📅 2018-yil 31-mart · Markaziy bank hujjatlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
UzbekAI
📅 2018 йил 31 март · Марказий банк ҳужжатлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 31 марта 2018 г. · Документы Центрального банка
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 31 March 2018 · Central Bank documents
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг
Қарори
НИЗОМ
РЎЙХАТИ
ҲИСОБ-КИТОБИ
Тижорат банкларининг Ўзбекистон Республикаси Марказий банкида депозитга ўтказиладиган мажбурий резервлари тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида
Ўзбекистон Республикасининг « Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида »ги, « Банклар ва банк фаолияти тўғрисида »ги қонунлари, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 9 январдаги ПФ-5296-сон «Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг фаолиятини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги Фармони ва 2017 йил 13 сентябрдаги ПҚ-3272-сон «Пул-кредит сиёсатини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқаруви қарор қилади:
1. Тижорат банкларининг Ўзбекистон Республикаси Марказий банкида депозитга ўтказиладиган мажбурий резервлари тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.
2. Мазкур қарор 2018 йил 1 июндан кучга киради.
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг 2018 йил 31 мартдаги 12/8-сонли қарорига ИЛОВА
Тижорат банкларининг Ўзбекистон Республикаси Марказий банкида депозитга ўтказиладиган мажбурий резервлари тўғрисидаги
Мазкур Низом тижорат банклари, шу жумладан микромолия банклари (бундан буён матнда — банклар деб юритилади) томонидан мажбурий резервларни ҳисоблаш ва Ўзбекистон Республикаси Марказий банкига (бундан буён матнда — Марказий банк деб юритилади) депозитга ўтказиш тартибини белгилайди.
1-боб. Умумий қоидалар
1. Мазкур Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
мажбурий резервлар — банклар томонидан Марказий банкда алоҳида очилган ҳисобвараққа мажбурий тартибда депозитга ўтказилган пул маблағлари;
резерв шакллантириладиган мажбуриятлар — банкларнинг мазкур Низомнинг 1-иловасида рўйхати келтирилган миллий валюта ва чет эл валюталаридаги мажбуриятлари;
мажбурий резервлар нормативи — Марказий банк томонидан банкнинг резерв шакллантириладиган мажбуриятларига нисбатан ўрнатиладиган фоиз миқдори;
мажбурий резервларнинг норматив миқдори — банклар томонидан Марказий банкка ўтказилиши лозим бўлган мажбурий резервлар ҳажми. Мажбурий резервларнинг норматив миқдори резерв шакллантириладиган мажбуриятларнинг ҳисоб-китоб давридаги ўртача миқдорига мажбурий резервлар нормативини кўпайтириш орқали ҳисобланади;
ўртачалаш коэффициенти — мажбурий резервлар норматив миқдорининг Марказий банкдаги вакиллик ҳисобварағида сақланадиган ўртачалаштирилган миқдорини аниқлашда фойдаланиладиган қиймати 0 дан 1 гача бўлган коэффициент;
мажбурий резервларнинг ўртачалаштирилган миқдори — банклар томонидан мажбурий резервларнинг норматив миқдорига нисбатан ўртачалаш коэффициентини қўллаш орқали ҳисобланган ҳамда банкларнинг Марказий банкдаги вакиллик ҳисобварақларида сақлаш даври мобайнида сақланиши лозим бўлган ўртача ҳисобдаги пул маблағларининг энг кам миқдори;
Марказий банкка ўтказилиши лозим бўлган мажбурий резерв маблағлари — мажбурий резервларнинг норматив миқдоридан чегириладиган маблағлар ҳамда мажбурий резервларнинг ўртачалаштирилган миқдори чегирилгандаги қолдиқ;
мажбурий резервларнинг ҳисоб-китоб даври — мажбурий резервларни сақлаш давридан олдинги ҳисобот ойи;
мажбурий резервларни сақлаш даври — биринчи куни пайшанбадан бошланиб, охирги куни чоршанбада тугайдиган йигирма саккиз ёки ўттиз беш календарь кунидан иборат бўлган мажбурий резервларни сақлаш даври;
сақлаш даври календари — мажбурий резервларнинг сақлаш даврини белгиловчи йиллик календарь.
2. Мажбурий резервлар нормативи, мажбурий резервларнинг норматив миқдоридан чегириладиган маблағлар меъёри, мажбурий резервлар шакллантириладиган ва сақланадиган валюта тури, ўртачалаш коэффициенти ҳамда сақлаш даври календари Марказий банк Бошқаруви қарори билан ўрнатилади ва резерв шакллантириладиган мажбуриятларнинг тури, валютаси ва муддатига боғлиқ бўлади.
4. Мажбурий резервлар бўйича банкларга фоизлар тўлаш ҳақидаги қарор Марказий банк Бошқаруви томонидан Марказий банкнинг Кредит қўмитаси таклифига асосан республика иқтисодиётидаги вазият, банк тизимидаги ликвидлик ҳолати ва монетар сиёсатнинг асосий йўналишларидан келиб чиққан ҳолда қабул қилинади.
5. Банкларнинг бошқа давлатлар ҳудудида рўйхатга олинган бўлинмаларининг мажбурий резервларини ҳисоблаш ва депозитга ўтказиш ушбу давлатлар қонунчилигига мувофиқ амалга оширилади.
6. Мажбурий резервлар банклар томонидан миллий ва хорижий валютада жалб қилинган мажбуриятлар бўйича Марказий банкдаги резидент банкларнинг мажбурий резерв ҳисобварағига пул ўтказиш ёки Марказий банкдаги вакиллик ҳисобварағида ўртачалаштирилган миқдорини ушлаб туриш орқали шакллантирилади ва сақланади.
2-боб. Мажбурий резервларни ҳисоблаш ва депозитга ўтказиш
9. Ҳар бир ҳисоб-китоб даврининг тугаши билан банклар томонидан ушбу Низомнинг 2-иловасига мувофиқ шаклда мазкур Низомнинг 3-иловасидаги услубий кўрсатмалар асосида Марказий банкка депозитга ўтказилиши лозим бўлган мажбурий резервлар миқдори ҳисобланади.
Марказий банкда депозитга ўтказилиши лозим бўлган мажбурий резервлар миқдори мажбурий резервлар нормативини резерв шакллантириладиган мажбуриятларнинг ҳисоб-китоб давридаги ўртача миқдорига кўпайтириш орқали ҳисобланади.
10. Резерв шакллантириладиган миллий валюта ёки чет эл валютасидаги мажбуриятларнинг ўртача миқдори ҳисоб-китоб даврининг ҳар бир куни учун резерв шакллантириладиган мажбуриятлар ҳисобварақларининг тегишли валютадаги қолдиқларини жамлаш ва ушбу суммани ҳисоб-китоб давридаги календарь кунлари сонига бўлиш орқали аниқланади.
Мажбурий резервларнинг норматив миқдоридан чегириладиган маблағларнинг ўртача миқдори ҳисоб-китоб даврининг ҳар бир куни учун чегириладиган ҳисобварақларининг тегишли валютадаги қолдиқларини жамлаш ва ушбу суммани ҳисоб-китоб давридаги календарь кунлари сонига бўлиш орқали ҳисобланади.
Байрам ва дам олиш кунлари учун ушбу кунлардан олдинги охирги иш кунининг резерв шакллантириладиган мажбуриятлар ҳисобварақларининг баланс қолдиқлари олинади.
