UzbekAI

← Qonunlar

📅 2018-yil 1-iyun · Prezident qarorlari

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2018 йил 1 июнь · Президент қарорлари

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 1 июня 2018 г. · Постановления Президента

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 1 June 2018 · Presidential resolutions

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикаси Президентининг

Қарори

Баҳолаш хизматлари бозорини янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида

Республикада баҳолаш фаолиятини тартибга солувчи мустаҳкам ҳуқуқий база шакллантирилган, баҳолаш хизматлари бозорини ривожлантириш, амалга ошириладиган баҳолаш ишларининг натижалари ва холислиги учун жавобгарликни ошириш бўйича кенг кўламли ишлар қилинган.

Бугунги кунда баҳолаш хизматлари бозорида малака сертификатига эга мингга яқин баҳоловчилар меҳнат қилувчи икки юздан ортиқ баҳоловчи ташкилотлар фаолият юритмоқда.

Шу билан бирга, бир қатор муаммо ва камчиликлар профессионал баҳолаш хизматлари бозорини янада ривожлантиришга ҳамда баҳоловчи ташкилотларга бўлган ишончни оширишга тўсқинлик қилмоқда, жумладан:

биринчидан, баҳолаш фаолиятини давлат томонидан тартибга солиш функциясини хусусийлаштириш соҳасидаги давлат бошқаруви органи зиммасига юклаш оқибатида баҳолаш фаолиятини давлат томонидан тартибга солиш жараёнида юзага келадиган манфаатлар тўқнашувининг мавжудлиги;

иккинчидан, баҳоловчи ташкилотлар капиталининг энг кам миқдорига бўлган юқори талабларнинг мавжудлиги профессионал мутахассисларнинг баҳолаш хизматлари бозорига киришини чекламоқда, бунинг оқибатида баҳолаш ишлари сифати уларга, айниқса, бизнесни баҳолаш ҳамда банк ва суғурта фаолиятида ортиб бораётган талабларга мос келмаслиги;

учинчидан, баҳоловчилар малакаси ва касбий маҳоратининг қониқарсиз даражадалиги, шунингдек, турли объектлар қийматини баҳолашнинг алоҳида шартларини ҳамда уларнинг ютуқларини рағбатлантиришни ҳисобга олмайдиган баҳоловчиларни тайёрлаш ва қайта тайёрлаш тизимининг самарасизлиги;

тўртинчидан, баҳолашга ягона ёндашувни ва бозор конъюнктурасини ҳисобга олишни таъминламайдиган, тез ўзгариб бораётган бозорнинг замонавий шартларига жавоб бермайдиган, уларнинг халқаро стандартлар билан етарлича уйғунлашмаган мулкни баҳолаш миллий стандартларининг мавжудлиги;

бешинчидан, жамоат бирлашмаларининг баҳолаш фаолиятини янада ривожлантириш ва такомиллаштириш, баҳолаш ҳақидаги ҳисоботлар сифатини ошириш бўйича таклифларни ишлаб чиқишда фаоллигининг етарли эмаслиги.

Баҳолаш хизматлари бозорини янада ривожлантириш, баҳоловчиларнинг профессионаллик даражаси ва кўрсатилаётган хизматлар сифатини ошириш, мазкур соҳада бажариладиган ишларнинг холислиги ва сифати устидан назоратни кучайтириш мақсадида:

1. Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Лойиҳа бошқаруви миллий агентлиги, Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитаси (кейинги ўринларда Давлат рақобат қўмитаси деб юритилади), Молия вазирлиги ва Иқтисодиёт вазирлигининг қуйидагиларни назарда тутувчи таклифлари маъқуллансин:

а) баҳолаш ташкилотлари устав капитали (устав жамғармаси)нинг энг кам миқдорига бўлган талабни бекор қилиш;

2. Давлат рақобат қўмитаси бир ҳафта муддатда илгари берилган баҳоловчи ташкилотларнинг лицензиялари ва баҳоловчиларнинг малака сертификатлари бўйича материалларни Марказга берсин.

3. 2018 йил 1 июлдан бошлаб Корпоратив бошқарув илмий-таълим марказида баҳоловчиларни тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш бўйича, имтиҳонларни муваффақиятли топширган тақдирда белгиланган намунадаги сертификатлар берилган ҳолда, махсус курслар ташкил этилсин.

4. Белгилаб қўйилсинки:

баҳоловчиларни тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш намунавий дастурлари баҳолаш фаолияти соҳасидаги лицензияловчи орган (кейинги ўринларда — лицензияловчи орган) томонидан баҳолаш фаолияти соҳасидаги профессионал жамоат ташкилотлари таклифларини инобатга олган ҳолда тасдиқланади;

баҳоловчиларни тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш Абу Райҳон Беруний номидаги Бизнес ва бошқарув республика олий мактаби ҳамда нодавлат таълим муассасалари (кейинги ўринларда — ўқув марказлар) томонидан қонунчиликда белгиланган тартибда амалга оширилади.

