📅 2018-yil 19-may · Boshqa hujjatlar · Oliy sudi PLENUMi
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2018-yil 19-may · Boshqa hujjatlar · Oliy sudi PLENUMi
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2018 йил 19 май · Бошқа ҳужжатлар · Олий суди ПЛЕНУМи
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 19 мая 2018 г. · Другие документы · Пленума Верховного суда
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 19 May 2018 · Other documents · Oliy sudi PLENUMi
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Олий суди ПЛЕНУМИнинг
ҚарорИ
Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг жиноят ишлари бўйича айрим қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида
Қонунчиликка ўзгартириш ва қўшимчалар киритилганлиги, шунингдек, суд амалиётида масалалар келиб чиққанлиги муносабати билан, «Судлар тўғрисида»ги Қонуннинг 17-моддасига асосан Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленуми қарор қилади:
Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг жиноят ишлари бўйича қуйидаги қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин:
1. «Ҳарбий хизматни ўташ тартибига қарши жиноятларга оид ишларни кўриш бўйича суд амалиёти тўғрисида» 2000 йил 15 сентябрдаги 23-сонли қарори :
1.2-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«1.2. Ҳарбий жиноятларнинг субъекти Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучлари (Мудофаа вазирлиги, Миллий гвардия, Ички ишлар вазирлигининг қоровул қўшинлари, Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Давлат хавфсизлик хизматининг давлат чегарасини ҳимоя қилиш қўмитаси), Давлат хавфсизлик хизмати, бошқа вазирлик ва идораларнинг ҳарбий бўлинмалари ҳарбий хизматчилари, шунингдек, уларда ҳарбий йиғинларни ўтаётган шахслар бўлиши мумкин»;
7-бандидаги «Ўзбекистон Республикаси Олий судининг ҳарбий ҳайъати, Республика Ҳарбий суди « деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Ҳарбий суди» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
2. «Безориликка оид ишлар бўйича суд амалиёти ҳақида» 2002 йил 14 июндаги 9-сонли қарори :
1-бандининг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Жамиятда юриш-туриш қоидаларини қасддан менсимаслик деганда, норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар, одоб ва ахлоқ нормалари, урф-одат, анъаналар билан белгиланган жамоат тартибини (одамлараро муносабатлар, юриш-туриш қоидалари, шаклланган ижтимоий турмуш тарзини) қўпол тарзда бузиш тушунилади. Жамоат тартиби қўпол тарзда бузилиши шахс томонидан ЖК 277-моддаси биринчи қисми диспозициясида назарда тутилган ҳаракатлардан бирортаси содир этилишида ифодаланади»;
2-бандининг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Майда безорилик тушунчаси Ўзбекистон Республикаси Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексининг 183-моддасида берилган бўлиб, унинг мазмунига кўра, ушбу ҳуқуқбузарлик жамоат жойларида уятли сўзлар айтиш, беҳаё қилиқлар кўрсатиш, фуқароларга нисбатан ҳақоратомуз шилқимлик қилиш ҳамда жамоат тартиби ва фуқаролар осойишталигини бошқача тарзда бузиш каби жамиятда юриш-туриш қоидаларини менсимасликда ифодаланади. Бунда Жиноят кодекси 277-моддасининг 1-қисмида назарда тутилган жиноий оқибатлар мавжуд бўлмаслиги керак. Гуруҳ томонидан содир этилган майда безориликни, башарти, ҳуқуқбузарларнинг ҳаракатида Жиноят кодекси 277-моддасининг 1-қисми аломатлари бўлмаса, Жиноят кодекси 277-моддаси 2-қисмининг «б» банди билан квалификация қилиш мумкин эмас»;
6-банди қуйидаги мазмундаги тўртинчи хатбоши билан тўлдирилсин:
«Ожиз аҳвол деганда, жабрланувчининг шундай аҳволи тушунилиши керакки, бундай пайтда у ўзининг физиологик, жисмоний ёки руҳий ҳолати (жисмоний нуқсони, руҳияти бузилганлиги, қаттиқ оғриқ ёки беҳушлик ҳолати, алкогол, наркотик воситалар ёки психотроп моддалар таъсирида ўта мастлик ҳолати)га кўра ўзини ўзи ҳимоя қилиш, айбдорга фаол қаршилик кўрсатиш ёки ўзига нисбатан содир этилаётган ҳаракатлар хусусияти ва моҳиятини тушуниш ёки ўз ҳаракатларини бошқариш имкониятига эга бўлмайди»;
6-бандининг тўртинчи ва бешинчи хатбошилари тегишинча бешинчи ва олтинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;
11-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«11. Суриштирув ва дастлабки тергов органлари шахсни айбланувчи тариқасида жиноят ишида иштирок этишга жалб қилиш тўғрисидаги қарорда, айблов далолатномаси ёки айблов хулосасида, суд эса айблов ҳукмида айнан қайси белгиларига кўра айбдорнинг қилмиши Жиноят кодекси 277-моддасининг тегишли қисми ва бандлари билан квалификация қилинганлигини кўрсатиши шарт.
Агар суд, судланувчи зиммасига илгари қўйилган айблов билан боғлиқ бошқа айбловни қўйиш учун ёхуд айбловни оғирроқ айблов билан ёки ҳақиқий ҳолатларга кўра айблов далолатномаси ёки айблов хулосасида назарда тутилганидан жиддий фарқ қиладиган айблов билан алмаштириш, бошқа шахсни айбланувчи тариқасида жиноят ишида иштирок этишга жалб қилиш учун асослар мавжуд деган фикрга келса, Жиноят-процессуал кодексининг 416 ва 417-моддаларига мувофиқ қарор қабул қилади»;
14-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«14. Судлар безорилик жиноятларини содир этган шахсларга нисбатан жазо тайинлашда жазо тайинлашнинг умумий асосларидан ва Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2006 йил 3 февралдаги «Судлар томонидан жиноят учун жазо тайинлаш амалиёти тўғрисида»ги 1-сонли қарорида берилган тушунтиришлардан келиб чиқишлари лозим».
3. «Ярашув тўғрисидаги ишлар бўйича суд амалиёти ҳақида» 2002 йил 25 октябрдаги 27-сонли қарори :
8-бандининг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Агар суд мажлиси давомида ярашув, айбга иқрор бўлиш ихтиёрий эмаслиги, зарарни қоплашдан бош тортиш, шунингдек содир этилган қилмишда оғирроқ жиноят таркиби белгилари мавжудлиги аниқлангудек бўлса, суд умумий қоидалар бўйича суриштирув ёки дастлабки тергов юритилиши учун ишни прокурорга юбориш тўғрисида ажрим чиқаради».
4. «Гумон қилинувчи ва айбланувчини ҳимоя ҳуқуқи билан таъминлашга оид қонунларни қўллаш бўйича суд амалиёти тўғрисида» 2003 йил 19 декабрдаги 17-сонли қарори :
10-бандининг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Шунинг учун, жиноят ишида гумон қилинувчи, айбланувчи тариқасида иштирок этишга жалб қилиш тўғрисидаги қарорда, айблов далолатномасида, айблов хулосасида ва суд ҳукмида Жиноят-процессуал кодексининг 360, 361, 379, 381 12 , 467-моддаларида назарда тутилган ҳолатлар аниқ баён этилиши керак»;
11-бандининг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Иш бўйича ҳимоячи сифатида қатнашиши мумкин бўлган шахслар тоифаси ЖПК 49-моддасининг иккинчи ва учинчи қисмларида белгиланган. Улар жумласига, хусусан, адвокатлар ҳамда гумон қилинувчининг, айбланувчининг, судланувчининг яқин қариндошларидан бири ёки қонуний вакиллари киради. Бунда шуни эътиборга олиш лозимки, гумон қилинувчининг, айбланувчининг, судланувчининг яқин қариндоши ёки қонуний вакили иш бўйича ҳимоячи сифатида фақат адвокат билан бирга қатнашишига йўл қўйилади»;
14-бандининг тўққизинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Тиббий йўсиндаги мажбурлов чораларини қўллаш тўғрисидаги ишларда, апелляция, кассация ва назорат инстанцияси судида кўрилаётган ишларда, шунингдек ҳимоячидан воз кечиш тўғрисида ноиложликдан (ҳимоячининг меҳнатига ҳақ тўлаш имкониятининг йўқлиги, иш бўйича ҳимоячининг ҳозир бўлмаслиги ва ҳ.к.) арз қилинган ҳолларда ҳам ҳимоячидан воз кечиш қабул қилинмаслиги мумкин»;
16-бандининг иккинчи хатбошисидаги «қамоққа олиш тарзидаги эҳтиёт чорасини» деган сўзлар «қамоққа олиш, уй қамоғи тарзидаги эҳтиёт чорасини» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
27-бандининг учинчи ва тўртинчи хатбошилари қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Жиноят-процессуал кодексининг 51-моддасида назарда тутилган ҳолларда апелляция, кассация, назорат инстанцияси суди мажлисида ҳимоячининг иштироки таъминланиши шарт.
Маҳкум ҳимоячидан воз кечган ҳолларда, агар бу суд томонидан ЖПК 52-моддасида назарда тутилган қоидаларга риоя қилинган ҳолда қабул қилинган бўлса, апелляция, кассация, назорат инстанцияси судида ишни ҳимоячи иштирокисиз кўришга йўл қўйилади»;
31-бандининг учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«ЖПК 50-моддасига асосан юридик ёрдам учун ҳақ тўлашдан оиласида ҳар бир оила аъзосига тўғри келадиган ялпи ойлик даромад ушбу масала кўрилаётган вақт учун белгиланган энг кам ойлик иш ҳақининг бир ярим бараваридан ортиқ бўлмаган гумон қилинувчи, айбланувчи, судланувчи озод қилинади. Ялпи ойлик даромад тўғрисидаги масала Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигида 2008 йил 2 декабрда 1878-сон билан рўйхатга олинган Адлия вазирлиги ва Молия вазирлигининг 2008 йил 26 ноябрдаги 8, 109-сонли қарори билан тасдиқланган Гумон қилинувчи, айбланувчи ёки судланувчига адвокатлар томонидан юридик ёрдам кўрсатиш бўйича харажатларни давлат ҳисобига ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомнинг 3-бандида белгиланган тартибда ҳал этилади».
5. «Жазоларни либераллаштириш тўғрисидаги қонунни иқтисодиёт соҳасидаги жиноятларга нисбатан қўллашнинг айрим масалалари ҳақида» 2004 йил 21 майдаги 4-сонли қарори :
9-бандининг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«ЖК 167, 168, 180, 181, 181-1, 184, 185 2 , 192 4 , 192 11 -моддаларида назарда тутилган жиноятлар учун — жиноят оқибатида етказилган моддий зарар қопланган тақдирда;»;
15-бандининг учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Моддий жавобгарлик тури, жиноят оқибатида етказилган зарарни қоплаш усулини белгилашга оид масалаларни ҳал этишда Олий суд Пленумининг 2016 йил 27 декабрдаги «Жиноят натижасида етказилган мулкий зиённи қоплашга оид қонунчиликни қўллаш бўйича суд амалиёти тўғрисида»ги 26-сонли қарорида берилган тушунтиришлардан келиб чиқиш лозим»;
19-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«19. Судлар шуни эътиборга олиши лозимки, иқтисодиёт соҳасидаги жиноятларга оид ишлар бўйича моддий зарар қопланганлиги муносабати билан озодликдан маҳрум қилиш ёки озодликни чеклаш билан боғлиқ бўлмаган жазоларнинг тайинланиши, маҳкум жаримани тўлашдан ёки мажбурий жамоат ишлари ёхуд ахлоқ тузатиш ишлари тариқасидаги жазони ўташдан бўйин товлаган тақдирда, бу жазони яна озодликдан маҳрум қилиш ёки озодликни чеклаш жазоси билан алмаштириш имкониятини истисно этмайди».
6. «Қасддан одам ўлдиришга оид ишлар бўйича суд амалиёти тўғрисида» 2004 йил 24 сентябрдаги 13-сонли қарори :
23-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«23. Суд ЖПК 415 — 417-моддалари талабларига риоя қилган ҳолда айбдорнинг ҳаракатларини ЖК 97-моддаси биринчи қисмидан иккинчи қисмига ва иккинчи қисмининг бир бандидан бошқа бандига қайта квалификация қилишга ҳақли».
7. «Судлар томонидан жиноят учун жазо тайинлаш амалиёти тўғрисида» 2006 йил 3 февралдаги 1-сонли қарори :
12-бандининг бешинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«жарима, мажбурий жамоат ишлари, ахлоқ тузатиш ишлари, озодликни чеклаш тариқасидаги жазолар — ЖК 82, 83 ва 84 1 -моддаларида назарда тутилган муддат ва миқдорлардан»;
17-бандидан кейин қуйидаги мазмундаги бўлим билан тўлдирилсин:
«Мажбурий жамоат ишлари тариқасидаги жазони қўллаш бўйича
17 1 . Мажбурий жамоат ишлари меҳнатга лаёқатли шахсга нисбатан у содир этган жиноятнинг хусусияти ва ижтимоий хавфлилик даражасини ҳисобга олган ҳолда уни жамиятдан ажратиш зарурати бўлмаганда, бир юз йигирма соатдан тўрт юз саксон соатгача (вояга етмаганларга нисбатан — олтмиш соатдан икки юз қирқ соатгача) бўлган муддатга тайинланади ва олти ой давомида кунига тўрт соатдан кўп бўлмаган вақтда ўталади.
Мажбурий жамоат ишлари, шунингдек ЖК 44-моддасининг учинчи қисми ва 82-моддасининг иккинчи қисмида назарда тутилган ҳолларда илгари тайинланган жарима жазосини алмаштириш тартибида ҳам қўлланилиши мумкин. Бундай ҳолда мажбурий жамоат ишларининг энг кам муддати тўланмаган жарима суммасидан келиб чиқиб, бир юз йигирма соатдан (вояга етмаганларга нисбатан — олтмиш соатдан) камроқ бўлиши мумкин, бироқ тўрт юз саксон соатдан (вояга етмаганларга нисбатан-икки юз қирқ соатдан) ошмаслиги лозим.
17 2 . Қонунга кўра, мажбурий жамоат ишлари қуйидагиларга қўлланилмайди:
пенсия ёшига етган (60 ёшдан ошган эркаклар, 55 ёшдан ошган аёллар) шахсларга;
16 ёшга тўлмаган шахсларга;
меҳнатга қобилиятсиз (белгиланган тартибда биринчи, иккинчи гуруҳ ногирони деб топилган) шахсларга;
ҳомиладор ва уч ёшгача боласи бор аёлларга, шунингдек, уч ёшгача бўлган болани фарзандликка олган ёки унга нисбатан васий бўлган шахсларга;
ҳарбий хизматчиларга;
чет эл фуқароларига;
Ўзбекистон Республикасида доимий яшамайдиган шахсларга.
17 3 . Мажбурий жамоат ишлари, одатда, ишдан ёки ўқишдан бўш вақтда маҳкумни ҳақ тўланмайдиган фойдали жамоат ишларини бажаришга мажбурий тарзда жалб қилишдан иборатдир.
Маҳкумлар мажбурий жамоат ишларини ўташи мумкин бўлган жойлар (объектлар) ва мажбурий жамоат ишларининг тури мазкур жазонинг ижросини назорат қилувчи органлар томонидан белгиланади.
Мажбурий жамоат ишлари муддатларига оид масалани ҳал этишда судлар судланувчида иш ёки ўқиш жойи, доимий яшаш (айниқса вояга етмаганларда) жойи бор-йўқлигини аниқлашлари лозим.
Жиноят кодексининг бир неча моддаси бўйича мажбурий жамоат ишлари тайинланаётганда, жазо муддати ҳар бир модда бўйича алоҳида, сўнгра эса, уларнинг мажмуи бўйича белгиланади. Бунда жазонинг узил-кесил муддати ЖК 45 1 -моддасида белгиланган чегарадан ошиши мумкин эмас.
17 4 . Қонун мазмунига кўра, (ЖК 45 1 -моддасининг бешинчи қисми) тайинланган мажбурий жамоат ишлари муддатини ўташдан бўйин товлаганда, суд мажбурий жамоат ишларининг ўталмаган муддатини мажбурий жамоат ишларининг тўрт соатини озодликни чеклашнинг ёки озодликдан маҳрум қилишнинг бир кунига тенглаштирган ҳолда ҳисоблаб, озодликни чеклаш ёки озодликдан маҳрум қилиш тариқасидаги жазо билан алмаштиради.
17 5 . Мажбурий жамоат ишларини озодликни чеклаш ёки озодликдан маҳрум қилиш тариқасидаги жазога алмаштириш масаласини ҳал қилишда, суд, мажбурий жамоат ишлари ижросини амалга оширувчи орган томонидан ушбу жазо ижросини таъминлаш бўйича чоралар кўрилганлиги, маҳкум қонун талабига мувофиқ жазони ўташдан бош тортганлик учун жавобгарлик тўғрисида огоҳлантирилганлиги ҳақида берилган маълумотларга эга бўлиши лозим.