11. Мажбурий резервлар ҳисоб-китобини Марказий банкка тақдим қилиш ва қўшимча равишда мажбурий резервлар ҳисобварағига депозитга ўтказиш лозим бўлган суммаларни ўтказиш банклар томонидан сақлаш даври бошланиш кунидан олдинги уч иш куни мобайнида амалга оширилади.
12. Мажбурий резервларга ортиқча маблағлар ўтказилганда, мажбурий резервлар ҳисоб-китоби тақдим этилган кундан кейинги икки иш куни мобайнида, ортиқча маблағлар Марказий банк томонидан банкка қайтарилади.
13. Мажбурий резервлар ҳисоб-китоби банклар томонидан Марказий банкка электрон почта орқали белгиланган тартибда электрон рақамли имзо билан имзоланган ҳолда йўлланиши шарт.
14. Мажбурий резервлар ҳисоб-китоби ва тақдим қилинган ҳужжатларнинг мазкур Низом талабларига мувофиқлигини текшириш маълумотлар тўлиқлигини, арифметик ҳисоб-китобларнинг тўғрилигини ҳамда ҳужжатларда қайд қилинган маълумотларнинг банкларнинг ҳисоб-китоб давридаги бухгалтерлик балансига мос келишини аниқлаш орқали амалга оширилади.
Ҳужжатларда яхлитлаш ва алмашув курси ўзгариши натижасида юзага келадиган фарқ бўлишига йўл қўйилади.
15. Кейинги сақлаш даври бошлангунига қадар банкларга Марказий банкка тақдим этилган ҳисоб-китоблар ва ҳужжатларга тузатишлар киритиш имконияти берилади. Тузатиш киритилган ҳисоб-китоблар билан бирга тегишли банк бошқарув раиси томонидан имзоланган тушунтириш хати тақдим этилади.
16. Марказий банкка ўтказилган мажбурий резерв маблағлари банкларда 10309 — «Ўзбекистон Республикаси Марказий банкидаги мажбурий резерв ҳисобварағи»да ва Марказий банкда 21312 — «Резидент банкларнинг мажбурий резерв ҳисобварағи»да юритилади.
Банкларнинг 10309 — «Ўзбекистон Республикаси Марказий банкидаги мажбурий резерв ҳисобварағи»даги қолдиқ Марказий банкдаги 21312 — «Резидент банкларнинг мажбурий резерв ҳисобварағи»даги маблағлар қолдиғига тенг бўлиши лозим.
3-боб. Ўртачалаш коэффициенти қўлланилганда мажбурий резервларни ҳисоб-китоб қилиш ва депозитга ўтказиш
17. Марказий банк томонидан ўртачалаш коэффициентини қўллаш ҳуқуқи қуйидаги талабларга жавоб берадиган банкларга берилади:
мажбурий резервларни ҳисоб-китоб қилиш ва Марказий банкдаги депозитга ўтказиш тартибига риоя қилган;
ўтган даврда мажбурий резервларнинг ўртачалаштирилган миқдорини банкларнинг Марказий банкдаги вакиллик ҳисобварақларида сақлаш бўйича мажбуриятини бажарган.
Мазкур талабларга жавоб бермаган банкларга мажбурий резервлар миқдорига нисбатан ўртачалаш коэффициентини қўллаш ҳуқуқи берилмайди.
18. Марказий банк томонидан банкларга мажбурий резервлар миқдорига нисбатан ўртачалаш коэффициентини қўллаш ҳуқуқини бериш масаласи уларнинг мурожаатлари асосида уч иш кунида кўриб чиқилади ва банкка хабар берилади.
Ўртачалаш коэффициентини қўллаш ҳуқуқи берилган ҳолларда мазкур ҳуқуқ кейинги сақлаш давридан бошлаб кучга киради.
19. Банклар томонидан мазкур Низомнинг 17-бандида кўрсатилган талаблар бажарилмаган тақдирда Марказий банк томонидан берилган ҳуқуқ бекор қилинади. Мазкур ҳуқуқнинг қайта берилиши масаласи икки ойдан сўнг Марказий банк томонидан банкнинг тегишли мурожаатномаси асосида кўриб чиқилади.
20. Марказий банкка ўтказилиши лозим бўлган мажбурий резерв маблағлари миқдори мажбурий резервларнинг норматив миқдоридан чегириладиган маблағлар ҳамда мажбурий резервларнинг ўртачалаштирилган миқдорини айирган ҳолда аниқланади.
21. Мажбурий резервларни сақлаш даврида ўртачалаш коэффициентини қўллаш ҳуқуқидан фойдаланиш учун банклар мажбурий резервларнинг ўртачалаштирилган миқдорини ҳисоблайди ва Марказий банкка тақдим этади.
Мажбурий резервларнинг ўртачалаштирилган миқдорини ҳисоблаш даври мажбурий резервларни ҳисоб-китоб даврига тенг бўлади.
22. Мажбурий резервларни сақлаш даврида банкларнинг Марказий банкдаги вакиллик ҳисобварақларидаги маблағларнинг ўртача қолдиғи мажбурий резервларнинг ўртачалаштирилган миқдоридан кам бўлмаслиги талаб этилади.
4-боб. Мажбурий резервларни қайта расмийлаштириш ва мажбурий резерв талабларини бажариш мажбуриятини тўхтатиш
23. Банкларнинг қўшиб юбориш, қўшиб олиш, бўлиш ва ажратиб чиқариш шаклида қайта ташкил этилган ҳолатларда мажбурий резервлар қайта расмийлаштирилади.
24. Банкни молиявий соғломлаштириш ва тўловга қобилиятсизлик ҳолатларида, унга вақтинчалик ташқи бошқарув тайинланганда, шунингдек алоҳида банк операцияларини амалга ошириш ёки вакиллик ҳисобварағидаги маблағлардан фойдаланиш бўйича чекловлар ўрнатилганда мажбурий резервларни тартибга солиш амалиёти тўхтатилмайди.
25. Марказий банк томонидан банкнинг банк операцияларини амалга ошириш ҳуқуқини берувчи лицензияси чақириб олинганда банкнинг мажбурий резервлар бўйича талабларни бажариш мажбурияти тўхтатилади.
5-боб. Банклар томонидан резерв талабларининг бажарилиши устидан назорат
26. Банклар томонидан мажбурий резерв талаблари бажарилиши устидан назоратни Марказий банк амалга оширади.
27. Мажбурий резервлар бўйича ҳисоб-китобларнинг ўз вақтида тақдим этилмаслиги ёки уларнинг нотўғрилиги, сақлаш даврида камомадни қоплаш учун талаб этиладиган маблағларнинг ўтказилмаслиги ва ўртачалаштирилган мажбурий резервлар бўйича мажбуриятнинг бажарилмаслиги мажбурий резерв талабларини бузилиши ҳисобланади.
28. Банклар томонидан мажбурий резерв талаблари ва мажбурий резервларнинг ўртачалаштирилган миқдорини тўғри шакллантирилганлиги банкларнинг баланс ҳисоботи асосида Марказий банк томонидан текшириб борилади.
6-боб. Якуний қоидалар
29. Банк томонидан мазкур Низомда белгиланган талаблар бажарилмаган тақдирда Марказий банк томонидан қатъий тартибда мажбурий резервлар бўйича етишмаётган маблағлар ва мазкур маблағлар ҳажмига нисбатан қайта молиялаш ставкасининг икки бараваридан ошмайдиган миқдорда жарима ундирилади.
30. Марказий банк томонидан банкнинг банк операцияларини амалга ошириш ҳуқуқини берувчи лицензияси чақириб олинган тақдирда Марказий банк уч кунлик муддатда банкнинг тугатиш комиссияси сўровномасига асосан банк мажбуриятлари бўйича ҳисоб-китобларни амалга ошириш учун Марказий банкда депозитга ўтказилган мажбурий резерв маблағларини банкнинг тугатиш комиссияси ҳисобварағига қайтаради.
