UzbekAI

← Qonunlar

📅 2018-yil 27-iyun · Prezident qarorlari

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2018 йил 27 июнь · Президент қарорлари

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 27 июня 2018 г. · Постановления Президента

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 27 June 2018 · Presidential resolutions

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикаси Президентининг

Қарори

концепцияси

«Йўл харитаси»

Ўзбекистон Республикасида оила институтини мустаҳкамлаш концепциясини тасдиқлаш тўғрисида

Ўзбекистонда оилани ривожлантиришга глобал даражада Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Барқарор тараққиёт мақсадлари доирасида, шунингдек, 2017 — 2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегияси доирасида қаралади.

Шу билан бирга, ушбу соҳада давлат сиёсатини муваффақиятли олиб боришни тўхтатиб турувчи бир қатор тизимли муаммо ва камчиликлар оила институтини мустаҳкамлаш соҳасидаги ислоҳотларни тўлиқ рўёбга чиқаришга ва белгиланган мақсадларга эришишга тўсқинлик қилмоқда. Чунончи:

биринчидан, тегишли идора ва ташкилотлар фаолиятини мувофиқлаштириш ҳамда мониторинг қилишнинг таъсирчан тизими мавжуд эмас, оилани ривожлантириш масалалари бўйича давлат, фуқаролик жамияти институтлари ва хусусий сектор ҳамкорлиги паст даражада;

иккинчидан, оила институтини мустаҳкамлаш соҳасидаги илмий тадқиқотлар ихтисослиги тор, ҳозирги ҳаёт воқелигидан узилиб қолган, илмий тадқиқотлар натижалари амалиётга суст жорий этилмоқда;

учинчидан, оиланинг демографик ривожланишида ўзгаришлар юз бермоқда, оила ажралишлари сони ўсмоқда, мазкур соҳада салбий тенденциялар ва муаммолар сабабларини асословчи тадқиқотлар етишмаяпти;

тўртинчидан, оилада, таълим муассасаларида маданий-тарихий мерос салоҳиятидан суст фойдаланилмоқда, миллий менталитетимизга ёт бўлган ғоя ва қарашлар таъсирининг олдини олиш борасидаги ишлар самарасиз;

бешинчидан, оила институтини мустаҳкамлашнинг қонунчилик асослари мукаммал эмас, ҳуқуқни қўллаш амалиётини ва илғор хориж амалиётини ўрганиш асосида оилани ҳимоя қилиш ва қўллаб-қувватлаш соҳасида мустаҳкам ҳуқуқий асос мавжуд эмас;

олтинчидан, мутахассислар етишмайди ва кадрлар малакаси паст даражада, таълим тизимида мутахассисларга бўлган эҳтиёжни прогнозлаштириш механизми йўлга қўйилмаган, оила институтини мустаҳкамлаш ва ривожлантириш бўйича ўқув дастурлари мукаммал эмас.

Оила институтини такомиллаштириш бўйича комплекс чора-тадбирларни амалга ошириш, бу жараёнда давлат органлари, фуқаролик жамияти институтлари ва фуқароларнинг яқин ҳамкорлигини ҳамда фаол ролини таъминлаш мақсадида, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 2 февралдаги «Хотин-қизларни қўллаб-қувватлаш ва оила институтини мустаҳкамлаш соҳасидаги фаолиятни тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПФ-5325-сон Фармонига мувофиқ:

1. Ўзбекистон Республикасининг Конституциясига биноан оила жамиятнинг асосий бўғини ҳамда жамият ва давлат муҳофазасида бўлиш ҳуқуқига эга эканлиги маълумот учун қабул қилинсин.

2. Қуйидагилар Ўзбекистон Республикасида оила институтини мустаҳкамлаш бўйича асосий йўналишлар этиб белгилансин:

оила институтини мустаҳкамлашнинг институционал ва ҳуқуқий асосларини такомиллаштириш, ижтимоий шерикликни кучайтириш;

замонавий оилани мустаҳкамлаш ва ривожлантириш масалалари бўйича фундаментал, амалий ва инновацион тадқиқотлар олиб бориш;

демографик ривожланишни рағбатлантириш ва оила фаровонлиги даражасини ошириш;

оиланинг тарбиявий-таълим салоҳиятини мустаҳкамлаш, жамиятда анъанавий оилавий қадриятларни сақлаш, оилаларда маънавий-ахлоқий муҳитни яхшилаш;

оилаларга таъсирчан методик, консультатив ва амалий ёрдам кўрсатишнинг самарали тизимини яратиш.

3. Қуйидагилар:

Ўзбекистон Республикасида оила институтини мустаҳкамлаш концепцияси (кейинги ўринларда Концепция деб юритилади) 1-иловага мувофиқ;

Ўзбекистон Республикасида оила институтини мустаҳкамлаш концепциясини амалга ошириш бўйича «Йўл харитаси» (кейинги ўринларда «Йўл харитаси» деб юритилади) 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

Вазирликлар, идоралар, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари ва бошқа ташкилотлар раҳбарлари «Йўл харитаси»да назарда тутилган тадбирлар сифатли ҳамда тўлиқ бажарилиши учун шахсан жавобгар эканлиги белгилаб қўйилсин.

4. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги «Оила» илмий-амалий тадқиқот маркази (кейинги ўринларда «Оила» маркази деб юритилади):

Концепция ва «Йўл харитаси»ни амалга ошириш жараёнининг самарали мувофиқлаштирилиши ҳамда тизимли мониторинги, уларнинг ижроси тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига ҳар чоракда ахборот берилишини таъминласин;

Концепция ва «Йўл харитаси»ни амалга оширишга бағишланган ахборот-таҳлилий шарҳларни аниқ кўрсаткич ва натижаларни кўрсатган ҳолда мунтазам равишда тайёрлаш ва оммавий ахборот воситаларида эълон қилиб борилиши чораларини кўрсин;

зарур ҳолларда, фуқаролик жамияти институтлари, илмий доиралар, халқаро ташкилотлар вакилларини, хорижий экспертларни Концепция ва «Йўл харитаси»ни амалга оширишда иштирок этишга, шунингдек, оила институтини мустаҳкамлаш бўйича долзарб масалаларни муҳокама қилишга жалб қилсин.

5. «Оила» маркази, Ўзбекистон Хотин-қизлар қўмитаси, «Маҳалла» хайрия жамоат фонди, Ўзбекистон ёшлар иттифоқи ва кенг жамоатчиликнинг Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош Ассамблеясининг 1993 йил 20 сентябрдаги A/RES/47/237-сон резолюцияси билан эълон қилинган Халқаро оила кунини республиканинг барча ҳудудларида ҳар йили нишонлаш тўғрисидаги таклифи маъқуллансин.

«Оила» маркази республикада 2019 йилда ва кейинги йилларда Халқаро оила кунини нишонлаш тўғрисидаги Ҳукумат фармойиши лойиҳасини 2018 йил 1 сентябрга қадар Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига киритсин.

6. Ўзбекистон Республикаси Ёшлар сиёсати ва спорт вазирлиги, Маданият вазирлиги Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари билан биргаликда мунтазам равишда спорт ва маданий тадбирларни ташкил қилсин ҳамда уларни Халқаро оила куни арафасида ўтказишга алоҳида эътибор қаратсин.

7. Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги, Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси, Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги оммавий ахборот воситаларида мазкур қарорнинг мақсад, вазифалари ва Концепциянинг амалга оширилишини ёритиб бориш бўйича мақолалар эълон қилинишини ва мавзуга оид кўрсатувлар эфирга узатилишини ташкил қилсин.

8. «Оила» маркази Ўзбекистон Хотин-қизлар қўмитаси, Адлия вазирлиги ва бошқа манфаатдор идоралар билан биргаликда икки ой муддатда қонун ҳужжатларига ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартиш ва қўшимчалар тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин.

9. Мазкур қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А.Н. Арипов, Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари — Ўзбекистон Хотин-қизлар қўмитаси раиси Т.К. Нарбаева, Ўзбекистон Республикаси Президенти Давлат маслаҳатчисининг биринчи ўринбосари Б.М. Мавлонов ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги «Оила» илмий-амалий тадқиқот маркази директори Д.Г. Ташмухамедова зиммасига юклансин.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 27 июндаги ПҚ-3808-сон қарорига 1-ИЛОВА

Ўзбекистон Республикасида оила институтини мустаҳкамлаш

Давлат ижтимоий сиёсатининг таркибий қисми ҳисобланган оила сиёсати аҳоли бандлигини ва реал даромадларини изчил ошириб боришга, фуқаролар фаровонлигини оширишга, ижтимоий муҳофаза қилиш ва соғлиқни сақлаш тизимини такомиллаштиришга қаратилган.

Давлат органларининг, фуқаролик жамияти институтларининг ўзаро ҳамкорлиги тизимининг аниқ ишлаши, қабул қилинаётган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва давлат дастурларини сўзсиз амалга ошириш, шунингдек, оила институтини мустаҳкамлаш соҳасидаги муаммоларни ўз вақтида аниқлаш ва самарали ҳал қилиш ушбу мақсадларга эришишнинг муҳим шарти ҳисобланади.

Шу билан бирга, оила институти ҳозирги ҳолатининг таҳлили мазкур соҳадаги ислоҳотларни тўлақонли амалга оширишга тўсқинлик қилаётган қатор муаммолар мавжудлигини кўрсатмоқда. Хусусан:

тегишли идора ва ташкилотлар фаолиятини мувофиқлаштириш ҳамда мониторинг қилишнинг таъсирчан тизими мавжуд эмас, оилани ривожлантириш масалалари бўйича давлат, фуқаролик жамияти институтлари ва хусусий сектор ҳамкорлиги паст даражада;

оила институтини мустаҳкамлаш соҳасидаги илмий тадқиқотлар ихтисослиги тор, ҳозирги ҳаёт воқелигидан узилиб қолган, илмий тадқиқотлар натижалари амалиётга суст жорий этилмоқда;

оиланинг демографик ривожланишида ўзгаришлар юз бермоқда, оила ажралишлари сони ўсмоқда, мазкур соҳада салбий тенденциялар ва муаммолар сабабларини асословчи тадқиқотлар етишмаяпти;

оилада, таълим муассасаларида маданий-тарихий мерос салоҳиятидан суст фойдаланилмоқда, миллий менталитетимизга ёт бўлган ғоя ва қарашлар таъсирининг олдини олиш борасидаги ишлар самарасиз;

оила институтини мустаҳкамлашнинг қонунчилик асослари мукаммал эмас, ҳуқуқни қўллаш амалиётини ва илғор хориж амалиётини ўрганиш асосида оилани ҳимоя қилиш ва қўллаб-қувватлаш соҳасида мустаҳкам ҳуқуқий асос мавжуд эмас;

мутахассислар етишмайди ва кадрлар малакаси паст даражада, таълим тизимида мутахассисларга бўлган эҳтиёжни прогнозлаштириш механизми йўлга қўйилмаган, оила институтини мустаҳкамлаш ва ривожлантириш бўйича ўқув дастурлари мукаммал эмас.

Оила институтини қўллаб-қувватлаш ва мустаҳкамлаш соҳасидаги мавжуд камчиликлар жойларда йиғилиб қолган муаммоларни ҳал этиш, мазкур соҳада кутилаётган ижобий натижаларга эришиш имконини бермаяпти.

Шу муносабат билан, Ўзбекистон Республикасида оила институтини мустаҳкамлаш концепциясини (кейинги ўринларда Концепция деб юритилади) муваффақиятли амалга ошириш орқали, биринчи навбатда, «Фаровон оила — жамият равнақининг асоси» концептуал ғояни ҳаётга татбиқ этишга қаратилган янги оила моделини шакллантиришнинг алоҳида моҳиятини ҳисобга олган ҳолда, давлат сиёсатининг қуйидаги устувор вазифалари ва асосий йўналишлари назарда тутилмоқда:

I. Оила институтини мустаҳкамлашнинг институционал ва ҳуқуқий асосларини такомиллаштириш, ижтимоий шерикликни кучайтириш

1. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар нормаларини уларнинг оила институтини мустаҳкамлаш ҳамда ривожлантиришга таъсири нуқтаи назаридан баҳолаш.

2. Ҳуқуқни қўллаш амалиётини, тадқиқотлар натижаларини ҳамда ривожланган хорижий давлатлар тажрибасини ўрганиш асосида оилани ҳимоя қилиш ва қўллаб-қувватлаш соҳасида мустаҳкам ҳуқуқий асосни яратиш.

3. Кўп болали оилаларга ва ижтимоий-маиший шароитини яхшилашга муҳтож оилаларга имтиёзли кредитлар (ипотека, истеъмол ва бошқа) беришни ва ер майдонларини тақдим этишни назарда тутадиган норматив-ҳуқуқий ҳужжатни ишлаб чиқиш.

4. Оилаларнинг ижтимоий-иқтисодий ҳолатини ифодаловчи ҳамда уларнинг ҳаёти ва фаолиятининг асосий тенденцияларини акс эттирувчи статистика кўрсаткичлари тизимини такомиллаштириш.

5. Тадқиқотларни молиялаштиришнинг мослашувчан тизимини жорий этиш, шу жумладан, оила институтини мустаҳкамлаш соҳасидаги лойиҳаларни амалга ошириш учун грантлар ажратиш, олиб борилаётган тадқиқотларнинг оилалар реал эҳтиёжлари билан ўзаро боғлиқлигини таъминлаш.

6. Оилани мустаҳкамлаш ва ривожлантириш масалалари бўйича идоралараро ҳамкорликни ҳамда давлат, фуқаролик жамияти институтлари ва хусусий секторнинг ўзаро ҳамкорлигини ривожлантириш.

II. Замонавий оилани мустаҳкамлаш ва ривожлантириш масалалари бўйича фундаментал, амалий ва инновацион тадқиқотлар олиб бориш

1. Анъанавий оилавий қадриятларни сақлаб қолган ҳолда замонавий оила моделини шакллантириш учун тарихий-маданий шарт-шароитларни комплекс тадқиқ этиш, уларни кенг тарғиб қилиш ва ҳаётга жорий этиш бўйича илмий асосланган таклифларни ишлаб чиқиш.

2. Ҳуқуқбузарликлар, жиноятчилик, оиладаги можаро ва зўравонликлар, оилалар ажрашиши ҳамда уларнинг ижтимоий оқибатларини комплекс тадқиқ этиш асосида уларнинг олдини олиш бўйича чора-тадбирлар ишлаб чиқиш.

3. Ахборот-коммуникация технологиялари ва Интернет тармоғининг оила мустаҳкамлигига ва ривожига таъсирини ўрганиш, оилавий турмуш тарзи қадриятларини оширишни тарғиб қилишда, оилалардаги салбий ижтимоий ҳолатларни профилактика қилишда ахборот-коммуникация технологияларидан фойдаланиш имкониятларини кенгайтириш.

4. Муқобил оилавий васийликни танлаш, қўллаб-қувватлаш тизимини такомиллаштириш (бола асраб олувчи ота-оналарни топиш ва тайёрлашни йўлга қўйиш, фарзанд асраб олган оилаларни профессионал қўллаб-қувватлаш ва васийлик сифатини мониторинг қилиш тизимини яратиш) ҳамда хориж амалиётини Ўзбекистон шароитига мослаштириш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш.

5. Хайрия фаолияти ҳолатини ўрганиш, тадбиркорлик субъектлари ва жисмоний шахсларни оғир турмуш шароитида қолган оилаларни қўллаб-қувватлашга рағбатлантиришни назарда тутадиган амалий тавсиялар ишлаб чиқиш.

