UzbekAI

← Qonunlar

📅 2018-yil 18-oktabr · Qonunlar va kodekslar

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2018 йил 18 октябрь · Қонунлар ва кодекслар

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 18 октября 2018 г. · Законы и кодексы

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 18 October 2018 · Laws and codes

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикасининг Қонуни

Ўзбекистон Республикасининг Қонуни

«Давлат божхона хизмати тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш ҳақида

Қонунчилик палатаси томонидан 2018 йил 6 сентябрда қабул қилинган Сенат томонидан 2018 йил 27 сентябрда маъқулланган

1-модда. Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 29 августда қабул қилинган «Давлат божхона хизмати тўғрисида»ги 472–I-сонли Қонунига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1997 йил, № 9, 230-модда; 1998 йил, № 5–6, 102-модда; 2005 йил, № 1, 18-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2006 йил, № 10, 536-модда; № 12, 657-модда; 2015 йил, № 8, 312-модда, № 12, 452-модда; 2018 йил, № 1, 1-модда) ўзгартиш ва қўшимчалар киритилиб, унинг янги таҳрири тасдиқлансин ( илова қилинади).

2-модда. Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.

3-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;

давлат бошқаруви органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.

4-модда. Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.

Давлат божхона хизмати тўғрисида

1-боб. Умумий қоидалар

1-модда. Ушбу Қонуннинг мақсади

Ушбу Қонуннинг мақсади Ўзбекистон Республикаси давлат божхона хизмати органлари (бундан буён матнда божхона органлари деб юритилади) фаолиятини тартибга солишдан иборат.

2-модда. Ўзбекистон Республикасининг давлат божхона хизмати тўғрисидаги қонунчилик

Ўзбекистон Республикасининг давлат божхона хизмати тўғрисидаги қонунчилик ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатларидан иборатдир.

3-модда. Божхона органларининг асосий вазифалари

Божхона органларининг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:

жисмоний ва юридик шахсларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ҳамда қонун билан муҳофаза этиладиган манфаатларини ҳимоя қилиш;

ўз ваколати доирасида Ўзбекистон Республикасининг иқтисодий манфаатларини ҳимоя қилиш ва унинг иқтисодий хавфсизлигини таъминлаш;

божхона назорати ва расмийлаштирувини амалга ошириш;

божхона тўловларини ундириш;

божхона тўғрисидаги қонунчиликка риоя этилиши устидан назоратни амалга ошириш, қонунчилик бузилишларининг, шу жумладан контрабанданинг олдини олиш, уларни аниқлаш ва уларга чек қўйиш;

жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича чора-тадбирларни ишлаб чиқиш ҳамда амалга оширишда ўз ваколатлари доирасида иштирок этиш;

ташқи савдо операцияларининг мониторингини амалга ошириш, экспорт-импорт шартномаларининг ижросини таҳлил қилиш, шунингдек ташқи савдо операцияларининг божхона органларига тааллуқли қисмини ўтказишда валюта тўғрисидаги қонунчиликка риоя этиш;

товарларнинг ташқи савдосига доир божхона статистикасини ҳамда ташқи иқтисодий фаолиятнинг товар номенклатурасини юритиш;

фуқароларнинг божхона соҳасидаги ҳуқуқий маданиятини юксалтириш;

хавфни бошқариш тизими қўлланилиши самарадорлигининг мунтазам мониторингини амалга ошириш;

божхона органлари фаолиятида замонавий ахборот-коммуникация технологияларини ва назоратнинг техник воситаларини қўллаш;

божхона ишини ривожлантириш ва такомиллаштиришнинг устувор йўналишларини ишлаб чиқиш;

Ўзбекистон Республикаси халқаро шартномаларининг божхона ишига тааллуқли қисмидан келиб чиқадиган мажбуриятларнинг бажарилишини таъминлаш.

4-модда. Божхона органлари фаолиятининг асосий принциплари

Божхона органлари фаолиятининг асосий принциплари қонунийлик, ягоналик, очиқлик ва шаффофлик, жисмоний ҳамда юридик шахсларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларига риоя этиш ҳамда ушбу ҳуқуқлар, эркинликлар ва қонуний манфаатларни ҳурмат қилишдан иборатдир.

5-модда. Божхона органларининг давлат органлари ҳамда бошқа ташкилотлар, фуқаролик жамияти институтлари ва фуқаролар билан ҳамкорлиги

Божхона органлари ўз зиммасига юклатилган вазифаларни бажаришда давлат органлари ва бошқа ташкилотлар, фуқаролик жамияти институтлари ҳамда фуқаролар билан ҳамкорлик қилади.

Давлат органлари ва бошқа ташкилотлар божхона органларининг ўз фаолиятини амалга оширишида, шунингдек божхона тўғрисидаги қонунчилик бузилишларига қарши курашишида уларга ўз ваколатлари доирасида кўмаклашиши шарт.

