📅 2018-yil 8-avgust · Prezident farmonlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2018-yil 8-avgust · Prezident farmonlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2018 йил 8 август · Президент фармонлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 8 августа 2018 г. · Указы Президента
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 8 August 2018 · Presidential decrees
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг
Фармони
концепцияси
ТАРКИБИ
Норма ижодкорлиги фаолиятини такомиллаштириш концепциясини тасдиқлаш тўғрисида
2017 — 2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясида (кейинги ўринларда Ҳаракатлар стратегияси деб юритилади) қабул қилинаётган қонунларнинг ижтимоий-сиёсий, ижтимоий-иқтисодий ва суд-ҳуқуқ ислоҳотлари жараёнига таъсирини кучайтиришга йўналтирилган қонун ижодкорлиги фаолияти сифатини тубдан ошириш давлат ва жамият қурилиши тизимини такомиллаштиришнинг асосий вазифаларидан бири этиб белгиланган.
Шу билан бирга, белгиланган кенг кўламли ислоҳотларнинг муваффақиятли амалга оширилиши маълум даражада ўтган йилларда шаклланган қонунчилик базасига, шунингдек, норма ижодкорлиги жараёни сифатига боғлиқ.
Ушбу йўналишда мавжуд бўлган камчиликлар турли соҳалардаги ижтимоий муносабатларни тарқоқ ҳолда тартибга солиш салбий амалиётининг давом этишига олиб келмоқда, бу эса ҳуқуқий коллизиялар, ҳуқуқни қўллашда турлича талқин қилиш ва мураккабликлар юзага келишига сабаб бўлмоқда.
Бугунги кун воқелиги тизимли муаммоларга тезкорлик билан муносабат билдиришни талаб қилади, уларнинг ечимлари йўқлиги мамлакатда олиб борилаётган ислоҳотларда акс этмоқда. Бироқ, бу борада қўлланилаётган норма ижодкорлиги ёндашуви қонун ҳужжатларининг мамлакат иқтисодиёти тармоқларига таъсирини баҳолаш заруриятини ҳисобга олмаяпти ҳамда жамоатчилик фикрини инобатга олган ҳолда фуқароларнинг ҳаёти ва фаровонлигини яхшилашга доир вазифаларга эришишни таъминламаяпти.
Шу билан бирга, умумий тусга эга бўлган қонунлар кўплиги, шунингдек, уларни амалга оширишнинг муайян механизмисиз айрим қарорларнинг қабул қилиниши, умуман давлат ва жамият ривожига салбий таъсир кўрсатмоқда, ижтимоий муносабатларни асосан қонуности ҳужжатлари билан тартибга солишга олиб келмоқда.
Тизимлаштирилган қонунчилик базасини шакллантириш, амалга оширилаётган ислоҳотларнинг ҳуқуқий жиҳатдан таъминланишини такомиллаштириш, шунингдек, Ҳаракатлар стратегиясида белгиланган вазифаларни изчил рўёбга чиқариш мақсадида:
1. Қуйидагилар:
Норма ижодкорлиги фаолиятини такомиллаштириш концепцияси (кейинги ўринларда — Концепция) 1-иловага мувофиқ;
Норма ижодкорлиги фаолиятини такомиллаштириш концепциясини амалга ошириш бўйича амалий чора-тадбирлар режаси (кейинги ўринларда — Амалий чора-тадбирлар режаси) 2-иловага * мувофиқ тасдиқлансин.
2. Қуйидагилар норма ижодкорлиги фаолиятини такомиллаштиришнинг асосий йўналишлари этиб белгилансин:
қонунчилик базасини тизимлаштириш, ижтимоий муносабатларни ҳуқуқий жиҳатдан тартибга солиш барқарорлигини таъминлаш;
норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ишлаб чиқиш ва қабул қилиш жараёнлари сифатини ошириш, шунингдек, уларнинг ижроси мониторингини такомиллаштириш;
норма ижодкорлиги жараёнига замонавий ахборот-коммуникация технологияларини жорий этиш;
норма ижодкорлигида «ақлли тартибга солиш» модели элементларини қўллаш;
норма ижодкорлиги фаолиятининг институционал асосларини такомиллаштириш.
3. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталари ва Вазирлар Маҳкамасининг қуйидаги тартибни белгилаш тўғрисидаги таклифлари қабул қилинсин:
давлат органлари томонидан қонунларни, Ўзбекистон Республикаси Президентининг ва Вазирлар Маҳкамасининг қарорларини ишлаб чиқиш ҳамда қабул қилиш ташаббусига фақатгина ушбу органларнинг кўтарилаётган масалалар ёки муаммоларни қонун ҳужжатларида назарда тутилган амалдаги нормалар ва маъмурий тартиб-таомиллар орқали ҳал қилиш ваколати бўлмаган тақдирда йўл қўйилади;
қонунларни, Ўзбекистон Республикаси Президентининг ва Вазирлар Маҳкамасининг қарорларини қўллаш, улар кучга кирган пайтдан эътиборан ижросини ташкил этиш юзасидан қўшимча ички идоравий ҳужжатлар қабул қилишга доир мажбуриятлар юклатилмаган ҳолда амалга оширилади;
янги идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатни қабул қилиш ўхшаш муносабатларни тартибга солувчи айнан бир хил юридик кучга эга ҳужжатни бекор қилиш билан бир вақтда ёки унга таклиф этиладиган ўзгартишлар киритиш орқали, шу жумладан, уни янги таҳрирда баён этган ҳолда амалга оширилиши лозим.
4. Қуйидагиларга:
а) Ўзбекистон Республикасининг Олий Мажлиси палаталарига Вазирлар Маҳкамаси билан биргаликда уч ой муддатда норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини, шунингдек, уларга илова қилинаётган ахборот-таҳлилий материалларни юридик-техник жиҳатдан расмийлаштиришнинг ягона услубиётини ишлаб чиқиш;
б) Ўзбекистон Республикаси Олий судига Адлия вазирлиги билан биргаликда уч ой муддатда:
Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг қарорлари лойиҳаларини ишлаб чиқиш ва юридик-техник жиҳатдан расмийлаштириш ҳамда уларни манфаатдор идоралар билан келишиш тартибини тасдиқлаш;
Ўзбекистон Республикаси Олий суди ҳамда илгари фаолият юритган Олий хўжалик суди Пленумининг қарорларини хатловдан ўтказиш ҳамда уларни тизимлаштириш, қонунчиликдаги ўзгаришларни, шунингдек, ҳуқуқни қўллаш амалиётида ноаниқликлар истисно этилишини таъминлашни ҳисобга олган ҳолда уларни қайта тасдиқлаш бўйича тадбирлар режасини ишлаб чиқиш тавсия этилсин.
5. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигининг 2019 йил 1 январдан эътиборан қуйидагиларни тугатиш тўғрисидаги таклифлари маъқуллансин:
давлат органлари ва ташкилотларининг «Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами», «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг ахборотномаси», «Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси қарорлари тўплами» ва «Ўзбекистон Республикаси халқаро шартномалари тўплами»га обуна бўлиш;
«Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами», «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг ахборотномаси», «Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси қарорлари тўплами», «Ўзбекистон Республикаси халқаро шартномалари тўплами»ни уларни Ўзбекистон Республикаси Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базасига (www.lex.uz) ўтказган ҳолда нашр этиш, бундан архивларда, ахборот-ресурс марказларида сақлаш учун, шунингдек, жисмоний ва юридик шахслар талабларига кўра тайёрланадиган нусхалар мустасно.
6. Норма ижодкорлиги фаолиятини такомиллаштириш концепциясини амалга ошириш бўйича комиссия (кейинги ўринларда — Комиссия) 3-иловага мувофиқ таркибда тузилсин.
7. Комиссия (Н. Исмоилов):
а) Концепция ва Амалий чора-тадбирлар режасини амалга оширишга қаратилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини сифатли ишлаб чиқишни ва белгиланган тартибда киритишни таъминласин;
б) Концепцияни амалга ошириш доирасида фуқаролик жамияти институтлари, оммавий ахборот воситалари вакиллари, илмий доиралар ва хорижий экспертларни кенг жалб этган ҳолда учрашувлар, семинарлар, давра суҳбатлари ва матбуот конференцияларини ташкил этсин;
в) бир ой муддатда қонунчилик базасини тўлиқ хатловдан ўтказиш ва норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни қуйидагилар асосида қайта кўриб чиқиш бўйича таклифлар киритсин:
аниқ соҳалардаги муносабатларни тартибга солувчи (сайлов тизими, архитектура ва қурилиш, таълим, инвестициялар, тадбиркорлик фаолияти ва бошқалар) норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни тизимлаштириш;
амалга оширилаётган ислоҳотларнинг мақсад ва вазифаларига мувофиқ ҳолда ижтимоий муносабатларни норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан амалий ва самарали тартибга солиш;
норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар даражасида мустаҳкамлаш талаб этиладиган юқори юридик кучга эга нормаларни белгилаш;
идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни имкон қадар қисқартириш;
умумий тусдаги, ҳаракатсиз ва ҳуқуқни қўллаш амалиётига таъсир этмайдиган қонун ҳужжатларини қайта кўриб чиқиш;
асоссиз чекловлар, ортиқча маъмурий тартиб таомиллар ва эскирган тартибга солиш механизмларининг мавжудлиги;
г) икки ой муддатда идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар нормаларини юқори юридик кучга эга бўлган қонун ҳужжатларига ўтказиш ва «тартибга солиш гильотинаси» усулини қўллаш орқали қолган ҳужжатларни, шу жумладан, қонунчиликни тизимлаштириш доирасида ҳар бир идоранинг ваколатини босқичма-босқич камайтириш ва бекор қилишни назарда тутувчи, улар томонидан қабул қилинаётган идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг аниқ рўйхатини белгилаш бўйича таклиф киритсин.
д) икки ой муддатда қонунчиликни тизимлаштириш жараёнида фойдаланиш мақсадида халқаро ташкилотларнинг таклиф ва тавсиялари, кўриб чиқилиши зарур бўлган халқаро шартномалар талаблари ҳамда мажбурий тартибда риоя қилиниши керак бўлган ва ҳуқуқий базадан чиқариб юборилмайдиган талаблар бўйича ягона оммабоп рўйхатнинг шакллантирилишини таъминласин.
8. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги билан биргаликда 2019 йил 1 январга қадар қуйидагиларни таъминласин:
а) Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳасини ишлаб чиқиш ва келишишнинг ягона электрон тизимини ишлаб чиқиш ва синов тариқасида ишга тушириш, бунда:
норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳасини ишлаб чиқиш ва келишиш жараёнини бошқариш ва назорат қилиш, шу жумладан, масъул идоралар, бошқа органлар ва ташкилотлар томонидан лойиҳаларга электрон кўринишдаги виза қўйишни амалга ошириш;
норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини кўриб чиқиш ва келишиш бўйича идоралараро электрон ҳамкорликни, шунингдек, уларни ишлаб чиқиш жараёни мониторинг қилинишини таъминлаш;
лойиҳаларни жамоатчилик ва касбий доирада муҳокама қилиш, шу жумладан, фойда, харажат ва кутилаётган натижалар таҳлилини ҳамда уларнинг жисмоний ва юридик шахсларнинг ҳуқуқлари ва манфаатларига, ижтимоий соҳага, тадбиркорлик фаолиятига, атроф-муҳит ҳолатига таъсирини, шунингдек, юзага келиши мумкин бўлган оқибатларни баҳолаш имконини яратиш;
б) Ўзбекистон Республикаси Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси тизимини, шу жумладан, қуйидагиларни назарда тутган ҳолда модернизация қилиш:
миллий қонунчиликнинг мавзули маълумотномасини такомиллаштириш;
ҳаволалар ёки муайян бўшлиқлар мавжудлигини кўрсатиб берган ҳаволаки нормаларга эга бўлган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар тўғрисидаги маълумотларни қўшимча ахборот сифатида кўрсатиш;
фуқаролар ва тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқ ва қонуний манфаатларига дахл қилувчи, шунингдек, чет эл инвесторлари учун муҳим аҳамиятга эга норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг чет тилларига расмий таржимасини таъминлаш.