Тижорат банкларининг Ўзбекистон Республикаси Марказий банкида депозитга ўтказиладиган мажбурий резервлари тўғрисидаги низомга 1-ИЛОВА
Банкларнинг Ўзбекистон Республикаси Марказий банкида резерв шакллантириладиган мажбуриятлари
Т/р Баланс ҳисобварағи рақами Резерв шакллантириладиган мажбуриятлар номлари 1. 20200 Талаб қилиб олингунча сақланадиган депозитлар 2. 20400 Жамғарма депозитлар 3. 20600 Муддатли депозитлар 4. 21000 Бошқа банклар ва молиявий ташкилотларга тўланиши лозим бўлган маблағлар 5. 21400 Банкнинг тўланмаган аксептлари 6. 21600 Тўланиши лозим бўлган қисқа муддатли кредитлар 7. 22000 Олинган узоқ муддатли кредитлар 8. 22600 Мижозларнинг бошқа депозитлари 9. 23100 Мижозларнинг банк карталарига ўтказилиши лозим бўлган пул маблағлари бўйича транзит ҳисобварақлари 10. 23400 Ҳукуматга тегишли даромад ва бошқа тушумлар ҳисобварақлари 11. 23500 Мижозларнинг банк карталаридан келиб тушган тушум 12. 23600 Банк томонидан чиқарилган қимматли қоғозлар 13. 23700 Субординар қарз 14. 29801 Мижозлар билан ҳисоб-китоблар 15. 29840 Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлигига ўтказиладиган талаб қилиб олинмаган депозитлар 16. 29842 Ҳаракатсиз депозит мажбуриятлари 17. 29846 Бошқа кредитлар — Талаб қилиб олинмаган қолдиқлар 18. 29849 Пенсия жамғармасининг туман (шаҳар) бўлинмалари томонидан молиялаштириладиган, пенсиялар, ижтимоий нафақалар, компенсациялар ва бошқа тўловлар учун бошқа банклардан олинган нақд пул билан бериладиган маблағлар 19. 29896 Бошқа мажбуриятлар
Тижорат банкларининг Ўзбекистон Республикаси Марказий банкида депозитга ўтказиладиган мажбурий резервлари тўғрисидаги низомга 2-ИЛОВА
__________ банкнинг Ўзбекистон Республикаси Марказий банкига депозитга ўтказиши лозим бўлган мажбурий резервлари миқдори
(минг сўмда) Т/р Резерв шакллантириладиган мажбуриятлар Баланс ҳисобварақлари Резерв шакллантириладиган мажбуриятларнинг ўртача миқдори Мажбурий резерв нормативлари, фоизларда Мажбурий резервларнинг норматив миқдори Резидент Норезидент Миллий валюта Чет эл валютаси Миллий валюта Миллий валюта Чет эл валютаси Миллий валюта Чет эл валютаси А Б Д Э Ф Г Ҳ И Ж 1. Талаб қилиб олингунча сақланадиган депозитлар 20200 2. Жамғарма депозитлар 20400 3. Муддатли депозитлар 20600 4. Бошқа банклар ва молиявий ташкилотларга тўланиши лозим бўлган маблағлар 21000 5. Банкнинг тўланмаган аксептлари 21400 6. Тўланиши лозим бўлган қисқа муддатли кредитлар 21600 7. Олинган узоқ муддатли кредитлар 22000 8. Мижозларнинг бошқа депозитлари 22600 9. Мижозларнинг банк карталарига ўтказилиши лозим бўлган пул маблағлари бўйича транзит ҳисобварақлари 23100 10. Ҳукуматга тегишли даромад ва бошқа тушумлар ҳисобварақлари 23400 11. Мижозларнинг банк карталаридан келиб тушган тушум 23500 12. Банк томонидан чиқарилган қимматли қоғозлар 23600 13. Субординар қарз 23700 14. Мижозлар билан ҳисоб-китоблар 29801 15. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлигига ўтказиладиган талаб қилиб олинмаган депозитлар 29840 16. Ҳаракатсиз депозит мажбуриятлари 29842 17. Бошқа кредитлар — Талаб қилиб олинмаган қолдиқлар 29846 18. Пенсия жамғармасининг туман (шаҳар) бўлинмалари томонидан молиялаштириладиган, пенсиялар, ижтимоий нафақалар, компенсациялар ва бошқа тўловлар учун бошқа банклардан олинган нақд пул билан бериладиган маблағлар 29849 19. Бошқа мажбуриятлар 29896 20. Резерв шакллантириладиган мажбуриятларнинг жами Х Х Х Х Х Х Х 21. Кассадаги нақд пул ва бошқа тўлов ҳужжатлари 10100 Х Х Х Х Х Х 22. Резерв шакллантириладиган мажбуриятлардан чегириладиган маблағлар айрилгандаги қолдиқ Х Х Х Х Х Х Х 23. Ўртачалаш коэффициенти Х Х Х Х Х Х Х 24. Мажбурий резервларнинг ўртачалаштирилган миқдори Х Х Х Х Х Х Х 25. Марказий банкка ўтказилиши лозим бўлган мажбурий резерв маблағлари Х Х Х Х Х Х Х 26. Ҳисоб-китоб даврида мажбурий резервларда сақланаётган маблағлар 10309 Х Х Х Х Х Х 27. Мажбурий резерв ҳисобварағига қўшимча равишда депозитга ўтказиш ёки Марказий банк томонидан қайтарилиши лозим бўлган маблағлар Х Х Х Х Х Х Х Банк раҳбари: Бош бухгалтер:
Тижорат банкларининг Ўзбекистон Республикаси Марказий банкида депозитга ўтказиладиган мажбурий резервлари тўғрисидаги низомга 3-ИЛОВА
Мажбурий резервлар миқдори ҳисоб-китоби жадвалини тўлдириш бўйича услубий кўрсатмалар
Ҳисоб-китоб электрон шаклда берилиши лозим.
Жадвал катаклари бўш қолдирилмаслиги керак. Агар ахборот бўлмаса нол кўрсатилсин.
Ҳисоб-китобда умумий сумма бутунлигича минг сўмда кўрсатилиши лозим. 500 сўм ва ундан кам бўлган сумма ҳисобга олинмайди (чиқариб ташланади), 500 сўмдан ортиқ бўлган сумма минггача яхлитланади.
Ҳисоб-китоб тузишда ҳам мусбат, ҳам манфий суммалар учраши мумкин.
Ҳисоб-китобни тузишда ҳар кунлик баланс ҳисоботи асосида ҳисобланадиган ҳисоб-китоб давридаги баланс маълумотларининг ўртача қолдиғи акс эттирилиши лозим.
(Д) Устун — Резидентларга тегишли миллий валютадаги резерв шакллантириладиган мажбуриятларнинг ҳисоб-китоб давридаги ўртача қолдиғи. Бу устунда резидентларга тегишли миллий валютадаги кўрсатиб ўтилган мажбуриятларнинг ҳисоб-китоб давридаги ўртача қолдиғи кўрсатилиши лозим.
(Э) Устун — Резидентларга тегишли хорижий валютадаги резерв шакллантириладиган мажбуриятларнинг ҳисоб-китоб давридаги ўртача қолдиғи. Бу устунда резидентларга тегишли хорижий валютадаги кўрсатиб ўтилган мажбуриятларнинг ҳисоб-китоб давридаги ўртача қолдиғи кўрсатилиши лозим.