Божхона органларининг давлат органлари ва бошқа ташкилотлар билан ҳамкорлиги электрон ахборот алмашинувидан фойдаланган ҳолда амалга оширилиши мумкин.

Божхона органларининг зиммасига юклатилган вазифаларни бажариш учун зарур бўлган маълумотлар ва ҳужжатлар уларнинг қонуний талаблари бўйича давлат органлари ҳамда бошқа ташкилотлар томонидан бепул асосда тақдим этилади.

2-боб. Божхона органлари, уларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари

6-модда. Божхона органлари

Божхона органлари ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлардир.

Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси, Давлат божхона қўмитасининг Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар, Тошкент шаҳар бўйича бошқармалари, «Тошкент-АЭРО» ихтисослаштирилган божхона комплекси, божхона постлари, Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитасининг Божхона институти (бундан буён матнда Божхона институти деб юритилади), шунингдек Миллий кинология маркази божхона органларидир.

Божхона органлари Ўзбекистон Республикаси Давлат гербининг тасвири туширилган ва ўз номи кўрсатилган муҳрга эга бўлган юридик шахслардир.

Божхона органлари Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан ташкил этилади ва тугатилади.

Божхона органларининг ташкилий-штат тузилмаси ва чекланган штатлари сони, божхона постларининг тоифалари Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан тасдиқланади.

Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси тўғрисидаги низом Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланади.

Божхона органларига Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раиси раҳбарлик қилади.

Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раиси зарур ҳолларда божхона органларининг ташкилий-штат тузилмаларига белгиланган умумий штатлари сони ва меҳнатга ҳақ тўлаш фонди доирасида ўзгартишлар киритишга ҳақли.

Божхона постлари таркибида божхона пунктлари ташкил этилиши мумкин. Божхона пунктлари Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раиси томонидан ташкил этилади ва тугатилади.

7-модда. Божхона органларининг ҳуқуқлари

Божхона органлари ўз зиммасига юклатилган вазифаларни бажаришда қуйидаги ҳуқуқларга эга:

божхона назоратини амалга ошириш учун маълумотлар ва ҳужжатларни текшириш, оғзаки сўров ўтказиш, ахборот олиш, божхона кўздан кечирувини, божхона кўригини ва шахсий кўрикни ўтказиш, шунингдек бинолар, ҳудудлар ва транспорт воситаларини кўздан кечириш;

товарлар ва транспорт воситалари эркин муомалага чиқарилгандан сўнг жисмоний ва юридик шахслар томонидан тақдим этилган маълумотларнинг тўғрилигини ҳамда уларнинг ташқи савдо фаолияти қонунийлигини текшириш мақсадида товарлар ва транспорт воситаларига нисбатан божхона назоратини амалга ошириш;

божхона аудитини амалга ошириш;

банклардан, молия органларидан ҳамда бошқа ташкилотлардан, шунингдек жисмоний ва юридик шахслардан экспорт-импорт операцияларини амалга ошириш билан боғлиқ бўлган маълумотлар ва ҳужжатларни сўраш ва олиш;

божхона назоратини ўтказиш мақсадида товарлар ҳамда бошқа буюмлардан намуналар ва нусхалар олиш;

божхонага оид ҳуқуқбузарликларнинг бевосита предмети бўлган товарлар ва бошқа қимматликларни ушлаб туриш ҳамда олиб қўйиш;

терговга қадар текширув, суриштирув олиб бориш ва тезкор-қидирув фаолиятини амалга ошириш;

ҳуқуқбузарлик содир этган шахсларни маъмурий йўл билан ушлаб туришни амалга ошириш;

махсус рухсатномалар ва лицензиялар бериш;

божхона органлари фаолиятида замонавий ахборот-коммуникация технологияларидан ва назоратнинг техник воситаларидан фойдаланиш;

божхона тўғрисидаги қонунчиликка риоя этилишини таъминлаш мақсадида мутахассисни ёки экспертни жалб этиш;

жисмоний ва юридик шахсларга қонунчиликда белгиланган тартибда пулли хизматлар кўрсатиш;

божхона органлари фаолиятини такомиллаштириш бўйича таклифлар киритиш.

8-модда. Божхона органларининг мажбуриятлари

Божхона органлари:

божхона тўғрисидаги қонунчиликка риоя этилиши устидан назоратни амалга ошириши;

божхона тўловлари тўғри ҳисобланиши, тўлиқ ва ўз вақтида тўланиши устидан назоратни амалга ошириши;

божхона назоратини ташкил этиши;

товарларни ва транспорт воситаларини олиб ўтиш, шунингдек Ўзбекистон Республикасининг божхона чегарасидан ўтиш чоғида жисмоний ва юридик шахсларни уларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари тўғрисида ўз вақтида хабардор қилиши;

ўз хизмат вазифаларини бажариши чоғида ўзига маълум бўлиб қолган давлат сирларини ёки қонун билан қўриқланадиган бошқа сирни ташкил этувчи маълумотларни ошкор этмаслиги;

ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш, уларнинг содир этилишига имкон яратган сабаблар ва шароитларни аниқлаш ҳамда бартараф этиш чораларини кўриши;

божхона органларида коррупция ва бошқа мансабдорлик жиноятлари содир этилишининг олдини олишга қаратилган тадбирларни амалга ошириши;

давлат хавфсизлигини, жамоат тартибини, фуқароларнинг ҳаёти ва соғлиғини сақлаш, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш чора-тадбирларини амалга оширишга кўмаклашиши;

ахборот-коммуникация технологияларидан фойдаланишда ахборот хавфсизлиги талабларига риоя этилишини таъминлаши шарт.