5. Белгилансинки, баҳоловчи ташкилотнинг жавобгарлигини суғурта қилиш шартномаси амал қилиши даврида суғурта ҳодисаси содир бўлган тақдирда суғурталовчининг суғурта қопламаси тўловини амалга ошириши юзасидан мажбурияти бўйича суғурта пули:

кўчар мулкни баҳолаш учун, қимматли қоғозлар, улушлар, интеллектуал мулк объектлари ва бошқа номоддий активлар бундан мустасно — базавий ҳисоблаш миқдорининг 2 000 бараваридан;

кўчмас мулкни баҳолаш учун, мулкий комплекс сифатидаги корхона бундан мустасно — базавий ҳисоблаш миқдорининг 2 500 бараваридан;

бизнесни (мулкий комплекс сифатидаги корхонани, барча турдаги моддий ва номоддий активларни) баҳолаш учун — базавий ҳисоблаш миқдорининг 3 000 бараваридан кам бўлмаслиги керак.

6. Баҳоловчиларга тоифа беришнинг сертификатланган баҳоловчилар, иккинчи, биринчи ва олий тоифали баҳоловчиларни ўз ичига олувчи тизими амалиётга жорий этилсин ҳамда баҳоловчиларга қуйидаги асосий талаблар ўрнатилсин:

иккинчи тоифага — тоифа берилаётган вақтда баҳоловчи ташкилотда баҳоловчи сифатидаги бир йилдан кам бўлмаган иш тажрибасининг, шунингдек, турли баҳолаш объектларини баҳолаш бўйича камида 15 та мустақил равишда бажарилган ишларнинг мавжудлиги;

биринчи тоифага — тоифа берилаётган вақтда баҳоловчи ташкилотда баҳоловчи сифатидаги уч йилдан кам бўлмаган иш тажрибасининг, шунингдек, турли баҳолаш объектларини баҳолаш бўйича камида 25 та мустақил равишда бажарилган ишларнинг мавжудлиги;

олий тоифа — тоифа берилаётган вақтда баҳоловчи ташкилотда баҳоловчи сифатидаги беш йилдан кам бўлмаган иш тажрибасининг, шунингдек, турли баҳолаш объектларини баҳолаш бўйича камида 35 та мустақил равишда бажарилган ишларнинг мавжудлиги.

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси 2019 йил 10 июлга қадар Баҳоловчиларга тоифалар бериш бўйича давлат хизматларини кўрсатишнинг маъмурий регламентини тасдиқласин.

7. Белгилаб қўйилсинки:

баҳоловчи, агар у бошқа баҳоловчи ташкилот штатида турган бўлса, баҳоловчи ташкилот томонидан фуқаролик-ҳуқуқий шартнома асосида баҳолаш ишларини олиб боришга жалб қилина олмайди;

буюртмачи ёки бошқа шахсларнинг, агар бу баҳолаш натижасининг ишончлилигига салбий таъсир кўрсатиши мумкин бўлса, баҳоловчининг фаолиятига аралашувига, жумладан, баҳолаш объектини баҳолашда аниқланиши ёки таърифланиши лозим бўлган масалалар доирасини чеклашга йўл қўйилмайди;

баҳоловчи объектив баҳолашни олиб боришга монелик қиладиган ҳолатлар юзага келганлиги оқибатида баҳолашни ўтказишда иштирок эта олмаслиги ҳақида буюртмачига ёки меҳнат шартномасини тузган баҳолаш ташкилотига маълумот бериши шарт;

баҳолаш объектини баҳолашни ўтказганлиги учун баҳоловчига тўланадиган ҳақ миқдори баҳолаш объекти қийматининг якуний миқдорига боғлиқ бўла олмайди;

2020 йил 1 январдан бошлаб баҳолаш ҳақида ҳисоботнинг ҳаққонийлигини экспертиза қилиш учун фақат биринчи ёки олий тоифа баҳоловчилар жалб этилиши мумкин.

8. Аффилланган шахс бўлган баҳоловчи ташкилот ёки баҳоловчи томонидан баҳолаш ҳақида ҳисоботлар ҳаққонийлигини экспертизадан ўтказиш тақиқлансин, бундай шахслар деб қуйидагилар тан олинади:

баҳолашни олиб борган баҳоловчи ташкилот мулкдори, муассиси (иштирокчиси), кредитори, суғурталовчиси, баҳоловчиси;

буюртмачининг мулкдори, муассиси (иштирокчиси, акциядори), кредитори, ишчиси;

баҳолаш объектига нисбатан мулкий манфаатга эга бўлган ёки мазкур бандда кўрсатилган шахслар билан яқин қариндош ёки қуда-анда бўлган шахс;

буюртмачи ёки баҳолашни олиб борган баҳоловчи ташкилот кузатув кенгашининг аъзоси, директор ёки бошқарув аъзоси ваколатларини амалга оширадиган шахс;

устав жамғармаси (устав капитали)да баҳолашни олиб борган баҳоловчи ёки баҳоловчи ташкилот улуши бўлган юридик шахс;

қонунчиликда назарда тутилган бошқа шахслар.