6. Оилавий муаммолар бўйича магистрлик ва докторлик диссертациялари мавзулари доирасини кенгайтириш ҳамда чуқурлаштириш, жаҳон илм-фанида маҳаллий ишланмаларнинг рақобатдошлигини ошириш.

7. Халқаро стандартларга жавоб берадиган илмий журнал таъсис этиш, маҳаллий ва хорижий олимларнинг оилани мустаҳкамлаш масалаларига доир нашрларини кўпайтириш.

III. Демографик ривожланишни рағбатлантириш ва оила фаровонлиги даражасини ошириш

1. Оиланинг репродуктив саломатлигига ва демографик ривожланишига доир масалаларни, оилаларнинг фаровонлик ва хотиржамлик даражасини комплекс тадқиқ этиш ҳамда муаммоларни омилли асосда таҳлил қилиш.

2. Никоҳдан олдин тиббий кўрикдан ўтиш тизимини такомиллаштириш, эрта ва қариндошлар ўртасидаги никоҳларнинг, туғма нуқсонлар билан болалар туғилишининг олдини олиш бўйича чора-тадбирларни кучайтириш.

3. Ёшларни оилавий ҳаётга тайёрлаш бўйича ягона ёндашувни ишлаб чиқиш ва ўқув дастурларини тизимлаштириш, оиланинг оқилона репродуктив ахлоқини ва оилани режалаштиришни шакллантириш, соғлом турмуш тарзи ва овқатланиш маданиятини тарғиб қилиш.

4. Оилани давлат томонидан қўллаб-қувватлаш, манзилли ижтимоий ёрдам кўрсатиш тизимини такомиллаштириш, шу жумладан, вояга етмаган фарзандларни, ногиронлиги бўлган фарзандларни тарбиялаётган ота-оналарни, шунингдек, ёлғиз ва кўп болали ота-оналарни ишга жойлаштиришда кўмаклашиш.

5. Оила аъзоларини тадбиркорлик асосларига ўқитиш, оилавий тадбиркорликни, касаначиликни, ҳунармандчиликни, ёрдамчи хўжаликларни ривожлантиришни давлат томонидан қўллаб-қувватлашни кучайтириш. Вояга етмаган фарзандларни, ногиронлиги бўлган фарзандларни тарбиялаётган ёлғиз ва кўп болали ота-оналарга ўзларига тегишли ер участкаларидан самарали фойдаланишида кўмаклашиш.

IV. Оиланинг тарбиявий-таълим салоҳиятини мустаҳкамлаш, жамиятда анъанавий оилавий қадриятларни сақлаш, оилаларда маънавий-ахлоқий муҳитни яхшилаш

1. Ёш авлодда маънавий-ахлоқий, одоб қадриятларни ва ота-онага ҳамда катта ёшдаги инсонларга ҳурматни шакллантириш, оиланинг тарбиявий ва маданий-илмий салоҳиятини ошириш.

2. Оиланинг бирдамлигини мустаҳкамлашга, оилада авлодлар ўртасидаги ўзаро алоқани сақлаш ва қўллаб-қувватлашга қаратилган оилавий анъаналарни ривожлантириш.

3. Ота-оналари ёки васийлари фуқаролик, маъмурий ва жиноий жавобгарликка тортилган вояга етмаган болаларни ҳуқуқий ва ижтимоий ҳимоя қилиш, руҳий қўллаб-қувватлаш тизим ва механизмлари самарадорлигини ошириш.

4. Оилаларда ички оилавий ва шахсий муносабатларни, хусусан ота-она ва фарзандлар, эр ва хотин, қайнона ва келин ўртасидаги муносабатларни яхшилаш, оилада можароли ва оғир турмуш шароитини амалий ҳал қилиш механизмларини жорий этиш.

5. Оилавий нотинчлик, болаларнинг назоратсизлиги ва қаровсизлиги, шунингдек, болалар орасидаги ҳуқуқбузарликлар ва жиноятларнинг олдини олишга доир самарали механизмларни жорий қилиш.

6. Ўсмирлар, ёшлар, ёш ота-оналар билан уларнинг билим даражасини ошириш ва ибратли ота-оналик кўникмаларини шакллантириш бўйича ишларнинг самарадорлигини ошириш.

V. Оилаларга таъсирчан методик, консультатив ва амалий ёрдам кўрсатишнинг самарали тизимини яратиш

1. Демография, социология, оилавий психология, ижтимоий фаолият бўйича кадрларни тайёрлаш ва мутахассислар малакасини ошириш тизимини такомиллаштириш.

2. Фуқаролар йиғинининг яраштириш комиссияси фаолиятини тубдан қайта кўриб чиқиш, низолашиш арафасида ва низоли вазиятда бўлган оилалар билан ишни ташкил қилишнинг янги шакллари ва усулларини жорий этиш.

3. Оилаларга тадбиркорлик фаолияти асосида ижтимоий ва психологик ёрдам беришга қаратилган хизмат кўрсатиш соҳаларини ривожлантириш учун шарт-шароит яратиш.

4. Оилалар билан ишлайдиган мутахассислар учун оилаларга таъсирчан услубий, консультатив ва амалий ёрдам кўрсатиш мақсадида профессионал супервизия тизимини ишлаб чиқиш.

5. Оғир турмуш шароитида қолган шахсларга мўлжалланган ижтимоий мослашув марказлари ва «Ишонч телефонлари» фаолиятини такомиллаштириш.

VI. Концепцияни амалга оширишдан кутилаётган натижалар

Концепциянинг асосий йўналишлари уларни демографик, иқтисодий ва ижтимоий соҳалардаги давлат сиёсатининг бошқа йўналишлари билан мувофиқлаштириш зарурлигини ҳисобга олган ҳолда белгиланди.

Кутилаётган натижалар самарадорлиги ва унга эришиш даражаси Концепцияда кўзда тутилган чора-тадбирларнинг доимий мониторинги натижалари асосида баҳоланади.

Оилани мустаҳкамлашнинг ташкилий-ҳуқуқий асосларини такомиллаштириш ва Ўзбекистонда янги оила моделини шакллантиришга қаратилган қуйидагилар мазкур Концепцияни амалга ошириш самарадорлигининг кўрсаткичлари бўлади:

фарзанд тарбиясида оиланинг жавобгарлигини ошириш, оилавий қадриятларни мустаҳкамлаш, сақлаш ва ривожлантириш, оила аъзоларининг ҳуқуқларига риоя қилиш;

оилаларда тинч, дўстона ва аҳиллик муҳитини яратиш, маънавий-маърифий ишларга аниқ мазмун бахш этиш;

оила институти соҳасидаги фундаментал, амалий ва инновацион тадқиқотларнинг аниқ мақсадга қаратилганлигини ҳамда долзарблигини таъминлайдиган тизимни жорий қилиш ва тадқиқотлар натижаларини амалиётда қўллаш;

оиланинг репродуктив саломатлиги ва демографик ривожланишини, оилалар фаровонлигини ҳамда тинч-тотувлигини таъминлаш тизимини ривожлантириш;

оилаларга таъсирчан, сифатли, услубий ва консультатив ёрдам бериш ҳамда оғир турмуш шароитида, уларнинг оилавий муаммоларини ҳал қилишда амалий ижтимоий ёрдам кўрсатиш тизими самарадорлигини ошириш;

амалий ва инновацион тадқиқотлар натижалари асосида ёшларни оилавий ҳаётга тайёрлаш ҳамда оилалардаги низолар ва ажрашишларнинг олдини олиш бўйича таълим тизимини такомиллаштириш;

ёшларни оилавий ҳаётга тайёрлаш, оиладаги низоли вазиятларни ҳал қилиш, ажрашишларнинг олдини олиш соҳасида, шунингдек, оилаларда маънавий-ахлоқий қадриятларни мустаҳкамлаш билан боғлиқ бошқа масалалар бўйича кадрлар малакасини оширишнинг самарали шаклларини жорий этиш;

жамиятда тинчлик ва барқарорликни сақлашда, мустаҳкам оилаларни шакллантиришда, соғлом фарзандлар туғилишида, соғлом турмуш тарзига амал қилишда, боланинг оилада яшаш ва тарбия олиш ҳуқуқини таъминлашда, баркамол авлодни тарбиялашда, муносиб кексаликни таъминлашда оиланинг ўрни ва ролини ошириш.

Жамиятда замонавий оила моделини ҳамда «Оила жамият ва давлат ҳимоясида» конституциявий принципини тўлиқ рўёбга чиқариш оила институтини мустаҳкамлаш соҳасидаги ислоҳотларни самарали амалга оширишнинг пировард натижасига айланиши керак.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 27 июндаги ПҚ-3808-сон қарорига 2-ИЛОВА

Ўзбекистон Республикасида оила институтини мустаҳкамлаш концепциясини амалга ошириш бўйича