(Ф) Устун — Норезидентларга тегишли миллий валютадаги резерв шакллантириладиган мажбуриятларнинг ҳисоб-китоб давридаги ўртача қолдиғи. Бу устунда норезидентларга тегишли миллий валютадаги кўрсатиб ўтилган мажбуриятларнинг ҳисоб-китоб давридаги ўртача қолдиғи кўрсатилиши лозим.
(Г) Устун — Норезидентларга тегишли хорижий валютадаги резерв шакллантириладиган мажбуриятларнинг ҳисоб-китоб давридаги ўртача қолдиғи. Бу устунда норезидентларга тегишли хорижий валютадаги кўрсатиб ўтилган мажбуриятларнинг ҳисоб-китоб давридаги ўртача қолдиғи кўрсатилиши лозим.
(Ҳ) Устун — Миллий валютадаги мажбуриятлар учун мажбурий резерв нормативи. Бу устунда миллий валютадаги мажбуриятлар учун Марказий банк томонидан белгиланган мажбурий резерв нормативлари фоизларда кўрсатилиши лозим.
(И) Устун — Чет эл валютасидаги мажбуриятлар учун мажбурий резерв нормативи. Бу устунда чет эл валютасидаги мажбуриятлар учун Марказий банк томонидан белгиланган мажбурий резерв нормативлари фоизларда кўрсатилиши лозим.
(Ж) Устун — Мажбурий резервларнинг норматив миқдори. Қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
(Ж) Устун = (Д) Устун х (Ҳ) Устун + (Э) Устун х (И) Устун + (Ф) Устун х (Ҳ) Устун + (Г) Устун х (И) Устун
1-сатр. Талаб қилиб олингунча сақланадиган депозитлар. Бу сатрда 20200 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.
2-сатр. Жамғарма депозитлар. Бу сатрда 20400 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.
3-сатр. Муддатли депозитлар. Бу сатрда 20600 баланс ҳисобварағи қолдиғи кўрсатилади.
4-сатр. Бошқа банклар ва молиявий ташкилотларга тўланиши лозим бўлган маблағлар. Бу сатрда 21002 ва 21006 ҳисобварағидаги қолдиғи олиб ташланган ҳолда 21000 баланс ҳисобварағи қолдиғи кўрсатилади. Шунингдек, бу сатрда норматив миқдорни ҳисоблашда фақат норезидентларга тегишли ҳисобварақлар қолдиғи инобатга олинади.
5-сатр. Банкнинг тўланмаган аксептлари. Бу сатрда 21400 баланс ҳисобварағи қолдиғи кўрсатилади.
6-сатр. Тўланиши лозим бўлган қисқа муддатли кредитлар. Бу сатрда Марказий банк ҳамда резидент банкларга тегишли ҳисобварақлар қолдиғи олиб ташланган ҳолда 21600 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.
7-сатр. Олинган узоқ муддатли кредитлар. Бу сатрда Марказий банк ҳамда резидент банкларга тегишли ҳисобварақлар қолдиғи олиб ташланган ҳолда 22000 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.
8-сатр. Мижозларнинг бошқа депозитлари. Бу сатрда 22602, 22606, 22614 ва 22628 ҳисобварақлари қолдиқлари олиб ташланган ҳолда 22600 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.
9-сатр. Мижозларнинг банк карталарига ўтказилиши лозим бўлган пул маблағлари бўйича транзит ҳисобварақлари. Бу сатрда 23100 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.
10-сатр. Ҳукуматга тегишли даромад ва бошқа тушумлар ҳисобварақлари. Бу сатрда 23416 ҳисобварағидаги қолдиғи олиб ташланган ҳолда 23400 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.
11-сатр. Мижозларнинг банк карталаридан келиб тушган тушум. Бу сатрда 23500 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.
12-сатр. Банк томонидан чиқарилган қимматли қоғозлар. Бу сатрда 23600 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.
13-сатр. Субординар қарз. Бу сатрда капитал таркибига қўшиладиган субординар қарз қолдиғи олиб ташланган ҳолда 23700 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.
14-сатр. Мижозлар билан ҳисоб-китоблар. Бу сатрда 29801 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.
15-сатр. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлигига ўтказиладиган талаб қилиб олинмаган депозитлар. Бу сатрда 29840 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.
16-сатр. Ҳаракатсиз депозит мажбуриятлари. Бу сатрда 29842 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.
17-сатр. Бошқа кредитлар — Талаб қилиб олинмаган қолдиқлар. Бу сатрда 29846 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.
18-сатр. Пенсия жамғармасининг туман (шаҳар) бўлинмалари томонидан молиялаштириладиган, пенсиялар, ижтимоий нафақалар, компенсациялар ва бошқа тўловлар учун бошқа банклардан олинган нақд пул билан бериладиган маблағлар. Бу сатрда 29849 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.
19-сатр. Бошқа мажбуриятлар. Бу сатрда 29896 баланс ҳисобварағининг қолдиғи кўрсатилади.
20-сатр. Резерв шакллантириладиган мажбуриятларнинг жами. Бу сатрнинг (Ж) устунида 1 — 19 сатрларнинг (Ж) устунидаги маблағларнинг жами йиғиндиси кўрсатилади.
21-сатр. Кассадаги нақд пул ва бошқа тўлов ҳужжатлари. Бу сатрнинг (Ж) устунида 10100 баланс ҳисобварағининг Марказий банк бошқаруви томонидан чегирилиши белгиланган миқдори кўрсатилади.
22-сатр. Резерв шакллантириладиган мажбуриятлардан чегириладиган маблағлар айрилгандаги қолдиқ. Бу сатрнинг (Ж) устуни қуйидаги формула орқали ҳисобланади:
22-Сатр (Ж) устуни = 20-Сатр (Ж) устуни минус 21-Сатр (Ж) устуни
23-Сатр. Ўртачалаш коэффициенти. Бу сатрнинг (Б) устунида ўртачалаш коэффициенти кўрсатилади.
24-Сатр. Мажбурий резервларнинг ўртачалаштирилган миқдори. Бу сатрнинг (Ж) устуни қуйидаги формула орқали ҳисобланади:
24-Сатр (Ж) устуни = 22-Сатр (Ж) устуни х 23-Сатр (Б) устуни
25-Сатр. Марказий банкка ўтказилиши лозим бўлган мажбурий резерв маблағлари. Бу сатрнинг (Ж) устуни қуйидаги формула орқали ҳисобланади:
25-Сатр (Ж) устуни = 22-Сатр (Ж) устуни минус 24-Сатр (Ж) устуни
26-Сатр. Ҳисоб-китоб даврида мажбурий резервларда сақланаётган маблағлар. Бу сатрда 10309 баланс ҳисобварағининг ҳисоб-китоб даврининг охирги санасидаги қолдиғи кўрсатилади.
27-Сатр. Мажбурий резерв ҳисобварағига қўшимча равишда депозитга ўтказиш ёки Марказий банк томонидан қайтарилиши лозим бўлган маблағлар. Бу сатрнинг (Ж) устуни қуйидаги формула орқали ҳисобланади:
27-Сатр (Ж) устуни = 25-Сатр (Ж) устуни минус 26-Сатр (Ж) устуни.