Ўзбекистон Республикаси Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги «Қонун ҳужжатларининг таъсирчанлигини баҳолаш тизими» порталининг Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳасини ишлаб чиқиш ва келишишнинг ягона электрон тизими таркибий қисми сифатида унга интеграция қилинишини таъминласин.
9. Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги Фанлар академияси ва Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги билан биргаликда 2019 йил 1 февралга қадар муддатда илмий эксперт доиралари вакиллари, олий ўқув юртлари талабалари ва илмий даражалар олиш учун талабгорлар томонидан илмий-таҳлилий фаолият асосида ишлаб чиқилган қонун ҳужжатларини такомиллаштириш юзасидан таклифларни ўз ичига олган онлайн оммабоп ахборот тизимини яратсин ва уни мунтазам равишда янгилаб борсин.
10. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги:
Концепция ва Амалий чора-тадбирлар режасини амалга ошириш доирасида ишлаб чиқиладиган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари сифатли ва ўз вақтида тайёрланиши, келишилиши ва киритилиши устидан мониторинг ўтказилишини таъминласин;
ҳар чорак якуни бўйича Комиссияга мониторинг натижалари тўғрисида ахборот киритсин.
11. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси ҳузуридаги Қонунчилик муаммолари ва парламент тадқиқотлари институти Амалий чора-тадбирлар режасида назарда тутилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни тайёрлашда масъул органлар ва ташкилотларга илмий-услубий ва ахборот-таҳлилий жиҳатдан кўмаклашсин.
12. Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлиги Комиссияга норма ижодкорлиги соҳасида илғор хорижий мамлакатларнинг қонунчилигини ва ҳуқуқни қўллаш амалиётини, зарур ҳолларда, хорижий (халқаро) ташкилотлар вакилларини жалб этган ҳолда ўрганишни ташкил этишга кўмаклашсин.
13. Мазкур Фармоннинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А.Н. Арипов ва Ўзбекистон Республикаси Президенти Давлат маслаҳатчисининг биринчи ўринбосари Б.М. Мавлонов зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 8 августдаги ПФ-5505-сон Фармонига 1-ИЛОВА
Норма ижодкорлиги фаолиятини такомиллаштириш
Жамият ҳаётининг бир қатор соҳаларидаги ўзгаришлар билан боғлиқ қонунчиликнинг жадал ривожланиши айрим ҳолларда амалдаги қонун ҳужжатларига зид бўлган кўплаб нормаларнинг вужудга келишига олиб келди.
Мазкур ҳолат ўтказилаётган ислоҳотларнинг белгиланган мақсад ва вазифаларига эришиш учун бутун қонунчиликни тубдан қайта кўриб чиқиш заруриятини тақозо этмоқда.
I. Қонунчилик базасини тизимлаштириш, ижтимоий муносабатларни ҳуқуқий тартибга солишнинг барқарорлигини таъминлаш
1. У ёки бу ижтимоий муносабатни тартибга солиш учун зарур бўлган ҳужжатнинг муайян турини белгилаш мақсадида норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни қабул қилиш асоси ва тартибга солиш предметини аниқ белгилаш.
2. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг тартибга солиш мақсади, қабул қилиш тартиби ва амал қилишнинг юридик оқибатларидан келиб чиқиб, уларни таснифлашни такомиллаштириш.
3. Идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни имкон қадар қисқартириш, умумий тусдаги, ҳаракатсиз ва ҳуқуқни қўллашга таъсир этмайдиган қонун ҳужжатларини қайта кўриб чиқиш ҳамда асоссиз чекловлар, ортиқча маъмурий тартиб-таомиллар ва тартибга солишнинг эскирган механизмларини бартараф этиш ҳисобига аниқ соҳалардаги муносабатларни тартибга солувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни тизимлаштириш ва кодификациялаш.
4. Муайян муаммони ўзга чоралар (маъмурий тартиб-таомиллар, бошқаришга оид қарорлар, судда кўриб чиқиш) ҳал эта олмаса ҳамда давлатнинг тартибга солиш орқали аралашуви зарурлиги етарли даражада, шу жумладан мурожаатларни, жамоатчилик фикри сўрови натижаларини ва амалдаги қонун ҳужжатларидаги бўшлиқларни ўрганиш ва таҳлил этиш негизида асосланган бўлсагина давлатнинг тартибга солувчи аралашувига йўл қўйиладиган тартибга солувчи қарорлар қабул қилиш учун асосларнинг етарлилиги принципининг амалда ишлашини таъминлаш.
5. Идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни босқичма-босқич камайтириш ва уларни қабул қилиш бўйича ваколатларни бекор қилишни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни қабул қилиш билан боғлиқ ҳолда ҳар бир идоранинг юрисдикцияси рўйхатини аниқ белгилаш йўли билан уларнинг норма ижодкорлиги ваколатларини чеклаш.
6. Ўзбекистон Республикаси ҳуқуқий базасининг халқаро ҳуқуқнинг умумэътироф этилган принциплари ва халқаро шартномалар нормаларига мувофиқлигини таъминлаш.
7. Тўғридан-тўғри амал қилувчи қонунларни қабул қилишнинг самарали механизмларини жорий этиш.
8. Қонун ҳужжатларини қўллаш чегараларини аниқлаш билан уларнинг қўлланилишини тушунтириш бўйича Олий суд Пленуми қарорларини қабул қилиш жараёнларини, Ўзбекистон Республикаси Конституциявий судига мурожаат этиш тартибини такомиллаштириш, шунингдек, тушунтириш ва шарҳлашга доир ҳужжатлар устидан шикоят қилиш механизмларини жорий этиш.
II. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ишлаб чиқиш ва қабул қилиш жараёнлари сифатини ошириш, шунингдек, уларнинг ижроси мониторингини такомиллаштириш
1. Сифат, шаффофлик, тизимлилик, келишилганлик ҳамда жамоатчилик жалб этилишини таъминловчи концептуал жиҳатдан янги механизмларни жорий этишни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни илгари суриш, ишлаб чиқиш ва қабул қилиш, шунингдек, уларнинг ижросини мониторинг қилиш тартибини такомиллаштириш.
2. Конституциявий суд томонидан қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар нормаларининг, Ўзбекистон Республикаси давлатлараро шартномавий ва бошқа мажбуриятларининг Ўзбекистон Республикаси Конституциясига мувофиқлигини мониторинг ва назорат қилиш ҳамда унинг қарорларини ижро этишнинг таъсирчан тартибини жорий этган ҳолда Конституция нормаларига зид равишда қабул қилинган ҳужжатлар ва қарорларни бекор қилишга қаратилган қарорларни кечиктирмай қабул қилишнинг таъсирчан механизмини яратиш.
3. Фуқаролар, фуқаролик жамияти институтлари, оммавий ахборот воситалари, тадбиркорлик субъектлари ва илм-фан вакилларини жалб этиш ишларини самарали ташкил этиш орқали норма ижодкорлиги жараёнига жамоатчилик муҳокамаларининг таъсир даражасини ошириш.
4. Идораларнинг норма ижодкорлиги фаолиятини ишлаб чиқилаётган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларининг сифати, уларнинг муваффақиятли амалга оширилиши, шунингдек, самарасиз тартибга солиш оқибатида фуқаролар ва тадбиркорлик субъектлари кўрган фойда ва чиқимлардан (шу жумладан зарар ва зиён) келиб чиққан ҳолда баҳолашнинг самарали тизимини жорий этиш.
5. Фуқаролар, хўжалик юритувчи субъектлар, давлат органлари томонидан норматив-ҳуқуқий ҳужжат устидан шикоят қилиш ва уни бекор қилишни талаб қилиш тартиб-таомилларини аниқлаштириш, маъмурий судларнинг ва Ўзбекистон Республикаси Конституциявий судининг мазкур жараёндаги ролини белгилаш, шунингдек, норматив-ҳуқуқий ҳужжатни қабул қилиш оқибатида етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш жараёнини аниқлаштириш.
III. Норма ижодкорлиги жараёнига замонавий ахборот-коммуникация технологияларини жорий этиш
1. Норма ижодкорлиги жараёни (норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни илгари суриш, ишлаб чиқиш, келишиш, киритиш ва ижросини мониторинг қилиш) босқичларини электрон шаклга ўтказишни назарда тутувчи электрон норма ижодкорлиги тизимини ривожлантириш.
2. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаларини идоралараро электрон келишиш тартиб-таомилини оптималлаштириш ва расмиятчиликнинг олдини олишга қаратилган, шу жумладан лойиҳанинг ҳажми, тартибга солиш предметининг мураккаблиги ва бошқаларни ҳисобга олган ҳолда келишиб олиш тартиб-таомилларини назарда тутувчи механизмни жорий этиш.
3. Фуқароларга қонун лойиҳаларини барча босқичларда кўриб чиқиш ва қабул қилиш жараёни ҳақидаги ахборотни монеликсиз олиш имконини берувчи қонун ҳужжатлари маълумотлари билан ишлашнинг автоматлаштирилган тизимини яратиш ва Олий Мажлис палаталари фаолиятига татбиқ этиш.
4. Икки ва ундан ортиқ тилларда тайёрланган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари матнларининг ўзаро мувофиқлигини лингвистик экспертизадан ўтказишни таъминловчи органни белгилаш.
5. Фуқароларнинг жамоавий ташаббусларини электрон тақдим қилиш («Mening fikrim» веб-портали) тизимини ташаббусни тақдим қилиш учун овозлар сонини хорижий мамлакатлар тажрибасига мувофиқ қайта кўриб чиққан, ҳуқуқ нормаларини белгилаш, ўзгартириш ёки бекор қилишга нисбатан фуқаролик ташаббусларини давлат органлари томонидан қабул қилиш ва кўриб чиқиш тартиб-таомилларини аниқлаштирган ва уларни кўриб чиқишга ваколатли органлар доирасини кенгайтирган ҳолда янада такомиллаштириш.
IV. Норма ижодкорлигида «ақлли тартибга солиш» модели элементларини қўллаш
1. «Ақлли тартибга солиш» модели, шу жумладан тартиб-таомилларни мураккаблаштиришни назарда тутувчи, фуқаролар ва тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларига дахл этувчи қабул қилинадиган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари мажбурий тартибда қуйидагилар тўғрисидаги қоидаларни ўз ичига олган элементларини қўллашга босқичма-босқич ўтиш:
фуқаролар, тадбиркорлик субъектлари ва жамият томонидан қилинган ижро харажатлари таклиф этилаётган лойиҳа нормасида назарда тутилаётган харажатларга тенг ёки ортиқ бўлганда мавжуд нормани бекор қилиш;
мураккаблаштирувчи тартиб-таомилларнинг амал қилиш муддатини чеклаш, бунда муддат ўтгач улар мавжуд тартибга солишни яхшилаш, унинг бундан буёнги заруриятини асослаш ёки автоматик равишда кучини йўқотган деб топиш нуқтаи назаридан қайта кўриб чиқилиши лозим.
2. Муаммони, уни ҳал этиш усулларини, рақобатга таъсирини таҳлил қилиш, тартибга солишнинг янги воситалари ва тартибини жорий этишда юзага келиши мумкин бўлган оқибатларни прогноз қилиш ва баҳолаш, шу жумладан фуқаролар ва тадбиркорлик субъектлари учун фойда ва харажатларни таҳлил этишни назарда тутувчи хорижий мамлакатларда ижобий синовдан ўтган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларининг тартибга солиш таъсирини мажбурий баҳолашдан ўтказиш тизимини жорий этиш.
3. Қонун ҳужжатларини ишлаб чиқиш ва уларни қўллаш мониторинги жараёнининг узвий қисми сифатида уларнинг таъсир кучини баҳолаш тизими тартиб-таомилидан ўтиши лозим бўлган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар турларининг якунланган рўйхатини аниқлаш.
4. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни қабул қилиш мақсадларига эришиш учун норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда кўрсатилган мақсад ва вазифаларни улардан мазкур мақсадларга эришиш кўрсаткичлари сифатида фойдаланган ҳолда аниқлаштириш амалиётини йўлга қўйиш.
