📅 2018-yil 3-iyul · Prezident qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2018-yil 3-iyul · Prezident qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2018 йил 3 июль · Президент қарорлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 3 июля 2018 г. · Постановления Президента
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 3 July 2018 · Presidential resolutions
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг
Қарори
Ўзбекистон Республикасида рақамли иқтисодиётни ва крипто-активлар айланмаси соҳасини ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида
Иқтисодиётнинг рақамли секторини ривожлантириш борасида давлат томонидан кенг кўламли чора-тадбирлар кўрилмоқда, электрон ҳужжат айланиши тизимлари жорий этилмоқда, электрон тўловлар ривожлантирилмоқда ва электрон тижорат соҳасидаги норматив-ҳуқуқий база такомиллаштирилмоқда.
Ахборот-технологик платформаларда фаолият кўрсатадиган рақамли иқтисодиёт жадал ривожланмоқда, бу эса шундай платформаларнинг янги моделларини яратиш заруратини тақозо этмоқда.
Маълумотларнинг тақсимланган реестри технологиялари, «сунъий ақл», суперкомпьютерлар имкониятларидан фойдаланиш, шунингдек, крипто-активлар бўйича фаолият жаҳоннинг кўплаб мамлакатларида рақамли иқтисодиётни ривожлантириш йўналишларидан бири ҳисобланади. Маълумотларнинг тақсимланган реестри технологиялари нафақат иқтисодиётнинг кўплаб секторларига, балки давлат бошқаруви тизимига ва бошқа жамоатчилик муносабатларига аста-секин жорий этилмоқда.
Давлат бошқаруви тизимини янада такомиллаштириш, рақамли иқтисодиётни жорий этиш ва ривожлантириш учун шарт-шароитлар яратиш, инвестиция муҳитини яхшилаш, шунингдек, 2017 — 2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясини амалга ошириш мақсадида:
1. Қуйидагилар крипто-активлар айланмаси соҳасини янада такомиллаштириш бўйича энг муҳим вазифалар деб ҳисоблансин:
инвестициявий ва тадбиркорлик фаолиятининг турли шаклларини диверсификация қилиш учун крипто-активлар айланмаси соҳасидаги фаолиятни, жумладан майнинг, смарт-контракт (рақамли транзакцияларни автоматик тартибда амалга ошириш орқали ҳуқуқ ва мажбуриятлар бажарилишини назарда тутувчи электрон шаклдаги шартнома), консалтинг, эмиссия, айирбошлаш, сақлаш, тақсимлаш, бошқариш, суғурталаш, шунингдек, маълумотларнинг тақсимланган реестри технологияларини жорий этиш ва ривожлантириш;
маълумотларнинг тақсимланган реестри технологияларини ишлаб чиқиш ва улардан фойдаланиш соҳасида замонавий ахборот-коммуникация технологияларидан фойдаланган ҳолда амалий иш кўникмаларига эга малакали кадрларни тайёрлаш;
крипто-активлар бўйича фаолият ва маълумотларнинг тақсимланган реестри технологиялари соҳасида халқаро ва хорижий ташкилотлар билан ҳамкорликни ҳар томонлама ривожлантириш, рақамли иқтисодиётда лойиҳаларни биргаликда амалга ошириш учун маълумотларнинг тақсимланган реестри технологияларини ишлаб чиқиш соҳасида фаолият кўрсатадиган юқори малакали хорижлик мутахассисларни жалб қилиш;
хорижий мамлакатларнинг илғор тажрибасини ҳисобга олган холда маълумотларнинг тақсимланган реестри технологияларини жорий этиш учун зарур ҳуқуқий базани яратиш;
рақамли иқтисодиётни янада ривожлантириш учун инновацион ғоялар, технологиялар ва ишланмаларни жорий этиш соҳасида давлат органлари ва тадбиркорлик субъектларининг яқин ҳамкорлигини таъминлаш.
2. Белгилаб қўйилсинки:
маълумотларнинг тақсимланган реестри технологиялари жорий этиладиган аниқ фаолият соҳалари манфаатдор вазирлик ва идораларнинг таклифлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Истиқболли лойиҳалар миллий агентлиги (кейинги ўринларда — Агентлик) томонидан белгиланади;
крипто-активлар айланмаси соҳасини ривожлантиришни ва маълумотларнинг тақсимланган реестри технологияларини жорий этишни назарда тутадиган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг ва техник топшириқларнинг лойиҳалари Агентликда мажбурий тартибда экспертизадан ўтказилиши лозим;
крипто-активлар айланмаси махсус норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан тартибга солинади;
2029 йил 1 январга қадар юридик ва жисмоний шахсларнинг крипто-активлар айланмаси билан боғлиқ операциялари, жумладан, норезидентлар томонидан амалга ошириладиган операциялар солиқ солинадиган объект ҳисобланмайди, мазкур операциялар юзасидан олинган даромадлар эса солиқлар ва бошқа мажбурий тўловлар бўйича солиқ солинадиган базага киритилмайди;
крипто-активлар айланмаси соҳасидаги фаолиятни амалга ошириш учун белгиланган тартибда лицензия олган шахслар томонидан ўтказиладиган крипто-активлар айланмаси билан боғлик валюта операцияларига валютани тартибга солиш тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари нормалари татбиқ этилмайди.
3. Белгилаб қўйилсинки:
а) крипто-актив мулкий ҳуқуқ ҳисобланиб, маълумотларнинг тақсимланган реестридаги рақамли ёзувлар йиғиндиси бўлган қиймати ва эгасига эга;
б) крипто-активлар айланмаси соҳасидаги фаолият турлари қуйидагилардан иборат:
майнинг;
крипто-активлар айланмаси соҳасидаги хизматлар провайдерлар фаолияти (кейинги ўринларда — хизматлар провайдерлари);
в) майнинг бу ҳисоблаш операцияларини бажариш орқали маълумотларнинг тақсимланган реестрини юритиш, блокларнинг яхлитлигини яратиш ва тасдиқлаш фаолиятидир.
Майнинг фақат юридик шахс томонидан қуёш фотоэлектр станциялари орқали ишлаб чиқарилган электр энергиясидан фойдаланган ҳолда амалга оширилади, «Besqala Mining Valley» махсус майнинг зонаси ҳудудида амалга ошириладиган майнинг бундан мустасно.
Ягона электр энергетика тизимига уланган ҳолда электр энергиядан фойдаланилган тақдирда:
истеъмол қилинган электр энергияси учун тўловлар белгиланган тарифга нисбатан 2 баробар ўсувчи коэффициентга мувофиқ тўланади, бундан Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 22 октябрдаги «Сунъий интеллект технологияларини янада ривожлантиришга оид қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПФ-189-сон Фармонига 1-иловада назарда тутилган ҳолатлар мустасно;
тиғиз даврда истеъмол қилинган электр энергия учун тегишли тарифларга Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланадиган устамалар қўлланилади;
истеъмол қилинган электр энергиясининг ҳисоби алоҳида ҳисоблагич ўрнатилган ҳолда юритилади.
Майнинг Агентлик томонидан мажбурий рўйхатдан ўтказилади ва лицензияланадиган фаолият турига кирмайди.
Майнинг билан шуғулланувчи шахслар (майнерлар) қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда рўйхатдан ўтишлари шарт.
Майнерларни рўйхатдан ўтказиш фақат Интернет тармоғи орқали электрон шаклда амалга оширилади.
