъи назар, фақат қонунга бўйсунган ҳолда амалга оширади.
Давлат хавфсизлик хизмати фаолиятига давлат органларининг, бошқа ташкилотларнинг ва мансабдор шахсларнинг аралашуви тақиқланади.
13-модда. Конспирация принципи
Давлат хавфсизлик хизмати ўз фаолиятини конспирация принципи асосида, яъни ўз фаолиятининг, тезкор-хизмат ахборотини олиш, расмийлаштириш, сақлаш ва ундан фойдаланишнинг алоҳида тартибини, шунингдек тезкор-хизмат ҳужжатлари билан ишлаш қоидаларини белгилаган ҳолда амалга оширади.
14-модда. Фан ютуқларидан, замонавий технологиялар ва ахборот тизимларидан фойдаланиш
Давлат хавфсизлик хизмати ўз фаолиятида фан ютуқлари, инновацион ғоялар, технологиялар ва ишланмалар, шунингдек ахборот тизимларидан фойдаланади.
Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчилари ушбу хизматнинг зиммасига юклатилган вазифаларни бажаришда техник воситалардан, шу жумладан аудио-, фото- ва видео қайд этиш, криптография воситаларидан ҳамда бошқа махсус воситалардан фойдаланиши мумкин.
2-боб. Давлат хавфсизлик хизмати
15-модда. Давлат хавфсизлик хизмати тизими
Давлат хавфсизлик хизмати тизими Давлат хавфсизлик хизматининг марказий девони, Давлат хавфсизлик хизматининг Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳри бўйича бошқармалари, уларнинг туманлар (шаҳарлар) бўйича бўлимлари (бўлинмалари), Давлат хавфсизлик хизматининг чегара қўшинлари ва Давлат хавфсизлик хизматининг зиммасига юклатилган вазифаларни бажариш учун ташкил этиладиган бошқа органлардан иборат бўлади.
16-модда. Давлат хавфсизлик хизматининг мансабдор шахсларини тайинлаш ва лавозимидан озод этиш
Давлат хавфсизлик хизматига Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан лавозимга тайинланадиган ва лавозимдан озод этиладиган раис бошчилик қилади. Давлат хавфсизлик хизмати раиси лавозимига номзод Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати билан ўтказилган маслаҳатлашувлардан кейин Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан лавозимга тайинланади.
Давлат хавфсизлик хизмати раисининг Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан лавозимга тайинланадиган ва лавозимдан озод этиладиган ўринбосарлари бўлади.
17-модда. Давлат хавфсизлик хизмати ҳайъати
Давлат хавфсизлик хизматида Давлат хавфсизлик хизмати раиси, унинг ўринбосарлари, марказий девони бўлинмаларининг ва Давлат хавфсизлик хизмати органларининг бошлиқларидан иборат таркибда ҳайъат тузилади. Ҳайъатнинг шахсий таркиби Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан тасдиқланади.
Давлат хавфсизлик хизмати ҳайъати маслаҳат органи бўлиб, у давлат хавфсизлигининг таъминланиш ҳолатига, қонун ҳужжатлари, Давлат хавфсизлик хизмати раисининг буйруқлари ва кўрсатмаларини ижро этишга, кадрларни танлашга, жой-жойига қўйишга тааллуқли масалаларни ҳамда зиммасига юклатилган вазифаларни бажариш билан боғлиқ бўлган бошқа масалаларни кўриб чиқади.
Давлат хавфсизлик хизматининг чегара қўшинларида Ҳарбий кенгаш тузилади, унинг таркиби ва фаолиятининг тартиби Давлат хавфсизлик хизмати раиси томонидан белгиланади.
18-модда. Давлат хавфсизлик хизматининг бўйсуниши ва ҳисобдорлиги
Давлат хавфсизлик хизмати бевосита Ўзбекистон Республикаси Президентига бўйсунади ва унга ҳисобдордир.
Давлат хавфсизлик хизмати Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Мудофаа ва хавфсизлик масалалари қўмитасини ўз фаолиятининг асосий йўналишлари юзасидан мунтазам равишда хабардор қилади.
19-модда. Давлат хавфсизлик хизмати органлари фаолиятининг самарадорлигини баҳолаш
Ўзбекистон Республикаси конституциявий тузумининг, суверенитетининг, ҳудудий яхлитлигининг ва бошқа давлат манфаатларининг ташқи ва ички таҳдидлардан ҳимояланганлик ҳолати Давлат хавфсизлик хизмати органлари фаолияти самарадорлигини баҳолашнинг асосий мезонидир.
20-модда. Давлат хавфсизлик хизмати ҳузуридаги жамоатчилик кенгаши
Давлат хавфсизлик хизмати ҳузуридаги жамоатчилик кенгаши маслаҳатлашув-кенгашув вазифаларини ва бошқа вазифаларни амалга оширади.
Давлат хавфсизлик хизмати ҳузуридаги жамоатчилик кенгашининг шахсий таркиби, асосий вазифалари, ваколатлари ва фаолиятини ташкил этиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан белгиланади.
3-боб. Давлат хавфсизлик хизматининг давлат органлари ва бошқа ташкилотлар, шунингдек фуқаролар билан ҳамкорлиги
21-модда. Давлат хавфсизлик хизматининг давлат органлари ва бошқа ташкилотлар, фуқаролик жамияти институтлари ҳамда фуқаролар билан ҳамкорлиги
Давлат хавфсизлик хизмати зиммасига юклатилган вазифаларни бажаришда давлат органлари ва бошқа ташкилотлар, фуқаролик жамияти институтлари ҳамда фуқаролар билан қонунчиликда белгиланган тартибда ҳамкорлик қилади.
Давлат органлари ва бошқа ташкилотлар Давлат хавфсизлик хизматига давлат хавфсизлигини таъминлашга доир вазифаларни бажаришда ўз ваколатлари доирасида кўмаклашиши шарт.
22-модда. Давлат хавфсизлик хизматининг қонуний талабларини бажаришнинг мажбурийлиги
Давлат хавфсизлик хизматининг қонуний талаблари, шу жумладан қонунга риоя этиш, ҳужжатларни, текширув материалларини ва бошқа маълумотларни тақдим этиш, мутахассислар ажратиш, ҳуқуқбузарликлар фактлари бўйича келиш ҳамда тушунтиришлар бериш, ҳуқуқбузарликларга имкон яратувчи сабаблар ҳамда шарт-шароитларни бартараф этиш ҳақидаги талаблари барча давлат органлари ва бошқа ташкилотлар, мансабдор шахслар ҳамда фуқаролар томонидан бажарилиши мажбурийдир.
Ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган ҳужжатлар, материаллар ва бошқа маълумотлар бепул тақдим этилади.
Давлат хавфсизлик хизматининг қонуний талаблари устидан шикоят қилиниши уларнинг бажарилишини тўхтатиб турмайди.
4-боб. Давлат хавфсизлик хизматининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
23-модда. Давлат хавфсизлик хизматининг ҳуқуқлари
Давлат хавфсизлик хизмати давлат хавфсизлигини таъминлаш бўйича зиммасига юклатилган вазифаларни бажаришда қуйидаги ҳуқуқларга эга:
мансабдор шахслар ва фуқароларнинг ҳужжатларини, шу жумладан шахсини тасдиқловчи ҳужжатларини текшириш, уларни шахсий кўрикдан ўтказиш, ашёларни, транспорт воситаларини ҳамда ташилаётган юкларни кўздан кечириш, бунда назоратнинг техник ва бошқа воситалари қўлланилиши мумкин;
мансабдор шахслар ва фуқаролардан тезкор-қидирув, қидирув ҳамда бошқа тадбирлар, терговга қадар текширишлар ва тергов ҳаракатлари ўтказиладиган жойларни тарк этишни талаб қилиш;
жисмоний ва юридик шахсларнинг турар жойларига ва бошқа объектларига тўсқинликсиз кириш, зарурат бўлганда қулфлаш мосламалари ва бошқа ашёларни бузган ҳолда кириш, бу жойларни жиноятлар содир этганликда гумон қилинаётган шахслар таъқиб қилинаётганда ёхуд у ерда жиноят содир этилаяпти ёки содир этилган ёхуд ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлардан яширинган шахс бор деб ҳисоблаш учун етарли асослар мавжуд бўлганда ёхуд кечиктириш фуқаролар ҳаёти ва соғлиғини хавф остида қолдирадиган бўлса, йигирма тўрт соат ичида прокурорга бу ҳақда хабар берган ҳолда, шунингдек етказилган зарарнинг ўрнини қонунчиликда белгиланган тартибда қоплаган ҳолда кўздан кечириш;
жиноятларнинг олдини олиш, уларни содир этган ёки қидирувда бўлган шахсларни топиш ва ушлаш мақсадида жисмоний ҳамда юридик шахсларнинг турар жойларида ва бошқа объектларида уларнинг розилиги билан вақтинча бўлиш;
давлат органларига ва бошқа ташкилотларга кириш, зарур бўлган ҳужжатлар ва материаллар билан танишиш, давлат органларидан ва бошқа ташкилотлардан, фуқаролардан маълумотларни ҳамда бошқа зарур ҳужжатлар ва материалларни сўраш ва олиш;
Давлат хавфсизлик хизматининг иш юритувида бўлган ишлар ва материаллар юзасидан фуқароларни, мансабдор шахсларни чақириш, зарур ҳужжатларни, маълумотларни ва уларнинг кўчирма нусхаларини бепул олиш;
фуқароларни уларнинг розилиги билан кўмаклашишга жалб этиш, Давлат хавфсизлик хизматига кўмаклашган фуқароларни тақдирлаш;
давлат органларига ва бошқа ташкилотларга ёки мансабдор шахсларга ҳуқуқбузарликларнинг содир этилишига имкон яратувчи сабаблар ва шарт-шароитларни бартараф этиш тўғрисида ижро этилиши мажбурий бўлган тақдимномалар киритиш;
жиноятларнинг ҳолатларини аниқлаш ҳамда суриштирув, дастлабки тергов органларидан, суддан яшириниб юрган ва жиноий жазони ўташдан бўйин товлаётган шахсларни қидириш, шунингдек жиноятларнинг олдини олиш учун давлат органлари ва бошқа ташкилотлар томонидан таъсис этилган оммавий ахборот воситаларининг имкониятларидан бепул фойдаланиш;
лицензиялашни амалга ошириш ва рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатларни бериш чоғида лицензия талаблари ҳамда шартларига риоя этилганлигини текшириш, қонунчиликда белгиланган тартибда ҳуқуқий таъсир чораларини қўллаш.
Давлат хавфсизлик хизмати қонунчиликка мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.
Давлат хавфсизлик хизмати раиси давлат хавфсизлигига таҳдид юзага келган ҳолларда Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Хавфсизлик кенгаши мажлисини чақириш тўғрисидаги таклиф билан Ўзбекистон Республикаси Президентига мурожаат этишга ҳақли.
24-модда. Давлат хавфсизлик хизматининг мажбуриятлари
Давлат хавфсизлик хизмати давлат хавфсизлигини таъминлаш бўйича зиммасига юклатилган вазифаларни бажаришда:
Ўзбекистон Республикасининг конституциявий тузумини, суверенитетини, ҳудудий яхлитлигини ва бошқа давлат манфаатларини ташқи ҳамда ички таҳдидлардан ҳимоялаш, фуқароларнинг конституциявий ҳуқуқлари ва эркинликларини ҳимоя қилиш бўйича барча зарур чораларни кўриши;
Давлат хавфсизлик хизмати фаолиятининг асосий принципларига оғишмай риоя этилишини таъминлаши;
Ўзбекистон Республикаси Президентини давлат хавфсизлигига таҳдидлар ҳақида хабардор қилиши;
Ўзбекистон Республикаси Давлат чегарасининг қўриқланиши ва ҳимоя қилинишини таъминлаши;
давлат хавфсизлигини таъминлаш соҳасидаги давлат дастурларини ишлаб чиқиш ва амалга оширишда иштирок этиши;
давлат хавфсизлигини таъминлаш соҳасида давлат органларининг ва ташкилотларнинг ахборот-таҳлил бўлинмалари билан ҳамкорликни ва уларнинг фаолиятини мувофиқлаштиришни амалга ошириши;
давлат органларида ва ташкилотларда махфийлик режимини таъминлаш устидан назоратни ташкил этиши;
давлат хавфсизлигини таъминлаш муаммолари юзасидан илмий-тадқиқот ва ташкилий-услубий фаолиятни амалга ошириши;
жиноятлар ва ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги мурожаатлар ҳамда маълумотларни рўйхатдан ўтказиши, улар юзасидан қонунчиликда белгиланган тартибда ўз вақтида чоралар кўриши;
Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчилари томонидан жисмоний ва юридик шахсларнинг турар жойларига ҳамда бошқа объектларига мулкдорларнинг ва улар вакилларининг розилигисиз ёки улар йўқлигида кирилганлигига доир барча ҳоллар тўғрисида прокурорни йигирма тўрт соат ичида ёзма шаклда хабардор қилиши;
ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш, уларнинг содир этилишига имкон яратган сабаблар ва шарт-шароитларни бартараф этиш чораларини кўриши;
ўз хавфсизлигини таъминлаш чораларини кўриши шарт.
Давлат хавфсизлик хизматининг зиммасида қонунчиликка мувофиқ бошқа мажбуриятлар ҳам бўлиши мумкин.
5-боб. Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчилари томонидан жисмоний куч ишлатиш, махсус куч ва воситаларни, ўқотар қуролни қўллаш, улар томонидан ташкилотлар ва фуқароларнинг транспорт воситаларидан фойдаланиш.
25-модда. Жисмоний куч ишлатиш, махсус воситаларни ҳамда ўқотар қуролни қўллаш шартлари ва чегаралари
Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчилари ўзига бириктирилган ўқотар қурол ва махсус воситаларни хизмат мажбуриятларини бажариш чоғида олиб юриш, сақлаш, жисмоний куч ишлатиш, махсус воситаларни ҳамда ўқотар қуролни қўллаш ҳуқуқига фақат қонунда назарда тутилган ҳолларда ва тартибда эга бўлади.
Жисмоний куч ишлатилиши, махсус воситалар ва ўқотар қурол қўлланилишидан аввал уларни қўллаш нияти тўғрисида аниқ ифодаланган огоҳлантириш бўлиши керак, бундан ушбу огоҳлантиришнинг имкони бўлмаган ёки уларнинг қўлланилишидаги сусткашлик фуқароларнинг ва Давлат хавфсизлик хизмати ҳарбий хизматчиларининг ҳаёти ҳамда соғлиғига бевосита хавф соладиган ва бошқа оғир оқибатларга олиб келиши мумкин бўлган ҳоллар мустасно.
Жисмоний куч ишлатилиши, махсус воситалар ёки ўқотар қурол қўлланилиши юзага келган вазиятга, шахслар хатти-ҳаракатларининг хусусиятига ва хавфлилик даражасига мувофиқ бўлиши керак. Бунда Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчиси ҳар қандай зарарнинг имкон қадар кам бўлишига интилиши шарт.
Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчиси, агар юзага келган вазиятда махсус воситаларни ёки ўқотар қуролни қўллаш учун мазкур моддада ҳамда ушбу Қонуннинг 27 ва 28-моддаларида назарда тутилган асослар юзага келиши мумкин деб ҳисобласа, махсус воситаларни ёки ўқотар қуролни қўллаш учун тайёрлаш ва жанговар ҳолатга келтириш ҳуқуқига эга.
Жисмоний куч ишлатилганлиги, махсус воситалар ёки ўқотар қурол қўлланилганлиги натижасида тан жароҳати олган фуқароларга шошилинч тиббий ёрдам кўрсатилиши ёки ташкил этилиши керак.
Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчиси жисмоний куч ишлатилган, махсус воситалар ва ўқотар қурол қўлланилган ҳар бир ҳолат тўғрисида бевосита бошлиғига дарҳол ахборот бериши шарт.
Давлат хавфсизлик хизматининг органи жисмоний куч ишлатилганлиги ва махсус воситалар қўлланилганлиги натижасида жисмоний ёхуд юридик шахсларнинг ҳаётига, соғлиғига ёки мол-мулкига зарар етказилган ҳар бир ҳолат ҳақида, шунингдек ўқотар қурол қўлланилган барча ҳоллар тўғрисида тегишли прокурорга дарҳол хабар беради.