5. Қонун ҳужжатларининг тартибга солиш таъсирини баҳолашнинг комплекс тизими амал қилишини унинг таъсирини қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга татбиқ этиш орқали таъминлаш.
6. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳаларини коррупцияга қарши экспертизадан ўтказишнинг самарали усуллари ва методологиясини мазкур тартиб-таомилни қонун ҳужжатларининг таъсирини баҳолаш тизимининг узвий элементи сифатида белгилаган ҳолда татбиқ этиш.
7. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини келишиб олиш ва жамоатчилик муҳокамаси босқичларида муаммони, уни ҳал этиш усулларини, рақобатга таъсирини таҳлил қилиш, тартибга солишнинг янги воситалари ва тартибини жорий этишда юзага келиши мумкин бўлган оқибатларни прогноз қилиш ва баҳолаш, шу жумладан фуқаролар ва тадбиркорлик субъектлари учун фойда ва харажатларни таҳлил этишни назарда тутувчи тартибга солиш таъсирини баҳолашга оид таҳлилий ҳужжатлар билан мажбурий таъминлаш амалиётини йўлга қўйиш.
V. Норма ижодкорлиги фаолиятининг институционал асосларини такомиллаштириш
1. Давлат органлари, илмий ҳамжамият ва нодавлат тузилмаларнинг ўзаро самарали ҳамкорлигини, шунингдек, қонун ҳужжатларининг тадбиркорлик фаолияти, фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларига тартибга солиш таъсирини баҳолаш бўйича яхлит илмий-назарий ва методологик асосларини ишлаб чиқиш ҳамда такомиллаштиришни таъминловчи ягона мувофиқлаштирувчи ташкилотни белгилаш.
2. Қонун лойиҳалари бўйича парламент муҳокамалари жараёнининг шаффофлиги ва ҳисобдорлигини қуйидаги механизмларни жорий этиш йўли билан таъминлаш:
қонун лойиҳалари матнларини ва уларга доир таҳлилий материалларни ҳар бир ўқишдан кейин парламентнинг веб-ресурсларида тезкор эълон қилиб бориш;
реал вақт режимида таклифлар ҳамда мулоҳазаларни йўллаш имкониятини жорий этган ҳолда мазкур жараёнларни оммавий ахборот воситалари, шунингдек, парламентнинг веб-ресурсларида онлайн трансляция қилиш.
3. Муайян маъмурий-ҳудудий бирликлар доирасида тартибга солувчи қарорларни синов ҳамда эксперимент тарзида қўллаш ва кейинчалик ижобий тажрибани республика миқёсида татбиқ этиш принциплари ва тартиб-таомилларини жорий этиш.
4. Қонун ҳужжатларининг тартибга солувчи таъсирини баҳолаш ва қонунчиликнинг тизимли камчиликларини аниқлаш мақсадида суд, ҳуқуқни қўллаш ва назорат амалиётининг статистик ҳисоби ҳамда таҳлили натижаларини идоралараро ахборот алмашиш механизмларини такомиллаштириш.
5. Илмий ва эксперт доиралар вакиллари, олий таълим муассасалари талабалари ва илмий даражалар олиш учун талабгорларнинг қонунчилик ва ҳуқуқий тартибга солишни такомиллаштириш бўйича таклифларни ўз ичига олган илмий-таҳлилий фаолияти натижаларини, шу жумладан мазкур таклифларни ўз ичига олган онлайн ахборот тизимларини яратиш орқали кенг жалб этиш.
6. Эксперт ҳамжамияти билан маслаҳатлашиш ва уларнинг салоҳиятидан норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқиш жараёнида фойдаланишнинг самарали механизмларини яратиш.
7. Илғор хорижий тажрибадан келиб чиққан ҳолда замонавий иш усулларини ўргатиш мақсадида норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларининг ҳуқуқий, иқтисодий, молиявий, экологик, коррупцияга қарши ва бошқа турдаги экспертизасини амалга оширувчи давлат органлари ходимларининг малакасини ошириш тизимини такомиллаштириш.
8. Ўтказилаётган ислоҳотларнинг илмий асослантирилганлигини фан ва амалиёт ўзаро ҳамкорлигининг оптимал моделини шакллантириш орқали таъминлаш.
VI. Мазкур Концепцияни амалга оширишдан кутилаётган натижалар
Амалга оширилаётган ислоҳотларни ҳуқуқий таъминлашни такомиллаштириш, шунингдек, фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ҳар томонлама таъминлашга, тадбиркорлик субъектларининг кафолатлари, ҳимояси ва қўллаб-қувватлашини таъминлаш, уларнинг фикрларини тўлақонли ҳисобга олиш ва «Инсон манфаатлари — ҳамма нарсадан устун» принципини ҳар томонлама рўёбга чиқаришга қаратилган тизимлаштирилган қонунчилик базасини шакллантириш.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 8 августдаги ПФ-5505-сон Фармонига 3-ИЛОВА
Норма ижодкорлиги фаолиятини такомиллаштириш концепциясини амалга ошириш бўйича комиссия
1. Н.М. Исмоилов — Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Спикери, Комиссия раҳбари (келишувга асосан) 2. Р.К. Давлетов — Ўзбекистон Республикаси адлия вазири, Комиссия раҳбарининг ўринбосари 3. Н.М. Рустамбеков — Ўзбекистон Республикаси Президенти маслаҳатчисининг ўринбосари 4. Д.Р. Ли — Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Лойиҳа бошқаруви миллий агентлиги директорининг биринчи ўринбосари 5. Н.Д. Тойчиев — Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси аппарати бошқарувчисининг ўринбосари 6. С.С. Саидкаримов — Ўзбекистон Республикаси Бош прокурорининг ўринбосари 7. Н.С. Жўраев — Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг биринчи ўринбосари 8. О.М. Умаров — Ўзбекистон Республикаси ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирининг биринчи ўринбосари 9. У.У. Ханаев — Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси шуъба мудири 10. Р.Р. Хакимов — Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси ҳузуридаги Қонунчилик муаммолари ва парламент тадқиқотлари институти директори 11. Т.С. Абдусаттаров — Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Қонунчилик ва суд-ҳуқуқ масалалари қўмитаси раиси 12. Ш.М. Мамаджанов — Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси депутати 13. У.К. Сулаймонов — Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси депутати 14. Ш.А. Чуллиев — Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати аъзоси 15. Е.С. Каньязов — Ўзбекистон Республикаси адлия вазири ўринбосари — Тошкент давлат юридик университети ректори
Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2018 йил 8 август,
ПФ-5505-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining
Farmoni
konsepsiyasi
TARKIBI
Norma ijodkorligi faoliyatini takomillashtirish konsepsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida
2017 — 2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasida (keyingi oʻrinlarda Harakatlar strategiyasi deb yuritiladi) qabul qilinayotgan qonunlarning ijtimoiy-siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy va sud-huquq islohotlari jarayoniga taʼsirini kuchaytirishga yoʻnaltirilgan qonun ijodkorligi faoliyati sifatini tubdan oshirish davlat va jamiyat qurilishi tizimini takomillashtirishning asosiy vazifalaridan biri etib belgilangan.
Shu bilan birga, belgilangan keng koʻlamli islohotlarning muvaffaqiyatli amalga oshirilishi maʼlum darajada oʻtgan yillarda shakllangan qonunchilik bazasiga, shuningdek, norma ijodkorligi jarayoni sifatiga bogʻliq.
Ushbu yoʻnalishda mavjud boʻlgan kamchiliklar turli sohalardagi ijtimoiy munosabatlarni tarqoq holda tartibga solish salbiy amaliyotining davom etishiga olib kelmoqda, bu esa huquqiy kolliziyalar, huquqni qoʻllashda turlicha talqin qilish va murakkabliklar yuzaga kelishiga sabab boʻlmoqda.
Bugungi kun voqeligi tizimli muammolarga tezkorlik bilan munosabat bildirishni talab qiladi, ularning yechimlari yoʻqligi mamlakatda olib borilayotgan islohotlarda aks etmoqda. Biroq, bu borada qoʻllanilayotgan norma ijodkorligi yondashuvi qonun hujjatlarining mamlakat iqtisodiyoti tarmoqlariga taʼsirini baholash zaruriyatini hisobga olmayapti hamda jamoatchilik fikrini inobatga olgan holda fuqarolarning hayoti va farovonligini yaxshilashga doir vazifalarga erishishni taʼminlamayapti.
Shu bilan birga, umumiy tusga ega boʻlgan qonunlar koʻpligi, shuningdek, ularni amalga oshirishning muayyan mexanizmisiz ayrim qarorlarning qabul qilinishi, umuman davlat va jamiyat rivojiga salbiy taʼsir koʻrsatmoqda, ijtimoiy munosabatlarni asosan qonunosti hujjatlari bilan tartibga solishga olib kelmoqda.
Tizimlashtirilgan qonunchilik bazasini shakllantirish, amalga oshirilayotgan islohotlarning huquqiy jihatdan taʼminlanishini takomillashtirish, shuningdek, Harakatlar strategiyasida belgilangan vazifalarni izchil roʻyobga chiqarish maqsadida:
1. Quyidagilar:
Norma ijodkorligi faoliyatini takomillashtirish konsepsiyasi (keyingi oʻrinlarda — Konsepsiya) 1-ilovaga muvofiq;
Norma ijodkorligi faoliyatini takomillashtirish konsepsiyasini amalga oshirish boʻyicha amaliy chora-tadbirlar rejasi (keyingi oʻrinlarda — Amaliy chora-tadbirlar rejasi) 2-ilovaga * muvofiq tasdiqlansin.
2. Quyidagilar norma ijodkorligi faoliyatini takomillashtirishning asosiy yoʻnalishlari etib belgilansin:
qonunchilik bazasini tizimlashtirish, ijtimoiy munosabatlarni huquqiy jihatdan tartibga solish barqarorligini taʼminlash;
normativ-huquqiy hujjatlarni ishlab chiqish va qabul qilish jarayonlari sifatini oshirish, shuningdek, ularning ijrosi monitoringini takomillashtirish;
norma ijodkorligi jarayoniga zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish;
norma ijodkorligida “aqlli tartibga solish” modeli elementlarini qoʻllash;
norma ijodkorligi faoliyatining institutsional asoslarini takomillashtirish.
3. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari va Vazirlar Mahkamasining quyidagi tartibni belgilash toʻgʻrisidagi takliflari qabul qilinsin:
davlat organlari tomonidan qonunlarni, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining va Vazirlar Mahkamasining qarorlarini ishlab chiqish hamda qabul qilish tashabbusiga faqatgina ushbu organlarning koʻtarilayotgan masalalar yoki muammolarni qonun hujjatlarida nazarda tutilgan amaldagi normalar va maʼmuriy tartib-taomillar orqali hal qilish vakolati boʻlmagan taqdirda yoʻl qoʻyiladi;
qonunlarni, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining va Vazirlar Mahkamasining qarorlarini qoʻllash, ular kuchga kirgan paytdan eʼtiboran ijrosini tashkil etish yuzasidan qoʻshimcha ichki idoraviy hujjatlar qabul qilishga doir majburiyatlar yuklatilmagan holda amalga oshiriladi;
yangi idoraviy normativ-huquqiy hujjatni qabul qilish oʻxshash munosabatlarni tartibga soluvchi aynan bir xil yuridik kuchga ega hujjatni bekor qilish bilan bir vaqtda yoki unga taklif etiladigan oʻzgartishlar kiritish orqali, shu jumladan, uni yangi tahrirda bayon etgan holda amalga oshirilishi lozim.
4. Quyidagilarga:
a) Oʻzbekiston Respublikasining Oliy Majlisi palatalariga Vazirlar Mahkamasi bilan birgalikda uch oy muddatda normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini, shuningdek, ularga ilova qilinayotgan axborot-tahliliy materiallarni yuridik-texnik jihatdan rasmiylashtirishning yagona uslubiyotini ishlab chiqish;
b) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudiga Adliya vazirligi bilan birgalikda uch oy muddatda:
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining qarorlari loyihalarini ishlab chiqish va yuridik-texnik jihatdan rasmiylashtirish hamda ularni manfaatdor idoralar bilan kelishish tartibini tasdiqlash;
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi hamda ilgari faoliyat yuritgan Oliy xoʻjalik sudi Plenumining qarorlarini xatlovdan oʻtkazish hamda ularni tizimlashtirish, qonunchilikdagi oʻzgarishlarni, shuningdek, huquqni qoʻllash amaliyotida noaniqliklar istisno etilishini taʼminlashni hisobga olgan holda ularni qayta tasdiqlash boʻyicha tadbirlar rejasini ishlab chiqish tavsiya etilsin.
5. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining 2019-yil 1-yanvardan eʼtiboran quyidagilarni tugatish toʻgʻrisidagi takliflari maʼqullansin:
davlat organlari va tashkilotlarining “Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami”, “Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining axborotnomasi”, “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qarorlari toʻplami” va “Oʻzbekiston Respublikasi xalqaro shartnomalari toʻplami”ga obuna boʻlish;
“Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami”, “Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining axborotnomasi”, “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qarorlari toʻplami”, “Oʻzbekiston Respublikasi xalqaro shartnomalari toʻplami”ni ularni Oʻzbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasiga (www.lex.uz) oʻtkazgan holda nashr etish, bundan arxivlarda, axborot-resurs markazlarida saqlash uchun, shuningdek, jismoniy va yuridik shaxslar talablariga koʻra tayyorlanadigan nusxalar mustasno.
6. Norma ijodkorligi faoliyatini takomillashtirish konsepsiyasini amalga oshirish boʻyicha komissiya (keyingi oʻrinlarda — Komissiya) 3-ilovaga muvofiq tarkibda tuzilsin.
7. Komissiya (N. Ismoilov):
a) Konsepsiya va Amaliy chora-tadbirlar rejasini amalga oshirishga qaratilgan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini sifatli ishlab chiqishni va belgilangan tartibda kiritishni taʼminlasin;
b) Konsepsiyani amalga oshirish doirasida fuqarolik jamiyati institutlari, ommaviy axborot vositalari vakillari, ilmiy doiralar va xorijiy ekspertlarni keng jalb etgan holda uchrashuvlar, seminarlar, davra suhbatlari va matbuot konferensiyalarini tashkil etsin;
v) bir oy muddatda qonunchilik bazasini toʻliq xatlovdan oʻtkazish va normativ-huquqiy hujjatlarni quyidagilar asosida qayta koʻrib chiqish boʻyicha takliflar kiritsin:
aniq sohalardagi munosabatlarni tartibga soluvchi (saylov tizimi, arxitektura va qurilish, taʼlim, investitsiyalar, tadbirkorlik faoliyati va boshqalar) normativ-huquqiy hujjatlarni tizimlashtirish;
amalga oshirilayotgan islohotlarning maqsad va vazifalariga muvofiq holda ijtimoiy munosabatlarni normativ-huquqiy hujjatlar bilan amaliy va samarali tartibga solish;
normativ-huquqiy hujjatlar darajasida mustahkamlash talab etiladigan yuqori yuridik kuchga ega normalarni belgilash;
idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarni imkon qadar qisqartirish;
umumiy tusdagi, harakatsiz va huquqni qoʻllash amaliyotiga taʼsir etmaydigan qonun hujjatlarini qayta koʻrib chiqish;
asossiz cheklovlar, ortiqcha maʼmuriy tartib taomillar va eskirgan tartibga solish mexanizmlarining mavjudligi;
g) ikki oy muddatda idoraviy normativ-huquqiy hujjatlar normalarini yuqori yuridik kuchga ega boʻlgan qonun hujjatlariga oʻtkazish va “tartibga solish gilotinasi” usulini qoʻllash orqali qolgan hujjatlarni, shu jumladan, qonunchilikni tizimlashtirish doirasida har bir idoraning vakolatini bosqichma-bosqich kamaytirish va bekor qilishni nazarda tutuvchi, ular tomonidan qabul qilinayotgan idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarning aniq roʻyxatini belgilash boʻyicha taklif kiritsin.
d) ikki oy muddatda qonunchilikni tizimlashtirish jarayonida foydalanish maqsadida xalqaro tashkilotlarning taklif va tavsiyalari, koʻrib chiqilishi zarur boʻlgan xalqaro shartnomalar talablari hamda majburiy tartibda rioya qilinishi kerak boʻlgan va huquqiy bazadan chiqarib yuborilmaydigan talablar boʻyicha yagona ommabop roʻyxatning shakllantirilishini taʼminlasin.
8. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi bilan birgalikda 2019-yil 1-yanvarga qadar quyidagilarni taʼminlasin:
a) Normativ-huquqiy hujjatlar loyihasini ishlab chiqish va kelishishning yagona elektron tizimini ishlab chiqish va sinov tariqasida ishga tushirish, bunda:
normativ-huquqiy hujjatlar loyihasini ishlab chiqish va kelishish jarayonini boshqarish va nazorat qilish, shu jumladan, masʼul idoralar, boshqa organlar va tashkilotlar tomonidan loyihalarga elektron koʻrinishdagi viza qoʻyishni amalga oshirish;
normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini koʻrib chiqish va kelishish boʻyicha idoralararo elektron hamkorlikni, shuningdek, ularni ishlab chiqish jarayoni monitoring qilinishini taʼminlash;
loyihalarni jamoatchilik va kasbiy doirada muhokama qilish, shu jumladan, foyda, xarajat va kutilayotgan natijalar tahlilini hamda ularning jismoniy va yuridik shaxslarning huquqlari va manfaatlariga, ijtimoiy sohaga, tadbirkorlik faoliyatiga, atrof-muhit holatiga taʼsirini, shuningdek, yuzaga kelishi mumkin boʻlgan oqibatlarni baholash imkonini yaratish;
b) Oʻzbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi tizimini, shu jumladan, quyidagilarni nazarda tutgan holda modernizatsiya qilish:
milliy qonunchilikning mavzuli maʼlumotnomasini takomillashtirish;
havolalar yoki muayyan boʻshliqlar mavjudligini koʻrsatib bergan havolaki normalarga ega boʻlgan normativ-huquqiy hujjatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni qoʻshimcha axborot sifatida koʻrsatish;
fuqarolar va tadbirkorlik subyektlarining huquq va qonuniy manfaatlariga daxl qiluvchi, shuningdek, chet el investorlari uchun muhim ahamiyatga ega normativ-huquqiy hujjatlarning chet tillariga rasmiy tarjimasini taʼminlash.
Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi “Qonun hujjatlarining taʼsirchanligini baholash tizimi” portalining Normativ-huquqiy hujjatlar loyihasini ishlab chiqish va kelishishning yagona elektron tizimi tarkibiy qismi sifatida unga integratsiya qilinishini taʼminlasin.
9. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi Fanlar akademiyasi va Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi bilan birgalikda 2019-yil 1-fevralga qadar muddatda ilmiy ekspert doiralari vakillari, oliy oʻquv yurtlari talabalari va ilmiy darajalar olish uchun talabgorlar tomonidan ilmiy-tahliliy faoliyat asosida ishlab chiqilgan qonun hujjatlarini takomillashtirish yuzasidan takliflarni oʻz ichiga olgan onlayn ommabop axborot tizimini yaratsin va uni muntazam ravishda yangilab borsin.
10. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi:
Konsepsiya va Amaliy chora-tadbirlar rejasini amalga oshirish doirasida ishlab chiqiladigan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari sifatli va oʻz vaqtida tayyorlanishi, kelishilishi va kiritilishi ustidan monitoring oʻtkazilishini taʼminlasin;
har chorak yakuni boʻyicha Komissiyaga monitoring natijalari toʻgʻrisida axborot kiritsin.
11. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi huzuridagi Qonunchilik muammolari va parlament tadqiqotlari instituti Amaliy chora-tadbirlar rejasida nazarda tutilgan normativ-huquqiy hujjatlarni tayyorlashda masʼul organlar va tashkilotlarga ilmiy-uslubiy va axborot-tahliliy jihatdan koʻmaklashsin.
12. Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi Komissiyaga norma ijodkorligi sohasida ilgʻor xorijiy mamlakatlarning qonunchiligini va huquqni qoʻllash amaliyotini, zarur hollarda, xorijiy (xalqaro) tashkilotlar vakillarini jalb etgan holda oʻrganishni tashkil etishga koʻmaklashsin.
13. Mazkur Farmonning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Davlat maslahatchisining birinchi oʻrinbosari B.M. Mavlonov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 8-avgustdagi PF-5505-son Farmoniga 1-ILOVA
Norma ijodkorligi faoliyatini takomillashtirish
Jamiyat hayotining bir qator sohalaridagi oʻzgarishlar bilan bogʻliq qonunchilikning jadal rivojlanishi ayrim hollarda amaldagi qonun hujjatlariga zid boʻlgan koʻplab normalarning vujudga kelishiga olib keldi.
Mazkur holat oʻtkazilayotgan islohotlarning belgilangan maqsad va vazifalariga erishish uchun butun qonunchilikni tubdan qayta koʻrib chiqish zaruriyatini taqozo etmoqda.
I. Qonunchilik bazasini tizimlashtirish, ijtimoiy munosabatlarni huquqiy tartibga solishning barqarorligini taʼminlash
1. U yoki bu ijtimoiy munosabatni tartibga solish uchun zarur boʻlgan hujjatning muayyan turini belgilash maqsadida normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qilish asosi va tartibga solish predmetini aniq belgilash.
2. Normativ-huquqiy hujjatlarning tartibga solish maqsadi, qabul qilish tartibi va amal qilishning yuridik oqibatlaridan kelib chiqib, ularni tasniflashni takomillashtirish.
3. Idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarni imkon qadar qisqartirish, umumiy tusdagi, harakatsiz va huquqni qoʻllashga taʼsir etmaydigan qonun hujjatlarini qayta koʻrib chiqish hamda asossiz cheklovlar, ortiqcha maʼmuriy tartib-taomillar va tartibga solishning eskirgan mexanizmlarini bartaraf etish hisobiga aniq sohalardagi munosabatlarni tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjatlarni tizimlashtirish va kodifikatsiyalash.
4. Muayyan muammoni oʻzga choralar (maʼmuriy tartib-taomillar, boshqarishga oid qarorlar, sudda koʻrib chiqish) hal eta olmasa hamda davlatning tartibga solish orqali aralashuvi zarurligi yetarli darajada, shu jumladan murojaatlarni, jamoatchilik fikri soʻrovi natijalarini va amaldagi qonun hujjatlaridagi boʻshliqlarni oʻrganish va tahlil etish negizida asoslangan boʻlsagina davlatning tartibga soluvchi aralashuviga yoʻl qoʻyiladigan tartibga soluvchi qarorlar qabul qilish uchun asoslarning yetarliligi prinsipining amalda ishlashini taʼminlash.
5. Idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarni bosqichma-bosqich kamaytirish va ularni qabul qilish boʻyicha vakolatlarni bekor qilishni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qilish bilan bogʻliq holda har bir idoraning yurisdiksiyasi roʻyxatini aniq belgilash yoʻli bilan ularning norma ijodkorligi vakolatlarini cheklash.
6. Oʻzbekiston Respublikasi huquqiy bazasining xalqaro huquqning umumeʼtirof etilgan prinsiplari va xalqaro shartnomalar normalariga muvofiqligini taʼminlash.
7. Toʻgʻridan-toʻgʻri amal qiluvchi qonunlarni qabul qilishning samarali mexanizmlarini joriy etish.
8. Qonun hujjatlarini qoʻllash chegaralarini aniqlash bilan ularning qoʻllanilishini tushuntirish boʻyicha Oliy sud Plenumi qarorlarini qabul qilish jarayonlarini, Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudiga murojaat etish tartibini takomillashtirish, shuningdek, tushuntirish va sharhlashga doir hujjatlar ustidan shikoyat qilish mexanizmlarini joriy etish.
II. Normativ-huquqiy hujjatlarni ishlab chiqish va qabul qilish jarayonlari sifatini oshirish, shuningdek, ularning ijrosi monitoringini takomillashtirish
1. Sifat, shaffoflik, tizimlilik, kelishilganlik hamda jamoatchilik jalb etilishini taʼminlovchi konseptual jihatdan yangi mexanizmlarni joriy etishni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjatlarni ilgari surish, ishlab chiqish va qabul qilish, shuningdek, ularning ijrosini monitoring qilish tartibini takomillashtirish.