9. Белгилансинки, давлат мулкини, шунингдек, давлат томонидан сотиб олинадиган объектларни баҳолаш учун баҳоловчи ташкилотни танлаш давлат харидлари тўғрисидаги қонунчиликка мувофиқ амалга оширилади.

Давлат рақобат қўмитаси Молия вазирлиги ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Лойиҳа бошқаруви миллий агентлиги билан биргаликда бир ой муддатда Давлат рақобат қўмитаси ва унинг ҳудудий органлари буюртмалари асосида баҳолаш объектини баҳолашда баҳоловчи ташкилотлар хизматлари қийматини аниқлаш ва хизматга ҳақ тўлаш тартибини танқидий қайта кўриб чиқсин.

10. Баҳоловчи ташкилотларга кўрсатиладиган хизматлар қийматининг 15 фоизидан кам бўлмаган миқдордаги дастлабки тўловсиз хизматлар кўрсатишга рухсат берилсин.

11. Ўзбекистон Республикаси Баҳоловчи ташкилотлар уюшмаси ҳамда Ўзбекистон Республикаси Баҳоловчилар жамиятига:

баҳоловчилар ва баҳоловчи ташкилотлар фаолиятини услубий таъминлаш бўйича маслаҳатлар беришни амалга оширадиган жамоат эксперт кенгашини тузиш, шунингдек, уларнинг мурожаатлари асосида баҳолаш ҳақида ҳисоботларни кўриб чиқиш ва улар бўйича тавсиялар бериш;

электрон тарзда ҳамкорлик қилиш, таҳлилий шарҳлардан умумий фойдаланиш ва ахборот билан алмашиниш йўли билан барча баҳоловчилар ва баҳолаш ташкилотлари (айниқса, минтақаларда), давлат идоралари билан самарали ўзаро ҳамкорлигини ташкил қилиш;

кўрсатилаётган баҳолаш хизматларининг сифатини асосий мезон сифатида назарда тутган ҳолда баҳоловчилар ва баҳоловчи ташкилотлар фаолиятининг рейтинг баҳолаш тизимини жорий этиш;

баҳоловчилар ва бозорнинг бошқа иштирокчиларини ишончли маълумотлар билан ишлашини таъминлайдиган бозор ахборотини йиғиш ва таҳлил қилиш бўйича ягона услубий тавсиялар ишлаб чиқиш;

доимий асосда семинарлар, ўқув курслари, давра суҳбатлари, учрашувлар, анжуманлар ўтказиш, давлат идораларига киритиш учун баҳолаш фаолиятини янада ривожлантириш ва такомиллаштириш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш ва уларни кенг муҳокама қилиш тавсия этилсин.

12. Бош прокуратура ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Лойиҳа бошқаруви миллий агентлиги ва бошқа манфаатдор идоралар билан биргаликда 2018 йил 1 августга қадар муддатда 2016 — 2018 йилларда давлат мулкини баҳолаш бўйича тузилган контрактларни ҳамда амалга оширилган баҳолаш натижаларини танқидий ўргансин.

13. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги ҳар йили ихтисослаштирилган олий таълим муассасаларига қабул квоталарини шакллантиришда баҳолаш хизматлари бозорининг малакали кадрларга бўлган реал эҳтиёжини ҳисобга олсин.

14. Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Лойиҳа бошқаруви миллий агентлиги Давлат рақобат қўмитаси, Ўзбекистон Республикаси Баҳоловчи ташкилотлар уюшмаси, Ўзбекистон Республикаси баҳоловчилари жамияти ва бошқа манфаатдор идоралар билан биргаликда:

амалдаги мулкни баҳолаш миллий стандартларини танқидий қайта кўриб чиқиш, уларни замонавий талабларга мувофиқлаштириш ва халқаро стандартлар билан уйғунлаштириш, етишмайдиган мулкни баҳолаш стандартларини ишлаб чиқиш ва жорий этиш, шунингдек, эскирганларининг кучини йўқотиш чораларини кўрсин;

бир ой муддатда баҳолаш фаолияти соҳасида кадрларни тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва малакасини оширишга оид давлат талабларини ишлаб чиқсин ва белгиланган тартибда тасдиқласин;

бир ой муддатда Баҳоловчи ташкилотлар ва баҳоловчилар тўғрисидаги янгиланган низом тасдиқлаш, шунингдек, қонун ҳужжатларига ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартиш ва қўшимчалар тўғрисида таклифлар киритсин;

идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг мазкур қарорга мувофиқ қайта кўриб чиқилишини таъминласин.

15. Мазкур қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А.Н. Арипов ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Лойиҳа бошқаруви миллий агентлиги директори Ш.М. Садиков зиммасига юклансин.

Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2018 йил 1 июнь,

ПҚ-3764-сон

(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 02.06.2018 й., 07/18/3764/1292-сон, 27.12.2018 й., 07/18/4086/2354-сон; 11.01.2019 й., 06/19/5624/2471-сон; 04.07.2019 й., 07/19/4381/3375-сон; 14.12.2019 й., 06/19/5894/4161-сон; 28.09.2020 й., 06/20/6075/1330-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

Qarori

Baholash xizmatlari bozorini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida

Respublikada baholash faoliyatini tartibga soluvchi mustahkam huquqiy baza shakllantirilgan, baholash xizmatlari bozorini rivojlantirish, amalga oshiriladigan baholash ishlarining natijalari va xolisligi uchun javobgarlikni oshirish boʻyicha keng koʻlamli ishlar qilingan.

Bugungi kunda baholash xizmatlari bozorida malaka sertifikatiga ega mingga yaqin baholovchilar mehnat qiluvchi ikki yuzdan ortiq baholovchi tashkilotlar faoliyat yuritmoqda.

Shu bilan birga, bir qator muammo va kamchiliklar professional baholash xizmatlari bozorini yanada rivojlantirishga hamda baholovchi tashkilotlarga boʻlgan ishonchni oshirishga toʻsqinlik qilmoqda, jumladan:

birinchidan, baholash faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish funksiyasini xususiylashtirish sohasidagi davlat boshqaruvi organi zimmasiga yuklash oqibatida baholash faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish jarayonida yuzaga keladigan manfaatlar toʻqnashuvining mavjudligi;

ikkinchidan, baholovchi tashkilotlar kapitalining eng kam miqdoriga boʻlgan yuqori talablarning mavjudligi professional mutaxassislarning baholash xizmatlari bozoriga kirishini cheklamoqda, buning oqibatida baholash ishlari sifati ularga, ayniqsa, biznesni baholash hamda bank va sugʻurta faoliyatida ortib borayotgan talablarga mos kelmasligi;

uchinchidan, baholovchilar malakasi va kasbiy mahoratining qoniqarsiz darajadaligi, shuningdek, turli obyektlar qiymatini baholashning alohida shartlarini hamda ularning yutuqlarini ragʻbatlantirishni hisobga olmaydigan baholovchilarni tayyorlash va qayta tayyorlash tizimining samarasizligi;

toʻrtinchidan, baholashga yagona yondashuvni va bozor konyunkturasini hisobga olishni taʼminlamaydigan, tez oʻzgarib borayotgan bozorning zamonaviy shartlariga javob bermaydigan, ularning xalqaro standartlar bilan yetarlicha uygʻunlashmagan mulkni baholash milliy standartlarining mavjudligi;

beshinchidan, jamoat birlashmalarining baholash faoliyatini yanada rivojlantirish va takomillashtirish, baholash haqidagi hisobotlar sifatini oshirish boʻyicha takliflarni ishlab chiqishda faolligining yetarli emasligi.

Baholash xizmatlari bozorini yanada rivojlantirish, baholovchilarning professionallik darajasi va koʻrsatilayotgan xizmatlar sifatini oshirish, mazkur sohada bajariladigan ishlarning xolisligi va sifati ustidan nazoratni kuchaytirish maqsadida:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Loyiha boshqaruvi milliy agentligi, Oʻzbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasi (keyingi oʻrinlarda Davlat raqobat qoʻmitasi deb yuritiladi), Moliya vazirligi va Iqtisodiyot vazirligining quyidagilarni nazarda tutuvchi takliflari maʼqullansin:

a) baholash tashkilotlari ustav kapitali (ustav jamgʻarmasi)ning eng kam miqdoriga boʻlgan talabni bekor qilish;

2. Davlat raqobat qoʻmitasi bir hafta muddatda ilgari berilgan baholovchi tashkilotlarning litsenziyalari va baholovchilarning malaka sertifikatlari boʻyicha materiallarni Markazga bersin.

3. 2018-yil 1-iyuldan boshlab Korporativ boshqaruv ilmiy-taʼlim markazida baholovchilarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish boʻyicha, imtihonlarni muvaffaqiyatli topshirgan taqdirda belgilangan namunadagi sertifikatlar berilgan holda, maxsus kurslar tashkil etilsin.

4. Belgilab qoʻyilsinki:

baholovchilarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish namunaviy dasturlari baholash faoliyati sohasidagi litsenziyalovchi organ (keyingi oʻrinlarda — litsenziyalovchi organ) tomonidan baholash faoliyati sohasidagi professional jamoat tashkilotlari takliflarini inobatga olgan holda tasdiqlanadi;

baholovchilarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish Abu Rayhon Beruniy nomidagi Biznes va boshqaruv respublika oliy maktabi hamda nodavlat taʼlim muassasalari (keyingi oʻrinlarda — oʻquv markazlar) tomonidan qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