Майнерлар ўз фаолиятини фақат рўйхатга олинган пайтда кўрсатилган манзилда, ёнғин хавфсизлиги ҳамда санитария нормалари ва қоидаларига риоя қилган ҳолда амалга ошириши лозим;
г) хизматлар провайдерлари жисмоний ёки юридик шахсларга, шу жумладан уларнинг номидан крипто-активларни сотиб олиш, сотиш ва (ёки) айирбошлаш, сақлаш, чиқариш, жойлаштириш ва бошқариш бўйича хизматлар кўрсатади.
Хизматлар провайдерлари фақат Ўзбекистон Республикасининг резидентлари — юридик шахслар бўлиши мумкин.
Хизматлар провайдерлари турларига:
крипто-биржа — крипто-активларни сотиб олиш, сотиш ва (ёки) айирбошлаш учун электрон платформани тақдим этувчи ташкилот;
майнинг-пул — майнинг жараёнини таъминлаш мақсадида ҳисоблаш қувватларини бирлаштирувчи электрон платформани тақдим этувчи ташкилот;
крипто-депозитарий — крипто-активларни чиқариш, уларни дастлабки жойлаштириш ва сақлаш бўйича хизматлар кўрсатиш бўйича электрон платформа ва (ёки) техник ва дастурий воситалар мажмуини тақдим этувчи ташкилот;
крипто-дўкон — крипто-активларни сотиб олиш ва (ёки) сотиш юзасидан хизматлар кўрсатиш бўйича электрон платформа ва (ёки) техник ва дастурий воситалар мажмуини тақдим этувчи ташкилот;
Агентлик қарорлари билан белгиланадиган бошқа турдаги хизматлар провайдерлари;
д) 2023 йил 1 январдан бошлаб Ўзбекистон Республикаси фуқаролари ва юридик шахслари крипто-активларни сотиб олиш, сотиш ва (ёки) айирбошлаш бўйича операцияларни фақат миллий провайдерлар орқали белгиланган тартибда амалга оширади, қонунчилик ҳужжатларида белгиланган ҳоллар бундан мустасно;
е) Агентлик:
крипто-активлар айланмаси соҳасида лицензиялаш ва рухсат бериш тартиб-таомилларидан ўтиш тартибини;
Ўзбекистон Республикаси резидентлари томонидан крипто-активларни чиқариш, чиқаришни рўйхатдан ўтказиш ва муомалага киритиш тартибини белгилайди;
ж) крипто-активлар айланмаси соҳасидаги фаолиятни амалга оширишга лицензия бериш учун давлат божи миқдори ва уни тўлаш тартиби Агентлик томонидан белгиланади;
з) крипто-активлар айланмаси соҳасидаги фаолиятни амалга оширишга лицензия беришдан тушадиган давлат божининг барча суммаси лицензияловчи органнинг ҳисобварағига ўтказилади;
и) хизматлар провайдерлари фаолиятига қўйиладиган лицензия талаблари ва шартлари қуйидагилардан иборат:
Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги серверларда жойлашган электрон платформа ва (ёки) техник ҳамда дастурий воситалар мажмуининг мавжудлиги;
крипто-активлар билан боғлиқ барча операциялар бўйича маълумотларни, платформа иштирокчиларининг идентификация маълумотларини, хизматлар провайдерларининг платформа иштирокчилари билан муносабатларига оид материалларни (шу жумладан, платформа иштирокчилари ўртасида), шу жумладан, иш ёзишмаларини беш йил давомида сақлаш;
крипто-активлар айланмаси, жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролларининг тарқалишини молиялаштиришга қарши курашиш ҳамда шахсга доир маълумотларни сақлаш ва улардан фойдаланиш соҳасидаги Ўзбекистон Республикаси қонунчилик ҳужжатлари талабларига риоя қилиш;
крипто-активлар айланмаси соҳасидаги рекламага қўйиладиган, шу жумладан, крипто-активлардан фойдаланиш билан боғлиқ фаолиятнинг самарадорлиги (даромади) ҳақида ваъдалар бериш, крипто-активлар билан битимларни тузиш бойишнинг енгил усули эканлиги ҳақидаги маълумотларни тарқатиш тақиқланганлиги ҳамда крипто-активлар Ўзбекистон Республикаси ҳудудида тўлов ёки тўловни қабул қилиш воситаси (қонунчилик ҳужжатларида белгиланган ҳоллар бундан мустасно) сифатида қўлланилиши мумкин эмаслиги ҳақидаги талабларга риоя қилиш;
аноним крипто-активлар билан операцияларни амалга оширмаслик;
платформа фаолиятини амалга ошириш билан боғлиқ маълумотларни ваколатли органнинг сўровига биноан бепул тақдим этиш;
жисмоний ва юридик шахсларга, шу жумладан, норезидентларга, лицензиатнинг устав капиталидаги улушини реализация қилишни лицензияловчи орган билан келишиш;
лицензиатнинг раҳбарияти (директор ва унинг ўринбосарлари), шунингдек, жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризм, оммавий қирғин қуролларини тарқатиш, уларни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича таркибий бўлинма раҳбарини алмаштириш масаласини лицензияловчи орган билан келишиш;
қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа талаблар.
Қуйидагилар крипто-биржаларга қўйиладиган қўшимча лицензия талаблари ва шартлари ҳисобланади:
крипто-активларни котировкалашни уларга бўлган талаб ва таклиф асосида амалга ошириш;
ариза берилган санада пул маблағи шаклида базавий ҳисоблаш миқдорининг камида беш минг баравари миқдорида шакллантирилган устав жамғармаси (капитали) мавжудлиги, шундан уч минг бараварини Ўзбекистон Республикасининг тижорат банкида алоҳида ҳисобварақда захирага қўйиш;
к) хизматлар провайдерлари фаолиятини уларнинг жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролларини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларига риоя этишини назорат қилиш функциялари хизматлар провайдерлари фаолиятини лицензияловчи органга ва тегишли ваколатли давлат органларига юкланади;
л) хизматлар провайдерларининг устав жамғармаси фақат унинг муассисларининг маблағлари ва бошқа мол-мулкларидан шакллантирилади. Хизматлар провайдерларининг устав жамғармасини шакллантириш учун фойдаланиладиган маблағлар кредит ёки гаровга олинган маблағлар ва шу каби бошқа маблағлар жалб қилиниши орқали амалга оширилишига йўл қўйилмайди;
м) крипто-активлар айланмаси соҳасидаги фаолиятни амалга ошириш учун юридик шахслар йиғим тўлайдилар. Йиғимлар Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети ва Агентлик ўртасида тақсимланади, қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган ҳоллар бундан мустасно.
Йиғимлар миқдори, уларни тўлаш ва уларнинг тақсимланиши Агентлик томонидан Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ва Солиқ қўмитаси билан биргаликда тасдиқланадиган тартиб асосида амалга оширилади;
н) қуёш фотоэлектр станциялари учун асбоб-ускуналар ва қурилмалардан фойдаланувчи майнерлар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда қайта тикланадиган энергия соҳасида солиқ, божхона ва бошқа имтиёзлар ва преференциялардан фойдаланиш ҳуқуқига эга;
о) майнинг билан шуғулланувчи шахсларнинг ягона энерготизимига ноқонуний уланиши ҳолатлари аниқланганда, уларга нисбатан белгиланган тариф 5 баробар ўсувчи коэффициент билан қўлланилади;
п) 2022 йил 1 январга қадар крипто-биржа фаолияти учун берилган лицензиялар давлат божи ва йиғимлар ундирилмасдан мазкур қарор талабларидан келиб чиққан ҳолда қайта расмийлаштирилади.