Агар тақдим этилган ҳужжатларда бундай маълумотлар мавжуд бўлмаса, судья тегишли текшириш ўтказиш учун ҳужжатларни ушбу жазо ижросини амалга оширувчи органга юбориш ҳақида ажрим чиқаради.
17 6 . ЖПК 541, 542-моддаларига мувофиқ мажбурий жамоат ишларининг ўталмаган қисмини озодликни чеклаш ёки озодликдан маҳрум қилиш жазоси билан алмаштириш ҳақидаги ишлар суд мажлисида, одатда, маҳкум иштирокида кўрилиши лозим. Бу масала маҳкум яшириниб юрганлиги ёки судга келишдан бўйин товлаётганлиги тўғрисида ишончли маълумотлар ишда мавжуд бўлган ҳолдагина унинг иштирокисиз ҳал этилиши мумкин.
Агар мажбурий жамоат ишларининг ўталмаган қисмини озодликдан маҳрум қилиш жазоси билан алмаштириш ҳақидаги материални кўриш вақтида ЖПК 533-моддасида кўрсатилган ҳолатлар аниқланса, суд ҳукмнинг ижросини кечиктириш масаласини муҳокама қилиши шарт»;
21-бандининг иккинчи хатбошиси қуйидаги мазмунда баён этилсин:
«Вояга етмаган шахс тайинланган ахлоқ тузатиш ишлари муддатининг ўндан бир қисмидан кўпроғини ўташдан бўйин товласа, суд ушбу жазонинг ўталмаган қисмини ахлоқ тузатиш ишларининг ҳар уч кунини озодликни чеклаш ёки озодликдан маҳрум қилиш жазосининг бир кунига тенглаштирган ҳолда ҳисоблаб, озодликни чеклаш ёки озодликдан маҳрум қилиш тариқасидаги жазо билан алмаштиради (ЖК 83-моддасининг иккинчи қисми)»;
«Қамоқ тариқасидаги жазони қўллаш бўйича» бўлими чиқариб ташлансин;
25-1-бандининг учинчи хатбошисидаги «Озодликни чеклаш олти ойдан беш йилгача муддатга» деган сўзлар «Озодликни чеклаш бир ойдан беш йилгача муддатга» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
27-бандининг иккинчи хатбошисидаги «олти ойдан йигирма йилгача бўлган муддатга» деган сўзлар «бир ойдан йигирма йилгача бўлган муддатга» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
27-банди қуйидаги мазмундаги бешинчи хатбоши билан тўлдирилсин:
«ЖК 45 1 -моддасининг бешинчи қисмида назарда тутилган ҳолларда мажбурий жамоат ишлари тариқасидаги жазони алмаштириш тартибида, — бир ойдан камроқ муддатга тайинланиши мумкин;»;
27-бандининг бешинчи ва олтинчи хатбошилари тегишинча олтинчи ва еттинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;
27-бандининг олтинчи хатбошисидаги «олти ойдан камроқ муддатга» деган сўзлар «бир ойдан камроқ муддатга» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
38-бандидаги «жумладан, жарима, муайян ҳуқуқдан маҳрум қилиш, ахлоқ тузатиш ишлари, хизмат бўйича чеклаш, озодликни чеклаш, интизомий қисмга жўнатиш каби жазолар ЖК 44 — 49-моддаларига риоя қилинган ҳолда тайинланиши мумкин» деган сўзлар «жумладан, жарима, муайян ҳуқуқдан маҳрум қилиш, мажбурий жамоат ишлари, ахлоқ тузатиш ишлари, хизмат бўйича чеклаш, озодликни чеклаш, интизомий қисмга жўнатиш каби жазолар ЖК 44 — 49-моддаларига риоя қилинган ҳолда тайинланиши мумкин» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
48-банди қуйидаги мазмундаги иккинчи хатбоши билан тўлдирилсин:
«Шуни назарда тутиш лозимки, тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланаётган шахсларга нисбатан тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланиш ҳуқуқидан маҳрум қилиш тарзидаги жазо тайинланишига йўл қўйилмайди, одам ўлишига ёки бошқа оғир оқибатларга сабаб бўлган ҳоллар бундан мустасно (ЖК 45-моддаси бешинчи қисми)»;
58-бандининг учинчи хатбошисидаги «қамоқ ёки озодликдан маҳрум қилиш жазосининг ўташ муддатининг бошланиши» деган сўзлар «тайинланган озодликдан маҳрум қилиш ёки озодликни чеклаш жазосининг ўташ муддатининг бошланиши» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
61-бандининг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Қорақалпоғистон Республикаси жиноят ишлари бўйича суди, жиноят ишлари бўйича вилоятлар ва Тошкент шаҳар суди, Ўзбекистон Республикаси Ҳарбий суди:».
8. «Судлар томонидан амнистия актларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида» 2006 йил 22 декабрдаги 16-сонли қарори :
24-бандининг учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Судлар шуни назарда тутишлари лозимки, ЖК 77-моддаси, ЖИК 5-моддасига мувофиқ қамоққа олиш ёки уй қамоғи тарзидаги эҳтиёт чораси қўлланилган шахс жазо ўтовчи ҳисобланмайди. Шунинг учун ҳам унинг ҳукм қонуний кучга киргунга қадар намоён этган хулқ-атвори уни жазони ўташ тартибини муттасил бузувчи деб топиш масаласи ҳал этилаётган пайтда инобатга олиниши мумкин эмас. Ушбу қоида суднинг қонуний кучга кирган ҳукми бўйича озодликдан маҳрум этиш тариқасидаги жазони ўтаётган вақтда янги жиноят содир этганлиги учун эҳтиёт чораси сифатида қамоққа олинган шахсга нисбатан татбиқ этилмайди»;
30-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«30. Агар суд амнистия актини қўлланилиши мумкин бўлмаган маҳкумга нисбатан қўллаган бўлса, апелляция, кассация инстанцияси жабрланувчининг шикояти ёки прокурор протести бўлган тақдирда, ҳукмнинг жазо тайинлаш қисмини бекор қилиб, қонунга мувофиқ қарор қабул қилади.
Бироқ, агар апелляция, кассация, назорат инстанцияси амнистия акти қўлланилган ҳолда ҳукмда тайинланган жазо амнистия акти қўлланилмаган ҳолда ҳам маҳкум учун етарли деб топса, ҳукмни ўзгартиришга — ундан амнистия актини қўллаш ҳақидаги хулоса ва қарорни чиқариб, амнистия акти қўлланилган ҳолда ҳукмда белгиланган муддат (миқдор) доирасида жазо тайинлашга ҳақли.
Шуни эътиборга олиш лозимки, ЖПК 500, 513-моддаларида белгиланган бир йиллик муддат амнистия акти қўлланилиши мумкин бўлмаган маҳкумга нисбатан асоссиз қўлланилган ҳолларга ҳам тааллуқлидир. Бундай ҳолларда юқори инстанция суди ҳукмни ўзгартиришга — ундан амнистия актини қўллаш ҳақидаги хулоса ва қарорни чиқариб, ҳукмда амнистия акти қўлланилган ҳолда тайинланган жазони қолдиришга ҳақли».
9. «Судга қадар иш юритиш босқичида қамоққа олиш тарзидаги эҳтиёт чорасининг судлар томонидан қўлланилиши тўғрисида» 2007 йил 14 ноябрдаги 16-сонли қарори :
2-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«2. Судларнинг эътибори шунга қаратилсинки, қонунга кўра, судларнинг ваколатига нафақат ишни судга қадар юритиш босқичида қамоққа олиш тарзидаги эҳтиёт чорасини қўллаш ҳамда қамоқда сақлаб туриш муддатини узайтириш юзасидан қарор қабул қилиш, балки ЖПК 243-моддаси ўнинчи қисми 2 1 -бандида назарда тутилган ҳолларда, бошқа эҳтиёт чорасини қўллаш ҳуқуқи ҳам киради»;
4-бандининг иккинчи — олтинчи хатбошилари қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Айбланувчи, судланувчи тергов ва суддан яширинган;
ушлаб турилган гумон қилинувчининг шахси аниқланмаган;
илгари қўлланилган эҳтиёт чораси айбланувчи, судланувчи томонидан бузилган;
ушлаб турилган гумон қилинувчи, айбланувчи Ўзбекистон Республикасида доимий яшаш жойига эга бўлмаган;
жиноят озодликдан маҳрум қилиш тариқасидаги жазони ўташ даврида содир этилган ҳолларда қўлланилиши мумкин»;
6-бандининг тўртинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Ушлаб туриш вақти ЖПК 226-моддасининг биринчи қисмига мувофиқ шахс ички ишлар органига ёки ҳуқуқни муҳофаза қилувчи бошқа органга келтирилган вақтдан бошлаб ҳисобланиши керак»;
8-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«8. Прокурор, шунингдек прокурорнинг розилиги билан суриштирувчи, терговчи жиноят иши бўйича ЖПК 236, 242-моддаларида назарда тутилган ҳолатлар аниқланганда, гумон қилинувчи ёки айбланувчига нисбатан қамоққа олиш тарзидаги эҳтиёт чорасини қўллаш тўғрисида илтимоснома қўзғатиш ҳақида қарор чиқаришга ҳақли»;
9-бандининг учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Илтимоснома ва материаллар судга ушлаб туриш муддати тугашидан камида саккиз соат олдин тақдим этилади. Материалга қўшилган ҳужжатлар нусхаси суриштирувчи ёки прокурор томонидан тасдиқланган ва муҳр қўйилган бўлиши зарур»;
11-бандининг биринчи хатбошисидаги «жиноят ишлари бўйича туман (шаҳар) судининг, округ, ҳудудий ҳарбий суднинг» деган сўзлар «жиноят ишлари бўйича туман (шаҳар) судининг, ҳудудий ҳарбий суднинг» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
12-бандининг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Қамоққа олиш тарзидаги эҳтиёт чорасини қўллаш тўғрисидаги илтимоснома материал келиб тушган пайтдан эътиборан саккиз соат ичида, лекин ЖПК 226-моддасининг биринчи қисмида назарда тутилган ушлаб туриш муддати охиридан кечиктирмай кўриб чиқилади. Ушлаб туриш тариқасидаги процессуал мажбурлов чораси қўлланилмаган айбланувчига нисбатан қамоққа олиш тарзидаги эҳтиёт чорасини қўллаш ҳақидаги илтимоснома ҳам саккиз соат ичида кўриб чиқилиши лозим»;
13-бандининг иккинчи ва учинчи хатбошилари қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Қонунга кўра, қамоққа олиш тарзидаги эҳтиёт чорасини қўллаш тўғрисидаги илтимоснома прокурор, гумон қилинувчи ёки айбланувчи, ҳимоячи (агар у ишда қатнашаётган бўлса) иштирокида кўриб чиқилади. Бундай илтимосномани суд мажлисида кўришда гумон қилинувчи ёки айбланувчининг қонуний вакили (агар у ишда қатнашаётган бўлса) ва суриштирувчи, терговчи иштирок этиши мумкин. Зарурат туғилганда суд мажлисига суриштирувчи, терговчи таклиф қилиниши мумкин.
Қамоқда сақлаб туриш муддатини узайтириш тўғрисидаги илтимоснома прокурор, айбланувчи ва ҳимоячи (агар у ишда қатнашаётган бўлса) иштирокида кўрилади. Бундай илтимосномани суд мажлисида кўришда суриштирувчи, терговчи ҳам иштирок этиши мумкин. Зарурат туғилганда суд мажлисига суриштирувчи, терговчи таклиф қилиниши мумкин»;
16-бандининг учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Илтимосномани кўриб чиқиш прокурор маърузаси билан бошланади, у қамоққа олиш тарзидаги эҳтиёт чорасини қўллаш ёки қамоқда сақлаш муддатини узайтиришнинг заруратини асослаб беради. Сўнгра гумон қилинувчи ёки айбланувчи, унинг ҳимоячиси, қонуний вакили, шунингдек судда ҳозир бўлган бошқа шахслар эшитилади, тақдим этилган материаллар текширилади. Сўнгра судья ажрим чиқариш учун алоҳида хонага киради»;
23-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«23. Илтимоснома қаноатлантирилмай қамоққа олиш тарзидаги эҳтиёт чорасини қўллаш рад қилинганда, гумон қилинувчи, айбланувчи (ушлаб туриш охирги муддати тугаган ёки тугамаганлигидан қатъий назар) унга нисбатан ЖПК 243-моддаси ўнинчи қисми 2 1 -бандида назарда тутилган эҳтиёт чораларидан бирини қўллаган ҳолда суд залида қамоқдан озод қилинади»;
30-бандининг иккинчи хатбошисидаги учинчи жумласи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Суд зарурат юзага келганда суриштирувчи, терговчини эшитади, тақдим этилган материалларни текширади»;
31-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«31. Апелляция инстанцияси суди қамоққа олиш тарзидаги эҳтиёт чорасини қўллаш ёки қамоқда сақлаб туриш муддатини узайтириш тўғрисидаги масала бўйича чиқарилган ажрим устидан берилган шикоят (протест)ни кўриб чиқиб, ўзининг ажрими билан ЖПК 243-моддасининг ўн учинчи қисмида назарда тутилган қарорлардан бирини қабул қилади.
Апелляция инстанцияси судининг ажрими прокурорга ижро қилиш учун, суд мажлисининг бошқа иштирокчиларига — маълумот учун тақдим этилади».
10. «Бир неча жиноят содир этилганда қилмишни квалификация қилишга доир масалалар тўғрисида» 2008 йил 15 майдаги 13-сонли қарори :
20-бандининг бешинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Жиноят қонунида алоҳида назарда тутилган айрим ҳолларда, шахс илгари судланган жиноятларга айнан ўхшаш бўлмаган янги жиноятнинг қасддан содир этилиши ҳам хавфли рецидив жиноят деб топилади (масалан, ЖК 105, 118, 119, 210, 211, 212, 274, 276-моддалари иккинчи қисмлари, 104, 164, 213, 214, 273-моддалари учинчи қисмлари, 131-моддаси тўртинчи қисми)»;
23-бандининг рус тили матнидаги «ЖК 59-моддаси олтинчи қисми» деган сўзлар «ЖК 59-моддаси саккизинчи қисми» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
31-бандидаги «Жиноят ишлари бўйича Қорақалпоғистон Республикаси Олий суди» деган сўзлар «Қорақалпоғистон Республикаси жиноят ишлари бўйича суди» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
11. «Руҳий касалликка чалинган шахсларга нисбатан тиббий йўсиндаги мажбурлов чораларини қўллаш бўйича суд амалиёти тўғрисида» 2008 йил 12 декабрдаги 23-сонли қарори :
27-бандидаги «Қорақалпоғистон Республикаси жиноят ишлари бўйича Олий суди» деган сўзлар «Қорақалпоғистон Республикаси жиноят ишлари бўйича суди» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
12. «Суд ҳужжатларини бажаришдан бўйин товлаш ва уларнинг ижро этилишига тўсқинлик қилиш учун жиноий жавобгарликка доир қонунларни қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида» 2009 йил 10 апрелдаги 7-сонли қарори :
2-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Жиноят кодекси 232-моддаси диспозициясида назарда тутилган суд ҳужжати деганда, қонуний кучга кирган суд буйруғи, ажрим, қарор, ҳал қилув қарори, ҳукм тушунилиши лозим»;
4-бандининг иккинчи хатбошисидаги «суд ижрочиси» деган сўзлар «давлат ижрочиси» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
5-бандининг биринчи ва учинчи хатбошисидаги «суд ижрочиси» деган сўзлар «давлат ижрочиси» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
6-бандидаги «суд ижрочиси» деган сўзлар «давлат ижрочиси» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
9-бандининг иккинчи хатбошисидаги «суд ижрочиси» деган сўзлар «давлат ижрочиси» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
10-бандининг тўртинчи хатбошисидаги «суд ижрочиси» деган сўзлар «давлат ижрочиси» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
11-бандининг тўртинчи хатбошисидаги «суд ижрочиси» деган сўзлар «давлат ижрочиси» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
14-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«14. Қуйидагилар шахсни ЖК 122-моддасига мувофиқ жиноий жавобгарликка тортиш шартлари ҳисобланади:
моддий ёрдамга муҳтож бўлган вояга етмаган ёки меҳнатга лаёқатсиз шахсни моддий таъминлаш ҳақида суднинг қонуний кучга кирган ҳал қилув қарори ёки суд буйруғи мавжудлиги;
бундай шахсни моддий таъминлашдан бўйин товлаганлик учун шахсга нисбатан муқаддам маъмурий жазо чораси қўлланилганлиги;
ушбу маблағ жами бўлиб икки ойдан ортиқ муддат мобайнида тўланмаслиги»;
15-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«15. Суриштирув, тергов органлари ва судларга тушунтирилсинки, шахсни вояга етмаган ёки меҳнатга лаёқатсиз шахсларни моддий таъминлашдан бўйин товлаганлик, шунингдек ота-онани моддий таъминлашдан бўйин товлаганлик учун жиноий жавобгарликка тортиш учун қарздорликнинг умумий муддати кетма-кетлигидан қатъи назар, икки ойдан ортиқ бўлиши лозим.
