UzbekAI

← Qonunlar

📅 2018-yil 19-sentabr · Prezident qarorlari

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2018 йил 19 сентябрь · Президент қарорлари

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 19 сентября 2018 г. · Постановления Президента

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 19 September 2018 · Presidential resolutions

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикаси Президентининг

Қарори

РЕЖАСИ

Ўзбекистон Республикасида аудиторлик фаолиятини янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида

Ўтган йилларда мамлакатимизда аудитнинг норматив-ҳуқуқий ва услубий базаси шакллантирилди, шунингдек, аудиторлик фаолиятини лицензиялашнинг соддалаштирилган ва муддатсиз тизими жорий этилди, бу аудиторлик хизматлари бозорининг шаклланишига ва маҳаллий аудиторлик ташкилотлари аудиторлик компанияларининг йирик халқаро тармоқларига киришини таъминлашга имкон яратди.

Шу билан бирга, қатор муаммолар ва камчиликлар аудиторлик фаолиятининг янада ривожланишига, бошқаришга оид қарорларни қабул қилиш ва корпоратив бошқарув сифатини ошириш учун аудиторлик хизматларининг аҳамиятини оширишга тўсқинлик қилмоқда, хусусан:

биринчидан, аудиторлик ташкилотларига ишонч даражаси паст, шунингдек, аудиторлик текширувига молиявий ҳисоботнинг ҳаққонийлигини тасдиқлашнинг кафолати эмас, балки ортиқча ва малол келадиган маъмурий тартиб-таомил сифатида қаралмоқда;

иккинчидан, аудиторлик ташкилотларини танлаб олиш бўйича мавжуд чекловлар ва танловлар ўтказиш амалиёти кўп ҳолларда инсофсиз, шу жумладан нарх борасида инсофсиз рақобатни келтириб чиқаради, бунинг оқибатида аудиторлик хизматлари сифати ва аудиторлик хулосаларининг ҳаққонийлиги пасаймоқда;

учинчидан, аудиторларни махсус тайёрлаш ва уларнинг малакасини оширишнинг амалдаги тизими юзаки тусга эга бўлиб, профессионал тайёргарликнинг ва аудиторлик хизматлари сифатининг зарурий даражасини, шу жумладан аудиторлик фаолиятининг халқаро стандартларига мослигини таъминламаяпти, бу эса аудитор касби нуфузининг пасайишига олиб келмоқда;

тўртинчидан, аудиторлик ташкилотлари иши сифатини ташқи назорат қилишнинг самарали тизими мавжуд эмас, бу лицензияловчи органнинг ҳуқуқий таъсир чоралари чеклангани шароитида сифатсиз аудиторлик хизматларини кўрсатиш ҳолларига ва аудиторларнинг инсофсиз хатти-ҳаракатларига нисбатан тезкор чора кўриш имконини бермаяпти;

бешинчидан, аудиторлик фаолиятининг миллий стандартлари умумэътироф этилган халқаро аудит стандартларига тўлиқ мос эмас, бу эса хорижий инвесторларда маҳаллий корхоналар молиявий ҳисоботларининг ҳаққонийлигини тушуниш кўникмасининг шаклланишини таъминламаяпти.

Аудиторлик хизматлари бозорининг ривожланиши учун шароитларни янада яхшилаш ва аудиторлик фаолиятини тартибга солишда халқаро стандартларга мувофиқ замонавий ёндашувларни жорий этиш мақсадида:

1. Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари — Ўзбекистон Республикаси молия вазири Ж.А. Қўчқоров аудиторлик фаолиятини ривожлантиришнинг қуйидаги устувор йўналишларини амалга оширишни таъминласин:

аудиторлик фаолияти тўғрисидаги қонун ҳужжатларини такомиллаштириш, шу жумладан халқаро стандартлар асосида, аудиторлик хизматлари сифатини оширишга ва ишбилармонлар ҳамжамиятининг аудиторлик ташкилотлари иши натижаларига ишончини қўллаб-қувватлашга қаратилган аудиторлик ташкилотлари иши сифатини ташқи назорат қилишнинг таъсирчан тизимини шакллантириш;

ёшларни аудиторлик касбига жалб этиш, хусусан профессионал жамоат бирлашмаларининг тегишли олий таълим муассасалари билан фаол ҳамкорлигини таъминлаш;

аудиторлик ташкилотларининг халқаро аудиторлик тармоқларига жалб этилганлик даражасини ошириш, шу жумладан аудиторлик ташкилотларини, аудиторларни аудитнинг халқаро стандартларини қўллаш масалаларида фаол услубий жиҳатдан қўллаб-қувватлашни ташкил этиш;

аудиторлар республика жамоат бирлашмаларининг халқаро аудит стандартларини белгиловчи халқаро ташкилотлар билан ўзаро ҳамкорлик қилиш, ушбу стандартларни қўллаш соҳасида жаҳоннинг илғор тажрибасини оммалаштириш бўйича фаолиятини фаоллаштириш.

2. Ўзбекистон Республикасида аудиторлик фаолиятини янада ривожлантириш бўйича чора-тадбирлар режаси иловага мувофиқ тасдиқлансин.

Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги (В. Пак), Адлия вазирлиги (Н. Жўраев), Иқтисодиёт вазирлиги (М. Мирзаев), Давлат солиқ қўмитаси (Б. Мусаев), Тошкент молия институти (У. Азизов) ва аудиторларнинг республика жамоат бирлашмалари раҳбарлари зиммасига Чора-тадбирлар режасининг ўз вақтида ва сифатли бажарилиши юзасидан шахсий жавобгарлик юклансин.

3. 2019 йилнинг 1 январидан бошлаб шундай тартиб ўрнатилсинки, унга мувофиқ:

тижорат ташкилоти, агар у ҳақдаги ахборот Тадбиркорлик субъектларининг ягона давлат реестрига киритилган санадан бошлаб уч ой давомида аудиторлик фаолиятини амалга ошириш учун лицензияга эга бўлган аудиторлик ташкилотлари реестрига киритилмаган бўлса, ўз номида «аудиторлик ташкилоти» сўзларидан фойдаланишга ҳақли эмас;

аудиторлик фаолиятини амалга ошириш учун лицензия лицензиатга барча турдаги аудиторлик текширувларини ўтказиш ҳуқуқини беради;

аудиторлик ташкилотининг устав капитали аудиторлик ташкилоти фаолиятини амалга оширишда бевосита фойдаланиладиган мол-мулкдан, шу жумладан пул маблағларидан шакллантирилади;

аудиторлик ташкилоти асосий иш жойи ҳисобланган аудиторларнинг энг кам сони камида тўрт нафар штатдаги аудитордан иборат бўлади;

айнан битта хўжалик юритувчи субъектнинг аудиторлик текшируви кетма-кет етти йилдан ортиқ бўлмаган муддатда ўтказилади;

Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги томонидан аудиторларнинг республика жамоат бирлашмалари билан биргаликда ҳар уч йилда камида бир марта аудиторлик ташкилотлари ишининг сифати ташқи назоратдан ўтказилади;

аудиторлик ташкилотлари ўзларининг веб-сайтларида ёки аудиторлар жамоат бирлашмаларининг веб-сайтларида ўтказилган мажбурий аудиторлик текширувлари тўғрисидаги ахборотни хўжалик юритувчи субъектнинг идентификация маълумотларини ва аудиторлик хулосасини кўрсатган ҳолда эълон қилади.

Фаолият юритаётган аудиторлик ташкилотлари 2019 йилнинг 1 апрелига қадар мазкур қарорда белгиланган штатдаги аудиторларнинг энг кам сони тўлиқ тўлдирилишини таъминласин.

4. 2019 йил 1 январдан:

аудиторлик ташкилотлари устав капиталининг энг кам миқдорига доир;

аудиторлик ташкилотлари раҳбарларининг аттестациядан ўтиши бўйича;

устав капиталида давлат акциялари (улушлари) тўплами 50 фоиздан ортиқ бўлган корхоналарда ташқи аудитни ўтказиш учун аудиторлик ташкилотини Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитаси ва Молия вазирлиги томонидан белгиланадиган рўйхат ичидан танлов асосида танлаш тўғрисидаги талаблар бекор қилинсин.

5. Белгилансинки:

а) 2020 йил 1 январдан ҳисобот йили якуни бўйича қуйидаги шартлардан бир вақтнинг ўзида иккитасига жавоб берган тижорат ташкилотлари ҳам ҳар йили мажбурий аудиторлик текширувидан ўтиши лозим:

активларнинг баланс қиймати базавий ҳисоблаш миқдорининг 100 минг баробар миқдоридан ортиқ бўлса;

маҳсулотларни (ишларни, хизматларни) реализация қилишдан тушум базавий ҳисоблаш миқдорининг 200 минг баробар миқдоридан ортиқ бўлса;

ходимларнинг ўртача йиллик сони 100 кишидан ортиқ бўлса;

б) Ўзбекистон Республикасининг «Аудиторлик фаолияти тўғрисида»ги Қонунига тегишли ўзгартиришлар кучга кирадиган кундан бошлаб аудиторлик ташкилотлари аудиторлик фаолиятини фақат Халқаро бухгалтерлар федерацияси томонидан нашр этиладиган халқаро аудит стандартлари асосида амалга оширади;

в) мажбурий аудиторлик текширувларини ўтказувчи аудиторлик ташкилотлари иши сифатининг ташқи назорати натижалари Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлигининг веб-сайтида эълон қилинади.

6. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлигининг Бухгалтерия ҳисоби ва аудит услубиёти бошқармаси таркибида тўртта штат бирлигидан иборат профессионал ташкилотлар билан ўзаро ҳамкорлик қилиш ва аудиторлик ташкилотлари иши сифатини ташқи назоратдан ўтказиш бўлими ташкил этилсин, шунга мос равишда вазирлик марказий аппарати бошқарув ходимларининг чекланган сони оширилсин.

Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги 2019 йилнинг 1 июлига қадар Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига бухгалтерлар ва аудиторлар жамоат бирлашмаларини Молия вазирлигида аккредитациядан ўтказиш тартибини жорий этиш ва аудиторлик фаолиятини лицензиялашни бекор қилган ҳолда аудиторлик ташкилотларининг аккредитациядан ўтган жамоат бирлашмаларига мажбурий аъзолигини белгилаш бўйича таклифларни киритсин.

7. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ва аудиторлар республика жамоат бирлашмаларининг қуйидагиларни назарда тутувчи таклифлари маъқуллансин:

аудитор малака сертификатини дастлаб беш йиллик муддатга бериш, навбатдаги муддатини ўн йилга узайтириш ва ундан кейин муддатсиз даврга бериш;

халқаро бухгалтер сертификати мавжуд бўлганда аудитор малака сертификатини беришни ва амал қилиш муддатини узайтиришни, шунингдек, 10 йилдан кам бўлмаган узлуксиз аудитор иш стажи мавжуд бўлганда аудитор малака сертификатининг амал қилишини муддатсиз даврга узайтиришни малака имтиҳонини топширмасдан амалга ошириш;

«бухгалтерия ҳисоби» ва «аудит» мутахассисликлари бўйича магистр дипломига эга бўлган аудитор малака сертификатини олишга талабгорлар учун аудиторлик ташкилотида бир йилдан кам бўлмаган амалий иш стажига (шу жумладан, ўриндошлик асосида) эга бўлиш талабини ўрнатиш;

8. Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси қуйидагиларни таъминласин:

а) ҳар йили 1 июлга қадар мажбурий аудиторлик текширувидан ўтган хўжалик юритувчи субъектлар тўғрисида қуйидаги ахборотни ўз веб-сайтида жойлаштириш:

хўжалик юритувчи субъектнинг идентификация маълумотлари (солиқ тўловчининг номи ва идентификация рақами);

аудиторлик ташкилотининг идентификация маълумотлари (номи, аудиторлик фаолиятини амалга ошириш учун лицензиянинг санаси ва рақами);

аудиторлик хулосасининг нусхаси;

б) мажбурий аудиторлик текширувини ўтказмаган хўжалик юритувчи субъектларга нисбатан ўз вақтида чоралар кўриш;

в) қуйидагилар бўйича маълумотлар базасини шакллантириш:

мажбурий аудиторлик текширувидан ўтиши шарт бўлган хўжалик юритувчи субъектлар тўғрисида;

мажбурий аудиторлик текшируви ўтказилишидан бўйин товлаган хўжалик юритувчи субъектлар ва уларнинг мансабдор шахсларига нисбатан қўлланилган молиявий санкциялар тўғрисида.

9. Тошкент молия институти Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги билан биргаликда белгиланган тартибда бухгалтерия ҳисоби ва аудит соҳасидаги халқаро амалиётни ўрганиш асосида:

2018/2019 ўқув йили давомида бухгалтерия ҳисоби ва аудит соҳасидаги ўқув режалари ва дастурларининг бажарилишини комплекс таҳлил ва мониторинг қилсин ҳамда уларни янада такомиллаштириш ва ўқитишнинг инновацион усулларини жорий этиш чораларини кўрсин;

бухгалтерия ҳисоби ва аудит йўналишлари бўйича ўқув режа ва дастурларига халқаро аудит стандартлари ва халқаро молиявий ҳисобот стандартлари бўйича фанларни киритсин.

10. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги:

а) аудиторлик фаолиятини амалга ошириш учун лицензияга эга бўлган аудиторлик ташкилотлари реестрини Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигининг маълумотлар базаси билан таққослаш орқали тадбиркорлик субъектлари томонидан ўз фирма номида «аудиторлик ташкилоти» сўз бирикмасидан фойдаланишнинг қонунийлигини ўрганиш бўйича тизимли ишлар амалга оширилишини таъминласин;

б) Ўзбекистон Республикаси Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги билан биргаликда 2019 йилнинг 1 апрелига қадар муддатда аудиторлик ташкилотлари ҳамда бухгалтерлар ва аудиторларнинг республика жамоат бирлашмалари билан ўзаро электрон ҳамкорликка мўлжалланган Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлигининг «Аудит» дастурий мажмуасини ишлаб чиқишни таъминласин;

в) манфаатдор вазирлик ва идоралар, аудиторларнинг республика жамоат бирлашмалари билан биргаликда 2019 йилнинг 1 январига қадар муддатда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига қуйидагилар бўйича таклифлар киритсин:

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида қўллаш учун халқаро аудит стандартларининг ўз вақтида тан олинишини таъминлаш мақсадида Халқаро бухгалтерлар федерацияси билан халқаро аудит стандартларини маҳаллий амалиётга имплементация қилиш масалалари бўйича ўзаро ҳамкорликни ривожлантириш;

аудиторлик фаолияти тўғрисидаги қонун ҳужжатларини бузганлик учун маъмурий жавобгарлик чораларини кучайтириш;

г) 2019 йилнинг 1 январигача фаолият юритаётган ва мазкур қарор талабларига жавоб берадиган аудиторлик ташкилотларига янги намунадаги аудиторлик фаолиятини амалга ошириш учун лицензиялар беришни таъминласин;

д) Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ва Давлат солиқ қўмитаси билан биргаликда 2019 йилнинг 1 апрелидан кейин мазкур қарор талабларига жавоб бермайдиган аудиторлик ташкилотлари лицензияларининг амал қилишини белгиланган тартибда тугатиш чораларини кўрсин;

е) Адлия вазирлиги, бошқа манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда икки ой муддатда қонун ҳужжатларига ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартиш ва қўшимчалар тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин.

11. Мазкур қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А.Н. Арипов ва Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари — молия вазири Ж.А. Қўчқоров зиммасига юклансин.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 19 сентябрдаги ПҚ-3946-сон қарорига ИЛОВА

Ўзбекистон Республикасида аудиторлик фаолиятини янада ривожлантириш бўйича чора-тадбирлар