3-боб. Божхона органлари ходимлари томонидан жисмоний куч ишлатиш, махсус воситаларни ва ўқотар қуролни қўллаш

9-модда. Жисмоний куч ишлатиш, махсус воситаларни ва ўқотар қуролни қўллаш шартлари

Божхона органи ходими хизмат мажбуриятларини бажариш чоғида жисмоний куч ишлатиш, ўзига бириктирилган махсус воситаларни ва ўқотар қуролни олиб юриш, сақлаш ва улардан фойдаланиш ҳуқуқига эга.

Божхона органи ходими махсус тайёргарликдан ўтиши, шунингдек жисмоний куч ишлатилиши, махсус воситалар ва ўқотар қурол қўлланилиши билан боғлиқ шароитлардаги ҳаракатларга касбий жиҳатдан яроқлилигини аниқлаш учун даврий текширувдан ўтиши шарт.

Махсус тайёргарликдан ўтган божхона органи ходимига Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси томонидан тегишли рухсатнома берилади.

Жисмоний куч ишлатилиши, махсус воситалар ва ўқотар қурол қўлланилишидан аввал уларни қўллаш нияти тўғрисида аниқ ифодаланган огоҳлантириш бўлиши керак, бундан ушбу огоҳлантиришнинг имкони бўлмаган ёхуд уларнинг қўлланилишини кечиктириш фуқароларнинг ва божхона органи ходимининг ҳаёти ва соғлиғига бевосита хавф туғдирадиган ҳамда бошқа оғир оқибатларга олиб келиши мумкин бўлган ҳоллар мустасно.

Жисмоний куч ишлатилиши, махсус воситалар ёки ўқотар қурол қўлланилиши юзага келган вазиятга, шахсларнинг хатти-ҳаракатлари хусусиятига ва хавфлилик даражасига мувофиқ бўлиши керак. Бунда божхона органи ходими ҳар қандай зарарнинг имкон қадар кам бўлишига интилиши шарт.

Жисмоний куч ишлатилганлиги, махсус воситалар ёки ўқотар қурол қўлланилганлиги натижасида тан жароҳати олган фуқароларга биринчи ёрдам кўрсатилиши, шунингдек имкон қадар қисқа вақт ичида тиббий ёрдам кўрсатиш чоралари кўрилиши, уларнинг қариндошлари эса йигирма тўрт соат ичида бу ҳақда хабардор қилиниши керак.

Жисмоний куч ишлатилган, махсус воситалар ва ўқотар қурол қўлланилган, шунингдек жисмоний шахсларнинг ҳаётига, соғлиғига ёки мол-мулкига ёхуд юридик шахсларнинг мол-мулкига зарар етказилган ҳар бир ҳолат тўғрисида божхона органининг ходими бевосита бошлиғига дарҳол ахборот бериши шарт.

Божхона органлари жисмоний куч ишлатилганлиги ва махсус воситалар қўлланилганлиги натижасида жисмоний шахсларнинг ҳаётига, соғлиғига ёки мол-мулкига ёхуд юридик шахсларнинг мол-мулкига зарар етказилган ҳар бир ҳолат ҳақида, шунингдек ўқотар қурол қўлланилган барча ҳоллар тўғрисида прокурорга дарҳол хабар беради.

Агар жисмоний куч ишлатиш, махсус воситаларни ёки ўқотар қуролни қўллаш ушбу Қонунда белгиланган асослар бўйича амалга оширилган бўлса, божхона органи ходими жисмоний куч ишлатиш, махсус воситаларни ёки ўқотар қуролни қўллаш чоғида жисмоний ва юридик шахсларга етказилган зарар учун жавобгар бўлмайди.

10-модда. Жисмоний куч ишлатиш

Агар куч ишлатилмайдиган усуллар божхона органи ходимининг зиммасига юклатилган мажбуриятларнинг бажарилишини таъминламаса, у шахсан ўзи ёки бўлинма (гуруҳ) таркибида:

божхона органларининг қўриқланадиган объектларини, ўқотар қуролни ва унинг ўқ-дориларини, портловчи моддаларни, транспорт воситаларини эгаллаб олишга бўлган уринишларга чек қўйиш учун;

фуқарога ёки божхона органининг ходимига қилинган ҳужумни қайтариш учун;

қуролли қаршилик кўрсатиши мумкин бўлган шахсни ушлаш, олиб бориш, қўриқлаб бориш ва қўриқлаш учун, шунингдек унинг қочишга уринишини, атрофдагиларга ёки ўзига зарар етказишини бартараф этиш мақсадида;

божхона органи ходимининг қонуний талабларига қаршилик кўрсатишни бартараф этиш учун жисмоний куч ишлатиш ҳуқуқига эга бўлади.