26-модда. Жисмоний куч ишлатиш
Агар куч ишлатилмайдиган усуллар Давлат хавфсизлик хизмати ҳарбий хизматчиларининг зиммасига юклатилган мажбуриятларнинг бажарилишини таъминламаса, улар қуйидаги ҳолларда шахсан ўзи ёки бўлинма (гуруҳ) таркибида жисмоний куч ишлатиш, шу жумладан курашнинг жанг усулларини қўллаш ҳуқуқига эга бўлади:
жиноятларга ва бошқа ҳуқуқбузарликларга барҳам беришда;
жиноятлар ёки бошқа ҳуқуқбузарликлар содир этган шахсларни олиб бориш ва ушлаб туришда;
Давлат хавфсизлик хизмати ҳарбий хизматчисининг қонуний талабларига қаршилик кўрсатилишини бартараф этишда.
Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчилари ушбу Қонунда махсус воситалар ёки ўқотар қурол қўлланилишига рухсат этилган ҳолларда ҳам жисмоний куч ишлатиш ҳуқуқига эга.
Ҳомиладорлик белгилари сезилиб турган аёлларга, ногиронлик белгилари кўриниб турган шахсларга, ёши аниқ кўриниб турган ёки маълум бўлган вояга етмаганларга нисбатан жисмоний куч ишлатиш тақиқланади, бундан уларнинг қуролли қаршилик кўрсатганлиги, фуқароларнинг ёхуд Давлат хавфсизлик хизмати ҳарбий хизматчиларининг ҳаёти ва соғлиғига ҳақиқатда таҳдид этиб, ҳужум қилганлиги ҳоллари мустасно.
27-модда. Махсус воситаларни қўллаш
Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчилари қуйидаги махсус воситаларни:
а) резина таёқларни, шикастлантирувчи қуролни, қўлкишанларни ёки бошқа боғлаш воситаларини, электрошок қурилмаларини, хизмат ҳайвонларини қуйидаги ҳолларда:
фуқарога ёки Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчисига қилинган ҳужумни қайтаришда;
жиноятга барҳам беришда;
Давлат хавфсизлик хизмати ҳарбий хизматчисига қаршилик кўрсатилишига барҳам беришда;
жиноятни содир этиш чоғида кўриб қолинган ёки уни содир этганидан кейин дарҳол яширинишга уринаётган шахсни ушлашда;
қуролли қаршилик кўрсатиши мумкин бўлган шахсни ушлашда;
зўрлик билан ушлаб турилган шахсларни, эгаллаб олинган биноларни, хоналарни, иншоотларни, транспорт воситаларини ва ер участкаларини озод қилишда;
муҳофаза қилинадиган объектларни ҳимоя қилишда;
ғайриҳуқуқий ҳаракатлар содир этаётган фуқаролар гуруҳларининг ҳаракатланишини тўсишда;
б) махсус бўёвчи ва маркировка қилувчи воситалар, муҳофаза қилинадиган объектларни (ҳудудларни) ҳимоя қилиш ҳамда ғайриҳуқуқий ҳаракатлар содир этаётган фуқаролар гуруҳларининг ҳаракатланишини тўсиш воситаларини қуйидаги ҳолларда:
муҳофаза қилинадиган объектларни ҳимоя қилишда;
ғайриҳуқуқий ҳаракатлар содир этаётган фуқаролар гуруҳларининг ҳаракатланишини тўсишда;
в) чалғитма таъсир кўрсатувчи нур-товуш мосламаларини қуйидаги ҳолларда:
зўрлик билан ушлаб турилган шахсларни, эгаллаб олинган биноларни, хоналарни, иншоотларни, транспорт воситаларини ва ер участкаларини озод қилишда;
муҳофаза қилинадиган объектларни ҳимоя қилишда;
ғайриҳуқуқий ҳаракатлар содир этаётган фуқаролар гуруҳларининг ҳаракатланишини тўсишда;
г) зирҳли машиналар ва катерларни қуйидаги ҳолларда:
қуролли қаршилик кўрсатиши мумкин бўлган шахсни ушлашда;
зўрлик билан ушлаб турилган шахсларни, эгаллаб олинган биноларни, хоналарни, иншоотларни, транспорт воситаларини ва ер участкаларини озод қилишда;
Ўзбекистон Республикаси Давлат чегарасини қўриқлаш ва ҳимоя қилишни таъминлашда қўллаш ҳуқуқига эга.
Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчилари ушбу Қонунда ўқотар қуролни қўллашга рухсат этилган барча ҳолларда махсус воситаларни қўллаш ҳуқуқига эга.
Ҳомиладорлик белгилари сезилиб турган аёлларга, ногиронлик белгилари кўриниб турган шахсларга ва ёши аниқ кўриниб турган ёки маълум бўлган вояга етмаганларга нисбатан махсус воситаларни, шу жумладан шикастлантирувчи қуролни қўллаш тақиқланади, бундан уларнинг қуролли қаршилик кўрсатганлиги ёки фуқароларнинг ёхуд Давлат хавфсизлик хизмати ҳарбий хизматчиларининг ҳаёти ва соғлиғига ҳақиқатда таҳдид этиб, гуруҳ бўлиб ҳужум қилганлиги ҳоллари мустасно.
Одамнинг бошига, бўйнига, ўмров суягига, қорнига, жинсий аъзоларига, юрак соҳасига резина таёқ билан зарбалар бериш тақиқланади, бундан одам қуролли қаршилик кўрсатганлиги ёки фуқароларнинг ёхуд Давлат хавфсизлик хизмати ҳарбий хизматчиларининг ҳаёти ва соғлиғига ҳақиқатда таҳдид этиб, гуруҳ бўлиб ҳужум қилганлиги ҳоллари мустасно.
Давлат хавфсизлик хизмати таъминотида бўладиган махсус воситаларнинг рўйхати Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан тасдиқланади.
28-модда. Ўқотар қуролни қўллаш
Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчилари қуйидаги ҳолларда ўқотар қуролни қўллаш ҳуқуқига эга:
ҳаёт ёки соғлиқ учун хавфли бўлган, зўрлик ишлатиш билан қилинган ҳужумдан фуқароларни ёхуд ўзини ҳимоя қилишда;
гаровдагиларни озод қилишда;
ўта оғир жиноятни содир этиш чоғида кўриб қолинган ва яширинишга уринаётган шахсни ушлашда, агар бошқа воситалар билан бу шахсни ушлаш имкони бўлмаса;
ўқотар қуролни, ўқ-дориларни, портловчи моддаларни, транспорт воситасини, махсус ва жанговар техникани эгаллаб олишга бўлган уринишларга чек қўйишда;
фуқароларнинг уй-жойларига, қўриқланадиган объектларга, юкларга, транспорт воситаларига ва биноларга гуруҳ бўлиб қилинган ҳужумни ёки қуролли ҳужумни қайтаришда;
қуролли қаршилик кўрсатаётган шахсни, шунингдек ўзидаги қуролни, ўқ-дориларни, портловчи моддаларни, портлатиш қурилмаларини, заҳарли ёки радиоактив моддаларни топшириш тўғрисидаги қонуний талабни бажаришни рад этаётган шахсни ушлашда;
жиноят содир этишда гумон қилиниб ушлаб турилган шахсларнинг, ўзига нисбатан қамоққа олиш тарзидаги эҳтиёт чораси қўлланилган шахсларнинг қамоқдан қочиб кетишига чек қўйишда, шунингдек бу шахсларни зўравонлик билан озод қилишга бўлган уринишларга чек қўйишда;
қурол ишлатиш нияти ҳақида огоҳлантириш зарурати туғилганда, шунингдек юқорига қарата ёки бошқа хавфсиз йўналишда ўқ отиш орқали хавф-хатар сигнали беришда ёки ёрдам чақиришда.
Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчиси ўқотар қуролни қўллашдан олдин огоҳлантириши шарт, бундан унинг ҳаётига ёки фуқароларнинг ҳаётига бевосита хавф таҳдид солаётган ҳоллар мустасно.
Аёлларга, ногиронлик белгилари кўриниб турган шахсларга, ёши аниқ кўриниб турган ёки маълум бўлган вояга етмаганларга нисбатан ўқотар қуролни қўллаш тақиқланади, бундан уларнинг қуролли ҳужум қилганлиги, қуролли қаршилик кўрсатганлиги ёки фуқароларнинг ёхуд Давлат хавфсизлик хизмати ҳарбий хизматчиларининг ҳаёти ва соғлиғига ҳақиқатда таҳдид этиб, гуруҳ бўлиб ҳужум қилганлиги ҳоллари мустасно.
Агар ўқотар қурол қўлланилиши натижасида тасодифий шахслар жабрланиши мумкин бўлса, Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчилари кўп фуқаролар тўпланганда уни қўллаш ҳуқуқига эга эмас, бундан террорчилик ҳаракатининг олдини олиш, гаровдагиларни озод қилиш, қуролли ҳужумни қайтариш ҳоллари мустасно.
Давлат хавфсизлик хизмати қуроллантириладиган ўқотар қурол ва унинг ўқ-дорилари турларининг рўйхати Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан тасдиқланади.
29-модда. Махсус кучларни қўллаш
Давлат хавфсизлигига таҳдид солувчи жиноятларнинг ўз вақтида олдини олиш, уларни аниқлаш ва уларга чек қўйиш бўйича махсус операцияларни ўтказиш мақсадида Давлат хавфсизлик хизматининг ва бошқа давлат органларининг тезкор тадбирлар кўрувчи махсус гуруҳлари жалб этилиши мумкин.
Давлат хавфсизлик хизматининг тезкор тадбирлар кўрувчи махсус гуруҳлари руҳан бардошли, юксак ахлоқ-ирода хислатларига, махсус тайёргарликка эга бўлган, соғлиғининг ҳолатига кўра Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучларининг махсус жанговар бўлинмаларидаги хизматга яроқли шахслар орасидан тузилади.
30-модда. Давлат органларининг, бошқа ташкилотларнинг ва фуқароларнинг транспорт воситаларидан фойдаланиш
Давлат хавфсизлик хизмати шошилинч тиббий ёрдамга муҳтож фуқароларни тиббиёт муассасаларига етказиш, жиноят содир этган шахсларни таъқиб қилиш ва Давлат хавфсизлик хизмати органларига олиб бориш, ҳодиса жойига етиб олиш учун давлат органларининг, бошқа ташкилотларнинг ва фуқароларнинг транспорт воситаларидан, бундан чет давлатларнинг дипломатик, консуллик ва бошқа ваколатхоналарига, халқаро ташкилотларга тегишли транспорт воситалари ҳамда махсус мўлжалланган транспорт воситалари мустасно, мажбурий тартибда фойдаланиши мумкин бўлиб, бунда транспорт воситасидан фойдаланилганлиги фактини тасдиқловчи ва ундан фойдаланган Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчисини идентификацияловчи ҳужжат берилади.
Транспорт воситаларидан мажбурий тарзда фойдаланиш натижасида етказилган мулкий зарарнинг ўрни қонунчиликда белгиланган тартибда Давлат хавфсизлик хизмати томонидан қопланади.
6-боб. Давлат хавфсизлик хизматига кўмаклашиш
31-модда. Давлат хавфсизлик хизматига кўмаклашувчи шахслар
Давлат хавфсизлик хизмати зиммасига юклатилган вазифаларни бажаришда айрим шахсларни ошкора ва ноошкора асосда, шу жумладан штатдан ташқари ходимлар сифатида кўмаклашишга жалб этиши мумкин.
Давлат хавфсизлик хизмати томонидан кўмаклашишга жалб этилган шахсларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари қонунчиликда белгиланади.
32-модда. Давлат хавфсизлик хизматига кўмаклашувчи шахсларнинг ижтимоий-ҳуқуқий ҳимояси, уларнинг хавфсизлигини таъминлаш
Давлат хавфсизлик хизматига кўмаклашаётган шахсларга муносабатларнинг махфийлиги кафолатланади. Давлат хавфсизлик хизматига махфийлик асосида кўмаклашаётган (кўмаклашган) шахслар тўғрисидаги маълумотлар давлат сирини ташкил этади ва ошкор қилиниши мумкин эмас.
Давлат хавфсизлик хизматига махфийлик асосида кўмаклашаётган (кўмаклашган) шахсларга, шунингдек уларнинг яқин қариндошларига зўрлик ишлатиш ёки мол-мулкини йўқ қилиш билан ҳақиқатда таҳдид қилинаётганлигидан далолат берувчи етарли маълумотлар мавжуд бўлган тақдирда, Давлат хавфсизлик хизмати уларнинг ҳаёти, соғлиғи, шаъни, қадр-қиммати ва мол-мулкини ҳимоя қилиш юзасидан зарур чоралар кўриши шарт.
Давлат хавфсизлик хизматига махфийлик асосида кўмаклашаётган (кўмаклашган) шахсларга ва уларнинг яқин қариндошларига уларнинг давлат хавфсизлигини таъминлашдаги иштироки туфайли тажовуз қилиш қонунчиликда белгиланган жавобгарликка сабаб бўлади.
Давлат хавфсизлик хизматига кўмаклашаётган (кўмаклашган) шахсларни ижтимоий ҳимоя қилиш чора-тадбирлари қонунчиликда белгиланади.
7-боб. Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчилари, уларнинг ҳуқуқий ҳолати ва ижтимоий-ҳуқуқий ҳимояси
33-модда. Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчилари
Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчилари ҳақиқий ҳарбий хизматда бўлади.
Давлат хавфсизлик хизматида хизматни ўташ тартиби умумий ҳарбий мажбурият ва ҳарбий хизмат тўғрисидаги қонунчилик билан тартибга солинади, бундан Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчилари бажараётган мажбуриятларнинг ўзига хос хусусиятлари ҳисобга олинган ҳолда қонунчиликда белгиланган ҳоллар мустасно.
Давлат хавфсизлик хизмати ҳарбий хизматчилари хизматни ўташ даврида сиёсий партиялар аъзолари бўла олмайди. Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчиларига нисбатан умумий ҳарбий мажбурият ва ҳарбий хизмат тўғрисидаги қонунчиликда назарда тутилган бошқа чекловлар ҳам татбиқ этилади.
Кучайтирилган режимни жорий этиш ва бекор қилиш, шунингдек Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчиларини жанговар ҳаракатларда иштирок этишга жалб этиш Давлат хавфсизлик хизмати раисининг буйруқлари асосида амалга оширилади. Давлат хавфсизлик хизматининг чегара қўшинларида кучайтирилган режимни жорий этиш ва бекор қилиш тартиби қонунчилик, шу жумладан Давлат хавфсизлик хизматининг ички идоравий ҳужжатлари билан белгиланади.
Фуқароларни Давлат хавфсизлик хизматига хизматга қабул қилиш, уларни лавозимга тайинлаш, мансабини кўтариш ва бошқа лавозимга ўтказиш уларнинг жинси, ирқи, миллати, тили, дини, ижтимоий келиб чиқиши, шахсий ва ижтимоий ҳолатидан қатъи назар амалга оширилади. Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчиларига нисбатан махсус талаблар Давлат хавфсизлик хизмати раиси томонидан белгиланади.
Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчиларига белгиланган намунадаги хизмат гувоҳномаси берилиб, ундан фойдаланиш тартиби Давлат хавфсизлик хизматининг ички идоравий ҳужжатлари билан тартибга солинади.
Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчилари Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан белгиланадиган намунадаги формали кийим-бошга эга бўлади.
Давлат хавфсизлигини таъминлаш вазифаларини ҳал этиш учун Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчилари ҳаракатдаги резервда ҳарбий хизматда қолдирилган ҳолда давлат органларига ва бошқа ташкилотларга қонунчиликда белгиланган тартибда вақтинча хизмат сафарига юборилиши мумкин.