Т/р Тадбир номи Амалга ошириш механизмлари Ижро муддати Масъул ижрочилар I. Аудиторлик хизматлари бозори фаолиятининг ташкилий ва норматив-ҳуқуқий базасини янада такомиллаштириш 1. Аудиторлик фаолиятини янада ривожлантиришнинг аудиторлик хизматлари бозори барқарор фаолият юритиши ва унинг натижаларига талабнинг ошишини таъминлайдиган устувор йўналишларини белгилаш. 1. Аудиторлик фаолиятини тартибга солиш соҳасидаги хорижий мамлакатлар қонунчилиги ва илғор тажрибасини ўрганиш. 2. «Аудиторлик фаолияти тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш ва унда қуйидагиларга қаратилган тўғридан-тўғри амал қиладиган нормаларни назарда тутиш: аудиторлик фаолиятини лицензиялаш жараёнини соддалаштириш; халқаро амалиётни ҳисобга олган ҳолда аудиторларни сертификатлаш ва малакасини ошириш тизимини такомиллаштириш; аудиторлик ташкилотлари иши сифатининг ташқи назоратини амалга ошириш бўйича замонавий ва самарали мониторинг тизимини ривожлантириш; халқаро аудит стандартларини қўллаш; ҳар йили аудиторлик текширувидан ўтиши шарт бўлган ижтимоий аҳамиятга эга корхоналарни аниқлаш . 2018 йил декабрь Молия вазирлиги (В. Пак) , Адлия вазирлиги (Н. Жўраев) , Иқтисодиёт вазирлиги (М. Мирзаев) , ССП (И. Жасимов) , аудиторларнинг республика жамоат бирлашмалари 2. Қонун ҳужжатларида белгиланган талабларга жавоб бермайдиган аудиторлик ташкилотлари фаолиятини амалга оширишга йўл қўймаслик. 1. Адлия вазирлиги ҳузуридаги Давлат хизматлари агентлиги ва Молия вазирлиги ўртасида рўйхатдан ўтган аудиторлик ташкилотлари тўғрисида ахборот алмашинувини ташкил этиш. 2. Қуйидагиларни назарда тутадиган механизмни жорий этиш: аудиторлик фаолиятини амалга ошириш учун лицензияга эга аудиторлик ташкилотлари реестри маълумотларини давлат хизматлари марказларида рўйхатга олинган аудиторлик ташкилотлари тўғрисидаги ахборот билан таққослаш; Адлия вазирлиги ҳузуридаги Давлат хизматлари агентлигига аудиторлик фаолиятини амалга ошириш учун лицензияга эга бўлмаган аудиторлик ташкилотларини қонун ҳужжатларига мувофиқ қайта рўйхатдан ўтказиш чораларини кўриш учун улар тўғрисида маълумотларни йўллаш; белгиланган талабларга жавоб бермайдиган аудиторлик ташкилотлари лицензияларининг амал қилишини белгиланган тартибда тугатиш. 2018 йил ноябрь 2019 йил 1 январдан Молия вазирлиги (В. Пак) , Адлия вазирлиги ҳузуридаги Давлат хизматлари агентлиги (Х. Тўрахўжаев) 3. Халқаро аудит стандартларига мувофиқ аудиторлик фаолиятининг норматив-ҳуқуқий таъминотини такомиллаштириш. 1. Хорижий мамлакатларда халқаро аудит стандартларини (ХАС) жорий этиш амалиётини ўрганиш. 2. ХАСни тан олишни назарда тутадиган республикада халқаро аудит стандартларини қўллаш тартиби тўғрисидаги таклифларни Вазирлар Маҳкамасига киритиш ҳамда Молия вазирлиги ва аудиторларнинг республика жамоат бирлашмалари веб-сайтларида расман эълон қилиш. 3. ХАСни давлат тилига таржима қилишни ва уларни Молия вазирлиги ва аудиторларнинг республика жамоат бирлашмалари веб-сайтларида расман эълон қилишни ташкил этиш. 4. Халқаро аудиторлик тармоқлари ва халқаро уюшмалар аъзоси ҳисобланган аудиторлик ташкилотлари тўғрисида маълумотларни Молия вазирлиги веб-сайтида жойлаштириш. 5. Аудитни ривожлантиришнинг долзарб масалалари бўйича амалий семинарлар ва давра суҳбатларини ташкил этиш ва ўтказиш. 2019 йил март 2019 йил июль 2020 йил 1 январгача ҳар ярим йилликда доимий равишда Молия вазирлиги (В. Пак), аудиторларнинг республика жамоат бирлашмалари 4. Аудиторлик ташкилотлари фаолиятининг шаффофлигини таъминлаш ва уларни давлат органлари билан ўзаро ҳамкорлиги соҳасига ахборот-коммуникация технологияларини жорий этиш. 1. «Аудиторлик ташкилотининг шахсий кабинети» ва «Аудиторлар жамоат бирлашмасининг шахсий кабинети» веб-сервисини яратишни назарда тутадиган «Аудит» дастурий мажмуасини ишлаб чиқиш ва жорий этиш. 2. Қуйидагиларни назарда тутадиган комплекс чораларни амалга ошириш: а) мажбурий аудиторлик текширувидан ўтган хўжалик юритувчи субъектлар тўғрисида қуйидаги ахборотни ҳар йили 1 июлга қадар Давлат солиқ қўмитаси веб-сайтида жойлаштириш: хўжалик юритувчи субъектнинг идентификация маълумотлари (солиқ тўловчининг номи ва идентификация рақами); аудиторлик ташкилотининг идентификация маълумотлари (номи, аудиторлик фаолиятини амалга ошириш учун лицензиянинг санаси ва рақами); аудиторлик хулосасининг нусхаси; б) мажбурий аудиторлик текширувини ўтказмаган хўжалик юритувчи субъектларга нисбатан ўз вақтида чора кўриш; в) қуйидагилар бўйича маълумотлар базасини шакллантириш: мажбурий аудиторлик текширувидан ўтиши шарт бўлган хўжалик юритувчи субъектлар; мажбурий аудиторлик текширувидан ўтишдан бўйин товлаган хўжалик юритувчи субъектлар ва уларнинг мансабдор шахсларига қўлланилган молиявий санкциялар. 2019 йил 15 мартгача ҳар йили Молия вазирлиги (В. Пак), Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги (О. Умаров) ДСҚ (Б. Мусаев), Молия вазирлиги (В. Пак) 5. Хўжалик юритувчи субъектлар мажбурий аудиторлик текширувидан ўтиши устидан назоратни кучайтириш. Мажбурий аудиторлик текширувидан ўтишдан бўйин товлаётган субъектларни аниқлаш ва айбдор шахсларга нисбатан белгиланган жавобгарлик чораларини қўллаш бўйича чора-тадбирларни амалга ошириш. доимий равишда ДСҚ (Б. Мусаев), Молия вазирлиги (В. Пак) 6. Аудиторлик хизматлари бозорида соғлом рақобат муҳитини яратиш ҳамда аудиторлик фаолиятини фаол ривожлантириш учун тенг шароитлар яратиш. Устав капиталида давлат акциялари (улушлари) тўплами 50 фоиздан ортиқ бўлган корхоналарда аудиторлик текширувини ўтказиш учун аудиторлик ташкилотини танлаш тартибини бекор қилиш. 2019 йил январь Давлат рақобат қўмитаси (Н. Шарипов) , Молия вазирлиги (В. Пак) II. Аудиторларнинг республика жамоат бирлашмалари фаолиятини янада такомиллаштириш 7. Аудиторлик ташкилотлари фаолиятини баҳолаш механизмини баҳолаш натижасининг холислиги ва мустақиллигини таъминлайдиган қизиқтирган ранжирловчи кўрсаткичлар бўйича рэнкинг ўтказиш йўли билан такомиллаштириш. 1. Аудиторлик ташкилотлари фаолиятини рейтинг баҳолаш амалиётини танқидий ўрганиш ҳамда мазкур соҳадаги халқаро тажрибани таҳлил қилиш. 2. Баҳолашнинг шаффоф механизми ва баҳолаш натижаларидан фойдаланиш тартибини таъминлайдиган кўрсаткичларни ранжирлашни ўз ичига олган аудиторлик ташкилотлари рэнкинги методикасини ишлаб чиқиш . 3. Қуйидагиларни таъминлаш : аудиторларнинг республика жамоат бирлашмалари веб-сайтларида аудиторлик ташкилотлари рэнкинги натижаларини жойлаштириш ҳамда уларни оммавий ахборот воситаларида эълон қилиш; аудиторлик ташкилотлари фаолиятини баҳолашда ранжирловчи кўрсаткичларни доимий равишда долзарблаштириш. 2018 йил 15 октябргача 2019 йил 1 январгача рэнкинг ўтказилишига қараб Аудиторларнинг республика жамоат бирлашмалари, Молия вазирлиги (В. Пак) 8. Халқаро амалиётни ҳисобга олган ҳолда бухгалтерлар ва аудиторларнинг республика жамоат бирлашмалари фаолиятини такомиллаштириш. Бухгалтерлар ва аудиторларнинг республика жамоат бирлашмаларини Молия вазирлигида аккредитациядан ўтиши тартибини жорий этиш ва аудиторлик фаолиятини лицензиялашни бекор қилган ҳолда аудиторлик ташкилотларини аккредитациядан ўтган жамоат бирлашмаларида мажбурий аъзолигини белгилаш бўйича таклифларни Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2019 йилнинг иккинчи ярим йиллигида янги тартибни 2020 йилдан жорий этиш Молия вазирлиги (В. Пак), аудиторларнинг республика жамоат бирлашмалари 9. Аудиторларнинг республика жамоат бирлашмаларини ХАСни қўллаш ва аудиторлик фаолиятини тартибга солишда жаҳоннинг илғор тажрибасини умумлаштириш ва жорий этиш бўйича Халқаро бухгалтерлар федерацияси билан ўзаро ҳамкорлигини янада ривожлантириш. Аудиторларнинг республика жамоат бирлашмаларини Халқаро бухгалтерлар федерацияси билан ўзаро ҳамкорлигини кучайтириш, шу жумладан аудиторлик ташкилотларини ХАС ҳужжатларини қўллаш, ушбу стандартларни қўллаш бўйича жаҳоннинг илғор тажрибасини оммалаштиришни ташкил этиш масалаларида фаол услубий жиҳатдан қўллаб-қувватлаш чораларини кўриш. доимий равишда Аудиторларнинг республика жамоат бирлашмалари, Молия вазирлиги (В. Пак) III. Бухгалтерия ҳисоби ва аудит соҳасида мутахассисларни тайёрлаш ҳамда аудиторлар малакасини оширишнинг илғор усулларини жорий этиш 10. Бухгалтерия ҳисоби ва аудит соҳасида масофавий ва мустақил ўқишни ташкил этишни назарда тутадиган инновацион илмий ютуқлар, замонавий педагогик ва ахборот-коммуникация технологияларини қўллаш имкониятларини кенгайтириш учун зарур усуллар ва технологияларни таълим тизимига жорий этиш. 1. 2018/2019 ўқув йили давомида олий таълим муассасаларининг бухгалтерия ҳисоби ва аудит бўйича ўқув режалари ҳамда дастурларини комплекс таҳлил қилиш ва амалга ошириш мониторингини олиб бориш. Натижалари бўйича уларни яхшилаш юзасидан таклифлар киритиш. 2. Ихтисослаштирилган олий таълим муассасалари ўқув режа ҳамда дастурларига аудитнинг халқаро стандартлари ва молиявий ҳисоботнинг халқаро стандартлари бўйича фанларни киритиш. 3. Қайта тайёрлаш ва малака ошириш жараёнига ўқитишнинг инновацион шакл ва усулларини, замонавий ахборот-коммуникация технологияларини жорий этиш асосида педагог ва бошқа кадрларнинг профессионал билимларини, кўникмалари ва малакасини ошириш. 2018-2019 йй. 2018-2019 йй. доимий равишда Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги (И. Маджидов), Тошкент молия институти (У. Азизов), Молия вазирлиги (В. Пак), Аудиторларнинг республика жамоат бирлашмалари 11. Халқаро стандартлар асосида аудиторларни профессионал сертификатлаш ва уларнинг малакасини оширишнинг замонавий тизимини яратиш. 1. Бухгалтер ва аудиторларни сертификатлаш ва уларнинг малакасини ошириш соҳасида хорижий мамлакатлар қонун ҳужжатларини таҳлил қилиш ва илғор тажрибасини ўрганиш. 2. Аудитор малака сертификатини дастлаб беш йиллик муддатга бериш, навбатдаги муддатини ўн йилга узайтириш ва ундан кейин муддатсиз даврга беришни назарда тутган ҳолда малака сертификатини бериш тартибини қайта кўриб чиқиш. 3. Аудиторлар малакасини ошириш тизимини мониторинг қилишнинг замонавий тизимини жорий этиш. 2018 йил 1 ноябргача доимий равишда Молия вазирлиги (В. Пак), аудиторларнинг республика жамоат бирлашмалари 12. Аудитор касби нуфузини ва ёш мутахассисларнинг бу касбни эгаллашга қизиқишини ошириш бўйича чора-тадбирларни амалга ошириш. «бухгалтерия ҳисоби» ва «аудит» мутахассисликлари бўйича магистр дипломига эга талабгорлар учун аудитор малака сертификатини олиши учун малака талабларини қайта кўриб чиқиш. 2018 йил 1 ноябргача Молия вазирлиги (В. Пак) Адлия вазирлиги (Н. Жўраев) аудиторларнинг республика жамоат бирлашмалари. IV. Назоратнинг замонавий шаклларини жорий этиш ва аудиторлик фаолияти тўғрисидаги қонун ҳужжатларини бузганлик учун жавобгарликни ошириш 13. Аудиторлик ташкилотларининг хизматлар сифати ҳамда улар берадиган хулосаларнинг ҳаққонийлиги учун жавобгарлигини кучайтириш, шу жумладан аудиторлик ташкилоти аудиторлари ва раҳбарининг ваколатини суиистеъмол қилганлиги, аудиторлик фаолиятини амалга оширишда лицензия талаблари ва шартларининг бузилишига йўл қўйганлиги учун маъмурий жавобгарликни жорий этиш. 1. Аудиторлик фаолияти тўғрисидаги қонун ҳужжатларини бузганлик учун маъмурий ва бошқа турдаги жавобгарлик соҳасидаги хорижий мамлакатларнинг қонун ҳужжатларини таҳлил қилиш ҳамда илғор тажрибасини ўрганиш. 2. Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекси ҳамда бошқа қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш бўйича қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш. 2019 йил 1 январгача Молия вазирлиги (В. Пак), Адлия вазирлиги (Н. Жўраев), ССП (И. Жасимов), Бош прокуратура (С. Саидкаримов), манфаатдор вазирлик ва идоралар, аудиторларнинг республика жамоат бирлашмалари 14. Аудиторлик ташкилотлари фаолияти сифати ташқи назоратининг замонавий, самарали тизимини яратиш . 1. Аудиторлик фаолиятини назорат қилиш, шу жумладан сифатнинг ташқи назорати тизимининг халқаро амалиётини таҳлил қилиш ва умумлаштириш . 2. Мажбурий аудиторлик текширувини ўтказадиган аудиторлик ташкилоти иши сифатининг ташқи назорати услубиётини ишлаб чиқиш, шунингдек, аудиторлик ташкилотлари иши сифатининг ташқи назорати давомида аниқланадиган қоидабузарликлар ва камчиликларга нисбатан таъсир чораларини ишлаб чиқиш ҳамда кейинчалик сифатнинг ташқи назорати натижаларини Молия вазирлиги �еб-сайтида жойлаштириш. 2019 йил январь Молия вазирлиги (В. Пак), аудиторларнинг республика жамоат бирлашмалари, ССП (И. Жасимов), Бош прокуратура (С. Саидкаримов) V. Халқаро аудит стандартларини жорий этишнинг аҳамияти ва заруратини тушунтириш 15. Халқаро аудит стандартларини амалиётда қўллашнинг долзарб масалаларини кенг муҳокама қилиш ҳамда халқаро аудит стандартлари моҳияти ва мазмунини, айниқса иқтисодиётнинг ҳозирги шароитида кўрсатилган хизматлар сифати учун аудитор масъулиятини ошириш мавзусини оммавий ахборот воситаларида ёритиш. Халқаро аудит стандартларини жорий этиш ва амалиётда қўллаш масалаларига бағишланган, шунингдек, халқаро экспертларни жалб этган ҳолда семинарлар, давра суҳбатлари, теле- ва радио кўрсатувлар ташкил этиш ва ўтказиш, услубий қўлланмалар нашр қилиш ва туркум мақолалар чоп этиш. 2019-2020 йиллар Аудиторларнинг республика жамоат бирлашмалари, ССП (И. Жасимов), Молия вазирлиги (В. Пак)

Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2018 йил 19 сентябрь,

ПҚ-3946-сон

(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 20.09.2018 й., 07/18/3946/1955-сон; 14.12.2019 й., 06/19/5894/4161-сон; 25.02.2020 й., 07/20/4611/0209-сон, Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 21.04.2022 й., 06/22/113/0330-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

Qarori

REJASI

Oʻzbekiston Respublikasida auditorlik faoliyatini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida

Oʻtgan yillarda mamlakatimizda auditning normativ-huquqiy va uslubiy bazasi shakllantirildi, shuningdek, auditorlik faoliyatini litsenziyalashning soddalashtirilgan va muddatsiz tizimi joriy etildi, bu auditorlik xizmatlari bozorining shakllanishiga va mahalliy auditorlik tashkilotlari auditorlik kompaniyalarining yirik xalqaro tarmoqlariga kirishini taʼminlashga imkon yaratdi.