Ҳомиладорлик белгилари сезилиб турган аёлларга, ногиронлик белгилари кўриниб турган шахсларга, ёши аниқ кўриниб турган ёки маълум бўлган вояга етмаганларга нисбатан жисмоний куч ишлатиш тақиқланади, бундан уларнинг қуролли қаршилик кўрсатганлиги, фуқароларнинг ёхуд божхона органи ходимининг ҳаёти ва соғлиғига таҳдид этиб, ҳужум қилганлиги ҳоллари мустасно.

11-модда. Махсус воситаларни қўллаш

Божхона органи ходими хизмат мажбуриятларини бажариш чоғида махсус воситаларни: хоналарни очиб кириш ва транспорт воситаларини мажбурий тўхтатиш қурилмаларини, қўлкишанларни, резина таёқларни, кўздан ёш оқизувчи моддаларни, шунингдек бошқа махсус воситаларни ва техникани қўллаш ҳуқуқига қуйидаги ҳолларда эга бўлади:

фуқароларга ёки божхона органларининг ходимларига қилинган ҳужумни қайтариш учун;

божхона органларига тегишли ёки уларнинг фойдаланишида бўлган хонага, бинога (иморатга, иншоотга), транспорт воситасига, божхона назорати остидаги товарларга ва транспорт воситаларига қилинган ҳужумни қайтариш, худди шунингдек ушбу объектлар эгаллаб олинган тақдирда, уларни озод қилиш учун;

божхона органи ходимига кўрсатилаётган жисмоний қаршиликни бартараф этиш учун;

ҳуқуқбузарларни ушлаш, уларни божхона органига ёхуд ҳуқуқни муҳофаза қилувчи бошқа органга олиб бориш учун, агар мазкур шахслар жисмоний ёки ўзгача қаршилик кўрсатаётган бўлса;

транспорт воситасини тўхтатиш учун, агар мазкур транспорт воситаси божхона иши соҳасидаги ҳуқуқбузарлик объекти эканлиги хусусида асослар мавжуд бўлса.

Ҳомиладорлик белгилари сезилиб турган аёлларга, ногиронлик белгилари кўриниб турган шахсларга, ёши аниқ кўриниб турган ёки маълум бўлган вояга етмаганларга нисбатан махсус воситаларни қўллаш тақиқланади, бундан уларнинг қуролли қаршилик кўрсатганлиги ва (ёки) фуқароларнинг ёхуд божхона органи ходимининг ҳаёти ва соғлиғига таҳдид этиб, гуруҳ бўлиб ҳужум қилганлиги ҳоллари мустасно.

Одамнинг бошига, бўйнига, ўмров суягига, қорнига, жинсий аъзоларига, юрак соҳасига резина таёқ билан зарбалар бериш тақиқланади.

Божхона органлари ходимлари божхона назоратини амалга оширишда махсус восита сифатида хизмат итларидан фойдаланиши мумкин.

Божхона органлари ходимлари қўллайдиган махсус воситаларнинг рўйхати Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланади.

12-модда. Ўқотар қуролни қўллаш

Божхона органлари ходимлари ўқотар қуролни фақат қуйидаги ҳолларда энг сўнгги чора сифатида қўллаш ҳуқуқига эга:

фуқароларни бошқа усуллар ёки воситалар билан ҳимоя қилиш имкони бўлмаганда — уларни ҳаёти ва соғлиғига таҳдид солувчи ҳужумдан ҳимоя қилиш учун;

божхона органи ходимлари контрабандага ва бошқа жиноятларга қарши курашиш бўйича хизмат мажбуриятларини бажараётганда — ўзларининг ҳаёти ва соғлиғига таҳдид солувчи қуролли ҳамда бошқа ҳужумларни қайтариш учун;

божхона органи томонидан қўриқланаётган объектларга, биноларга (иморатларга, иншоотларга) қуролли ҳужумларни қайтариш учун;

божхона органи ходимининг қуролни ва унинг ўқ-дориларини, портловчи моддаларни, портловчи мосламаларни, заҳарли ёки радиоактив моддаларни топшириш тўғрисидаги қонуний талабларига бўйсунишни рад этаётган шахсни ушлаш учун;

қуролли қаршилик кўрсатаётган шахсни ушлаш учун, агар қўлланилаётган усуллар ва воситалар қаршиликни самарали қайтариш, шахсни ушлаш ёки қуролсизлантириш имконини бермаса;

агар транспорт воситасини бошқараётган шахс божхона органи ходимининг тўхташ тўғрисидаги қонуний талабларига бўйсунмасдан фуқаролар ҳаёти ва соғлиғига таҳдид қилса, шунингдек уни ушлашнинг бошқа имкониятлари мавжуд бўлмаган тақдирда.