Давлат хавфсизлик хизмати мансабдор шахсларининг лавозим мажбуриятларини, ўзларига бўйсунувчи ҳарбий хизматчиларга нисбатан рағбатлантириш чораларини ва интизомий жазо чораларини қўллаш, ҳарбий унвонлар бериш, ҳарбий хизматчиларни лавозимга тайинлаш ва лавозимидан озод этиш тартибини тасдиқлашга доир ваколатлари Давлат хавфсизлик хизматининг раиси томонидан белгиланади.
34-модда. Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчиларини тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш
Давлат хавфсизлик хизматига қабул қилинган Ўзбекистон Республикаси фуқаролари белгиланган тартибда махсус касбий тайёргарликдан ёки қайта тайёргарликдан ёхуд малака оширишдан ўтади.
Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчиларини тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш Давлат хавфсизлик хизматининг таълим муассасалари ва бошқа таълим муассасалари, шу жумладан хорижий таълим муассасалари томонидан амалга оширилади.
35-модда. Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчиларини ижтимоий ҳимоя қилиш
Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчиларини ижтимоий ҳимоя қилишни давлат меҳнатга муносиб ҳақ тўлаш, уларнинг ва оила аъзоларининг соғлиғини сақлаш, уй-жой ва ер участкалари билан таъминлаш, имтиёзли узоқ муддатли ипотека ва транспорт кредитлари бериш, соғлиғи ва мулкига етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш, давлат пенсия таъминоти, давлат суғуртаси, ижтимоий ёрдам кўрсатиш ва ижтимоий ҳимоянинг бошқа турлари орқали кафолатлайди.
Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчиларини ижтимоий ҳимоя қилиш чораларини ҳамда уларга берилган имтиёзлар ва преференцияларни амалга ошириш тартиби умумий ҳарбий мажбурият ва ҳарбий хизмат тўғрисидаги қонунчиликда белгиланади.
Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчилари томонидан хизмат мажбуриятларининг виждонан бажарилиши ва улар эришган ижобий натижалар маънавий ва моддий рағбатлантиришлар билан тақдирланиши мумкин.
Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчилари хизмат фаолиятида кўрсатган мардлиги ва жасорати ҳамда Ўзбекистон Республикаси олдидаги бошқа хизматлари учун Давлат хавфсизлик хизмати раиси томонидан Ўзбекистон Республикасининг давлат мукофотларига тақдим этилиши мумкин.
Давлат хавфсизлик хизматининг раиси Давлат хавфсизлик хизматининг хизмат мажбуриятларини бажариш чоғида тан жароҳати олган ҳарбий хизматчиларига, ҳалок бўлган ҳарбий хизматчиларнинг оилаларига, шунингдек бошқа ҳолларда идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда белгиланган тартибда ва миқдорларда бир маротабалик нафақалар тайинлашга, бошқа турдаги ижтимоий ёрдам кўрсатишга ҳақли.
Давлат хавфсизлик хизматининг тезкор тадбирлар кўрувчи махсус гуруҳлари ҳарбий хизматчиларига пенсиялар тайинлаш учун белгиланган хизмат муддатига хизматнинг бир куни икки кунга, жанговар ҳаракатларда ёки террорчиликка қарши операциялар ўтказишда иштирок этган вақтида эса хизматнинг бир куни уч кунга тенглаштириб ҳисобланиб қўшилади.
Давлат хавфсизлик хизматининг тезкор тадбирлар кўрувчи махсус гуруҳлари ҳарбий хизматчиларини ижтимоий-ҳуқуқий ҳимоя қилиш тизими қонунчиликда белгиланади.
36-модда. Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчиларини ҳуқуқий ҳимоя қилиш кафолатлари
Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчилари давлат ҳимоясидадир.
Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчилари хизмат мажбуриятларини бажариш чоғида фақат бевосита ёки тўғридан-тўғри бошлиғига бўйсунади.
Қонун билан тўғридан-тўғри ваколат берилган шахслардан ташқари ҳеч ким Давлат хавфсизлик хизмати ҳарбий хизматчисининг қонуний фаолиятига аралашишга, шунингдек Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчисини қонун билан Давлат хавфсизлик хизмати зиммасига юклатилмаган мажбуриятларни бажаришга мажбурлаш ҳуқуқига эга эмас.
Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчиси ўз иш юритувида бўлган ишлар ва материалларнинг моҳияти ҳақида бирор-бир тушунтириш беришга, шунингдек бундай ишлар ҳамда материалларни, шу жумладан фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларига дахлдор ишлар ҳамда материалларни танишиб чиқиш учун қонунчиликда назарда тутилган ҳоллардан ва тартибдан бошқача тарзда тақдим этишга мажбур эмас.
Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчиси ўзига нисбатан қабул қилинаётган қарор ва ҳаракат (ҳаракатсизлик) юзасидан Давлат хавфсизлик хизматининг юқори турувчи мансабдор шахсига белгиланган тартибда шикоят қилиш ҳуқуқига эга.
37-модда. Давлат хавфсизлик хизмати ҳарбий хизматчиларининг дахлсизлик кафолатлари
Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчилари хизматни ўташ вақтида дахлсизликка эга бўлади.
Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчиси тегишинча Қорақалпоғистон Республикаси, вилоят ва Тошкент шаҳар прокурорининг розилигисиз жиноий жавобгарликка тортилиши, ушлаб турилиши, қамоққа олиниши мумкин эмас.
38-модда. Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчиларини ишга жойлаштириш кафолатлари
Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчилари ҳарбий хизматдан бўшатилган тақдирда уларга ҳарбий хизматга қабул қилингунига қадар эгаллаб турган аввалги иш ўрни (лавозими) берилади, аввалги иш ўрни мавжуд бўлмаганда эса давлат органларида ва бошқа ташкилотларда уларнинг мутахассислиги ҳисобга олинган ҳолда бошқа тенг иш (лавозим) биринчи навбатда берилади.
8-боб. Давлат хавфсизлик хизматининг ахборот, молиявий ва моддий-техника таъминоти
39-модда. Давлат хавфсизлик хизматининг ахборот таъминоти
Давлат хавфсизлик хизмати ўз фаолиятини амалга ошириши учун махсус ҳисобга олишларни шакллантириши ва улардан фойдаланиши, ахборот базаларини ва криптографик ҳимоя воситаларини ишлаб чиқиши, яратиши ҳамда улардан фойдаланиши мумкин.
Идоравий хизмат ахборотини ҳисобга олиш ва ундан фойдаланиш тартиби Давлат хавфсизлик хизматининг ички идоравий ҳужжатлари билан белгиланади.
40-модда. Давлат хавфсизлик хизмати тўғрисидаги маълумотларни ҳимоя қилиш
Давлат хавфсизлик хизматига ҳарбий хизматга (ишга) қабул қилинаётган, шунингдек Давлат хавфсизлик хизмати тўғрисидаги маълумотлардан фойдаланишига ижозат бериладиган Ўзбекистон Республикаси фуқаролари, агар қонунчиликда бошқача тартиб назарда тутилмаган бўлса, давлат сирларини ташкил этувчи маълумотлардан фойдаланишга ижозатни расмийлаштириш тартиб-таомилидан ўтади.
Давлат хавфсизлик хизмати тўғрисидаги, давлат сирларини ташкил этувчи маълумотлардан фойдаланишига ижозат берилган Ўзбекистон Республикаси фуқаролари уларни ошкор этганлик учун қонунчиликда назарда тутилган жавобгарликка тортилади.
Давлат хавфсизлик хизматининг ҳужжатлари ва материаллари Давлат хавфсизлик хизматининг архивларида сақланиши лозим. Тарихий ва илмий қимматга эга бўлган архив материаллари қонунчиликда белгиланган тартибда давлат архивларига топширилиши мумкин.
41-модда. Молиявий ва моддий-техника таъминоти
Давлат хавфсизлик хизматининг молиявий ва моддий-техника таъминоти Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети маблағлари ҳамда қонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан амалга оширилади.
Давлат хавфсизлик хизматида бюджетдан ташқари жамғармалар тузилади, уларни шакллантириш ва улардан фойдаланиш тартиби қонунчиликда белгиланади.
9-боб. Якунловчи қоидалар
42-модда. Давлат хавфсизлик хизматининг рамзлари
Давлат хавфсизлик хизмати байроққа, эмблемага, вимпелга ва бошқа рамзларга эга бўлиши мумкин.
Давлат хавфсизлик хизматининг рамзлари Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан тасдиқланади.
43-модда. Давлат хавфсизлик хизмати ҳарбий хизматчиларининг жавобгарлиги
Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчилари ғайриқонуний ҳаракатлари ёки ҳаракатсизлиги, шунингдек хизмат мажбуриятларини лозим даражада бажармаганлиги учун қонунчиликка мувофиқ жавобгар бўлади.
Давлат хавфсизлик хизмати ҳарбий хизматчиларининг ғайриқонуний ҳаракатлари ёки ҳаракатсизлиги туфайли жисмоний ва юридик шахсларга етказилган зарарнинг ўрни Давлат хавфсизлик хизмати томонидан бюджетдан ташқари махсус жамғарма маблағлари ҳисобидан қопланади ва ушбу сумма кейинчалик айбдор шахслардан ундириб олинади.
Давлат хавфсизлик хизматининг ҳарбий хизматчиси хизмат интизомини бузганлиги учун Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучларининг умумҳарбий уставларига мувофиқ жавобгар бўлади.
44-модда. Давлат хавфсизлик хизматининг фаолиятида қонунларга риоя этилиши устидан назорат
Давлат хавфсизлик хизматининг фаолиятида қонунларнинг аниқ ҳамда бир хилда ижро этилиши устидан назорат Ўзбекистон Республикаси Бош прокурори ва унга бўйсунувчи прокурорлар томонидан ўз ваколатлари доирасида амалга оширилади.
Прокурорлар Давлат хавфсизлик хизматининг тезкор-қидирув фаолияти тўғрисида ўзига тақдим этилган ҳужжатлар ва материалларда кўрсатилган маълумотларнинг махфийлигини таъминлайди.
45-модда. Халқаро ҳамкорлик
Чет давлатларнинг ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлари ва бошқа ташкилотлари, халқаро ташкилотлар ҳамда уларнинг ваколатхоналари билан Давлат хавфсизлик хизматининг ҳамкорлиги Ўзбекистон Республикаси қонунчилик ва халқаро шартномаларига мувофиқ амалга оширилади.
46-модда. Давлат хавфсизлик хизмати тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун жавобгарлик
Давлат хавфсизлик хизмати тўғрисидаги қонунчиликни бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.
47-модда. Қонунчиликни ушбу Қонунга мувофиқлаштириш
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;
ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.
48-модда. Ушбу Қонуннинг кучга кириши
Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2018 йил 5 апрель,
ЎРҚ-471-сон
Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati toʻgʻrisida
Qonunchilik palatasi tomonidan 2018-yil 15-martda qabul qilingan Senat tomonidan 2018-yil 29-martda maʼqullangan
1-bob. Umumiy qoidalar
1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmatining (bundan buyon matnda Davlat xavfsizlik xizmati deb yuritiladi) faoliyatini tartibga solishdan iborat.
2-modda. Davlat xavfsizlik xizmatining asosiy vazifalari
Davlat xavfsizlik xizmatining asosiy vazifalari Oʻzbekiston Respublikasining konstitutsiyaviy tuzumini, suverenitetini, hududiy yaxlitligini hamda boshqa davlat manfaatlarini tashqi va ichki tahdidlardan himoya qilishdan, qonuniylikni mustahkamlash va qonun ustuvorligini taʼminlashdan, shuningdek Davlat xavfsizlik xizmatining vakolatiga kiritilgan huquqbuzarliklarning oldini olish, ularni aniqlash va ularga barham berishdan iborat.
3-modda. Davlat xavfsizlik xizmati toʻgʻrisidagi qonunchilik
Davlat xavfsizlik xizmati toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.
4-modda. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
davlat xavfsizligi — Oʻzbekiston Respublikasi konstitutsiyaviy tuzumining, suverenitetining, hududiy yaxlitligining va boshqa davlat manfaatlarining tashqi hamda ichki tahdidlardan himoyalanganlik holati boʻlib, u Oʻzbekiston Respublikasining barqaror rivojlanishini hamda fuqarolarning konstitutsiyaviy huquqlari va erkinliklari roʻyobga chiqarilishini taʼminlaydi;
davlat manfaatlari (Oʻzbekiston Respublikasining davlat manfaatlari) — jamiyatda qonun ustuvorligini, xavfsizlik va barqarorlikni, Oʻzbekiston Respublikasining konstitutsiyaviy tuzumini, suverenitetini, hududiy yaxlitligini tashqi va ichki tahdidlardan himoya qilishni taʼminlashga boʻlgan davlatning anglanilgan ehtiyojlari;
kontrrazvedka faoliyati — chet davlatlarning, xalqaro va xorijiy tashkilotlarning, guruhlarning hamda ayrim shaxslarning davlat manfaatlariga va xavfsizligiga zarar yetkazayotgan yoki zarar yetkazishga qodir boʻlgan razvedka, diversiya, qoʻporuvchilik va boshqa buzgʻunchilik faoliyatining oldini olish, uni aniqlash hamda unga barham berishga qaratilgan faoliyat;
razvedka faoliyati — chet davlatlarning maxsus xizmatlari, tashkilotlar, guruhlar va ayrim shaxslar keltirib chiqaradigan, davlat manfaatlariga daxl qiladigan, real xavf-xatarlar hamda tahdidlarni aks ettiradigan axborotni qoʻlga kiritishga va unga ishlov berishga, shuningdek davlat xavfsizligini taʼminlash hamda davlat manfaatlarini ilgari surishga doir chora-tadbirlar amalga oshirilishiga koʻmaklashishga qaratilgan faoliyat.
5-modda. Davlat xavfsizlik xizmati huquqiy maqomi va faoliyatining asosiy yoʻnalishlari
Davlat xavfsizlik xizmati davlat xavfsizligini taʼminlash maqsadida oʻz faoliyatini maxsus vositalar, shakllar va uslublar bilan amalga oshiradigan maxsus vakolatli davlat organidir.
Davlat xavfsizlik xizmati davlat xavfsizligini taʼminlash sohasida yagona davlat siyosatini amalga oshiradi va oʻz vakolatlari doirasida quyidagi asosiy yoʻnalishlar boʻyicha faoliyat olib boradi:
Oʻzbekiston Respublikasining davlat xavfsizligini va davlat manfaatlari tashqi hamda ichki tahdidlardan himoya qilinishini taʼminlash, mazkur sohada qonuniylik va qonun ustuvorligini mustahkamlash, huquqbuzarliklarning oldini olish, ularni aniqlash va ularga barham berish;
Oʻzbekiston Respublikasining konstitutsiyaviy tuzumi, suvereniteti va hududiy yaxlitligiga boʻlgan tajovuzlarning oldini olish, ularni aniqlash hamda ularga barham berish boʻyicha razvedka va kontrrazvedka faoliyatini amalga oshirish;
Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasini qoʻriqlash va himoya qilish;
Oʻzbekiston Respublikasining Qurolli Kuchlari va mudofaa-sanoat majmuasini davlat xavfsizligiga boʻladigan xavf-xatarlar hamda tahdidlardan himoya qilish, mamlakat mudofaa qobiliyatini mustahkamlash boʻyicha strategik tashabbuslarni amalga oshirishda ishtirok etish;
terrorizm, ekstremizm, uyushgan jinoyatchilikka, qurol-yarogʻ, giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarning noqonuniy muomalasiga qarshi kurashish;
davlat manfaatlari va xavfsizligiga tahdid soluvchi milliy, etnik va diniy adovatni targʻib etishga qaratilgan buzgʻunchilik faoliyatining oldini olish, uni aniqlash va unga barham berish;
iqtisodiy, ilmiy-texnikaviy, ijtimoiy va axborot sohalarida davlat xavfsizligini taʼminlash, Oʻzbekiston Respublikasi xalqining madaniy-tarixiy hamda boy maʼnaviy merosini himoya qilish;
davlat organlari va boshqa tashkilotlarda davlat manfaatlariga hamda xavfsizligiga tahdid soluvchi korrupsiya holatlariga qarshi kurashish;
telekommunikatsiyalar va transport sohasida davlat xavfsizligini taʼminlash, favqulodda vaziyatlarga shart-sharoit yaratuvchi omillarning oldini olish, ularni aniqlash va ularga barham berish;
tergovi Davlat xavfsizlik xizmati vakolatiga kiritilgan jinoyat ishlari boʻyicha tergovga qadar tekshiruv va dastlabki tergovni oʻtkazish, tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshirish;
davlat organlari va boshqa tashkilotlarda davlat sirlarining saqlanishini, maxsus aloqaning xavfsizligini taʼminlash hamda axborotning kriptografik himoyasini tashkil etish ustidan nazorat qilish;
davlat manfaatlari va xavfsizligiga tahdid soluvchi huquqbuzarliklarning sodir etilishiga imkon yaratuvchi sabablar hamda shart-sharoitlarni aniqlash va bartaraf etish;
Davlat xavfsizlik xizmatining jangovarlik va safarbarlik shayligi holatini takomillashtirish hamda saqlab turish, favqulodda vaziyatlar yuzaga kelganda va harbiy holat joriy qilinganda kuch va vositalarni harakatlarga tayyorlash.