2. Konstitutsiyaviy sud tomonidan qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar normalarining, Oʻzbekiston Respublikasi davlatlararo shartnomaviy va boshqa majburiyatlarining Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga muvofiqligini monitoring va nazorat qilish hamda uning qarorlarini ijro etishning taʼsirchan tartibini joriy etgan holda Konstitutsiya normalariga zid ravishda qabul qilingan hujjatlar va qarorlarni bekor qilishga qaratilgan qarorlarni kechiktirmay qabul qilishning taʼsirchan mexanizmini yaratish.
3. Fuqarolar, fuqarolik jamiyati institutlari, ommaviy axborot vositalari, tadbirkorlik subyektlari va ilm-fan vakillarini jalb etish ishlarini samarali tashkil etish orqali norma ijodkorligi jarayoniga jamoatchilik muhokamalarining taʼsir darajasini oshirish.
4. Idoralarning norma ijodkorligi faoliyatini ishlab chiqilayotgan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarining sifati, ularning muvaffaqiyatli amalga oshirilishi, shuningdek, samarasiz tartibga solish oqibatida fuqarolar va tadbirkorlik subyektlari koʻrgan foyda va chiqimlardan (shu jumladan zarar va ziyon) kelib chiqqan holda baholashning samarali tizimini joriy etish.
5. Fuqarolar, xoʻjalik yurituvchi subyektlar, davlat organlari tomonidan normativ-huquqiy hujjat ustidan shikoyat qilish va uni bekor qilishni talab qilish tartib-taomillarini aniqlashtirish, maʼmuriy sudlarning va Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudining mazkur jarayondagi rolini belgilash, shuningdek, normativ-huquqiy hujjatni qabul qilish oqibatida yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash jarayonini aniqlashtirish.
III. Norma ijodkorligi jarayoniga zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish
1. Norma ijodkorligi jarayoni (normativ-huquqiy hujjatlarni ilgari surish, ishlab chiqish, kelishish, kiritish va ijrosini monitoring qilish) bosqichlarini elektron shaklga oʻtkazishni nazarda tutuvchi elektron norma ijodkorligi tizimini rivojlantirish.
2. Normativ-huquqiy hujjat loyihalarini idoralararo elektron kelishish tartib-taomilini optimallashtirish va rasmiyatchilikning oldini olishga qaratilgan, shu jumladan loyihaning hajmi, tartibga solish predmetining murakkabligi va boshqalarni hisobga olgan holda kelishib olish tartib-taomillarini nazarda tutuvchi mexanizmni joriy etish.
3. Fuqarolarga qonun loyihalarini barcha bosqichlarda koʻrib chiqish va qabul qilish jarayoni haqidagi axborotni moneliksiz olish imkonini beruvchi qonun hujjatlari maʼlumotlari bilan ishlashning avtomatlashtirilgan tizimini yaratish va Oliy Majlis palatalari faoliyatiga tatbiq etish.
4. Ikki va undan ortiq tillarda tayyorlangan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari matnlarining oʻzaro muvofiqligini lingvistik ekspertizadan oʻtkazishni taʼminlovchi organni belgilash.
5. Fuqarolarning jamoaviy tashabbuslarini elektron taqdim qilish (“Mening fikrim” veb-portali) tizimini tashabbusni taqdim qilish uchun ovozlar sonini xorijiy mamlakatlar tajribasiga muvofiq qayta koʻrib chiqqan, huquq normalarini belgilash, oʻzgartirish yoki bekor qilishga nisbatan fuqarolik tashabbuslarini davlat organlari tomonidan qabul qilish va koʻrib chiqish tartib-taomillarini aniqlashtirgan va ularni koʻrib chiqishga vakolatli organlar doirasini kengaytirgan holda yanada takomillashtirish.
IV. Norma ijodkorligida “aqlli tartibga solish” modeli elementlarini qoʻllash
1. “Aqlli tartibga solish” modeli, shu jumladan tartib-taomillarni murakkablashtirishni nazarda tutuvchi, fuqarolar va tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlariga daxl etuvchi qabul qilinadigan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari majburiy tartibda quyidagilar toʻgʻrisidagi qoidalarni oʻz ichiga olgan elementlarini qoʻllashga bosqichma-bosqich oʻtish:
fuqarolar, tadbirkorlik subyektlari va jamiyat tomonidan qilingan ijro xarajatlari taklif etilayotgan loyiha normasida nazarda tutilayotgan xarajatlarga teng yoki ortiq boʻlganda mavjud normani bekor qilish;
murakkablashtiruvchi tartib-taomillarning amal qilish muddatini cheklash, bunda muddat oʻtgach ular mavjud tartibga solishni yaxshilash, uning bundan buyongi zaruriyatini asoslash yoki avtomatik ravishda kuchini yoʻqotgan deb topish nuqtai nazaridan qayta koʻrib chiqilishi lozim.
2. Muammoni, uni hal etish usullarini, raqobatga taʼsirini tahlil qilish, tartibga solishning yangi vositalari va tartibini joriy etishda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan oqibatlarni prognoz qilish va baholash, shu jumladan fuqarolar va tadbirkorlik subyektlari uchun foyda va xarajatlarni tahlil etishni nazarda tutuvchi xorijiy mamlakatlarda ijobiy sinovdan oʻtgan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarining tartibga solish taʼsirini majburiy baholashdan oʻtkazish tizimini joriy etish.
3. Qonun hujjatlarini ishlab chiqish va ularni qoʻllash monitoringi jarayonining uzviy qismi sifatida ularning taʼsir kuchini baholash tizimi tartib-taomilidan oʻtishi lozim boʻlgan normativ-huquqiy hujjatlar turlarining yakunlangan roʻyxatini aniqlash.
4. Normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qilish maqsadlariga erishish uchun normativ-huquqiy hujjatlarda koʻrsatilgan maqsad va vazifalarni ulardan mazkur maqsadlarga erishish koʻrsatkichlari sifatida foydalangan holda aniqlashtirish amaliyotini yoʻlga qoʻyish.
5. Qonun hujjatlarining tartibga solish taʼsirini baholashning kompleks tizimi amal qilishini uning taʼsirini qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarga tatbiq etish orqali taʼminlash.
6. Normativ-huquqiy hujjatlar va ularning loyihalarini korrupsiyaga qarshi ekspertizadan oʻtkazishning samarali usullari va metodologiyasini mazkur tartib-taomilni qonun hujjatlarining taʼsirini baholash tizimining uzviy elementi sifatida belgilagan holda tatbiq etish.
7. Normativ-huquqiy hujjat loyihasini kelishib olish va jamoatchilik muhokamasi bosqichlarida muammoni, uni hal etish usullarini, raqobatga taʼsirini tahlil qilish, tartibga solishning yangi vositalari va tartibini joriy etishda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan oqibatlarni prognoz qilish va baholash, shu jumladan fuqarolar va tadbirkorlik subyektlari uchun foyda va xarajatlarni tahlil etishni nazarda tutuvchi tartibga solish taʼsirini baholashga oid tahliliy hujjatlar bilan majburiy taʼminlash amaliyotini yoʻlga qoʻyish.
V. Norma ijodkorligi faoliyatining institutsional asoslarini takomillashtirish
1. Davlat organlari, ilmiy hamjamiyat va nodavlat tuzilmalarning oʻzaro samarali hamkorligini, shuningdek, qonun hujjatlarining tadbirkorlik faoliyati, fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga tartibga solish taʼsirini baholash boʻyicha yaxlit ilmiy-nazariy va metodologik asoslarini ishlab chiqish hamda takomillashtirishni taʼminlovchi yagona muvofiqlashtiruvchi tashkilotni belgilash.
2. Qonun loyihalari boʻyicha parlament muhokamalari jarayonining shaffofligi va hisobdorligini quyidagi mexanizmlarni joriy etish yoʻli bilan taʼminlash:
qonun loyihalari matnlarini va ularga doir tahliliy materiallarni har bir oʻqishdan keyin parlamentning veb-resurslarida tezkor eʼlon qilib borish;
real vaqt rejimida takliflar hamda mulohazalarni yoʻllash imkoniyatini joriy etgan holda mazkur jarayonlarni ommaviy axborot vositalari, shuningdek, parlamentning veb-resurslarida onlayn translatsiya qilish.
3. Muayyan maʼmuriy-hududiy birliklar doirasida tartibga soluvchi qarorlarni sinov hamda eksperiment tarzida qoʻllash va keyinchalik ijobiy tajribani respublika miqyosida tatbiq etish prinsiplari va tartib-taomillarini joriy etish.
4. Qonun hujjatlarining tartibga soluvchi taʼsirini baholash va qonunchilikning tizimli kamchiliklarini aniqlash maqsadida sud, huquqni qoʻllash va nazorat amaliyotining statistik hisobi hamda tahlili natijalarini idoralararo axborot almashish mexanizmlarini takomillashtirish.
5. Ilmiy va ekspert doiralar vakillari, oliy taʼlim muassasalari talabalari va ilmiy darajalar olish uchun talabgorlarning qonunchilik va huquqiy tartibga solishni takomillashtirish boʻyicha takliflarni oʻz ichiga olgan ilmiy-tahliliy faoliyati natijalarini, shu jumladan mazkur takliflarni oʻz ichiga olgan onlayn axborot tizimlarini yaratish orqali keng jalb etish.
6. Ekspert hamjamiyati bilan maslahatlashish va ularning salohiyatidan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish jarayonida foydalanishning samarali mexanizmlarini yaratish.
7. Ilgʻor xorijiy tajribadan kelib chiqqan holda zamonaviy ish usullarini oʻrgatish maqsadida normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarining huquqiy, iqtisodiy, moliyaviy, ekologik, korrupsiyaga qarshi va boshqa turdagi ekspertizasini amalga oshiruvchi davlat organlari xodimlarining malakasini oshirish tizimini takomillashtirish.
8. Oʻtkazilayotgan islohotlarning ilmiy asoslantirilganligini fan va amaliyot oʻzaro hamkorligining optimal modelini shakllantirish orqali taʼminlash.
VI. Mazkur Konsepsiyani amalga oshirishdan kutilayotgan natijalar
Amalga oshirilayotgan islohotlarni huquqiy taʼminlashni takomillashtirish, shuningdek, fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini har tomonlama taʼminlashga, tadbirkorlik subyektlarining kafolatlari, himoyasi va qoʻllab-quvvatlashini taʼminlash, ularning fikrlarini toʻlaqonli hisobga olish va “Inson manfaatlari — hamma narsadan ustun” prinsipini har tomonlama roʻyobga chiqarishga qaratilgan tizimlashtirilgan qonunchilik bazasini shakllantirish.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 8-avgustdagi PF-5505-son Farmoniga 3-ILOVA
Norma ijodkorligi faoliyatini takomillashtirish konsepsiyasini amalga oshirish boʻyicha komissiya
1. N.M. Ismoilov — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Spikeri, Komissiya rahbari (kelishuvga asosan) 2. R.K. Davletov — Oʻzbekiston Respublikasi adliya vaziri, Komissiya rahbarining oʻrinbosari 3. N.M. Rustambekov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti maslahatchisining oʻrinbosari 4. D.R. Li — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Loyiha boshqaruvi milliy agentligi direktorining birinchi oʻrinbosari 5. N.D. Toychiyev — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi apparati boshqaruvchisining oʻrinbosari 6. S.S. Saidkarimov — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurorining oʻrinbosari 7. N.S. Joʻrayev — Oʻzbekiston Resp�blikasi adliya vazirining birinchi oʻrinbosari 8. O.M. Umarov — Oʻzbekiston Respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirining birinchi oʻrinbosari 9. U.U. Xanayev — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi shuʼba mudiri 10. R.R. Xakimov — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi huzuridagi Qonunchilik muammolari va parlament tadqiqotlari instituti direktori 11. T.S. Abdusattarov — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining Qonunchilik va sud-huquq masalalari qoʻmitasi raisi 12. Sh.M. Mamadjanov — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati 13. U.K. Sulaymonov — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati 14. Sh.A. Chulliyev — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati aʼzosi 15. E.S. Kanyazov — Oʻzbekiston Respublikasi adliya vaziri oʻrinbosari — Toshkent davlat yuridik universiteti rektori
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2018-yil 8-avgust,
PF-5505-son
Президента Республики Узбекистан
Указ
КОНЦЕПЦИЯ
ПЛАН ПРАКТИЧЕСКИХ МЕР
СОСТАВ
Об утверждении Концепции совершенствования нормотворческой деятельности
Стратегией действий по пяти приоритетным направлениям развития Республики Узбекистан в 2017 — 2021 годах (далее — Стратегия действий) одной из ключевых задач совершенствования системы государственного и общественного строительства определено коренное повышение качества законотворческой деятельности, направленное на усиление влияния принимаемых законов на ход общественно-политических, социально-экономических, судебно-правовых реформ.