Ўқотар қурол қўлланилишидан аввал уни қўллаш нияти ҳақида аниқ ифодаланган огоҳлантириш бўлиши керак.

Ўқотар қурол қуйидаги ҳолларда огоҳлантиришсиз қўлланилиши мумкин:

қўққисдан қуролли ҳужум қилинганда, шунингдек ҳарбий техника, транспорт воситалари, учиш аппаратлари, дарё кемаларидан фойдаланиб ҳужум қилинганида;

транспорт воситаларидан фойдаланган ҳолда контрабанда ашёларини ноқонуний олиб ўтган ва бошқа жиноятларни содир этган қуролланган шахслар қочганда.

Ўқотар қурол қўлланадиган барча ҳолларда божхона органи ходими атрофдаги одамлар хавфсизлигини таъминлаш учун барча мумкин бўлган зарур чораларни кўриши, зарур ҳолларда эса жабрланганларга биринчи ёрдам кўрсатиши шарт.

Ҳомиладорлик белгилари сезилиб турган аёлларга, ногиронлик белгилари кўриниб турган шахсларга, ёши аниқ кўриниб турган ёки маълум бўлган вояга етмаганларга нисбатан ўқотар қуролни қўллаш тақиқланади, бундан уларнинг қуролли ҳужум қилганлиги, фуқароларнинг ёхуд божхона органи ходимининг ҳаёти ва соғлиғига таҳдид этиб, қуролли қаршилик кўрсатганлиги, қуролдан фойдаланиб транспорт воситасини эгаллаб олганлиги ёки гуруҳ бўлиб ҳужум қилганлиги ҳамда бундай ҳужумни бошқа усуллар ва воситаларни қўллаш йўли билан қайтариш имкони бўлмаган ҳоллар мустасно.

Божхона органлари фойдаланадиган ўқотар қурол ва унинг ўқ-дорилари турларининг рўйхати Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан тасдиқланади. Ушбу рўйхатга кирмайдиган ўқотар қурол ва унинг ўқ-дорилари билан божхона органларини қуроллантириш ҳамда улардан фойдаланиш тақиқланади.

4-боб. Божхона органларида хизматни ўташ

13-модда. Божхона органларида хизматга қабул қилиш ва хизматни ўташ

Божхона органларидаги хизматга фуқароларни қабул қилиш, лавозимга тайинлаш, уларнинг божхона органларидаги хизматда кўтарилиши ва бошқа лавозимга ўтиши ушбу фуқароларнинг жинси, ирқи, миллати, тили, дини, эътиқоди, ижтимоий келиб чиқиши, ижтимоий мавқеидан қатъи назар амалга оширилади.

Божхона органларидаги хизматга, ўн етти ёшдан кичик ва ўттиз ёшдан катта бўлмаган, шу жумладан ўттиз ёшда бўлган, тегишли даражадаги маълумотга эга бўлган, ўзининг шахсий ва ишчанлик фазилатларига, соғлиғининг ҳолати ва жисмоний тайёргарлигига кўра божхона органи ходимининг хизмат мажбуриятларини бажаришга қодир бўлган Ўзбекистон Республикаси фуқаролари ихтиёрий асосда қабул қилинади.

Эркаклар божхона органларидаги хизматга муддатли ҳарбий хизматни ёки сафарбарлик чақируви резервидаги ҳарбий хизматни ёхуд олий таълим ташкилотларида ҳарбий тайёргарликни ўтаган тақдирда қабул қилинади.

Алоҳида ҳолларда, божхона органларига хизматга ушбу модданинг иккинчи ва учинчи қисмларида кўрсатилган талаблар инобатга олинмаган ҳолда:

Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармони, қарори ёки фармойиши, шунингдек розилиги ёки Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарори ёхуд Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раисининг буйруғи асосида — бошқа давлат органларининг ва ташкилотларининг ходимлари;

Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раисининг буйруғи асосида — ёши ўттиздан ошган, тор ихтисосликдаги юқори малакали мутахассислар қабул қилиниши мумкин.

Қуйидагилар божхона органларига хизматга қабул қилиниши мумкин эмас:

муомалага лаёқатсиз ёки муомала лаёқати чекланган деб топилган фуқаролар;

хизматни ўташга монелик қиладиган касаллиги ёки жисмоний нуқсонлари бўлган фуқаролар;

бошқа давлат органларидан салбий сабабларга кўра бўшатилган фуқаролар;

содир этган жинояти учун илгари ҳукм қилинганлар, қўлланилган жазо туридан, судланганлик ҳолати тугатилганлигидан ёки олиб ташланганлигидан ва ўзига нисбатан амнистия акти ёки афв этиш қўлланилганлигидан қатъи назар ёхуд ярашув муносабати билан жиноий жавобгарликдан озод қилинган фуқаролар;

божхона органларида хизматни ўташ билан боғлиқ чекловларга риоя этишни рад этган ёки махсус талабларга жавоб бермайдиган фуқаролар.