6-modda. Davlat xavfsizlik xizmati faoliyatining asosiy prinsiplari
Davlat xavfsizlik xizmati faoliyatining asosiy prinsiplari qonuniylik, fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga rioya etish hamda ularni hurmat qilish, fuqarolarning yordamiga tayanish, huquqbuzarliklarning oldini olish va profilaktikasi ustuvorligi, yagonalik, mustaqillik, konspiratsiyadan iboratdir.
7-modda. Qonuniylik prinsipi
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi , ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlari talablariga ogʻishmay rioya etishi hamda ularni bajarishi shart.
Qonunlarning talablarini aniq bajarish va ularga rioya etishdan har qanday chetga chiqish ularning sabablari qanday boʻlishidan qatʼi nazar, qonuniylikni buzishdir va u belgilangan javobgarlikka sabab boʻladi.
8-modda. Fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga rioya etish hamda ularni hurmat qilish prinsipi
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari oʻz faoliyatini fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga rioya etish hamda ularni hurmat qilish asosida amalga oshiradi.
Davlat xavfsizlik xizmati fuqarolarning jinsi, irqi, millati, tili, dini, ijtimoiy kelib chiqishi, eʼtiqodi, shaxsiy va ijtimoiy mavqeyidan qatʼi nazar, ularning huquqlari, erkinliklari hamda qonuniy manfaatlari himoya qilinishini taʼminlaydi.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari fuqaroning shaxsiy hayotiga taalluqli boʻlgan, uning shaʼni, qadr-qimmatiga yoki ishchanlik obroʻsiga putur yetkazadigan maʼlumotlarni, agar qonunda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, oshkor qilish huquqiga ega emas.
9-modda. Fuqarolarning yordamiga tayanish prinsipi
Davlat xavfsizlik xizmati oʻz faoliyatida aholi bilan yaqin aloqada boʻladi va fuqarolarning yordamiga tayanadi.
10-modda. Huquqbuzarliklarning oldini olish va profilaktikasi ustuvorligi prinsipi
Huquqbuzarliklarning oldini olish va profilaktikasi, ularga imkon yaratuvchi sabablar va shart-sharoitlarni aniqlash hamda bartaraf etish Davlat xavfsizlik xizmatining jinoyatchilikka qarshi kurashishga doir faoliyatidagi ustuvorliklardir.
11-modda. Yagonalik prinsipi
Davlat xavfsizlik xizmati Davlat xavfsizlik xizmati raisi rahbarlik qiladigan yagona markazlashtirilgan tizimni tashkil etadi.
Davlat xavfsizlik xizmati raisi oʻz faoliyatini amalga oshirishda bevosita Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga boʻysunadi.
12-modda. Mustaqillik prinsipi
Davlat xavfsizlik xizmati oʻz vakolatlarini har qanday davlat organlari, boshqa tashkilotlar va mansabdor shaxslardan qatʼi nazar, faqat qonunga boʻysungan holda amalga oshiradi.
Davlat xavfsizlik xizmati faoliyatiga davlat organlarining, boshqa tashkilotlarning va mansabdor shaxslarning aralashuvi taqiqlanadi.
13-modda. Konspiratsiya prinsipi
Davlat xavfsizlik xizmati oʻz faoliyatini konspiratsiya prinsipi asosida, yaʼni oʻz faoliyatining, tezkor-xizmat axborotini olish, rasmiylashtirish, saqlash va undan foydalanishning alohida tartibini, shuningdek tezkor-xizmat hujjatlari bilan ishlash qoidalarini belgilagan holda amalga oshiradi.
14-modda. Fan yutuqlaridan, zamonaviy texnologiyalar va axborot tizimlaridan foydalanish
Davlat xavfsizlik xizmati oʻz faoliyatida fan yutuqlari, innovatsion gʻoyalar, texnologiyalar va ishlanmalar, shuningdek axborot tizimlaridan foydalanadi.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari ushbu xizmatning zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarishda texnik vositalardan, shu jumladan audio-, foto- va video qayd etish, kriptografiya vositalaridan hamda boshqa maxsus vositalardan foydalanishi mumkin.
2-bob. Davlat xavfsizlik xizmati
15-modda. Davlat xavfsizlik xizmati tizimi
Davlat xavfsizlik xizmati tizimi Davlat xavfsizlik xizmatining markaziy devoni, Davlat xavfsizlik xizmatining Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri boʻyicha boshqarmalari, ularning tumanlar (shaharlar) boʻyicha boʻlimlari (boʻlinmalari), Davlat xavfsizlik xizmatining chegara qoʻshinlari va Davlat xavfsizlik xizmatining zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarish uchun tashkil etiladigan boshqa organlardan iborat boʻladi.
16-modda. Davlat xavfsizlik xizmatining mansabdor shaxslarini tayinlash va lavozimidan ozod etish
Davlat xavfsizlik xizmatiga Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimdan ozod etiladigan rais boshchilik qiladi. Davlat xavfsizlik xizmati raisi lavozimiga nomzod Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati bilan oʻtkazilgan maslahatlashuvlardan keyin Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tayinlanadi.
Davlat xavfsizlik xizmati raisining Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimdan ozod etiladigan oʻrinbosarlari boʻladi.
17-modda. Davlat xavfsizlik xizmati hayʼati
Davlat xavfsizlik xizmatida Davlat xavfsizlik xizmati raisi, uning oʻrinbosarlari, markaziy devoni boʻlinmalarining va Davlat xavfsizlik xizmati organlarining boshliqlaridan iborat tarkibda hayʼat tuziladi. Hayʼatning shaxsiy tarkibi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadi.
Davlat xavfsizlik xizmati hayʼati maslahat organi boʻlib, u davlat xavfsizligining taʼminlanish holatiga, qonun hujjatlari, Davlat xavfsizlik xizmati raisining buyruqlari va koʻrsatmalarini ijro etishga, kadrlarni tanlashga, joy-joyiga qoʻyishga taalluqli masalalarni hamda zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarish bilan bogʻliq boʻlgan boshqa masalalarni koʻrib chiqadi.
Davlat xavfsizlik xizmatining chegara qoʻshinlarida Harbiy kengash tuziladi, uning tarkibi va faoliyatining tartibi Davlat xavfsizlik xizmati raisi tomonidan belgilanadi.
18-modda. Davlat xavfsizlik xizmatining boʻysunishi va hisobdorligi
Davlat xavfsizlik xizmati bevosita Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga boʻysunadi va unga hisobdordir.
Davlat xavfsizlik xizmati Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Mudofaa va xavfsizlik masalalari qoʻmitasini oʻz faoliyatining asosiy yoʻnalishlari yuzasidan muntazam ravishda xabardor qiladi.
19-modda. Davlat xavfsizlik xizmati organlari faoliyatining samaradorligini baholash
Oʻzbekiston Respublikasi konstitutsiyaviy tuzumining, suverenitetining, hududiy yaxlitligining va boshqa davlat manfaatlarining tashqi va ichki tahdidlardan himoyalanganlik holati Davlat xavfsizlik xizmati organlari faoliyati samaradorligini baholashning asosiy mezonidir.
20-modda. Davlat xavfsizlik xizmati huzuridagi jamoatchilik kengashi
Davlat xavfsizlik xizmati huzuridagi jamoatchilik kengashi maslahatlashuv-kengashuv vazifalarini va boshqa vazifalarni amalga oshiradi.
Davlat xavfsizlik xizmati huzuridagi jamoatchilik kengashining shaxsiy tarkibi, asosiy vazifalari, vakolatlari va faoliyatini tashkil etish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan belgilanadi.
3-bob. Davlat xavfsizlik xizmatining davlat organlari va boshqa tashkilotlar, shuningdek fuqarolar bilan hamkorligi
21-modda. Davlat xavfsizlik xizmatining davlat organlari va boshqa tashkilotlar, fuqarolik jamiyati institutlari hamda fuqarolar bilan hamkorligi
Davlat xavfsizlik xizmati zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarishda davlat organlari va boshqa tashkilotlar, fuqarolik jamiyati institutlari hamda fuqarolar bilan qonunchilikda belgilangan tartibda hamkorlik qiladi.
Davlat organlari va boshqa tashkilotlar Davlat xavfsizlik xizmatiga davlat xavfsizligini taʼminlashga doir vazifalarni bajarishda oʻz vakolatlari doirasida koʻmaklashishi shart.
22-modda. Davlat xavfsizlik xizmatining qonuniy talablarini bajarishning majburiyligi
Davlat xavfsizlik xizmatining qonuniy talablari, shu jumladan qonunga rioya etish, hujjatlarni, tekshiruv materiallarini va boshqa maʼlumotlarni taqdim etish, mutaxassislar ajratish, huquqbuzarliklar faktlari boʻyicha kelish hamda tushuntirishlar berish, huquqbuzarliklarga imkon yaratuvchi sabablar hamda shart-sharoitlarni bartaraf etish haqidagi talablari barcha davlat organlari va boshqa tashkilotlar, mansabdor shaxslar hamda fuqarolar tomonidan bajarilishi majburiydir.
Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan hujjatlar, materiallar va boshqa maʼlumotlar bepul taqdim etiladi.
Davlat xavfsizlik xizmatining qonuniy talablari ustidan shikoyat qilinishi ularning bajarilishini toʻxtatib turmaydi.
4-bob. Davlat xavfsizlik xizmatining huquq va majburiyatlari
23-modda. Davlat xavfsizlik xizmatining huquqlari
Davlat xavfsizlik xizmati davlat xavfsizligini taʼminlash boʻyicha zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarishda quyidagi huquqlarga ega:
mansabdor shaxslar va fuqarolarning hujjatlarini, shu jumladan shaxsini tasdiqlovchi hujjatlarini tekshirish, ularni shaxsiy koʻrikdan oʻtkazish, ashyolarni, transport vositalarini hamda tashilayotgan yuklarni koʻzdan kechirish, bunda nazoratning texnik va boshqa vositalari qoʻllanilishi mumkin;
mansabdor shaxslar va fuqarolardan tezkor-qidiruv, qidiruv hamda boshqa tadbirlar, tergovga qadar tekshirishlar va tergov harakatlari oʻtkaziladigan joylarni tark etishni talab qilish;
jismoniy va yuridik shaxslarning turar joylariga va boshqa obyektlariga toʻsqinliksiz kirish, zarurat boʻlganda qulflash moslamalari va boshqa ashyolarni buzgan holda kirish, bu joylarni jinoyatlar sodir etganlikda gumon qilinayotgan shaxslar taʼqib qilinayotganda yoxud u erda jinoyat sodir etilayapti yoki sodir etilgan yoxud huquqni muhofaza qiluvchi organlardan yashiringan shaxs bor deb hisoblash uchun yetarli asoslar mavjud boʻlganda yoxud kechiktirish fuqarolar hayoti va sogʻligʻini xavf ostida qoldiradigan boʻlsa, yigirma toʻrt soat ichida prokurorga bu haqda xabar bergan holda, shuningdek yetkazilgan zararning oʻrnini qonunchilikda belgilangan tartibda qoplagan holda koʻzdan kechirish;
jinoyatlarning oldini olish, ularni sodir etgan yoki qidiruvda boʻlgan shaxslarni topish va ushlash maqsadida jismoniy hamda yuridik shaxslarning turar joylarida va boshqa obyektlarida ularning roziligi bilan vaqtincha boʻlish;
davlat organlariga va boshqa tashkilotlarga kirish, zarur boʻlgan hujjatlar va materiallar bilan tanishish, davlat organlaridan va boshqa tashkilotlardan, fuqarolardan maʼlumotlarni hamda boshqa zarur hujjatlar va materiallarni soʻrash va olish;
Davlat xavfsizlik xizmatining ish yurituvida boʻlgan ishlar va materiallar yuzasidan fuqarolarni, mansabdor shaxslarni chaqirish, zarur hujjatlarni, maʼlumotlarni va ularning koʻchirma nusxalarini bepul olish;
fuqarolarni ularning roziligi bilan koʻmaklashishga jalb etish, Davlat xavfsizlik xizmatiga koʻmaklashgan fuqarolarni taqdirlash;
davlat organlariga va boshqa tashkilotlarga yoki mansabdor shaxslarga huquqbuzarliklarning sodir etilishiga imkon yaratuvchi sabablar va shart-sharoitlarni bartaraf etish toʻgʻrisida ijro etilishi majburiy boʻlgan taqdimnomalar kiritish;
jinoyatlarning holatlarini aniqlash hamda surishtiruv, dastlabki tergov organlaridan, suddan yashirinib yurgan va jinoiy jazoni oʻtashdan boʻyin tovlayotgan shaxslarni qidirish, shuningdek jinoyatlarning oldini olish uchun davlat organlari va boshqa tashkilotlar tomonidan taʼsis etilgan ommaviy axborot vositalarining imkoniyatlaridan bepul foydalanish;
litsenziyalashni amalga oshirish va ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatlarni berish chogʻida litsenziya talablari hamda shartlariga rioya etilganligini tekshirish, qonunchilikda belgilangan tartibda huquqiy taʼsir choralarini qoʻllash.
Davlat xavfsizlik xizmati qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.
Davlat xavfsizlik xizmati raisi davlat xavfsizligiga tahdid yuzaga kelgan hollarda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Xavfsizlik kengashi majlisini chaqirish toʻgʻrisidagi taklif bilan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga murojaat etishga haqli.
24-modda. Davlat xavfsizlik xizmatining majburiyatlari
Davlat xavfsizlik xizmati davlat xavfsizligini taʼminlash boʻyicha zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarishda:
Oʻzbekiston Respublikasining konstitutsiyaviy tuzumini, suverenitetini, hududiy yaxlitligini va boshqa davlat manfaatlarini tashqi hamda ichki tahdidlardan himoyalash, fuqarolarning konstitutsiyaviy huquqlari va erkinliklarini himoya qilish boʻyicha barcha zarur choralarni koʻrishi;
Davlat xavfsizlik xizmati faoliyatining asosiy prinsiplariga ogʻishmay rioya etilishini taʼminlashi;
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentini davlat xavfsizligiga tahdidlar haqida xabardor qilishi;
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat chegarasining qoʻriqlanishi va himoya qilinishini taʼminlashi;
davlat xavfsizligini taʼminlash sohasidagi davlat dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirishda ishtirok etishi;
davlat xavfsizligini taʼminlash sohasida davlat organlarining va tashkilotlarning axborot-tahlil boʻlinmalari bilan hamkorlikni va ularning faoliyatini muvofiqlashtirishni amalga oshirishi;
davlat organlarida va tashkilotlarda maxfiylik rejimini taʼminlash ustidan nazoratni tashkil etishi;
davlat xavfsizligini taʼminlash muammolari yuzasidan ilmiy-tadqiqot va tashkiliy-uslubiy faoliyatni amalga oshirishi;
jinoyatlar va huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi murojaatlar hamda maʼlumotlarni roʻyxatdan oʻtkazishi, ular yuzasidan qonunchilikda belgilangan tartibda oʻz vaqtida choralar koʻrishi;
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari tomonidan jismoniy va yuridik shaxslarning turar joylariga hamda boshqa obyektlariga mulkdorlarning va ular vakillarining roziligisiz yoki ular yoʻqligida kirilganligiga doir barcha hollar toʻgʻrisida prokurorni yigirma toʻrt soat ichida yozma shaklda xabardor qilishi;
huquqbuzarliklarning oldini olish, ularning sodir etilishiga imkon yaratgan sabablar va shart-sharoitlarni bartaraf etish choralarini koʻrishi;
oʻz xavfsizligini taʼminlash choralarini koʻrishi shart.