Shu bilan birga, qator muammolar va kamchiliklar auditorlik faoliyatining yanada rivojlanishiga, boshqarishga oid qarorlarni qabul qilish va korporativ boshqaruv sifatini oshirish uchun auditorlik xizmatlarining ahamiyatini oshirishga toʻsqinlik qilmoqda, xususan:

birinchidan, auditorlik tashkilotlariga ishonch darajasi past, shuningdek, auditorlik tekshiruviga moliyaviy hisobotning haqqoniyligini tasdiqlashning kafolati emas, balki ortiqcha va malol keladigan maʼmuriy tartib-taomil sifatida qaralmoqda;

ikkinchidan, auditorlik tashkilotlarini tanlab olish boʻyicha mavjud cheklovlar va tanlovlar oʻtkazish amaliyoti koʻp hollarda insofsiz, shu jumladan narx borasida insofsiz raqobatni keltirib chiqaradi, buning oqibatida auditorlik xizmatlari sifati va auditorlik xulosalarining haqqoniyligi pasaymoqda;

uchinchidan, auditorlarni maxsus tayyorlash va ularning malakasini oshirishning amaldagi tizimi yuzaki tusga ega boʻlib, professional tayyorgarlikning va auditorlik xizmatlari sifatining zaruriy darajasini, shu jumladan auditorlik faoliyatining xalqaro standartlariga mosligini taʼminlamayapti, bu esa auditor kasbi nufuzining pasayishiga olib kelmoqda;

toʻrtinchidan, auditorlik tashkilotlari ishi sifatini tashqi nazorat qilishning samarali tizimi mavjud emas, bu litsenziyalovchi organning huquqiy taʼsir choralari cheklangani sharoitida sifatsiz auditorlik xizmatlarini koʻrsatish hollariga va auditorlarning insofsiz xatti-harakatlariga nisbatan tezkor chora koʻrish imkonini bermayapti;

beshinchidan, auditorlik faoliyatining milliy standartlari umumeʼtirof etilgan xalqaro audit standartlariga toʻliq mos emas, bu esa xorijiy investorlarda mahalliy korxonalar moliyaviy hisobotlarining haqqoniyligini tushunish koʻnikmasining shakllanishini taʼminlamayapti.

Auditorlik xizmatlari bozorining rivojlanishi uchun sharoitlarni yanada yaxshilash va auditorlik faoliyatini tartibga solishda xalqaro standartlarga muvofiq zamonaviy yondashuvlarni joriy etish maqsadida:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — Oʻzbekiston Respublikasi moliya vaziri J.A. Qoʻchqorov auditorlik faoliyatini rivojlantirishning quyidagi ustuvor yoʻnalishlarini amalga oshirishni taʼminlasin:

auditorlik faoliyati toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini takomillashtirish, shu jumladan xalqaro standartlar asosida, auditorlik xizmatlari sifatini oshirishga va ishbilarmonlar hamjamiyatining auditorlik tashkilotlari ishi natijalariga ishonchini qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan auditorlik tashkilotlari ishi sifatini tashqi nazorat qilishning taʼsirchan tizimini shakllantirish;

yoshlarni auditorlik kasbiga jalb etish, xususan professional jamoat birlashmalarining tegishli oliy taʼlim muassasalari bilan faol hamkorligini taʼminlash;

auditorlik tashkilotlarining xalqaro auditorlik tarmoqlariga jalb etilganlik darajasini oshirish, shu jumladan auditorlik tashkilotlarini, auditorlarni auditning xalqaro standartlarini qoʻllash masalalarida faol uslubiy jihatdan qoʻllab-quvvatlashni tashkil etish;

auditorlar respublika jamoat birlashmalarining xalqaro audit standartlarini belgilovchi xalqaro tashkilotlar bilan oʻzaro hamkorlik qilish, ushbu standartlarni qoʻllash sohasida jahonning ilgʻor tajribasini ommalashtirish boʻyicha faoliyatini faollashtirish.

2. Oʻzbekiston Respublikasida auditorlik faoliyatini yanada rivojlantirish boʻyicha chora-tadbirlar rejasi ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi (V. Pak), Adliya vazirligi (N. Joʻrayev), Iqtisodiyot vazirligi (M. Mirzayev), Davlat soliq qoʻmitasi (B. Musayev), Toshkent moliya instituti (U. Azizov) va auditorlarning respublika jamoat birlashmalari rahbarlari zimmasiga Chora-tadbirlar rejasining oʻz vaqtida va sifatli bajarilishi yuzasidan shaxsiy javobgarlik yuklansin.

3. 2019-yilning 1-yanvaridan boshlab shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq:

tijorat tashkiloti, agar u haqdagi axborot Tadbirkorlik subyektlarining yagona davlat reyestriga kiritilgan sanadan boshlab uch oy davomida auditorlik faoliyatini amalga oshirish uchun litsenziyaga ega boʻlgan auditorlik tashkilotlari reyestriga kiritilmagan boʻlsa, oʻz nomida “auditorlik tashkiloti” soʻzlaridan foydalanishga haqli emas;

auditorlik faoliyatini amalga oshirish uchun litsenziya litsenziatga barcha turdagi auditorlik tekshiruvlarini oʻtkazish huquqini beradi;

auditorlik tashkilotining ustav kapitali auditorlik tashkiloti faoliyatini amalga oshirishda bevosita foydalaniladigan mol-mulkdan, shu jumladan pul mablagʻlaridan shakllantiriladi;

auditorlik tashkiloti asosiy ish joyi hisoblangan auditorlarning eng kam soni kamida toʻrt nafar shtatdagi auditordan iborat boʻladi;

aynan bitta xoʻjalik yurituvchi subyektning auditorlik tekshiruvi ketma-ket yetti yildan ortiq boʻlmagan muddatda oʻtkaziladi;

Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan auditorlarning respublika jamoat birlashmalari bilan birgalikda har uch yilda kamida bir marta auditorlik tashkilotlari ishining sifati tashqi nazoratdan oʻtkaziladi;

auditorlik tashkilotlari oʻzlarining veb-saytlarida yoki auditorlar jamoat birlashmalarining veb-saytlarida oʻtkazilgan majburiy auditorlik tekshiruvlari toʻgʻrisidagi axborotni xoʻjalik yurituvchi subyektning identifikatsiya maʼlumotlarini va auditorlik xulosasini koʻrsatgan holda eʼlon qiladi.

Faoliyat yuritayotgan auditorlik tashkilotlari 2019-yilning 1-apreliga qadar mazkur qarorda belgilangan shtatdagi auditorlarning eng kam soni toʻliq toʻldirilishini taʼminlasin.

4. 2019-yil 1-yanvardan:

auditorlik tashkilotlari ustav kapitalining eng kam miqdoriga doir;

auditorlik tashkilotlari rahbarlarining attestatsiyadan oʻtishi boʻyicha;

ustav kapitalida davlat aksiyalari (ulushlari) toʻplami 50 foizdan ortiq boʻlgan korxonalarda tashqi auditni oʻtkazish uchun auditorlik tashkilotini Oʻzbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasi va Moliya vazirligi tomonidan belgilanadigan roʻyxat ichidan tanlov asosida tanlash toʻgʻrisidagi talablar bekor qilinsin.

5. Belgilansinki:

a) 2020-yil 1-yanvardan hisobot yili yakuni boʻyicha quyidagi shartlardan bir vaqtning oʻzida ikkitasiga javob bergan tijorat tashkilotlari ham har yili majburiy auditorlik tekshiruvidan oʻtishi lozim:

aktivlarning balans qiymati bazaviy hisoblash miqdorining 100 ming barobar miqdoridan ortiq boʻlsa;

mahsulotlarni (ishlarni, xizmatlarni) realizatsiya qilishdan tushum bazaviy hisoblash miqdorining 200 ming barobar miqdoridan ortiq boʻlsa;

xodimlarning oʻrtacha yillik soni 100 kishidan ortiq boʻlsa;

b) Oʻzbekiston Respublikasining “Auditorlik faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonuniga tegishli oʻzgartirishlar kuchga kiradigan kundan boshlab auditorlik tashkilotlari auditorlik faoliyatini faqat Xalqaro buxgalterlar federatsiyasi tomonidan nashr etiladigan xalqaro audit standartlari asosida amalga oshiradi;

v) majburiy auditorlik tekshiruvlarini oʻtkazuvchi auditorlik tashkilotlari ishi sifatining tashqi nazorati natijalari Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining veb-saytida eʼlon qilinadi.

6. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining Buxgalteriya hisobi va audit uslubiyoti boshqarmasi tarkibida toʻrtta shtat birligidan iborat professional tashkilotlar bilan oʻzaro hamkorlik qilish va auditorlik tashkilotlari ishi sifatini tashqi nazoratdan oʻtkazish boʻlimi tashkil etilsin, shunga mos ravishda vazirlik markaziy apparati boshqaruv xodimlarining cheklangan soni oshirilsin.

Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi 2019-yilning 1-iyuliga qadar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga buxgalterlar va auditorlar jamoat birlashmalarini Moliya vazirligida akkreditatsiyadan oʻtkazish tartibini joriy etish va auditorlik faoliyatini litsenziyalashni bekor qilgan holda auditorlik tashkilotlarining akkreditatsiyadan oʻtgan jamoat birlashmalariga majburiy aʼzoligini belgilash boʻyicha takliflarni kiritsin.

7. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va auditorlar respublika jamoat birlashmalarining quyidagilarni nazarda tutuvchi takliflari maʼqullansin:

auditor malaka sertifikatini dastlab besh yillik muddatga berish, navbatdagi muddatini oʻn yilga uzaytirish va undan keyin muddatsiz davrga berish;

xalqaro buxgalter sertifikati mavjud boʻlganda auditor malaka sertifikatini berishni va amal qilish muddatini uzaytirishni, shuningdek, 10 yildan kam boʻlmagan uzluksiz auditor ish staji mavjud boʻlganda auditor malaka sertifikatining amal qilishini muddatsiz davrga uzaytirishni malaka imtihonini topshirmasdan amalga oshirish;

“buxgalteriya hisobi” va “audit” mutaxassisliklari boʻyicha magistr diplomiga ega boʻlgan auditor malaka sertifikatini olishga talabgorlar uchun auditorlik tashkilotida bir yildan kam boʻlmagan amaliy ish stajiga (shu jumladan, oʻrindoshlik asosida) ega boʻlish talabini oʻrnatish;

8. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi quyidagilarni taʼminlasin:

a) har yili 1-iyulga qadar majburiy auditorlik tekshiruvidan oʻtgan xoʻjalik yurituvchi subyektlar toʻgʻrisida quyidagi axborotni oʻz veb-saytida joylashtirish:

xoʻjalik yurituvchi subyektning identifikatsiya maʼlumotlari (soliq toʻlovchining nomi va identifikatsiya raqami);

auditorlik tashkilotining identifikatsiya maʼlumotlari (nomi, auditorlik faoliyatini amalga oshirish uchun litsenziyaning sanasi va raqami);

auditorlik xulosasining nusxasi;

b) majburiy auditorlik tekshiruvini oʻtkazmagan xoʻjalik yurituvchi subyektlarga nisbatan oʻz vaqtida choralar koʻrish;

v) quyidagilar boʻyicha maʼlumotlar bazasini shakllantirish:

majburiy auditorlik tekshiruvidan oʻtishi shart boʻlgan xoʻjalik yurituvchi subyektlar toʻgʻrisida;

majburiy auditorlik tekshiruvi oʻtkazilishidan boʻyin tovlagan xoʻjalik yurituvchi subyektlar va ularning mansabdor shaxslariga nisbatan qoʻllanilgan moliyaviy sanksiyalar toʻgʻrisida.