Т/р Тадбирларнинг номланиши Амалга ошириш шакли Амалга ошириш муддатлари Масъул ижрочилар I. Оила институтини мустаҳкамлашнинг институционал ва ҳуқуқий асосларини такомиллаштириш, ижтимоий шерикчиликни кучайтириш 1. Тадқиқотларни молиялаштиришнинг мослашувчан тизимини жорий этиш, шу жумладан, оила институтини мустаҳкамлаш соҳасидаги лойиҳаларни амалга ошириш учун грантлар ажратиш, олиб борилаётган тадқиқотларнинг оилалар реал эҳтиёжлари билан ўзаро боғлиқлигини таъминлаш. Аниқ таклифлар билан таҳлилий маълумот 2018 йил ноябрь «Оила» маркази (Д. Тошмуҳамедова), Хотин-қизлар қўмитаси (Т. Нарбаева), Инновация вазирлиги (И. Абдурахманов), Молия вазирлиги (Ж. Қўчқоров) 2. Оилаларнинг ижтимоий-иқтисодий ҳолати статистикасини юритиш тизимини такомиллаштириш. «Ўзбекистонда оила» статистик тўпламини нашр этиш. Янги статистик шаклларни тасдиқлаш 2018 йил декабрь Давлат статистика қўмитаси (Б. Бегалов), «Оила» маркази (Д. Тошмуҳамедова), Хотин-қизлар қўмитаси (Т. Нарбаева), «Маҳалла» фонди (Ш. Жавлонов) 3. Қийин ҳаётий шароитга эга ва ижтимоий хавфли гуруҳларга мансуб оилалар, уларнинг аҳволи ва манзилли ёрдам хизматининг ҳар хил турларига эҳтиёжлари тўғрисидаги маълумотларни ўз вақтида олиш мақсадида «Оила» марказининг ягона идоралараро ахборот базасини яратиш. «Оила» маркази идоралараро ахборот базасининг концепциясини ишлаб чиқиш. «Оила» маркази идоралараро ахборот базасининг техник талабларини ишлаб чиқиш. «Оила» марказининг идоралараро ахборот базасини ишга тушириш. Ташкилий чора-тадбирлар 2019 йил 1 январгача 1 мартгача 1 декабргача «Оила» маркази (Д. Тошмуҳамедова), Хотин-қизлар қўмитаси (Т. Нарбаева), Ахборот технологиялари вазирлиги ( А. Ахмедходжаев), ИИВ (П. Бобожонов), Молия вазирлиги (Ж. Қўчқоров), Соғлиқни сақлаш вазирлиги (А. Шадманов), Меҳнат вазирлиги (Ш. Қудбиев), «Маҳалла» фонди (Ш. Жавлонов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 4. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар нормаларини оила институтининг мустаҳкамланиши ва ривожланишига салбий таъсирини таҳлил қилиш. Аниқ таклифлар билан таҳлилий маълумот 2019 йил февраль «Оила» маркази (Д. Тошмуҳамедова), Хотин-қизлар қўмитаси (Т. Нарбаева), Адлия вазирлиги (Р. Давлетов), Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ (А. Саидов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 5. Оилани мустаҳкамлаш ва ривожлантириш масалалари бўйича идоралараро ҳамкорликни ҳамда давлат, фуқаролик жамияти институтлари ва хусусий секторнинг ўзаро ҳамкорлигини ривожлантириш. Оилани қўллаб-қувватлаш ва мустаҳкамлаш соҳасида давлат-хусусий шериклик лойиҳаларини амалга ошириш бўйича таклифларни ишлаб чиқиш. Ҳамкорлик меморандумлари ва чора-тадбирлар дастури Аниқ таклифлар билан таҳлилий маълумот 2019 йил февраль 2019 йил июль «Оила» маркази (Д. Тошмуҳамедова), Хотин-қизлар қўмитаси (Т. Нарбаева), Соғлиқни сақлаш вазирлиги (А. Шадманов), Меҳнат вазирлиги (Ш. Қудбиев), Молия вазирлиги (Ж. Қўчқоров), Адлия вазирлиги (Р. Давлетов), ИИВ (П. Бобожонов), «Маҳалла» фонди (Ш. Жавлонов), Савдо-саноат палатаси (А. Икрамов) 6. Оилавий бизнесни янада ривожлантириш орқали оилалар фаровонлиги ва хотиржамлигини ошириш учун қулай шароит яратишни назарда тутувчи «Оилавий тадбиркорлик тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш. Қонун лойиҳаси 2019 йил апрель Меҳнат вазирлиги (Ш. Кудбиев ), Иқтисодиёт вазирлиги (Б. Ходжаев), Тадбиркорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича вакил (Д. Касимов), Савдо-саноат палатаси (А. Икрамов), «Тадбиркор аёл» ассоциацияси (Г. Махмудова) 7. Оилаларни қўллаб-қувватлаш учун ижтимоий хизматлар кўламини кенгайтириш, оилаларга кўрсатиладиган ижтимоий хизматлар сифатининг стандарти ҳамда оилаларнинг ижтимоий ҳимояси бўйича хизматлар тақдим этиш сифатининг мониторинги тизимини яратишни назарда тутувчи «Ўзбекистон Республикасининг «Кексалар, ногиронлар ва аҳолининг ижтимоий ҳимояга муҳтож бошқа қатламларига ижтимоий хизмат кўрсатиш тўғрисида»ги Қонунига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги қонуни лойиҳасини ишлаб чиқиш. Қонун лойиҳаси 2019 йил июнь Соғлиқни сақлаш вазирлиги (А. Шадманов), «Оила» маркази (Д. Тошмуҳамедова), «Нуроний» жамғармаси (Ш. Жалилов), Ногиронлар жамияти (К. Абдуллаев), Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ (А. Саидов) 8. Оила масалалари бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни, шунингдек, ривожланган давлатлар тажрибасини ўрганиш ва умумлаштириш асосида «Ўзбекистон Республикасининг Оила кодексига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги қонуни лойиҳасини мазкур кодекснинг оилавий ҳуқуқий муносабатларнинг жавобгарлик мезонларини аниқлаш, алиментларни белгилаш, ажрашиш вақтида аёллар ва болалар ҳуқуқларини ҳимоя қилишга оид нормаларини янада такомиллаштириш нуқтаи назаридан ишлаб чиқиш. Қонун лойиҳаси 2019 йил сентябрь Адлия вазирлиги (Р. Давлетов), Олий суд (К. Камилов), «Оила» маркази (Д. Тошмуҳамедова), Хотин-қизлар қўмитаси (Т. Нарбаева), Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ (А. Саидов) 9. Кўп болали оилаларга ва ижтимоий-маиший шароитини яхшилашга муҳтож оилаларга имтиёзли кредитлар (ипотека, истеъмол ва бошқа) беришни ва ер майдонларини тақдим этишни назарда тутадиган норматив-ҳуқуқий ҳужжатни ишлаб чиқиш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2019 йил ноябрь Адлия вазирлиги (Р. Давлетов), Марказий банк (М. Нурмуратов), Иқтисодиёт вазирлиги (Б. Ходжаев) , Молия вазирлиги (Ж. Қўчқоров) , Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари II. Замонавий оилани мустаҳкамлаш ва ривожлантириш масалалари бўйича фундаментал, амалий ва инновацион тадқиқотлар олиб бориш 10. Ҳуқуқбузарликлар, жиноятчилик, оиладаги можаро ва зўравонликлар, оилалар ажрашиши ҳамда уларнинг ижтимоий оқибатларини комплекс тадқиқ қилиш асосида уларнинг олдини олиш бўйича чора-тадбирлар ишлаб чиқиш. Комплекс тадбирлар 2018 йил ноябрь «Оила» маркази (Д. Тошмуҳамедова), Бош прокуратура (О. Муродов), ИИВ (П. Бобожонов), Олий суд (К. Камилов), Хотин-қизлар қўмитаси (Т. Нарбаева), Дин ишлари бўйича қўмита (Ж. Акрамов), «Маҳалла» фонди (Ш. Жавлонов) 11. Оила институтини мустаҳкамлаш билан боғлиқ материалларни чоп этиш бўйича илмий журнални таъсис этиш. Хорижий тадқиқот муассасалари билан ҳамкорликни йўлга қўйиш, оилани мустаҳкамлаш бўйича тадқиқотлар натижаларини республика ва хорижда кенг жамоатчилик эътиборига етказиш тизимини такомиллаштириш. Илмий журнални таъсис этиш «Оила» марказининг чора-тадбирлар дастури 2018 йил декабрь «Оила» маркази (Д. Тошмуҳамедова), Ўзбекистон Матбуот ва ахборот агентлиги (Л. Тангриев) , «ЎзА» агентлиги (А. Кўчимов), Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги (И. Маджидов) , илмий муассасалар 12. Ахборот-коммуникация технологиялари ва Интернет тармоғининг оила мустаҳкамлигига ва ривожига таъсирини ўрганиш. Оилавий турмуш тарзи қадриятларини тарғиб қилишда, оилалардаги салбий ижтимоий ҳолатларнинг профилактикаси, болаларни уларнинг соғлиғи ва ахлоқига зарар етказувчи маълумотлардан ҳимоя қилишда ахборот-коммуникация технологияларидан фойдаланиш имкониятларини кенгайтириш. Тегишли вазирлик ва идораларга тавсиялар киритиш 2019 йил июнь «Оила» маркази (Д. Тошмуҳамедова), Ахборот технологиялари вазирлиги (А. Ахмедходжаев), Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги (И. Маджидов) , Халқ таълими вазирлиги (Ш. Шерматов) , Мактабгача таълим вазирлиги (А. Шин), Ўзбекистон ёшлар иттифоқи (Қ. Куранбаев) 13. Оилавий муаммолар бўйича магистрлик ва докторлик диссертациялари мавзулари доирасини кенгайтириш ҳамда чуқурлаштириш, жаҳон илм-фанида маҳаллий ишланмаларнинг рақобатдошлигини ошириш. Тегишли вазирлик ва идораларга тавсиялар киритиш 2019 йил сентябрь «Оила» маркази (Д. Тошмуҳамедова), Фанлар академияси (Б. Юлдашев), Инновация вазирлиги (И. Абдурахманов), Олий аттестация комиссияси (А. Юсупов), Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги ( И. Маджидов) , илмий муассасалар 14. Муқобил оилавий васийликни танлаш, қўллаб-қувватлаш тизимини такомиллаштириш (бола асраб олувчи ота-оналарни топиш ва тайёрлашни йўлга қўйиш, фарзанд асраб олган оилаларни профессионал қўллаб-қувватлаш ва васийлик сифатини мониторинг қилиш тизимини яратиш) ҳамда хориж амалиётини Ўзбекистон шароитига мослаштириш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш. Таҳлилий маълумот, зарурат бўлганда норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2019 йил октябрь Халқ таълими вазирлиги (Ш. Шерматов) , «SOS — Ўзбекистон болалар маҳаллалари» уюшмаси (Г. Абидова), Республика болалар ижтимоий адаптацияси маркази (В. Алимова), «Оила» маркази (Д. Тошмуҳамедова), Адлия вазирлиги (Р. Давлетов) III. Демографик ривожланишни рағбатлантириш ва оила фаровонлиги даражасини ошириш 15. Никоҳдан олдин тиббий кўрикдан ўтиш ва унинг самарадорлигини мониторинг қилиш тизимини такомиллаштириш, шунингдек, эрта ва қариндошлар ўртасидаги никоҳларнинг, туғма нуқсонлар билан болалар туғилишининг олдини олиш бўйича чора-тадбирларни кучайтириш. Таҳлилий маълумот, зарурат бўлганда норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2019 йил март Соғлиқни сақлаш вазирлиги (А. Шадманов), Хотин-қизлар қўмитаси (Т. Нарбаева), «Оила» маркази (Д. Тошмуҳамедова), Адлия вазирлиги (Р. Давлетов), илмий муассасалар 16. Оила аъзоларини тадбиркорлик асосларига ўқитиш, оилавий тадбиркорликни, касаначиликни, ҳунармандчиликни, ёрдамчи хўжаликларни ривожлантиришни давлат томонидан қўллаб-қувватлашни кучайтириш. Вояга етмаган фарзандларни, ногиронлиги бўлган фарзандларни тарбиялаётган ёлғиз ва кўп болали ота-оналарга қўшимча даромад олиш учун ўзларига тегишли ер участкаларидан самарали фойдаланишида кўмаклашиш. Оилавий тадбиркорликни ривожлантириш бўйича электрон материаллар тайёрлаш ҳамда электрон оммавий ахборот воситалари ва ижтимоий тармоқлар орқали тарқатиш. Комплекс тадбирлар 2019 йил январь 2019 йил май Хотин-қизлар қўмитаси (Т. Нарбаева), Савдо-саноат палатаси (А. Икрамов), «Тадбиркор аёл» ассоциацияси (Г. Махмудова), Меҳнат вазирлиги (Ш. Кудбиев), Иқтисодиёт вазирлиги (Б. Ходжаев), Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари 17. Ёшларни оилавий ҳаётга тайёрлаш бўйича ягона ёндашувни ишлаб чиқиш ва ўқув дастурларини тизимлаштириш. Аҳолининг оқилона репродуктив ахлоқини ва оилани режалаштиришни шакллантириш, болалар ногиронлигининг, бепуштликнинг олдини олиш, шунингдек, соғлом турмуш тарзи ва овқатланиш маданиятин тарғиб қилиш. Методик ва амалий қўлланмалар 2019 йил июль «Оила» маркази (Д. Тошмуҳамедова), Хотин-қизлар қўмитаси (Т. Нарбаева), Соғлиқни сақлаш вазирлиги (А. Шадманов), Спорт вазирлиги (Ш. Исроилов), Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги (И. Маджидов) , Халқ таълими вазирлиги (Ш. Шерматов) , «Соғлом авлод учун» фонди (С. Инамова) 18. Оиланинг репродуктив саломатлигига ва демографик ривожланишига доир масалаларни, оилаларнинг фаровонлик ва хотиржамлик даражасини комплекс тадқиқ этиш ҳамда муаммоларни омилли асосда таҳлил қилиш. Аниқ таклифлар билан таҳлилий маълумот 2019 йил октябрь «Оила» маркази (Д. Тошмуҳамедова), давлат статистика кумитаси (Б. Бегалов), Хотин-қизлар қўмитаси (Т. Нарбаева), Соғлиқни сақлаш вазирлиги (А. Шадманов), Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, илмий муассасалар 19. Оилани давлат томонидан қўллаб-қувватлаш, манзилли ижтимоий ёрдам кўрсатиш тизимини такомиллаштириш, шу жумладан, вояга етмаган фарзандларни, ногиронлиги бўлган фарзандларни тарбиялаётган ота-оналарни ишга жойлаштиришда кўмаклашиш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2019 йил декабрь Меҳнат вазирлиги (Ш. Кудбиев), Хотин-қизлар қўмитаси (Т. Нарбаева), Молия вазирлиги (Ж. Қўчқоров) , Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари IV. Оиланинг тарбиявий-таълим салоҳиятини мустаҳкамлаш, жамиятда анъанавий оилавий қадриятларни сақлаш, оилаларда маънавий-ахлоқий муҳитни яхшилаш 20. Ёш авлодда маънавий-ахлоқий, одоб қадриятларни ва ота-онага ҳамда катта ёшдаги инсонларга ҳурматни шакллантириш, оиланинг тарбиявий ва маданий-илмий салоҳиятини ошириш. Ташкилий чора-тадбирлар Доимий «Оила» маркази (Д. Тошмуҳамедова), Республика Маънавият ва маърифат маркази (А. Қодиров), Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги (И. Маджидов) , Халқ таълими вазирлиги (Ш. Шерматов), Мактабгача таълим вазирлиги (А. Шин) , Ўзбекистон ёшлар иттифоқи (Қ. Куранбаев) 21. Оиланинг бирдамлигини мустаҳкамлашга, оилада авлодлар ўртасидаги ўзаро алоқани сақлаш ва қўллаб-қувватлашга қаратилган оилавий анъаналарни ривожлантириш. Комплекс тадбирлар 2018 йил август «Оила» маркази (Д. Тошмуҳамедова), Хотин-қизлар қўмитаси (Т. Нарбаева), Республика Маънавият ва маърифат маркази (А. Қодиров), «Нуроний» жамғармаси (Ш. Жалилов), Ўзбекистон ёшлар иттифоқи (Қ. Куранбаев) 22. Оилавий нотинчлик, болаларнинг назоратсизлиги ва қаровсизлиги, шунингдек, болалар орасидаги ҳуқуқбузарликлар ва жиноятларнинг олдини олишга доир самарали механизмларни жорий қилиш. Комплекс тадбирлар 2019 йил январь ИИВ (П. Бобожонов), Бош прокуратура (О. Муродов), Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги (И. Маджидов) , Халқ таълими вазирлиги (Ш. Шерматов), «Оила» маркази (Д. Тошмуҳамедова), Ўзбекистон ёшлар иттифоқи (Қ. Куранбаев) , Республика Маънавият ва маърифат маркази (А. Қодиров) 23. Оилаларда ички оилавий ва шахсий муносабатларни, хусусан ота-она ва фарзандлар, эр ва хотин, қайнона ва келин ўртасидаги муносабатларни яхшилаш, оилада можароли ва оғир турмуш шароитини амалий ҳал қилиш механизмларини жорий этиш. Аниқ таклифлар билан таҳлилий маълумот 2019 йил апрель «Оила» маркази (Д. Тошмуҳамедова), Хотин-қизлар қўмитаси (Т. Нарбаева), Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича республика кенгаши (Ш. Жавлонов) 24. Ота-оналари ёки васийлари фуқаролик, маъмурий ва жиноий жавобгарликка тортилган вояга етмаган болаларни ҳуқуқий ва ижтимоий ҳимоя қилиш, руҳий қўллаб-қувватлаш тизим ва механизмлари самарадорлигини ошириш. Таҳлилий маълумот, зарурат бўлганда норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2019 йил май Республика болалар ижтимоий мослашуви маркази (В. Алимова), «Оила» маркази (Д. Тошмуҳамедова), Адлия вазирлиги (Р. Давлетов), Олий суд (К. Камилов), Бош прокуратура (О. Муродов), ИИВ (П. Бобожонов) 25. Ўсмирлар, ёшлар, ёш ота-оналар билан уларнинг ибратли ота-оналик кўникмаларига оид билим даражасини ошириш бўйича ишларнинг самарадорлигини ошириш. Ота-оналар учун ногиронлиги бўлган фарзандларни тўғри парваришлаш ва тарбиялаш бўйича методик ҳамда амалий қўлланмаларни ишлаб чиқиш, патронаж ва ижтимоий хизматлар ёрдамида уларнинг кўникмаларини ошириш. Болалар ва ёшлар учун оила, маданият ва тарбия масалалари бўйича ўқув дастурларини тайёрлаш ва жорий қилиш. Методик ва амалий қўлланмалар Таълим муассасалари учун факультатив машғулотларнинг ўқув дастурлари 2019 йил май 2019 йил август «Оила» маркази (Д. Тошмуҳамедова), Республика болалар ижтимоий мослашуви маркази (В. Алимова), Соғлиқни сақлаш вазирлиги (А. Шадманов), Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги (И. Маджидов) , Халқ таълими вазирлиги (Ш. Шерматов) V. Оилаларга таъсирчан методик, консультатив ва амалий ёрдам кўрсатишнинг самарали тизимини яратиш 26. Оилалар билан ишлайдиган мутахассислар учун оилаларга таъсирчан услубий, консультатив ва амалий ёрдам кўрсатиш мақсадида профессионал супервизия тизимини ишлаб чиқиш. Тегишли вазирлик ва идораларга тавсиялар киритиш 2018 йил сентябрь «Оила» маркази (Д. Тошмуҳамедова), Хотин-қизлар қўмитаси (Т. Нарбаева), Республика болалар ижтимоий мослашуви маркази (В. Алимова) 27. Оилаларга тадбиркорлик фаолияти асосида ижтимоий ва психологик ёрдам беришга қаратилган хизмат кўрсатиш соҳаларини ривожлантириш учун шарт-шароит яратиш. Таҳлилий маълумот, зарурат бўлганда норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси 2018 йил декабрь Иқтисодиёт вазирлиги (Б. Ходжаев), Хотин-қизлар қўмитаси (Т. Нарбаева), «Тадбиркор аёл» ассоциацияси (Г. Махмудова), Савдо-саноат палатаси (А. Икрамов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 28. Демография, социология, оилавий психология, ижтимоий фаолият бўйича кадрларни тайёрлаш ва мутахассислар малакасини ошириш тизимини такомиллаштириш. Аниқ таклифлар билан таҳлилий маълумот 2019 йил январь Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги (И. Маджидов) , Иқтисодиёт вазирлиги (Б. Ходжаев), «Оила» маркази (Д. Тошмуҳамедова), илмий муассасалар 29. Фуқаролар йиғинининг яраштириш комиссияси фаолиятини тубдан қайта кўриб чиқиш, низолашиш арафасида ва низоли вазиятда бўлган оилалар билан ишни ташкил қилишнинг янги шакллари ва усулларини жорий этиш. Комплекс тадбирлар 2019 йил февраль Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича республика кенгаши (Ш. Жавлонов) , Хотин-қизлар қўмитаси (Т. Нарбаева), «Оила» маркази (Д. Тошмуҳамедова) 30. Оғир турмуш шароитида қолган шахсларга мўлжалланган ижтимоий мослашув марказлари ва «Ишонч телефонлари» тажрибасини ўрганиш ва фаолиятини такомиллаштириш. Аниқ таклифлар билан таҳлилий маълумот 2019 йил март Хотин-қизлар қўмитаси (Т. Нарбаева), «Оила» маркази (Д. Тошмуҳамедова), Республика болалар ижтимоий мослашуви маркази (В. Алимова), манфаатдор вазирлик ва идоралар

Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2018 йил 27 июнь,

ПҚ-3808-сон

(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.06.2018 й., 07/18/3808/1410-сон; 11.12.2019 й., 06/19/5892/4134-сон; 13.06.2023 й., 06/23/92/0366-сон; 29.12.2023 й., 06/23/214/0984-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

Qarori

konsepsiyasi

“Yoʻl xaritasi”

Oʻzbekiston Respublikasida oila institutini mustahkamlash konsepsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida

Oʻzbekistonda oilani rivojlantirishga global darajada Birlashgan Millatlar Tashkilotining Barqaror taraqqiyot maqsadlari doirasida, shuningdek, 2017 — 2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasi doirasida qaraladi.