Davlat xavfsizlik xizmatining zimmasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.
5-bob. Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari tomonidan jismoniy kuch ishlatish, maxsus kuch va vositalarni, oʻqotar qurolni qoʻllash, ular tomonidan tashkilotlar va fuqarolarning transport vositalaridan foydalanish.
25-modda. Jismoniy kuch ishlatish, maxsus vositalarni hamda oʻqotar qurolni qoʻllash shartlari va chegaralari
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari oʻziga biriktirilgan oʻqotar qurol va maxsus vositalarni xizmat majburiyatlarini bajarish chogʻida olib yurish, saqlash, jismoniy kuch ishlatish, maxsus vositalarni hamda oʻqotar qurolni qoʻllash huquqiga faqat qonunda nazarda tutilgan hollarda va tartibda ega boʻladi.
Jismoniy kuch ishlatilishi, maxsus vositalar va oʻqotar qurol qoʻllanilishidan avval ularni qoʻllash niyati toʻgʻrisida aniq ifodalangan ogohlantirish boʻlishi kerak, bundan ushbu ogohlantirishning imkoni boʻlmagan yoki ularning qoʻllanilishidagi sustkashlik fuqarolarning va Davlat xavfsizlik xizmati harbiy xizmatchilarining hayoti hamda sogʻligʻiga bevosita xavf soladigan va boshqa ogʻir oqibatlarga olib kelishi mumkin boʻlgan hollar mustasno.
Jismoniy kuch ishlatilishi, maxsus vositalar yoki oʻqotar qurol qoʻllanilishi yuzaga kelgan vaziyatga, shaxslar xatti-harakatlarining xususiyatiga va xavflilik darajasiga muvofiq boʻlishi kerak. Bunda Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchisi har qanday zararning imkon qadar kam boʻlishiga intilishi shart.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchisi, agar yuzaga kelgan vaziyatda maxsus vositalarni yoki oʻqotar qurolni qoʻllash uchun mazkur moddada hamda ushbu Qonunning 27 va 28-moddalarida nazarda tutilgan asoslar yuzaga kelishi mumkin deb hisoblasa, maxsus vositalarni yoki oʻqotar qurolni qoʻllash uchun tayyorlash va jangovar holatga keltirish huquqiga ega.
Jismoniy kuch ishlatilganligi, maxsus vositalar yoki oʻqotar qurol qoʻllanilganligi natijasida tan jarohati olgan fuqarolarga shoshilinch tibbiy yordam koʻrsatilishi yoki tashkil etilishi kerak.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchisi jismoniy kuch ishlatilgan, maxsus vositalar va oʻqotar qurol qoʻllanilgan har bir holat toʻgʻrisida bevosita boshligʻiga darhol axborot berishi shart.
Davlat xavfsizlik xizmatining organi jismoniy kuch ishlatilganligi va maxsus vositalar qoʻllanilganligi natijasida jismoniy yoxud yuridik shaxslarning hayotiga, sogʻligʻiga yoki mol-mulkiga zarar yetkazilgan har bir holat haqida, shuningdek oʻqotar qurol qoʻllanilgan barcha hollar toʻgʻrisida tegishli prokurorga darhol xabar beradi.
26-modda. Jismoniy kuch ishlatish
Agar kuch ishlatilmaydigan usullar Davlat xavfsizlik xizmati harbiy xizmatchilarining zimmasiga yuklatilgan majburiyatlarning bajarilishini taʼminlamasa, ular quyidagi hollarda shaxsan oʻzi yoki boʻlinma (guruh) tarkibida jismoniy kuch ishlatish, shu jumladan kurashning jang usullarini qoʻllash huquqiga ega boʻladi:
jinoyatlarga va boshqa huquqbuzarliklarga barham berishda;
jinoyatlar yoki boshqa huquqbuzarliklar sodir etgan shaxslarni olib borish va ushlab turishda;
Davlat xavfsizlik xizmati harbiy xizmatchisining qonuniy talablariga qarshilik koʻrsatilishini bartaraf etishda.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari ushbu Qonunda maxsus vositalar yoki oʻqotar qurol qoʻllanilishiga ruxsat etilgan hollarda ham jismoniy kuch ishlatish huquqiga ega.
Homiladorlik belgilari sezilib turgan ayollarga, nogironlik belgilari koʻrinib turgan shaxslarga, yoshi aniq koʻrinib turgan yoki maʼlum boʻlgan voyaga yetmaganlarga nisbatan jismoniy kuch ishlatish taqiqlanadi, bundan ularning qurolli qarshilik koʻrsatganligi, fuqarolarning yoxud Davlat xavfsizlik xizmati harbiy xizmatchilarining hayoti va sogʻligʻiga haqiqatda tahdid etib, hujum qilganligi hollari mustasno.
27-modda. Maxsus vositalarni qoʻllash
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari quyidagi maxsus vositalarni:
a) rezina tayoqlarni, shikastlantiruvchi qurolni, qoʻlkishanlarni yoki boshqa bogʻlash vositalarini, elektroshok qurilmalarini, xizmat hayvonlarini quyidagi hollarda:
fuqaroga yoki Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchisiga qilingan hujumni qaytarishda;
jinoyatga barham berishda;
Davlat xavfsizlik xizmati harbiy xizmatchisiga qarshilik koʻrsatilishiga barham berishda;
jinoyatni sodir etish chogʻida koʻrib qolingan yoki uni sodir etganidan keyin darhol yashirinishga urinayotgan shaxsni ushlashda;
qurolli qarshilik koʻrsatishi mumkin boʻlgan shaxsni ushlashda;
zoʻrlik bilan ushlab turilgan shaxslarni, egallab olingan binolarni, xonalarni, inshootlarni, transport vositalarini va yer uchastkalarini ozod qilishda;
muhofaza qilinadigan obyektlarni himoya qilishda;
gʻayrihuquqiy harakatlar sodir etayotgan fuqarolar guruhlarining harakatlanishini toʻsishda;
b) maxsus boʻyovchi va markirovka qiluvchi vositalar, muhofaza qilinadigan obyektlarni (hududlarni) himoya qilish hamda gʻayrihuquqiy harakatlar sodir etayotgan fuqarolar guruhlarining harakatlanishini toʻsish vositalarini quyidagi hollarda:
muhofaza qilinadigan obyektlarni himoya qilishda;
gʻayrihuquqiy harakatlar sodir etayotgan fuqarolar guruhlarining harakatlanishini toʻsishda;
v) chalgʻitma taʼsir koʻrsatuvchi nur-tovush moslamalarini quyidagi hollarda:
zoʻrlik bilan ushlab turilgan shaxslarni, egallab olingan binolarni, xonalarni, inshootlarni, transport vositalarini va yer uchastkalarini ozod qilishda;
muhofaza qilinadigan obyektlarni himoya qilishda;
gʻayrihuquqiy harakatlar sodir etayotgan fuqarolar guruhlarining harakatlanishini toʻsishda;
g) zirhli mashinalar va katerlarni quyidagi hollarda:
qurolli qarshilik koʻrsatishi mumkin boʻlgan shaxsni ushlashda;
zoʻrlik bilan ushlab turilgan shaxslarni, egallab olingan binolarni, xonalarni, inshootlarni, transport vositalarini va yer uchastkalarini ozod qilishda;
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat chegarasini qoʻriqlash va himoya qilishni taʼminlashda qoʻllash huquqiga ega.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari ushbu Qonunda oʻqotar qurolni qoʻllashga ruxsat etilgan barcha hollarda maxsus vositalarni qoʻllash huquqiga ega.
Homiladorlik belgilari sezilib turgan ayollarga, nogironlik belgilari koʻrinib turgan shaxslarga va yoshi aniq koʻrinib turgan yoki maʼlum boʻlgan voyaga yetmaganlarga nisbatan maxsus vositalarni, shu jumladan shikastlantiruvchi qurolni qoʻllash taqiqlanadi, bundan ularning qurolli qarshilik koʻrsatganligi yoki fuqarolarning yoxud Davlat xavfsizlik xizmati harbiy xizmatchilarining hayoti va sogʻligʻiga haqiqatda tahdid etib, guruh boʻlib hujum qilganligi hollari mustasno.
Odamning boshiga, boʻyniga, oʻmrov suyagiga, qorniga, jinsiy aʼzolariga, yurak sohasiga rezina tayoq bilan zarbalar berish taqiqlanadi, bundan odam qurolli qarshilik koʻrsatganligi yoki fuqarolarning yoxud Davlat xavfsizlik xizmati harbiy xizmatchilarining hayoti va sogʻligʻiga haqiqatda tahdid etib, guruh boʻlib hujum qilganligi hollari mustasno.
Davlat xavfsizlik xizmati taʼminotida boʻladigan maxsus vositalarning roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadi.
28-modda. Oʻqotar qurolni qoʻllash
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari quyidagi hollarda oʻqotar qurolni qoʻllash huquqiga ega:
hayot yoki sogʻliq uchun xavfli boʻlgan, zoʻrlik ishlatish bilan qilingan hujumdan fuqarolarni yoxud oʻzini himoya qilishda;
garovdagilarni ozod qilishda;
oʻta ogʻir jinoyatni sodir etish chogʻida koʻrib qolingan va yashirinishga urinayotgan shaxsni ushlashda, agar boshqa vositalar bilan bu shaxsni ushlash imkoni boʻlmasa;
oʻqotar qurolni, oʻq-dorilarni, portlovchi moddalarni, transport vositasini, maxsus va jangovar texnikani egallab olishga boʻlgan urinishlarga chek qoʻyishda;
fuqarolarning uy-joylariga, qoʻriqlanadigan obyektlarga, yuklarga, transport vositalariga va binolarga guruh boʻlib qilingan hujumni yoki qurolli hujumni qaytarishda;
qurolli qarshilik koʻrsatayotgan shaxsni, shuningdek oʻzidagi qurolni, oʻq-dorilarni, portlovchi moddalarni, portlatish qurilmalarini, zaharli yoki radioaktiv moddalarni topshirish toʻgʻrisidagi qonuniy talabni bajarishni rad etayotgan shaxsni ushlashda;
jinoyat sodir etishda gumon qilinib ushlab turilgan shaxslarning, oʻziga nisbatan qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasi qoʻllanilgan shaxslarning qamoqdan qochib ketishiga chek qoʻyishda, shuningdek bu shaxslarni zoʻravonlik bilan ozod qilishga boʻlgan urinishlarga chek qoʻyishda;
qurol ishlatish niyati haqida ogohlantirish zarurati tugʻilganda, shuningdek yuqoriga qarata yoki boshqa xavfsiz yoʻnalishda oʻq otish orqali xavf-xatar signali berishda yoki yordam chaqirishda.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchisi oʻqotar qurolni qoʻllashdan oldin ogohlantirishi shart, bundan uning hayotiga yoki fuqarolarning hayotiga bevosita xavf tahdid solayotgan hollar mustasno.
Ayollarga, nogironlik belgilari koʻrinib turgan shaxslarga, yoshi aniq koʻrinib turgan yoki maʼlum boʻlgan voyaga yetmaganlarga nisbatan oʻqotar qurolni qoʻllash taqiqlanadi, bundan ularning qurolli hujum qilganligi, qurolli qarshilik koʻrsatganligi yoki fuqarolarning yoxud Davlat xavfsizlik xizmati harbiy xizmatchilarining hayoti va sogʻligʻiga haqiqatda tahdid etib, guruh boʻlib hujum qilganligi hollari mustasno.
Agar oʻqotar qurol qoʻllanilishi natijasida tasodifiy shaxslar jabrlanishi mumkin boʻlsa, Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari koʻp fuqarolar toʻplanganda uni qoʻllash huquqiga ega emas, bundan terrorchilik harakatining oldini olish, garovdagilarni ozod qilish, qurolli hujumni qaytarish hollari mustasno.
Davlat xavfsizlik xizmati qurollantiriladigan oʻqotar qurol va uning oʻq-dorilari turlarining roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadi.
29-modda. Maxsus kuchlarni qoʻllash
Davlat xavfsizligiga tahdid soluvchi jinoyatlarning oʻz vaqtida oldini olish, ularni aniqlash va ularga chek qoʻyish boʻyicha maxsus operatsiyalarni oʻtkazish maqsadida Davlat xavfsizlik xizmatining va boshqa davlat organlarining tezkor tadbirlar koʻruvchi maxsus guruhlari jalb etilishi mumkin.
Davlat xavfsizlik xizmatining tezkor tadbirlar koʻruvchi maxsus guruhlari ruhan bardoshli, yuksak axloq-iroda xislatlariga, maxsus tayyorgarlikka ega boʻlgan, sogʻligʻining holatiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining maxsus jangovar boʻlinmalaridagi xizmatga yaroqli shaxslar orasidan tuziladi.
30-modda. Davlat organlarining, boshqa tashkilotlarning va fuqarolarning transport vositalaridan foydalanish
Davlat xavfsizlik xizmati shoshilinch tibbiy yordamga muhtoj fuqarolarni tibbiyot muassasalariga yetkazish, jinoyat sodir etgan shaxslarni taʼqib qilish va Davlat xavfsizlik xizmati organlariga olib borish, hodisa joyiga yetib olish uchun davlat organlarining, boshqa tashkilotlarning va fuqarolarning transport vositalaridan, bundan chet davlatlarning diplomatik, konsullik va boshqa vakolatxonalariga, xalqaro tashkilotlarga tegishli transport vositalari hamda maxsus moʻljallangan transport vositalari mustasno, majburiy tartibda foydalanishi mumkin boʻlib, bunda transport vositasidan foydalanilganligi faktini tasdiqlovchi va undan foydalangan Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchisini identifikatsiyalovchi hujjat beriladi.
Transport vositalaridan majburiy tarzda foydalanish natijasida yetkazilgan mulkiy zararning oʻrni qonunchilikda belgilangan tartibda Davlat xavfsizlik xizmati tomonidan qoplanadi.
6-bob. Davlat xavfsizlik xizmatiga koʻmaklashish
31-modda. Davlat xavfsizlik xizmatiga koʻmaklashuvchi shaxslar
Davlat xavfsizlik xizmati zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarishda ayrim shaxslarni oshkora va nooshkora asosda, shu jumladan shtatdan tashqari xodimlar sifatida koʻmaklashishga jalb etishi mumkin.
Davlat xavfsizlik xizmati tomonidan koʻmaklashishga jalb etilgan shaxslarning huquq va majburiyatlari qonunchilikda belgilanadi.
32-modda. Davlat xavfsizlik xizmatiga koʻmaklashuvchi shaxslarning ijtimoiy-huquqiy himoyasi, ularning xavfsizligini taʼminlash
Davlat xavfsizlik xizmatiga koʻmaklashayotgan shaxslarga munosabatlarning maxfiyligi kafolatlanadi. Davlat xavfsizlik xizmatiga maxfiylik asosida koʻmaklashayotgan (koʻmaklashgan) shaxslar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar davlat sirini tashkil etadi va oshkor qilinishi mumkin emas.
Davlat xavfsizlik xizmatiga maxfiylik asosida koʻmaklashayotgan (koʻmaklashgan) shaxslarga, shuningdek ularning yaqin qarindoshlariga zoʻrlik ishlatish yoki mol-mulkini yoʻq qilish bilan haqiqatda tahdid qilinayotganligidan dalolat beruvchi yetarli maʼlumotlar mavjud boʻlgan taqdirda, Davlat xavfsizlik xizmati ularning hayoti, sogʻligʻi, shaʼni, qadr-qimmati va mol-mulkini himoya qilish yuzasidan zarur choralar koʻrishi shart.