4. Қуйидагиларга:
а) хизматлар провайдерларига:
кўрсатилган хизматлар учун, шу жумладан, крипто-активлар шаклида мукофот олиш, унинг миқдорини ва уни мижозлардан ундириш тартибини белгилаш;
Ўзбекистон Республикаси резидентлари ва норезидентлари билан крипто-активларни миллий ва хорижий валютага сотиб олиш ва (ёки) бегоналаштиришга, шунингдек, крипто-активларни бошқа крипто-активларга айирбошлашга қаратилган битимларини ташкил этиш;
б) крипто-дўконларга ўз фаолиятини фақат электрон платформа орқали амалга ошириш жараёнида мижозларининг маблағларини транзакция амалга оширилган ва маълумотларнинг тақсимланган реестрида тегишли ёзув пайдо бўлган пайтдан бошлаб Агентлик томонидан белгиланган муддатда сақлаш;
в) майнерларга майнинг натижасида олинган крипто-активларни миллий крипто-биржалар ёки хорижий платформалар орқали, шу жумладан, тўғридан-тўғри шартномалар бўйича, белгиланган тартибда сотиш ва (ёки) уларни бошқа крипто-активларга айирбошлаш ҳуқуқи берилсин. Бунда майнинг натижасида олинган крипто-активларни бошқа юқори ликвидли крипто-активларга айирбошлаш ва уларни кейинчалик миллий крипто-биржалар ёки хорижий платформалар орқали, шу жумладан, тўғридан-тўғри шартномалар асосида сотишга йўл қўйилади. Майнинг натижасида олинган (шу жумладан, бошқа юқори ликвидли крипто-активларга айирбошланган) крипто-активларни сотишдан тушган тушум мажбурий тарзда Ўзбекистон Республикасидаги банкнинг ҳисобварақларига ўтказилади.
5. Шундай тартиб ўрнатилсин, унга мувофиқ:
а) бир вақтнинг ўзида қуйидаги мезонлардан камида иккитаси мавжуд бўлганда, крипто-активлар билан операция (кейинги ўринларда — операция) ўтказиш жойи сифатида Ўзбекистон Республикаси тан олинади:
операциянинг бир томони Ўзбекистон Республикасининг резиденти (жисмоний ёки юридик шахс) бўлиши;
операция Ўзбекистон Республикасининг ҳудудида амалга оширилиши;
операция Ўзбекистон Республикасининг ҳудудида рўйхатдан ўтган IP-манзилдан ва (ёки) Ўзбекистон Республикасининг халқаро коди мавжуд бўлган мобил телефон рақамидан фойдаланган ҳолда амалга оширилиши;
операция бўйича ҳисоб-китоблар Ўзбекистон Республикасининг тижорат банки томонидан эмиссия қилинган банк картасидан фойдаланилганда ёки тўловларга ишлов бериш ва уларнинг клиринги Ўзбекистон Республикаси ҳудудида амалга оширилганда;
операцияни амалга ошириш учун хизматлар Ўзбекистон Республикасининг ҳудудида яшовчи мижозлар учун мўлжалланганда, шу жумладан, давлат тилида тақдим этилганда ёки реклама қилинганда;
б) Агентликка қуйидаги ваколатлар берилади:
Ўзбекистон Республикаси резидентларига крипто-активлар айланмаси соҳасида ноқонуний хизматлар кўрсатувчи хорижий юридик шахсларнинг (кейинги ўринларда — хорижий юридик шахслар) фаолиятини текшириш. Бунда ушбу текширишларга Ўзбекистон Республикасининг тадбиркорлик субъектлари фаолияти устидан давлат назорати соҳасидаги қонунчилик ҳужжатлари татбиқ этилмайди;
крипто-активлар айланмаси соҳасидаги қонунчилик ҳужжатларини бузганлик учун хорижий юридик шахсларга нисбатан жарималар қўллаш. Бунда ушбу жариманинг 50 фоизи лицензияловчи органнинг ҳисобварағига йўналтирилади.
6. Қуйидагилар:
а) хизматлар провайдерларини:
террористик фаолиятда ёки оммавий қирғин қуролларини тарқатишда иштирок этган ёки иштирок этишда гумон қилинаётган шахслар томонидан;
иқтисодий жиноятлар, шунингдек, жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва оммавий қирғин қуролларини тарқатишни молиялаштириш, уюшган жиноятчилик, гиёҳванд моддаларнинг ноқонуний савдоси, коррупция ва ахборот технологиялари билан боғлиқ жиноятларни содир этганлик учун гумонланаётган ёки судланганлиги олиб ташланмаган ёхуд ўталмаган шахслар томонидан;
жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш соҳасида халқаро ҳамкорликда иштирок этмаётган давлатларда доимий яшаётган, бўлиб турган ёки рўйхатга олинган шахслар томонидан бошқариш;
б) хизматлар провайдерларининг устав жамғармасида:
ушбу банднинг «а» кичик бандида кўрсатилган шахсларнинг;
жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш соҳасида халқаро ҳамкорликда иштирок этмаётган давлатларда рўйхатдан ўтган компаниялар иштирок этиши;
в) Ўзбекистон Республикаси ҳудудида крипто-активларнинг тўлов ёки тўловни қабул қилиш воситаси сифатида қўлланилиши, қонунчилик ҳужжатларида белгиланган ҳоллар бундан мустасно;
г) яширин майнингни амалга ошириш (махсус дастурий таъминотдан фойдаланиш орқали учинчи шахсларнинг ҳисоблаш қувватларида, уларга билдирмаган ҳолда ёки розилигисиз майнингни амалга ошириш бўйича фаолият) ва аноним крипто-активлар майнинги (анонимлик принципи бўйича ишлаётган крипто-активлар) тақиқланади.
7. Мазкур қарор талабларини инобатга олган ҳолда Агентлик:
а) Крипто-активлар айланмаси соҳасидаги хизмат провайдерлар фаолиятини лицензиялаш тўғрисидаги, Крипто-активлар майнингини рўйхатдан ўтказиш тартиби тўғрисидаги, Ўзбекистон Республикаси резидентлари томонидан крипто-активларни чиқариш, чиқаришни рўйхатдан ўтказиш ва муомалага киритиш тартиби тўғрисидаги ҳамда Крипто-активлар айланмаси соҳасида тартибга солиш махсус режимида («Тартибга солиш қумдони» махсус режими) иштирокчиларни рўйхатдан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомларни қабул қилинишини ва амалга киритилишини;
б) манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда « Давлат божи тўғрисида » ва « Лицензиялаш, рухсат бериш ва хабардор қилиш тартиб-таомиллари тўғрисида »ги Ўзбекистон Республикаси қонунларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш бўйича Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясига таклифлар киритилишини таъминласин.
8. Мазкур қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А.Н. Арипов ва Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Лойиҳа бошқаруви миллий агентлиги директори Ш.М. Садиков зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2018 йил 3 июль,
ПҚ-3832-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining
Qarori
Oʻzbekiston Respublikasida raqamli iqtisodiyotni va kripto-aktivlar aylanmasi sohasini rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
Iqtisodiyotning raqamli sektorini rivojlantirish borasida davlat tomonidan keng koʻlamli chora-tadbirlar koʻrilmoqda, elektron hujjat aylanishi tizimlari joriy etilmoqda, elektron toʻlovlar rivojlantirilmoqda va elektron tijorat sohasidagi normativ-huquqiy baza takomillashtirilmoqda.