Бунда, вояга етмаган ёки меҳнатга лаёқатсиз шахсларни моддий таъминлашдан бўйин товлаш деб, шахснинг суд ҳужжатида белгиланган алимент миқдорини тўлиқ ҳажмда тўламаслиги ҳолати ҳам тушунилиши лозим.
Қонунга кўра, агар шахс алимент мажбуриятлари бўйича қарздорликни тўлиқ тўласа, у жиноий жавобгарликдан озод қилиниши лозим»;
20-бандидаги «Қорақалпоғистон Республикаси жиноят ишлари бўйича Олий суди» деган сўзлар «Қорақалпоғистон Республикаси жиноят ишлари бўйича суди» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
13. «Номусга тегиш ва жинсий эҳтиёжни ғайритабиий усулда қондиришга доир ишлар бўйича суд амалиёти тўғрисида» 2010 йил 29 октябрдаги 13-сонли қарори :
19-бандидаги «Қорақалпоғистон Республикаси жиноят ишлари бўйича Олий суди» деган сўзлар «Қорақалпоғистон Республикаси жиноят ишлари бўйича суди» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
14. «Жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга оид ишлар бўйича суд амалиётининг айрим масалалари тўғрисида» 2011 йил 11 февралдаги 1-сонли қарори :
10-бандидаги «Жиноят ишлари бўйича Қорақалпоғистон Республикаси Олий суди» деган сўзлар «Қорақалпоғистон Республикаси жиноят ишлари бўйича суди» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
15. «Ўзбекистон Республикасининг Давлат чегарасини кесиб ўтиш тартибини бузишга оид ишлар бўйича суд амалиёти тўғрисида» 2011 йил 25 ноябрдаги 9-сонли қарори :
12-бандининг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Дастлабки тергов органлари ва судлар томонидан жиноят-процессуал қонуни талабларига риоя этилмаслиги ишнинг ЖПК 416 ва 417-моддалари талабларидан келиб чиқиб ҳал қилинишига сабаб бўлади»;
14-бандидаги «Қорақалпоғистон Республикаси жиноят ишлари бўйича Олий суди» деган сўзлар «Қорақалпоғистон Республикаси жиноят ишлари бўйича суди» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
16. «Жиноят ишлари бўйича ашёвий далилларга оид қонунчиликни қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида» 2012 йил 13 декабрдаги 17-сонли қарори :
2-бандининг учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«а) жиноят қуроли — ашёвий далил деб эътироф этилган, жиноятга тайёргарлик кўриш ёки жиноят содир этиш учун махсус мўлжалланган, тайёрланган ёки мослаштирилган нарсалар (масалан, одам ўлдириш қуроллари, қимматликларни талон-торож қилиш ёки эгаллашда восита бўлган нарсалар, ўқотар қурол, браконьерлик қуроллари — қопқонлар, тўрлар, сохта ҳужжат ва ҳ.к.), шунингдек жиноий мақсадга эришиш учун жиноят содир этиш жараёнида бевосита фойдаланилган мол-мулк (масалан, транспорт воситалари);»;
9-бандининг учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«жиноят қуроллари — гумон қилинувчига, айбланувчига, судланувчига, маҳкумга тегишли бўлганда мусодара қилиниши керак ва улар тегишли муассасаларга топширилади ёки йўқ қилиб юборилади. Гумон қилинувчига, айбланувчига, судланувчига, маҳкумга тегишли бўлмаган мол-мулк қонуний эгаларига, мулкдорларига ёки уларнинг ҳуқуқий ворисларига, шунингдек меросхўрларига қайтариб берилади. Гумон қилинувчига, айбланувчига, судланувчига, маҳкумга тегишли бўлмаган мол-мулкнинг қонуний эгалари, мулкдорлари ёки уларнинг ҳуқуқий ворислари, худди шунингдек меросхўрлари аниқланмаган тақдирда, ушбу мол-мулк давлат даромадига ўтказилади;»;
12-бандидаги «Қорақалпоғистон Республикаси жиноят ишлари бўйича Олий суди» деган сўзлар «Қорақалпоғистон Республикаси жиноят ишлари бўйича суди» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
17. «Солиқлар ва бошқа мажбурий тўловларни тўлашдан бўйин товлаганлик учун жавобгарликка оид қонунчиликнинг судлар томонидан қўлланилиши тўғрисида» 2013 йил 31 майдаги 8-сонли қарори :
3-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«3. МЖтК 174-моддасининг биринчи қисми, ЖК 184-моддасининг биринчи қисми диспозицияси бланкет (ҳаволаки) бўлиб, шу сабабли «даромадлар», «фойда», «солиқ солинадиган объектлар», «солиқлар», «бошқа мажбурий тўловлар» каби тушунчалар мазмунини аниқлаш учун қилмиш содир этилган пайтда амалда бўлган Солиқ кодекси (бундан буён матнда — СК) нормаларидан келиб чиқиш лозим.
СК 23-моддаси иккинчи қисмига мувофиқ солиқларга қуйидагилар киради:
1) юридик шахслардан олинадиган фойда солиғи;
2) жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи;
3) қўшилган қиймат солиғи;
4) акциз солиғи;
5) ер қаъридан фойдаланувчилар учун солиқлар ва махсус тўловлар;
6) сув ресурсларидан фойдаланганлик учун солиқ;
7) мол-мулк солиғи;
8) ер солиғи;
9)транспорт воситаларига бензин, дизель ёқилғиси ва газ ишлатганлик учун олинадиган солиқ.
СКда назарда тутилган ҳолларда ва тартибда солиқ солишнинг соддалаштирилган тартиби қўлланилиши мумкин (ягона солиқ тўлови, ягона ер солиғи, тадбиркорлик фаолиятининг айрим турлари бўйича қатъий белгиланган солиқ).
Бошқа мажбурий тўловларга (СК 23-моддаси учинчи қисми) қуйидагилар киради:
1) давлат мақсадли жамғармаларига мажбурий тўловлар:
ягона ижтимоий тўлов;
бюджетдан ташқари Пенсия жамғармасига фуқароларнинг суғурта бадаллари;
давлат мақсадли жамғармаларига мажбурий ажратмалар;
Республика йўл жамғармасига йиғимлар;
2) давлат божи;
3) божхона тўловлари;
4) айрим турдаги товарлар билан чакана савдо қилиш ва айрим турдаги хизматларни кўрсатиш ҳуқуқи учун йиғим.
Қонунга кўра (СК 23-моддаси еттинчи қисми), давлат умуммиллий дастурларини амалга ошириш даврида тегишли жамғармалар ташкил этилиши мумкин бўлиб, уларга қонун ҳужжатларида назарда тутилган тартибда мажбурий тўловлар белгиланади»;
14-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«14. Солиқларни тўлашдан бўйин товлаш шахс томонидан солиққа оид қонунчиликнинг муайян нормаси талабларини бажармаслик билан боғлиқ. Шу туфайли, ЖК 184-моддасида назарда тутилган жиноятларга оид ишлар бўйича суриштирув, тергов органлари ва судларнинг эътибори шахсни айбланувчи тариқасида жавобгарликка тортиш ҳақидаги қарорда, айблов далолатномасида, айблов хулосаси ва айблов ҳукмида айбланувчи ёки судланувчи томонидан солиққа оид қонунчиликнинг жиноят содир этилган вақтда амалда бўлган айнан қайси нормаси талаблари бузилганлиги кўрсатилиши шартлигига қаратилсин»;
20-бандидаги «Қорақалпоғистон Республикаси жиноят ишлари бўйича Олий суди» деган сўзлар «Қорақалпоғистон Республикаси жиноят ишлари бўйича суди» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
18. «Божхона тўғрисидаги қонунчиликни бузиш ва контрабандага оид ишлар бўйича суд амалиёти тўғрисида» 2013 йил 6 сентябрдаги 18-сонли қарори :
20-бандидаги «Қорақалпоғистон Республикаси жиноят ишлари бўйича Олий суди» деган сўзлар «Қорақалпоғистон Республикаси жиноят ишлари бўйича суди» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
19. «Тадбиркорлик фаолияти билан боғлиқ ишлар бўйича суд амалиётининг айрим масалалари тўғрисида» 2013 йил 11 декабрдаги 20-сонли қарори :
15-бандидаги «Қорақалпоғистон Республикаси жиноят ишлари бўйича Олий суди» деган сўзлар «Қорақалпоғистон Республикаси жиноят ишлари бўйича суди» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
20. «Суд ҳукми тўғрисида» 2014 йил 23 майдаги 7-сонли қарори :
6-бандининг учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Ишда тўпланган далилларнинг етарли эмаслиги, далиллар қонунга зид равишда олинганлиги сабабли улар далил ҳисобланмаслиги ёки қўйилган айбловда судланувчининг тўлиқ айбдорлиги тўғрисидаги шубҳани бартараф қилишнинг имкони йўқлиги ҳақидаги суднинг асослантирилган хулосаси оқлов ҳукми чиқариш учун асос бўлади, бу ЖПК 464-моддаси мазмунидан келиб чиқади»;
24-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«24. Жиноятни Жиноят қонунининг у ёки бу моддаси, унинг қисми ёки банди билан тавсифлаш бўйича суднинг асослантирилган хулосаси айблов ҳукмининг тавсиф қисмининг муҳим белгиси ҳисобланади. Бунда судланувчининг ҳаракатлари нима учун айнан шу модда, қисм, банд билан тавсифланаётганлиги аниқ кўрсатилиши керак. Суд судланувчини баҳоловчи категорияларга тегишли (масалан, жиддий зиён, оғир оқибатлар ва ҳ.к) белгиларга қараб айбдор деб топишда, ушбу белгининг жиноий қилмишда мавжудлигини тасдиқловчи далилларни келтириши шарт.
ЖПК 467-моддасига биноан айбловнинг ўзгартирилиши суд томонидан ҳукмнинг тавсиф қисмида асослантирилган бўлиши керак.
ЖПК 415-моддасига биноан суд айбловни ўзгартиришга ҳақли. Бунда айбловнинг бир қисми ёки жиноятни квалификацияловчи белгилари чиқариб ташланади.
Суд ЖПК 416 ва 417-моддаларида назарда тутилган тартибда суриштирув, дастлабки тергов органлари томонидан эълон қилинган айбни ўзгартиришга ёки тўлдиришга ҳақли»;
25-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«25. Суд судланувчига аввал эълон қилинган айбни жабрланувчининг шикоятига асосан қўзғатиладиган жиноят учун жавобгарликни назарда тутувчи ЖК моддасига (ЖК 105-моддасининг биринчи қисмида, 109-моддасида, 110-моддасининг биринчи қисмида, 111-моддасида, 118-моддасининг биринчи қисмида, 119-моддасининг биринчи қисмида, 121-моддасининг биринчи қисмида, 136-моддасида, 139-моддасининг биринчи ва иккинчи қисмларида, 140-моддасининг биринчи ва иккинчи қисмларида, 141 1 -моддасининг биринчи қисмида, 149-моддасида, 167, 170, 172, 173-моддалари) ўзгартириш зарурлиги тўғрисида хулосага келганда, жабрланувчининг судланувчини жиноий жавобгарликка тортиш ҳақидаги аризаси ишда мавжуд-мавжуд эмаслигидан келиб чиқиб, қарор қабул қилади»;
29-бандининг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Агарда ЖК моддасининг санкциясида асосий жазо билан бирга мажбурий қўшимча жазони қўллаш кўзда тутилган бўлса, суд томонидан қўшимча жазо фақат ЖК 45-моддасининг бешинчи қисми ва 57-моддасида кўрсатилган асослар бўйича қўлланмаслиги мумкин».
21. «Транспорт ҳаракати ва ундан фойдаланиш хавфсизлигига қарши жиноятлар билан боғлиқ ишлар юзасидан суд амалиётининг айрим масалалари тўғрисида» 2015 йил 26 июндаги 10-сонли қарори :
19-бандининг иккинчи хатбошиси чиқариб ташлансин;
27-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«27. Судларнинг эътибори шунга қаратилсинки, транспорт воситалари ҳаракати ва улардан фойдаланиш хавфсизлигига қарши жиноятларга оид ишларни кўришда мазкур жиноятлар оқибатида етказилган моддий зарарни ундириш муҳим аҳамиятга эга. Ушбу масалаларни ҳал этишда, судлар Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Жиноят натижасида етказилган мулкий зиённи қоплашга оид қонунчиликни қўллаш бўйича суд амалиёти тўғрисида» 2016 йил 27 декабрдаги 26-сонли, шунингдек, «Маънавий зарарни қоплаш ҳақидаги қонунларни қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида» 2000 йил 28 апрелдаги 7-сонли қарорларида баён этилган тушунтиришларга амал қилишлари лозим».
22. «Судланганлик ҳолати тугалланиши ва олиб ташланишига оид қонунчиликни қўллаш бўйича суд амалиёти тўғрисида» 2015 йил 18 сентябрдаги 13-сонли қарори :
7-бандининг иккинчи жумласи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Масалан, интизомий қисмга жўнатиш, озодликдан маҳрум қилиш жазоларига қўшимча сифатида муайян мансабни эгаллаш ёки муайян фаолият билан шуғулланиш ҳуқуқидан маҳрум қилиш тариқасидаги жазо тайинланган ҳолда, бу жазо қайд этилган асосий жазоларни ўташнинг барча вақтига татбиқ этилиб, судланганлик ҳолати тугалланиши ёки олиб ташланиши муддатлари эса қўшимча жазо ўтаб бўлинган пайтдан бошлаб ҳисобланади»;
14-бандидаги «Қорақалпоғистон Республикаси жиноят ишлари бўйича Олий суди» деган сўзлар «Қорақалпоғистон Республикаси жиноят ишлари бўйича суди» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
23. «Жиноят натижасида етказилган мулкий зиённи қоплашга оид қонунчиликни қўллаш бўйича суд амалиёти тўғрисида» 2016 йил 27 декабрдаги 26-сонли қарори :
10-банди қуйидаги мазмундаги иккинчи хатбоши билан тўлдирилсин:
«Жиноят натижасида етказилган моддий зарарни ундириш масаласини ҳал этишда мол-мулкнинг ҳукм чиқарилган кундаги қийматидан келиб чиқиш лозим»;
10-бандининг иккинчи ва учинчи хатбошилари тегишинча учинчи ва тўртинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;
18-бандининг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Мулкий зиён миқдорининг ўзгартирилиши жиноят квалификациясига ёки айблов ҳажми маҳкумнинг аҳволини оғирлаштирадиган даражада ўзгаришига таъсир қилиши мумкин бўлган ҳолларда, башарти шу асосларга кўра прокурор протести ёки жабрланувчи (унинг вакили) томонидан шикоят келтирилган бўлса, ҳукм ўзгартирилиб, тегишлича жиноят квалификацияси ёки айб ҳажми ўзгартирилади.»;
21-бандидаги «Қорақалпоғистон Республикаси жиноят ва фуқаролик ишлари бўйича Олий судлари» деган сўзлар «жиноят ва фуқаролик ишлари бўйича Қорақалпоғистон Республикаси судлари» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
24. «Жиноят ишлари бўйича суд қарорларини ижро этишга оид қонунларни қўллаш амалиёти тўғрисида» 2016 йил 27 декабрдаги 27-сонли қарори :
20-бандидаги «Жиноят ишлари бўйича Қорақалпоғистон Республикаси олий суди» деган сўзлар «Қорақалпоғистон Республикаси жиноят ишлари бўйича суди» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
25. «Жазони ўташдан муддатидан илгари озод қилиш ва жазони енгилроғи билан алмаштириш бўйича суд амалиёти тўғрисида» 2016 йил 27 декабрдаги 28-сонли қарори :
30-бандидаги «Жиноят ишлари бўйича Қорақалпоғистон Республикаси олий суди» деган сўзлар «Қорақалпоғистон Республикаси жиноят ишлари бўйича суди» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
Олий суд раиси К. КАМИЛОВ
Пленум котиби, Олий суди судьяси И. АЛИМОВ
Тошкент ш.,
2018 йил 19 май,
16-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi PLENUMIning
QarorI
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining jinoyat ishlari boʻyicha ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida
Qonunchilikka oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilganligi, shuningdek, sud amaliyotida masalalar kelib chiqqanligi munosabati bilan, “Sudlar toʻgʻrisida”gi Qonunning 17-moddasiga asosan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi qaror qiladi:
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining jinoyat ishlari boʻyicha quyidagi qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin:
1. “Harbiy xizmatni oʻtash tartibiga qarshi jinoyatlarga oid ishlarni koʻrish boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” 2000-yil 15-sentabrdagi 23-sonli qarori :
1.2-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“1.2. Harbiy jinoyatlarning subyekti Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari (Mudofaa vazirligi, Milliy gvardiya, Ichki ishlar vazirligining qorovul qoʻshinlari, Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Davlat xavfsizlik xizmatining davlat chegarasini himoya qilish qoʻmitasi), Davlat xavfsizlik xizmati, boshqa vazirlik va idoralarning harbiy boʻlinmalari harbiy xizmatchilari, shuningdek, ularda harbiy yigʻinlarni oʻtayotgan shaxslar boʻlishi mumkin”;
7-bandidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining harbiy hayʼati, Respublika Harbiy sudi “ degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy sudi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
2. “Bezorilikka oid ishlar boʻyicha sud amaliyoti haqida” 2002-yil 14-iyundagi 9-sonli qarori :
1-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Jamiyatda yurish-turish qoidalarini qasddan mensimaslik deganda, normativ-huquqiy hujjatlar, odob va axloq normalari, urf-odat, anʼanalar bilan belgilangan jamoat tartibini (odamlararo munosabatlar, yurish-turish qoidalari, shakllangan ijtimoiy turmush tarzini) qoʻpol tarzda buzish tushuniladi. Jamoat tartibi qoʻpol tarzda buzilishi shaxs tomonidan JK 277-moddasi birinchi qismi dispozitsiyasida nazarda tutilgan harakatlardan birortasi sodir etilishida ifodalanadi”;
2-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Mayda bezorilik tushunchasi Oʻzbekiston Respublikasi Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksining 183-moddasida berilgan boʻlib, uning mazmuniga koʻra, ushbu huquqbuzarlik jamoat joylarida uyatli soʻzlar aytish, behayo qiliqlar koʻrsatish, fuqarolarga nisbatan haqoratomuz shilqimlik qilish hamda jamoat tartibi va fuqarolar osoyishtaligini boshqacha tarzda buzish kabi jamiyatda yurish-turish qoidalarini mensimaslikda ifodalanadi. Bunda Jinoyat kodeksi 277-moddasining 1-qismida nazarda tutilgan jinoiy oqibatlar mavjud boʻlmasligi kerak. Guruh tomonidan sodir etilgan mayda bezorilikni, basharti, huquqbuzarlarning harakatida Jinoyat kodeksi 277-moddasining 1-qismi alomatlari boʻlmasa, Jinoyat kodeksi 277-moddasi 2-qismining “b” bandi bilan kvalifikatsiya qilish mumkin emas”;
6-bandi quyidagi mazmundagi toʻrtinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:
“Ojiz ahvol deganda, jabrlanuvchining shunday ahvoli tushunilishi kerakki, bunday paytda u oʻzining fiziologik, jismoniy yoki ruhiy holati (jismoniy nuqsoni, ruhiyati buzilganligi, qattiq ogʻriq yoki behushlik holati, alkogol, narkotik vositalar yoki psixotrop moddalar taʼsirida oʻta mastlik holati)ga koʻra oʻzini oʻzi himoya qilish, aybdorga faol qarshilik koʻrsatish yoki oʻziga nisbatan sodir etilayotgan harakatlar xususiyati va mohiyatini tushunish yoki oʻz harakatlarini boshqarish imkoniyatiga ega boʻlmaydi”;
6-bandining toʻrtinchi va beshinchi xatboshilari tegishincha beshinchi va oltinchi xatboshilar deb hisoblansin;
11-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“11. Surishtiruv va dastlabki tergov organlari shaxsni ayblanuvchi tariqasida jinoyat ishida ishtirok etishga jalb qilish toʻgʻrisidagi qarorda, ayblov dalolatnomasi yoki ayblov xulosasida, sud esa ayblov hukmida aynan qaysi belgilariga koʻra aybdorning qilmishi Jinoyat kodeksi 277-moddasining tegishli qismi va bandlari bilan kvalifikatsiya qilinganligini koʻrsatishi shart.