Марказий банк раиси М. НУРМУРАТОВ
Тошкент ш.,
2018 йил 31 март,
12/8-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining
Qarori
NIZOM
ROʻYXATI
HISOB-KITOBI
Tijorat banklarining Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankida depozitga oʻtkaziladigan majburiy rezervlari toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
Oʻzbekiston Respublikasining “ Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida ”gi, “ Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida ”gi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 9-yanvardagi PF-5296-son “Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining faoliyatini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni va 2017-yil 13-sentabrdagi PQ-3272-son “Pul-kredit siyosatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvi qaror qiladi:
1. Tijorat banklarining Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankida depozitga oʻtkaziladigan majburiy rezervlari toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Mazkur qaror 2018-yil 1-iyundan kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 31-martdagi 12/8-sonli qaroriga ILOVA
Tijorat banklarining Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankida depozitga oʻtkaziladigan majburiy rezervlari toʻgʻrisidagi
Mazkur Nizom tijorat banklari, shu jumladan mikromoliya banklari (bundan buyon matnda — banklar deb yuritiladi) tomonidan majburiy rezervlarni hisoblash va Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga (bundan buyon matnda — Markaziy bank deb yuritiladi) depozitga oʻtkazish tartibini belgilaydi.
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
majburiy rezervlar — banklar tomonidan Markaziy bankda alohida ochilgan hisobvaraqqa majburiy tartibda depozitga oʻtkazilgan pul mablagʻlari;
rezerv shakllantiriladigan majburiyatlar — banklarning mazkur Nizomning 1-ilovasida roʻyxati keltirilgan milliy valyuta va chet el valyutalaridagi majburiyatlari;
majburiy rezervlar normativi — Markaziy bank tomonidan bankning rezerv shakllantiriladigan majburiyatlariga nisbatan oʻrnatiladigan foiz miqdori;
majburiy rezervlarning normativ miqdori — banklar tomonidan Markaziy bankka oʻtkazilishi lozim boʻlgan majburiy rezervlar hajmi. Majburiy rezervlarning normativ miqdori rezerv shakllantiriladigan majburiyatlarning hisob-kitob davridagi oʻrtacha miqdoriga majburiy rezervlar normativini koʻpaytirish orqali hisoblanadi;
oʻrtachalash koeffitsiyenti — majburiy rezervlar normativ miqdorining Markaziy bankdagi vakillik hisobvaragʻida saqlanadigan oʻrtachalashtirilgan miqdorini aniqlashda foydalaniladigan qiymati 0 dan 1 gacha boʻlgan koeffitsiyent;
majburiy rezervlarning oʻrtachalashtirilgan miqdori — banklar tomonidan majburiy rezervlarning normativ miqdoriga nisbatan oʻrtachalash koeffitsiyentini qoʻllash orqali hisoblangan hamda banklarning Markaziy bankdagi vakillik hisobvaraqlarida saqlash davri mobaynida saqlanishi lozim boʻlgan oʻrtacha hisobdagi pul mablagʻlarining eng kam miqdori;
Markaziy bankka oʻtkazilishi lozim boʻlgan majburiy rezerv mablagʻlari — majburiy rezervlarning normativ miqdoridan chegiriladigan mablagʻlar hamda majburiy rezervlarning oʻrtachalashtirilgan miqdori chegirilgandagi qoldiq;
majburiy rezervlarning hisob-kitob davri — majburiy rezervlarni saqlash davridan oldingi hisobot oyi;
majburiy rezervlarni saqlash davri — birinchi kuni payshanbadan boshlanib, oxirgi kuni chorshanbada tugaydigan yigirma sakkiz yoki oʻttiz besh kalendar kunidan iborat boʻlgan majburiy rezervlarni saqlash davri;
saqlash davri kalendari — majburiy rezervlarning saqlash davrini belgilovchi yillik kalendar.
2. Majburiy rezervlar normativi, majburiy rezervlarning normativ miqdoridan chegiriladigan mablagʻlar meʼyori, majburiy rezervlar shakllantiriladigan va saqlanadigan valyuta turi, oʻrtachalash koeffitsiyenti hamda saqlash davri kalendari Markaziy bank Boshqaruvi qarori bilan oʻrnatiladi va rezerv shakllantiriladigan majburiyatlarning turi, valyutasi va muddatiga bogʻliq boʻladi.
4. Majburiy rezervlar boʻyicha banklarga foizlar toʻlash haqidagi qaror Markaziy bank Boshqaruvi tomonidan Markaziy bankning Kredit qoʻmitasi taklifiga asosan respublika iqtisodiyotidagi vaziyat, bank tizimidagi likvidlik holati va monetar siyosatning asosiy yoʻnalishlaridan kelib chiqqan holda qabul qilinadi.
5. Banklarning boshqa davlatlar hududida roʻyxatga olingan boʻlinmalarining majburiy rezervlarini hisoblash va depozitga oʻtkazish ushbu davlatlar qonunchiligiga muvofiq amalga oshiriladi.
6. Majburiy rezervlar banklar tomonidan milliy va xorijiy valyutada jalb qilingan majburiyatlar boʻyicha Markaziy bankdagi rezident banklarning majburiy rezerv hisobvaragʻiga pul oʻtkazish yoki Markaziy bankdagi vakillik hisobvaragʻida oʻrtachalashtirilgan miqdorini ushlab turish orqali shakllantiriladi va saqlanadi.
2-bob. Majburiy rezervlarni hisoblash va depozitga oʻtkazish
9. Har bir hisob-kitob davrining tugashi bilan banklar tomonidan ushbu Nizomning 2-ilovasiga muvofiq shaklda mazkur Nizomning 3-ilovasidagi uslubiy koʻrsatmalar asosida Markaziy bankka depozitga oʻtkazilishi lozim boʻlgan majburiy rezervlar miqdori hisoblanadi.
Markaziy bankda depozitga oʻtkazilishi lozim boʻlgan majburiy rezervlar miqdori majburiy rezervlar normativini rezerv shakllantiriladigan majburiyatlarning hisob-kitob davridagi oʻrtacha miqdoriga koʻpaytirish orqali hisoblanadi.
10. Rezerv shakllantiriladigan milliy valyuta yoki chet el valyutasidagi majburiyatlarning oʻrtacha miqdori hisob-kitob davrining har bir kuni uchun rezerv shakllantiriladigan majburiyatlar hisobvaraqlarining tegishli valyutadagi qoldiqlarini jamlash va ushbu summani hisob-kitob davridagi kalendar kunlari soniga boʻlish orqali aniqlanadi.
Majburiy rezervlarning normativ miqdoridan chegiriladigan mablagʻlarning oʻrtacha miqdori hisob-kitob davrining har bir kuni uchun chegiriladigan hisobvaraqlarining tegishli valyutadagi qoldiqlarini jamlash va ushbu summani hisob-kitob davridagi kalendar kunlari soniga boʻlish orqali hisoblanadi.
Bayram va dam olish kunlari uchun ushbu kunlardan oldingi oxirgi ish kunining rezerv shakllantiriladigan majburiyatlar hisobvaraqlarining balans qoldiqlari olinadi.
11. Majburiy rezervlar hisob-kitobini Markaziy bankka taqdim qilish va qoʻshimcha ravishda majburiy rezervlar hisobvaragʻiga depozitga oʻtkazish lozim boʻlgan summalarni oʻtkazish banklar tomonidan saqlash davri boshlanish kunidan oldingi uch ish kuni mobaynida amalga oshiriladi.
12. Majburiy rezervlarga ortiqcha mablagʻlar oʻtkazilganda, majburiy rezervlar hisob-kitobi taqdim etilgan kundan keyingi ikki ish kuni mobaynida, ortiqcha mablagʻlar Markaziy bank tomonidan bankka qaytariladi.
13. Majburiy rezervlar hisob-kitobi banklar tomonidan Markaziy bankka elektron pochta orqali belgilangan tartibda elektron raqamli imzo bilan imzolangan holda yoʻllanishi shart.