Axborot-texnologik platformalarda faoliyat koʻrsatadigan raqamli iqtisodiyot jadal rivojlanmoqda, bu esa shunday platformalarning yangi modellarini yaratish zaruratini taqozo etmoqda.
Maʼlumotlarning taqsimlangan reyestri texnologiyalari, “sunʼiy aql”, superkompyuterlar imkoniyatlaridan foydalanish, shuningdek, kripto-aktivlar boʻyicha faoliyat jahonning koʻplab mamlakatlarida raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish yoʻnalishlaridan biri hisoblanadi. Maʼlumotlarning taqsimlangan reyestri texnologiyalari nafaqat iqtisodiyotning koʻplab sektorlariga, balki davlat boshqaruvi tizimiga va boshqa jamoatchilik munosabatlariga asta-sekin joriy etilmoqda.
Davlat boshqaruvi tizimini yanada takomillashtirish, raqamli iqtisodiyotni joriy etish va rivojlantirish uchun shart-sharoitlar yaratish, investitsiya muhitini yaxshilash, shuningdek, 2017 — 2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasini amalga oshirish maqsadida:
1. Quyidagilar kripto-aktivlar aylanmasi sohasini yanada takomillashtirish boʻyicha eng muhim vazifalar deb hisoblansin:
investitsiyaviy va tadbirkorlik faoliyatining turli shakllarini diversifikatsiya qilish uchun kripto-aktivlar aylanmasi sohasidagi faoliyatni, jumladan mayning, smart-kontrakt (raqamli tranzaksiyalarni avtomatik tartibda amalga oshirish orqali huquq va majburiyatlar bajarilishini nazarda tutuvchi elektron shakldagi shartnoma), konsalting, emissiya, ayirboshlash, saqlash, taqsimlash, boshqarish, sugʻurtalash, shuningdek, maʼlumotlarning taqsimlangan reyestri texnologiyalarini joriy etish va rivojlantirish;
maʼlumotlarning taqsimlangan reyestri texnologiyalarini ishlab chiqish va ulardan foydalanish sohasida zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalangan holda amaliy ish koʻnikmalariga ega malakali kadrlarni tayyorlash;
kripto-aktivlar boʻyicha faoliyat va maʼlumotlarning taqsimlangan reyestri texnologiyalari sohasida xalqaro va xorijiy tashkilotlar bilan hamkorlikni har tomonlama rivojlantirish, raqamli iqtisodiyotda loyihalarni birgalikda amalga oshirish uchun maʼlumotlarning taqsimlangan reyestri texnologiyalarini ishlab chiqish sohasida faoliyat koʻrsatadigan yuqori malakali xorijlik mutaxassislarni jalb qilish;
xorijiy mamlakatlarning ilgʻor tajribasini hisobga olgan xolda maʼlumotlarning taqsimlangan reyestri texnologiyalarini joriy etish uchun zarur huquqiy bazani yaratish;
raqamli iqtisodiyotni yanada rivojlantirish uchun innovatsion gʻoyalar, texnologiyalar va ishlanmalarni joriy etish sohasida davlat organlari va tadbirkorlik subyektlarining yaqin hamkorligini taʼminlash.
2. Belgilab qoʻyilsinki:
maʼlumotlarning taqsimlangan reyestri texnologiyalari joriy etiladigan aniq faoliyat sohalari manfaatdor vazirlik va idoralarning takliflari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Istiqbolli loyihalar milliy agentligi (keyingi oʻrinlarda — Agentlik) tomonidan belgilanadi;
kripto-aktivlar aylanmasi sohasini rivojlantirishni va maʼlumotlarning taqsimlangan reyestri texnologiyalarini joriy etishni nazarda tutadigan normativ-huquqiy hujjatlarning va texnik topshiriqlarning loyihalari Agentlikda majburiy tartibda ekspertizadan oʻtkazilishi lozim;
kripto-aktivlar aylanmasi maxsus normativ-huquqiy hujjatlar bilan tartibga solinadi;
2029-yil 1-yanvarga qadar yuridik va jismoniy shaxslarning kripto-aktivlar aylanmasi bilan bogʻliq operatsiyalari, jumladan, norezidentlar tomonidan amalga oshiriladigan operatsiyalar soliq solinadigan obyekt hisoblanmaydi, mazkur operatsiyalar yuzasidan olingan daromadlar esa soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlar boʻyicha soliq solinadigan bazaga kiritilmaydi;
kripto-aktivlar aylanmasi sohasidagi faoliyatni amalga oshirish uchun belgilangan tartibda litsenziya olgan shaxslar tomonidan oʻtkaziladigan kripto-aktivlar aylanmasi bilan bogʻlik valyuta operatsiyalariga valyutani tartibga solish toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari normalari tatbiq etilmaydi.
3. Belgilab qoʻyilsinki:
a) kripto-aktiv mulkiy huquq hisoblanib, maʼlumotlarning taqsimlangan reyestridagi raqamli yozuvlar yigʻindisi boʻlgan qiymati va egasiga ega;
b) kripto-aktivlar aylanmasi sohasidagi faoliyat turlari quyidagilardan iborat:
mayning;
kripto-aktivlar aylanmasi sohasidagi xizmatlar provayderlar faoliyati (keyingi oʻrinlarda — xizmatlar provayderlari);
v) mayning bu hisoblash operatsiyalarini bajarish orqali maʼlumotlarning taqsimlangan reyestrini yuritish, bloklarning yaxlitligini yaratish va tasdiqlash faoliyatidir.
Mayning faqat yuridik shaxs tomonidan quyosh fotoelektr stansiyalari orqali ishlab chiqarilgan elektr energiyasidan foydalangan holda amalga oshiriladi, “Besqala Mining Valley” maxsus mayning zonasi hududida amalga oshiriladigan mayning bundan mustasno.
Yagona elektr energetika tizimiga ulangan holda elektr energiyadan foydalanilgan taqdirda:
isteʼmol qilingan elektr energiyasi uchun toʻlovlar belgilangan tarifga nisbatan 2 barobar oʻsuvchi koeffitsiyentga muvofiq toʻlanadi, bundan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 22-oktabrdagi “Sunʼiy intellekt texnologiyalarini yanada rivojlantirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PF-189-son Farmoniga 1-ilovada nazarda tutilgan holatlar mustasno;
tigʻiz davrda isteʼmol qilingan elektr energiya uchun tegishli tariflarga Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan ustamalar qoʻllaniladi;
isteʼmol qilingan elektr energiyasining hisobi alohida hisoblagich oʻrnatilgan holda yuritiladi.
Mayning Agentlik tomonidan majburiy roʻyxatdan oʻtkaziladi va litsenziyalanadigan faoliyat turiga kirmaydi.
Mayning bilan shugʻullanuvchi shaxslar (maynerlar) qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda roʻyxatdan oʻtishlari shart.
Maynerlarni roʻyxatdan oʻtkazish faqat Internet tarmogʻi orqali elektron shaklda amalga oshiriladi.