Agar sud, sudlanuvchi zimmasiga ilgari qoʻyilgan ayblov bilan bogʻliq boshqa ayblovni qoʻyish uchun yoxud ayblovni ogʻirroq ayblov bilan yoki haqiqiy holatlarga koʻra ayblov dalolatnomasi yoki ayblov xulosasida nazarda tutilganidan jiddiy farq qiladigan ayblov bilan almashtirish, boshqa shaxsni ayblanuvchi tariqasida jinoyat ishida ishtirok etishga jalb qilish uchun asoslar mavjud degan fikrga kelsa, Jinoyat-protsessual kodeksining 416 va 417-moddalariga muvofiq qaror qabul qiladi”;
14-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“14. Sudlar bezorilik jinoyatlarini sodir etgan shaxslarga nisbatan jazo tayinlashda jazo tayinlashning umumiy asoslaridan va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining 2006-yil 3-fevraldagi “Sudlar tomonidan jinoyat uchun jazo tayinlash amaliyoti toʻgʻrisida”gi 1-sonli qarorida berilgan tushuntirishlardan kelib chiqishlari lozim”.
3. “Yarashuv toʻgʻrisidagi ishlar boʻyicha sud amaliyoti haqida” 2002-yil 25-oktabrdagi 27-sonli qarori :
8-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Agar sud majlisi davomida yarashuv, aybga iqror boʻlish ixtiyoriy emasligi, zararni qoplashdan bosh tortish, shuningdek sodir etilgan qilmishda ogʻirroq jinoyat tarkibi belgilari mavjudligi aniqlangudek boʻlsa, sud umumiy qoidalar boʻyicha surishtiruv yoki dastlabki tergov yuritilishi uchun ishni prokurorga yuborish toʻgʻrisida ajrim chiqaradi”.
4. “Gumon qilinuvchi va ayblanuvchini himoya huquqi bilan taʼminlashga oid qonunlarni qoʻllash boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” 2003-yil 19-dekabrdagi 17-sonli qarori :
10-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Shuning uchun, jinoyat ishida gumon qilinuvchi, ayblanuvchi tariqasida ishtirok etishga jalb qilish toʻgʻrisidagi qarorda, ayblov dalolatnomasida, ayblov xulosasida va sud hukmida Jinoyat-protsessual kodeksining 360, 361, 379, 381 12 , 467-moddalarida nazarda tutilgan holatlar aniq bayon etilishi kerak”;
11-bandining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Ish boʻyicha himoyachi sifatida qatnashishi mumkin boʻlgan shaxslar toifasi JPK 49-moddasining ikkinchi va uchinchi qismlarida belgilangan. Ular jumlasiga, xususan, advokatlar hamda gumon qilinuvchining, ayblanuvchining, sudlanuvchining yaqin qarindoshlaridan biri yoki qonuniy vakillari kiradi. Bunda shuni eʼtiborga olish lozimki, gumon qilinuvchining, ayblanuvchining, sudlanuvchining yaqin qarindoshi yoki qonuniy vakili ish boʻyicha himoyachi sifatida faqat advokat bilan birga qatnashishiga yoʻl qoʻyiladi”;
14-bandining toʻqqizinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Tibbiy yoʻsindagi majburlov choralarini qoʻllash toʻgʻrisidagi ishlarda, apellatsiya, kassatsiya va nazorat instansiyasi sudida koʻrilayotgan ishlarda, shuningdek himoyachidan voz kechish toʻgʻrisida noilojlikdan (himoyachining mehnatiga haq toʻlash imkoniyatining yoʻqligi, ish boʻyicha himoyachining hozir boʻlmasligi va h.k.) arz qilingan hollarda ham himoyachidan voz kechish qabul qilinmasligi mumkin”;
16-bandining ikkinchi xatboshisidagi “qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasini” degan soʻzlar “qamoqqa olish, uy qamogʻi tarzidagi ehtiyot chorasini” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
27-bandining uchinchi va toʻrtinchi xatboshilari quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Jinoyat-protsessual kodeksining 51-moddasida nazarda tutilgan hollarda apellatsiya, kassatsiya, nazorat instansiyasi sudi majlisida himoyachining ishtiroki taʼminlanishi shart.
Mahkum himoyachidan voz kechgan hollarda, agar bu sud tomonidan JPK 52-moddasida nazarda tutilgan qoidalarga rioya qilingan holda qabul qilingan boʻlsa, apellatsiya, kassatsiya, nazorat instansiyasi sudida ishni himoyachi ishtirokisiz koʻrishga yoʻl qoʻyiladi”;
31-bandining uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“JPK 50-moddasiga asosan yuridik yordam uchun haq toʻlashdan oilasida har bir oila aʼzosiga toʻgʻri keladigan yalpi oylik daromad ushbu masala koʻrilayotgan vaqt uchun belgilangan eng kam oylik ish haqining bir yarim baravaridan ortiq boʻlmagan gumon qilinuvchi, ayblanuvchi, sudlanuvchi ozod qilinadi. Yalpi oylik daromad toʻgʻrisidagi masala Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida 2008-yil 2-dekabrda 1878-son bilan roʻyxatga olingan Adliya vazirligi va Moliya vazirligining 2008-yil 26-noyabrdagi 8, 109-sonli qarori bilan tasdiqlangan Gumon qilinuvchi, ayblanuvchi yoki sudlanuvchiga advokatlar tomonidan yuridik yordam koʻrsatish boʻyicha xarajatlarni davlat hisobiga oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomning 3-bandida belgilangan tartibda hal etiladi”.
5. “Jazolarni liberallashtirish toʻgʻrisidagi qonunni iqtisodiyot sohasidagi jinoyatlarga nisbatan qoʻllashning ayrim masalalari haqida” 2004-yil 21-maydagi 4-sonli qarori :
9-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“JK 167, 168, 180, 181, 181-1, 184, 185 2 , 192 4 , 192 11 -moddalarida nazarda tutilgan jinoyatlar uchun — jinoyat oqibatida yetkazilgan moddiy zarar qoplangan taqdirda;”;
15-bandining uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Moddiy javobgarlik turi, jinoyat oqibatida yetkazilgan zararni qoplash usulini belgilashga oid masalalarni hal etishda Oliy sud Plenumining 2016-yil 27-dekabrdagi “Jinoyat natijasida yetkazilgan mulkiy ziyonni qoplashga oid qonunchilikni qoʻllash boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida”gi 26-sonli qarorida berilgan tushuntirishlardan kelib chiqish lozim”;
19-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“19. Sudlar shuni eʼtiborga olishi lozimki, iqtisodiyot sohasidagi jinoyatlarga oid ishlar boʻyicha moddiy zarar qoplanganligi munosabati bilan ozodlikdan mahrum qilish yoki ozodlikni cheklash bilan bogʻliq boʻlmagan jazolarning tayinlanishi, mahkum jarimani toʻlashdan yoki majburiy jamoat ishlari yoxud axloq tuzatish ishlari tariqasidagi jazoni oʻtashdan boʻyin tovlagan taqdirda, bu jazoni yana ozodlikdan mahrum qilish yoki ozodlikni cheklash jazosi bilan almashtirish imkoniyatini istisno etmaydi”.
6. “Qasddan odam oʻldirishga oid ishlar boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” 2004-yil 24-sentabrdagi 13-sonli qarori :
23-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“23. Sud JPK 415 — 417-moddalari talablariga rioya qilgan holda aybdorning harakatlarini JK 97-moddasi birinchi qismidan ikkinchi qismiga va ikkinchi qismining bir bandidan boshqa bandiga qayta kvalifikatsiya qilishga haqli”.
7. “Sudlar tomonidan jinoyat uchun jazo tayinlash amaliyoti toʻgʻrisida” 2006-yil 3-fevraldagi 1-sonli qarori :
12-bandining beshinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“jarima, majburiy jamoat ishlari, axloq tuzatish ishlari, ozodlikni cheklash tariqasidagi jazolar — JK 82, 83 va 84 1 -moddalarida nazarda tutilgan muddat va miqdorlardan”;
17-bandidan keyin quyidagi mazmundagi boʻlim bilan toʻldirilsin:
“Majburiy jamoat ishlari tariqasidagi jazoni qoʻllash boʻyicha
17 1 . Majburiy jamoat ishlari mehnatga layoqatli shaxsga nisbatan u sodir etgan jinoyatning xususiyati va ijtimoiy xavflilik darajasini hisobga olgan holda uni jamiyatdan ajratish zarurati boʻlmaganda, bir yuz yigirma soatdan toʻrt yuz sakson soatgacha (voyaga yetmaganlarga nisbatan — oltmish soatdan ikki yuz qirq soatgacha) boʻlgan muddatga tayinlanadi va olti oy davomida kuniga toʻrt soatdan koʻp boʻlmagan vaqtda oʻtaladi.
Majburiy jamoat ishlari, shuningdek JK 44-moddasining uchinchi qismi va 82-moddasining ikkinchi qismida nazarda tutilgan hollarda ilgari tayinlangan jarima jazosini almashtirish tartibida ham qoʻllanilishi mumkin. Bunday holda majburiy jamoat ishlarining eng kam muddati toʻlanmagan jarima summasidan kelib chiqib, bir yuz yigirma soatdan (voyaga yetmaganlarga nisbatan — oltmish soatdan) kamroq boʻlishi mumkin, biroq toʻrt yuz sakson soatdan (voyaga yetmaganlarga nisbatan-ikki yuz qirq soatdan) oshmasligi lozim.
17 2 . Qonunga koʻra, majburiy jamoat ishlari quyidagilarga qoʻllanilmaydi:
pensiya yoshiga yetgan (60 yoshdan oshgan erkaklar, 55 yoshdan oshgan ayollar) shaxslarga;
16 yoshga toʻlmagan shaxslarga;
mehnatga qobiliyatsiz (belgilangan tartibda birinchi, ikkinchi guruh nogironi deb topilgan) shaxslarga;
homilador va uch yoshgacha bolasi bor ayollarga, shuningdek, uch yoshgacha boʻlgan bolani farzandlikka olgan yoki unga nisbatan vasiy boʻlgan shaxslarga;
harbiy xizmatchilarga;
chet el fuqarolariga;
Oʻzbekiston Respublikasida doimiy yashamaydigan shaxslarga.
17 3 . Majburiy jamoat ishlari, odatda, ishdan yoki oʻqishdan boʻsh vaqtda mahkumni haq toʻlanmaydigan foydali jamoat ishlarini bajarishga majburiy tarzda jalb qilishdan iboratdir.
Mahkumlar majburiy jamoat ishlarini oʻtashi mumkin boʻlgan joylar (obyektlar) va majburiy jamoat ishlarining turi mazkur jazoning ijrosini nazorat qiluvchi organlar tomonidan belgilanadi.
Majburiy jamoat ishlari muddatlariga oid masalani hal etishda sudlar sudlanuvchida ish yoki oʻqish joyi, doimiy yashash (ayniqsa voyaga yetmaganlarda) joyi bor-yoʻqligini aniqlashlari lozim.
Jinoyat kodeksining bir necha moddasi boʻyicha majburiy jamoat ishlari tayinlanayotganda, jazo muddati har bir modda boʻyicha alohida, soʻngra esa, ularning majmui boʻyicha belgilanadi. Bunda jazoning uzil-kesil muddati JK 45 1 -moddasida belgilangan chegaradan oshishi mumkin emas.
17 4 . Qonun mazmuniga koʻra, (JK 45 1 -moddasining beshinchi qismi) tayinlangan majburiy jamoat ishlari muddatini oʻtashdan boʻyin tovlaganda, sud majburiy jamoat ishlarining oʻtalmagan muddatini majburiy jamoat ishlarining toʻrt soatini ozodlikni cheklashning yoki ozodlikdan mahrum qilishning bir kuniga tenglashtirgan holda hisoblab, ozodlikni cheklash yoki ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazo bilan almashtiradi.
17 5 . Majburiy jamoat ishlarini ozodlikni cheklash yoki ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazoga almashtirish masalasini hal qilishda, sud, majburiy jamoat ishlari ijrosini amalga oshiruvchi organ tomonidan ushbu jazo ijrosini taʼminlash boʻyicha choralar koʻrilganligi, mahkum qonun talabiga muvofiq jazoni oʻtashdan bosh tortganlik uchun javobgarlik toʻgʻrisida ogohlantirilganligi haqida berilgan maʼlumotlarga ega boʻlishi lozim.
Agar taqdim etilgan hujjatlarda bunday maʼlumotlar mavjud boʻlmasa, sudya tegishli tekshirish oʻtkazish uchun hujjatlarni ushbu jazo ijrosini amalga oshiruvchi organga yuborish haqida ajrim chiqaradi.
17 6 . JPK 541, 542-moddalariga muvofiq majburiy jamoat ishlarining oʻtalmagan qismini ozodlikni cheklash yoki ozodlikdan mahrum qilish jazosi bilan almashtirish haqidagi ishlar sud majlisida, odatda, mahkum ishtirokida koʻrilishi lozim. Bu masala mahkum yashirinib yurganligi yoki sudga kelishdan boʻyin tovlayotganligi toʻgʻrisida ishonchli maʼlumotlar ishda mavjud boʻlgan holdagina uning ishtirokisiz hal etilishi mumkin.