Божхона органларидаги лавозимлар қуйидагича тўлдирилади:

офицерлар таркиби — Божхона институти битирувчилари ва олий маълумотга эга бўлган Ўзбекистон Республикаси фуқаролари билан;

сержантлар таркиби — ўрта, ўрта махсус, касб-ҳунар ва олий маълумотга эга бўлган Ўзбекистон Республикаси фуқаролари билан.

Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучларининг захирадаги офицерларини божхона органларининг сержантлар таркиби лавозимларига тайинлашга йўл қўйилмайди.

Божхона органлари ходимлари Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раисининг буйруқлари билан тегишли вазирликлар ва идоралар билан келишувга кўра Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучларига, Давлат хавфсизлик хизматининг, Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг, Миллий гвардиянинг қўшинлари ва органларига, Ўзбекистон Республикаси Президенти қарорига биноан тузиладиган ҳарбийлаштирилган тузилмаларга, шунингдек ички ишлар органларига ўтказилиши ва улар шахсий тартибда ҳақиқий ҳарбий хизматга ёки божхона органларида хизматни давом эттириш учун тайинланганлиги муносабати билан қайтариб ўтказилиши мумкин.

Чақирилувчи бўлган, божхона органларига хизматга қабул қилинган ҳарбий хизматга мажбур Ўзбекистон Республикаси фуқаролари ҳарбий ҳисобдан чиқарилади ва Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитасининг махсус ҳисобида туради. Хизматдан бўшатилган ходимлар Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлигида ҳарбий ҳисобга қўйилади.

13 1 -модда. Божхона органларида хизматни ўташ билан боғлиқ чекловлар

Божхона органлари ходимлари қуйидагиларга ҳақли эмас:

ўзаро яқин қариндошликда ёки қуда томондан қариндош бўлган шахслар билан (ота-оналар, ака-укалар, опа-сингиллар, ўғиллар, қизлар, эр-хотинлар, шунингдек, эр-хотинларнинг ота-оналари, ака-укалари, опа-сингиллари ва фарзандлари) божхона органларида бирга хизмат қилишга, агар уларнинг бирга хизмат қилиши улардан бирининг иккинчисига бевосита бўйсунишига олиб келса;

илмий, ижодий ва педагогик фаолиятдан ташқари ҳақ тўланадиган бошқа фаолият билан шуғулланишга;

тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланишга;

тадбиркорлик фаолияти субъектларини ташкил этишга, уларнинг муассиси (иштирокчиси) бўлишга, тадбиркорлик фаолияти субъектида ташкилий-бошқарув, маъмурий-хўжалик вазифаларини бажаришга;

ўз хизмат ваколатларини жисмоний ва юридик шахсларнинг манфаатларини кўзлаб бажариш ёки бажармаслик эвазига улардан бирон-бир мукофот, фойда ёки совғалар олишга;

қонунчиликда назарда тутилмаган имтиёзлардан, преференциялар ёки афзалликлардан ўз хизмат мавқеи билан боғлиқ ҳолда фойдаланишга;

қимор ва таваккалчиликка асосланган бошқа ўйинларда, шу жумладан ахборот-коммуникация технологияларидан фойдаланган ҳолда иштирок этишга;

чет давлат фуқаролигини ёки чет давлатда доимий яшаш ҳуқуқини берувчи ҳужжатни олиш мақсадида мурожаат қилишга;

Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан ташқарида ҳисобварақлар очишга ва уларга эга бўлишга, кўчмас мулкка ва бошқа мол-мулкка эгалик қилишга, бундан чет давлатда таълим олиш, стажировка ўташ ва тиббий хизматлардан фойдаланиш мақсадида очилган ҳисобварақлар мустасно;

ўзининг ваколатларини сиёсий партияларнинг, бошқа жамоат бирлашмаларининг ва улар органларининг манфаатларини кўзлаб амалга оширишга, хизмат мажбуриятларини амалга ошириш билан боғлиқ ҳоллар бундан мустасно;

хизматни ўташ вақтида диний расм-русумлар ва маросимларни бажаришга, қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган алоҳида ҳоллар бундан мустасно;

божхона органларининг биноларида ва ҳудудида диний расм-русумлар ва маросимларни ташкил этишга, диний мазмундаги материаллар ва буюмларни сақлашга, хизмат мажбуриятларини амалга ошириш билан боғлиқ ҳоллар бундан мустасно.

Ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган чекловларга риоя этмаганлик божхона органлари ходимларини қонунга мувофиқ жавобгарликка тортиш учун асос бўлади.