5. Belgilansinki, baholovchi tashkilotning javobgarligini sugʻurta qilish shartnomasi amal qilishi davrida sugʻurta hodisasi sodir boʻlgan taqdirda sugʻurtalovchining sugʻurta qoplamasi toʻlovini amalga oshirishi yuzasidan majburiyati boʻyicha sugʻurta puli:

koʻchar mulkni baholash uchun, qimmatli qogʻozlar, ulushlar, intellektual mulk obyektlari va boshqa nomoddiy aktivlar bundan mustasno — bazaviy hisoblash miqdorining 2 000 baravaridan;

koʻchmas mulkni baholash uchun, mulkiy kompleks sifatidagi korxona bundan mustasno — bazaviy hisoblash miqdorining 2 500 baravaridan;

biznesni (mulkiy kompleks sifatidagi korxonani, barcha turdagi moddiy va nomoddiy aktivlarni) baholash uchun — bazaviy hisoblash miqdorining 3 000 baravaridan kam boʻlmasligi kerak.

6. Baholovchilarga toifa berishning sertifikatlangan baholovchilar, ikkinchi, birinchi va oliy toifali baholovchilarni oʻz ichiga oluvchi tizimi amaliyotga joriy etilsin hamda baholovchilarga quyidagi asosiy talablar oʻrnatilsin:

ikkinchi toifaga — toifa berilayotgan vaqtda baholovchi tashkilotda baholovchi sifatidagi bir yildan kam boʻlmagan ish tajribasining, shuningdek, turli baholash obyektlarini baholash boʻyicha kamida 15 ta mustaqil ravishda bajarilgan ishlarning mavjudligi;

birinchi toifaga — toifa berilayotgan vaqtda baholovchi tashkilotda baholovchi sifatidagi uch yildan kam boʻlmagan ish tajribasining, shuningdek, turli baholash obyektlarini baholash boʻyicha kamida 25 ta mustaqil ravishda bajarilgan ishlarning mavjudligi;

oliy toifa — toifa berilayotgan vaqtda baholovchi tashkilotda baholovchi sifatidagi besh yildan kam boʻlmagan ish tajribasining, shuningdek, turli baholash obyektlarini baholash boʻyicha kamida 35 ta mustaqil ravishda bajarilgan ishlarning mavjudligi.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi 2019-yil 10-iyulga qadar Baholovchilarga toifalar berish boʻyicha davlat xizmatlarini koʻrsatishning maʼmuriy reglamentini tasdiqlasin.

7. Belgilab qoʻyilsinki:

baholovchi, agar u boshqa baholovchi tashkilot shtatida turgan boʻlsa, baholovchi tashkilot tomonidan fuqarolik-huquqiy shartnoma asosida baholash ishlarini olib borishga jalb qilina olmaydi;

buyurtmachi yoki boshqa shaxslarning, agar bu baholash natijasining ishonchliligiga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlsa, baholovchining faoliyatiga aralashuviga, jumladan, baholash obyektini baholashda aniqlanishi yoki taʼriflanishi lozim boʻlgan masalalar doirasini cheklashga yoʻl qoʻyilmaydi;

baholovchi obyektiv baholashni olib borishga monelik qiladigan holatlar yuzaga kelganligi oqibatida baholashni oʻtkazishda ishtirok eta olmasligi haqida buyurtmachiga yoki mehnat shartnomasini tuzgan baholash tashkilotiga maʼlumot berishi shart;

baholash obyektini baholashni oʻtkazganligi uchun baholovchiga toʻlanadigan haq miqdori baholash obyekti qiymatining yakuniy miqdoriga bogʻliq boʻla olmaydi;

2020-yil 1-yanvardan boshlab baholash haqida hisobotning haqqoniyligini ekspertiza qilish uchun faqat birinchi yoki oliy toifa baholovchilar jalb etilishi mumkin.

8. Affillangan shaxs boʻlgan baholovchi tashkilot yoki baholovchi tomonidan baholash haqida hisobotlar haqqoniyligini ekspertizadan oʻtkazish taqiqlansin, bunday shaxslar deb quyidagilar tan olinadi:

baholashni olib borgan baholovchi tashkilot mulkdori, muassisi (ishtirokchisi), kreditori, sugʻurtalovchisi, baholovchisi;

buyurtmachining mulkdori, muassisi (ishtirokchisi, aksiyadori), kreditori, ishchisi;

baholash obyektiga nisbatan mulkiy manfaatga ega boʻlgan yoki mazkur bandda koʻrsatilgan shaxslar bilan yaqin qarindosh yoki quda-anda boʻlgan shaxs;

buyurtmachi yoki baholashni olib borgan baholovchi tashkilot kuzatuv kengashining aʼzosi, direktor yoki boshqaruv aʼzosi vakolatlarini amalga oshiradigan shaxs;

ustav jamgʻarmasi (ustav kapitali)da baholashni olib borgan baholovchi yoki baholovchi tashkilot ulushi boʻlgan yuridik shaxs;

qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa shaxslar.

9. Belgilansinki, davlat mulkini, shuningdek, davlat tomonidan sotib olinadigan obyektlarni baholash uchun baholovchi tashkilotni tanlash davlat xaridlari toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladi.