Davlat xavfsizlik xizmatiga maxfiylik asosida koʻmaklashayotgan (koʻmaklashgan) shaxslarga va ularning yaqin qarindoshlariga ularning davlat xavfsizligini taʼminlashdagi ishtiroki tufayli tajovuz qilish qonunchilikda belgilangan javobgarlikka sabab boʻladi.
Davlat xavfsizlik xizmatiga koʻmaklashayotgan (koʻmaklashgan) shaxslarni ijtimoiy himoya qilish chora-tadbirlari qonunchilikda belgilanadi.
7-bob. Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari, ularning huquqiy holati va ijtimoiy-huquqiy himoyasi
33-modda. Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari haqiqiy harbiy xizmatda boʻladi.
Davlat xavfsizlik xizmatida xizmatni oʻtash tartibi umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisidagi qonunchilik bilan tartibga solinadi, bundan Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari bajarayotgan majburiyatlarning oʻziga xos xususiyatlari hisobga olingan holda qonunchilikda belgilangan hollar mustasno.
Davlat xavfsizlik xizmati harbiy xizmatchilari xizmatni oʻtash davrida siyosiy partiyalar aʼzolari boʻla olmaydi. Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilariga nisbatan umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisidagi qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa cheklovlar ham tatbiq etiladi.
Kuchaytirilgan rejimni joriy etish va bekor qilish, shuningdek Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilarini jangovar harakatlarda ishtirok etishga jalb etish Davlat xavfsizlik xizmati raisining buyruqlari asosida amalga oshiriladi. Davlat xavfsizlik xizmatining chegara qoʻshinlarida kuchaytirilgan rejimni joriy etish va bekor qilish tartibi qonunchilik, shu jumladan Davlat xavfsizlik xizmatining ichki idoraviy hujjatlari bilan belgilanadi.
Fuqarolarni Davlat xavfsizlik xizmatiga xizmatga qabul qilish, ularni lavozimga tayinlash, mansabini koʻtarish va boshqa lavozimga oʻtkazish ularning jinsi, irqi, millati, tili, dini, ijtimoiy kelib chiqishi, shaxsiy va ijtimoiy holatidan qatʼi nazar amalga oshiriladi. Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilariga nisbatan maxsus talablar Davlat xavfsizlik xizmati raisi tomonidan belgilanadi.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilariga belgilangan namunadagi xizmat guvohnomasi berilib, undan foydalanish tartibi Davlat xavfsizlik xizmatining ichki idoraviy hujjatlari bilan tartibga solinadi.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan belgilanadigan namunadagi formali kiyim-boshga ega boʻladi.
Davlat xavfsizligini taʼminlash vazifalarini hal etish uchun Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari harakatdagi rezervda harbiy xizmatda qoldirilgan holda davlat organlariga va boshqa tashkilotlarga qonunchilikda belgilangan tartibda vaqtincha xizmat safariga yuborilishi mumkin.
Davlat xavfsizlik xizmati mansabdor shaxslarining lavozim majburiyatlarini, oʻzlariga boʻysunuvchi harbiy xizmatchilarga nisbatan ragʻbatlantirish choralarini va intizomiy jazo choralarini qoʻllash, harbiy unvonlar berish, harbiy xizmatchilarni lavozimga tayinlash va lavozimidan ozod etish tartibini tasdiqlashga doir vakolatlari Davlat xavfsizlik xizmatining raisi tomonidan belgilanadi.
34-modda. Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilarini tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish
Davlat xavfsizlik xizmatiga qabul qilingan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari belgilangan tartibda maxsus kasbiy tayyorgarlikdan yoki qayta tayyorgarlikdan yoxud malaka oshirishdan oʻtadi.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilarini tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish Davlat xavfsizlik xizmatining taʼlim muassasalari va boshqa taʼlim muassasalari, shu jumladan xorijiy taʼlim muassasalari tomonidan amalga oshiriladi.
35-modda. Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilarini ijtimoiy himoya qilish
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilarini ijtimoiy himoya qilishni davlat mehnatga munosib haq toʻlash, ularning va oila aʼzolarining sogʻligʻini saqlash, uy-joy va yer uchastkalari bilan taʼminlash, imtiyozli uzoq muddatli ipoteka va transport kreditlari berish, sogʻligʻi va mulkiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash, davlat pensiya taʼminoti, davlat sugʻurtasi, ijtimoiy yordam koʻrsatish va ijtimoiy himoyaning boshqa turlari orqali kafolatlaydi.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilarini ijtimoiy himoya qilish choralarini hamda ularga berilgan imtiyozlar va preferensiyalarni amalga oshirish tartibi umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisidagi qonunchilikda belgilanadi.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari tomonidan xizmat majburiyatlarining vijdonan bajarilishi va ular erishgan ijobiy natijalar maʼnaviy va moddiy ragʻbatlantirishlar bilan taqdirlanishi mumkin.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari xizmat faoliyatida koʻrsatgan mardligi va jasorati hamda Oʻzbekiston Respublikasi oldidagi boshqa xizmatlari uchun Davlat xavfsizlik xizmati raisi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasining davlat mukofotlariga taqdim etilishi mumkin.
Davlat xavfsizlik xizmatining raisi Davlat xavfsizlik xizmatining xizmat majburiyatlarini bajarish chogʻida tan jarohati olgan harbiy xizmatchilariga, halok boʻlgan harbiy xizmatchilarning oilalariga, shuningdek boshqa hollarda idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarda belgilangan tartibda va miqdorlarda bir marotabalik nafaqalar tayinlashga, boshqa turdagi ijtimoiy yordam koʻrsatishga haqli.
Davlat xavfsizlik xizmatining tezkor tadbirlar koʻruvchi maxsus guruhlari harbiy xizmatchilariga pensiyalar tayinlash uchun belgilangan xizmat muddatiga xizmatning bir kuni ikki kunga, jangovar harakatlarda yoki terrorchilikka qarshi operatsiyalar oʻtkazishda ishtirok etgan vaqtida esa xizmatning bir kuni uch kunga tenglashtirib hisoblanib qoʻshiladi.
Davlat xavfsizlik xizmatining tezkor tadbirlar koʻruvchi maxsus guruhlari harbiy xizmatchilarini ijtimoiy-huquqiy himoya qilish tizimi qonunchilikda belgilanadi.
36-modda. Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilarini huquqiy himoya qilish kafolatlari
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari davlat himoyasidadir.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari xizmat majburiyatlarini bajarish chogʻida faqat bevosita yoki toʻgʻridan-toʻgʻri boshligʻiga boʻysunadi.
Qonun bilan toʻgʻridan-toʻgʻri vakolat berilgan shaxslardan tashqari hech kim Davlat xavfsizlik xizmati harbiy xizmatchisining qonuniy faoliyatiga aralashishga, shuningdek Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchisini qonun bilan Davlat xavfsizlik xizmati zimmasiga yuklatilmagan majburiyatlarni bajarishga majburlash huquqiga ega emas.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchisi oʻz ish yurituvida boʻlgan ishlar va materiallarning mohiyati haqida biror-bir tushuntirish berishga, shuningdek bunday ishlar hamda materiallarni, shu jumladan fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga daxldor ishlar hamda materiallarni tanishib chiqish uchun qonunchilikda nazarda tutilgan hollardan va tartibdan boshqacha tarzda taqdim etishga majbur emas.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchisi oʻziga nisbatan qabul qilinayotgan qaror va harakat (harakatsizlik) yuzasidan Davlat xavfsizlik xizmatining yuqori turuvchi mansabdor shaxsiga belgilangan tartibda shikoyat qilish huquqiga ega.
37-modda. Davlat xavfsizlik xizmati harbiy xizmatchilarining daxlsizlik kafolatlari
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari xizmatni oʻtash vaqtida daxlsizlikka ega boʻladi.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchisi tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyat va Toshkent shahar prokurorining roziligisiz jinoiy javobgarlikka tortilishi, ushlab turilishi, qamoqqa olinishi mumkin emas.
38-modda. Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilarini ishga joylashtirish kafolatlari
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari harbiy xizmatdan boʻshatilgan taqdirda ularga harbiy xizmatga qabul qilinguniga qadar egallab turgan avvalgi ish oʻrni (lavozimi) beriladi, avvalgi ish oʻrni mavjud boʻlmaganda esa davlat organlarida va boshqa tashkilotlarda ularning mutaxassisligi hisobga olingan holda boshqa teng ish (lavozim) birinchi navbatda beriladi.
8-bob. Davlat xavfsizlik xizmatining axborot, moliyaviy va moddiy-texnika taʼminoti
39-modda. Davlat xavfsizlik xizmatining axborot taʼminoti
Davlat xavfsizlik xizmati oʻz faoliyatini amalga oshirishi uchun maxsus hisobga olishlarni shakllantirishi va ulardan foydalanishi, axborot bazalarini va kriptografik himoya vositalarini ishlab chiqishi, yaratishi hamda ulardan foydalanishi mumkin.
Idoraviy xizmat axborotini hisobga olish va undan foydalanish tartibi Davlat xavfsizlik xizmatining ichki idoraviy hujjatlari bilan belgilanadi.
40-modda. Davlat xavfsizlik xizmati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni himoya qilish
Davlat xavfsizlik xizmatiga harbiy xizmatga (ishga) qabul qilinayotgan, shuningdek Davlat xavfsizlik xizmati toʻgʻrisidagi maʼlumotlardan foydalanishiga ijozat beriladigan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari, agar qonunchilikda boshqacha tartib nazarda tutilmagan boʻlsa, davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlardan foydalanishga ijozatni rasmiylashtirish tartib-taomilidan oʻtadi.
Davlat xavfsizlik xizmati toʻgʻrisidagi, davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlardan foydalanishiga ijozat berilgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari ularni oshkor etganlik uchun qonunchilikda nazarda tutilgan javobgarlikka tortiladi.
Davlat xavfsizlik xizmatining hujjatlari va materiallari Davlat xavfsizlik xizmatining arxivlarida saqlanishi lozim. Tarixiy va ilmiy qimmatga ega boʻlgan arxiv materiallari qonunchilikda belgilangan tartibda davlat arxivlariga topshirilishi mumkin.
41-modda. Moliyaviy va moddiy-texnika taʼminoti
Davlat xavfsizlik xizmatining moliyaviy va moddiy-texnika taʼminoti Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari hamda qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.
Davlat xavfsizlik xizmatida budjetdan tashqari jamgʻarmalar tuziladi, ularni shakllantirish va ulardan foydalanish tartibi qonunchilikda belgilanadi.
9-bob. Yakunlovchi qoidalar
42-modda. Davlat xavfsizlik xizmatining ramzlari
Davlat xavfsizlik xizmati bayroqqa, emblemaga, vimpelga va boshqa ramzlarga ega boʻlishi mumkin.
Davlat xavfsizlik xizmatining ramzlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadi.
43-modda. Davlat xavfsizlik xizmati harbiy xizmatchilarining javobgarligi
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchilari gʻayriqonuniy harakatlari yoki harakatsizligi, shuningdek xizmat majburiyatlarini lozim darajada bajarmaganligi uchun qonunchilikka muvofiq javobgar boʻladi.
Davlat xavfsizlik xizmati harbiy xizmatchilarining gʻayriqonuniy harakatlari yoki harakatsizligi tufayli jismoniy va yuridik shaxslarga yetkazilgan zararning oʻrni Davlat xavfsizlik xizmati tomonidan budjetdan tashqari maxsus jamgʻarma mablagʻlari hisobidan qoplanadi va ushbu summa keyinchalik aybdor shaxslardan undirib olinadi.
Davlat xavfsizlik xizmatining harbiy xizmatchisi xizmat intizomini buzganligi uchun Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining umumharbiy ustavlariga muvofiq javobgar boʻladi.
44-modda. Davlat xavfsizlik xizmatining faoliyatida qonunlarga rioya etilishi ustidan nazorat
Davlat xavfsizlik xizmatining faoliyatida qonunlarning aniq hamda bir xilda ijro etilishi ustidan nazorat Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori va unga boʻysunuvchi prokurorlar tomonidan oʻz vakolatlari doirasida amalga oshiriladi.
Prokurorlar Davlat xavfsizlik xizmatining tezkor-qidiruv faoliyati toʻgʻrisida oʻziga taqdim etilgan hujjatlar va materiallarda koʻrsatilgan maʼlumotlarning maxfiyligini taʼminlaydi.
45-modda. Xalqaro hamkorlik
Chet davlatlarning huquqni muhofaza qiluvchi organlari va boshqa tashkilotlari, xalqaro tashkilotlar hamda ularning vakolatxonalari bilan Davlat xavfsizlik xizmatining hamkorligi Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik va xalqaro shartnomalariga muvofiq amalga oshiriladi.
46-modda. Davlat xavfsizlik xizmati toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Davlat xavfsizlik xizmati toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
47-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;
ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.
48-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi
Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2018-yil 5-aprel,
OʻRQ-471-son
Закон Республики Узбекистан
О Службе государственной безопасности Республики Узбекистан
Принят Законодательной палатой 15 марта 2018 года Одобрен Сенатом 29 марта 2018 года
Глава 1. Общие положения
Статья 1. Цель настоящего Закона
Целью настоящего Закона является регулирование деятельности Службы государственной безопасности Республики Узбекистан (далее — Служба государственной безопасности).
Статья 2. Основные задачи Службы государственной безопасности
Основными задачами Службы государственной безопасности являются защита конституционного строя, суверенитета, территориальной целостности и иных государственных интересов Республики Узбекистан от внешних и внутренних угроз, укрепление законности и обеспечение верховенства закона, а также предупреждение, выявление и пресечение правонарушений, отнесенных к полномочиям Службы государственной безопасности.
Статья 3. Законодательство о Службе государственной безопасности
Законодательство о Службе государственной безопасности состоит из настоящего Закона и иных актов законодательства.
Статья 4. Основные понятия
В настоящем Законе применяются следующие основные понятия:
государственная безопасность — состояние защищенности конституционного строя, суверенитета, территориальной целостности и иных государственных интересов Республики Узбекистан от внешних и внутренних угроз, обеспечивающее ее устойчивое развитие и реализацию конституционных прав и свобод граждан;
государственные интересы (государственные интересы Республики Узбекистан) — осознанные потребности государства в обеспечении верховенства закона, безопасности и стабильности в обществе, защиты конституционного строя, суверенитета, территориальной целостности Республики Узбекистан от внешних и внутренних угроз;
контрразведывательная деятельность — деятельность, направленная на предупреждение, выявление и пресечение разведывательной, диверсионной, подрывной и иной деструктивной деятельности иностранных государств, международных и иностранных организаций, групп и отдельных лиц, причиняющей или могущей причинить вред государственным интересам и безопасности;
разведывательная деятельность — деятельность, направленная на добывание и обработку информации, затрагивающей государственные интересы, отражающей реальные вызовы, риски и угрозы, исходящие от специальных служб иностранных государств, организаций, групп и отдельных лиц, а также оказание содействия в реализации мер по обеспечению государственной безопасности и продвижению государственных интересов.
Статья 5. Правовой статус и основные направления деятельности Службы государственной безопасности
Служба государственной безопасности является специально уполномоченным государственным органом, осуществляющим свою деятельность специальными средствами, формами и методами в целях обеспечения государственной безопасности.