14-модда. Божхона органларининг ходимлари

Божхона органларида хизмат қилаётган, махсус унвон берилган Ўзбекистон Республикаси фуқароси божхона органининг ходимидир.

Божхона органлари ходимларининг формали кийим-бош намуналари Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан тасдиқланади.

Божхона органи ходимига хизмат гувоҳномаси ва шахсий рақамли жетон берилади.

Божхона органининг ходими хизматни ўташ даврида сиёсий партиялар аъзоси бўла олмайди.

15-модда. Божхона органи ходимининг қасамёди

Божхона органларидаги хизматга қабул қилинган фуқаро қуйидаги мазмунда қасамёд қабул қилади:

«Мен, (фамилияси, исми, отасининг исми), божхона органи ходими ваколатларини амалга ошириш чоғида Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси ва қонунчилигига сўзсиз риоя этишга, унинг иқтисодий хавфсизлигини ҳимоя қилишга, ўз хизмат мажбуриятларимни виждонан бажаришга қасамёд қиламан».

16-модда. Божхона органлари ходимларига махсус унвонлар бериш, бу унвонларни пасайтириш ва улардан маҳрум қилиш

Божхона органлари ходимларига қуйидаги махсус унвонлар берилади:

сержантлар таркиби — божхона хизмати кичик сержанти, божхона хизмати сержанти, божхона хизмати катта сержанти;

офицерлар таркиби:

кичик офицерлар таркиби — божхона хизмати лейтенанти, божхона хизмати катта лейтенанти, божхона хизмати капитани;

катта офицерлар таркиби — божхона хизмати майори, божхона хизмати подполковниги, божхона хизмати полковниги;

генераллар таркиби — божхона хизмати генерал-майори, божхона хизмати генерал-лейтенанти, божхона хизмати генерал-полковниги.

Божхона органларининг сержантлар таркиби лавозимларига қабул қилинган шахсларга уларни лавозимга тайинлаш билан бир вақтда «божхона хизмати кичик сержанти» махсус унвони берилади.

Божхона органларининг офицерлар таркиби лавозимларига қабул қилинган шахсларга уларни лавозимга тайинлаш билан бир вақтда «божхона хизмати катта сержанти» махсус унвони берилади, улар бу унвонда дастлабки синов муддати тугаб, биринчи офицерлик унвони берилгунига қадар хизмат қилади.

Божхона органларида лавозимлар (офицер ва сержантлар эгаллаши лозим бўлган штат лавозимлари) ва уларга мувофиқ махсус унвонлар Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раиси томонидан тасдиқланадиган божхона органларининг штатларида назарда тутилади.

Божхона органи ходимининг дастлабки синов муддати уч ойни ташкил этади.

Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучлари захирасидаги офицерлар бўлган ва божхона органларининг офицерлар таркиби лавозимларига қабул қилинган шахсларга мавжуд ҳарбий унвонига тенг махсус унвон берилади.

Божхона органларининг катта офицерлар таркибигача бўлган махсус унвонлар, шу жумладан катта офицерлик унвонлари ҳам Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раисининг буйруғи билан берилади.

Айрим ҳолларда, илмий даражаси ёки фаолиятнинг тор ихтисослик турлари бўйича кўп йиллик стажга ва иш (хизмат) тажрибасига эга бўлган фуқароларни божхона органларининг офицерлар таркиби лавозимларига тайинлаш чоғида уларга биринчи унвон сифатида «божхона хизмати майори» махсус унвонигача бўлган унвон, шу жумладан «божхона хизмати майори» махсус унвони ҳам берилиши мумкин.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармони, қарори, фармойиши асосида ёки унинг розилиги билан генераллар таркиби лавозимларига божхона органларидаги хизматга юборилган, махсус, ҳарбий ва бошқа унвони бўлмаган шахсларга «божхона хизмати полковниги» махсус унвонигача бўлган унвон, шу жумладан «божхона хизмати полковниги» унвони ҳам берилиши мумкин.

«Божхона хизмати лейтенанти» махсус унвони қуйидагиларга берилади:

божхона органларининг офицерлар таркиби лавозимларига қабул қилинган, бирламчи касбий қайта тайёргарликни муваффақиятли ўтаган шахсларга;

божхона органларининг сержантлар таркибидан офицерлар таркиби лавозимларига тайинланган шахсларга;

Божхона институти битирувчиларига.

Божхона органлари генераллар таркибининг махсус унвонлари Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан берилади.

Махсус унвонда хизматни ўташ учун қуйидаги муддатлар белгиланади:

божхона хизмати кичик сержанти — икки йил;

божхона хизмати сержанти — икки йил;

божхона хизмати катта сержанти — муддатсиз;

божхона хизмати лейтенанти — икки йил;

божхона хизмати катта лейтенанти — икки йил;

божхона хизмати капитани — уч йил;

божхона хизмати майори — тўрт йил;

божхона хизмати подполковниги — беш йил.

«Божхона хизмати полковниги» ва ундан юқори махсус унвонларда хизматни ўташ муддатлари белгиланмайди.