Shu bilan birga, ushbu sohada davlat siyosatini muvaffaqiyatli olib borishni toʻxtatib turuvchi bir qator tizimli muammo va kamchiliklar oila institutini mustahkamlash sohasidagi islohotlarni toʻliq roʻyobga chiqarishga va belgilangan maqsadlarga erishishga toʻsqinlik qilmoqda. Chunonchi:

birinchidan, tegishli idora va tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish hamda monitoring qilishning taʼsirchan tizimi mavjud emas, oilani rivojlantirish masalalari boʻyicha davlat, fuqarolik jamiyati institutlari va xususiy sektor hamkorligi past darajada;

ikkinchidan, oila institutini mustahkamlash sohasidagi ilmiy tadqiqotlar ixtisosligi tor, hozirgi hayot voqeligidan uzilib qolgan, ilmiy tadqiqotlar natijalari amaliyotga sust joriy etilmoqda;

uchinchidan, oilaning demografik rivojlanishida oʻzgarishlar yuz bermoqda, oila ajralishlari soni oʻsmoqda, mazkur sohada salbiy tendensiyalar va muammolar sabablarini asoslovchi tadqiqotlar yetishmayapti;

toʻrtinchidan, oilada, taʼlim muassasalarida madaniy-tarixiy meros salohiyatidan sust foydalanilmoqda, milliy mentalitetimizga yot boʻlgan gʻoya va qarashlar taʼsirining oldini olish borasidagi ishlar samarasiz;

beshinchidan, oila institutini mustahkamlashning qonunchilik asoslari mukammal emas, huquqni qoʻllash amaliyotini va ilgʻor xorij amaliyotini oʻrganish asosida oilani himoya qilish va qoʻllab-quvvatlash sohasida mustahkam huquqiy asos mavjud emas;

oltinchidan, mutaxassislar yetishmaydi va kadrlar malakasi past darajada, taʼlim tizimida mutaxassislarga boʻlgan ehtiyojni prognozlashtirish mexanizmi yoʻlga qoʻyilmagan, oila institutini mustahkamlash va rivojlantirish boʻyicha oʻquv dasturlari mukammal emas.

Oila institutini takomillashtirish boʻyicha kompleks chora-tadbirlarni amalga oshirish, bu jarayonda davlat organlari, fuqarolik jamiyati institutlari va fuqarolarning yaqin hamkorligini hamda faol rolini taʼminlash maqsadida, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 2-fevraldagi “Xotin-qizlarni qoʻllab-quvvatlash va oila institutini mustahkamlash sohasidagi faoliyatni tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-5325-son Farmoniga muvofiq:

1. Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasiga binoan oila jamiyatning asosiy boʻgʻini hamda jamiyat va davlat muhofazasida boʻlish huquqiga ega ekanligi maʼlumot uchun qabul qilinsin.

2. Quyidagilar Oʻzbekiston Respublikasida oila institutini mustahkamlash boʻyicha asosiy yoʻnalishlar etib belgilansin:

oila institutini mustahkamlashning institutsional va huquqiy asoslarini takomillashtirish, ijtimoiy sheriklikni kuchaytirish;

zamonaviy oilani mustahkamlash va rivojlantirish masalalari boʻyicha fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlar olib borish;

demografik rivojlanishni ragʻbatlantirish va oila farovonligi darajasini oshirish;

oilaning tarbiyaviy-taʼlim salohiyatini mustahkamlash, jamiyatda anʼanaviy oilaviy qadriyatlarni saqlash, oilalarda maʼnaviy-axloqiy muhitni yaxshilash;

oilalarga taʼsirchan metodik, konsultativ va amaliy yordam koʻrsatishning samarali tizimini yaratish.

3. Quyidagilar:

Oʻzbekiston Respublikasida oila institutini mustahkamlash konsepsiyasi (keyingi oʻrinlarda Konsepsiya deb yuritiladi) 1-ilovaga muvofiq;

Oʻzbekiston Respublikasida oila institutini mustahkamlash konsepsiyasini amalga oshirish boʻyicha “Yoʻl xaritasi” (keyingi oʻrinlarda “Yoʻl xaritasi” deb yuritiladi) 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

Vazirliklar, idoralar, mahalliy davlat hokimiyati organlari va boshqa tashkilotlar rahbarlari “Yoʻl xaritasi”da nazarda tutilgan tadbirlar sifatli hamda toʻliq bajarilishi uchun shaxsan javobgar ekanligi belgilab qoʻyilsin.

4. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi “Oila” ilmiy-amaliy tadqiqot markazi (keyingi oʻrinlarda “Oila” markazi deb yuritiladi):

Konsepsiya va “Yoʻl xaritasi”ni amalga oshirish jarayonining samarali muvofiqlashtirilishi hamda tizimli monitoringi, ularning ijrosi toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga har chorakda axborot berilishini taʼminlasin;

Konsepsiya va “Yoʻl xaritasi”ni amalga oshirishga bagʻishlangan axborot-tahliliy sharhlarni aniq koʻrsatkich va natijalarni koʻrsatgan holda muntazam ravishda tayyorlash va ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilib borilishi choralarini koʻrsin;

zarur hollarda, fuqarolik jamiyati institutlari, ilmiy doiralar, xalqaro tashkilotlar vakillarini, xorijiy ekspertlarni Konsepsiya va “Yoʻl xaritasi”ni amalga oshirishda ishtirok etishga, shuningdek, oila institutini mustahkamlash boʻyicha dolzarb masalalarni muhokama qilishga jalb qilsin.

5. “Oila” markazi, Oʻzbekiston Xotin-qizlar qoʻmitasi, “Mahalla” xayriya jamoat fondi, Oʻzbekiston yoshlar ittifoqi va keng jamoatchilikning Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasining 1993-yil 20-sentabrdagi A/RES/47/237-son rezolyutsiyasi bilan eʼlon qilingan Xalqaro oila kunini respublikaning barcha hududlarida har yili nishonlash toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin.

“Oila” markazi respublikada 2019-yilda va keyingi yillarda Xalqaro oila kunini nishonlash toʻgʻrisidagi Hukumat farmoyishi loyihasini 2018-yil 1-sentabrga qadar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.

6. Oʻzbekiston Respublikasi Yoshlar siyosati va sport vazirligi, Madaniyat vazirligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan birgalikda muntazam ravishda sport va madaniy tadbirlarni tashkil qilsin hamda ularni Xalqaro oila kuni arafasida oʻtkazishga alohida eʼtibor qaratsin.

7. Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi, Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi ommaviy axborot vositalarida mazkur qarorning maqsad, vazifalari va Konsepsiyaning amalga oshirilishini yoritib borish boʻyicha maqolalar eʼlon qilinishini va mavzuga oid koʻrsatuvlar efirga uzatilishini tashkil qilsin.

8. “Oila” markazi Oʻzbekiston Xotin-qizlar qoʻmitasi, Adliya vazirligi va boshqa manfaatdor idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.

9. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov, Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — Oʻzbekiston Xotin-qizlar qoʻmitasi raisi T.K. Narbayeva, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Davlat maslahatchisining birinchi oʻrinbosari B.M. Mavlonov va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi “Oila” ilmiy-amaliy tadqiqot markazi direktori D.G. Tashmuxamedova zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 27-iyundagi PQ-3808-son qaroriga 1-ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasida oila institutini mustahkamlash

Davlat ijtimoiy siyosatining tarkibiy qismi hisoblangan oila siyosati aholi bandligini va real daromadlarini izchil oshirib borishga, fuqarolar farovonligini oshirishga, ijtimoiy muhofaza qilish va sogʻliqni saqlash tizimini takomillashtirishga qaratilgan.

Davlat organlarining, fuqarolik jamiyati institutlarining oʻzaro hamkorligi tizimining aniq ishlashi, qabul qilinayotgan normativ-huquqiy hujjatlar va davlat dasturlarini soʻzsiz amalga oshirish, shuningdek, oila institutini mustahkamlash sohasidagi muammolarni oʻz vaqtida aniqlash va samarali hal qilish ushbu maqsadlarga erishishning muhim sharti hisoblanadi.

Shu bilan birga, oila instituti hozirgi holatining tahlili mazkur sohadagi islohotlarni toʻlaqonli amalga oshirishga toʻsqinlik qilayotgan qator muammolar mavjudligini koʻrsatmoqda. Xususan:

tegishli idora va tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish hamda monitoring qilishning taʼsirchan tizimi mavjud emas, oilani rivojlantirish masalalari boʻyicha davlat, fuqarolik jamiyati institutlari va xususiy sektor hamkorligi past darajada;

oila institutini mustahkamlash sohasidagi ilmiy tadqiqotlar ixtisosligi tor, hozirgi hayot voqeligidan uzilib qolgan, ilmiy tadqiqotlar natijalari amaliyotga sust joriy etilmoqda;

oilaning demografik rivojlanishida oʻzgarishlar yuz bermoqda, oila ajralishlari soni oʻsmoqda, mazkur sohada salbiy tendensiyalar va muammolar sabablarini asoslovchi tadqiqotlar yetishmayapti;

oilada, taʼlim muassasalarida madaniy-tarixiy meros salohiyatidan sust foydalanilmoqda, milliy mentalitetimizga yot boʻlgan gʻoya va qarashlar taʼsirining oldini olish borasidagi ishlar samarasiz;

oila institutini mustahkamlashning qonunchilik asoslari mukammal emas, huquqni qoʻllash amaliyotini va ilgʻor xorij amaliyotini oʻrganish asosida oilani himoya qilish va qoʻllab-quvvatlash sohasida mustahkam huquqiy asos mavjud emas;

mutaxassislar yetishmaydi va kadrlar malakasi past darajada, taʼlim tizimida mutaxassislarga boʻlgan ehtiyojni prognozlashtirish mexanizmi yoʻlga qoʻyilmagan, oila institutini mustahkamlash va rivojlantirish boʻyicha oʻquv dasturlari mukammal emas.

Oila institutini qoʻllab-quvvatlash va mustahkamlash sohasidagi mavjud kamchiliklar joylarda yigʻilib qolgan muammolarni hal etish, mazkur sohada kutilayotgan ijobiy natijalarga erishish imkonini bermayapti.

Shu munosabat bilan, Oʻzbekiston Respublikasida oila institutini mustahkamlash konsepsiyasini (keyingi oʻrinlarda Konsepsiya deb yuritiladi) muvaffaqiyatli amalga oshirish orqali, birinchi navbatda, “Farovon oila — jamiyat ravnaqining asosi” konseptual gʻoyani hayotga tatbiq etishga qaratilgan yangi oila modelini shakllantirishning alohida mohiyatini hisobga olgan holda, davlat siyosatining quyidagi ustuvor vazifalari va asosiy yoʻnalishlari nazarda tutilmoqda:

I. Oila institutini mustahkamlashning institutsional va huquqiy asoslarini takomillashtirish, ijtimoiy sheriklikni kuchaytirish

1. Normativ-huquqiy hujjatlar normalarini ularning oila institutini mustahkamlash hamda rivojlantirishga taʼsiri nuqtai nazaridan baholash.

2. Huquqni qoʻllash amaliyotini, tadqiqotlar natijalarini hamda rivojlangan xorijiy davlatlar tajribasini oʻrganish asosida oilani himoya qilish va qoʻllab-quvvatlash sohasida mustahkam huquqiy asosni yaratish.

3. Koʻp bolali oilalarga va ijtimoiy-maishiy sharoitini yaxshilashga muhtoj oilalarga imtiyozli kreditlar (ipoteka, isteʼmol va boshqa) berishni va yer maydonlarini taqdim etishni nazarda tutadigan normativ-huquqiy hujjatni ishlab chiqish.

4. Oilalarning ijtimoiy-iqtisodiy holatini ifodalovchi hamda ularning hayoti va faoliyatining asosiy tendensiyalarini aks ettiruvchi statistika koʻrsatkichlari tizimini takomillashtirish.

5. Tadqiqotlarni moliyalashtirishning moslashuvchan tizimini joriy etish, shu jumladan, oila institutini mustahkamlash sohasidagi loyihalarni amalga oshirish uchun grantlar ajratish, olib borilayotgan tadqiqotlarning oilalar real ehtiyojlari bilan oʻzaro bogʻliqligini taʼminlash.

6. Oilani mustahkamlash va rivojlantirish masalalari boʻyicha idoralararo hamkorlikni hamda davlat, fuqarolik jamiyati institutlari va xususiy sektorning oʻzaro hamkorligini rivojlantirish.

II. Zamonaviy oilani mustahkamlash va rivojlantirish masalalari boʻyicha fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlar olib borish

1. Anʼanaviy oilaviy qadriyatlarni saqlab qolgan holda zamonaviy oila modelini shakllantirish uchun tarixiy-madaniy shart-sharoitlarni kompleks tadqiq etish, ularni keng targʻib qilish va hayotga joriy etish boʻyicha ilmiy asoslangan takliflarni ishlab chiqish.

2. Huquqbuzarliklar, jinoyatchilik, oiladagi mojaro va zoʻravonliklar, oilalar ajrashishi hamda ularning ijtimoiy oqibatlarini kompleks tadqiq etish asosida ularning oldini olish boʻyicha chora-tadbirlar ishlab chiqish.

3. Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va Internet tarmogʻining oila mustahkamligiga va rivojiga taʼsirini oʻrganish, oilaviy turmush tarzi qadriyatlarini oshirishni targʻib qilishda, oilalardagi salbiy ijtimoiy holatlarni profilaktika qilishda axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish imkoniyatlarini kengaytirish.

4. Muqobil oilaviy vasiylikni tanlash, qoʻllab-quvvatlash tizimini takomillashtirish (bola asrab oluvchi ota-onalarni topish va tayyorlashni yoʻlga qoʻyish, farzand asrab olgan oilalarni professional qoʻllab-quvvatlash va vasiylik sifatini monitoring qilish tizimini yaratish) hamda xorij amaliyotini Oʻzbekiston sharoitiga moslashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish.

5. Xayriya faoliyati holatini oʻrganish, tadbirkorlik subyektlari va jismoniy shaxslarni ogʻir turmush sharoitida qolgan oilalarni qoʻllab-quvvatlashga ragʻbatlantirishni nazarda tutadigan amaliy tavsiyalar ishlab chiqish.

6. Oilaviy muammolar boʻyicha magistrlik va doktorlik dissertatsiyalari mavzulari doirasini kengaytirish hamda chuqurlashtirish, jahon ilm-fanida mahalliy ishlanmalarning raqobatdoshligini oshirish.

7. Xalqaro standartlarga javob beradigan ilmiy jurnal taʼsis etish, mahalliy va xorijiy olimlarning oilani mustahkamlash masalalariga doir nashrlarini koʻpaytirish.

III. Demografik rivojlanishni ragʻbatlantirish va oila farovonligi darajasini oshirish

1. Oilaning reproduktiv salomatligiga va demografik rivojlanishiga doir masalalarni, oilalarning farovonlik va xotirjamlik darajasini kompleks tadqiq etish hamda muammolarni omilli asosda tahlil qilish.

2. Nikohdan oldin tibbiy koʻrikdan oʻtish tizimini takomillashtirish, erta va qarindoshlar oʻrtasidagi nikohlarning, tugʻma nuqsonlar bilan bolalar tugʻilishining oldini olish boʻyicha chora-tadbirlarni kuchaytirish.

3. Yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlash boʻyicha yagona yondashuvni ishlab chiqish va oʻquv dasturlarini tizimlashtirish, oilaning oqilona reproduktiv axloqini va oilani rejalashtirishni shakllantirish, sogʻlom turmush tarzi va ovqatlanish madaniyatini targʻib qilish.

4. Oilani davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash, manzilli ijtimoiy yordam koʻrsatish tizimini takomillashtirish, shu jumladan, voyaga yetmagan farzandlarni, nogironligi boʻlgan farzandlarni tarbiyalayotgan ota-onalarni, shuningdek, yolgʻiz va koʻp bolali ota-onalarni ishga joylashtirishda koʻmaklashish.

5. Oila aʼzolarini tadbirkorlik asoslariga oʻqitish, oilaviy tadbirkorlikni, kasanachilikni, hunarmandchilikni, yordamchi xoʻjaliklarni rivojlantirishni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlashni kuchaytirish. Voyaga yetmagan farzandlarni, nogironligi boʻlgan farzandlarni tarbiyalayotgan yolgʻiz va koʻp bolali ota-onalarga oʻzlariga tegishli yer uchastkalaridan samarali foydalanishida koʻmaklashish.

IV. Oilaning tarbiyaviy-taʼlim salohiyatini mustahkamlash, jamiyatda anʼanaviy oilaviy qadriyatlarni saqlash, oilalarda maʼnaviy-axloqiy muhitni yaxshilash

1. Yosh avlodda maʼnaviy-axloqiy, odob qadriyatlarni va ota-onaga hamda katta yoshdagi insonlarga hurmatni shakllantirish, oilaning tarbiyaviy va madaniy-ilmiy salohiyatini oshirish.

2. Oilaning birdamligini mustahkamlashga, oilada avlodlar oʻrtasidagi oʻzaro aloqani saqlash va qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan oilaviy anʼanalarni rivojlantirish.

3. Ota-onalari yoki vasiylari fuqarolik, maʼmuriy va jinoiy javobgarlikka tortilgan voyaga yetmagan bolalarni huquqiy va ijtimoiy himoya qilish, ruhiy qoʻllab-quvvatlash tizim va mexanizmlari samaradorligini oshirish.

4. Oilalarda ichki oilaviy va shaxsiy munosabatlarni, xususan ota-ona va farzandlar, er va xotin, qaynona va kelin oʻrtasidagi munosabatlarni yaxshilash, oilada mojaroli va ogʻir turmush sharoitini amaliy hal qilish mexanizmlarini joriy etish.

5. Oilaviy notinchlik, bolalarning nazoratsizligi va qarovsizligi, shuningdek, bolalar orasidagi huquqbuzarliklar va jinoyatlarning oldini olishga doir samarali mexanizmlarni joriy qilish.

6. Oʻsmirlar, yoshlar, yosh ota-onalar bilan ularning bilim darajasini oshirish va ibratli ota-onalik koʻnikmalarini shakllantirish boʻyicha ishlarning samaradorligini oshirish.

V. Oilalarga taʼsirchan metodik, konsultativ va amaliy yordam koʻrsatishning samarali tizimini yaratish

1. Demografiya, sotsiologiya, oilaviy psixologiya, ijtimoiy faoliyat boʻyicha kadrlarni tayyorlash va mutaxassislar malakasini oshirish tizimini takomillashtirish.

2. Fuqarolar yigʻinining yarashtirish komissiyasi faoliyatini tubdan qayta koʻrib chiqish, nizolashish arafasida va nizoli vaziyatda boʻlgan oilalar bilan ishni tashkil qilishning yangi shakllari va usullarini joriy etish.

3. Oilalarga tadbirkorlik faoliyati asosida ijtimoiy va psixologik yordam berishga qaratilgan xizmat koʻrsatish sohalarini rivojlantirish uchun shart-sharoit yaratish.

4. Oilalar bilan ishlaydigan mutaxassislar uchun oilalarga taʼsirchan uslubiy, konsultativ va amaliy yordam koʻrsatish maqsadida professional superviziya tizimini ishlab chiqish.

5. Ogʻir turmush sharoitida qolgan shaxslarga moʻljallangan ijtimoiy moslashuv markazlari va “Ishonch telefonlari” faoliyatini takomillashtirish.

VI. Konsepsiyani amalga oshirishdan kutilayotgan natijalar

Konsepsiyaning asosiy yoʻnalishlari ularni demografik, iqtisodiy va ijtimoiy sohalardagi davlat siyosatining boshqa yoʻnalishlari bilan muvofiqlashtirish zarurligini hisobga olgan holda belgilandi.

Kutilayotgan natijalar samaradorligi va unga erishish darajasi Konsepsiyada koʻzda tutilgan chora-tadbirlarning doimiy monitoringi natijalari asosida baholanadi.

Oilani mustahkamlashning tashkiliy-huquqiy asoslarini takomillashtirish va Oʻzbekistonda yangi oila modelini shakllantirishga qaratilgan quyidagilar mazkur Konsepsiyani amalga oshirish samaradorligining koʻrsatkichlari boʻladi:

farzand tarbiyasida oilaning javobgarligini oshirish, oilaviy qadriyatlarni mustahkamlash, saqlash va rivojlantirish, oila aʼzolarining huquqlariga rioya qilish;

oilalarda tinch, doʻstona va ahillik muhitini yaratish, maʼnaviy-maʼrifiy ishlarga aniq mazmun baxsh etish;

oila instituti sohasidagi fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarning aniq maqsadga qaratilganligini hamda dolzarbligini taʼminlaydigan tizimni joriy qilish va tadqiqotlar natijalarini amaliyotda qoʻllash;

oilaning reproduktiv salomatligi va demografik rivojlanishini, oilalar farovonligini hamda tinch-totuvligini taʼminlash tizimini rivojlantirish;

oilalarga taʼsirchan, sifatli, uslubiy va konsultativ yordam berish hamda ogʻir turmush sharoitida, ularning oilaviy muammolarini hal qilishda amaliy ijtimoiy yordam koʻrsatish tizimi samaradorligini oshirish;

amaliy va innovatsion tadqiqotlar natijalari asosida yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlash hamda oilalardagi nizolar va ajrashishlarning oldini olish boʻyicha taʼlim tizimini takomillashtirish;

yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlash, oiladagi nizoli vaziyatlarni hal qilish, ajrashishlarning oldini olish sohasida, shuningdek, oilalarda maʼnaviy-axloqiy qadriyatlarni mustahkamlash bilan bogʻliq boshqa masalalar boʻyicha kadrlar malakasini oshirishning samarali shakllarini joriy etish;

jamiyatda tinchlik va barqarorlikni saqlashda, mustahkam oilalarni shakllantirishda, sogʻlom farzandlar tugʻilishida, sogʻlom turmush tarziga amal qilishda, bolaning oilada yashash va tarbiya olish huquqini taʼminlashda, barkamol avlodni tarbiyalashda, munosib keksalikni taʼminlashda oilaning oʻrni va rolini oshirish.

Jamiyatda zamonaviy oila modelini hamda “Oila jamiyat va davlat himoyasida” konstitutsiyaviy prinsipini toʻliq roʻyobga chiqarish oila institutini mustahkamlash sohasidagi islohotlarni samarali amalga oshirishning pirovard natijasiga aylanishi kerak.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 27-iyundagi PQ-3808-son qaroriga 2-ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasida oila institutini mustahkamlash konsepsiyasini amalga oshirish boʻyicha