9. Toshkent moliya instituti Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi bilan birgalikda belgilangan tartibda buxgalteriya hisobi va audit sohasidagi xalqaro amaliyotni oʻrganish asosida:

2018/2019 oʻquv yili davomida buxgalteriya hisobi va audit sohasidagi oʻquv rejalari va dasturlarining bajarilishini kompleks tahlil va monitoring qilsin hamda ularni yanada takomillashtirish va oʻqitishning innovatsion usullarini joriy etish choralarini koʻrsin;

buxgalteriya hisobi va audit yoʻnalishlari boʻyicha oʻquv reja va dasturlariga xalqaro audit standartlari va xalqaro moliyaviy hisobot standartlari boʻyicha fanlarni kiritsin.

10. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi:

a) auditorlik faoliyatini amalga oshirish uchun litsenziyaga ega boʻlgan auditorlik tashkilotlari reyestrini Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining maʼlumotlar bazasi bilan taqqoslash orqali tadbirkorlik subyektlari tomonidan oʻz firma nomida “auditorlik tashkiloti” soʻz birikmasidan foydalanishning qonuniyligini oʻrganish boʻyicha tizimli ishlar amalga oshirilishini taʼminlasin;

b) Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi bilan birgalikda 2019-yilning 1-apreliga qadar muddatda auditorlik tashkilotlari hamda buxgalterlar va auditorlarning respublika jamoat birlashmalari bilan oʻzaro elektron hamkorlikka moʻljallangan Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining “Audit” dasturiy majmuasini ishlab chiqishni taʼminlasin;

v) manfaatdor vazirlik va idoralar, auditorlarning respublika jamoat birlashmalari bilan birgalikda 2019-yilning 1-yanvariga qadar muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga quyidagilar boʻyicha takliflar kiritsin:

Oʻzbekiston Respublikasi hududida qoʻllash uchun xalqaro audit standartlarining oʻz vaqtida tan olinishini taʼminlash maqsadida Xalqaro buxgalterlar federatsiyasi bilan xalqaro audit standartlarini mahalliy amaliyotga implementatsiya qilish masalalari boʻyicha oʻzaro hamkorlikni rivojlantirish;

auditorlik faoliyati toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini buzganlik uchun maʼmuriy javobgarlik choralarini kuchaytirish;

g) 2019-yilning 1-yanvarigacha faoliyat yuritayotgan va mazkur qaror talablariga javob beradigan auditorlik tashkilotlariga yangi namunadagi auditorlik faoliyatini amalga oshirish uchun litsenziyalar berishni taʼminlasin;

d) Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi va Davlat soliq qoʻmitasi bilan birgalikda 2019-yilning 1-aprelidan keyin mazkur qaror talablariga javob bermaydigan auditorlik tashkilotlari litsenziyalarining amal qilishini belgilangan tartibda tugatish choralarini koʻrsin;

e) Adliya vazirligi, boshqa manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.

11. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov va Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — moliya vaziri J.A. Qoʻchqorov zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 19-sentabrdagi PQ-3946-son qaroriga ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasida auditorlik faoliyatini yanada rivojlantirish boʻyicha chora-tadbirlar