Agar majburiy jamoat ishlarining oʻtalmagan qismini ozodlikdan mahrum qilish jazosi bilan almashtirish haqidagi materialni koʻrish vaqtida JPK 533-moddasida koʻrsatilgan holatlar aniqlansa, sud hukmning ijrosini kechiktirish masalasini muhokama qilishi shart”;
21-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi mazmunda bayon etilsin:
“Voyaga yetmagan shaxs tayinlangan axloq tuzatish ishlari muddatining oʻndan bir qismidan koʻprogʻini oʻtashdan boʻyin tovlasa, sud ushbu jazoning oʻtalmagan qismini axloq tuzatish ishlarining har uch kunini ozodlikni cheklash yoki ozodlikdan mahrum qilish jazosining bir kuniga tenglashtirgan holda hisoblab, ozodlikni cheklash yoki ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazo bilan almashtiradi (JK 83-moddasining ikkinchi qismi)”;
“Qamoq tariqasidagi jazoni qoʻllash boʻyicha” boʻlimi chiqarib tashlansin;
25-1-bandining uchinchi xatboshisidagi “Ozodlikni cheklash olti oydan besh yilgacha muddatga” degan soʻzlar “Ozodlikni cheklash bir oydan besh yilgacha muddatga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
27-bandining ikkinchi xatboshisidagi “olti oydan yigirma yilgacha boʻlgan muddatga” degan soʻzlar “bir oydan yigirma yilgacha boʻlgan muddatga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
27-bandi quyidagi mazmundagi beshinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:
“JK 45 1 -moddasining beshinchi qismida nazarda tutilgan hollarda majburiy jamoat ishlari tariqasidagi jazoni almashtirish tartibida, — bir oydan kamroq muddatga tayinlanishi mumkin;”;
27-bandining beshinchi va oltinchi xatboshilari tegishincha oltinchi va yettinchi xatboshilar deb hisoblansin;
27-bandining oltinchi xatboshisidagi “olti oydan kamroq muddatga” degan soʻzlar “bir oydan kamroq muddatga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
38-bandidagi “jumladan, jarima, muayyan huquqdan mahrum qilish, axloq tuzatish ishlari, xizmat boʻyicha cheklash, ozodlikni cheklash, intizomiy qismga joʻnatish kabi jazolar JK 44 — 49-moddalariga rioya qilingan holda tayinlanishi mumkin” degan soʻzlar “jumladan, jarima, muayyan huquqdan mahrum qilish, majburiy jamoat ishlari, axloq tuzatish ishlari, xizmat boʻyicha cheklash, ozodlikni cheklash, intizomiy qismga joʻnatish kabi jazolar JK 44 — 49-moddalariga rioya qilingan holda tayinlanishi mumkin” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
48-bandi quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:
“Shuni nazarda tutish lozimki, tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanayotgan shaxslarga nisbatan tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanish huquqidan mahrum qilish tarzidagi jazo tayinlanishiga yoʻl qoʻyilmaydi, odam oʻlishiga yoki boshqa ogʻir oqibatlarga sabab boʻlgan hollar bundan mustasno (JK 45-moddasi beshinchi qismi)”;
58-bandining uchinchi xatboshisidagi “qamoq yoki ozodlikdan mahrum qilish jazosining oʻtash muddatining boshlanishi” degan soʻzlar “tayinlangan ozodlikdan mahrum qilish yoki ozodlikni cheklash jazosining oʻtash muddatining boshlanishi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
61-bandining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Qoraqalpogʻiston Respublikasi jinoyat ishlari boʻyicha sudi, jinoyat ishlari boʻyicha viloyatlar va Toshkent shahar sudi, Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy sudi:”.
8. “Sudlar tomonidan amnistiya aktlarini qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2006-yil 22-dekabrdagi 16-sonli qarori :
24-bandining uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Sudlar shuni nazarda tutishlari lozimki, JK 77-moddasi, JIK 5-moddasiga muvofiq qamoqqa olish yoki uy qamogʻi tarzidagi ehtiyot chorasi qoʻllanilgan shaxs jazo oʻtovchi hisoblanmaydi. Shuning uchun ham uning hukm qonuniy kuchga kirgunga qadar namoyon etgan xulq-atvori uni jazoni oʻtash tartibini muttasil buzuvchi deb topish masalasi hal etilayotgan paytda inobatga olinishi mumkin emas. Ushbu qoida sudning qonuniy kuchga kirgan hukmi boʻyicha ozodlikdan mahrum etish tariqasidagi jazoni oʻtayotgan vaqtda yangi jinoyat sodir etganligi uchun ehtiyot chorasi sifatida qamoqqa olingan shaxsga nisbatan tatbiq etilmaydi”;
30-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“30. Agar sud amnistiya aktini qoʻllanilishi mumkin boʻlmagan mahkumga nisbatan qoʻllagan boʻlsa, apellatsiya, kassatsiya instansiyasi jabrlanuvchining shikoyati yoki prokuror protesti boʻlgan taqdirda, hukmning jazo tayinlash qismini bekor qilib, qonunga muvofiq qaror qabul qiladi.
Biroq, agar apellatsiya, kassatsiya, nazorat instansiyasi amnistiya akti qoʻllanilgan holda hukmda tayinlangan jazo amnistiya akti qoʻllanilmagan holda ham mahkum uchun yetarli deb topsa, hukmni oʻzgartirishga — undan amnistiya aktini qoʻllash haqidagi xulosa va qarorni chiqarib, amnistiya akti qoʻllanilgan holda hukmda belgilangan muddat (miqdor) doirasida jazo tayinlashga haqli.
Shuni eʼtiborga olish lozimki, JPK 500, 513-moddalarida belgilangan bir yillik muddat amnistiya akti qoʻllanilishi mumkin boʻlmagan mahkumga nisbatan asossiz qoʻllanilgan hollarga ham taalluqlidir. Bunday hollarda yuqori instansiya sudi hukmni oʻzgartirishga — undan amnistiya aktini qoʻllash haqidagi xulosa va qarorni chiqarib, hukmda amnistiya akti qoʻllanilgan holda tayinlangan jazoni qoldirishga haqli”.
9. “Sudga qadar ish yuritish bosqichida qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasining sudlar tomonidan qoʻllanilishi toʻgʻrisida” 2007-yil 14-noyabrdagi 16-sonli qarori :
2-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“2. Sudlarning eʼtibori shunga qaratilsinki, qonunga koʻra, sudlarning vakolatiga nafaqat ishni sudga qadar yuritish bosqichida qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasini qoʻllash hamda qamoqda saqlab turish muddatini uzaytirish yuzasidan qaror qabul qilish, balki JPK 243-moddasi oʻninchi qismi 2 1 -bandida nazarda tutilgan hollarda, boshqa ehtiyot chorasini qoʻllash huquqi ham kiradi”;
4-bandining ikkinchi — oltinchi xatboshilari quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Ayblanuvchi, sudlanuvchi tergov va suddan yashiringan;
ushlab turilgan gumon qilinuvchining shaxsi aniqlanmagan;
ilgari qoʻllanilgan ehtiyot chorasi ayblanuvchi, sudlanuvchi tomonidan buzilgan;
ushlab turilgan gumon qilinuvchi, ayblanuvchi Oʻzbekiston Respublikasida doimiy yashash joyiga ega boʻlmagan;
jinoyat ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazoni oʻtash davrida sodir etilgan hollarda qoʻllanilishi mumkin”;
6-bandining toʻrtinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Ushlab turish vaqti JPK 226-moddasining birinchi qismiga muvofiq shaxs ichki ishlar organiga yoki huquqni muhofaza qiluvchi boshqa organga keltirilgan vaqtdan boshlab hisoblanishi kerak”;
8-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“8. Prokuror, shuningdek prokurorning roziligi bilan surishtiruvchi, tergovchi jinoyat ishi boʻyicha JPK 236, 242-moddalarida nazarda tutilgan holatlar aniqlanganda, gumon qilinuvchi yoki ayblanuvchiga nisbatan qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasini qoʻllash toʻgʻrisida iltimosnoma qoʻzgʻatish haqida qaror chiqarishga haqli”;
9-bandining uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Iltimosnoma va materiallar sudga ushlab turish muddati tugashidan kamida sakkiz soat oldin taqdim etiladi. Materialga qoʻshilgan hujjatlar nusxasi surishtiruvchi yoki prokuror tomonidan tasdiqlangan va muhr qoʻyilgan boʻlishi zarur”;
11-bandining birinchi xatboshisidagi “jinoyat ishlari boʻyicha tuman (shahar) sudining, okrug, hududiy harbiy sudning” degan soʻzlar “jinoyat ishlari boʻyicha tuman (shahar) sudining, hududiy harbiy sudning” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
12-bandining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasini qoʻllash toʻgʻrisidagi iltimosnoma material kelib tushgan paytdan eʼtiboran sakkiz soat ichida, lekin JPK 226-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan ushlab turish muddati oxiridan kechiktirmay koʻrib chiqiladi. Ushlab turish tariqasidagi protsessual majburlov chorasi qoʻllanilmagan ayblanuvchiga nisbatan qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasini qoʻllash haqidagi iltimosnoma ham sakkiz soat ichida koʻrib chiqilishi lozim”;
13-bandining ikkinchi va uchinchi xatboshilari quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Qonunga koʻra, qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasini qoʻllash toʻgʻrisidagi iltimosnoma prokuror, gumon qilinuvchi yoki ayblanuvchi, himoyachi (agar u ishda qatnashayotgan boʻlsa) ishtirokida koʻrib chiqiladi. Bunday iltimosnomani sud majlisida koʻrishda gumon qilinuvchi yoki ayblanuvchining qonuniy vakili (agar u ishda qatnashayotgan boʻlsa) va surishtiruvchi, tergovchi ishtirok etishi mumkin. Zarurat tugʻilganda sud majlisiga surishtiruvchi, tergovchi taklif qilinishi mumkin.
Qamoqda saqlab turish muddatini uzaytirish toʻgʻrisidagi iltimosnoma prokuror, ayblanuvchi va himoyachi (agar u ishda qatnashayotgan boʻlsa) ishtirokida koʻriladi. Bunday iltimosnomani sud majlisida koʻrishda surishtiruvchi, tergovchi ham ishtirok etishi mumkin. Zarurat tugʻilganda sud majlisiga surishtiruvchi, tergovchi taklif qilinishi mumkin”;
16-bandining uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Iltimosnomani koʻrib chiqish prokuror maʼruzasi bilan boshlanadi, u qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasini qoʻllash yoki qamoqda saqlash muddatini uzaytirishning zaruratini asoslab beradi. Soʻngra gumon qilinuvchi yoki ayblanuvchi, uning himoyachisi, qonuniy vakili, shuningdek sudda hozir boʻlgan boshqa shaxslar eshitiladi, taqdim etilgan materiallar tekshiriladi. Soʻngra sudya ajrim chiqarish uchun alohida xonaga kiradi”;
23-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“23. Iltimosnoma qanoatlantirilmay qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasini qoʻllash rad qilinganda, gumon qilinuvchi, ayblanuvchi (ushlab turish oxirgi muddati tugagan yoki tugamaganligidan qatʼiy nazar) unga nisbatan JPK 243-moddasi oʻninchi qismi 2 1 -bandida nazarda tutilgan ehtiyot choralaridan birini qoʻllagan holda sud zalida qamoqdan ozod qilinadi”;
30-bandining ikkinchi xatboshisidagi uchinchi jumlasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Sud zarurat yuzaga kelganda surishtiruvchi, tergovchini eshitadi, taqdim etilgan materiallarni tekshiradi”;
31-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“31. Apellatsiya instansiyasi sudi qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasini qoʻllash yoki qamoqda saqlab turish muddatini uzaytirish toʻgʻrisidagi masala boʻyicha chiqarilgan ajrim ustidan berilgan shikoyat (protest)ni koʻrib chiqib, oʻzining ajrimi bilan JPK 243-moddasining oʻn uchinchi qismida nazarda tutilgan qarorlardan birini qabul qiladi.
Apellatsiya instansiyasi sudining ajrimi prokurorga ijro qilish uchun, sud majlisining boshqa ishtirokchilariga — maʼlumot uchun taqdim etiladi”.
10. “Bir necha jinoyat sodir etilganda qilmishni kvalifikatsiya qilishga doir masalalar toʻgʻrisida” 2008-yil 15-maydagi 13-sonli qarori :
20-bandining beshinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Jinoyat qonunida alohida nazarda tutilgan ayrim hollarda, shaxs ilgari sudlangan jinoyatlarga aynan oʻxshash boʻlmagan yangi jinoyatning qasddan sodir etilishi ham xavfli retsidiv jinoyat deb topiladi (masalan, JK 105, 118, 119, 210, 211, 212, 274, 276-moddalari ikkinchi qismlari, 104, 164, 213, 214, 273-moddalari uchinchi qismlari, 131-moddasi toʻrtinchi qismi)”;
23-bandining rus tili matnidagi “JK 59-moddasi oltinchi qismi” degan soʻzlar “JK 59-moddasi sakkizinchi qismi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
31-bandidagi “Jinoyat ishlari boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy sudi” degan soʻzlar “Qoraqalpogʻiston Respublikasi jinoyat ishlari boʻyicha sudi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
11. “Ruhiy kasallikka chalingan shaxslarga nisbatan tibbiy yoʻsindagi majburlov choralarini qoʻllash boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” 2008-yil 12-dekabrdagi 23-sonli qarori :
27-bandidagi “Qoraqalpogʻiston Respublikasi jinoyat ishlari boʻyicha Oliy sudi” degan soʻzlar “Qoraqalpogʻiston Respublikasi jinoyat ishlari boʻyicha sudi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
12. “Sud hujjatlarini bajarishdan boʻyin tovlash va ularning ijro etilishiga toʻsqinlik qilish uchun jinoiy javobgarlikka doir qonunlarni qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2009-yil 10-apreldagi 7-sonli qarori :
2-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Jinoyat kodeksi 232-moddasi dispozitsiyasida nazarda tutilgan sud hujjati deganda, qonuniy kuchga kirgan sud buyrugʻi, ajrim, qaror, hal qiluv qarori, hukm tushunilishi lozim”;
4-bandining ikkinchi xatboshisidagi “sud ijrochisi” degan soʻzlar “davlat ijrochisi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
5-bandining birinchi va uchinchi xatboshisidagi “sud ijrochisi” degan soʻzlar “davlat ijrochisi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
6-bandidagi “sud ijrochisi” degan soʻzlar “davlat ijrochisi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
9-bandining ikkinchi xatboshisidagi “sud ijrochisi” degan soʻzlar “davlat ijrochisi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
10-bandining toʻrtinchi xatboshisidagi “sud ijrochisi” degan soʻzlar “davlat ijrochisi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
11-bandining toʻrtinchi xatboshisidagi “sud ijrochisi” degan soʻzlar “davlat ijrochisi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
14-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“14. Quyidagilar shaxsni JK 122-moddasiga muvofiq jinoiy javobgarlikka tortish shartlari hisoblanadi:
moddiy yordamga muhtoj boʻlgan voyaga yetmagan yoki mehnatga layoqatsiz shaxsni moddiy taʼminlash haqida sudning qonuniy kuchga kirgan hal qiluv qarori yoki sud buyrugʻi mavjudligi;
bunday shaxsni moddiy taʼminlashdan boʻyin tovlaganlik uchun shaxsga nisbatan muqaddam maʼmuriy jazo chorasi qoʻllanilganligi;
ushbu mablagʻ jami boʻlib ikki oydan ortiq muddat mobaynida toʻlanmasligi”;
15-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“15. Surishtiruv, tergov organlari va sudlarga tushuntirilsinki, shaxsni voyaga yetmagan yoki mehnatga layoqatsiz shaxslarni moddiy taʼminlashdan boʻyin tovlaganlik, shuningdek ota-onani moddiy taʼminlashdan boʻyin tovlaganlik uchun jinoiy javobgarlikka tortish uchun qarzdorlikning umumiy muddati ketma-ketligidan qatʼi nazar, ikki oydan ortiq boʻlishi lozim.
Bunda, voyaga yetmagan yoki mehnatga layoqatsiz shaxslarni moddiy taʼminlashdan boʻyin tovlash deb, shaxsning sud hujjatida belgilangan aliment miqdorini toʻliq hajmda toʻlamasligi holati ham tushunilishi lozim.