Davlat raqobat qoʻmitasi Moliya vazirligi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Loyiha boshqaruvi milliy agentligi bilan birgalikda bir oy muddatda Davlat raqobat qoʻmitasi va uning hududiy organlari buyurtmalari asosida baholash obyektini baholashda baholovchi tashkilotlar xizmatlari qiymatini aniqlash va xizmatga haq toʻlash tartibini tanqidiy qayta koʻrib chiqsin.

10. Baholovchi tashkilotlarga koʻrsatiladigan xizmatlar qiymatining 15 foizidan kam boʻlmagan miqdordagi dastlabki toʻlovsiz xizmatlar koʻrsatishga ruxsat berilsin.

11. Oʻzbekiston Respublikasi Baholovchi tashkilotlar uyushmasi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Baholovchilar jamiyatiga:

baholovchilar va baholovchi tashkilotlar faoliyatini uslubiy taʼminlash boʻyicha maslahatlar berishni amalga oshiradigan jamoat ekspert kengashini tuzish, shuningdek, ularning murojaatlari asosida baholash haqida hisobotlarni koʻrib chiqish va ular boʻyicha tavsiyalar berish;

elektron tarzda hamkorlik qilish, tahliliy sharhlardan umumiy foydalanish va axborot bilan almashinish yoʻli bilan barcha baholovchilar va baholash tashkilotlari (ayniqsa, mintaqalarda), davlat idoralari bilan samarali oʻzaro hamkorligini tashkil qilish;

koʻrsatilayotgan baholash xizmatlarining sifatini asosiy mezon sifatida nazarda tutgan holda baholovchilar va baholovchi tashkilotlar faoliyatining reyting baholash tizimini joriy etish;

baholovchilar va bozorning boshqa ishtirokchilarini ishonchli maʼlumotlar bilan ishlashini taʼminlaydigan bozor axborotini yigʻish va tahlil qilish boʻyicha yagona uslubiy tavsiyalar ishlab chiqish;

doimiy asosda seminarlar, oʻquv kurslari, davra suhbatlari, uchrashuvlar, anjumanlar oʻtkazish, davlat idoralariga kiritish uchun baholash faoliyatini yanada rivojlantirish va takomillashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish va ularni keng muhokama qilish tavsiya etilsin.

12. Bosh prokuratura huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Loyiha boshqaruvi milliy agentligi va boshqa manfaatdor idoralar bilan birgalikda 2018-yil 1-avgustga qadar muddatda 2016 — 2018-yillarda davlat mulkini baholash boʻyicha tuzilgan kontraktlarni hamda amalga oshirilgan baholash natijalarini tanqidiy oʻrgansin.

13. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi har yili ixtisoslashtirilgan oliy taʼlim muassasalariga qabul kvotalarini shakllantirishda baholash xizmatlari bozorining malakali kadrlarga boʻlgan real ehtiyojini hisobga olsin.

14. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Loyiha boshqaruvi milliy agentligi Davlat raqobat qoʻmitasi, Oʻzbekiston Respublikasi Baholovchi tashkilotlar uyushmasi, Oʻzbekiston Respublikasi baholovchilari jamiyati va boshqa manfaatdor idoralar bilan birgalikda:

amaldagi mulkni baholash milliy standartlarini tanqidiy qayta koʻrib chiqish, ularni zamonaviy talablarga muvofiqlashtirish va xalqaro standartlar bilan uygʻunlashtirish, yetishmaydigan mulkni baholash standartlarini ishlab chiqish va joriy etish, shuningdek, eskirganlarining kuchini yoʻqotish choralarini koʻrsin;

bir oy muddatda baholash faoliyati sohasida kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirishga oid davlat talablarini ishlab chiqsin va belgilangan tartibda tasdiqlasin;

bir oy muddatda Baholovchi tashkilotlar va baholovchilar toʻgʻrisidagi yangilangan nizom tasdiqlash, shuningdek, qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida takliflar kiritsin;

idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarning mazkur qarorga muvofiq qayta koʻrib chiqilishini taʼminlasin.

15. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Loyiha boshqaruvi milliy agentligi direktori Sh.M. Sadikov zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2018-yil 1-iyun,

PQ-3764-son

(Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 02.06.2018-y., 07/18/3764/1292-son, 27.12.2018-y., 07/18/4086/2354-son; 11.01.2019-y., 06/19/5624/2471-son; 04.07.2019-y., 07/19/4381/3375-son; 14.12.2019-y., 06/19/5894/4161-son; 28.09.2020-y., 06/20/6075/1330-son)

lex.uz

Президента Республики Узбекистан

Постановление

О мерах по дальнейшему развитию рынка оценочных услуг

В республике сформирована прочная правовая база, регулирующая оценочную деятельность, проделана значительная работа по развитию рынка оценочных услуг, усилению ответственности за результаты и объективность производимых оценочных работ.

На сегодняшний день на рынке оценочных услуг действуют более двухсот оценочных организаций, в которых работают около тысячи оценщиков, имеющих квалификационный сертификат.