T/r Tadbir nomi Amalga oshirish mexanizmlari Ijro muddati Masʼul ijrochilar I. Auditorlik xizmatlari bozori faoliyatining tashkiliy va normativ-huquqiy bazasini yanada takomillashtirish 1. Auditorlik faoliyatini yanada rivojlantirishning auditorlik xizmatlari bozori barqaror faoliyat yuritishi va uning natijalariga talabning oshishini taʼminlaydigan ustuvor yoʻnalishlarini belgilash. 1. Auditorlik faoliyatini tartibga solish sohasidagi xorijiy mamlakatlar qonunchiligi va ilgʻor tajribasini oʻrganish. 2. “Auditorlik faoliyati toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi qonun loyihasini ishlab chiqish va unda quyidagilarga qaratilgan toʻgʻridan-toʻgʻri amal qiladigan normalarni nazarda tutish: auditorlik faoliyatini litsenziyalash jarayonini soddalashtirish; xalqaro amaliyotni hisobga olgan holda auditorlarni sertifikatlash va malakasini oshirish tizimini takomillashtirish; auditorlik tashkilotlari ishi sifatining tashqi nazoratini amalga oshirish boʻyicha zamonaviy va samarali monitoring tizimini rivojlantirish; xalqaro audit standartlarini qoʻllash; har yili auditorlik tekshiruvidan oʻtishi shart boʻlgan ijtimoiy ahamiyatga ega korxonalarni aniqlash . 2018-yil dekabr Moliya vazirligi (V. Pak) , Adliya vazirligi (N. Joʻrayev) , Iqtisodiyot vazirligi (M. Mirzayev) , SSP (I. Jasimov) , auditorlarning respublika jamoat birlashmalari 2. Qonun hujjatlarida belgilangan talablarga javob bermaydigan auditorlik tashkilotlari faoliyatini amalga oshirishga yoʻl qoʻymaslik. 1. Adliya vazirligi huzuridagi Davlat xizmatlari agentligi va Moliya vazirligi oʻrtasida roʻyxatdan oʻtgan auditorlik tashkilotlari toʻgʻrisida axborot almashinuvini tashkil etish. 2. Quyidagilarni nazarda tutadigan mexanizmni joriy etish: auditorlik faoliyatini amalga oshirish uchun litsenziyaga ega auditorlik tashkilotlari reyestri maʼlumotlarini davlat xizmatlari markazlarida roʻyxatga olingan auditorlik tashkilotlari toʻgʻrisidagi axborot bilan taqqoslash; Adliya vazirligi huzuridagi Davlat xizmatlari agentligiga auditorlik faoliyatini amalga oshirish uchun litsenziyaga ega boʻlmagan auditorlik tashkilotlarini qonun hujjatlariga muvofiq qayta roʻyxatdan oʻtkazish choralarini koʻrish uchun ular toʻgʻrisida maʼlumotlarni yoʻllash; belgilangan talablarga javob bermaydigan auditorlik tashkilotlari litsenziyalarining amal qilishini belgilangan tartibda tugatish. 2018-yil noyabr 2019-yil 1-yanvardan Moliya vazirligi (V. Pak) , Adliya vazirligi huzuridagi Davlat xizmatlari agentligi (X. Toʻraxoʻjayev) 3. Xalqaro audit standartlariga muvofiq auditorlik faoliyatining normativ-huquqiy taʼminotini takomillashtirish. 1. Xorijiy mamlakatlarda xalqaro audit standartlarini (XAS) joriy etish amaliyotini oʻrganish. 2. XASni tan olishni nazarda tutadigan respublikada xalqaro audit standartlarini qoʻllash tartibi toʻgʻrisidagi takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritish hamda Moliya vazirligi va auditorlarning respublika jamoat birlashmalari veb-saytlarida rasman eʼlon qilish. 3. XASni davlat tiliga tarjima qilishni va ularni Moliya vazirligi va auditorlarning respublika jamoat birlashmalari veb-saytlarida rasman eʼlon qilishni tashkil etish. 4. Xalqaro auditorlik tarmoqlari va xalqaro uyushmalar aʼzosi hisoblangan auditorlik tashkilotlari toʻgʻrisida maʼlumotlarni Moliya vazirligi veb-saytida joylashtirish. 5. Auditni rivojlantirishning dolzarb masalalari boʻyicha amaliy seminarlar va davra suhbatlarini tashkil etish va oʻtkazish. 2019-yil mart 2019-yil iyul 2020-yil 1-yanvargacha har yarim yillikda doimiy ravishda Moliya vazirligi (V. Pak), auditorlarning respublika jamoat birlashmalari 4. Auditorlik tashkilotlari faoliyatining shaffofligini taʼminlash va ularni davlat organlari bilan oʻzaro hamkorligi sohasiga axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish. 1. “Auditorlik tashkilotining shaxsiy kabineti” va “Auditorlar jamoat birlashmasining shaxsiy kabineti” veb-servisini yaratishni nazarda tutadigan “Audit” dasturiy majmuasini ishlab chiqish va joriy etish. 2. Quyidagilarni nazarda tutadigan kompleks choralarni amalga oshirish: a) majburiy auditorlik tekshiruvidan oʻtgan xoʻjalik yurituvchi subyektlar toʻgʻrisida quyidagi axborotni har yili 1-iyulga qadar Davlat soliq qoʻmitasi veb-saytida joylashtirish: xoʻjalik yurituvchi subyektning identifikatsiya maʼlumotlari (soliq toʻlovchining nomi va identifikatsiya raqami); auditorlik tashkilotining identifikatsiya maʼlumotlari (nomi, auditorlik faoliyatini amalga oshirish uchun litsenziyaning sanasi va raqami); auditorlik xulosasining nusxasi; b) majburiy auditorlik tekshiruvini oʻtkazmagan xoʻjalik yurituvchi subyektlarga nisbatan oʻz vaqtida chora koʻrish; v) quyidagilar boʻyicha maʼlumotlar bazasini shakllantirish: majburiy auditorlik tekshiruvidan oʻtishi shart boʻlgan xoʻjalik yurituvchi subyektlar; majburiy auditorlik tekshiruvidan oʻtishdan boʻyin tovlagan xoʻjalik yurituvchi subyektlar va ularning mansabdor shaxslariga qoʻllanilgan moliyaviy sanksiyalar. 2019-yil 15-martgacha har yili Moliya vazirligi (V. Pak), Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi (O. Umarov) DSQ (B. Musayev), Moliya vazirligi (V. Pak) 5. Xoʻjalik yurituvchi subyektlar majburiy auditorlik tekshiruvidan oʻtishi ustidan nazoratni kuchaytirish. Majburiy auditorlik tekshiruvidan oʻtishdan boʻyin tovlayotgan subyektlarni aniqlash va aybdor shaxslarga nisbatan belgilangan javobgarlik choralarini qoʻllash boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish. doimiy ravishda DSQ (B. Musayev), Moliya vazirligi (V. Pak) 6. Auditorlik xizmatlari bozorida sogʻlom raqobat muhitini yaratish hamda auditorlik faoliyatini faol rivojlantirish uchun teng sharoitlar yaratish. Ustav kapitalida davlat aksiyalari (ulushlari) toʻplami 50 foizdan ortiq boʻlgan korxonalarda auditorlik tekshiruvini oʻtkazish uchun auditorlik tashkilotini tanlash tartibini bekor qilish. 2019-yil yanvar Davlat raqobat qoʻmitasi (N. Sharipov) , Moliya vazirligi (V. Pak) II. Auditorlarning respublika jamoat birlashmalari faoliyatini yanada takomillashtirish 7. Auditorlik tashkilotlari faoliyatini baholash mexanizmini baholash natijasining xolisligi va mustaqilligini taʼminlaydigan qiziqtirgan ranjirlovchi koʻrsatkichlar boʻyicha renking oʻtkazish yoʻli bilan takomillashtirish. 1. Auditorlik tashkilotlari faoliyatini reyting baholash amaliyotini tanqidiy oʻrganish hamda mazkur sohadagi xalqaro tajribani tahlil qilish. 2. Baholashning shaffof mexanizmi va baholash natijalaridan foydalanish tartibini taʼminlaydigan koʻrsatkichlarni ranjirlashni oʻz ichiga olgan auditorlik tashkilotlari renkingi metodikasini ishlab chiqish . 3. Quyidagilarni taʼminlash : auditorlarning respublika jamoat birlashmalari veb-saytlarida auditorlik tashkilotlari renkingi natijalarini joylashtirish hamda ularni ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilish; auditorlik tashkilotlari faoliyatini baholashda ranjirlovchi koʻrsatkichlarni doimiy ravishda dolzarblashtirish. 2018-yil 15-oktabrgacha 2019-yil 1-yanvargacha renking oʻtkazilishiga qarab Auditorlarning respublika jamoat birlashmalari, Moliya vazirligi (V. Pak) 8. Xalqaro amaliyotni hisobga olgan holda buxgalterlar va auditorlarning respublika jamoat birlashmalari faoliyatini takomillashtirish. Buxgalterlar va auditorlarning respublika jamoat birlashmalarini Moliya vazirligida akkreditatsiyadan oʻtishi tartibini joriy etish va auditorlik faoliyatini litsenziyalashni bekor qilgan holda auditorlik tashkilotlarini akkreditatsiyadan oʻtgan jamoat birlashmalarida majburiy aʼzoligini belgilash boʻyicha takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2019-yilning ikkinchi yarim yilligida yangi tartibni 2020-yildan joriy etish Moliya vazirligi (V. Pak), auditorlarning respublika jamoat birlashmalari 9. Auditorlarning respublika jamoat birlashmalarini XASni qoʻllash va auditorlik faoliyatini tartibga solishda jahonning ilgʻor tajribasini umumlashtirish va joriy etish boʻyicha Xalqaro buxgalterlar federatsiyasi bilan oʻzaro hamkorligini yanada rivojlantirish. Auditorlarning respublika jamoat birlashmalarini Xalqaro buxgalterlar federatsiyasi bilan oʻzaro hamkorligini kuchaytirish, shu jumladan auditorlik tashkilotlarini XAS hujjatlarini qoʻllash, ushbu standartlarni qoʻllash boʻyicha jahonning ilgʻor tajribasini ommalashtirishni tashkil etish masalalarida faol uslubiy jihatdan qoʻllab-quvvatlash choralarini koʻrish. doimiy ravishda Auditorlarning respublika jamoat birlashmalari, Moliya vazirligi (V. Pak) III. Buxgalteriya hisobi va audit sohasida mutaxassislarni tayyorlash hamda auditorlar malakasini oshirishning ilgʻor usullarini joriy etish 10. Buxgalteriya hisobi va audit sohasida masofaviy va mustaqil oʻqishni tashkil etishni nazarda tutadigan innovatsion ilmiy yutuqlar, zamonaviy pedagogik va axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini qoʻllash imkoniyatlarini kengaytirish uchun zarur usullar va texnologiyalarni taʼlim tizimiga joriy etish. 1. 2018/2019 oʻquv yili davomida oliy taʼlim muassasalarining buxgalteriya hisobi va audit boʻyicha oʻquv rejalari hamda dasturlarini kompleks tahlil qilish va amalga oshirish monitoringini olib borish. Natijalari boʻyicha ularni yaxshilash yuzasidan takliflar kiritish. 2. Ixtisoslashtirilgan oliy taʼlim muassasalari oʻquv reja hamda dasturlariga auditning xalqaro standartlari va moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari boʻyicha fanlarni kiritish. 3. Qayta tayyorlash va malaka oshirish jarayoniga oʻqitishning innovatsion shakl va usullarini, zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish asosida pedagog va boshqa kadrlarning professional bilimlarini, koʻnikmalari va malakasini oshirish. 2018-2019 yy. 2018-2019 yy. doimiy ravishda Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi (I. Madjidov), Toshkent moliya instituti (U. Azizov), Moliya vazirligi (V. Pak), Auditorlarning respublika jamoat birlashmalari 11. Xalqaro standartlar asosida auditorlarni professional sertifikatlash va ularning malakasini oshirishning zamonaviy tizimini yaratish. 1. Buxgalter va auditorlarni sertifikatlash va ularning malakasini oshirish sohasida xorijiy mamlakatlar qonun hujjatlarini tahlil qilish va ilgʻor tajribasini oʻrganish. 2. Auditor malaka sertifikatini dastlab besh yillik muddatga berish, navbatdagi muddatini oʻn yilga uzaytirish va undan keyin muddatsiz davrga berishni nazarda tutgan holda malaka sertifikatini berish tartibini qayta koʻrib chiqish. 3. Auditorlar malakasini oshirish tizimini monitoring qilishning zamonaviy tizimini joriy etish. 2018-yil 1-noyabrgacha doimiy ravishda Moliya vazirligi (V. Pak), auditorlarning respublika jamoat birlashmalari 12. Auditor kasbi nufuzini va yosh mutaxassislarning bu kasbni egallashga qiziqishini oshirish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish. “buxgalteriya hisobi” va “audit” mutaxassisliklari boʻyicha magistr diplomiga ega talabgorlar uchun auditor malaka sertifikatini olishi uchun malaka talablarini qayta koʻrib chiqish. 2018-yil 1-noyabrgacha Moliya vazirligi (V. Pak) Adliya vazirligi (N. Joʻrayev) auditorlarning respublika jamoat birlashmalari. IV. Nazoratning zamonaviy shakllarini joriy etish va auditorlik faoliyati toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini buzganlik uchun javobgarlikni oshirish 13. Auditorlik tashkilotlarining xizmatlar sifati hamda ular beradigan xulosalarning haqqoniyligi uchun javobgarligini kuchaytirish, shu jumladan auditorlik tashkiloti auditorlari va rahbarining vakolatini suiisteʼmol qilganligi, auditorlik faoliyatini amalga oshirishda litsenziya talablari va shartlarining buzilishiga yoʻl qoʻyganligi uchun maʼmuriy javobgarlikni joriy etish. 1. Auditorlik faoliyati toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini buzganlik uchun maʼmuriy va boshqa turdagi javobgarlik sohasidagi xorijiy mamlakatlarning qonun hujjatlarini tahlil qilish hamda ilgʻor tajribasini oʻrganish. 2. Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksi hamda boshqa qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish boʻyicha qonun loyihasini ishlab chiqish. 2019-yil 1-yanvargacha Moliya vazirligi (V. Pak), Adliya vazirligi (N. Joʻrayev), SSP (I. Jasimov), Bosh prokuratura (S. Saidkarimov), manfaatdor vazirlik va idoralar, auditorlarning respublika jamoat birlashmalari 14. Auditorlik tashkilotlari faoliyati sifati tashqi nazoratining zamonaviy, samarali tizimini yaratish . 1. Auditorlik faoliyatini nazorat qilish, shu jumladan sifatning tashqi nazorati tizimining xalqaro amaliyotini tahlil qilish va umumlashtirish . 2. Majburiy auditorlik tekshiruvini oʻtkazadigan auditorlik tashkiloti ishi sifatining tashqi nazorati uslubiyotini ishlab chiqish, shuningdek, auditorlik tashkilotlari ishi sifatining tashqi nazorati davomida aniqlanadigan qoidabuzarliklar va kamchiliklarga nisbatan taʼsir choralarini ishlab chiqish hamda keyinchalik sifatning tashqi nazorati natijalarini Moliya vazirligi �yeb-saytida joylashtirish. 2019-yil yanvar Moliya vazirligi (V. Pak), auditorlarning respublika jamoat birlashmalari, SSP (I. Jasimov), Bosh prokuratura (S. Saidkarimov) V. Xalqaro audit standartlarini joriy etishning ahamiyati va zaruratini tushuntirish 15. Xalqaro audit standartlarini amaliyotda qoʻllashning dolzarb masalalarini keng muhokama qilish hamda xalqaro audit standartlari mohiyati va mazmunini, ayniqsa iqtisodiyotning hozirgi sharoitida koʻrsatilgan xizmatlar sifati uchun auditor masʼuliyatini oshirish mavzusini ommaviy axborot vositalarida yoritish. Xalqaro audit standartlarini joriy etish va amaliyotda qoʻllash masalalariga bagʻishlangan, shuningdek, xalqaro ekspertlarni jalb etgan holda seminarlar, davra suhbatlari, tele- va radio koʻrsatuvlar tashkil etish va oʻtkazish, uslubiy qoʻllanmalar nashr qilish va turkum maqolalar chop etish. 2019-2020-yillar Auditorlarning respublika jamoat birlashmalari, SSP (I. Jasimov), Moliya vazirligi (V. Pak)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2018-yil 19-sentabr,

PQ-3946-son

(Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 20.09.2018-y., 07/18/3946/1955-son; 14.12.2019-y., 06/19/5894/4161-son; 25.02.2020-y., 07/20/4611/0209-son, Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2022-y., 06/22/113/0330-son)

lex.uz

Президента Республики Узбекистан

Постановление

План мероприятий

О мерах по дальнейшему развитию аудиторской деятельности в Республике Узбекистан

За прошедшие годы в стране сформирована нормативно-правовая и методологическая база аудита, а также внедрена упрощенная и бессрочная система лицензирования аудиторской деятельности, что позволило создать рынок аудиторских услуг и обеспечить вступление отечественных аудиторских организаций в крупные международные сети аудиторских компаний.

В то же время, ряд проблем и недостатков препятствует дальнейшему развитию аудиторской деятельности и повышению значимости аудиторских услуг для принятия управленческих решений и повышения качества корпоративного управления, в числе которых:

первое, низкий уровень доверия к аудиторским организациям, а также рассмотрение аудиторской проверки как излишней и обременительной административной процедуры, а не как гаранта подтверждения достоверности финансовой отчетности;

второе, имеющиеся ограничения и практика проведения конкурсов по отбору аудиторских организаций нередко способствуют недобросовестной конкуренции, в том числе ценовой, вследствие чего снижаются качество аудиторских услуг и достоверность аудиторских заключений;

третье, действующая система специальной подготовки и повышения квалификации аудиторов носит формальный характер, не обеспечивает необходимый уровень профессиональной подготовки и качества аудиторских услуг, в том числе в соответствии с международными стандартами аудиторской деятельности, что приводит к падению престижа профессии аудитора;

четвертое, отсутствует эффективная система внешнего контроля качества работы аудиторских организаций, что при ограниченности мер правового воздействия лицензирующего органа не позволяет оперативно реагировать на факты оказания некачественных аудиторских услуг и недобросовестные действия аудиторов;

пятое, неполное соответствие национальных стандартов аудиторской деятельности общепризнанным международным стандартам аудита, что не обеспечивает формирование у иностранных инвесторов понимания достоверности финансовой отчетности отечественных предприятий.