Qonunga koʻra, agar shaxs aliment majburiyatlari boʻyicha qarzdorlikni toʻliq toʻlasa, u jinoiy javobgarlikdan ozod qilinishi lozim”;
20-bandidagi “Qoraqalpogʻiston Respublikasi jinoyat ishlari boʻyicha Oliy sudi” degan soʻzlar “Qoraqalpogʻiston Respublikasi jinoyat ishlari boʻyicha sudi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
13. “Nomusga tegish va jinsiy ehtiyojni gʻayritabiiy usulda qondirishga doir ishlar boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” 2010-yil 29-oktabrdagi 13-sonli qarori :
19-bandidagi “Qoraqalpogʻiston Respublikasi jinoyat ishlari boʻyicha Oliy sudi” degan soʻzlar “Qoraqalpogʻiston Respublikasi jinoyat ishlari boʻyicha sudi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
14. “Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga oid ishlar boʻyicha sud amaliyotining ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2011-yil 11-fevraldagi 1-sonli qarori :
10-bandidagi “Jinoyat ishlari boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy sudi” degan soʻzlar “Qoraqalpogʻiston Respublikasi jinoyat ishlari boʻyicha sudi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
15. “Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasini kesib oʻtish tartibini buzishga oid ishlar boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” 2011-yil 25-noyabrdagi 9-sonli qarori :
12-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Dastlabki tergov organlari va sudlar tomonidan jinoyat-protsessual qonuni talablariga rioya etilmasligi ishning JPK 416 va 417-moddalari talablaridan kelib chiqib hal qilinishiga sabab boʻladi”;
14-bandidagi “Qoraqalpogʻiston Respublikasi jinoyat ishlari boʻyicha Oliy sudi” degan soʻzlar “Qoraqalpogʻiston Respublikasi jinoyat ishlari boʻyicha sudi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
16. “Jinoyat ishlari boʻyicha ashyoviy dalillarga oid qonunchilikni qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2012-yil 13-dekabrdagi 17-sonli qarori :
2-bandining uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“a) jinoyat quroli — ashyoviy dalil deb eʼtirof etilgan, jinoyatga tayyorgarlik koʻrish yoki jinoyat sodir etish uchun maxsus moʻljallangan, tayyorlangan yoki moslashtirilgan narsalar (masalan, odam oʻldirish qurollari, qimmatliklarni talon-toroj qilish yoki egallashda vosita boʻlgan narsalar, oʻqotar qurol, brakonyerlik qurollari — qopqonlar, toʻrlar, soxta hujjat va h.k.), shuningdek jinoiy maqsadga erishish uchun jinoyat sodir etish jarayonida bevosita foydalanilgan mol-mulk (masalan, transport vositalari);”;
9-bandining uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“jinoyat qurollari — gumon qilinuvchiga, ayblanuvchiga, sudlanuvchiga, mahkumga tegishli boʻlganda musodara qilinishi kerak va ular tegishli muassasalarga topshiriladi yoki yoʻq qilib yuboriladi. Gumon qilinuvchiga, ayblanuvchiga, sudlanuvchiga, mahkumga tegishli boʻlmagan mol-mulk qonuniy egalariga, mulkdorlariga yoki ularning huquqiy vorislariga, shuningdek merosxoʻrlariga qaytarib beriladi. Gumon qilinuvchiga, ayblanuvchiga, sudlanuvchiga, mahkumga tegishli boʻlmagan mol-mulkning qonuniy egalari, mulkdorlari yoki ularning huquqiy vorislari, xuddi shuningdek merosxoʻrlari aniqlanmagan taqdirda, ushbu mol-mulk davlat daromadiga oʻtkaziladi;”;
12-bandidagi “Qoraqalpogʻiston Respublikasi jinoyat ishlari boʻyicha Oliy sudi” degan soʻzlar “Qoraqalpogʻiston Respublikasi jinoyat ishlari boʻyicha sudi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
17. “Soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlarni toʻlashdan boʻyin tovlaganlik uchun javobgarlikka oid qonunchilikning sudlar tomonidan qoʻllanilishi toʻgʻrisida” 2013-yil 31-maydagi 8-sonli qarori :
3-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“3. MJtK 174-moddasining birinchi qismi, JK 184-moddasining birinchi qismi dispozitsiyasi blanket (havolaki) boʻlib, shu sababli “daromadlar”, “foyda”, “soliq solinadigan obyektlar”, “soliqlar”, “boshqa majburiy toʻlovlar” kabi tushunchalar mazmunini aniqlash uchun qilmish sodir etilgan paytda amalda boʻlgan Soliq kodeksi (bundan buyon matnda — SK) normalaridan kelib chiqish lozim.
SK 23-moddasi ikkinchi qismiga muvofiq soliqlarga quyidagilar kiradi:
1) yuridik shaxslardan olinadigan foyda soligʻi;
2) jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi;
3) qoʻshilgan qiymat soligʻi;
4) aksiz soligʻi;
5) yer qaʼridan foydalanuvchilar uchun soliqlar va maxsus toʻlovlar;
6) suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliq;
7) mol-mulk soligʻi;
8) yer soligʻi;
9)transport vositalariga benzin, dizel yoqilgʻisi va gaz ishlatganlik uchun olinadigan soliq.
SKda nazarda tutilgan hollarda va tartibda soliq solishning soddalashtirilgan tartibi qoʻllanilishi mumkin (yagona soliq toʻlovi, yagona yer soligʻi, tadbirkorlik faoliyatining ayrim turlari boʻyicha qatʼiy belgilangan soliq).
Boshqa majburiy toʻlovlarga (SK 23-moddasi uchinchi qismi) quyidagilar kiradi:
1) davlat maqsadli jamgʻarmalariga majburiy toʻlovlar:
yagona ijtimoiy toʻlov;
budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga fuqarolarning sugʻurta badallari;
davlat maqsadli jamgʻarmalariga majburiy ajratmalar;
Respublika yoʻl jamgʻarmasiga yigʻimlar;
2) davlat boji;
3) bojxona toʻlovlari;
4) ayrim turdagi tovarlar bilan chakana savdo qilish va ayrim turdagi xizmatlarni koʻrsatish huquqi uchun yigʻim.
Qonunga koʻra (SK 23-moddasi yettinchi qismi), davlat umummilliy dasturlarini amalga oshirish davrida tegishli jamgʻarmalar tashkil etilishi mumkin boʻlib, ularga qonun hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda majburiy toʻlovlar belgilanadi”;
14-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“14. Soliqlarni toʻlashdan boʻyin tovlash shaxs tomonidan soliqqa oid qonunchilikning muayyan normasi talablarini bajarmaslik bilan bogʻliq. Shu tufayli, JK 184-moddasida nazarda tutilgan jinoyatlarga oid ishlar boʻyicha surishtiruv, tergov organlari va sudlarning eʼtibori shaxsni ayblanuvchi tariqasida javobgarlikka tortish haqidagi qarorda, ayblov dalolatnomasida, ayblov xulosasi va ayblov hukmida ayblanuvchi yoki sudlanuvchi tomonidan soliqqa oid qonunchilikning jinoyat sodir etilgan vaqtda amalda boʻlgan aynan qaysi normasi talablari buzilganligi koʻrsatilishi shartligiga qaratilsin”;
20-bandidagi “Qoraqalpogʻiston Respublikasi jinoyat ishlari boʻyicha Oliy sudi” degan soʻzlar “Qoraqalpogʻiston Respublikasi jinoyat ishlari boʻyicha sudi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
18. “Bojxona toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzish va kontrabandaga oid ishlar boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” 2013-yil 6-sentabrdagi 18-sonli qarori :
20-bandidagi “Qoraqalpogʻiston Respublikasi jinoyat ishlari boʻyicha Oliy sudi” degan soʻzlar “Qoraqalpogʻiston Respublikasi jinoyat ishlari boʻyicha sudi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
19. “Tadbirkorlik faoliyati bilan bogʻliq ishlar boʻyicha sud amaliyotining ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2013-yil 11-dekabrdagi 20-sonli qarori :
15-bandidagi “Qoraqalpogʻiston Respublikasi jinoyat ishlari boʻyicha Oliy sudi” degan soʻzlar “Qoraqalpogʻiston Respublikasi jinoyat ishlari boʻyicha sudi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
20. “Sud hukmi toʻgʻrisida” 2014-yil 23-maydagi 7-sonli qarori :
6-bandining uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Ishda toʻplangan dalillarning yetarli emasligi, dalillar qonunga zid ravishda olinganligi sababli ular dalil hisoblanmasligi yoki qoʻyilgan ayblovda sudlanuvchining toʻliq aybdorligi toʻgʻrisidagi shubhani bartaraf qilishning imkoni yoʻqligi haqidagi sudning asoslantirilgan xulosasi oqlov hukmi chiqarish uchun asos boʻladi, bu JPK 464-moddasi mazmunidan kelib chiqadi”;
24-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“24. Jinoyatni Jinoyat qonunining u yoki bu moddasi, uning qismi yoki bandi bilan tavsiflash boʻyicha sudning asoslantirilgan xulosasi ayblov hukmining tavsif qismining muhim belgisi hisoblanadi. Bunda sudlanuvchining harakatlari nima uchun aynan shu modda, qism, band bilan tavsiflanayotganligi aniq koʻrsatilishi kerak. Sud sudlanuvchini baholovchi kategoriyalarga tegishli (masalan, jiddiy ziyon, ogʻir oqibatlar va h.k) belgilarga qarab aybdor deb topishda, ushbu belgining jinoiy qilmishda mavjudligini tasdiqlovchi dalillarni keltirishi shart.
JPK 467-moddasiga binoan ayblovning oʻzgartirilishi sud tomonidan hukmning tavsif qismida asoslantirilgan boʻlishi kerak.
JPK 415-moddasiga binoan sud ayblovni oʻzgartirishga haqli. Bunda ayblovning bir qismi yoki jinoyatni kvalifikatsiyalovchi belgilari chiqarib tashlanadi.
Sud JPK 416 va 417-moddalarida nazarda tutilgan tartibda surishtiruv, dastlabki tergov organlari tomonidan eʼlon qilingan aybni oʻzgartirishga yoki toʻldirishga haqli”;
25-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“25. Sud sudlanuvchiga avval eʼlon qilingan aybni jabrlanuvchining shikoyatiga asosan qoʻzgʻatiladigan jinoyat uchun javobgarlikni nazarda tutuvchi JK moddasiga (JK 105-moddasining birinchi qismida, 109-moddasida, 110-moddasining birinchi qismida, 111-moddasida, 118-moddasining birinchi qismida, 119-moddasining birinchi qismida, 121-moddasining birinchi qismida, 136-moddasida, 139-moddasining birinchi va ikkinchi qismlarida, 140-moddasining birinchi va ikkinchi qismlarida, 141 1 -moddasining birinchi qismida, 149-moddasida, 167, 170, 172, 173-moddalari) oʻzgartirish zarurligi toʻgʻrisida xulosaga kelganda, jabrlanuvchining sudlanuvchini jinoiy javobgarlikka tortish haqidagi arizasi ishda mavjud-mavjud emasligidan kelib chiqib, qaror qabul qiladi”;
29-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Agarda JK moddasining sanksiyasida asosiy jazo bilan birga majburiy qoʻshimcha jazoni qoʻllash koʻzda tutilgan boʻlsa, sud tomonidan qoʻshimcha jazo faqat JK 45-moddasining beshinchi qismi va 57-moddasida koʻrsatilgan asoslar boʻyicha qoʻllanmasligi mumkin”.
21. “Transport harakati va undan foydalanish xavfsizligiga qarshi jinoyatlar bilan bogʻliq ishlar yuzasidan sud amaliyotining ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2015-yil 26-iyundagi 10-sonli qarori :
19-bandining ikkinchi xatboshisi chiqarib tashlansin;
27-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“27. Sudlarning eʼtibori shunga qaratilsinki, transport vositalari harakati va ulardan foydalanish xavfsizligiga qarshi jinoyatlarga oid ishlarni koʻrishda mazkur jinoyatlar oqibatida yetkazilgan moddiy zararni undirish muhim ahamiyatga ega. Ushbu masalalarni hal etishda, sudlar Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Jinoyat natijasida yetkazilgan mulkiy ziyonni qoplashga oid qonunchilikni qoʻllash boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” 2016-yil 27-dekabrdagi 26-sonli, shuningdek, “Maʼnaviy zararni qoplash haqidagi qonunlarni qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2000-yil 28-apreldagi 7-sonli qarorlarida bayon etilgan tushuntirishlarga amal qilishlari lozim”.
22. “Sudlanganlik holati tugallanishi va olib tashlanishiga oid qonunchilikni qoʻllash boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” 2015-yil 18-sentabrdagi 13-sonli qarori :
7-bandining ikkinchi jumlasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Masalan, intizomiy qismga joʻnatish, ozodlikdan mahrum qilish jazolariga qoʻshimcha sifatida muayyan mansabni egallash yoki muayyan faoliyat bilan shugʻullanish huquqidan mahrum qilish tariqasidagi jazo tayinlangan holda, bu jazo qayd etilgan asosiy jazolarni oʻtashning barcha vaqtiga tatbiq etilib, sudlanganlik holati tugallanishi yoki olib tashlanishi muddatlari esa qoʻshimcha jazo oʻtab boʻlingan paytdan boshlab hisoblanadi”;
14-bandidagi “Qoraqalpogʻiston Respublikasi jinoyat ishlari boʻyicha Oliy sudi” degan soʻzlar “Qoraqalpogʻiston Respublikasi jinoyat ishlari boʻyicha sudi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
23. “Jinoyat natijasida yetkazilgan mulkiy ziyonni qoplashga oid qonunchilikni qoʻllash boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” 2016-yil 27-dekabrdagi 26-sonli qarori :
10-bandi quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:
“Jinoyat natijasida yetkazilgan moddiy zararni undirish masalasini hal etishda mol-mulkning hukm chiqarilgan kundagi qiymatidan kelib chiqish lozim”;
10-bandining ikkinchi va uchinchi xatboshilari tegishincha uchinchi va toʻrtinchi xatboshilar deb hisoblansin;
18-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Mulkiy ziyon miqdorining oʻzgartirilishi jinoyat kvalifikatsiyasiga yoki ayblov hajmi mahkumning ahvolini ogʻirlashtiradigan darajada oʻzgarishiga taʼsir qilishi mumkin boʻlgan hollarda, basharti shu asoslarga koʻra prokuror protesti yoki jabrlanuvchi (uning vakili) tomonidan shikoyat keltirilgan boʻlsa, hukm oʻzgartirilib, tegishlicha jinoyat kvalifikatsiyasi yoki ayb hajmi oʻzgartiriladi.”;
21-bandidagi “Qoraqalpogʻiston Respublikasi jinoyat va fuqarolik ishlari boʻyicha Oliy sudlari” degan soʻzlar “jinoyat va fuqarolik ishlari boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudlari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
24. “Jinoyat ishlari boʻyicha sud qarorlarini ijro etishga oid qonunlarni qoʻllash amaliyoti toʻgʻrisida” 2016-yil 27-dekabrdagi 27-sonli qarori :
20-bandidagi “Jinoyat ishlari boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi oliy sudi” degan soʻzlar “Qoraqalpogʻiston Respublikasi jinoyat ishlari boʻyicha sudi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
25. “Jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari ozod qilish va jazoni yengilrogʻi bilan almashtirish boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” 2016-yil 27-dekabrdagi 28-sonli qarori :
30-bandidagi “Jinoyat ishlari boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi oliy sudi” degan soʻzlar “Qoraqalpogʻiston Respublikasi jinoyat ishlari boʻyicha sudi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
Oliy sud raisi K. KAMILOV
Plenum kotibi, Oliy sudi sudyasi I. ALIMOV
Toshkent sh.,
2018-yil 19-may,
16-son
Пленума Верховного суда Республики Узбекистан
Постановление
О внесении изменений и дополнений в некоторые постановления Пленума Верховного суда Республики Узбекистан по уголовным делам
В связи с изменениями и дополнениями, внесенными в законодательство, а также вопросами, возникшими в судебной практике, на основании статьи 17 Закона «О судах» Пленум Верховного суда Республики Узбекистан постановляет:
Внести изменения и дополнения в следующие постановления Пленума Верховного суда Республики Узбекистан по уголовным делам:
1. От 15 сентября 2000 года № 23 « О судебной практике по делам о преступлениях против порядка несения военной службы »:
пункт 1.2 изложить в следующей редакции:
«1.2. Субъектами воинских преступлений могут быть военнослужащие Вооруженных Сил Республики Узбекистан (Министерства обороны, Национальной гвардии, Караульных войск Министерства внутренних дел, Министерства по чрезвычайным ситуациям, Комитета по охране государственной границы Службы государственной безопасности), военнослужащие Службы государственной безопасности, воинских подразделений других министерств и ведомств, а также лица, проходящие в них военные сборы»;
в пункте 7 слова «Военной коллегии Верховного суда Республики Узбекистан, Военному суду Республики» заменить словами «Военному суду Республики Узбекистан».