Служба государственной безопасности реализует единую государственную политику в области обеспечения государственной безопасности и в пределах своих полномочий осуществляет деятельность по следующим основным направлениям:
обеспечение государственной безопасности и защиты государственных интересов Республики Узбекистан от внешних и внутренних угроз, укрепление законности и верховенства закона, предупреждение, выявление и пресечение правонарушений в данной сфере;
осуществление разведывательной и контрразведывательной деятельности по предупреждению, выявлению и пресечению посягательств на конституционный строй, суверенитет и территориальную целостность Республики Узбекистан;
охрана и защита Государственной границы Республики Узбекистан;
ограждение Вооруженных Сил и оборонно-промышленного комплекса Республики Узбекистан от вызовов, рисков и угроз государственной безопасности, участие в реализации стратегических инициатив по укреплению обороноспособности страны;
борьба с терроризмом, экстремизмом, организованной преступностью, незаконным оборотом оружия, наркотических средств и психотропных веществ;
предупреждение, выявление и пресечение деструктивной деятельности, направленной на пропаганду национальной, этнической и религиозной вражды, представляющей угрозу государственным интересам и безопасности;
обеспечение государственной безопасности в экономической, научно-технической, социальной и информационной сферах, защита культурно-исторического и богатого духовного наследия народа Республики Узбекистан;
противодействие проявлениям коррупции в государственных органах и иных организациях, представляющим угрозу государственным интересам и безопасности;
обеспечение государственной безопасности в сфере телекоммуникаций и транспорта, предупреждение, выявление и пресечение предпосылок к чрезвычайным ситуациям;
осуществление оперативно-розыскной деятельности, проведение доследственной проверки и предварительного следствия по делам о преступлениях, расследование которых отнесено к полномочиям Службы государственной безопасности;
контроль за обеспечением сохранности государственных секретов, безопасности специальной связи и организацией криптографической защиты информации в государственных органах и иных организациях;
выявление и устранение причин и условий, способствующих совершению правонарушений, представляющих угрозу государственным интересам и безопасности;
совершенствование и поддержание состояния боевой и мобилизационной готовности Службы государственной безопасности, подготовка сил и средств к действиям при возникновении чрезвычайных ситуаций и введении военного положения.
Статья 6. Основные принципы деятельности Службы государственной безопасности
Основными принципами деятельности Службы государственной безопасности являются законность, соблюдение и уважение прав, свобод и законных интересов граждан, опора на помощь граждан, приоритет предупреждения и профилактики правонарушений, единство, независимость, конспирация.
Статья 7. Принцип законности
Военнослужащие Службы государственной безопасности в своей деятельности обязаны неукоснительно соблюдать и исполнять требования Конституции Республики Узбекистан, настоящего Закона и иных актов законодательства.
Всякое отступление от точного исполнения и соблюдения законов, какими бы мотивами оно ни было вызвано, является нарушением законности и влечет за собой установленную ответственность.
Статья 8. Принцип соблюдения и уважения прав, свобод и законных интересов граждан
Военнослужащие Службы государственной безопасности осуществляют свою деятельность на основе соблюдения и уважения прав, свобод и законных интересов граждан.
Служба государственной безопасности обеспечивает защиту прав, свобод и законных интересов граждан независимо от их пола, расы, национальности, языка, религии, социального происхождения, убеждений, личного и общественного положения.
Военнослужащие Службы государственной безопасности не имеют права разглашать сведения, порочащие честь, достоинство или деловую репутацию гражданина, относящиеся к его частной жизни, если иное не предусмотрено законом.
Статья 9. Принцип опоры на помощь граждан
Служба государственной безопасности в своей деятельности поддерживает тесную связь с населением и опирается на помощь граждан.
Статья 10. Принцип приоритета предупреждения и профилактики правонарушений
Предупреждение и профилактика правонарушений, выявление и устранение способствующих им причин и условий являются приоритетами в деятельности Службы государственной безопасности по борьбе с преступностью.
Статья 11. Принцип единства
Служба государственной безопасности составляет единую централизованную систему, возглавляемую председателем Службы государственной безопасности.
Председатель Службы государственной безопасности при осуществлении своей деятельности подчиняется непосредственно Президенту Республики Узбекистан.
Статья 12. Принцип независимости
Служба государственной безопасности осуществляет свои полномочия независимо от каких бы то ни было государственных органов, иных организаций и должностных лиц, подчиняясь только закону.
Вмешательство государственных органов, иных организаций и должностных лиц в деятельность Службы государственной безопасности запрещается.
Статья 13. Принцип конспирации
Служба государственной безопасности осуществляет свою деятельность на основе принципа конспирации, то есть с установлением особого порядка своей деятельности, получения, оформления, хранения и использования оперативно-служебной информации, а также правил обращения с оперативно-служебными документами.
Статья 14. Использование достижений науки, современных технологий и информационных систем
Служба государственной безопасности в своей деятельности использует достижения науки, инновационные идеи, технологии и разработки, а также информационные системы.
Военнослужащие Службы государственной безопасности при выполнении возложенных на нее задач могут использовать технические средства, включая средства аудио-, фото- и видеофиксации, криптографические и иные специальные средства.
Глава 2. Служба государственной безопасности
Статья 15. Система Службы государственной безопасности
Систему Службы государственной безопасности составляют центральный аппарат Службы государственной безопасности, управления Службы государственной безопасности по Республике Каракалпакстан, областям и городу Ташкенту, их отделы (отделения) по районам (городам), пограничные войска Службы государственной безопасности и иные органы, создаваемые для выполнения возложенных на Службу государственной безопасности задач.
Статья 16. Назначение и освобождение от должности должностных лиц Службы государственной безопасности
Службу государственной безопасности возглавляет председатель, назначаемый на должность и освобождаемый от должности Президентом Республики Узбекистан. Кандидатура на должность председателя Службы государственной безопасности назначается на должность Президентом Республики Узбекистан после проведения консультаций с Сенатом Олий Мажлиса Республики Узбекистан.
Председатель Службы государственной безопасности имеет заместителей, назначаемых на должность и освобождаемых от должности Президентом Республики Узбекистан.
Статья 17. Коллегия Службы государственной безопасности
В Службе государственной безопасности образуется коллегия в составе председателя Службы государственной безопасности, его заместителей, начальников подразделений центрального аппарата и органов Службы государственной безопасности. Персональный состав коллегии утверждается Президентом Республики Узбекистан.
Коллегия Службы государственной безопасности является совещательным органом и рассматривает вопросы, касающиеся состояния обеспечения государственной безопасности, исполнения актов законодательства, приказов и указаний председателя Службы государственной безопасности, подбора, расстановки кадров, и иные вопросы, связанные с выполнением возложенных задач.
В пограничных войсках Службы государственной безопасности образуется Военный совет, состав и порядок деятельности которого определяется председателем Службы государственной безопасности.
Статья 18. Подчинение и подотчетность Службы государственной безопасности
Служба государственной безопасности подчиняется и подотчетна непосредственно Президенту Республики Узбекистан.
Служба государственной безопасности регулярно информирует Комитет Сената Олий Мажлиса Республики Узбекистан по вопросам обороны и безопасности по основным направлениям своей деятельности.
Статья 19. Оценка эффективности деятельности органов Службы государственной безопасности
Основным критерием оценки эффективности деятельности органов Службы государственной безопасности является состояние защищенности конституционного строя, суверенитета, территориальной целостности и иных государственных интересов Республики Узбекистан от внешних и внутренних угроз.
Статья 20. Общественный совет при Службе государственной безопасности
Общественный совет при Службе государственной безопасности осуществляет консультативно-совещательные и иные функции.
Персональный состав, основные задачи, полномочия и порядок организации деятельности Общественного совета при Службе государственной безопасности определяются Президентом Республики Узбекистан.
Глава 3. Взаимодействие Службы государственной безопасности с государственными органами и иными организациями, а также гражданами
Статья 21. Взаимодействие Службы государственной безопасности с государственными органами и иными организациями, институтами гражданского общества и гражданами
Служба государственной безопасности при выполнении возложенных задач взаимодействует с государственными органами и иными организациями, институтами гражданского общества и гражданами в порядке, установленном законодательством.
Государственные органы и иные организации в пределах своей компетенции обязаны оказывать содействие Службе государственной безопасности при выполнении задач по обеспечению государственной безопасности.
Статья 22. Обязательность выполнения законных требований Службы государственной безопасности
Законные требования Службы государственной безопасности, в том числе о соблюдении закона, представлении документов, материалов проверок и других сведений, выделении специалистов, явке и даче объяснений по фактам правонарушений, устранении способствующих им причин и условий, обязательны для выполнения всеми государственными органами и иными организациями, должностными лицами и гражданами.
Документы, материалы и иные сведения, предусмотренные в части первой настоящей статьи, представляются безвозмездно.
Обжалование законных требований Службы государственной безопасности не приостанавливает их выполнение.
Глава 4. Права и обязанности Службы государственной безопасности
Статья 23. Права Службы государственной безопасности
Служба государственной безопасности при выполнении возложенных задач по обеспечению государственной безопасности имеет право:
проверять у должностных лиц и граждан документы, в том числе удостоверяющие личность, осуществлять их личный досмотр, досмотр вещей, транспортных средств и провозимых грузов, при этом могут применяться технические и иные средства контроля;
требовать от должностных лиц и граждан покинуть место проведения оперативно-розыскных, поисковых и иных мероприятий, доследственных проверок и следственных действий;
входить беспрепятственно, при необходимости с повреждением запирающих устройств и других предметов, в жилые помещения и иные объекты физических и юридических лиц, осматривать их при преследовании лиц, подозреваемых в совершении преступлений, либо при наличии достаточных оснований полагать, что там совершается или совершено такое преступление, или находится лицо, скрывшееся от правоохранительных органов, либо если промедление может поставить под угрозу жизнь и здоровье граждан, с последующим сообщением об этом прокурору в течение двадцати четырех часов, а также с возмещением причиненного вреда в порядке, установленном законодательством;
временно находиться в жилых помещениях и иных объектах физических и юридических лиц с их согласия в целях предотвращения преступлений, обнаружения и задержания лиц, их совершивших или находящихся в розыске;
посещать государственные органы и иные организации, знакомиться с необходимыми документами и материалами, запрашивать и получать от государственных органов и иных организаций, граждан сведения и другие необходимые документы и материалы;
вызывать граждан, должностных лиц по делам и материалам, находящимся в производстве Службы государственной безопасности, безвозмездно получать необходимые документы, сведения и копии с них;
привлекать граждан с их согласия к содействию, поощрять граждан, оказавших содействие Службе государственной безопасности;
вносить в государственные органы и иные организации или должностным лицам обязательные для исполнения представления об устранении причин и условий, способствовавших совершению правонарушений;
безвозмездно использовать возможности средств массовой информации, учрежденных государственными органами и иными организациями, для установления обстоятельств преступлений и розыска лиц, скрывающихся от органов дознания, предварительного следствия, суда и уклоняющихся от отбывания уголовного наказания, а также предупреждения преступлений;
в ходе осуществления лицензирования и выдачи документов разрешительного характера проводить проверки соблюдения лицензионных требований и условий, применять меры правового воздействия в порядке, установленном законодательством.
Служба государственной безопасности может иметь и иные права в соответствии с законодательством.
Председатель Службы государственной безопасности вправе обратиться к Президенту Республики Узбекистан с предложением о созыве заседания Совета безопасности при Президенте Республики Узбекистан в случаях возникновения угрозы государственной безопасности.
Статья 24. Обязанности Службы государственной безопасности
Служба государственной безопасности при выполнении возложенных задач по обеспечению государственной безопасности обязана:
принимать все необходимые меры по защите конституционного строя, суверенитета, территориальной целостности и иных государственных интересов Республики Узбекистан от внешних и внутренних угроз, конституционных прав и свобод граждан;
обеспечивать неукоснительное соблюдение основных принципов деятельности Службы государственной безопасности;
информировать Президента Республики Узбекистан об угрозах государственной безопасности;
обеспечивать охрану и защиту Государственной границы Республики Узбекистан;
участвовать в разработке и реализации государственных программ в сфере обеспечения государственной безопасности;
осуществлять взаимодействие и координацию деятельности информационно-аналитических подразделений государственных органов и организаций в сфере обеспечения государственной безопасности;
организовать контроль за обеспечением режима секретности в государственных органах и организациях;
осуществлять научно-исследовательскую и организационно-методическую деятельность по проблемам обеспечения государственной безопасности;
регистрировать обращения и сведения о преступлениях и правонарушениях, своевременно принимать по ним меры в порядке, установленном законодательством;
уведомлять в письменной форме в течение двадцати четырех часов прокурора обо всех случаях проникновения военнослужащими Службы государственной безопасности в жилые помещения и иные объекты физических и юридических лиц вопреки воле собственников и их представителей или в их отсутствие;
принимать меры по предупреждению правонарушений, выявлению и устранению причин и условий, способствовавших их совершению;
принимать меры по обеспечению собственной безопасности.
Служба государственной безопасности может нести и иные обязанности в соответствии с законодательством.
Глава 5. Применение военнослужащими Службы государственной безопасности физической силы, специальных сил и средств, огнестрельного оружия, использование ими транспортных средств организаций и граждан
Статья 25. Условия и пределы применения физической силы, специальных средств и огнестрельного оружия
Военнослужащие Службы государственной безопасности имеют право при исполнении служебных обязанностей на ношение, хранение закрепленного за ними огнестрельного оружия и специальных средств, применять физическую силу, специальные средства и огнестрельное оружие только в случаях и порядке, предусмотренных законом.
Применению физической силы, специальных средств и огнестрельного оружия должно предшествовать четко выраженное предупреждение о намерении их применить, за исключением случаев, когда такое предупреждение невозможно, либо когда промедление создает непосредственную опасность для жизни и здоровья граждан и военнослужащих Службы государственной безопасности и может повлечь иные тяжкие последствия.
Применение физической силы, специальных средств или огнестрельного оружия должно соответствовать создавшейся обстановке, характеру и степени опасности действий лиц. При этом военнослужащий Службы государственной безопасности обязан стремиться к минимизации любого вреда.
Военнослужащий Службы государственной безопасности имеет право подготовить специальные средства или огнестрельное оружие к применению и привести их в боевую готовность, если считает, что в создавшейся обстановке могут возникнуть основания для их применения, предусмотренные настоящей статьей и статьями 27 и 28 настоящего Закона.
Гражданам, получившим телесные повреждения в результате применения физической силы, специальных средств или огнестрельного оружия, должна быть оказана или организована экстренная медицинская помощь.
О каждом случае применения физической силы, специальных средств и огнестрельного оружия военнослужащий Службы государственной безопасности обязан незамедлительно доложить непосредственному начальнику.
О каждом случае причинения вреда жизни, здоровью или имуществу физических либо юридических лиц в результате применения физической силы и специальных средств, а также обо всех случаях применения огнестрельного оружия орган Службы государственной безопасности немедленно сообщает соответствующему прокурору.
Статья 26. Применение физической силы
Военнослужащие Службы государственной безопасности имеют право лично или в составе подразделения (группы) применять физическую силу, в том числе боевые приемы борьбы, если несиловые способы не обеспечивают выполнение возложенных на них обязанностей, в следующих случаях:
пресечения преступлений и иных правонарушений;
доставления лиц, совершивших преступления или иные правонарушения, и задержания этих лиц;
преодоления противодействия законным требованиям военнослужащего Службы государственной безопасности.
Военнослужащие Службы государственной безопасности имеют право применять физическую силу также в случаях, когда настоящим Законом разрешено применение специальных средств или огнестрельного оружия.
Запрещается применять физическую силу в отношении женщин с видимыми признаками беременности, лиц с видимыми признаками инвалидности, несовершеннолетних, когда их возраст очевиден или известен, кроме случаев оказания ими вооруженного сопротивления, совершения нападения, реально угрожающего жизни и здоровью граждан или военнослужащих Службы государственной безопасности.
Статья 27. Применение специальных средств
Военнослужащие Службы государственной безопасности имеют право применять следующие специальные средства:
а) резиновые палки, травматическое оружие, наручники или иные средства связывания, электрошоковые устройства, служебных животных в случаях:
отражения нападения на гражданина или военнослужащего Службы государственной безопасности;
пресечения преступления;
пресечения сопротивления, оказываемого военнослужащему Службы государственной безопасности;
задержания лица, застигнутого при совершении преступления или сразу после его совершения, пытающегося скрыться;
задержания лица, если это лицо может оказать вооруженное сопротивление;
освобождения насильственно удерживаемых лиц, захваченных зданий, помещений, сооружений, транспортных средств и земельных участков;
защиты охраняемых объектов;
блокирования движения групп граждан, совершающих противоправные действия;
б) специальные окрашивающие и маркирующие средства, средства защиты охраняемых объектов (территорий) и блокирования движения групп граждан, совершающих противоправные действия в случаях:
защиты охраняемых объектов;
блокирования движения групп граждан, совершающих противоправные действия;
в) светозвуковые устройства отвлекающего воздействия в случаях:
освобождения насильственно удерживаемых лиц, захваченных зданий, помещений, сооружений, транспортных средств и земельных участков;
защиты охраняемых объектов;
блокирования движения групп граждан, совершающих противоправные действия;
г) бронемашины и катера в случаях:
задержания лица, если это лицо может оказать вооруженное сопротивление;
освобождения насильственно удерживаемых лиц, захваченных зданий, помещений, сооружений, транспортных средств и земельных участков;
обеспечения охраны и защиты Государственной границы Республики Узбекистан.