T/r Tadbirlarning nomlanishi Amalga oshirish shakli Amalga oshirish muddatlari Masʼul ijrochilar I. Oila institutini mustahkamlashning institutsional va huquqiy asoslarini takomillashtirish, ijtimoiy sherikchilikni kuchaytirish 1. Tadqiqotlarni moliyalashtirishning moslashuvchan tizimini joriy etish, shu jumladan, oila institutini mustahkamlash sohasidagi loyihalarni amalga oshirish uchun grantlar ajratish, olib borilayotgan tadqiqotlarning oilalar real ehtiyojlari bilan oʻzaro bogʻliqligini taʼminlash. Aniq takliflar bilan tahliliy maʼlumot 2018-yil noyabr “Oila” markazi (D. Toshmuhamedova), Xotin-qizlar qoʻmitasi (T. Narbayeva), Innovatsiya vazirligi (I. Abduraxmanov), Moliya vazirligi (J. Qoʻchqorov) 2. Oilalarning ijtimoiy-iqtisodiy holati statistikasini yuritish tizimini takomillashtirish. “Oʻzbekistonda oila” statistik toʻplamini nashr etish. Yangi statistik shakllarni tasdiqlash 2018-yil dekabr Davlat statistika qoʻmitasi (B. Begalov), “Oila” markazi (D. Toshmuhamedova), Xotin-qizlar qoʻmitasi (T. Narbayeva), “Mahalla” fondi (Sh. Javlonov) 3. Qiyin hayotiy sharoitga ega va ijtimoiy xavfli guruhlarga mansub oilalar, ularning ahvoli va manzilli yordam xizmatining har xil turlariga ehtiyojlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz vaqtida olish maqsadida “Oila” markazining yagona idoralararo axborot bazasini yaratish. “Oila” markazi idoralararo axborot bazasining konsepsiyasini ishlab chiqish. “Oila” markazi idoralararo axborot bazasining texnik talablarini ishlab chiqish. “Oila” markazining idoralararo axborot bazasini ishga tushirish. Tashkiliy chora-tadbirlar 2019-yil 1-yanvargacha 1-martgacha 1 dekabrgacha “Oila” markazi (D. Toshmuhamedova), Xotin-qizlar qoʻmitasi (T. Narbayeva), Axborot texnologiyalari vazirligi ( A. Axmedxodjayev), IIV (P. Bobojonov), Moliya vazirligi (J. Qoʻchqorov), Sogʻliqni saqlash vazirligi (A. Shadmanov), Mehnat vazirligi (Sh. Qudbiyev), “Mahalla” fondi (Sh. Javlonov), manfaatdor vazirlik va idoralar 4. Normativ-huquqiy hujjatlar normalarini oila institutining mustahkamlanishi va rivojlanishiga salbiy taʼsirini tahlil qilish. Aniq takliflar bilan tahliliy maʼlumot 2019-yil fevral “Oila” markazi (D. Toshmuhamedova), Xotin-qizlar qoʻmitasi (T. Narbayeva), Adliya vazirligi (R. Davletov), Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz (A. Saidov), manfaatdor vazirlik va idoralar 5. Oilani mustahkamlash va rivojlantirish masalalari boʻyicha idoralararo hamkorlikni hamda davlat, fuqarolik jamiyati institutlari va xususiy sektorning oʻzaro hamkorligini rivojlantirish. Oilani qoʻllab-quvvatlash va mustahkamlash sohasida davlat-xususiy sheriklik loyihalarini amalga oshirish boʻyicha takliflarni ishlab chiqish. Hamkorlik memorandumlari va chora-tadbirlar dasturi Aniq takliflar bilan tahliliy maʼlumot 2019-yil fevral 2019-yil iyul “Oila” markazi (D. Toshmuhamedova), Xotin-qizlar qoʻmitasi (T. Narbayeva), Sogʻliqni saqlash vazirligi (A. Shadmanov), Mehnat vazirligi (Sh. Qudbiyev), Moliya vazirligi (J. Qoʻchqorov), Adliya vazirligi (R. Davletov), IIV (P. Bobojonov), “Mahalla” fondi (Sh. Javlonov), Savdo-sanoat palatasi (A. Ikramov) 6. Oilaviy biznesni yanada rivojlantirish orqali oilalar farovonligi va xotirjamligini oshirish uchun qulay sharoit yaratishni nazarda tutuvchi “Oilaviy tadbirkorlik toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi qonun loyihasini ishlab chiqish. Qonun loyihasi 2019-yil aprel Mehnat vazirligi (Sh. Kudbiyev ), Iqtisodiyot vazirligi (B. Xodjayev), Tadbirkorlarning huquqlarini himoya qilish boʻyicha vakil (D. Kasimov), Savdo-sanoat palatasi (A. Ikramov), “Tadbirkor ayol” assotsiatsiyasi (G. Maxmudova) 7. Oilalarni qoʻllab-quvvatlash uchun ijtimoiy xizmatlar koʻlamini kengaytirish, oilalarga koʻrsatiladigan ijtimoiy xizmatlar sifatining standarti hamda oilalarning ijtimoiy himoyasi boʻyicha xizmatlar taqdim etish sifatining monitoringi tizimini yaratishni nazarda tutuvchi “Oʻzbekiston Respublikasining “Keksalar, nogironlar va aholining ijtimoiy himoyaga muhtoj boshqa qatlamlariga ijtimoiy xizmat koʻrsatish toʻgʻrisida”gi Qonuniga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi qonuni loyihasini ishlab chiqish. Qonun loyihasi 2019-yil iyun Sogʻliqni saqlash vazirligi (A. Shadmanov), “Oila” markazi (D. Toshmuhamedova), “Nuroniy” jamgʻarmasi (Sh. Jalilov), Nogironlar jamiyati (K. Abdullayev), Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz (A. Saidov) 8. Oila masalalari boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlarni, shuningdek, rivojlangan davlatlar tajribasini oʻrganish va umumlashtirish asosida “Oʻzbekiston Respublikasining Oila kodeksiga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi qonuni loyihasini mazkur kodeksning oilaviy huquqiy munosabatlarning javobgarlik mezonlarini aniqlash, alimentlarni belgilash, ajrashish vaqtida ayollar va bolalar huquqlarini himoya qilishga oid normalarini yanada takomillashtirish nuqtai nazaridan ishlab chiqish. Qonun loyihasi 2019-yil sentabr Adliya vazirligi (R. Davletov), Oliy sud (K. Kamilov), “Oila” markazi (D. Toshmuhamedova), Xotin-qizlar qoʻmitasi (T. Narbayeva), Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz (A. Saidov) 9. Koʻp bolali oilalarga va ijtimoiy-maishiy sharoitini yaxshilashga muhtoj oilalarga imtiyozli kreditlar (ipoteka, isteʼmol va boshqa) berishni va yer maydonlarini taqdim etishni nazarda tutadigan normativ-huquqiy hujjatni ishlab chiqish. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2019-yil noyabr Adliya vazirligi (R. Davletov), Markaziy bank (M. Nurmuratov), Iqtisodiyot vazirligi (B. Xodjayev) , Moliya vazirligi (J. Qoʻchqorov) , Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari II. Zamonaviy oilani mustahkamlash va rivojlantirish masalalari boʻyicha fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlar olib borish 10. Huquqbuzarliklar, jinoyatchilik, oiladagi mojaro va zoʻravonliklar, oilalar ajrashishi hamda ularning ijtimoiy oqibatlarini kompleks tadqiq qilish asosida ularning oldini olish boʻyicha chora-tadbirlar ishlab chiqish. Kompleks tadbirlar 2018-yil noyabr “Oila” markazi (D. Toshmuhamedova), Bosh prokuratura (O. Murodov), IIV (P. Bobojonov), Oliy sud (K. Kamilov), Xotin-qizlar qoʻmitasi (T. Narbayeva), Din ishlari boʻyicha qoʻmita (J. Akramov), “Mahalla” fondi (Sh. Javlonov) 11. Oila institutini mustahkamlash bilan bogʻliq materiallarni chop etish boʻyicha ilmiy jurnalni taʼsis etish. Xorijiy tadqiqot muassasalari bilan hamkorlikni yoʻlga qoʻyish, oilani mustahkamlash boʻyicha tadqiqotlar natijalarini respublika va xorijda keng jamoatchilik eʼtiboriga yetkazish tizimini takomillashtirish. Ilmiy jurnalni taʼsis etish “Oila” markazining chora-tadbirlar dasturi 2018-yil dekabr “Oila” markazi (D. Toshmuhamedova), Oʻzbekiston Matbuot va axborot agentligi (L. Tangriyev) , “OʻzA” agentligi (A. Koʻchimov), Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi (I. Madjidov) , ilmiy muassasalar 12. Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va Internet tarmogʻining oila mustahkamligiga va rivojiga taʼsirini oʻrganish. Oilaviy turmush tarzi qadriyatlarini targʻib qilishda, oilalardagi salbiy ijtimoiy holatlarning profilaktikasi, bolalarni ularning sogʻligʻi va axloqiga zarar yetkazuvchi maʼlumotlardan himoya qilishda axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish imkoniyatlarini kengaytirish. Tegishli vazirlik va idoralarga tavsiyalar kiritish 2019-yil iyun “Oila” markazi (D. Toshmuhamedova), Axborot texnologiyalari vazirligi (A. Axmedxodjayev), Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi (I. Madjidov) , Xalq taʼlimi vazirligi (Sh. Shermatov) , Maktabgacha taʼlim vazirligi (A. Shin), Oʻzbekiston yoshlar ittifoqi (Q. Kuranbayev) 13. Oilaviy muammolar boʻyicha magistrlik va doktorlik dissertatsiyalari mavzulari doirasini kengaytirish hamda chuqurlashtirish, jahon ilm-fanida mahalliy ishlanmalarning raqobatdoshligini oshirish. Tegishli vazirlik va idoralarga tavsiyalar kiritish 2019-yil sentabr “Oila” markazi (D. Toshmuhamedova), Fanlar akademiyasi (B. Yuldashev), Innovatsiya vazirligi (I. Abduraxmanov), Oliy attestatsiya komissiyasi (A. Yusupov), Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi ( I. Madjidov) , ilmiy muassasalar 14. Muqobil oilaviy vasiylikni tanlash, qoʻllab-quvvatlash tizimini takomillashtirish (bola asrab oluvchi ota-onalarni topish va tayyorlashni yoʻlga qoʻyish, farzand asrab olgan oilalarni professional qoʻllab-quvvatlash va vasiylik sifatini monitoring qilish tizimini yaratish) hamda xorij amaliyotini Oʻzbekiston sharoitiga moslashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish. Tahliliy maʼlumot, zarurat boʻlganda normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2019-yil oktabr Xalq taʼlimi vazirligi (Sh. Shermatov) , “SOS — Oʻzbekiston bolalar mahallalari” uyushmasi (G. Abidova), Respublika bolalar ijtimoiy adaptatsiyasi markazi (V. Alimova), “Oila” markazi (D. Toshmuhamedova), Adliya vazirligi (R. Davletov) III. Demografik rivojlanishni ragʻbatlantirish va oila farovonligi darajasini oshirish 15. Nikohdan oldin tibbiy koʻrikdan oʻtish va uning samaradorligini monitoring qilish tizimini takomillashtirish, shuningdek, erta va qarindoshlar oʻrtasidagi nikohlarning, tugʻma nuqsonlar bilan bolalar tugʻilishining oldini olish boʻyicha chora-tadbirlarni kuchaytirish. Tahliliy maʼlumot, zarurat boʻlganda normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2019-yil mart Sogʻliqni saqlash vazirligi (A. Shadmanov), Xotin-qizlar qoʻmitasi (T. Narbayeva), “Oila” markazi (D. Toshmuhamedova), Adliya vazirligi (R. Davletov), ilmiy muassasalar 16. Oila aʼzolarini tadbirkorlik asoslariga oʻqitish, oilaviy tadbirkorlikni, kasanachilikni, hunarmandchilikni, yordamchi xoʻjaliklarni rivojlantirishni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlashni kuchaytirish. Voyaga yetmagan farzandlarni, nogironligi boʻlgan farzandlarni tarbiyalayotgan yolgʻiz va koʻp bolali ota-onalarga qoʻshimcha daromad olish uchun oʻzlariga tegishli yer uchastkalaridan samarali foydalanishida koʻmaklashish. Oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish boʻyicha elektron materiallar tayyorlash hamda elektron ommaviy axborot vositalari va ijtimoiy tarmoqlar orqali tarqatish. Kompleks tadbirlar 2019-yil yanvar 2019-yil may Xotin-qizlar qoʻmitasi (T. Narbayeva), Savdo-sanoat palatasi (A. Ikramov), “Tadbirkor ayol” assotsiatsiyasi (G. Maxmudova), Mehnat vazirligi (Sh. Kudbiyev), Iqtisodiyot vazirligi (B. Xodjayev), Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 17. Yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlash boʻyicha yagona yondashuvni ishlab chiqish va oʻquv dasturlarini tizimlashtirish. Aholining oqilona reproduktiv axloqini va oilani rejalashtirishni shakllantirish, bolalar nogironligining, bepushtlikning oldini olish, shuningdek, sogʻlom turmush tarzi va ovqatlanish madaniyatin targʻib qilish. Metodik va amaliy qoʻllanmalar 2019-yil iyul “Oila” markazi (D. Toshmuhamedova), Xotin-qizlar qoʻmitasi (T. Narbayeva), Sogʻliqni saqlash vazirligi (A. Shadmanov), Sport vazirligi (Sh. Isroilov), Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi (I. Madjidov) , Xalq taʼlimi vazirligi (Sh. Shermatov) , “Sogʻlom avlod uchun” fondi (S. Inamova) 18. Oilaning reproduktiv salomatligiga va demografik rivojlanishiga doir masalalarni, oilalarning farovonlik va xotirjamlik darajasini kompleks tadqiq etish hamda muammolarni omilli asosda tahlil qilish. Aniq takliflar bilan tahliliy maʼlumot 2019-yil oktabr “Oila” markazi (D. Toshmuhamedova), davlat statistika kumitasi (B. Begalov), Xotin-qizlar qoʻmitasi (T. Narbayeva), Sogʻliqni saqlash vazirligi (A. Shadmanov), Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, ilmiy muassasalar 19. Oilani davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash, manzilli ijtimoiy yordam koʻrsatish tizimini takomillashtirish, shu jumladan, voyaga yetmagan farzandlarni, nogironligi boʻlgan farzandlarni tarbiyalayotgan ota-onalarni ishga joylashtirishda koʻmaklashish. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2019-yil dekabr Mehnat vazirligi (Sh. Kudbiyev), Xotin-qizlar qoʻmitasi (T. Narbayeva), Moliya vazirligi (J. Qoʻchqorov) , Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari IV. Oilaning tarbiyaviy-taʼlim salohiyatini mustahkamlash, jamiyatda anʼanaviy oilaviy qadriyatlarni saqlash, oilalarda maʼnaviy-axloqiy muhitni yaxshilash 20. Yosh avlodda maʼnaviy-axloqiy, odob qadriyatlarni va ota-onaga hamda katta yoshdagi insonlarga hurmatni shakllantirish, oilaning tarbiyaviy va madaniy-ilmiy salohiyatini oshirish. Tashkiliy chora-tadbirlar Doimiy “Oila” markazi (D. Toshmuhamedova), Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi (A. Qodirov), Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi (I. Madjidov) , Xalq taʼlimi vazirligi (Sh. Shermatov), Maktabgacha taʼlim vazirligi (A. Shin) , Oʻzbekiston yoshlar ittifoqi (Q. Kuranbayev) 21. Oilaning birdamligini mustahkamlashga, oilada avlodlar oʻrtasidagi oʻzaro aloqani saqlash va qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan oilaviy anʼanalarni rivojlantirish. Kompleks tadbirlar 2018-yil avgust “Oila” markazi (D. Toshmuhamedova), Xotin-qizlar qoʻmitasi (T. Narbayeva), Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi (A. Qodirov), “Nuroniy” jamgʻarmasi (Sh. Jalilov), Oʻzbekiston yoshlar ittifoqi (Q. Kuranbayev) 22. Oilaviy notinchlik, bolalarning nazoratsizligi va qarovsizligi, shuningdek, bolalar orasidagi huquqbuzarliklar va jinoyatlarning oldini olishga doir samarali mexanizmlarni joriy qilish. Kompleks tadbirlar 2019-yil yanvar IIV (P. Bobojonov), Bosh prokuratura (O. Murodov), Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi (I. Madjidov) , Xalq taʼlimi vazirligi (Sh. Shermatov), “Oila” markazi (D. Toshmuhamedova), Oʻzbekiston yoshlar ittifoqi (Q. Kuranbayev) , Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi (A. Qodirov) 23. Oilalarda ichki oilaviy va shaxsiy munosabatlarni, xususan ota-ona va farzandlar, er va xotin, qaynona va kelin oʻrtasidagi munosabatlarni yaxshilash, oilada mojaroli va ogʻir turmush sharoitini amaliy hal qilish mexanizmlarini joriy etish. Aniq takliflar bilan tahliliy maʼlumot 2019-yil aprel “Oila” markazi (D. Toshmuhamedova), Xotin-qizlar qoʻmitasi (T. Narbayeva), Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha respublika kengashi (Sh. Javlonov) 24. Ota-onalari yoki vasiylari fuqarolik, maʼmuriy va jinoiy javobgarlikka tortilgan voyaga yetmagan bolalarni huquqiy va ijtimoiy himoya qilish, ruhiy qoʻllab-quvvatlash tizim va mexanizmlari samaradorligini oshirish. Tahliliy maʼlumot, zarurat boʻlganda normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2019-yil may Respublika bolalar ijtimoiy moslashuvi markazi (V. Alimova), “Oila” markazi (D. Toshmuhamedova), Adliya vazirligi (R. Davletov), Oliy sud (K. Kamilov), Bosh prokuratura (O. Murodov), IIV (P. Bobojonov) 25. Oʻsmirlar, yoshlar, yosh ota-onalar bilan ularning ibratli ota-onalik koʻnikmalariga oid bilim darajasini oshirish boʻyicha ishlarning samaradorligini oshirish. Ota-onalar uchun nogironligi boʻlgan farzandlarni toʻgʻri parvarishlash va tarbiyalash boʻyicha metodik hamda amaliy qoʻllanmalarni ishlab chiqish, patronaj va ijtimoiy xizmatlar yordamida ularning koʻnikmalarini oshirish. Bolalar va yoshlar uchun oila, madaniyat va tarbiya masalalari boʻyicha oʻquv dasturlarini tayyorlash va joriy qilish. Metodik va amaliy qoʻllanmalar Taʼlim muassasalari uchun fakultativ mashgʻulotlarning oʻquv dasturlari 2019-yil may 2019-yil avgust “Oila” markazi (D. Toshmuhamedova), Respublika bolalar ijtimoiy moslashuvi markazi (V. Alimova), Sogʻliqni saqlash vazirligi (A. Shadmanov), Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi (I. Madjidov) , Xalq taʼlimi vazirligi (Sh. Shermatov) V. Oilalarga taʼsirchan metodik, konsultativ va amaliy yordam koʻrsatishning samarali tizimini yaratish 26. Oilalar bilan ishlaydigan mutaxassislar uchun oilalarga taʼsirchan uslubiy, konsultativ va amaliy yordam koʻrsatish maqsadida professional superviziya tizimini ishlab chiqish. Tegishli vazirlik va idoralarga tavsiyalar kiritish 2018-yil sentabr “Oila” markazi (D. Toshmuhamedova), Xotin-qizlar qoʻmitasi (T. Narbayeva), Respublika bolalar ijtimoiy moslashuvi markazi (V. Alimova) 27. Oilalarga tadbirkorlik faoliyati asosida ijtimoiy va psixologik yordam berishga qaratilgan xizmat koʻrsatish sohalarini rivojlantirish uchun shart-sharoit yaratish. Tahliliy maʼlumot, zarurat boʻlganda normativ-huquqiy hujjat loyihasi 2018-yil dekabr Iqtisodiyot vazirligi (B. Xodjayev), Xotin-qizlar qoʻmitasi (T. Narbayeva), “Tadbirkor ayol” assotsiatsiyasi (G. Maxmudova), Savdo-sanoat palatasi (A. Ikramov), manfaatdor vazirlik va idoralar 28. Demografiya, sotsiologiya, oilaviy psixologiya, ijtimoiy faoliyat boʻyicha kadrlarni tayyorlash va mutaxassislar malakasini oshirish tizimini takomillashtirish. Aniq takliflar bilan tahliliy maʼlumot 2019-yil yanvar Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi (I. Madjidov) , Iqtisodiyot vazirligi (B. Xodjayev), “Oila” markazi (D. Toshmuhamedova), ilmiy muassasalar 29. Fuqarolar yigʻinining yarashtirish komissiyasi faoliyatini tubdan qayta koʻrib chiqish, nizolashish arafasida va nizoli vaziyatda boʻlgan oilalar bilan ishni tashkil qilishning yangi shakllari va usullarini joriy etish. Kompleks tadbirlar 2019-yil fevral Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha respublika kengashi (Sh. Javlonov) , Xotin-qizlar qoʻmitasi (T. Narbayeva), “Oila” markazi (D. Toshmuhamedova) 30. Ogʻir turmush sharoitida qolgan shaxslarga moʻljallangan ijtimoiy moslashuv markazlari va “Ishonch telefonlari” tajribasini oʻrganish va faoliyatini takomillashtirish. Aniq takliflar bilan tahliliy maʼlumot 2019-yil mart Xotin-qizlar qoʻmitasi (T. Narbayeva), “Oila” markazi (D. Toshmuhamedova), Respublika bolalar ijtimoiy moslashuvi markazi (V. Alimova), manfaatdor vazirlik va idoralar

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2018-yil 27-iyun,

PQ-3808-son

(Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 29.06.2018-y., 07/18/3808/1410-son; 11.12.2019-y., 06/19/5892/4134-son; 13.06.2023-y., 06/23/92/0366-son; 29.12.2023-y., 06/23/214/0984-son)

lex.uz

Президента Республики Узбекистан

Постановление

КОНЦЕПЦИЯ

«Дорожная карта»

Об утверждении Концепции укрепления института семьи в Республике Узбекистан

Развитие семьи в Узбекистане рассматривается на глобальном уровне в рамках Целей устойчивого развития Организации Объединенных Наций, а также в рамках Стратегии действий по пяти приоритетным направлениям развития Республики Узбекистан в 2017 — 2021 годах.

Вместе с тем полноценной реализации проводимых реформ в сфере укрепления института семьи и достижению установленных целей препятствует ряд системных проблем и недостатков, сдерживающих успешное проведение государственной политики в данной сфере, в числе которых:

первое, отсутствие действенной системы координации и мониторинга деятельности соответствующих ведомств и организаций, низкий уровень партнерства государства, институтов гражданского общества и частного сектора по вопросам развития семьи;

второе, узкопрофильные, оторванные от реалий современной жизни научные исследования в сфере укрепления института семьи, слабое практическое внедрение их результатов;

третье, изменения в демографическом развитии семьи, увеличение количества семейных разводов, недостаточность исследований, обосновывающих причины негативных тенденций и проблем в этой сфере;

четвертое, ослабление использования потенциала культурно-исторического наследия в семье, образовательных учреждениях, неэффективность работы по предупреждению влияния чуждых национальному менталитету идей и взглядов;

пятое, несовершенство законодательных основ укрепления института семьи, отсутствие прочной правовой основы в сфере защиты и поддержки семьи на основе изучения правоприменительной практики и передовой зарубежной практики;

шестое, нехватка специалистов и низкий уровень квалификации кадров, неналаженность механизма прогнозирования потребности в специалистах в системе образования, несовершенство учебных программ по укреплению и развитию института семьи.