2. От 14 июня 2002 года № 9 « О судебной практике по делам о хулиганстве »:
абзац второй пункта 1 изложить в следующей редакции:
«Под умышленным пренебрежением правилами поведения в обществе следует понимать грубое нарушение общественного порядка (системы взаимодействий людей, правил их поведения, уклада общественной жизни), установленного в нормативно-правовых актах, нормами морали и нравственности, обычаями, традициями. Грубое нарушение общественного порядка выражается в совершении лицом какого-либо из действий, предусмотренных в диспозиции части первой статьи 277 УК»;
абзац второй пункта 2 изложить в следующей редакции:
«Понятие мелкого хулиганства дано в статье 183 Кодекса Республики Узбекистан об административной ответственности, согласно которой, мелкое хулиганство есть умышленное пренебрежение правилами поведения в обществе, выраженное в нецензурной брани в общественных местах, оскорбительном приставании к гражданам, и других подобных действиях, нарушающих общественный порядок и спокойствие граждан. При этом не должны иметь место преступные последствия, предусмотренные в части 1 статьи 277 Уголовного кодекса. Нельзя квалифицировать по пункту «б» части 2 статьи 277 Уголовного кодекса мелкое хулиганство, совершенное группой лиц, если в действиях правонарушителей отсутствуют признаки части 1 статьи 277 Уголовного кодекса»;
пункт 6 дополнить абзацем четвертым следующего содержания:
«Под беспомощным состоянием следует понимать такое состояние потерпевшего, когда он в силу своего физиологического, физического или психического состояния (физических недостатков, расстройства психики, болезненного или бессознательного состояния, состояния тяжелой степени опьянения под воздействием алкоголя, наркотических средств или психотропных веществ) не был способен защитить себя, оказать активное сопротивление виновному или не мог понимать характер и значение совершаемых с ним действий либо руководить своими действиями»;
абзацы четвертый и пятый пункта 6 считать соответственно абзацами пятым и шестым;
пункт 11 изложить в следующей редакции:
«11. Органы дознания и предварительного следствия в постановлении о привлечении лица к участию в уголовном деле в качестве обвиняемого, обвинительном акте или обвинительном заключении, а суды — в обвинительном приговоре обязаны конкретно указывать по какому именно признаку деяние виновного было квалифицировано по соответствующей части и пунктам статьи 277 Уголовного кодекса.
Если суд придет к выводу, что имеются основания для предъявления подсудимому другого обвинения, связанного с ранее предъявленным, либо для изменения обвинения на более тяжкое или существенно отличающегося по фактическим обстоятельствам от обвинения, предусмотренного обвинительным актом или обвинительным заключением, привлечения к участию в уголовном деле в качестве обвиняемого другого лица, суд принимает решение в соответствии со статьями 416 и 417 Уголовно-процессуального кодекса»;
пункт 14 изложить в следующей редакции:
«14. При назначении наказаний лицам, совершившим хулиганские действия, суды должны исходить из общих начал назначения наказаний и разъяснений, данных в постановлении Пленума Верховного суда Республики Узбекистан «О практике назначения судами уголовного наказания» от 3 февраля 2006 года № 1».
3. От 25 октября 2002 года № 27 « О судебной практике по делам о примирении »:
абзац второй пункта 8 изложить в следующей редакции:
«Если в ходе судебного заседания будут установлены недобровольность примирения, признания вины, отказ от возмещения вреда, а также наличие в совершенном деянии признаков более тяжкого состава преступления, суд выносит определение о направлении дела прокурору для производства дознания или предварительного следствия по общим правилам».
4. От 19 декабря 2003 года № 17 « О практике применения судами законов, обеспечивающих подозреваемому, обвиняемому право на защиту »:
абзац второй пункта 10 изложить в следующей редакции:
«Поэтому в постановлении о привлечении к участию в уголовном деле в качестве подозреваемого, обвиняемого, в обвинительном акте, обвинительном заключении и приговоре должны быть четко изложены обстоятельства, перечисленные в статьях 360, 361, 379, 381 12 , 467 Уголовно-процессуального кодекса»;
абзац первый пункта 11 изложить в следующей редакции:
«Категория лиц, которая может быть допущена по делу в качестве защитника, определена в частях второй и третьей статьи 49 УПК. К ним, в частности, относятся адвокаты, один из близких родственников или законных представителей подозреваемого, обвиняемого, подсудимого. При этом необходимо иметь ввиду, что близкий родственник или законный представитель подозреваемого, обвиняемого, подсудимого может быть допущен по делу в качестве защитника только вместе с адвокатом»;
абзац девятый пункта 14 изложить в следующей редакции:
«Отказ от защитника может быть не принят и по делам о применении принудительных мер медицинского характера, по делам, рассматриваемым в суде апелляционной, кассационной, надзорной инстанции, а также, если он заявлен вынужденно (отсутствие средств на оплату труда защитника, неявка защитника по делу и т. п.)»;
в абзаце втором пункта 16 слова «меры пресечения в виде заключения под стражу,» заменить словами «в виде заключения под стражу, домашнего ареста,»;
абзацы третий и четвертый пункта 27 изложить в следующей редакции:
«В случаях, предусмотренных статьей 51 УПК, суд обязан обеспечить участие защитника в судебном заседании апелляционной, кассационной, надзорной инстанций.
Рассмотрение дела в суде апелляционной, кассационной, надзорной инстанции без участия защитника допускается в случаях отказа осужденного от защитника, если отказ принят судом с соблюдением правил, предусмотренных статьей 52 УПК»;
абзац третий пункта 31 изложить в следующей редакции:
«Освобождению от оплаты юридической помощи на основании статьи 50 УПК подлежат подозреваемый, обвиняемый, подсудимый, в семьях которых средний совокупный месячный доход, приходящийся на каждого члена семьи не превышает полуторакратного размера минимальной заработной платы, установленный на момент рассмотрения данного вопроса. Вопрос о совокупном месячном доходе решается в порядке, определенном в пункте 3 Положения о порядке отнесения на счет государства расходов по оказанию адвокатами юридической помощи подозреваемому, обвиняемому или подсудимому, утвержденного постановлением Министерства юстиции и Министерства финансов от 26 ноября 2008 года №№ 8, 109, зарегистрированным Министерством юстиции Республики Узбекистан 2 декабря 2008 года за № 1878».
5. От 21 мая 2004 года № 4 « О некоторых вопросах применения закона о либерализации наказаний за преступления в сфере экономики »:
абзац второй пункта 9 изложить в следующей редакции:
«статьями 167, 168, 180, 181, 181 1 , 184, 185 2 , 192 4 , 192 11 УК — при возмещении причиненного преступлением материального ущерба;»;
абзац третий пункта 15 изложить в следующей редакции:
«При решении вопросов, связанных с определением вида материальной ответственности, способа возмещения ущерба, причиненного преступлением, суды должны исходить из разъяснений, данных в постановлении Пленума Верховного суда от 27 декабря 2016 года № 26 «О судебной практике по применению законодательства о возмещении имущественного вреда, причиненного преступлением»;
пункт 19 изложить в следующей редакции:
«19. Судам следует иметь в виду, что назначение по делам о преступлениях в сфере экономики наказаний, не связанных с лишением свободы или ограничением свободы, в связи с возмещением материального ущерба, не исключает в случае уклонения от уплаты штрафа либо отбывания наказания в виде обязательных общественных работ или исправительных работ возможность замены этого наказания вновь лишением свободы или ограничением свободы».
6. От 24 сентября 2004 года № 13 « О судебной практике по делам об умышленном убийстве »:
пункт 23 изложить в следующей редакции:
«23. Суд с соблюдением требований статей 415 — 417 УПК вправе изменить квалификацию действий виновного с части первой на вторую и с одного пункта на другой пункт части второй статьи 97 УК».
7. От 3 февраля 2006 года № 1 « О практике назначения судами уголовного наказания »:
абзац пятый пункта 12 изложить в следующей редакции:
«сроков и размеров, предусмотренных статьями 82, 83 и 84 1 УК — при назначении наказаний в виде штрафа, обязательных общественных работ, исправительных работ, ограничения свободы»;
дополнить после пункта 17 разделом следующего содержания:
« По применению наказания в виде обязательных общественных работ
17 1 . Обязательные общественные работы назначаются трудоспособному лицу на срок от ста двадцати до четырехсот восьмидесяти часов (в отношении несовершеннолетних — срок от шестидесяти до двухсот сорока часов) и отбываются не свыше четырех часов в день в течении шести месяцев с учетом характера и степени общественной опасности совершенного им преступления, когда нет необходимости изолировать его от общества.
Обязательные общественные работы могут быть назначены также в порядке замены штрафа, назначенного ранее в качестве наказания, в случаях, предусмотренных в части третьей статьи 44 и части второй статьи 82 Уголовного кодекса. В этом случае минимальный срок обязательных общественных работ в зависимости от суммы неуплаченного штрафа может быть менее ста двадцати, но не более четырехсот восьмидесяти часов (в отношении несовершеннолетних — менее шестидесяти, но не более двухсот сорока часов).
17 2 . По закону обязательные общественные работы не применяются к:
лицам, достигшим пенсионного возраста (мужчинам старше 60 лет, женщинам старше 55 лет);
лицам, не достигшим 16-летнего возраста;
нетрудоспособным (признанным в установленном порядке инвалидами первой, второй группы);
беременным женщинам и женщинам, имеющим детей до трех лет, а также лицам, усыновившим ребенка до трех лет или являющимися опекуном над ним;
военнослужащим;
иностранным гражданам и лицам (лица без гражданства), не проживающим постоянно в Республике Узбекистан.
17 3 . По смыслу закона обязательные общественные работы заключаются в принудительном привлечении осужденного к выполнению бесплатных общественно полезных работ в свободное от работы или учебы время.
Места (объекты), на которых осужденные могут отбывать обязательные общественные работы, и вид обязательных общественных работ определяются органами, ведающими исполнением данного наказания.
Для решения вопроса о сроках обязательных общественных работ, суды должны выяснять наличие у подсудимого места работы или учебы, место постоянного жительства (особенно несовершеннолетних).
При назначении обязательных общественных работ по нескольким статьям Уголовного кодекса срок наказания определяются по каждой статье в отдельности, а затем по их совокупности. При этом окончательный срок наказания не может превышать пределов, установленных статьей 45 1 УК.
17 4 . По смыслу закона (часть пятая статьи 45 1 УК), в случае уклонения от назначенного срока обязательных общественных работ, суд может заменить не отбытый срок обязательных общественных работ наказанием в виде ограничения свободы или лишения свободы из расчета один день ограничения свободы или лишения свободы за четыре часа обязательных общественных работ.
17 5 . При решении вопроса о замене обязательных общественных работ наказанием в виде ограничения свободы или лишения свободы суд должен располагать сведениями о мерах, принимавшихся органом, ведающим исполнением обязательных общественных работ, по обеспечению исполнения этого наказания, предупреждению осужденного об ответственности за уклонение от отбывания наказания в соответствии с требованиями законодательства.
Если в представленных материалах такие сведения отсутствуют, судья выносит определение о направлении материалов органу, ведающему исполнением этого наказания, для соответствующей проверки.
17 6 . В соответствии со статьями 541, 542 УПК материалы о замене не отбытого срока обязательных общественных работ ограничением свободы или лишением свободы следует рассматривать в судебном заседании, как правило, с участием осужденного. В отсутствие осужденного этот вопрос может быть решен судом лишь при наличии в деле достоверных данных о том, что осужденный скрывается либо уклоняется от явки в суд.
Если при рассмотрении материала о замене не отбытого срока обязательных общественных работ лишением свободы будут установлены обстоятельства, указанные в статье 533 УПК, суд должен обсудить вопрос об отсрочке исполнения приговора»;
абзац второй пункта 21 изложить в следующей редакции:
«В случае уклонения несовершеннолетнего свыше одной десятой от назначенного срока исправительных работ, суд заменяет неотбытую часть этого наказания ограничением свободы или лишением свободы из расчета один день ограничения свободы или лишения свободы за три дня исправительных работ (часть вторая статьи 83 УК)»;
раздел «По применению наказания в виде ареста» исключить;
в абзаце третьем пункта 25 1 слова «Ограничение свободы назначается на срок от шести месяцев до пяти лет» заменить словами «Ограничение свободы назначается на срок от одного месяца до пяти лет»;
в абзаце втором пункта 27 слова «на срок от шести месяцев до двадцати лет» заменить словами «на срок от одного месяца до двадцати лет»;
пункт 27 дополнить абзацем пятым следующего содержания:
«в порядке замены наказания в виде обязательных общественных работ в случаях, предусмотренных частью пятой статьи 45 1 УК, — на срок менее одного месяца»;
абзацы пятый и шестой пункта 27 считать соответственно абзацами шестым и седьмым;
в абзаце шестом пункта 27 слова «на срок менее шести месяцев» заменить словами «на срок менее одного месяца»;
в пункте 38 слова «в том числе штраф, лишение определенного права, исправительные работы, ограничение по службе, арест, ограничение свободы, направление в дисциплинарную часть, с соблюдением положений статей 44 — 49 УК» заменить словами «в том числе штраф, лишение определенного права, обязательные общественные работы, исправительные работы, ограничение по службе, ограничение свободы, направление в дисциплинарную часть, с соблюдением положений статей 44 — 49 УК»;
пункт 48 дополнить абзацем вторым следующего содержания:
«Следует иметь в виду, что не допускается назначение наказания в виде лишения права на занятие предпринимательской деятельностью в отношении лиц, занимающихся предпринимательской деятельностью, за исключением случаев, повлекших смерть человека или иные тяжкие последствия (часть пятая статьи 45 УК)»;
в абзаце третьем пункта 58 слова «Начало срока наказания в виде лишения свободы или ареста» заменить словами «Начало срока наказания в виде лишения свободы или ограничения свободы»;
абзац первый пункта 61 изложить в следующей редакции:
«Суду Республики Каракалпакстан по уголовным делам, областным, Ташкентскому городскому судам по уголовным делам, Военному суду Республики Узбекистан:»;
8. От 22 декабря 2006 года № 16 « О некоторых вопросах применения судами актов об амнистии »:
абзац третий пункта 24 изложить в следующей редакции:
«Судам следует иметь в виду, что в соответствии со статьями 77 УК и 5 УИК лицо, в отношении которого применена мера пресечения в виде заключения под стражу или домашнего ареста, не является отбывающим наказание. Поэтому его поведение до вступления приговора в законную силу не может учитываться при решении вопроса о признании его систематическим нарушителем режима отбывания наказания. Данное правило не распространяется в отношении лица, к которому применена мера пресечения в виде заключения под стражу за совершение нового преступления во время отбывания по вступившему в законную силу приговору наказания в виде лишения свободы»;
пункт 30 изложить в следующей редакции:
«30. В случае применения судом амнистии к осужденному, к которому она не должна быть применена, апелляционная, кассационная, надзорная инстанция, при наличии жалобы потерпевшего или протеста прокурора, должна отменить приговор в части назначения наказания с принятием соответствующего закону решения.
Если, однако, апелляционная, кассационная, надзорная инстанция признает наказание, назначенное в приговоре с применением акта амнистии, достаточным для осужденного и без применения акта амнистии, она вправе изменить приговор — исключить из него выводы и решение суда о применении акта амнистии и назначить наказание в пределах срока (размера), определенного приговором с учетом применения акта амнистии.
Следует иметь в виду, что установленный статьями 500, 513 УПК годичный срок распространяется и на случаи необоснованного применения акта амнистии к лицу, к которому она не должна быть применена. В таких случаях суд вышестоящей инстанции, вправе изменить приговор — исключить из него выводы и решение суда о применении акта амнистии и оставить наказание, назначенное приговором с учетом применения акта амнистии».
9. От 14 ноября 2007 года № 16 « О применении судами меры пресечения в виде заключения под стражу на стадии досудебного производства »:
пункт 2 изложить в следующей редакции:
«2. Обратить внимание судов, что согласно закону в компетенцию судов входит не только право принятия решения по вопросу о применении меры пресечения в виде заключения под стражу и продлении срока содержания под стражей на стадии досудебного производства, но и о применении другой меры пресечения в случае, предусмотренного пунктом 2-1 части десятой статьи 243 УПК»;
абзацы второй — шестой пункта 4 изложить в следующей редакции:
«Обвиняемый, подсудимый скрылся от следствия и суда;
личность задержанного подозреваемого не установлена;
обвиняемым, подсудимым нарушена ранее примененная мера пресечения;
задержанный подозреваемый или обвиняемый не имеет постоянного места жительства в Республике Узбекистан;
преступление совершено в период отбывания наказания в виде лишения свободы»;
абзац четвертый пункта 6 изложить в следующей редакции:
«Время задержания должно исчисляться в соответствии с частью первой статьи 226 УПК с момента доставления лица в орган внутренних дел или иной правоохранительный орган»;
пункт 8 изложить в следующей редакции:
«8. В случае установления по уголовному делу обстоятельств, предусмотренных статьями 236, 242 УПК, прокурор, а также дознаватель, следователь с согласия прокурора вправе вынести постановление о возбуждении ходатайства о применении меры пресечения в виде заключения под стражу в отношении подозреваемого или обвиняемого»;
абзац третий пункта 9 изложить в следующей редакции:
«Ходатайство и материалы представляются суду не позднее чем за восемь часов до истечения срока задержания. Копии документов, имеющихся в материале, должны быть заверены дознавателем, следователем или прокурором и скреплены печатью»;
в абзаце первом пункта 11 слова «районного (городского) суда по уголовным делам, окружного, территориального военного суда» заменить словами «районного (городского) суда по уголовным делам, территориального военного суда»;
абзац первый пункта 12 изложить в следующей редакции:
«12. Ходатайство о применении меры пресечения в виде заключения под стражу рассматривается в течение восьми часов с момента поступления материала, но не позднее предельных сроков задержания, предусмотренных частью первой статьи 226 УПК. Ходатайство о применении меры пресечения в виде заключения под стражу в отношении обвиняемого, к которому не применена мера процессуального принуждения в виде задержания, также подлежит рассмотрению в течение восьми часов»;
абзацы второй и третий пункта 13 изложить в следующей редакции:
«По закону ходатайство о применении меры пресечения в виде заключения под стражу рассматривается с участием прокурора, подозреваемого или обвиняемого, защитника (если последний участвует в деле). При рассмотрении такого ходатайства в судебном заседании могут участвовать законный представитель подозреваемого или обвиняемого (если последний участвует в деле), а также дознаватель, следователь. В необходимых случаях, дознаватель, следователь может быть вызван в судебное заседание.