В то же время ряд проблем и недостатков препятствует дальнейшему развитию рынка профессиональных оценочных услуг и повышению уровня доверия к оценочным организациям, в числе которых:

первое — наличие в процессе государственного регулирования оценочной деятельности конфликта интересов, возникающего вследствие возложения на орган государственного управления в области приватизации функций государственного регулирования оценочной деятельности;

второе — наличие высоких требований к минимальному размеру капитала оценочных организаций, ограничивающих доступ профессионалов к рынку оценочных услуг, вследствие чего качество оценочных работ не соответствует возросшим требованиям к ним, особенно в оценке бизнеса, банковской и страховой деятельности;

третье — неудовлетворительный уровень квалификации и профессионализма оценщиков, а также неэффективная система их подготовки и переподготовки, которая не учитывает особые условия оценки стоимости различных объектов, а также стимулирования их достижений;

четвертое — наличие национальных стандартов оценки имущества, не отвечающих современным условиям быстро меняющегося рынка, недостаточная их гармонизация с международными стандартами не обеспечивает единый подход к оценке и учет конъюнктуры рынка;

пятое — недостаточная активность общественных объединений в выработке предложений по дальнейшему развитию и совершенствованию оценочной деятельности, повышению качества отчетов об оценке.

В целях дальнейшего развития рынка оценочных услуг, повышения профессионального уровня оценщиков и качества оказываемых услуг, усиления контроля за объективностью и качеством выполняемых работ в данной сфере:

1. Одобрить предложения Национального агентства проектного управления при Президенте Республики Узбекистан, Государственного комитета Республики Узбекистан по содействию приватизированным предприятиям и развитию конкуренции (далее — Госкомконкуренции), Министерства финансов и Министерства экономики Республики Узбекистан, предусматривающие:

а) отмену требования к минимальному размеру уставного капитала оценочных организаций;

2. Госкомконкуренции в недельный срок передать Центру материалы по ранее выданным лицензиям оценочных организаций и квалификационным сертификатам оценщиков.

3. Организовать с 1 июля 2018 года в Научно-образовательном центре корпоративного управления специальные курсы подготовки, переподготовки и повышения квалификации оценщиков с выдачей квалификационного сертификата установленного образца при успешной сдаче экзаменов.

4. Установить, что:

типовые программы подготовки, переподготовки и повышения квалификации оценщиков утверждаются лицензирующим органом в области оценочной деятельности (далее — лицензирующий орган) с учетом предложений профессиональных общественных организаций в области оценочной деятельности;

подготовка, переподготовка и повышение квалификации оценщиков осуществляется Республиканской высшей школой бизнеса и управления имени Абу Райхона Беруни, а также негосударственными образовательными учреждениями (далее — учебные центры) в порядке, установленном законодательством.

5. Определить, что страховая сумма, в пределах которой страховщик обязуется произвести выплату страхового возмещения при наступлении страхового случая в течение срока действия договора страхования ответственности оценочной организации, не может быть менее:

2000-кратной базовой расчетной величины — для оценки движимого имущества, за исключением ценных бумаг, долей, объектов интеллектуальной собственности и других нематериальных активов;

2500-кратной базовой расчетной величины — для оценки недвижимого имущества, за исключением предприятия как имущественного комплекса;

3000-кратной базовой расчетной величины — для оценки бизнеса (предприятия как имущественного комплекса, все виды материальных и нематериальных активов).

6. Внедрить в практику систему категорирования оценщиков, включающую в себя сертифицированных оценщиков, оценщиков второй, первой и высшей категорий, с установлением следующих основных требований к оценщикам:

второй категории — наличие опыта работы в оценочной организации в качестве оценщика на момент присвоения категории сроком не менее одного года, а также выполнение самостоятельно не менее 15 работ по оценке различных объектов оценки;

первой категории — наличие опыта работы в оценочной организации в качестве оценщика на момент присвоения категории сроком не менее трех лет, а также выполнение самостоятельно не менее 25 работ по оценке различных объектов оценки, в том числе бизнеса;

высшей категории — наличие опыта работы в оценочной организации в качестве оценщика на момент присвоения категории сроком не менее пяти лет, а также выполнение самостоятельно не менее 35 работ по оценке различных объектов оценки, в том числе бизнеса.

Кабинету Министров Республики Узбекистан в срок до 10 июля 2019 года утвердить Административный регламент оказания государственных услуг по присвоению категорий оценщикам.

7. Установить, что:

оценщик не может привлекаться оценочной организацией к проведению оценочных работ на основании договора гражданско-правового характера, если он состоит в штате другой оценочной организации;

не допускается вмешательство заказчика либо иных лиц в деятельность оценщика, если это может негативно повлиять на достоверность результата оценки, в том числе ограничение круга вопросов, подлежащих выяснению или определению при проведении оценки объекта оценки;

оценщик обязан сообщать заказчику или оценочной организации, с которой он заключил трудовой договор, о невозможности своего участия в проведении оценки вследствие возникновения обстоятельств, препятствующих проведению объективной оценки;

размер оплаты оценщику за проведение оценки объекта оценки не может зависеть от итоговой величины стоимости объекта оценки;

начиная с 1 января 2020 года для проведения экспертизы достоверности отчёта об оценке могут привлекаться только оценщики первой или высшей категории.