Военнослужащие Службы государственной безопасности имеют право применять специальные средства во всех случаях, когда настоящим Законом разрешено применение огнестрельного оружия.
Запрещается применять специальные средства, включая травматическое оружие в отношении женщин с видимыми признаками беременности, лиц с видимыми признаками инвалидности и несовершеннолетних, когда их возраст очевиден либо известен, кроме случаев оказания ими вооруженного сопротивления или группового нападения, реально угрожающего жизни и здоровью граждан либо военнослужащих Службы государственной безопасности.
Запрещается нанесение человеку ударов резиновой палкой по голове, шее, ключичной области, животу, половым органам, в область проекции сердца, за исключением случаев оказания человеком вооруженного сопротивления или группового нападения, реально угрожающего жизни и здоровью граждан либо военнослужащих Службы государственной безопасности.
Перечень специальных средств, состоящих на обеспечении Службы государственной безопасности, утверждается Президентом Республики Узбекистан.
Статья 28. Применение огнестрельного оружия
Военнослужащие Службы государственной безопасности имеют право применять огнестрельное оружие при:
защите граждан либо себя от нападения, если оно сопряжено с насилием, опасным для жизни или здоровья;
освобождении заложников;
задержании лица, застигнутого при совершении особо тяжкого преступления и пытающегося скрыться, если иными средствами задержать это лицо не представляется возможным;
пресечении попытки завладения огнестрельным оружием, боеприпасами, взрывчатыми веществами, транспортным средством, специальной и боевой техникой;
отражении группового или вооруженного нападения на жилища граждан, охраняемые объекты, грузы, транспортные средства и помещения;
задержании лица, оказывающего вооруженное сопротивление, а также лица, отказывающегося выполнять законное требование о сдаче находящихся при нем оружия, боеприпасов, взрывчатых веществ, взрывных устройств, ядовитых или радиоактивных веществ;
пресечении побега из-под стражи лиц, задержанных по подозрению в совершении преступления, лиц, в отношении которых мерой пресечения избрано заключение под стражу, а также пресечении попыток насильственного освобождения этих лиц;
необходимости предупреждения о намерении применить оружие, а также подаче сигнала тревоги или вызова помощи путем производства выстрела вверх или в ином безопасном направлении.
Перед применением огнестрельного оружия военнослужащий Службы государственной безопасности обязан сделать предупреждение, за исключением случаев, когда его жизни или жизни граждан угрожает непосредственная опасность.
Запрещается применять огнестрельное оружие в отношении женщин, лиц с видимыми признаками инвалидности, несовершеннолетних, когда их возраст очевиден или известен, кроме случаев совершения ими вооруженного нападения, оказания вооруженного сопротивления или совершения группового нападения, реально угрожающего жизни и здоровью граждан либо военнослужащих Службы государственной безопасности.
Военнослужащие Службы государственной безопасности не имеют права применять огнестрельное оружие при значительном скоплении граждан, если в результате его применения могут пострадать случайные лица, за исключением случаев предотвращения террористического акта, освобождения заложников, отражения вооруженного нападения.
Перечень видов огнестрельного оружия и боеприпасов к нему, состоящих на вооружении Службы государственной безопасности, утверждается Президентом Республики Узбекистан.
Статья 29. Применение специальных сил
В целях проведения специальных операций по своевременному предупреждению, выявлению и пресечению преступлений, представляющих угрозу государственной безопасности, могут привлекаться специальные группы оперативного реагирования Службы государственной безопасности и иных государственных органов.
Специальные группы оперативного реагирования Службы государственной безопасности образуются из числа психологически устойчивых лиц, обладающих высокими морально-волевыми качествами, имеющих специальную подготовку, годных по состоянию здоровья к службе в специальных боевых подразделениях Вооруженных Сил Республики Узбекистан.
Статья 30. Использование транспортных средств государственных органов, иных организаций и граждан
Служба государственной безопасности может в принудительном порядке использовать транспортные средства государственных органов, иных организаций и граждан, кроме принадлежащих дипломатическим, консульским и иным представительствам иностранных государств, международным организациям и транспортных средств специального назначения, для проезда к месту доставления в медицинские учреждения граждан, нуждающихся в экстренной медицинской помощи, преследования лиц, совершивших преступления, и доставления их в органы Службы государственной безопасности, проезда к месту происшествия, с выдачей документа, подтверждающего факт их использования и идентифицирующего военнослужащего Службы государственной безопасности, использовавшего транспортное средство.
Имущественный вред, причиненный в результате принудительного использования транспортных средств, возмещается Службой государственной безопасности в порядке, установленном законодательством.
Глава 6. Содействие Службе государственной безопасности
Статья 31. Лица, оказывающие содействие Службе государственной безопасности
Служба государственной безопасности при выполнении возложенных задач может привлекать отдельных лиц к содействию на гласной и негласной основе, в том числе в качестве внештатных сотрудников.
Права и обязанности лиц, привлеченных Службой государственной безопасности к содействию, определяются законодательством.
Статья 32. Социально-правовая защита лиц, оказывающих содействие Службе государственной безопасности, обеспечение их безопасности
Лицам, оказывающим содействие Службе государственной безопасности, гарантируется конфиденциальность отношений. Сведения о лицах, оказывающих (оказывавших) Службе государственной безопасности содействие на конфиденциальной основе, составляют государственные секреты и не могут быть преданы огласке.
При наличии достаточных данных, свидетельствующих, что лицам, оказывающим (оказывавшим) содействие Службе государственной безопасности на конфиденциальной основе, а также их близким родственникам реально угрожают насилием или уничтожением имущества, Служба государственной безопасности обязана принять необходимые меры по защите их жизни, здоровья, чести, достоинства и имущества.
Посягательства на лиц, оказывающих (оказывавших) содействие Службе государственной безопасности на конфиденциальной основе, и их близких родственников, совершаемые в связи с их участием в обеспечении государственной безопасности, влекут ответственность, установленную законодательством.
Меры социальной защиты лиц, оказывающих (оказывавших) содействие Службе государственной безопасности, определяются законодательством.
Глава 7. Военнослужащие Службы государственной безопасности, их правовое положение и социально-правовая защита
Статья 33. Военнослужащие Службы государственной безопасности
Военнослужащие Службы государственной безопасности состоят на действительной военной службе.
Порядок прохождения службы в Службе государственной безопасности регламентируется законодательством о всеобщей воинской обязанности и военной службе, за исключением случаев, установленных законодательством с учетом особенностей исполняемых военнослужащими Службы государственной безопасности обязанностей.
Военнослужащие Службы государственной безопасности на период прохождения службы не могут быть членами политических партий. На военнослужащих Службы государственной безопасности распространяются и иные ограничения, предусмотренные законодательством о всеобщей воинской обязанности и военной службе.
Введение и отмена усиленного режима, а также привлечение военнослужащих Службы государственной безопасности к участию в боевых действиях осуществляются на основании приказов председателя Службы государственной безопасности. Порядок введения и отмены усиленного режима в пограничных войсках Службы государственной безопасности определяется законодательством, в том числе внутриведомственными актами Службы государственной безопасности.
Прием граждан на службу, назначение их на должность, продвижение и перемещение в Службе государственной безопасности осуществляется независимо от их пола, расы, национальности, языка, религии, социального происхождения, личного и общественного положения. Специальные требования к военнослужащим Службы государственной безопасности устанавливаются председателем Службы государственной безопасности.
Военнослужащим Службы государственной безопасности выдаются служебные удостоверения установленного образца, порядок пользования которыми регламентируется внутриведомственными актами Службы государственной безопасности.
Военнослужащие Службы государственной безопасности имеют форменную одежду, образцы которой устанавливаются Президентом Республики Узбекистан.
Военнослужащие Службы государственной безопасности для решения задач по обеспечению государственной безопасности могут быть прикомандированы к государственным органам и иным организациям в установленном законодательством порядке с оставлением их на военной службе в действующем резерве.
Полномочия должностных лиц Службы государственной безопасности по утверждению должностных обязанностей, порядка применения поощрений и дисциплинарных взысканий в отношении подчиненных им военнослужащих, присвоения воинских званий, назначения и увольнения военнослужащих устанавливаются председателем Службы государственной безопасности.
Статья 34. Подготовка, переподготовка и повышение квалификации военнослужащих Службы государственной безопасности
Граждане Республики Узбекистан, принятые в Службу государственной безопасности, проходят в установленном порядке специальную профессиональную подготовку или переподготовку либо повышение квалификации.
Подготовка, переподготовка и повышение квалификации военнослужащих Службы государственной безопасности осуществляется образовательными учреждениями Службы государственной безопасности и иными образовательными учреждениями, в том числе зарубежными.
Статья 35. Социальная защита военнослужащих Службы государственной безопасности
Государство гарантирует социальную защиту военнослужащих Службы государственной безопасности путем достойной оплаты труда, охраны их здоровья и членов их семей, обеспечения жильем и земельными участками, льготного долгосрочного ипотечного и транспортного кредитования, возмещения вреда, причиненного здоровью и имуществу, государственного пенсионного обеспечения, государственного страхования, оказания социальной помощи и иными видами социальной защиты.
Порядок реализации мер по социальной защите военнослужащих Службы государственной безопасности и предоставленных им льгот и преференций определяется законодательством о всеобщей воинской обязанности и военной службе.
Добросовестное исполнение военнослужащими Службы государственной безопасности служебных обязанностей и достигнутые ими положительные результаты могут быть отмечены мерами морального и материального поощрения.
За мужество и отвагу, проявленные в служебной деятельности, и иные заслуги перед Республикой Узбекистан военнослужащие Службы государственной безопасности могут быть представлены председателем Службы государственной безопасности к государственным наградам Республики Узбекистан.
Председатель Службы государственной безопасности вправе назначать единовременные пособия, оказывать другие виды социальной помощи военнослужащим Службы государственной безопасности, получившим телесные повреждения при исполнении служебных обязанностей, семьям погибших военнослужащих, а также в иных случаях в порядке и размерах, установленных ведомственными нормативно-правовыми актами.
Военнослужащим специальных групп оперативного реагирования Службы государственной безопасности в выслугу лет для назначения пенсий один день службы засчитывается за два дня, а во время участия в боевых действиях или в проведении антитеррористической операции один день службы за три дня.
Система социально-правовой защиты военнослужащих специальных групп оперативного реагирования Службы государственной безопасности определяется законодательством.
Статья 36. Гарантии правовой защиты военнослужащих Службы государственной безопасности
Военнослужащие Службы государственной безопасности находятся под защитой государства.
Военнослужащие Службы государственной безопасности при выполнении служебных обязанностей подчиняются только непосредственному или прямому начальнику.
Никто не имеет права вмешиваться в законную деятельность военнослужащего Службы государственной безопасности, кроме лиц, прямо уполномоченных законом, а также принуждать военнослужащего Службы государственной безопасности к выполнению обязанностей, которые законом не возложены на Службу государственной безопасности.
Военнослужащий Службы государственной безопасности не обязан давать какие-либо объяснения по существу находящихся в его производстве дел и материалов, а также предоставлять такие дела и материалы, в том числе затрагивающие права, свободы и законные интересы граждан, для ознакомления иначе как в случаях и порядке, предусмотренных законодательством.
Военнослужащий Службы государственной безопасности в установленном порядке имеет право на обжалование принимаемого в отношении него решения и действия (бездействия) вышестоящему должностному лицу Службы государственной безопасности.
Статья 37. Гарантии неприкосновенности военнослужащих Службы государственной безопасности
Военнослужащие Службы государственной безопасности обладают неприкосновенностью во время прохождения службы.
Военнослужащий Службы государственной безопасности не может быть привлечен к уголовной ответственности, задержан, заключен под стражу без согласия соответственно прокурора Республики Каракалпакстан, области и города Ташкента.
Статья 38. Гарантии трудоустройства военнослужащих Службы государственной безопасности
Военнослужащим Службы государственной безопасности при увольнении с военной службы предоставляется прежняя работа (должность), занимаемая ими до приема на военную службу, а при ее отсутствии — другая равнозначная работа (должность) в первоочередном порядке с учетом их специальности в государственных органах и иных организациях.
Глава 8. Информационное, финансовое и материально-техническое обеспечение Службы государственной безопасности
Статья 39. Информационное обеспечение Службы государственной безопасности
Для осуществления своей деятельности Служба государственной безопасности может формировать и использовать специализированные учеты, разрабатывать, создавать и эксплуатировать информационные базы и средства криптографической защиты.
Порядок учета и использования ведомственной служебной информации устанавливается внутриведомственными актами Службы государственной безопасности.
Статья 40. Защита сведений о Службе государственной безопасности
Граждане Республики Узбекистан, поступающие на военную службу (работу) в Службу государственной безопасности, а также допускаемые к сведениям о Службе государственной безопасности, проходят процедуру оформления допуска к сведениям, составляющим государственные секреты, если иной порядок не предусмотрен законодательством.
Граждане Республики Узбекистан, допущенные к сведениям о Службе государственной безопасности, составляющим государственные секреты, несут за их разглашение ответственность, предусмотренную законодательством.
Документы и материалы Службы государственной безопасности подлежат хранению в архивах Службы государственной безопасности. Архивные материалы, представляющие историческую и научную ценность, могут передаваться в государственные архивы в порядке, установленном законодательством.
Статья 41. Финансовое и материально-техническое обеспечение
Финансовое и материально-техническое обеспечение Службы государственной безопасности осуществляется за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан и иных источников, не запрещенных законодательством.
В Службе государственной безопасности создаются внебюджетные фонды, порядок формирования и использования которых определяется законодательством.
Глава 9. Заключительные положения
Статья 42. Символика Службы государственной безопасности
Служба государственной безопасности может иметь флаг, эмблему, вымпел и иную символику.
Символика Службы государственной безопасности утверждается Президентом Республики Узбекистан.
Статья 43. Ответственность военнослужащих Службы государственной безопасности
За противоправные действия или бездействие, а также ненадлежащее исполнение служебных обязанностей военнослужащие Службы государственной безопасности несут ответственность в соответствии с законодательством.
Вред, причиненный физическим и юридическим лицам противоправными действиями или бездействием военнослужащих Службы государственной безопасности, подлежит возмещению Службой государственной безопасности за счет средств специального внебюджетного фонда с последующим взысканием этих сумм с виновных лиц.
За нарушение служебной дисциплины военнослужащий Службы государственной безопасности несет ответственность в соответствии с общевоинскими уставами Вооруженных Сил Республики Узбекистан.
Статья 44. Надзор за соблюдением законов в деятельности Службы государственной безопасности
Надзор за точным и единообразным исполнением законов в деятельности Службы государственной безопасности осуществляется Генеральным прокурором Республики Узбекистан и подчиненными ему прокурорами в пределах своих полномочий.
Прокуроры обеспечивают конфиденциальность сведений, содержащихся в представленных им документах и материалах об оперативно-розыскной деятельности Службы государственной безопасности.
Статья 45. Международное сотрудничество
Взаимодействие Службы государственной безопасности с правоохранительными органами и иными организациями иностранных государств, международными организациями и их представительствами осуществляется в соответствии с законодательством и международными договорами Республики Узбекистан.
Статья 46. Ответственность за нарушение законодательства о Службе государственной безопасности
Лица, виновные в нарушении законодательства о Службе государственной безопасности, несут ответственность в установленном порядке.
Статья 47. Приведение законодательства в соответствие с настоящим Законом
Кабинету Министров Республики Узбекистан:
привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;
обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.
Статья 48. Вступление в силу настоящего Закона
Настоящий Закон вступает в силу со дня его официального опубликования.
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
5 апреля 2018 г.,
№ ЗРУ-471