В целях дальнейшего улучшения условий для развития рынка аудиторских услуг и внедрения современных подходов в регулировании аудиторской деятельности в соответствии с международными стандартами:

1. Заместителю Премьер-министра Республики Узбекистан — министру финансов Республики Узбекистан Д.А. Кучкарову обеспечить реализацию следующих приоритетных направлений развития аудиторской деятельности:

совершенствование законодательства об аудиторской деятельности, в том числе формирование действенной системы внешнего контроля качества работы аудиторских организаций, на основе международных стандартов, направленной на повышение качества аудиторских услуг и поддержание доверия делового сообщества к результатам работы аудиторских организаций;

привлечение молодежи в аудиторскую профессию, в частности, обеспечение активного сотрудничества профессиональных общественных объединений с соответствующими высшими образовательными учреждениями;

повышение уровня вовлеченности аудиторских организаций в международные аудиторские сети, в том числе организация активной методической поддержки аудиторских организаций, аудиторов в вопросах применения международных стандартов аудита;

активизация деятельности республиканских общественных объединений аудиторов по взаимодействию с международными организациями, устанавливающими международные стандарты аудита, распространению передового мирового опыта применения указанных стандартов.

2. Утвердить План мероприятий по дальнейшему развитию аудиторской деятельности в Республике Узбекистан согласно приложению .

Возложить персональную ответственность на руководителей Министерства финансов (В. Пак), Министерства юстиции (Н. Жураев), Министерства экономики (М. Мирзаев), Государственного налогового комитета Республики Узбекистан (Б. Мусаев), Ташкентского финансового института (У. Азизов) и республиканских общественных объединений аудиторов за качественное и своевременное исполнение Плана мероприятий.

3. Установить с 1 января 2019 года порядок, в соответствии с которым:

коммерческая организация, информация о которой не внесена в реестр аудиторских организаций, имеющих лицензию на осуществление аудиторской деятельности, в течение трех месяцев с даты внесения сведений о ней в Единый государственный реестр субъектов предпринимательства, не вправе использовать в своем наименовании слова «аудиторская организация»;

лицензия на осуществление аудиторской деятельности дает право лицензиату осуществлять все виды аудиторских проверок;

уставный капитал аудиторской организации формируется имуществом, в том числе денежными средствами, непосредственно используемым при осуществлении деятельности аудиторской организации;

минимальное количество аудиторов, для которых аудиторская организация является основным местом работы, составляет не менее четырех штатных аудиторов;

аудиторская проверка одного и того же хозяйствующего субъекта проводится не более семи лет подряд;

Министерством финансов Республики Узбекистан совместно с республиканскими общественными объединениями аудиторов не реже одного раза в три года проводится внешний контроль качества работы аудиторских организаций;

аудиторские организации публикуют на своих веб-сайтах или веб-сайтах общественных объединений аудиторов информацию о проведенных обязательных аудиторских проверках с указанием идентифицирующих данных хозяйствующего субъекта и аудиторского заключения.

Действующим аудиторским организациям в срок до 1 апреля 2019 года обеспечить полную укомплектованность минимального количества штатных аудиторов, установленного настоящим постановлением.

4. Отменить с 1 января 2019 года требования:

к минимальному размеру уставного капитала аудиторских организаций;

по аттестации руководителей аудиторских организаций;

по выбору аудиторской организации для проведения внешнего аудита на конкурсной основе из перечня, определяемого Государственным комитетом по содействию приватизированным предприятиям и развитию конкуренции и Министерством финансов Республики Узбекистан, на предприятиях с пакетом акций (долей) государства в уставном капитале свыше 50 процентов.

5. Определить, что:

а) с 1 января 2020 года ежегодной обязательной аудиторской проверке подлежат также коммерческие организации при одновременном выполнении двух из следующих условий по итогам отчетного года:

балансовая стоимость активов свыше 100-тысячекратной базовой расчетной величины;

выручка от реализации продукции (работ, услуг) более 200-тысячекратной базовой расчетной величины;

среднегодовая численность работников свыше 100 человек;

б) со дня вступления в силу соответствующих изменений в Закон Республики Узбекистан «Об аудиторской деятельности» аудиторские организации осуществляют аудиторскую деятельность исключительно на основе международных стандартов аудита, издаваемых Международной федерацией бухгалтеров;

в) результаты внешнего контроля качества работы аудиторских организаций, проводящих обязательную аудиторскую проверку, публикуются на веб-сайте Министерства финансов Республики Узбекистан.

6. Создать в структуре Управления методологии бухгалтерского учета и аудита Министерства финансов Республики Узбекистан отдел взаимодействия с профессиональными организациями и проведения внешнего контроля качества работы аудиторских организаций со штатной численностью 4 единицы, соответственно увеличив предельную численность управленческого персонала центрального аппарата министерства.

Министерству финансов Республики Узбекистан в срок до 1 июля 2019 года внести в Кабинет Министров Республики Узбекистан предложения по внедрению порядка аккредитации общественных объединений бухгалтеров и аудиторов в Министерстве финансов и введению обязательного членства аудиторских организаций в аккредитованных общественных объединениях с отменой лицензирования аудиторской деятельности.

7. Согласиться с предложениями Министерства финансов Республики Узбекистан и республиканских общественных объединений аудиторов, предусматривающими:

выдачу квалификационного сертификата аудитора на первоначальный пятилетний срок, продление на очередной десятилетний срок и в последующем на бессрочный период;

выдачу и продление срока действия квалификационного сертификата аудитора при наличии международного сертификата бухгалтера, а также продление срока действия квалификационного сертификата аудитора на бессрочный период при наличии непрерывного стажа работы аудитора не менее 10 лет без сдачи квалификационного экзамена;

установление для претендентов на получение квалификационного сертификата аудитора, имеющих диплом магистра по специальностям «бухгалтерский учет» и «аудит», требования к стажу практической работы (в том числе по совместительству) в аудиторской организации не менее одного года.

8. Государственному налоговому комитету Республики Узбекистан обеспечить:

а) размещение на своем веб-сайте, ежегодно до 1 июля, следующей информации о хозяйствующих субъектах, прошедших обязательную аудиторскую проверку:

идентифицирующие данные хозяйствующего субъекта (наименование и идентификационный номер налогоплательщика);

идентифицирующие данные аудиторской организации (наименование, дата и номер лицензии на осуществление аудиторской деятельности);

копия аудиторского заключения;

б) своевременное принятие мер в отношении хозяйствующих субъектов, не проводивших обязательную аудиторскую проверку;

в) формирование базы данных по:

хозяйствующим субъектам, подлежащим обязательной аудиторской проверке;

финансовым санкциям, примененным к хозяйствующим субъектам, уклонившимся от проведения обязательной аудиторской проверки, и их должностным лицам.

9. Ташкентскому финансовому институту совместно с Министерством финансов и Министерством высшего и среднего специального образования Республики Узбекистан в установленном порядке на основе изучения международной практики в области бухгалтерского учета и аудита:

в течение 2018/2019 учебного года провести комплексный анализ и мониторинг реализации учебных планов и программ в области бухгалтерского учета и аудита, а также принять меры по дальнейшему их совершенствованию и внедрению инновационных методов обучения;

включить в учебные планы и программы по направлениям бухгалтерский учет и аудит дисциплины по международным стандартам аудита и международным стандартам финансовой отчетности.

10. Министерству финансов Республики Узбекистан:

а) обеспечить системную работу на предмет изучения правомерности использования субъектами предпринимательства в фирменном наименовании словосочетания «аудиторская организация» путем сопоставления реестра аудиторских организаций, имеющих лицензию на осуществление аудиторской деятельности, с базами данных Министерства юстиции Республики Узбекистан;

б) совместно с Министерством по развитию информационных технологий и коммуникаций Республики Узбекистан в срок до 1 апреля 2019 года обеспечить разработку программного комплекса «Аудит» Министерства финансов Республики Узбекистан, предназначенного для электронного взаимодействия с аудиторскими организациями, а также республиканскими общественными объединениями бухгалтеров и аудиторов;

в) совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами, республиканскими общественными объединениями аудиторов в срок до 1 января 2019 года внести в Кабинет Министров Республики Узбекистан предложения по:

развитию взаимодействия с Международной федерацией бухгалтеров по вопросам имплементации в отечественную практику международных стандартов аудита, обеспечивающего их своевременное признание для применения на территории Республики Узбекистан;

усилению мер административной ответственности за нарушение законодательства об аудиторской деятельности;

г) обеспечить до 1 января 2019 года выдачу лицензий на осуществление аудиторской деятельности нового образца действующим аудиторским организациям, отвечающим требованиям настоящего постановления;

д) совместно с Министерством юстиции и Государственным налоговым комитетом Республики Узбекистан после 1 апреля 2019 года принять меры по прекращению в установленном порядке действия лицензий аудиторских организаций, не отвечающих требованиям настоящего постановления;

е) совместно с Министерством юстиции, другими заинтересованными министерствами и ведомствами в двухмесячный срок внести в Кабинет Министров Республики Узбекистан предложения об изменениях и дополнениях в законодательство, вытекающих из настоящего постановления.

11. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова и заместителя Премьер-министра — министра финансов Республики Узбекистан Д.А. Кучкарова.