8. Запретить проведение экспертизы достоверности отчетов об оценке оценочной организацией или оценщиком, являющимися аффилированными лицами, которыми признаются:

собственник, учредитель (участник), кредитор, страховщик, оценщик оценочной организации, проводившей оценку;

собственник, учредитель (участник, акционер), кредитор, работник заказчика;

лицо, имеющее имущественный интерес в объекте оценки, либо состоящее с лицами, указанными в настоящем пункте, в близком родстве или свойстве;

член наблюдательного совета, лицо, осуществляющее полномочия директора либо члена правления заказчика или оценочной организации, проводившей оценку;

юридическое лицо, в уставном фонде (уставном капитале) которого имеется доля оценщика или оценочной организации, проводившей оценку;

иные лица, предусмотренные законодательством.

9. Установить, что выбор оценочной организации для проведения оценки государственного имущества, а также объектов, приобретаемых государством, осуществляется в соответствии с законодательством о государственных закупках.

Госкомконкуренции совместно с Министерством финансов и Национальным агентством проектного управления при Президенте Республики Узбекистан в месячный срок обеспечить критический пересмотр порядка определения стоимости и оплаты услуг оценочных организаций при оценке объектов оценки по заказам Госкомконкуренции и его территориальных органов.

10. Разрешить оценочным организациям оказывать услуги без предварительной оплаты в размере не менее 15 процентов стоимости оказываемых услуг.

11. Рекомендовать Ассоциации оценочных организаций Республики Узбекистан и Обществу оценщиков Республики Узбекистан:

создание общественного экспертного совета, осуществляющего консультирование по методологическому обеспечению деятельности оценщиков или оценочных организаций, а также на основании их обращений рассмотрение отчетов об оценке и представление по ним рекомендаций;

организацию эффективного взаимодействия со всеми оценщиками и оценочными организациями (особенно в регионах), государственными органами путем электронного взаимодействия, создания электронных площадок и баз данных для общего доступа к аналитическим обзорам и обмена информацией;

внедрение системы рейтинговой оценки деятельности оценочных организаций и оценщиков, предусмотрев главным критерием качество оказываемых оценочных услуг;

выработку единых методических рекомендаций к сбору и анализу рыночной информации, обеспечивающих работу оценщиков и других участников рынка достоверными данными;

проведение на постоянной основе семинаров, учебных курсов, «круглых столов», встреч, конференций, разработку и широкое обсуждение среди оценщиков предложений по дальнейшему развитию и совершенствованию оценочной деятельности для внесения в государственные органы.

12. Департаменту по борьбе с экономическими преступлениями при Генеральной прокуратуре совместно с Национальным агентством проектного управления при Президенте Республики Узбекистан, другими заинтересованными ведомствами в срок до 1 августа 2018 года провести критическое изучение контрактов на проведение оценки государственного имущества, заключенных в 2016 — 2018 годах, а также результатов осуществленных оценок.

13. Министерству экономического развития и сокращения бедности, Министерству высшего и среднего специального образования Республики Узбекистан ежегодно при формировании квот приема в профильные высшие образовательные учреждения учитывать реальную потребность рынка оценочных услуг в квалифицированных кадрах.

14. Национальному агентству проектного управления при Президенте Республики Узбекистан совместно с Госкомконкуренции, Ассоциацией оценочных организаций Республики Узбекистан, Обществом оценщиков Республики Узбекистан и другими заинтересованными ведомствами:

принять меры по критическому пересмотру действующих национальных стандартов оценки имущества, приведению их в соответствие с современными требованиями и гармонизации с международными стандартами, разработке и внедрению недостающих, а также признанию утратившими силу устаревших стандартов оценки имущества;

в месячный срок разработать и утвердить в установленном порядке государственные требования к подготовке, переподготовке и повышению квалификации кадров в области оценочной деятельности;

в месячный срок внести на утверждение обновленное Положение об оценочных организациях и оценщиках, а также предложения об изменениях и дополнениях в законодательство, вытекающих из настоящего постановления;

обеспечить пересмотр ведомственных нормативно-правовых актов в соответствии с настоящим постановлением.

15. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова и директора Национального агентства проектного управления при Президенте Республики Узбекистан Ш.М. Садикова.

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

1 июня 2018 г.,

№ ПП-3764

(Национальная база данных законодательства, 02.06.2018 г., № 07/18/3764/1292, 27.12.2018 г., № 07/18/4086/2354; 11.01.2019 г., № 06/19/5624/2471; 04.07.2019 г., № 07/19/4381/3375; 14.12.2019 г., № 06/19/5894/4161; 28.09.2020 г., № 06/20/6075/1330)

lex.uz