Вместе с тем, успешная реализация намеченных широкомасштабных реформ в значительной степени зависит от сформировавшейся за прошедшие годы законодательной базы, а также качества нормотворческого процесса.
Имеющиеся недостатки в данном направлении приводят к продолжению негативной практики разрозненного регулирования общественных отношений в различных областях, что становится причиной возникновения правовых коллизий, разночтений и сложностей правоприменения.
Сегодняшние реалии требуют оперативного реагирования на системные проблемы, отсутствие решения которых отражается в проводимых в стране реформах. Однако, применяемый в этой связи нормотворческий подход не учитывает необходимость оценки воздействия актов законодательства на отрасли экономики страны и не обеспечивает достижение задач по улучшению жизни и благосостояния граждан с учетом общественного мнения.
Наряду с этим, преобладание законов рамочного характера, а также принятие отдельных решений без конкретного механизма их реализации отрицательно сказывается на развитии государства и общества в целом, приводит к регулированию общественных отношений преимущественно подзаконными актами.
В целях формирования систематизированной законодательной базы, совершенствования правового обеспечения осуществляемых реформ, а также последовательной реализации задач, определенных Стратегией действий :
1. Утвердить:
Концепцию совершенствования нормотворческой деятельности (далее — Концепция) согласно приложению № 1 ;
План практических мер по реализации Концепции совершенствования нормотворческой деятельности (далее — План практических мер) согласно приложению № 2 .
2. Основными направлениями совершенствования нормотворческой деятельности определить:
систематизацию законодательной базы, обеспечение стабильности правового регулирования общественных отношений;
повышение качества процессов разработки и принятия нормативно-правовых актов, а также совершенствование мониторинга их исполнения;
внедрение в нормотворческий процесс современных информационно-коммуникационных технологий;
применение в нормотворчестве элементов модели «умное регулирование»;
совершенствование институциональных основ нормотворческой деятельности.
3. Принять предложения палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан и Кабинета Министров об установлении порядка, в соответствии с которым:
инициирование государственными органами разработки и принятия законов, решений Президента Республики Узбекистан и Кабинета Министров допускается исключительно при отсутствии полномочий государственных органов решать поднимаемые вопросы или проблемы через предусмотренные законодательством действующие нормы и административные процедуры;
применение законов, решений Президента Республики Узбекистан и Кабинета Министров осуществляется с момента их вступления в силу без возложения обязательств по принятию дополнительных внутриведомственных актов по организации их исполнения;
принятие нового ведомственного нормативно-правового акта должно осуществляться одновременно с отменой акта аналогичной юридической силы, регулирующего схожие отношения либо путем внесения в него предлагаемых изменений, в том числе с изложением его в новой редакции.
4. Рекомендовать:
а) палатам Олий Мажлиса Республики Узбекистан совместно с Кабинетом Министров в трехмесячный срок разработать единую методику юридико-технического оформления проектов нормативно-правовых актов, а также информационно-аналитических материалов, прилагаемых к ним;
б) Верховному суду совместно с Министерством юстиции Республики Узбекистан в трехмесячный срок:
утвердить порядок разработки и юридико-технического оформления проектов постановлений Пленума Верховного суда Республики Узбекистан и их согласования с заинтересованными ведомствами;
провести инвентаризацию постановлений Пленума Верховного суда и функционировавшего ранее Высшего хозяйственного суда и разработать план мероприятий по их систематизации, переутверждению с учетом изменений в законодательстве, а также обеспечения исключений неясностей в правоприменительной практике.
5. Одобрить предложения Министерства юстиции Республики Узбекистан о прекращении с 1 января 2019 года:
подписки государственных органов и организаций на «Собрание законодательства Республики Узбекистан», «Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан», «Собрание постановлений Кабинета Министров Республики Узбекистан» и «Собрание международных договоров Республики Узбекистан»;
опубликования «Собрания законодательства Республики Узбекистан», «Ведомостей палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан», «Собрания постановлений Кабинета Министров Республики Узбекистан», «Собрания международных договоров Республики Узбекистан» с переводом их в Национальную базу данных законодательства Республики Узбекистан (www.lex.uz), за исключением экземпляров, изготавливаемых для хранения в архивах, информационно-ресурсных центрах, а также по запросу физических и юридических лиц.
6. Образовать Комиссию по реализации Концепции совершенствования нормотворческой деятельности (далее — Комиссия) в составе согласно приложению № 3 .
7. Комиссии (Н. Исмаилов):
а) обеспечить качественную разработку и внесение в установленном порядке проектов нормативно-правовых актов, направленных на реализацию Концепции и Плана практических мер;
б) организовать в рамках реализации Концепции встречи, семинары, «круглые столы» и пресс-конференции с широким привлечением представителей институтов гражданского общества, средств массовой информации, научных кругов и зарубежных экспертов;
в) в месячный срок внести предложения по организации сплошной инвентаризации законодательной базы и пересмотра нормативно-правовых актов на предмет:
систематизации нормативно-правовых актов, регулирующих отношения в конкретных сферах (избирательная система, архитектура и строительство, образование, инвестиции, предпринимательская деятельность и другие);
реального и эффективного регулирования нормативно-правовыми актами общественных отношений в соответствии с целями и задачами проводимых реформ;
определения норм, требующих закрепления на уровне нормативно-правовых актов более высокой юридической силы;
максимального сокращения ведомственных нормативно-правовых актов;
необходимости пересмотра рамочных, бездействующих и не влияющих на правоприменение нормативно-правовых актов;
наличия необоснованных ограничений, излишних административных процедур и устаревших механизмов регулирования;
г) в двухмесячный срок внести предложения по определению конкретного перечня ведомственных нормативно-правовых актов, принимаемых каждым ведомством, предусмотрев поэтапное сужение и исключение полномочий с переводом содержащихся в них норм в акты законодательства более высокой юридической силы и применение метода «регуляторной гильотины» в отношении остальных актов, в том числе в рамках проводимой систематизации законодательства;
д) в двухмесячный срок обеспечить формирование общедоступного единого перечня по предложениям и рекомендациям международных организаций, требованиям международных договоров, которые необходимо рассмотреть, а также требованиям, которые должны в обязательном порядке соблюдаться и не подлежат исключению из правовой базы, в целях использования при проведении систематизации законодательства.
8. Министерству юстиции совместно с Министерством по развитию информационных технологий и коммуникаций Республики Узбекистан в срок до 1 января 2019 года обеспечить:
а) разработку и пилотное функционирование Единой электронной системы разработки и согласования проектов нормативно-правовых актов, позволяющей:
управлять и контролировать процесс разработки и согласования проектов нормативно-правовых актов, в том числе осуществлять в электронном виде визирование проектов уполномоченными ведомствами, иными органами и организациями;
обеспечивать межведомственное электронное взаимодействие при рассмотрении и согласовании проектов нормативно-правовых актов, а также мониторинг за ходом их разработки;
проводить общественное и профессиональное обсуждение проектов, включая анализ выгод, издержек и ожидаемых результатов, а также оценку их воздействия на права и интересы физических и юридических лиц, социальную сферу, предпринимательскую деятельность, состояние окружающей среды, а также возможных последствий;
б) модернизацию системы Национальной базы данных законодательства Республики Узбекистан, в том числе путем:
совершенствования тематического справочника национального законодательства;
указания в виде дополнительной информации сведений о нормативно-правовых актах, на которые даются ссылки, либо конкретного указания о наличии пробела в регулировании отсылочной нормы;
обеспечения официального перевода нормативно-правовых актов, затрагивающих права и законные интересы граждан и субъектов предпринимательства, а также имеющих значительный интерес для инвесторов, на иностранные языки.
Министерству по развитию информационных технологий и коммуникаций Республики Узбекистан обеспечить интеграцию портала «Система оценки воздействия актов законодательства» в Единую электронную систему разработки и согласования проектов нормативно-правовых актов в качестве ее составной части.
9. Министерству высшего и среднего специального образования совместно с Академией наук и Министерством по развитию информационных технологий и коммуникаций Республики Узбекистан в срок до 1 февраля 2019 года создать общедоступную онлайн информационную систему, содержащую предложения по совершенствованию законодательства, выработанные по итогам научно-аналитической деятельности представителей научных и экспертных кругов, студентов высших образовательных учреждений и соискателей ученых степеней, с обеспечением ее постоянного обновления.
10. Министерству юстиции Республики Узбекистан:
обеспечить проведение мониторинга за качественной и своевременной подготовкой, согласованием и внесением проектов нормативно-правовых актов, разрабатываемых в рамках реализации Концепции и Плана практических мер;
по итогам каждого квартала вносить в Комиссию информацию о результатах мониторинга.
11. Институту проблем законодательства и парламентских исследований при Олий Мажлисе Республики Узбекистан оказывать научно-методологическое и информационно-аналитическое содействие ответственным органам и организациям при подготовке проектов нормативно-правовых актов, предусмотренных Планом практических мер.
12. Министерству иностранных дел Республики Узбекистан оказать Комиссии содействие в организации изучения законодательства и правоприменительной практики передовых зарубежных стран в сфере нормотворчества с привлечением, при необходимости, представителей зарубежных (международных) организаций.
13. Контроль за исполнением настоящего Указа возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова и первого заместителя Государственного советника Президента Республики Узбекистан Б.М. Мавлонова.
ПРИЛОЖЕНИЕ № 1 к Указу Президента Республики Узбекистан от 8 августа 2018 года № УП-5505
совершенствования нормотворческой деятельности
Динамичное развитие законодательства, связанное с изменениями целого ряда сфер общественной жизни, привело к появлению большого количества норм, иногда вступающих в противоречие с действующим законодательством.
Данное обстоятельство обуславливает необходимость кардинального пересмотра всего массива законодательства для достижения намеченных целей и задач проводимых реформ.
I. Систематизация законодательной базы, обеспечение стабильности правового регулирования общественных отношений
1. Четкое разграничение оснований принятия и предмета регулирования нормативно-правовых актов с целью определения конкретного вида акта, необходимого для регламентации того или иного общественного отношения.
2. Совершенствование классификации нормативно-правовых актов исходя из функционального назначения, порядка принятия и юридических последствий их действия.
3. Систематизация и кодификация нормативно-правовых актов, регулирующих отношения в конкретных сферах, с учетом максимального сокращения ведомственных нормативно-правовых актов, пересмотра рамочных, бездействующих и не влияющих на правоприменение актов законодательства и устранения необоснованных ограничений, излишних административных процедур и устаревших механизмов регулирования.
4. Обеспечение функционирования на практике принципа достаточности оснований для принятия регуляторных решений, согласно которому регуляторное вмешательство государства допускается только если другие меры (административные процедуры, управленческие решения, судебное рассмотрение) не могут решить соответствующую проблему и его необходимость основана должным образом, в том числе на базе изучения и анализа обращений, результатов опроса общественного мнения и пробелов действующего законодательства.
5. Ограничение нормотворческих полномочий ведомств путем четкого определения перечня юрисдикций каждого из них, регламентация которых связана с принятием нормативно-правовых актов, предусматривающее поэтапное сужение и исключение полномочий по принятию ведомственных нормативно-правовых актов.