Maynerlar oʻz faoliyatini faqat roʻyxatga olingan paytda koʻrsatilgan manzilda, yongʻin xavfsizligi hamda sanitariya normalari va qoidalariga rioya qilgan holda amalga oshirishi lozim;
g) xizmatlar provayderlari jismoniy yoki yuridik shaxslarga, shu jumladan ularning nomidan kripto-aktivlarni sotib olish, sotish va (yoki) ayirboshlash, saqlash, chiqarish, joylashtirish va boshqarish boʻyicha xizmatlar koʻrsatadi.
Xizmatlar provayderlari faqat Oʻzbekiston Respublikasining rezidentlari — yuridik shaxslar boʻlishi mumkin.
Xizmatlar provayderlari turlariga:
kripto-birja — kripto-aktivlarni sotib olish, sotish va (yoki) ayirboshlash uchun elektron platformani taqdim etuvchi tashkilot;
mayning-pul — mayning jarayonini taʼminlash maqsadida hisoblash quvvatlarini birlashtiruvchi elektron platformani taqdim etuvchi tashkilot;
kripto-depozitariy — kripto-aktivlarni chiqarish, ularni dastlabki joylashtirish va saqlash boʻyicha xizmatlar koʻrsatish boʻyicha elektron platforma va (yoki) texnik va dasturiy vositalar majmuini taqdim etuvchi tashkilot;
kripto-doʻkon — kripto-aktivlarni sotib olish va (yoki) sotish yuzasidan xizmatlar koʻrsatish boʻyicha elektron platforma va (yoki) texnik va dasturiy vositalar majmuini taqdim etuvchi tashkilot;
Agentlik qarorlari bilan belgilanadigan boshqa turdagi xizmatlar provayderlari;
d) 2023-yil 1-yanvardan boshlab Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari va yuridik shaxslari kripto-aktivlarni sotib olish, sotish va (yoki) ayirboshlash boʻyicha operatsiyalarni faqat milliy provayderlar orqali belgilangan tartibda amalga oshiradi, qonunchilik hujjatlarida belgilangan hollar bundan mustasno;
e) Agentlik:
kripto-aktivlar aylanmasi sohasida litsenziyalash va ruxsat berish tartib-taomillaridan oʻtish tartibini;
Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlari tomonidan kripto-aktivlarni chiqarish, chiqarishni roʻyxatdan oʻtkazish va muomalaga kiritish tartibini belgilaydi;
j) kripto-aktivlar aylanmasi sohasidagi faoliyatni amalga oshirishga litsenziya berish uchun davlat boji miqdori va uni toʻlash tartibi Agentlik tomonidan belgilanadi;
z) kripto-aktivlar aylanmasi sohasidagi faoliyatni amalga oshirishga litsenziya berishdan tushadigan davlat bojining barcha summasi litsenziyalovchi organning hisobvaragʻiga oʻtkaziladi;
i) xizmatlar provayderlari faoliyatiga qoʻyiladigan litsenziya talablari va shartlari quyidagilardan iborat:
Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi serverlarda joylashgan elektron platforma va (yoki) texnik hamda dasturiy vositalar majmuining mavjudligi;
kripto-aktivlar bilan bogʻliq barcha operatsiyalar boʻyicha maʼlumotlarni, platforma ishtirokchilarining identifikatsiya maʼlumotlarini, xizmatlar provayderlarining platforma ishtirokchilari bilan munosabatlariga oid materiallarni (shu jumladan, platforma ishtirokchilari oʻrtasida), shu jumladan, ish yozishmalarini besh yil davomida saqlash;
kripto-aktivlar aylanmasi, jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurollarining tarqalishini moliyalashtirishga qarshi kurashish hamda shaxsga doir maʼlumotlarni saqlash va ulardan foydalanish sohasidagi Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlari talablariga rioya qilish;
kripto-aktivlar aylanmasi sohasidagi reklamaga qoʻyiladigan, shu jumladan, kripto-aktivlardan foydalanish bilan bogʻliq faoliyatning samaradorligi (daromadi) haqida vaʼdalar berish, kripto-aktivlar bilan bitimlarni tuzish boyishning yengil usuli ekanligi haqidagi maʼlumotlarni tarqatish taqiqlanganligi hamda kripto-aktivlar Oʻzbekiston Respublikasi hududida toʻlov yoki toʻlovni qabul qilish vositasi (qonunchilik hujjatlarida belgilangan hollar bundan mustasno) sifatida qoʻllanilishi mumkin emasligi haqidagi talablarga rioya qilish;
anonim kripto-aktivlar bilan operatsiyalarni amalga oshirmaslik;
platforma faoliyatini amalga oshirish bilan bogʻliq maʼlumotlarni vakolatli organning soʻroviga binoan bepul taqdim etish;
jismoniy va yuridik shaxslarga, shu jumladan, norezidentlarga, litsenziatning ustav kapitalidagi ulushini realizatsiya qilishni litsenziyalovchi organ bilan kelishish;
litsenziatning rahbariyati (direktor va uning oʻrinbosarlari), shuningdek, jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizm, ommaviy qirgʻin qurollarini tarqatish, ularni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha tarkibiy boʻlinma rahbarini almashtirish masalasini litsenziyalovchi organ bilan kelishish;
qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa talablar.
Quyidagilar kripto-birjalarga qoʻyiladigan qoʻshimcha litsenziya talablari va shartlari hisoblanadi:
kripto-aktivlarni kotirovkalashni ularga boʻlgan talab va taklif asosida amalga oshirish;
ariza berilgan sanada pul mablagʻi shaklida bazaviy hisoblash miqdorining kamida besh ming baravari miqdorida shakllantirilgan ustav jamgʻarmasi (kapitali) mavjudligi, shundan uch ming baravarini Oʻzbekiston Respublikasining tijorat bankida alohida hisobvaraqda zaxiraga qoʻyish;
k) xizmatlar provayderlari faoliyatini ularning jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurollarini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlariga rioya etishini nazorat qilish funksiyalari xizmatlar provayderlari faoliyatini litsenziyalovchi organga va tegishli vakolatli davlat organlariga yuklanadi;
l) xizmatlar provayderlarining ustav jamgʻarmasi faqat uning muassislarining mablagʻlari va boshqa mol-mulklaridan shakllantiriladi. Xizmatlar provayderlarining ustav jamgʻarmasini shakllantirish uchun foydalaniladigan mablagʻlar kredit yoki garovga olingan mablagʻlar va shu kabi boshqa mablagʻlar jalb qilinishi orqali amalga oshirilishiga yoʻl qoʻyilmaydi;
m) kripto-aktivlar aylanmasi sohasidagi faoliyatni amalga oshirish uchun yuridik shaxslar yigʻim toʻlaydilar. Yigʻimlar Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti va Agentlik oʻrtasida taqsimlanadi, qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno.
Yigʻimlar miqdori, ularni toʻlash va ularning taqsimlanishi Agentlik tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi va Soliq qoʻmitasi bilan birgalikda tasdiqlanadigan tartib asosida amalga oshiriladi;
n) quyosh fotoelektr stansiyalari uchun asbob-uskunalar va qurilmalardan foydalanuvchi maynerlar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda qayta tiklanadigan energiya sohasida soliq, bojxona va boshqa imtiyozlar va preferensiyalardan foydalanish huquqiga ega;
o) mayning bilan shugʻullanuvchi shaxslarning yagona energotizimiga noqonuniy ulanishi holatlari aniqlanganda, ularga nisbatan belgilangan tarif 5 barobar oʻsuvchi koeffitsiyent bilan qoʻllaniladi;
p) 2022-yil 1-yanvarga qadar kripto-birja faoliyati uchun berilgan litsenziyalar davlat boji va yigʻimlar undirilmasdan mazkur qaror talablaridan kelib chiqqan holda qayta rasmiylashtiriladi.