Ходатайство о продлении срока содержания под стражей рассматривается с участием прокурора, обвиняемого, защитника (если он участвует в деле). В необходимых случаях дознаватель, следователь может быть вызван в судебное заседание»;
абзац третий пункта 16 изложить в следующей редакции:
«Рассмотрение ходатайства начинается с доклада прокурора, который обосновывает необходимость применения меры пресечения в виде заключения под стражу или продления срока содержания под стражей. Затем заслушиваются подозреваемый или обвиняемый, его защитник, законный представитель, а также другие явившиеся в суд лица, исследуются представленные материалы. Затем судья удаляется в отдельную комнату для вынесения определения»;
пункт 23 изложить в следующей редакции:
«23. При отклонении ходатайства и отказе в применении меры пресечения в виде заключения под стражу подозреваемый, обвиняемый (независимо от наличия или истечения предельного срока задержания) освобождается из-под стражи в зале суда с применением в отношении него одной из мер пресечения, предусмотренного пунктом 2-1 части десятой статьи 243 УПК»;
третье предложение абзаца второго пункта 30 изложить в следующей редакции:
«При необходимости суд заслушивает дознавателя, следователя, исследует представленные материалы»;
пункт 31 изложить в следующей редакции:
«31. Суд апелляционной инстанции, рассмотрев жалобу (протест) на определение по вопросу о применении меры пресечения в виде заключения под стражу или о продлении срока содержания под стражей, вправе своим определением принимать одно из решений, предусмотренных в части тринадцатой статьи 243 УПК.
Определение суда апелляционной инстанции вручается прокурору для исполнения, другим участникам судебного заседания — для сведения».
10. От 15 мая 2008 года № 13 « О вопросах квалификации деяний при множественности преступлений »:
абзац пятый пункта 20 изложить в следующей редакции:
«В отдельных специально указанных в законе случаях, опасным рецидивом признается совершение лицом нового умышленного преступления, не тождественного тому, за которое оно ранее осуждалось (например, части вторые статей 105, 118, 119, 210, 211, 212, 274, 276, части третьи статей 104, 164, 213, 214, 273, часть четвертая статьи 131)»;
в пункте 23 текста на русском языке слова «части шестой статьи 59 УК» заменить словами «части восьмой статьи 59 УК»;
в пункте 31 слова «Верховному суду Республики Каракалпакстан по уголовным делам» заменить словами «Суду Республики Каракалпакстан по уголовным делам».
11. От 12 декабря 2008 года № 23 « О судебной практике по применению принудительных мер медицинского характера в отношении лиц, страдающих психическими расстройствами »:
в пункте 27 слова «Верховному суду Республики Каракалпакстан по уголовным делам» заменить словами «Суду Республики Каракалпакстан по уголовным делам».
12. От 10 апреля 2009 года № 7 « О некоторых вопросах применения законодательства об уголовной ответственности за уклонение от исполнения судебных актов и воспрепятствование их исполнению »:
пункт 2 изложить в следующей редакции:
«2. Под судебным актом, предусмотренным диспозицией статьи 232 УК, следует понимать вступивший в законную силу судебный приказ, определение, постановление, решение, приговор»;
в абзаце втором пункта 4 слова «судебным исполнителем» заменить словами «государственным исполнителем»;
в абзацах первом и третьем пункта 5 слова «судебным исполнителем» заменить словами «государственным исполнителем»;
в пункте 6 слова «судебным исполнителем» заменить словами «государственным исполнителем»;
в абзаце втором пункта 9 слова «судебным исполнителем» заменить словами «государственным исполнителем»;
в абзаце четвертом пункта 10 слова «судебным исполнителем» заменить словами «государственным исполнителем»;
в абзаце четвертом пункта 11 слова «судебным исполнителем» заменить словами «государственным исполнителем»;
пункт 14 изложить в следующей редакции:
«14. Условиями для привлечения лица к уголовной ответственности в соответствии со статьей 122 УК являются:
наличие вступившего в законную силу решения суда или судебного приказа о выплате средств на содержание несовершеннолетнего либо нетрудоспособного лица, нуждающегося в материальной помощи;
применение ранее в отношении лица административного взыскания за уклонение от выплаты средств на содержание такого лица;
неуплата указанных средств свыше двух месяцев в общей сложности»;
пункт 15 изложить в следующей редакции:
«15. Разъяснить органам дознания, следствия и судам, что для привлечения лица к уголовной ответственности за уклонение от содержания несовершеннолетних или нетрудоспособных лиц, а также за уклонение от содержания родителей общий срок задолженности должен составить более двух месяцев независимо от их последовательности.
При этом, под уклонением от содержания несовершеннолетних или нетрудоспособных лиц, следует понимать и случаи, когда лицо не выплачивает установленный судебным актом размер алиментов в полном объеме
Лицо подлежит освобождению от уголовной ответственности, если оно полностью уплатило задолженность по алиментным обязательствам»;
в пункте 20 слова «Верховному суду Республики Каракалпакстан по уголовным делам» заменить словами «Суду Республики Каракалпакстан по уголовным делам».
13. От 29 октября 2010 года № 13 « О судебной практике по делам об изнасиловании и удовлетворении половой потребности в противоестественной форме »:
в пункте 19 слова «Верховному суду Республики Каракалпакстан по уголовным делам» заменить словами «Суду Республики Каракалпакстан по уголовным делам».
14. От 11 февраля 2011 года № 1 « О некоторых вопросах судебной практики по делам о легализации доходов, полученных от преступной деятельности »:
в пункте 10 слова «Верховному суду Республики Каракалпакстан по уголовным делам» заменить словами «Суду Республики Каракалпакстан по уголовным делам».
15. От 25 ноября 2011 года № 9 « О судебной практике по делам о нарушении порядка пересечения Государственной границы Республики Узбекистан »:
абзац второй пункта 12 изложить в следующей редакции:
«Невыполнение органами предварительного следствия и судами требований уголовно процессуального закона влечет разрешению дела, исходя из требований статей 416 и 417 УПК»;
в пункте 14 слова «Верховному суду Республики Каракалпакстан по уголовным делам» заменить словами «Суду Республики Каракалпакстан по уголовным делам».
16. От 13 декабря 2012 года № 17 « О некоторых вопросах применения законодательства о вещественных доказательствах по уголовным делам »:
абзац третий пункта 2 изложить в следующей редакции:
«а) орудие преступления — признанные вещественными доказательствами предметы, специально предназначенные, изготовленные или приспособленные для подготовки или совершения преступления, а также имущество, предметы (например, орудия убийства, предметы, посредством которых совершено хищение или завладение ценностями, огнестрельное оружие, орудия браконьерства — капканы, сети, фальшивый документ и т.п.), а также имущество (например, транспортные средства), использованное непосредственно в процессе совершения преступления для достижения преступной цели»;»;
абзац третий пункта 9 изложить в следующей редакции:
«1) орудия преступления, принадлежащие подозреваемому, обвиняемому, подсудимому, осужденному, подлежат конфискации и передаются в соответствующие учреждения или уничтожаются. Имущество, не принадлежащее подозреваемому, обвиняемому, подсудимому, осужденному, возвращается законным владельцам, собственникам или их правопреемникам, а равно наследникам. В случае не выявления законных владельцев, собственников или их правопреемников, а равно наследников имущества, не принадлежащего подозреваемому, обвиняемому, подсудимому, осужденному, данное имущество обращается в доход государства;»;
в пункте 12 слова «Верховному суду Республики Каракалпакстан по уголовным делам» заменить словами «Суду Республики Каракалпакстан по уголовным делам».
17. От 31 мая 2013 года № 8 « О применении судами законодательства об ответственности за уклонение от уплаты налогов и других обязательных платежей »:
пункт 3 изложить в следующей редакции:
«3. Диспозиция части 1 статьи 174 КоАО, части 1 статьи 184 УК является бланкетной, поэтому для выяснения содержания понятий «доходы», «прибыль», «объекты налогообложения», «налоги», «другие обязательные платежи» следует исходить из норм Налогового кодекса Республики Узбекистан (далее по тексту — НК), действовавшего на момент совершения деяния.
Согласно части второй статьи 23 НК к налогам относятся:
1) налог на прибыль юридических лиц;
2) налог на доходы физических лиц;
3) налог на добавленную стоимость;
4) акцизный налог;
5) налоги и специальные платежи для недропользователей;
6) налог за пользование водными ресурсами;
7) налог на имущество;
8) земельный налог;
9) налог на потребление бензина, дизельного топлива и газа для транспортных средств.
В случаях и порядке, установленных НК, может применяться порядок упрощенного налогообложения (единый налоговый платеж, единый земельный налог, фиксированный налог по отдельным видам предпринимательской деятельности).
К другим обязательным платежам (часть третья статьи 23 НК) относятся:
1) обязательные платежи в государственные целевые фонды:
единый социальный платеж;
страховые взносы граждан во внебюджетный Пенсионный фонд;
обязательные отчисления в государственные целевые фонды;
сборы в Республиканский дорожный фонд;
2) государственная пошлина;
3) таможенные платежи;
4) сбор за право розничной торговли отдельными видами товаров и оказание отдельных видов услуг.
По закону (часть седьмая статьи 23 НК) в период реализации государственных общенациональных программ могут создаваться соответствующие фонды, в которые устанавливаются обязательные платежи в порядке, предусмотренном законодательством»;
пункт 14 изложить в следующей редакции:
«14. Уклонение от уплаты налогов связано с невыполнением лицом определенных норм налогового законодательства. В связи с этим обратить внимание органов дознания, следствия и судов на то, что по делам о преступлениях, предусмотренных статьей 184 УК, в постановлении о привлечении в качестве обвиняемого, обвинительном акте, обвинительном заключении и приговоре должно быть обязательно указано, какие конкретно нормы налогового законодательства, действовавшего на момент совершения преступления, нарушены обвиняемым, подсудимым»;
в пункте 20 слова «Верховному суду Республики Каракалпакстан по уголовным делам» заменить словами «Суду Республики Каракалпакстан по уголовным делам».
18. От 6 сентября 2013 года № 18 « О судебной практике по делам о нарушении таможенного законодательства и контрабанде »:
в пункте 20 слова «Верховному суду Республики Каракалпакстан по уголовным делам» заменить словами «Суду Республики Каракалпакстан по уголовным делам».
19. От 13 декабря 2013 года № 20 « О некоторых вопросах судебной практики по делам, связанным с предпринимательской деятельностью »:
в пункте 15 слова «Верховному суду Республики Каракалпакстан по уголовным делам» заменить словами «Суду Республики Каракалпакстан по уголовным делам»;
20. От 23 мая 2014 года № 7 « О судебном приговоре »:
абзац третий пункта 6 изложить в следующей редакции:
«Мотивированный вывод суда о недостаточности собранных по делу доказательств, непризнании доказательств таковыми в виду их получения с нарушением закона либо о неустранимости сомнений в виновности подсудимого по предъявленному ему обвинению в целом, служит основанием для вынесения оправдательного приговора, что вытекает из смысла статьи 464 УПК»;
пункт 24 изложить в следующей редакции:
«24. Важным элементом описательной части обвинительного приговора являются мотивированные выводы суда относительно квалификации преступления по той или иной статье уголовного закона, его части либо пункту. При этом должно быть конкретно указано, почему именно по этой статье, части, пункту квалифицируются действия виновного. Признавая подсудимого виновным в совершении преступления по признакам, относящимся к оценочным категориям (например, существенный вред, тяжкие последствия и т.д.) суд также обязан привести исчерпывающие доказательства, послужившие основанием для наличия в содеянном указанного признака.
В соответствии со статьей 467 УПК основания и мотивы изменения обвинения судом должны быть мотивированы в описательной части приговора.
В соответствии со статьей 415 УПК суд вправе изменить обвинение. При этом исключаются части обвинения или квалифицирующие признаки преступления.
Суд вправе изменить или дополнить предъявленное дознанием, предварительным следствием обвинение в порядке, предусмотренном в статьях 416 и 417 настоящего Кодекса»;
пункт 25 изложить в следующей редакции:
«25. Придя к выводу о необходимости изменения ранее предъявленного подсудимому обвинения на статьи уголовного закона, предусматривающие ответственность за преступления, дела по которым возбуждаются по заявлению потерпевшего (часть первая статьи 105, статья 109, часть первая статьи 110, статья 111, часть первая статьи 118, часть первая статьи 119, часть первая статьи 121, статья 136, части первая и вторая статьи 139, части первая и вторая статьи 140, частью первой статьи 141-1, статья 149, статьи 167, 170, 172, 173 УК), суд принимает решение, исходя из наличия в деле заявления потерпевшего о привлечении виновного к уголовной ответственности»;
абзац второй пункта 29 изложить в следующей редакции:
«Если санкция статьи УК предусматривает наряду с основным наказанием обязательное дополнительное наказание, суд может не назначать дополнительное наказание только по основаниям, указанным в части пятой статьи 45 и 57 УК».
21. От 26 июня 2015 года № 10 « О некоторых вопросах судебной практики по делам, связанным с преступлениями против безопасности движения и эксплуатации транспорта »:
абзац второй пункта 19 исключить;
пункт 27 изложить в следующей редакции:
«27. Обратить внимание судов на то, что при рассмотрении дел о преступлениях против безопасности движения и эксплуатации транспортных средств важное значение имеет взыскание материального ущерба, причиненного указанными преступлениями. При разрешении этих вопросов судам необходимо руководствоваться разъяснениями, изложенными в постановлениях Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 27 декабря 2016 года № 26 «О судебной практике по применению законодательства о возмещении имущественного вреда, причиненного преступлением», а также от 28 апреля 2000 года № 7 «О некоторых вопросах применения законодательства о компенсации морального вреда»;
22. От 18 сентября 2015 года № 13 « О судебной практике по применению законодательства о погашении и снятии судимости »:
второе предложение пункта 7 изложить в следующей редакции:
«Например, в случае назначения наказания в виде лишения права занимать определенные должности или заниматься определенной деятельностью в качестве дополнительного наказания к направлению в дисциплинарную часть, лишению свободы, данное наказание распространяется на все время отбывания указанных основных видов наказания, а срок погашения или снятия судимости исчисляется с момента отбытия дополнительного наказания»;
в пункте 14 слова «Верховному суду Республики Каракалпакстан по уголовным делам» заменить словами «Суду Республики Каракалпакстан по уголовным делам».
23. От 27 декабря 2016 года № 26 « О судебной практике по применению законодательства о возмещении имущественного вреда, причиненного преступлением »:
пункт 10 дополнить абзацем вторым следующего содержания:
«При решении вопроса о взыскании материального ущерба, причиненного преступлением, необходимо исходить из стоимости имущества на день вынесения приговора»;
абзацы второй и третий пункта 10 считать соответственно абзацами третьим и четвертым;
абзац второй пункта 18 изложить в следующей редакции:
«В случаях, когда изменение размера имущественного вреда может повлиять на квалификацию преступления или изменение объема обвинения в сторону, ухудшающую положение осужденного, приговор подлежит изменению с соответствующим изменением квалификации либо объема обвинения, если по этим основаниям принесен протест прокурора или подана жалоба потерпевшим (его представителем)»;
в пункте 21 слова «Верховным судам Республики Каракалпакстан по уголовным и гражданским делам» заменить словами «судам Республики Каракалпакстан по уголовным и гражданским делам».
24. От 27 декабря 2016 года № 27 « О практике применения законодательства об исполнении постановлений судов по уголовным делам »:
в пункте 20 слова «Верховному суду Республики Каракалпакстан по уголовным делам» заменить словами «Суду Республики Каракалпакстан по уголовным делам».
25. От 27 декабря 2016 года № 28 « О судебной практике по досрочному освобождению от отбывания наказания и замене наказания более мягким »:
в пункте 30 слова «Верховному суду Республики Каракалпакстан по уголовным делам» заменить словами «Суду Республики Каракалпакстан по уголовным делам».
Председатель Верховного суда К. КАМИЛОВ
Секретарь Пленума, судья Верховного суда И. АЛИМОВ
г. Ташкент,
19 мая 2018 г.,
№ 16