ПРИЛОЖЕНИЕ к постановлению Президента Республики Узбекистан от 19 сентября 2018 года № ПП-3946

по дальнейшему развитию аудиторской деятельности в Республике Узбекистан

№ Наименование мероприятия Механизмы реализации Сроки реализации Ответственные исполнители I. Дальнейшее совершенствование организационной и нормативно-правовой базы функционирования рынка аудиторских услуг 1. Определение приоритетных направлений дальнейшего развития аудиторской деятельности, обеспечивающих устойчивое функционирование рынка аудиторских услуг и повышение уровня востребованности ее результатов. 1. Изучение законодательства и передового опыта зарубежных стран в сфере регулирования аудиторской деятельности. 2. Разработка проекта закона «О внесении изменений и дополнений в Закон Республики Узбекистан «Об аудиторской деятельности», предусматривающего нормы прямого действия, направленные на: упрощение процесса лицензирования аудиторской деятельности; совершенствование системы сертификации и повышения квалификации аудиторов с учетом международной практики; развитие современной и эффективной системы мониторинга по осуществлению внешнего контроля качества работы аудиторских организаций; применение международных стандартов аудита; определение перечня общественно-значимых предприятий, подлежащих ежегодной аудиторской проверке. до 1 декабря 2018 года Минфин (В. Пак) , Минюст (Н. Жураев) , Минэкономики (М. Мирзаев) , ТПП (И. Жасимов) , республиканские общественные объединения аудиторов 2. Недопущение осуществления деятельности аудиторских организаций, не отвечающих требованиям, установленным законодательством. 1. Организация обмена информацией о зарегистрированных аудиторских организациях между Агентством государственных услуг при Министерстве юстиции и Министерством финансов. 2. Внедрение механизма, предусматривающего: сопоставление данных реестра аудиторских организаций, имеющих лицензию на осуществление аудиторской деятельности, с информацией об аудиторских организациях, зарегистрированных в центрах государственных услуг; направление в Агентство государственных услуг при Министерстве юстиции сведений об аудиторских организациях, не имеющих лицензию на осуществление аудиторской деятельности, для принятия мер по их перерегистрации в соответствии с законодательством; прекращение в установленном порядке действия лицензий аудиторских организаций, не отвечающих установленным требованиям. до 30 ноября 2018 года с 1 января 2019 года Минфин (В. Пак) , Агентство государственных услуг при Минюсте (Х. Турахужаев) 3. Совершенствование нормативно-правового обеспечения аудиторской деятельности в соответствии с Международными стандартами аудита. 1. Изучение практики внедрения международных стандартов аудита (МСА) в зарубежных странах. 2. Внесение в Кабинет Министров предложений о порядке применения в республике международных стандартов аудита, предусматривающих признание МСА и официальное опубликование на веб-сайтах Министерства финансов и республиканских общественных объединений аудиторов. 3. Организация перевода МСА на государственный язык и их официальное опубликование на веб-сайтах Министерства финансов и республиканских общественных объединений аудиторов. 4. Размещение на веб-сайте Министерства финансов сведений об аудиторских организациях, являющихся членами международной аудиторской сети и международных ассоциаций. 5. Организация и проведение практических семинаров и «круглых столов» по актуальным вопросам развития аудита. до 30 марта 2019 года до 30 июля 2019 года до 1 января 2020 года каждое полугодие постоянно Минфин (В. Пак) , республиканские общественные объединения аудиторов 4. Меры по обеспечению прозрачности деятельности аудиторских организаций и внедрение информационно-коммуникационных технологий в сферу их взаимодействия с государственными органами. 1. Разработка и внедрение программного комплекса «Аудит», предусматривающего создание веб-сервиса «Личный кабинет аудиторской организации» и «Личный кабинет общественного объединения аудиторов». 2. Реализация комплекса мер, предусматривающего: а) размещение на веб-сайте Государственного налогового комитета, ежегодно до 1 июля, следующей информации о хозяйствующих субъектах, прошедших обязательную аудиторскую проверку: идентифицирующие данные хозяйствующего субъекта (наименование и идентификационный номер налогоплательщика); идентифицирующие данные аудиторской организации (наименование, дата и номер лицензии на осуществление аудиторской деятельности); копия аудиторского заключения; б) своевременное принятие мер в отношении хозяйствующего субъекта, не проводившего обязательную аудиторскую проверку; в) формирование базы данных по: хозяйствующим субъектам, подлежащим обязательной аудиторской проверке; штрафным санкциям, примененным к хозяйствующим субъектам, уклонившимся от проведения обязательной аудиторской проверки, и их должностным лицам. до 15 марта 2019 года ежегодно Минфин (В. Пак) , Мининфоком (О. Умаров) ГНК (Б. Мусаев) , Минфин (В. Пак) 5. Усиление контроля за проведением обязательной аудиторской проверки хозяйствующих субъектов. Реализация комплекса мероприятий по выявлению субъектов, уклоняющихся от проведения обязательной аудиторской проверки, и принятию в отношении виновных лиц установленных мер ответственности. Постоянно ГНК (Б. Мусаев) , Минфин (В. Пак) 6. Обеспечение здоровой конкурентной среды на рынке аудиторских услуг и создание равных условий для активного развития аудиторской деятельности. Упразднение процедуры отбора аудиторских организаций для проведения аудиторской проверки на предприятиях с пакетом акций (долей) с государственной долей в уставном капитале свыше 50 процентов. с 1 января 2019 года Госкомконкуренции (Н. Шарипов) , Минфин (В. Пак) II. Дальнейшее совершенствование деятельности республиканских общественных объединений аудиторов 7. Совершенствование механизма оценки деятельности аудиторских организаций путем проведения рэнкинга по интересующим р�нжирующим показателям, обеспечивающим объективность, и независимость результата оценки. 1. Критическое изучение действующей практики рейтинговой оценки деятельности аудиторских организаций, а также анализ международного опыта в данной сфере. 2. Разработка Методики рэнкинга аудиторских организаций , включающей ранжирование показателей, обеспечивающей прозрачный механизм оценки и порядка использования результатов оценки. 3. Обеспечение : размещения на веб-сайтах республиканских общественных объединений аудиторов результатов рэнкинга аудиторских организаций и публикация их в средствах массовой информации; постоянной актуализации ранжирующих показателей при оценке деятельности аудиторских организаций. до 15 октября 2018 года до 1 января 2019 года по мере проведения рэнкинга Республиканские общественные объединения аудиторов, Минфин (В. Пак) 8. Совершенствование деятельности республиканских профессиональных общественных объединений бухгалтеров и аудиторов с учетом международной практики. Внесение в Кабинет Министров предложений по внедрению порядка аккредитации общественных объединений бухгалтеров и аудиторов в Министерстве финансов и введению обязательного членства аудиторских организаций в аккредитованных общественных объединениях с отменой лицензирования аудиторской деятельности. до 15 июня 2019 года введение нового порядка с 2020 года Минфин (В. Пак) , республиканские общественные объединения аудиторов 9. Дальнейшее развитие сотрудничества республиканских общественных объединений аудиторов с Международной федерацией бухгалтеров по обобщению и внедрению передового мирового опыта применения МСА и регулирования аудиторской деятельности. Принятие мер по усилению взаимодействия республиканских общественных объединений аудиторов с Международной федерацией бухгалтеров, включая активную методическую поддержку аудиторских организаций в вопросах применения документов МСА, организацию распространения передового международного опыта применения указанных стандартов. постоянно Республиканские общественные объединения аудиторов, Минфин (В. Пак) III. Внедрение передовых методов подготовки специалистов в области бухгалтерского учета и аудита, а также повышения квалификации аудиторов 10. Внедрение в систему образования методов и технологий, необходимых для расширения возможностей применения инновационных научных достижений, современных педагогических и информационно-коммуникационных технологий, предусматривающих организацию дистанционного и самостоятельного обучения в области бухгалтерского учета и аудита. 1. Проведение в течение 2018/2019 учебного года комплексного анализа и мониторинга реализации учебных планов и программ высших образовательных учреждений по бухгалтерскому учету и аудиту. По итогам внесение предложений по их улучшению. 2. Включение в учебные планы и программы специализированных высших образовательных учреждений дисциплины по международным стандартам аудита и международным стандартам финансовой отчетности. 3. Повышение профессиональных знаний, навыков и квалификации педагогических и других кадров на основе внедрения инновационных форм и методов обучения, современных информационно-коммуникационных технологий в процесс переподготовки и повышения квалификации. 2018-2019 гг. 2018-2019 гг. постоянно Минвуз (И. Маджидов) , Ташкентский финансовый институт (У. Азизов) , Минфин (В. Пак) , республиканские общественные объединения аудиторов 11. Создание современной системы профессиональной сертификации и повышения квалификации аудиторов на основе международных стандартов. 1. Анализ законодательства и изучение передового опыта зарубежных стран в сфере сертификации и повышения квалификации бухгалтеров и аудиторов. 2. Пересмотр порядка выдачи квалификационного сертификата, предусмотрев выдачу квалификационного сертификата аудитора на первоначальный пятилетний срок, продление на очередной десятилетний срок и последующий бессрочный период. 3. Внедрение современной системы мониторинга системы повышения квалификации аудиторов. до 1 ноября 2018 года Постоянно Минфин (В. Пак) , республиканские общественные объединения аудиторов 12. Повышение престижа и заинтересованности молодых специалистов в получении профессии аудитора. Пересмотр квалификационных требований для получения квалификационного сертификата аудитора для претендентов, имеющих диплом магистра по специальностям «бухгалтерский учет» и «аудит». до 1 ноября 2018 года Минфин (В. Пак) , Минюст (Н. Жураев), республиканские общественные объединения аудиторов IV. Внедрение современных форм контроля и повышение ответственности за нарушение законодательства об аудиторской деятельности 13. Усиление ответственности аудиторских организаций за качество услуг и достоверность представляемых ими заключений, в том числе введение административной ответственности за злоупотребление полномочиями аудиторов и руководителя аудиторской организации за допущенные нарушения лицензионных требований и условий при осуществлении аудиторской деятельности. 1. Анализ законодательства и изучение передового опыта зарубежных стран в сфере административной и другой ответственности за нарушение законодательства об аудиторской деятельности. 2. Разработка проекта закона по внесению изменений и дополнений в Кодекс Республики Узбекистан об административной ответственности и другие законодательные акты. до 1 января 2019 года Минфин (В. Пак) , Минюст (Н. Жураев) , ТПП (И. Жасимов) , Генеральная прокуратура (С. Саидкаримов) , заинтересованные министерства и ведомства, республиканские общественные объединения аудиторов 14. Создание современной, эффективной системы внешнего контроля качества деятельности аудиторских организаций. 1. Анализ и обобщение международной практики системы контроля за аудиторской деятельностью, в том числе внешнего контроля качества. 2. Разработка методики внешнего контроля качества работы аудиторской организации, проводящей обязательную аудиторскую проверку, а также выработка мер реагирования по нарушениям и недостаткам, выявляемым в ходе осуществления внешнего контроля качества работы аудиторских организаций, с последующим размещением результатов внешнего контроля качества на веб-сайте Министерства финансов. до 1 января 2019 года Минфин (В. Пак) , республиканские общественные объединения аудиторов, ТПП (И. Жасимов) , Генеральная прокуратура (С. Саидкаримов) V. Разъяснение значимости и необходимости внедрения международных стандартов аудита 15. Широкое обсуждение актуальных вопросов практического применения международных стандартов аудита, а также освещение в средствах массовой информации сути и содержания международных стандартов аудита, особенно в части повышения ответственности аудитора за качество оказанных услуг в современных условиях экономики. Организация и проведение семинаров, круглых столов, теле- и радиопередач, издание методических пособий, размещение в печатных изданиях циклов статей, посвященных вопросам внедрения и практического применения международных стандартов аудита, в том числе с привлечением международных экспертов. 2019- 2020 гг. Республиканские общественные объединения аудиторов, Минфин (В. Пак) , ТПП (И. Жасимов)

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

19 сентября 2018 г.,

№ ПП-3946

(Национальная база данных законодательства, 20.09.2018 г., № 07/18/3946/1955; 14.12.2019 г., № 06/19/5894/4161; 25.02.2020 г., № 07/20/4611/0209, 21.04.2022 г., № 06/22/113/0330)

lex.uz