В целях реализации комплексных мер по совершенствованию института семьи, обеспечения тесного сотрудничества и активной роли государственных органов, институтов гражданского общества и граждан в данном процессе, а также в соответствии с Указом Президента Республики Узбекистан от 2 февраля 2018 года № УП-5325 «О мерах по коренному совершенствованию деятельности в сфере поддержки женщин и укрепления института семьи»:

1. Принять к сведению, что согласно Конституции Республики Узбекистан семья является основной ячейкой общества и имеет право на защиту общества и государства.

2. Определить основными направлениями по укреплению института семьи в Республике Узбекистан:

совершенствование институциональных и правовых основ укрепления института семьи, усиление социального партнерства;

проведение фундаментальных, прикладных и инновационных исследований по вопросам укрепления и развития современной семьи;

стимулирование демографического развития и повышение уровня благосостояния семьи;

укрепление воспитательно-образовательного потенциала семьи, сохранение в обществе традиционных семейных ценностей, улучшение духовно-нравственной атмосферы в семьях;

создание эффективной системы оказания действенной методической, консультативной и практической помощи семьям.

3. Утвердить:

Концепцию укрепления института семьи в Республике Узбекистан (далее — Концепция) согласно приложению № 1 ;

«Дорожную карту» по реализации Концепции укрепления института семьи в Республике Узбекистан (далее — «Дорожная карта») согласно приложению № 2 .

Установить, что руководители министерств, ведомств, органов государственной власти на местах и иных организаций несут персональную ответственность за качественную и полномасштабную реализацию мероприятий, предусмотренных «Дорожной картой».

4. Научно-практическому исследовательскому центру «Оила» при Кабинете Министров Республики Узбекистан (далее — Центр «Оила»):

обеспечить проведение эффективной координации и системного мониторинга хода реализации Концепции и «Дорожной карты», ежеквартальное представление в Кабинет Министров Республики Узбекистан информации об их выполнении;

принять меры по систематической подготовке и публикации в средствах массовой информации информационно-аналитических обзоров, посвященных реализации Концепции и «Дорожной карты», с указанием конкретных показателей и результатов;

при необходимости, привлекать представителей институтов гражданского общества, научных кругов, международных организаций, зарубежных экспертов к участию в реализации Концепции и «Дорожной карты», а также обсуждению актуальных вопросов укрепления института семьи.

5. Одобрить предложение Центра «Оила», Комитета женщин Узбекистана, благотворительного общественного фонда «Махалла», Союза молодежи Узбекистана и широкой общественности о ежегодном праздновании по всей территории республики Международного дня семьи, провозглашенного резолюцией Генеральной Ассамблеи Организации Объединенных Наций от 20 сентября 1993 года № A/RES/47/237.

Центру «Оила» в срок до 1 сентября 2018 года внести в Кабинет Министров Республики Узбекистан проект распоряжения Правительства о праздновании в 2019 году и далее ежегодно в республике Международного дня семьи.

6. Министерству молодежной политики и спорта, Министерству культуры Республики Узбекистан совместно с Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятами областей и г. Ташкента регулярно организовывать спортивные и культурные мероприятия, обратив особое внимание на их проведение в канун празднования Международного дня семьи.

7. Национальному информационному агентству Узбекистана, Национальной телерадиокомпании Узбекистана, Агентству информации и массовых коммуникаций при Администрации Президента Республики Узбекистан организовать в средствах массовой информации публикации и тематические передачи по освещению целей, задач настоящего постановления и хода реализации Концепции.

8. Центру «Оила» совместно с Комитетом женщин Узбекистана, Министерством юстиции и другими заинтересованными ведомствами в двухмесячный срок внести в Кабинет Министров Республики Узбекистан предложения по изменениям и дополнениям в законодательство, вытекающим из настоящего постановления.

9. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова, заместителя Премьер-министра Республики Узбекистан — председателя Комитета женщин Узбекистана Т.К. Нарбаеву, первого заместителя Государственного советника Президента Республики Узбекистан Б.М. Мавлонова и директора Научно-практического исследовательского центра «Оила» при Кабинете Министров Республики Узбекистан Д.Г. Ташмухамедову.

ПРИЛОЖЕНИЕ № 1 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 27 июня 2018 года № ПП-3808

укрепления института семьи в Республике Узбекистан

Семейная политика, как составная часть социальной политики государства, направлена на последовательное повышение занятости и реальных доходов населения, повышение благосостояния, совершенствование системы социальной защиты и охраны здоровья граждан.

Важнейшим условием достижения указанных целей является четкое функционирование системы взаимодействия государственных органов, институтов гражданского общества, неукоснительная реализация принимаемых нормативно-правовых актов и государственных программ, а также своевременное выявление и эффективное решение проблем в сфере укрепления института семьи.

Вместе с тем анализ текущего состояния института семьи свидетельствует о наличии ряда недостатков, препятствующих полноценной реализации реформ в данной сфере. В частности:

отсутствие действенной системы координации и мониторинга деятельности соответствующих ведомств и организаций, низкий уровень партнерства государства, институтов гражданского общества и частного сектора по вопросам развития семьи;

узкопрофильные, оторванные от реалий современной жизни научные исследования в сфере укрепления института семьи, слабое практическое внедрение их результатов;

изменения в демографическом развитии семьи, увеличение количества семейных разводов, недостаточность исследований, обосновывающих причины негативных тенденций и проблем в этой сфере;

ослабление использования потенциала культурно-исторического наследия в семье, образовательных учреждениях, неэффективность работы по предупреждению влияния чуждых национальному менталитету идей и взглядов;

несовершенство законодательных основ укрепления института семьи, отсутствие прочной правовой основы в сфере защиты и поддержки семьи на основе изучения правоприменительной практики и передовой зарубежной практики;

нехватка специалистов и низкий уровень квалификации кадров, неналаженность механизма прогнозирования потребности в специалистах в системе образования, несовершенство учебных программ по укреплению и развитию института семьи.

Имеющиеся недостатки и проблемы по поддержке и укреплению института семьи не позволяют обеспечить решение накопившихся проблем на местах, достижение ожидаемых положительных результатов в данной сфере.

В этой связи, с учетом особой значимости формирования новой модели семьи, направленной, прежде всего, на воплощение в жизнь концептуальной идеи «Благополучная семья — основа развития общества» посредством успешной реализации Концепции укрепления института семьи в Республике Узбекистан (далее — Концепция) предусматриваются следующие ключевые приоритеты и основные направления государственной политики:

I. Совершенствование институциональных и правовых основ укрепления института семьи, усиление социального партнерства

1. Оценка воздействия нормативно-правовых актов на предмет их влияния на укрепление и развитие института семьи.

2. Создание прочной правовой основы в сфере защиты и поддержки семьи на основе изучения правоприменительной практики, результатов исследований и зарубежного опыта развитых стран.

3. Разработка нормативно-правового акта, предусматривающего льготное кредитование (ипотечный, потребительский и др.) и предоставление земельных участков многодетным семьям и семьям, нуждающимся в улучшении социально-бытовых условий.

4. Совершенствование системы статистических показателей, характеризующих социально-экономическое положение семей и отражающих их основные тенденции жизнедеятельности.

5. Внедрение гибкой системы финансирования исследований, в том числе выделения грантов на реализацию проектов в сфере укрепления института семьи, обеспечение взаимосвязи проводимых исследований с реальными потребностями семей.

6. Развитие межведомственного сотрудничества и партнерства государства, институтов гражданского общества и частного сектора по вопросам укрепления и развития семьи.

II. Проведение фундаментальных, прикладных и инновационных исследований по вопросам укрепления и развития современной семьи

1. Проведение комплексных исследований историко-культурных предпосылок формирования современной модели семьи с сохранением традиционных семейных ценностей, разработка научно-обоснованных предложений по их широкой пропаганде и внедрению.

2. Комплексное исследование и разработка мер по предотвращению правонарушений, преступности, конфликтов и домашнего насилия в семье, семейных разводов, а также их социальных последствий.

3. Изучение влияния информационно-коммуникационных технологий и сети Интернет на укрепление и развитие семьи, расширение возможностей по их использованию в пропаганде повышения ценности семейного образа жизни, профилактики негативных социальных явлений в семьях.

4. Совершенствование системы отбора, поддержки альтернативной семейной опеки (налаживание поиска и подготовки приемных родителей, создание системы профессионального сопровождения приемных семей и мониторинга качества опеки) и разработка предложений по адаптации зарубежной практики в условиях Узбекистана.

5. Изучение состояния благотворительной деятельности, разработка практических рекомендаций, предусматривающих стимулирование субъектов предпринимательства и физических лиц на оказание поддержки семьям, оказавшимся в трудных жизненных ситуациях.

6. Расширение и углубление тематического поля магистерских и докторских диссертаций по проблемам семьи, повышение конкурентоспособности отечественных разработок в мировой науке.

7. Организация создания научного журнала, отвечающего международным стандартам, увеличение публикаций отечественных и зарубежных ученых по вопросам укрепления семьи.

III. Стимулирование демографического развития и повышение уровня благосостояния семьи

1. Комплексное исследование вопросов и факторный анализ проблем репродуктивного здоровья и демографического развития семьи, уровня благосостояния и благополучия семей.

2. Совершенствование системы прохождения добрачного медицинского обследования, усиление мер по профилактике ранних и родственных браков, рождения детей с врожденными аномалиями.

3. Разработка единого подхода и систематизация учебных программ по подготовке молодежи к семейной жизни, формирование рационального репродуктивного поведения и планирования семьи, пропаганда ведения здорового образа жизни и культуры питания.

4. Совершенствование системы государственной поддержки семьи, оказания адресной социальной помощи, в том числе содействие в трудоустройстве родителей, воспитывающих несовершеннолетних детей, детей с инвалидностью, а также одиноких и многодетных родителей.

5. Обучение членов семьи основам предпринимательства, усиление государственной поддержки по развитию семейного предпринимательства, надомного труда, ремесленничества, подсобных хозяйств. Содействие одиноким и многодетным родителям, воспитывающим несовершеннолетних детей, детей с инвалидностью, в эффективном использовании принадлежащих им земельных участков.

IV. Укрепление воспитательно-образовательного потенциала семьи, сохранение в обществе традиционных семейных ценностей, улучшение духовно-нравственной атмосферы в семьях

1. Формирование у молодого поколения духовно-нравственных, этических ценностей и уважения к родителям, а также людям старшего поколения, повышение воспитательного и культурно-образовательного потенциала семьи.

2. Развитие семейных традиций, направленных на укрепление семейной сплоченности, сохранение и поддержание взаимосвязи между поколениями в семье.

3. Повышение эффективности систем и механизмов правовой и социальной защиты, психологической поддержки несовершеннолетних детей, чьи родители или опекуны привлечены к гражданской, административной и уголовной ответственности.

4. Улучшение внутрисемейных и межличностных отношений в семьях, в частности, между родителями и детьми, мужем и женой, свекровью и невесткой, внедрение механизмов по конструктивному разрешению конфликтных и трудных жизненных ситуаций в семье.

5. Внедрение эффективных механизмов профилактики семейного неблагополучия, детской безнадзорности и беспризорности, а также правонарушений и преступлений среди детей.

6. Повышение эффективности работы с подростками, молодежью, молодыми родителями по повышению уровня их знаний и формированию позитивных родительских навыков.

V. Создание эффективной системы оказания действенной методической, консультативной и практической помощи семьям

1. Совершенствование системы подготовки кадров и повышения квалификации специалистов по демографии, социологии, семейной психологии, социальной работе.

2. Коренной пересмотр деятельности примирительных комиссий сходов граждан, внедрение новых форм и методов организации работы с семьями, находящимися в предконфликтной и конфликтной ситуации.

3. Создание условий для развития сфер услуг, направленных на оказание социальной и психологической помощи семьям на основе предпринимательской деятельности.

4. Разработка системы профессиональной супервизии для специалистов, работающих с семьями, с целью оказания им действенной методической, консультативной и практической помощи.

5. Совершенствование деятельности центров социальной адаптации, «телефонов доверия» для лиц, находящихся в трудной жизненной ситуации.

VI. Ожидаемые результаты от реализации Концепции

Основные направления Концепции определены с учетом их необходимой координации с другими направлениями государственной политики в демографических, экономических и социальных сферах.

Эффективность и степень достижения ожидаемых результатов будут оцениваться на основе результатов постоянного мониторинга реализации мер, предусмотренных Концепцией.

Индикаторами эффективности реализации данной Концепции будут совершенствование организационно-правовых основ укрепления семьи и формирование новой модели семьи в Узбекистане, направленной на:

повышение ответственности семьи за воспитание ребенка, укрепление, сохранение и развитие семейных ценностей, соблюдение прав членов семьи;

создание в семьях спокойной, дружной и благоприятной атмосферы, наполнение конкретным содержанием духовно-просветительской работы;

внедрение системы, обеспечивающей целенаправленность и актуальность фундаментальных, прикладных и инновационных исследований в сфере семьи и применение их результатов на практике;

развитие системы обеспечения репродуктивного здоровья и демографического развития семьи, уровня благосостояния и благополучия семей;

повышение эффективности системы оказания действенной, качественной, методической и консультативной помощи семьям, а также практической социальной помощи в трудных жизненных ситуациях, решении их семейных проблем;

совершенствование образовательной системы подготовки молодежи к семейной жизни и предупреждения семейных конфликтов и разводов на основе результатов прикладных и инновационных исследований;

внедрение эффективных форм повышения квалификации кадров в сфере подготовки молодежи к семейной жизни, разрешения конфликтных ситуаций в семье, предупреждения разводов, а также по другим вопросам, связанным с укреплением духовно-нравственных ценностей в семьях;

повышение роли семьи в сохранении мира и стабильности в обществе и создание крепких семей, рождение здоровых детей, ведения здорового образа жизни, обеспечение права ребенка жить и воспитываться в семье, воспитание гармонично развитого поколения, обеспечение достойной старости.

Конечным результатом эффективной реализации реформ в области укрепления института семьи должно стать полноценное воплощение в обществе модели современной семьи и конституционного принципа «Семья находится под защитой общества и государства».

ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 27 июня 2018 года № ПП-3808

по реализации Концепции укрепления института семьи в Республике Узбекистан

№ Наименование мероприятия Форма реализации Сроки реализации Ответственные исполнители I. Совершенствование институциональных и правовых основ укрепления института семьи, усиление социального партнерства 1. Внедрение гибкой системы финансирования исследований, в том числе выделения грантов на реализацию проектов в сфере укрепления семьи, обеспечение взаимосвязи проводимых исследований с реальными потребностями семей. Аналитическая справка с конкретными предложениями Ноябрь 2018 года Центр «Оила» (Д. Ташмухамедова), Комитет женщин (Т. Нарбаева), Мининноваций (И. Абдурахманов), Минфин (Ж. Кучкаров) 2. Совершенствование системы ведения статистики социально-экономического положения семей. Публикация статистического сборника «Семья в Узбекистане». Утверждение новых статистических форм Декабрь 2018 года Госкомстат (Б. Бегалов), Центр «Оила» (Д. Ташмухамедова), Комитет женщин (Т. Нарбаева), Фонд «Махалла» (Ш. Жавлонов) 3. Создание единой межведомственной информационной базы Центра «Оила» в целях своевременного получения информации о семьях, находящихся в тяжелых жизненных условиях и являющихся группами социального риска, их состоянии и потребностях в различных видах услуг адресной помощи. Разработка Концепции межведомственной информационной системы Центра «Оила». Разработка технических требований к информационной системе Центра «Оила». Запуск межведомственной информационной системы Центра «Оила». Организационные мероприятия 2019 год до 1 января до 1 марта до 1 декабря Центр «Оила» (Д. Ташмухамедова), Комитет женщин (Т. Нарбаева), Мининфоком (А. Ахмедходжаев), МВД (П. Бобожонов), Минфин (Ж. Кучкаров) , Минздрав (А. Шадманов), Минтруд (Ш. Кудбиев), Фонд «Махалла» (Ш. Жавлонов), заинтересованные министерства и ведомства 4. Анализ норм нормативно-правовых актов на предмет их негативного воздействия на укрепление и развитие института семьи. Аналитическая справка с конкретными предложениями Февраль 2019 года Центр «Оила» (Д. Ташмухамедова), Комитет женщин (Т. Нарбаева), Минюст (Р. Давлетов), НЦПЧ (А. Саидов), заинтересованные министерства и ведомства 5. Развитие межведомственного сотрудничества и партнерства государства, институтов гражданского общества и частного сектора по вопросам укрепления и развития семьи. Разработка предложений по реализации проектов государственно-частного партнерства в сфере поддержки и укрепления семьи. Меморандумы о сотрудничестве и программы мер Аналитическая справка с конкретными предложениями Февраль 2019 года Июль 2019 года Центр «Оила» (Д. Ташмухамедова), Комитет женщин (Т. Нарбаева), Минздрав (А. Шадманов), Минтруд (Ш. Кудбиев), Минфин (Ж. Кучкаров) , Минюст (Р. Давлетов), МВД (П. Бобожонов), Фонд «Махалла» (Ш. Жавлонов), ТПП (А. Икрамов) 6. Разработка проекта закона «О внесении изменений и дополнений в Закон Республики Узбекистан « О семейном предпринимательстве», предусматривающего создание благоприятных условий для повышения благосостояния и благополучия семей путем дальнейшего развития семейного бизнеса. Проект закона Апрель 2019 года Минтруд (Ш. Кудбиев), Минэкономики (Б. Ходжаев), Уполномоченный по защите прав предпринимателей (Д. Касимов), ТПП (А. Икрамов), Ассоциация «Тадбиркор аёл» (Г. Махмудова) 7. Разработка проекта закона «О внесении изменений и дополнений в Закон Республики Узбекистан «О социальных услугах для престарелых, инвалидов и других социально уязвимых категорий населения», предусматривающего расширение спектра социальных услуг для поддержки семьи, разработку стандарта качества социальных услуг семьям и систему мониторинга качества предоставления услуг по социальной защите семей. Проект закона Июнь 2019 года Минздрав (А. Шадманов), Центр «Оила» (Д. Ташмухамедова), Фонд «Нуроний» (Ш. Жалилов), Общество инвалидов (К. Абдуллаев), НЦПЧ (А. Саидов) 8. Разработка проекта закона «О внесении изменений и дополнений в Семейный кодекс Республики Узбекистан» на основе изучения и обобщения нормативно-правовых актов по вопросам семьи, зарубежного опыта развитых стран, и предусматривающий дальнейшее совершенствование норм данного кодекса по определению критерий ответственности семейных правоотношений, установлению алиментов, защите прав женщин и детей при разводе. Проект закона Сентябрь 2019 года Минюст (Р. Давлетов), Верховный суд ( К. Камилов ), Центр «Оила» (Д. Ташмухамедова), Комитет женщин (Т. Нарбаева), НЦПЧ (А. Саидов) 9. Разработка нормативно-правового акта, предусматривающего льготное кредитование (ипотечный, потребительский и др.) и предоставление земельных участков многодетным семьям и семьям, нуждающимся в улучшении социально-бытовых условий. Проект нормативно-правового акта Ноябрь 2019 года Минюст (Р. Давлетов), Центробанк (М. Нурмуратов), Минэкономики (Б. Ходжаев), Минфин (Ж. Кучкаров) , Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и г. Ташкента II. Проведение фундаментальных, прикладных и инновационных исследований по вопросам укрепления и развития современной семьи 10. Разработка мер по предотвращению правонарушений, преступности, конфликтов и домашнего насилия в семье, семейных разводов и их социальных последствий на основе проведения комплексного исследования состояния дел в данной сфере. Комплекс мероприятий Ноябрь 2018 года Центр «Оила» (Д. Ташмухамедова), Генпрокуратура (О. Муродов), МВД (П. Бобожонов), Верховный суд (К. Камилов) , Комитет женщин (Т. Нарбаева), Комитет по делам религий (Ж. Акрамов), Фонд «Махалла» (Ш. Жавлонов) 11. Учреждение научного журнала по публикации материалов, связанных с укреплением института семьи. Организация сотрудничества с зарубежными исследовательскими учреждениями, совершенствование системы доведения результатов исследований по вопросам укрепления семьи до широкой общественности в республике и за рубежом. Учреждение научного журнала Программа мер Центра «Оила» Декабрь 2018 года Центр «Оила» (Д. Ташмухамедова), УзАПИ (Л. Тангриев) , Агентство «УзА» (А. Кучимов), Минвуз (И. Маджидов) , научные учреждения 12. Изучение влияния информационно-коммуникационных технологий и сети Интернета на укрепление и развитие семьи. Расширение возможностей использования информационно-коммуникационных технологий по пропаганде повышения ценности семейного образа жизни, профилактики негативных социальных явлений в семьях, защите детей от информации, наносящей вред их здоровью и нравственности. Внесение рекомендаций в соответствующие министерства и ведомства Июнь 2019 года Центр «Оила» (Д. Ташмухамедова), Мининфоком (А. Ахмедходжаев), Минвуз (И. Маджидов) , МНО (Ш. Шерматов) , МДО (А. Шин) , Союз молодежи Узбекистана (К. Куранбаев) 13. Расширение и углубление тематического поля магистерских и докторских диссертаций по проблемам семьи, повышение конкурентоспособности отечественных разработок в мировой науке. Внесение рекомендаций в соответствующие министерства и ведомства Сентябрь 2019 года Центр «Оила» (Д. Ташмухамедова), Академия наук (Б. Юлдашев) , Мининноваций (И. Абдурахманов), ВАК (А. Юсупов) , Минвуз (И. Маджидов) , научные учреждения 14. Совершенствование системы отбора, поддержки альтернативной семейной опеки (налаживание поиска и подготовки приемных родителей, создание системы профессионального сопровождения приемных семей и мониторинга качества опеки) и разработка предложений по адаптации зарубежной практики в условиях Узбекистана. Аналитическая справка, при необходимости, проект нормативно-правового акта Октябрь 2019 года МНО (Ш. Шерматов) , Ассоциация «SOS — детские деревни Узбекистана» (Г. Абидова), Республиканский центр социальной адаптации детей (В. Алимова), Центр «Оила» (Д. Ташмухамедова), Минюст (Р. Давлетов) III. Стимулирование демографического развития и повышение уровня благосостояния семьи 15. Совершенствование системы прохождения добрачного медицинского обследования и мониторинга его эффективности, а также усиление мер по профилактике ранних и родственных браков, рождения детей с врожденными аномалиями. Аналитическая справка, при необходимости, проект нормативно-правового акта Март 2019 года Минздрав (А. Шадманов), Комитет женщин (Т. Нарбаева), Центр «Оила» (Д. Ташмухамедова), Минюст ( Р. Давлетов), научные учреждения 16. Обучение членов семьи основам предпринимательства, усиление государственной поддержки по развитию семейного предпринимательства, надомного труда, ремесленничества, подсобных хозяйств. В целях получения дополнительных доходов содействие одиноким и многодетным родителям, воспитывающим несовершеннолетних детей, детей с инвалидностью, в эффективном использовании принадлежащих им земельных участков. Подготовка электронных материалов по развитию семейного предпринимательства и распространение посредством электронных средств массовой информации и социальных сетей. Комплекс мероприятий Январь 2019 года Май 2019 года Комитет женщин (Т. Нарбаева), ТПП (А. Икрамов), Ассоциация «Тадбиркор аёл» (Г. Махмудова) , Минтруд (Ш. Кудбиев), Минэкономики (Б. Ходжаев) , Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и г. Ташкента 17. Разработка единых подходов и систематизация учебных программ по подготовке молодежи к семейной жизни. Формирование рационального репродуктивного поведения населения и планирования семьи, предупреждение детской инвалидности, бесплодия, а также пропаганда ведения здорового образа жизни и культуры питания. Методическое и практическое пособия Июль 2019 года Центр «Оила» (Д. Ташмухамедова), Комитет женщин (Т. Нарбаева), Минздрав (А. Шадманов), Минспорта (Ш. Исроилов), Минвуз (И. Маджидов) , МНО (Ш. Шерматов) , Фонд «Соглом авлод учун» (С. Иномова) 18. Комплексное исследование вопросов и факторный анализ проблем репродуктивного здоровья и демографического развития семьи, уровня благосостояния и благополучия семей. Аналитическая справка с конкретными предложениями Октябрь 2019 года Центр «Оила» (Д. Ташмухамедова), Госкомстат (Б. Бегалов), Комитет женщин (Т. Нарбаева), Минздрав (А. Шадманов), Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и г.Ташкента, научные учреждения 19. Совершенствование системы государственной поддержки семьи, оказания адресной социальной помощи, в том числе содействие в трудоустройстве родителей, воспитывающих несовершеннолетних детей, детей с инвалидностью, а также одиноких и многодетных родителей. Проект нормативно-правового акта Декабрь 2019 года Минтруд (Ш. Кудбиев), Комитет женщин (Т. Нарбаева), Минфин (Ж. Кучкаров) , Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и г. Ташкента IV. Укрепление воспитательно-образовательного потенциала семьи, сохранение в обществе традиционных семейных ценностей, улучшение духовно-нравственной атмосферы в семьях 20. Формирование у молодого поколения духовно-нравственных, этических ценностей и уважения к родителям, а также людям старшего поколения, повышение воспитательного и культурно-образовательного потенциала семьи. Организационные мероприятия Постоянно Центр «Оила» (Д. Ташмухамедова), Республиканский центр духовности и просветительства (А. Кодиров), Минвуз (И. Маджидов) , МНО (Ш. Шерматов) , МДО (А. Шин), Союз молодежи Узбекистана (К. Куранбаев) 21. Развитие семейных традиций, направленных на укрепление семейной сплоченности, сохранение и поддержание взаимосвязи между поколениями в семье. Комплекс мероприятий Август 2018 года Центр «Оила» (Д. Ташмухамедова), Комитет женщин (Т. Нарбаева), Республиканский центр духовности и просветительства (А. Кодиров), Фонд «Нуроний» (Ш. Жалилов), Союз молодежи Узбекистана (К. Куранбаев) 22. Внедрение эффективных мер по профилактике неблагополучия семьи, детской безнадзорности и беспризорности, а также правонарушений и преступлений среди детей. Комплекс мероприятий Январь 2019 года МВД (П. Бобожонов), Генпрокуратура (О. Муродов), Минвуз (И. Маджидов) , МНО (Ш. Шерматов), Центр «Оила» (Д. Ташмухамедова), союз молодежи Узбекистана (К. Куранбаев), Республиканский центр духовности и просветительства (А . Кодиров ) 23. Улучшение внутрисемейных и межличностных отношений в семьях, в частности между родителями и детьми, мужем и женой, свекровью и невесткой, внедрение механизмов по конструктивному разрешению конфликтных и трудных жизненных ситуаций в семье. Аналитическая справка с конкретными предложениями Апрель 2019 года Центр «Оила» (Д. Ташмухамедова), Комитет женщин (Т. Нарбаева), Республиканский совет по координации деятельности органов самоуправления граждан (Ш. Жавлонов) 24. Повышение эффективности систем и механизмов правовой и социальной защиты, психологической поддержки несовершеннолетних детей, чьи родители или опекуны привлечены к гражданской, административной и уголовной ответственности. Аналитическая справка, при необходимости, проект нормативно-правового акта Май 2019 года Республиканский центр социальной адаптации детей (В. Алимова), Центр «Оила» (Д. Ташмухамедова), Минюст (Р. Давлетов), Верховный суд (К. Камилов) , Генпрокуратура (О. Муродов), МВД (П. Бобожонов) 25. Повышение эффективности работы с подростками, молодежью, молодыми родителями по повышению уровня их знаний по позитивным родительским навыкам. Разработка методических и практических пособий для родителей по правильному уходу и воспитанию детей с инвалидностью, повышению их навыков посредством системы патронажа и социальных служб. Подготовка и внедрение учебных программ для детей и молодежи по вопросам семьи, культуры и воспитания. Методическое и практическое пособия Учебные программы факультативных занятий для образовательных учреждений Май 2019 года Август 2019 года Центр «Оила» (Д. Ташмухамедова), Республиканский центр социальной адаптации детей (В. Алимова), Минздрав (А. Шадманов), Минвуз (И. Маджидов) , МНО (Ш. Шерматов) V. Создание эффективной системы оказания действенной методической, консультативной и практической помощи семьям 26. Разработка системы профессиональной супервизии для специалистов, работающих с семьями, с целью оказания им действенной методической, консультативной и практической помощи. Внесение рекомендаций в соответствующие министерства и ведомства Сентябрь 2018 года Центр «Оила» (Д. Ташмухамедова), Комитет женщин (Т. Нарбаева) , Республиканский центр социальной адаптации детей (В. Алимова) 27. Создание условий для развития сфер услуг, направленных на оказание социальной и психологической помощи семьям на основе предпринимательской деятельности. Аналитическая справка, при необходимости, проект нормативно-правового акта Декабрь 2018 года Минэкономики (Б. Ходжаев) , Комитет женщин (Т. Нарбаева) , Ассоциация «Тадбиркор аёл» (Г. Махмудова), ТПП (А. Икрамов), заинтересованные министерства и ведомства 28. Совершенствование системы подготовки кадров и повышения квалификации специалистов по демографии, социологии, семейной психологии, социальной работе. Аналитическая справка с конкретными предложениями Январь 2019 года Минвуз (И. Маджидов) , Минэкономики (Б. Ходжаев), Центр «Оила» (Д. Ташмухамедова), научные учреждения 29. Коренной пересмотр деятельности примирительных комиссий сходов граждан, внедрение новых форм и методов организации работы с семьями, находящимися в предконфликтной и конфликтной ситуации. Комплекс мероприятий Февраль 2019 года Республиканский совет по координации деятельности органов самоуправления граждан (Ш. Жавлонов) , Комитет женщин (Т. Нарбаева), Центр «Оила» (Д. Ташмухамедова) 30. Изучение опыта и совершенствование деятельности центров социальной адаптации и «телефонов доверия» для лиц, находящихся в трудной жизненной ситуации. Аналитическая справка с конкретными предложениями Март 2019 года Комитет женщин (Т. Нарбаева), Центр «Оила» (Д. Ташмухамедова), Республиканский центр социальной адаптации детей (В. Алимова), заинтересованные министерства и ведомства

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

27 июня 2018 г.,

№ ПП-3808

(Национальная база данных законодательства, 29.06.2018 г., № 07/18/3808/1410; 11.12.2019 г., № 06/19/5892/4134; 13.06.2023 г., № 06/23/92/0366; 29.12.2023 г., № 06/23/214/0984)

lex.uz