14. Majburiy rezervlar hisob-kitobi va taqdim qilingan hujjatlarning mazkur Nizom talablariga muvofiqligini tekshirish maʼlumotlar toʻliqligini, arifmetik hisob-kitoblarning toʻgʻriligini hamda hujjatlarda qayd qilingan maʼlumotlarning banklarning hisob-kitob davridagi buxgalterlik balansiga mos kelishini aniqlash orqali amalga oshiriladi.
Hujjatlarda yaxlitlash va almashuv kursi oʻzgarishi natijasida yuzaga keladigan farq boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
15. Keyingi saqlash davri boshlanguniga qadar banklarga Markaziy bankka taqdim etilgan hisob-kitoblar va hujjatlarga tuzatishlar kiritish imkoniyati beriladi. Tuzatish kiritilgan hisob-kitoblar bilan birga tegishli bank boshqaruv raisi tomonidan imzolangan tushuntirish xati taqdim etiladi.
16. Markaziy bankka oʻtkazilgan majburiy rezerv mablagʻlari banklarda 10309 — “Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankidagi majburiy rezerv hisobvaragʻi”da va Markaziy bankda 21312 — “Rezident banklarning majburiy rezerv hisobvaragʻi”da yuritiladi.
Banklarning 10309 — “Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankidagi majburiy rezerv hisobvaragʻi”dagi qoldiq Markaziy bankdagi 21312 — “Rezident banklarning majburiy rezerv hisobvaragʻi”dagi mablagʻlar qoldigʻiga teng boʻlishi lozim.
3-bob. Oʻrtachalash koeffitsiyenti qoʻllanilganda majburiy rezervlarni hisob-kitob qilish va depozitga oʻtkazish
17. Markaziy bank tomonidan oʻrtachalash koeffitsiyentini qoʻllash huquqi quyidagi talablarga javob beradigan banklarga beriladi:
majburiy rezervlarni hisob-kitob qilish va Markaziy bankdagi depozitga oʻtkazish tartibiga rioya qilgan;
oʻtgan davrda majburiy rezervlarning oʻrtachalashtirilgan miqdorini banklarning Markaziy bankdagi vakillik hisobvaraqlarida saqlash boʻyicha majburiyatini bajargan.
Mazkur talablarga javob bermagan banklarga majburiy rezervlar miqdoriga nisbatan oʻrtachalash koeffitsiyentini qoʻllash huquqi berilmaydi.
18. Markaziy bank tomonidan banklarga majburiy rezervlar miqdoriga nisbatan oʻrtachalash koeffitsiyentini qoʻllash huquqini berish masalasi ularning murojaatlari asosida uch ish kunida koʻrib chiqiladi va bankka xabar beriladi.
Oʻrtachalash koeffitsiyentini qoʻllash huquqi berilgan hollarda mazkur huquq keyingi saqlash davridan boshlab kuchga kiradi.
19. Banklar tomonidan mazkur Nizomning 17-bandida koʻrsatilgan talablar bajarilmagan taqdirda Markaziy bank tomonidan berilgan huquq bekor qilinadi. Mazkur huquqning qayta berilishi masalasi ikki oydan soʻng Markaziy bank tomonidan bankning tegishli murojaatnomasi asosida koʻrib chiqiladi.
20. Markaziy bankka oʻtkazilishi lozim boʻlgan majburiy rezerv mablagʻlari miqdori majburiy rezervlarning normativ miqdoridan chegiriladigan mablagʻlar hamda majburiy rezervlarning oʻrtachalashtirilgan miqdorini ayirgan holda aniqlanadi.
21. Majburiy rezervlarni saqlash davrida oʻrtachalash koeffitsiyentini qoʻllash huquqidan foydalanish uchun banklar majburiy rezervlarning oʻrtachalashtirilgan miqdorini hisoblaydi va Markaziy bankka taqdim etadi.
Majburiy rezervlarning oʻrtachalashtirilgan miqdorini hisoblash davri majburiy rezervlarni hisob-kitob davriga teng boʻladi.
22. Majburiy rezervlarni saqlash davrida banklarning Markaziy bankdagi vakillik hisobvaraqlaridagi mablagʻlarning oʻrtacha qoldigʻi majburiy rezervlarning oʻrtachalashtirilgan miqdoridan kam boʻlmasligi talab etiladi.
4-bob. Majburiy rezervlarni qayta rasmiylashtirish va majburiy rezerv talablarini bajarish majburiyatini toʻxtatish
23. Banklarning qoʻshib yuborish, qoʻshib olish, boʻlish va ajratib chiqarish shaklida qayta tashkil etilgan holatlarda majburiy rezervlar qayta rasmiylashtiriladi.
24. Bankni moliyaviy sogʻlomlashtirish va toʻlovga qobiliyatsizlik holatlarida, unga vaqtinchalik tashqi boshqaruv tayinlanganda, shuningdek alohida bank operatsiyalarini amalga oshirish yoki vakillik hisobvaragʻidagi mablagʻlardan foydalanish boʻyicha cheklovlar oʻrnatilganda majburiy rezervlarni tartibga solish amaliyoti toʻxtatilmaydi.
25. Markaziy bank tomonidan bankning bank operatsiyalarini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyasi chaqirib olinganda bankning majburiy rezervlar boʻyicha talablarni bajarish majburiyati toʻxtatiladi.
5-bob. Banklar tomonidan rezerv talablarining bajarilishi ustidan nazorat
26. Banklar tomonidan majburiy rezerv talablari bajarilishi ustidan nazoratni Markaziy bank amalga oshiradi.
27. Majburiy rezervlar boʻyicha hisob-kitoblarning oʻz vaqtida taqdim etilmasligi yoki ularning notoʻgʻriligi, saqlash davrida kamomadni qoplash uchun talab etiladigan mablagʻlarning oʻtkazilmasligi va oʻrtachalashtirilgan majburiy rezervlar boʻyicha majburiyatning bajarilmasligi majburiy rezerv talablarini buzilishi hisoblanadi.
28. Banklar tomonidan majburiy rezerv talablari va majburiy rezervlarning oʻrtachalashtirilgan miqdorini toʻgʻri shakllantirilganligi banklarning balans hisoboti asosida Markaziy bank tomonidan tekshirib boriladi.
6-bob. Yakuniy qoidalar
29. Bank tomonidan mazkur Nizomda belgilangan talablar bajarilmagan taqdirda Markaziy bank tomonidan qatʼiy tartibda majburiy rezervlar boʻyicha yetishmayotgan mablagʻlar va mazkur mablagʻlar hajmiga nisbatan qayta moliyalash stavkasining ikki baravaridan oshmaydigan miqdorda jarima undiriladi.
30. Markaziy bank tomonidan bankning bank operatsiyalarini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyasi chaqirib olingan taqdirda Markaziy bank uch kunlik muddatda bankning tugatish komissiyasi soʻrovnomasiga asosan bank majburiyatlari boʻyicha hisob-kitoblarni amalga oshirish uchun Markaziy bankda depozitga oʻtkazilgan majburiy rezerv mablagʻlarini bankning tugatish komissiyasi hisobvaragʻiga qaytaradi.