4. Quyidagilarga:
a) xizmatlar provayderlariga:
koʻrsatilgan xizmatlar uchun, shu jumladan, kripto-aktivlar shaklida mukofot olish, uning miqdorini va uni mijozlardan undirish tartibini belgilash;
Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlari va norezidentlari bilan kripto-aktivlarni milliy va xorijiy valyutaga sotib olish va (yoki) begonalashtirishga, shuningdek, kripto-aktivlarni boshqa kripto-aktivlarga ayirboshlashga qaratilgan bitimlarini tashkil etish;
b) kripto-doʻkonlarga oʻz faoliyatini faqat elektron platforma orqali amalga oshirish jarayonida mijozlarining mablagʻlarini tranzaksiya amalga oshirilgan va maʼlumotlarning taqsimlangan reyestrida tegishli yozuv paydo boʻlgan paytdan boshlab Agentlik tomonidan belgilangan muddatda saqlash;
v) maynerlarga mayning natijasida olingan kripto-aktivlarni milliy kripto-birjalar yoki xorijiy platformalar orqali, shu jumladan, toʻgʻridan-toʻgʻri shartnomalar boʻyicha, belgilangan tartibda sotish va (yoki) ularni boshqa kripto-aktivlarga ayirboshlash huquqi berilsin. Bunda mayning natijasida olingan kripto-aktivlarni boshqa yuqori likvidli kripto-aktivlarga ayirboshlash va ularni keyinchalik milliy kripto-birjalar yoki xorijiy platformalar orqali, shu jumladan, toʻgʻridan-toʻgʻri shartnomalar asosida sotishga yoʻl qoʻyiladi. Mayning natijasida olingan (shu jumladan, boshqa yuqori likvidli kripto-aktivlarga ayirboshlangan) kripto-aktivlarni sotishdan tushgan tushum majburiy tarzda Oʻzbekiston Respublikasidagi bankning hisobvaraqlariga oʻtkaziladi.
5. Shunday tartib oʻrnatilsin, unga muvofiq:
a) bir vaqtning oʻzida quyidagi mezonlardan kamida ikkitasi mavjud boʻlganda, kripto-aktivlar bilan operatsiya (keyingi oʻrinlarda — operatsiya) oʻtkazish joyi sifatida Oʻzbekiston Respublikasi tan olinadi:
operatsiyaning bir tomoni Oʻzbekiston Respublikasining rezidenti (jismoniy yoki yuridik shaxs) boʻlishi;
operatsiya Oʻzbekiston Respublikasining hududida amalga oshirilishi;
operatsiya Oʻzbekiston Respublikasining hududida roʻyxatdan oʻtgan IP-manzildan va (yoki) Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro kodi mavjud boʻlgan mobil telefon raqamidan foydalangan holda amalga oshirilishi;
operatsiya boʻyicha hisob-kitoblar Oʻzbekiston Respublikasining tijorat banki tomonidan emissiya qilingan bank kartasidan foydalanilganda yoki toʻlovlarga ishlov berish va ularning kliringi Oʻzbekiston Respublikasi hududida amalga oshirilganda;
operatsiyani amalga oshirish uchun xizmatlar Oʻzbekiston Respublikasining hududida yashovchi mijozlar uchun moʻljallanganda, shu jumladan, davlat tilida taqdim etilganda yoki reklama qilinganda;
b) Agentlikka quyidagi vakolatlar beriladi:
Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlariga kripto-aktivlar aylanmasi sohasida noqonuniy xizmatlar koʻrsatuvchi xorijiy yuridik shaxslarning (keyingi oʻrinlarda — xorijiy yuridik shaxslar) faoliyatini tekshirish. Bunda ushbu tekshirishlarga Oʻzbekiston Respublikasining tadbirkorlik subyektlari faoliyati ustidan davlat nazorati sohasidagi qonunchilik hujjatlari tatbiq etilmaydi;
kripto-aktivlar aylanmasi sohasidagi qonunchilik hujjatlarini buzganlik uchun xorijiy yuridik shaxslarga nisbatan jarimalar qoʻllash. Bunda ushbu jarimaning 50 foizi litsenziyalovchi organning hisobvaragʻiga yoʻnaltiriladi.
6. Quyidagilar:
a) xizmatlar provayderlarini:
terroristik faoliyatda yoki ommaviy qirgʻin qurollarini tarqatishda ishtirok etgan yoki ishtirok etishda gumon qilinayotgan shaxslar tomonidan;
iqtisodiy jinoyatlar, shuningdek, jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va ommaviy qirgʻin qurollarini tarqatishni moliyalashtirish, uyushgan jinoyatchilik, giyohvand moddalarning noqonuniy savdosi, korrupsiya va axborot texnologiyalari bilan bogʻliq jinoyatlarni sodir etganlik uchun gumonlanayotgan yoki sudlanganligi olib tashlanmagan yoxud oʻtalmagan shaxslar tomonidan;
jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasida xalqaro hamkorlikda ishtirok etmayotgan davlatlarda doimiy yashayotgan, boʻlib turgan yoki roʻyxatga olingan shaxslar tomonidan boshqarish;
b) xizmatlar provayderlarining ustav jamgʻarmasida:
ushbu bandning “a” kichik bandida koʻrsatilgan shaxslarning;
jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasida xalqaro hamkorlikda ishtirok etmayotgan davlatlarda roʻyxatdan oʻtgan kompaniyalar ishtirok etishi;
v) Oʻzbekiston Respublikasi hududida kripto-aktivlarning toʻlov yoki toʻlovni qabul qilish vositasi sifatida qoʻllanilishi, qonunchilik hujjatlarida belgilangan hollar bundan mustasno;
g) yashirin mayningni amalga oshirish (maxsus dasturiy taʼminotdan foydalanish orqali uchinchi shaxslarning hisoblash quvvatlarida, ularga bildirmagan holda yoki roziligisiz mayningni amalga oshirish boʻyicha faoliyat) va anonim kripto-aktivlar mayningi (anonimlik prinsipi boʻyicha ishlayotgan kripto-aktivlar) taqiqlanadi.
7. Mazkur qaror talablarini inobatga olgan holda Agentlik:
a) Kripto-aktivlar aylanmasi sohasidagi xizmat provayderlar faoliyatini litsenziyalash toʻgʻrisidagi, Kripto-aktivlar mayningini roʻyxatdan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi, Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlari tomonidan kripto-aktivlarni chiqarish, chiqarishni roʻyxatdan oʻtkazish va muomalaga kiritish tartibi toʻgʻrisidagi hamda Kripto-aktivlar aylanmasi sohasida tartibga solish maxsus rejimida (“Tartibga solish qumdoni” maxsus rejimi) ishtirokchilarni roʻyxatdan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomlarni qabul qilinishini va amalga kiritilishini;
b) manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda “ Davlat boji toʻgʻrisida ” va “ Litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari toʻgʻrisida ”gi Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga takliflar kiritilishini taʼminlasin.
8. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Loyiha boshqaruvi milliy agentligi direktori Sh.M. Sadikov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2018-yil 3-iyul,
PQ-3832-son
Президента Республики Узбекистан
Постановление
О мерах по развитию цифровой экономики и сферы оборота крипто-активов в Республике Узбекистан
Государством принимаются широкомасштабные меры по развитию цифрового сектора экономики, внедряются системы электронного документооборота, развиваются электронные платежи и совершенствуется нормативно-правовая база в сфере электронной коммерции.