6. Обеспечение соответствия правовой базы Республики Узбекистан общепризнанным принципам международного права и нормам международных договоров.
7. Внедрение эффективных механизмов принятия законов прямого действия.
8. Совершенствование процесса принятия решений Пленума Верховного суда в части разъяснения применения законодательства с определением границ их применения, порядка обращений в Конституционный суд Республики Узбекистан, а также внедрение механизма обжалования актов разъяснения и толкования.
II. Повышение качества процессов разработки и принятия нормативно-правовых актов, а также совершенствование мониторинга их исполнения
1. Совершенствование порядка инициирования, разработки и принятия нормативно-правовых актов, а также мониторинга их исполнения, предусматривающего внедрение концептуально новых механизмов, обеспечивающих качество, прозрачность, системность, согласованность и общественную вовлеченность.
2. Создание действенного механизма мониторинга и контроля Конституционным судом за соответствием норм принятых нормативно-правовых актов, межгосударственных договорных и иных обязательств Республики Узбекистан Конституции Республики Узбекистан и неотлагательного принятия решения, направленного на отмену принятых актов и решений, противоречащих ее нормам, с внедрением действенного порядка исполнения его решений.
3. Повышение уровня влияния общественных обсуждений на нормотворческий процесс путем организации эффективной работы по вовлечению граждан, институтов гражданского общества, средств массовой информации, субъектов предпринимательства и представителей науки в данный процесс.
4. Внедрение эффективной системы оценки нормотворческой деятельности ведомств в зависимости от качества разрабатываемых проектов нормативно-правовых актов, успешности их реализации, а также выгод и издержек (в том числе убытки и ущерб), понесенных гражданами и субъектами предпринимательства вследствие неэффективного регулирования.
5. Детализация процедур обжалования и требования отмены нормативно-правового акта со стороны граждан, хозяйствующих субъектов, государственных органов. Определение роли в данном процессе административных судов и Конституционного суда Республики Узбекистан, а также конкретизация процесса возмещения причиненного ущерба вследствие принятия нормативно-правового акта.
III. Внедрение в нормотворческий процесс современных информационно-коммуникационных технологий
1. Развитие системы электронного нормотворчества, предусматривающее перевод этапов нормотворческого процесса (инициирование, разработка, согласование, внесение и мониторинг исполнения нормативно-правовых актов) в электронную форму.
2. Внедрение механизма межведомственного электронного согласования проектов нормативно-правовых актов, направленного на оптимизацию и дебюрократизацию данной процедуры, предусматривающего, в том числе процедуру согласования с учетом объема проекта, сложности предмета его регулирования и др.
3. Создание и внедрение в деятельность палат Олий Мажлиса автоматизированной системы обработки данных законодательства, позволяющей гражданам беспрепятственно получать информацию о ходе рассмотрения и принятия законопроектов на всех этапах.
4. Определение органа, обеспечивающего проведение лингвистической экспертизы аутентичности текстов проектов нормативно-правовых актов, подготовленных на двух и более языках.
5. Дальнейшее совершенствование системы электронной подачи коллективных инициатив граждан (веб-портал «Mening fikrim») с пересмотром количества голосов для подачи инициативы в соответствии с опытом зарубежных стран, детализацией процедур по принятию и рассмотрению государственными органами гражданских инициатив относительно установления, изменения или отмены правовых норм и с расширением круга уполномоченных органов на их рассмотрение.
IV. Применение в нормотворчестве элементов модели «умное регулирование»
1. Поэтапный переход к применению элементов модели «умное регулирование», в том числе определяющих, что принимаемые проекты нормативно-правовых актов, предусматривающие усложнение процедур, затрагивающие права и законные интересы граждан и субъектов предпринимательства, в обязательном порядке должны содержать положения об:
отмене существующей нормы, издержки исполнения которой со стороны граждан, субъектов предпринимательства и общества равны или превышают издержки, предусмотренные предлагаемой нормой проекта;
ограничении срока действия усложняющих процедур, по истечении которого они должны быть пересмотрены на предмет улучшения существующего регулирования, обоснования его дальнейшей необходимости либо автоматического признания утратившим силу.
2. Внедрение положительно апробированной в зарубежных странах системы проведения обязательной оценки регуляторного воздействия проектов нормативно-правовых актов, предусматривающей анализ проблемы, способов ее решения, воздействия на конкуренцию, прогнозирование и оценку возможных последствий введения новых инструментов и порядка регулирования, в том числе анализ выгод и издержек для граждан и субъектов предпринимательства.
3. Определение исчерпывающего перечня видов нормативно-правовых актов, подлежащих прохождению процедуры системы оценки воздействия актов законодательства, в качестве неотъемлемой части процесса их разработки и мониторинга применения.
4. Налаживание практики конкретизации цели и задач, содержащихся в нормативно-правовых актах, для достижения которых они принимаются, с использованием их в качестве индикаторов достижения данной цели.
5. Обеспечение функционирования комплексной системы оценки регуляторного воздействия актов законодательства путем распространения ее действия на принятые нормативно-правовые акты.
6. Внедрение эффективных способов и методологии проведения антикоррупционной экспертизы нормативно-правовых актов и их проектов с определением данной процедуры в качестве неотъемлемого элемента системы оценки воздействия актов законодательства.
7. Налаживание практики обязательного сопровождения на стадиях согласования и общественного обсуждения проекта нормативно-правового акта аналитическими документами оценки регуляторного воздействия, предусматривающими анализ проблемы, способов ее решения, воздействия на конкуренцию, прогнозирование и оценку возможных последствий введения новых инструментов и порядка регулирования, в том числе анализ выгод и издержек для граждан и субъектов предпринимательства.
V. Совершенствование институциональных основ нормотворческой деятельности
1. Определение единой координирующей организации, обеспечивающей эффективное взаимодействие государственных органов, научного сообщества и негосударственных структур, а также разработку и совершенствование целостной научно-теоретической и методологической базы по проведению оценки регуляторного воздействия актов законодательства на предпринимательскую деятельность, права, свободы и законные интересы граждан.
2. Обеспечение прозрачности и подотчетности процесса парламентских обсуждений по проектам законов путем внедрения механизмов:
оперативного опубликования на веб-ресурсах парламента текстов законопроектов и аналитических материалов к ним после каждого чтения;
онлайн трансляций данных процессов в средствах массовой информации, а также через веб-ресурсы парламента с возможностью направления предложений и замечаний в режиме реального времени.
3. Внедрение принципов и процедур пилотирования и экспериментального применения регуляторных решений в пределах отдельных административно-территориальных единиц и последующего распространения позитивного опыта в масштабах республики.
4. Совершенствование механизмов межведомственного информационного обмена результатами статистического учета и анализа судебной, правоприменительной и надзорной практики в целях оценки регуляторного воздействия актов законодательства и выявления системных недостатков законодательства.
5. Широкое привлечение результатов научно-аналитической деятельности представителей научных и экспертных кругов, студентов высших образовательных учреждений и соискателей ученых степеней, содержащих предложения по совершенствованию законодательства и правового регулирования, в том числе путем создания онлайн информационных систем, содержащих данные предложения.
6. Создание эффективных механизмов консультирования с экспертным сообществом и использования их потенциала в процессе разработки проектов нормативно-правовых актов.
7. Совершенствование системы повышения квалификации работников государственных органов, осуществляющих правовую, экономическую, финансовую, экологическую, антикоррупционную и иные виды экспертизы проектов нормативно-правовых актов, в целях обучения современным методам работы исходя из передового зарубежного опыта.
8. Обеспечение научной обоснованности проводимых преобразований путем формирования оптимальной модели взаимодействия науки и практики.
VI. Ожидаемые результаты от реализации настоящей Концепции
Совершенствование правового обеспечения осуществляемых реформ, а также формирование систематизированной законодательной базы, направленной на всестороннее обеспечение прав, свобод и законных интересов граждан, обеспечение гарантий защиты и поддержки субъектов предпринимательства, полноценный учет их мнений и всестороннюю реализацию принципа «Интересы человека — превыше всего».
ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к Указу Президента Республики Узбекистан от 8 августа 2018 года № УП-5505
по реализации Концепции совершенствования нормотворческой деятельности
№ Наименование мероприятия Форма реализации Срок реализации Ответственные исполнители I. Систематизация законодательной базы, обеспечение стабильности правового регулирования общественных отношений 1. Четкое разграничение оснований принятия и предмета регулирования нормативно-правовых актов с целью определения конкретного вида акта, необходимого для регламентации того или иного общественного отношения. Проект закона до 1 марта 2019 года Минюст ( Р. Давлетов ), субъекты права законодательной инициативы, палаты Олий Мажлиса ( Н. Исмаилов, Н. Йулдашев ) 2. Совершенствование классификации нормативно-правовых актов исходя из функционального назначения, порядка принятия и юридических последствий их действия. Проект закона до 1 марта 2019 года Минюст ( Р. Давлетов ), субъекты права законодательной инициативы, палаты Олий Мажлиса ( Н. Исмаилов, Н. Йулдашев ) 3. Внедрение эффективных механизмов принятия законов прямого действия, предусматривающих: утверждение типовой структуры и неотъемлемых элементов закона, включая совершенствование порядка изложения целей закона, на основе которых проводится его толкование при столкновении интересов; установление обязательного определения в самом законе процессуальных механизмов его реализации; минимизацию отсылочных норм, с обоснованием необходимости в каждом отдельном случае, а также установлением эффективного мониторинга и контроля за их реализацией; одновременную отмену норм, дублирующих или противоречащих принятому закону. Проект постановления Кенгашей палат Олий Мажлиса, проект нормативно-правового акта до 1 декабря 2018 года Палаты Олий Мажлиса ( Н. Исмаилов, Н. Йулдашев ), Минюст ( Р. Давлетов ), Институт проблем законодательства и парламентских исследований при Олий Мажлисе ( Р. Хакимов ) 4. Совершенствование процесса принятия решений Пленума Верховного суда в части разъяснения применения законодательства с определением границ их применения, порядка обращений в Конституционный суд Республики Узбекистан, а также внедрение механизма обжалования актов разъяснения и толкования. Проект нормативно-правового акта до 1 декабря 2018 года Конституционный суд ( Б. Мирбабаев ), Верховный суд ( К. Камилов ), Минюст ( Р. Давлетов ) II. Повышение качества процессов разработки и принятия нормативно-правовых актов, а также совершенствование мониторинга их исполнения 5. Совершенствование порядка инициирования, разработки и принятия нормативно-правовых актов, а также мониторинга их исполнения, предусматривающего внедрение концептуально новых механизмов, обеспечивающих качество, прозрачность, системность, согласованность и общественную вовлеченность. Комплекс мер, проекты нормативно-правовых актов до 1 января 2019 года Кабинет Министров ( А. Арипов ), Минюст ( Р. Давлетов ), субъекты права законодательной инициативы 6. Создание действенного механизма мониторинга и контроля Конституционным судом за соответствием норм принятых нормативно-правовых актов, межгосударственных договорных и иных обязательств Республики Узбекистан Конституции Республики Узбекистан и неотлагательного принятия решения, направленного на отмену принятых актов и решений, противоречащих ее нормам, с внедрением действенного порядка исполнения его решений. Комплекс мер до 1 февраля 2019 года Палаты Олий Мажлиса ( Н. Исмаилов, Н. Йулдашев ), Конституционный суд ( Б. Мирбабаев ), Институт проблем законодательства и парламентских исследований при Олий Мажлисе ( Р. Хакимов ) 7. Повышение уровня влияния общественных обсуждений на нормотворческий процесс путем организации эффективной работы по вовлечению граждан, институтов гражданского общества, средств массовой информации, субъектов предпринимательства и представителей науки в данный процесс. Комплекс мер, проекты нормативно-правовых актов до 1 февраля 2019 года Минюст ( Р. Давлетов ), Мининновации ( И. Абдурахмонов ), палаты Олий Мажлиса ( Н. Исмаилов, Н. Йулдашев ), НИМФОГО ( Р. Камилов ), НАЭСМИ ( Ф. Абдухаликов ), НАННОУз ( И. Насриев ) 8. Внедрение эффективной системы оценки нормотворческой деятельности ведомств в зависимости от качества разрабатываемых проектов нормативно-правовых актов, успешности их реализации, а также выгод и издержек (в том числе убытки и ущерб), понесенных гражданами и субъектами предпринимательства вследствие неэффективного регулирования. Проект нормативно-правового акта до 1 декабря 2018 года Палаты Олий Мажлиса ( Н. Исмаилов, Н. Йулдашев ) 9. Детализация процедур обжалования и требования отмены нормативно-правового акта со стороны граждан, хозяйствующих субъектов, государственных органов, определение роли в данном процессе административных судов и Конституционного суда Республики Узбекистан, а также конкретизация процесса возмещения причиненного ущерба вследствие принятия нормативно-правового акта. Проекты нормативно-правовых актов до 1 мая 2019 года Кабинет Министров ( А. Арипов ), Минюст ( Р. Давлетов ) III. Внедрение в нормотворческий процесс современных информационно-коммуникационных технологий 10. Создание и внедрение в деятельность палат Олий Мажлиса автоматизированной системы обработки данных законодательства, позволяющей гражданам беспрепятственно получать информацию о ходе рассмотрения и принятия законопроектов на всех этапах, включающей в себя: электронные версии информации о всех действиях по каждому этапу законотворческой деятельности; обязательное изучение общественного мнения в законотворческой деятельности; внедрение современных форм и механизмов взаимодействия с общественностью в законотворческом процессе и др. Разработка программного обеспечения и веб-сайта до 1 августа 2020 года Палаты Олий Мажлиса ( Н. Исмаилов, Н. Йулдашев ), Минюст ( Р. Давлетов ), Мининфоком ( О. Умаров ), Институт проблем законодательства и парламентских исследований при Олий Мажлисе ( Р. Хакимов ) 11. Определение органа, обеспечивающего проведение лингвистической экспертизы аутентичности текстов проектов нормативно-правовых актов, подготовленных на двух и более языках, предусмотрев, в том числе: разработку методических рекомендаций по лингвистической экспертизе; внедрение в учебную программу высших образовательных учреждений юридического профиля обязательного учебного курса по разъяснению методологии и технологии разработки и экспертизы законопроектов. Проект нормативно-правового акта до 1 декабря 2019 года Палаты Олий Мажлиса ( Н. Исмаилов, Н. Йулдашев ), Минюст ( Р. Давлетов ) 12. Дальнейшее совершенствование системы электронной подачи коллективных инициатив граждан (веб-портал «Mening fikrim») с пересмотром количества голосов для подачи инициативы в соответствии с опытом зарубежных стран, детализацией процедур по принятию и рассмотрению государственными органами гражданских инициатив относительно установления, изменения или отмены правовых норм и с расширением круга уполномоченных органов на их рассмотрение. Проект постановления Кенгашей палат Олий Мажлиса до 1 октября 2018 года Палаты Олий Мажлиса ( Н. Исмаилов, Н. Йулдашев ), Мининфоком ( О. Умаров ), Институт проблем законодательства и парламентских исследований при Олий Мажлисе ( Р. Хакимов ) IV. Применение в нормотворчестве элементов модели «умное регулирование» 13. Поэтапный переход к применению элементов модели «умное регулирование», в том числе определяющих, что принимаемые проекты нормативно-правовых актов, предусматривающие усложнение процедур, затрагивающие права и законные интересы граждан и субъектов предпринимательства, в обязательном порядке должны содержать положения об: отмене существующей нормы, издержки исполнения которой со стороны граждан, субъектов предпринимательства и общества равны или превышают издержки, предусмотренные предлагаемой нормой проекта; ограничении срока действия усложняющих процедур, по истечении которого они должны быть пересмотрены на предмет улучшения существующего регулирования, обоснования его дальнейшей необходимости либо автоматического признания утратившим силу. Комплекс мер, проекты нормативно-правовых актов до 1 января 2019 года Кабинет Министров ( А. Арипов ) Минюст ( Р. Давлетов ), палаты Олий Мажлиса ( Н. Исмаилов, Н. Йулдашев ), Институт проблем законодательства и парламентских исследований при Олий Мажлисе ( Р. Хакимов ) 14. Внедрение положительно апробированной в зарубежных странах системы проведения обязательной оценки регуляторного воздействия проектов нормативно-правовых актов, предусматривающей анализ проблемы, способов ее решения, воздействия на конкуренцию, прогнозирование и оценку возможных последствий введения новых инструментов и порядка регулирования, в том числе анализ выгод и издержек для граждан и субъектов предпринимательства. Комплекс мер, проекты нормативно-правовых актов до 1 декабря 2019 года Кабинет Министров ( А. Арипов ), Минюст ( Р. Давлетов ), Минэкономики ( Б. Ходжаев ), Антимонопольный комитет ( Н. Шарипов ), ТПП ( А. Икрамов ) 15. Определение исчерпывающего перечня видов нормативно-правовых актов, подлежащих прохождению процедуры системы оценки воздействия актов законодательства, в качестве неотъемлемой части процесса их разработки и мониторинга применения. Проект закона до 1 марта 2019 года Минюст ( Р. Давлетов ), субъекты права законодательной инициативы, палаты Олий Мажлиса ( Н. Исмаилов, Н. Йулдашев ) 16. Обеспечение функционирования комплексной системы оценки регуляторного воздействия актов законодательства путем распространения ее действия на принятые нормативно-правовые акты. Комплекс мер, проекты нормативно-правовых актов до 1 января 2020 года Кабинет Министров ( А. Арипов ) Минюст ( Р. Давлетов ), министерства и ведомства 17. Налаживание практики обязательного сопровождения на стадиях согласования и общественного обсуждения проекта нормативно-правового акта аналитическими документами оценки регуляторного воздействия, предусматривающими анализ проблемы, способов ее решения, воздействия на конкуренцию, прогнозирование и оценку возможных последствий введения новых инструментов и порядка регулирования, в том числе анализ выгод и издержек для граждан и субъектов предпринимательства. Проект закона до 1 марта 2020 года Минюст ( Р. Давлетов ), субъекты права законодательной инициативы 18. Внедрение эффективных способов и методологии проведения антикоррупционной экспертизы нормативно-правовых актов и их проектов с определением данной процедуры в качестве неотъемлемого элемента системы оценки воздействия актов законодательства. Комплекс мер, проекты нормативно-правовых актов до 1 октября 2019 года Кабинет Министров ( А. Арипов ), Минюст ( Р. Давлетов ), субъекты права законодательной инициативы V. Совершенствование институциональных основ нормотворческой деятельности 19. Определение единой координирующей организации, обеспечивающей эффективное взаимодействие государственных органов, научного сообщества и негосударственных структур, а также разработку и совершенствование целостной научно-теоретической и методологической базы по проведению оценки регуляторного воздействия актов законодательства на предпринимательскую деятельность, права, свободы и законные интересы граждан. Комплекс мер до 1 августа 2019 года Минюст ( Р. Давлетов ), Институт проблем законодательства и парламентских исследований при Олий Мажлисе ( Р. Хакимов ), ВАК ( А. Юсупов ), Минвуз ( И. Маджидов ) 20. Обеспечение прозрачности и подотчетности процесса парламентских обсуждений по проектам законов путем внедрения механизмов: оперативного опубликования на веб-ресурсах парламента текстов законопроектов и аналитических материалов к ним после каждого чтения; онлайн трансляций данных процессов в средствах массовой информации, а также через веб-ресурсы парламента с возможностью направления предложений и замечаний в режиме реального времени. Комплекс мер до 1 ноября 2018 года Палаты Олий Мажлиса ( Н. Исмаилов, Н. Йулдашев ), Институт проблем законодательства и парламентских исследований при Олий Мажлисе ( Р. Хакимов ) 21. Внедрение принципов и процедур пилотирования и экспериментального применения регуляторных решений в пределах отдельных административно-территориальных единиц и последующего распространения позитивного опыта в масштабах республики. Проект нормативно-правового акта до 1 ноября 2019 года Минюст ( Р. Давлетов ), Институт проблем законодательства и парламентских исследований при Олий Мажлисе ( Р. Хакимов ) 22. Совершенствование механизмов межведомственного информационного обмена результатами статистического учета и анализа судебной, правоприменительной и надзорной практики в целях оценки регуляторного воздействия актов законодательства и выявления системных недостатков законодательства. Комплекс мер до 1 марта 2019 года Верховный суд ( К. Камилов ), Генпрокуратура ( С.Саидкаримов ), Минюст ( Р. Давлетов ) 23. Широкое привлечение результатов научно-аналитической деятельности представителей научных и экспертных кругов, студентов высших образовательных учреждений и соискателей ученых степеней, содержащих предложения по совершенствованию законодательства и правового регулирования, в том числе путем создания онлайн информационных систем, содержащих данные предложения. Комплекс мер до 1 января 2019 года Минюст ( Р. Давлетов ), Мининновации ( И. Абдурахмонов ), ВАК ( А. Юсупов ), Институт проблем законодательства и парламентских исследований при Олий Мажлисе ( Р. Хакимов ),ТГЮУ ( Е. Каньязов ), УМЭД ( А. Абдувахитов ) 24. Создание эффективных механизмов консультирования с экспертным сообществом и использования их потенциала в процессе разработки проектов нормативно-правовых актов. Комплекс мер до 1 января 2019 года Минюст ( Р. Давлетов ), Мининновации ( И. Абдурахмонов ), ВАК ( А. Юсупов ) 25. Совершенствование системы повышения квалификации работников государственных органов, осуществляющих правовую, экономическую, финансовую, экологическую, антикоррупционную и иные виды экспертизы проектов нормативно-правовых актов, в целях обучения современным методам работы, исходя из передового зарубежного опыта. Комплекс мер до 1 февраля 2019 года Минюст ( Р. Давлетов ), Мининновации ( И. Абдурахмонов ) 26. Обеспечение научной обоснованности проводимых преобразований путем формирования оптимальной модели взаимодействия науки и практики. Комплекс мер до 20 ноября 2018 года ВАК ( А. Юсупов ), Минюст ( Р. Давлетов ), Институт проблем законодательства и парламентских исследований при Олий Мажлисе ( Р. Хакимов ), ТГЮУ ( Е. Каньязов ), УМЭД ( А. Абдувахитов )
ПРИЛОЖЕНИЕ № 3 к Указу Президента Республики Узбекистан от 8 августа 2018 года № УП-5505
Комиссии по реализации Концепции совершенствования нормотворческой деятельности
1. Исмаилов Н.М. — Спикер Законодательной палаты Олий Мажлиса Республики Узбекистан, руководитель Комиссии (по согласованию) 2. Давлетов Р.К. — министр юстиции Республики Узбекистан, заместитель руководителя Комиссии 3. Рустамбеков Н.М. — заместитель советника Президента Республики Узбекистан 4. Ли Д.Р. — первый заместитель директора Национального агентства проектного управления при Президенте Республики Узбекистан 5. Тойчиев Н.Д. — заместитель управляющего аппарата Кабинета Министров Республики Узбекистан 6. Саидкаримов С.С. — заместитель Генерального прокурора Республики Узбекистан 7. Жураев Н.С. — первый заместитель министра юстиции Республики Узбекистан 8. Умаров О.М. — первый заместитель министра по развитию информационных технологий и коммуникаций Республики Узбекистан 9. Ханаев У.У. — заведующий сектором Администрации Президента Республики Узбекистан 10. Хакимов Р.Р. — директор Института проблем законодательства и парламентских исследований при Олий Мажлисе Республики Узбекистан 11. Абдусаттаров Т.С. — председатель Комитета по законодательству и судебно-правовым вопросам Законодательной палаты Олий Мажлиса Республики Узбекистан 12. Мамаджанов Ш.М. — депутат Законодательной палаты Олий Мажлиса Республики Узбекистан 13. Сулаймонов У.К. — депутат Законодательной палаты Олий Мажлиса Республики Узбекистан 14. Чуллиев Ш.А. — член Сената Олий Мажлиса Республики Узбекистан 15. Каньязов Е.С. — заместитель министра юстиции Республики Узбекистан — ректор Ташкентского государственного юридического университета
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
8 августа 2018 г.,
№ УП-5505