Tijorat banklarining Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankida depozitga oʻtkaziladigan majburiy rezervlari toʻgʻrisidagi nizomga 1-ILOVA
Banklarning Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankida rezerv shakllantiriladigan majburiyatlari
T/r Balans hisobvaragʻi raqami Rezerv shakllantiriladigan majburiyatlar nomlari 1. 20200 Talab qilib olinguncha saqlanadigan depozitlar 2. 20400 Jamgʻarma depozitlar 3. 20600 Muddatli depozitlar 4. 21000 Boshqa banklar va moliyaviy tashkilotlarga toʻlanishi lozim boʻlgan mablagʻlar 5. 21400 Bankning toʻlanmagan akseptlari 6. 21600 Toʻlanishi lozim boʻlgan qisqa muddatli kreditlar 7. 22000 Olingan uzoq muddatli kreditlar 8. 22600 Mijozlarning boshqa depozitlari 9. 23100 Mijozlarning bank kartalariga oʻtkazilishi lozim boʻlgan pul mablagʻlari boʻyicha tranzit hisobvaraqlari 10. 23400 Hukumatga tegishli daromad va boshqa tushumlar hisobvaraqlari 11. 23500 Mijozlarning bank kartalaridan kelib tushgan tushum 12. 23600 Bank tomonidan chiqarilgan qimmatli qogʻozlar 13. 23700 Subordinar qarz 14. 29801 Mijozlar bilan hisob-kitoblar 15. 29840 Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligiga oʻtkaziladigan talab qilib olinmagan depozitlar 16. 29842 Harakatsiz depozit majburiyatlari 17. 29846 Boshqa kreditlar — Talab qilib olinmagan qoldiqlar 18. 29849 Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlinmalari tomonidan moliyalashtiriladigan, pensiyalar, ijtimoiy nafaqalar, kompensatsiyalar va boshqa toʻlovlar uchun boshqa banklardan olingan naqd pul bilan beriladigan mablagʻlar 19. 29896 Boshqa majburiyatlar
Tijorat banklarining Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankida depozitga oʻtkaziladigan majburiy rezervlari toʻgʻrisidagi nizomga 2-ILOVA
__________ bankning Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga depozitga oʻtkazishi lozim boʻlgan majburiy rezervlari miqdori
(ming soʻmda) T/r Rezerv shakllantiriladigan majburiyatlar Balans hisobvaraqlari Rezerv shakllantiriladigan majburiyatlarning oʻrtacha miqdori Majburiy rezerv normativlari, foizlarda Majburiy rezervlarning normativ miqdori Rezident Norezident Milliy valyuta Chet el valyutasi Milliy valyuta Milliy valyuta Chet el valyutasi Milliy valyuta Chet el valyutasi A B D E F G H I J 1. Talab qilib olinguncha saqlanadigan depozitlar 20200 2. Jamgʻarma depozitlar 20400 3. Muddatli depozitlar 20600 4. Boshqa banklar va moliyaviy tashkilotlarga toʻlanishi lozim boʻlgan mablagʻlar 21000 5. Bankning toʻlanmagan akseptlari 21400 6. Toʻlanishi lozim boʻlgan qisqa muddatli kreditlar 21600 7. Olingan uzoq muddatli kreditlar 22000 8. Mijozlarning boshqa depozitlari 22600 9. Mijozlarning bank kartalariga oʻtkazilishi lozim boʻlgan pul mablagʻlari boʻyicha tranzit hisobvaraqlari 23100 10. Hukumatga tegishli daromad va boshqa tushumlar hisobvaraqlari 23400 11. Mijozlarning bank kartalaridan kelib tushgan tushum 23500 12. Bank tomonidan chiqarilgan qimmatli qogʻozlar 23600 13. Subordinar qarz 23700 14. Mijozlar bilan hisob-kitoblar 29801 15. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligiga oʻtkaziladigan talab qilib olinmagan depozitlar 29840 16. Harakatsiz depozit majburiyatlari 29842 17. Boshqa kreditlar — Talab qilib olinmagan qoldiqlar 29846 18. Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlinmalari tomonidan moliyalashtiriladigan, pensiyalar, ijtimoiy nafaqalar, kompensatsiyalar va boshqa toʻlovlar uchun boshqa banklardan olingan naqd pul bilan beriladigan mablagʻlar 29849 19. Boshqa majburiyatlar 29896 20. Rezerv shakllantiriladigan majburiyatlarning jami X X X X X X X 21. Kassadagi naqd pul va boshqa toʻlov hujjatlari 10100 X X X X X X 22. Rezerv shakllantiriladigan majburiyatlardan chegiriladigan mablagʻlar ayrilgandagi qoldiq X X X X X X X 23. Oʻrtachalash koeffitsiyenti X X X X X X X 24. Majburiy rezervlarning oʻrtachalashtirilgan miqdori X X X X X X X 25. Markaziy bankka oʻtkazilishi lozim boʻlgan majburiy rezerv mablagʻlari X X X X X X X 26. Hisob-kitob davrida majburiy rezervlarda saqlanayotgan mablagʻlar 10309 X X X X X X 27. Majburiy rezerv hisobvaragʻiga qoʻshimcha ravishda depozitga oʻtkazish yoki Markaziy bank tomonidan qaytarilishi lozim boʻlgan mablagʻlar X X X X X X X Bank rahbari: Bosh buxgalter:
Tijorat banklarining Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankida depozitga oʻtkaziladigan majburiy rezervlari toʻgʻrisidagi nizomga 3-ILOVA
Majburiy rezervlar miqdori hisob-kitobi jadvalini toʻldirish boʻyicha uslubiy koʻrsatmalar
Hisob-kitob elektron shaklda berilishi lozim.
Jadval kataklari boʻsh qoldirilmasligi kerak. Agar axborot boʻlmasa nol koʻrsatilsin.
Hisob-kitobda umumiy summa butunligicha ming soʻmda koʻrsatilishi lozim. 500 soʻm va undan kam boʻlgan summa hisobga olinmaydi (chiqarib tashlanadi), 500 soʻmdan ortiq boʻlgan summa minggacha yaxlitlanadi.
Hisob-kitob tuzishda ham musbat, ham manfiy summalar uchrashi mumkin.
Hisob-kitobni tuzishda har kunlik balans hisoboti asosida hisoblanadigan hisob-kitob davridagi balans maʼlumotlarining oʻrtacha qoldigʻi aks ettirilishi lozim.
(D) Ustun — Rezidentlarga tegishli milliy valyutadagi rezerv shakllantiriladigan majburiyatlarning hisob-kitob davridagi oʻrtacha qoldigʻi. Bu ustunda rezidentlarga tegishli milliy valyutadagi koʻrsatib oʻtilgan majburiyatlarning hisob-kitob davridagi oʻrtacha qoldigʻi koʻrsatilishi lozim.
(E) Ustun — Rezidentlarga tegishli xorijiy valyutadagi rezerv shakllantiriladigan majburiyatlarning hisob-kitob davridagi oʻrtacha qoldigʻi. Bu ustunda rezidentlarga tegishli xorijiy valyutadagi koʻrsatib oʻtilgan majburiyatlarning hisob-kitob davridagi oʻrtacha qoldigʻi koʻrsatilishi lozim.
(F) Ustun — Norezidentlarga tegishli milliy valyutadagi rezerv shakllantiriladigan majburiyatlarning hisob-kitob davridagi oʻrtacha qoldigʻi. Bu ustunda norezidentlarga tegishli milliy valyutadagi koʻrsatib oʻtilgan majburiyatlarning hisob-kitob davridagi oʻrtacha qoldigʻi koʻrsatilishi lozim.
(G) Ustun — Norezidentlarga tegishli xorijiy valyutadagi rezerv shakllantiriladigan majburiyatlarning hisob-kitob davridagi oʻrtacha qoldigʻi. Bu ustunda norezidentlarga tegishli xorijiy valyutadagi koʻrsatib oʻtilgan majburiyatlarning hisob-kitob davridagi oʻrtacha qoldigʻi koʻrsatilishi lozim.