Цифровая экономика, функционирующая на информационно-технологических платформах, развивается с интенсивной скоростью, что обуславливает необходимость создания новых моделей таких платформ.
Технология распределенного реестра данных, «искусственный интеллект», использование возможностей суперкомпьютеров, а также деятельность по крипто-активам являются одним из направлений развития цифровой экономики во многих странах мира. Технология распределенного реестра данных постепенно внедряется не только во многие сектора экономики, но и в систему государственного управления и другие общественные отношения.
В целях дальнейшего совершенствования системы государственного управления, создания условий для внедрения и развития цифровой экономики, улучшения инвестиционной среды, а также реализации Стратегии действий по пяти приоритетным направлениям развития Республики Узбекистан в 2017 — 2021 годах:
1. Считать важнейшими задачами по дальнейшему совершенствованию сферы оборота крипто-активов:
внедрение и развитие деятельности в сфере оборота крипто-активов, включая майнинг, смарт-контракты (договор в электронной форме, исполнение прав и обязанностей по которому осуществляется путем совершения в автоматическом порядке цифровых транзакций), консалтинг, эмиссию, обмен, хранение, распределение, управление, страхование, а также технологии распределенного реестра данных для диверсификации различных форм инвестиционной и предпринимательской деятельности:
подготовку квалифицированных кадров в сфере разработки и использования технологии распределенного реестра данных, обладающих практическими навыками работы с использованием современных информационно-коммуникационных технологий;
всестороннее развитие сотрудничества с международными и зарубежными организациями в сфере деятельности по крипто-активам и технологии распределенного реестра данных, привлечение высококвалифицированных зарубежных специалистов в области разработки технологии распределенного реестра данных для совместной реализации проектов в цифровой экономике;
создание необходимой правовой базы для внедрения технологии распределенного реестра данных с учетом передового опыта зарубежных стран;
обеспечение тесного взаимодействия государственных органов и субъектов предпринимательства в сфере внедрения инновационных идей, технологий и разработок для дальнейшего развития цифровой экономики.
2. Установить, что:
конкретные сферы деятельности, в которых внедряются технологии распределенного реестра данных, определяются Национальным агентством перспективных проектов Республики Узбекистан (далее — Агентство) по предложениям заинтересованных министерств и ведомств;
проекты нормативно-правовых актов и технических заданий, предусматривающих развитие сферы оборота крипто-активов и внедрение технологии распределенного реестра данных, подлежат в обязательном порядке экспертизе в Агентстве;
оборот крипто-активов регламентируется специальными нормативно-правовыми актами;
на срок до 1 января 2029 года операции юридических и физических лиц, связанные с оборотом крипто-активов, в том числе осуществляемые нерезидентами, не являются объектами налогообложения, а доходы, полученные по данным операциям, не включаются в налогооблагаемую базу по налогам и другим обязательным платежам;
на валютные операции, связанные с оборотом крипто-активов, проводимые лицами, получившими в установленном порядке лицензию на осуществление деятельности в сфере оборота крипто-активов, не распространяются нормы законодательства о валютном регулировании.
3. Определить, что:
а) крипто-активом является имущественное право, представляющее собой совокупность цифровых записей в распределенном реестре данных, имеющее ценность и владельца;
б) видами деятельности в сфере оборота крипто-активов являются:
майнинг;
деятельность провайдеров услуг в сфере оборота крипто-активов (далее — провайдер услуг);
в) майнингом является деятельность по поддержанию распределенного реестра данных, созданию и подтверждению целостности блоков путем проведения вычислительных операций.
Майнинг осуществляется исключительно юридическим лицом с использованием электроэнергии, произведенной солнечной фотоэлектрической станцией, за исключением майнинга на территории специальной майнинговой зоны «Besqala Mining Valley».
В случае использования электроэнергии с подключением к единой электроэнергетической системе:
плата за потребленную электроэнергию осуществляется с применением повышающего коэффициента в размере 2 к установленному тарифу, за исключением случаев, предусмотренных приложением № 1 к Указу Президента Республики Узбекистан от 22 октября 2025 года № УП-189 «О дополнительных мерах по дальнейшему развитию технологий искусственного интеллекта»;
за потребление электроэнергии в пиковый период к соответствующим тарифам применяются надбавки, устанавливаемые Кабинетом Министров;
учет потребленной электроэнергии ведется с установкой отдельного прибора учета.
Майнинг подлежит обязательной регистрации Агентством и не является лицензируемым видом деятельности.
Лица, осуществляющие майнинг (майнеры), обязаны пройти регистрацию в порядке, установленном актами законодательства.
Регистрация майнеров осуществляется исключительно в электронной форме посредством сети Интернет.
Майнеры вправе осуществлять свою деятельность исключительно по адресу, указанному при регистрации, с соблюдением пожарной безопасности и санитарных норм и правил;
г) провайдеры услуг оказывают услуги для физических или юридических лиц, в том числе от их лица, по покупке, продаже и (или) обмену, хранению, выпуску, размещению и управлению крипто-активами.
Провайдерами услуг могут являться исключительно юридические лица — резиденты Республики Узбекистан.
Виды провайдеров услуг:
крипто-биржа — организация, предоставляющая электронную платформу для покупки, продажи и (или) обмена крипто-активов;
майнинг-пул — организация, предоставляющая электронную платформу для консолидации вычислительных мощностей для обеспечения процесса майнинга;
крипто-депозитарий — организация, предоставляющая электронную платформу и (или) совокупность технических и программных средств по оказанию услуг по выпуску крипто-активов, осуществлению их первичного размещения и хранения;
крипто-магазин — организация, предоставляющая электронную платформу и (или) совокупность технических и программных средств по оказанию услуг по покупке и (или) продаже крипто-активов;
иные виды провайдеров услуг, определяемые решениями Агентства;
д) с 1 января 2023 года граждане и юридические лица Республики Узбекистан могут осуществлять операции по покупке, продаже и (или) обмену крипто-активов исключительно через национальных провайдеров услуг в установленном порядке, за исключением случаев, предусмотренных актами законодательства;
е) Агентство устанавливает порядок:
лицензирования и прохождения разрешительных процедур в сфере оборота крипто-активов;
выпуска, регистрации выпуска и обращения крипто-активов резидентами Республики Узбекистан;
ж) размеры и порядок уплаты государственной пошлины за выдачу лицензии на осуществление деятельности в сфере оборота крипто-активов определяются Агентством;
з) вся сумма государственной пошлины за выдачу лицензии на осуществление деятельности в сфере оборота крипто-активов зачисляется на лицевой счет лицензирующего органа;
и) лицензионными требованиями и условиями для осуществления деятельности провайдеров услуг являются:
наличие электронной платформы и (или) совокупность технических и программных средств, размещенных на серверах, находящихся на территории Республики Узбекистан;
хранение в течение пяти лет информации по всем операциям с крипто-активами, идентификационных данных участников платформы, материалов по осуществленным взаимоотношениям провайдера услуг с участниками платформы (в том числе между участниками платформы), включая деловую переписку;
соблюдение требований актов законодательства Республики Узбекистан в сфере оборота крипто-активов, противодействия легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения, а также хранения и использования персональных данных;
соблюдение требований к рекламе в сфере оборота крипта-активов, в том числе запрета обещания эффективности (доходности) деятельности, связанной с использованием крипта-активов, содержания информации о совершении сделок с крипта-активами как о легком способе обогащения, а также о возможности использования криптоактивов на территории Республики Узбекистан в качестве средства платежа или приема оплаты (за исключением случаев, установленных актами законодательства);
неосуществление операций с анонимными крипто-активами;
представление на безвозмездной основе по требованию уполномоченного органа информации, связанной с осуществлением деятельности платформы;
согласование с лицензирующим органом реализации физическим и юридическим лицам, в том числе нерезидентам, доли в уставном капитале лицензиата;
согласование с лицензирующим органом смены руководства (директор и его заместители), руководителя структурного подразделения по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения лицензиата;
иные требования в соответствии с актами законодательства.