(H) Ustun — Milliy valyutadagi majburiyatlar uchun majburiy rezerv normativi. Bu ustunda milliy valyutadagi majburiyatlar uchun Markaziy bank tomonidan belgilangan majburiy rezerv normativlari foizlarda koʻrsatilishi lozim.
(I) Ustun — Chet el valyutasidagi majburiyatlar uchun majburiy rezerv normativi. Bu ustunda chet el valyutasidagi majburiyatlar uchun Markaziy bank tomonidan belgilangan majburiy rezerv normativlari foizlarda koʻrsatilishi lozim.
(J) Ustun — Majburiy rezervlarning normativ miqdori. Quyidagi formula boʻyicha hisoblanadi:
(J) Ustun = (D) Ustun x (H) Ustun + (E) Ustun x (I) Ustun + (F) Ustun x (H) Ustun + (G) Ustun x (I) Ustun
1-satr. Talab qilib olinguncha saqlanadigan depozitlar. Bu satrda 20200 balans hisobvaragʻining qoldigʻi koʻrsatiladi.
2-satr. Jamgʻarma depozitlar. Bu satrda 20400 balans hisobvaragʻining qoldigʻi koʻrsatiladi.
3-satr. Muddatli depozitlar. Bu satrda 20600 balans hisobvaragʻi qoldigʻi koʻrsatiladi.
4-satr. Boshqa banklar va moliyaviy tashkilotlarga toʻlanishi lozim boʻlgan mablagʻlar. Bu satrda 21002 va 21006 hisobvaragʻidagi qoldigʻi olib tashlangan holda 21000 balans hisobvaragʻi qoldigʻi koʻrsatiladi. Shuningdek, bu satrda normativ miqdorni hisoblashda faqat norezidentlarga tegishli hisobvaraqlar qoldigʻi inobatga olinadi.
5-satr. Bankning toʻlanmagan akseptlari. Bu satrda 21400 balans hisobvaragʻi qoldigʻi koʻrsatiladi.
6-satr. Toʻlanishi lozim boʻlgan qisqa muddatli kreditlar. Bu satrda Markaziy bank hamda rezident banklarga tegishli hisobvaraqlar qoldigʻi olib tashlangan holda 21600 balans hisobvaragʻining qoldigʻi koʻrsatiladi.
7-satr. Olingan uzoq muddatli kreditlar. Bu satrda Markaziy bank hamda rezident banklarga tegishli hisobvaraqlar qoldigʻi olib tashlangan holda 22000 balans hisobvaragʻining qoldigʻi koʻrsatiladi.
8-satr. Mijozlarning boshqa depozitlari. Bu satrda 22602, 22606, 22614 va 22628 hisobvaraqlari qoldiqlari olib tashlangan holda 22600 balans hisobvaragʻining qoldigʻi koʻrsatiladi.
9-satr. Mijozlarning bank kartalariga oʻtkazilishi lozim boʻlgan pul mablagʻlari boʻyicha tranzit hisobvaraqlari. Bu satrda 23100 balans hisobvaragʻining qoldigʻi koʻrsatiladi.
10-satr. Hukumatga tegishli daromad va boshqa tushumlar hisobvaraqlari. Bu satrda 23416 hisobvaragʻidagi qoldigʻi olib tashlangan holda 23400 balans hisobvaragʻining qoldigʻi koʻrsatiladi.
11-satr. Mijozlarning bank kartalaridan kelib tushgan tushum. Bu satrda 23500 balans hisobvaragʻining qoldigʻi koʻrsatiladi.
12-satr. Bank tomonidan chiqarilgan qimmatli qogʻozlar. Bu satrda 23600 balans hisobvaragʻining qoldigʻi koʻrsatiladi.
13-satr. Subordinar qarz. Bu satrda kapital tarkibiga qoʻshiladigan subordinar qarz qoldigʻi olib tashlangan holda 23700 balans hisobvaragʻining qoldigʻi koʻrsatiladi.
14-satr. Mijozlar bilan hisob-kitoblar. Bu satrda 29801 balans hisobvaragʻining qoldigʻi koʻrsatiladi.
15-satr. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligiga oʻtkaziladigan talab qilib olinmagan depozitlar. Bu satrda 29840 balans hisobvaragʻining qoldigʻi koʻrsatiladi.
16-satr. Harakatsiz depozit majburiyatlari. Bu satrda 29842 balans hisobvaragʻining qoldigʻi koʻrsatiladi.
17-satr. Boshqa kreditlar — Talab qilib olinmagan qoldiqlar. Bu satrda 29846 balans hisobvaragʻining qoldigʻi koʻrsatiladi.
18-satr. Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlinmalari tomonidan moliyalashtiriladigan, pensiyalar, ijtimoiy nafaqalar, kompensatsiyalar va boshqa toʻlovlar uchun boshqa banklardan olingan naqd pul bilan beriladigan mablagʻlar. Bu satrda 29849 balans hisobvaragʻining qoldigʻi koʻrsatiladi.
19-satr. Boshqa majburiyatlar. Bu satrda 29896 balans hisobvaragʻining qoldigʻi koʻrsatiladi.
20-satr. Rezerv shakllantiriladigan majburiyatlarning jami. Bu satrning (J) ustunida 1 — 19 satrlarning (J) ustunidagi mablagʻlarning jami yigʻindisi koʻrsatiladi.
21-satr. Kassadagi naqd pul va boshqa toʻlov hujjatlari. Bu satrning (J) ustunida 10100 balans hisobvaragʻining Markaziy bank boshqaruvi tomonidan chegirilishi belgilangan miqdori koʻrsatiladi.
22-satr. Rezerv shakllantiriladigan majburiyatlardan chegiriladigan mablagʻlar ayrilgandagi qoldiq. Bu satrning (J) ustuni quyidagi formula orqali hisoblanadi:
22-Satr (J) ustuni = 20-Satr (J) ustuni minus 21-Satr (J) ustuni
23-Satr. Oʻrtachalash koeffitsiyenti. Bu satrning (B) ustunida oʻrtachalash koeffitsiyenti koʻrsatiladi.
24-Satr. Majburiy rezervlarning oʻrtachalashtirilgan miqdori. Bu satrning (J) ustuni quyidagi formula orqali hisoblanadi:
24-Satr (J) ustuni = 22-Satr (J) ustuni x 23-Satr (B) ustuni
25-Satr. Markaziy bankka oʻtkazilishi lozim boʻlgan majburiy rezerv mablagʻlari. Bu satrning (J) ustuni quyidagi formula orqali hisoblanadi:
25-Satr (J) ustuni = 22-Satr (J) ustuni minus 24-Satr (J) ustuni
26-Satr. Hisob-kitob davrida majburiy rezervlarda saqlanayotgan mablagʻlar. Bu satrda 10309 balans hisobvaragʻining hisob-kitob davrining oxirgi sanasidagi qoldigʻi koʻrsatiladi.
27-Satr. Majburiy rezerv hisobvaragʻiga qoʻshimcha ravishda depozitga oʻtkazish yoki Markaziy bank tomonidan qaytarilishi lozim boʻlgan mablagʻlar. Bu satrning (J) ustuni quyidagi formula orqali hisoblanadi:
27-Satr (J) ustuni = 25-Satr (J) ustuni minus 26-Satr (J) ustuni.
Markaziy bank raisi M. NURMURATOV
Toshkent sh.,
2018-yil 31-mart,
12/8-son