Дополнительными лицензионными требованиями и условиями к крипто-биржам являются:
осуществление котировки на крипто-активы на основе соотношения спроса и предложения по ним;
наличие сформированного уставного фонда в размере не менее пятитысячной базовой расчетной величины в виде денежных средств на дату подачи заявления, из которых три тысячи резервируются на отдельном счете в коммерческом банке Республики Узбекистан;
к) функции по контролю за деятельностью провайдеров услуг в части соблюдения ими актов законодательства о противодействии легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения возлагаются на орган, лицензирующий деятельность провайдеров услуг, и соответствующие уполномоченные государственные органы;
л) уставный фонд провайдеров услуг формируется исключительно из денежных средств и другого имущества его учредителей. Использование для формирования уставного фонда провайдеров услуг средств, полученных в кредит или под залог, и других привлеченных средств не допускается;
м) за осуществление деятельности в сфере оборота крипто-активов юридические лица уплачивают сборы. Сборы распределяются между Государственным бюджетом Республики Узбекистан и Агентством, за исключением случаев, предусмотренных актами законодательства.
Размеры сборов, порядок их уплаты и распределения осуществляются в соответствии с порядком, утверждаемым Агентством совместно с Министерством экономики и финансов и Налоговым комитетом Республики Узбекистан;
н) майнеры, осуществляющие деятельность с использованием оборудования и установок солнечных фотоэлектрических станций, имеют право пользоваться налоговыми, таможенными и иными льготами и преференциями в области использования возобновляемых источников энергии в порядке, установленном актами законодательства;
о) при выявлении фактов незаконного подключения лиц, занимающихся майнингом, к единой энергосистеме, в отношении них установленный тариф применяется с повышающим коэффициентом в размере 5;
п) лицензии на осуществление деятельности крипто-бирж, выданные до 1 января 2022 года, переоформляются с учетом требований настоящего постановления, без взимания государственной пошлины и сборов.
4. Предоставить право:
а) провайдерам услуг:
получать за оказываемые услуги вознаграждение, в том числе крипто-активами, устанавливать его размер и порядок взимания с клиентов;
организовывать сделки с резидентами и нерезидентами Республики Узбекистан, направленные на приобретение и (или) отчуждение крипто-активов за национальную и иностранную валюту, а также обмен крипто-активов на иные крипто-активы;
б) крипто-магазинам в процессе осуществления своей деятельности исключительно через электронную платформу хранить средства своих клиентов в течение срока, установленного Агентством, с момента совершения транзакции и появления соответствующей записи в распределенном реестре данных;
в) майнерам реализовывать крипто-активы, полученные в результате майнинга, и (или) обменивать их на другие крипто-активы в установленном порядке через национальные крипто-биржи либо иностранные платформы, в том числе по прямым договорам. При этом допускается обмен крипто-активов, полученных в результате майнинга, на другие более ликвидные крипто-активы с последующей их реализацией через национальные крипто-биржи либо иностранные платформы, в том числе по прямым договорам. Выручка от продажи крипто-активов, полученных в результате майнинга (в том числе обмененных на другие более ликвидные крипто-активы), в обязательном порядке зачисляется на счета в банке Республики Узбекистан.
5. Установить порядок, в соответствии с которым:
а) местом осуществления операций с крипто-активами (далее — операции) признается Республика Узбекистан при одновременном наличии не менее двух из следующих условий:
одной из сторон операции является резидент Республики Узбекистан (физическое или юридическое лицо);
операция совершена на территории Республики Узбекистан;
операция осуществляется с IP-адреса, зарегистрированного на территории Республики Узбекистан, и (или) с использованием номера мобильного телефона, имеющего международный код Республики Узбекистан;
для расчетов по операции используется банковская карта, эмитированная банком Республики Узбекистан, либо обработка и клиринг платежей осуществляются на территории Республики Узбекистан;
услуги по осуществлению операций предназначены для клиентов, проживающих на территории Республики Узбекистан, в частности, предоставляются или рекламируются на государственном языке;
б) Агентству предоставляются следующие полномочия:
проводить проверки деятельности иностранных юридических лиц, незаконно оказывающих услуги резидентам Республики Узбекистан в сфере оборота крипто-активов (далее — иностранные юридические лица). При этом на данные проверки не распространяется действие актов законодательства в сфере государственного контроля за деятельностью хозяйствующих субъектов Республики Узбекистан;
применять в отношении иностранных юридических лиц штрафные санкции за нарушение законодательства в сфере оборота крипто-активов. При этом 50 процентов суммы штрафа направляется на счет лицензирующего органа.
6. Запрещается:
а) руководство провайдерами услуг лицами:
участвующими или подозреваемыми в участии в террористической деятельности или распространении оружия массового уничтожения;
подозреваемыми, имеющими неснятую или непогашенную судимость за совершение экономических преступлений, а также преступлений, связанных с легализацией доходов, полученных от преступной деятельности, терроризмом и распространением оружия массового уничтожения, а также их финансированием, организованной преступностью, незаконной торговлей наркотиками, коррупцией и информационными технологиями;
постоянно проживающими, находящимися или зарегистрированными в государствах, не участвующих в международном сотрудничестве в сфере противодействия легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения;
б) участие в уставном фонде провайдера услуг:
лиц, указанных в подпункте «а» настоящего пункта;
компаний, зарегистрированных в государствах, не участвующих в международном сотрудничестве в сфере противодействия легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения;
в) использование крипто-активов на территории Республики Узбекистан в качестве средства платежа или приема оплаты, за исключением случаев, установленных актами законодательства;
г) осуществление скрытого майнинга (деятельности по осуществлению майнинга на вычислительных мощностях третьих лиц без их ведома или согласия с использованием специального программного обеспечения) и майнинга анонимных крипто-активов (крипто-активов, работающих по принципу анонимности).
7. Агентству с учетом требований настоящего постановления обеспечить:
а) принятие и введение в действие Положения по лицензированию деятельности провайдеров услуг в сфере оборота крипто-активов, Положения о порядке регистрации майнинга крипто-активов, Положения о порядке выпуска, регистрации выпуска и обращения крипто-активов резидентами Республики Узбекистан и Положения о порядке регистрации участников Специального режима регулирования в сфере оборота крипто-активов (Специальный режим «регуляторных песочниц»);
б) совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами внесение в Администрацию Президента Республики Узбекистан предложений об изменениях и дополнениях в законы Республики Узбекистан « О государственной пошлине » и « О лицензировании, разрешительных и уведомительных процедурах ».
8. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова и директора Национального агентства проектного управления при Президенте Республики Узбекистан Ш.M. Садикова.
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
3 июля 2018 г.,
№ ПП-3832