Навбатдаги махсус унвонлар ушбу модданинг ўн иккинчи қисми билан белгиланган хизмат муддатини ўтаган божхона органлари ходимларига, улар эгаллаб турган лавозим бўйича назарда тутилган унвонга мувофиқ берилади.

Тегишли махсус унвонда бўлишнинг белгиланган муддати ўтган божхона органи ходими илгари эгаллаб турган лавозимидан юқори махсус унвонни назарда тутадиган лавозимга ўтказилаётганда навбатдаги махсус унвонни бериш учун тақдим этилади.

Божхона органи ходимининг махсус унвони пасайтирилган тақдирда, унинг аввалги унвони қайта тиклангунига қадар ўтаган хизмат муддати навбатдаги унвонни бериш муддатига қўшилмайди.

Хизмат мажбуриятларини намунали бажараётган, хизмат бурчини бажаришда фидойилик ва қаҳрамонлик кўрсатган божхона органлари ходимларига божхона органлари офицерлар таркибининг махсус унвонини муддатидан илгари бериш тарзида ёки эгаллаб турган лавозими билан назарда тутилганидан бир поғона юқори навбатдаги махсус унвон бериш тарзида рағбатлантириш чораси уларнинг божхона органларидаги бутун хизмати даврида фақат бир маротаба қўлланилиши мумкин.

Бир вақтнинг ўзида муддатидан илгари махсус унвон ҳамда эгаллаб турган лавозими билан назарда тутилганидан бир поғона юқори навбатдаги махсус унвон берилишига йўл қўйилмайди.

Пенсия олиш ҳуқуқини, шунингдек навбатдаги махсус унвонни бериш имконини берадиган хизмат йилларига эга бўлган, эгаллаб турган лавозими бўйича энг юқори махсус унвони «божхона хизмати капитани» этиб белгиланган, ишда ижобий тавсифланадиган божхона органларининг офицерлар таркибидаги ходимларига хизматдан бўшатиш билан бир вақтда «божхона хизмати майори» махсус унвони берилиши мумкин.

Божхона органлари ходимларига навбатдаги махсус унвонларни бериш қуйидаги ҳолларда кечиктирилади:

ходим Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси ихтиёрида бўлганда;

ходимда амалдаги интизомий жазо чораси мавжуд бўлганда;

ходим навбатдаги аттестациядан шартли равишда ўтганида;

ходимга нисбатан жиноят иши қўзғатилганда;

ходим эгаллаб турган лавозимидан интизомий жазо чораси сифатида озод этилганда ва бошқа лавозимга ўтказилганда — лавозимидан озод этилган кундан эътиборан бир йил давомида.

Божхона органларининг офицерлар таркибидаги ходимларига махсус унвонини бир поғона пасайтириш тарзидаги интизомий жазо берилиши мумкин. Бунда пасайтириш «божхона хизмати лейтенанти» махсус унвонигача амалга оширилиши мумкин. Махсус унвонни пасайтириш тарзидаги интизомий жазо бериш фақат Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раиси томонидан амалга оширилади.

Божхона органи ходимининг аввалги унвони тиклангунига ва унга навбатдаги унвон берилгунига қадар махсус унвонни такроран пасайтиришга йўл қўйилмайди.

Махсус унвони пасайтирилган божхона органи ходимининг аввалги унвони, эгаллаб турган лавозимидан қатъи назар, унвони пасайтирилган кундан эътиборан бир йил ўтгач Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раиси томонидан тикланиши мумкин.

Божхона органларининг генераллар таркибидаги ходимларининг махсус унвонларини пасайтириш ва тиклаш Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан амалга оширилади.

Махсус унвони пасайтирилган ва сўнгра тикланган божхона органи ходимининг махсус унвондаги хизмат муддати, унвони пасайтирилгунига қадар ўтган хизмат муддати билан қўшиб ҳисобланади.

Юқори ёки тенг лавозимга вазифани бажарувчи этиб тайинланган божхона органлари ходимларига улар вазифани бажарувчи этиб тайинлангунига қадар эгаллаб турган лавозимига мувофиқ махсус унвонлар берилади.

Божхона органлари ходимлари илгари эгаллаб турган лавозимларнинг штат жадвалидаги ўзгаришлар (штатлар қисқариши, унвонлар кўтарилиши ёки пасайтирилиши) улар вазифани бажарувчи этиб тайинланганидан ёки ўқишга кирганидан сўнг инобатга олинмайди.

Бошқа ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлардан ёки махсус унвонлар ва даражалар мавжуд бўлишини назарда тутувчи ўзга органлардан божхона органларидаги хизматга ўтказилган шахсларга махсус унвонлар, эгаллаб турган лавозимидан қатъи назар, Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раиси томонидан берилади.

Божхона органи ходимига навбатдаги махсус унвонни беришда аввалги иш жойидаги унвонда хизматни ўтаган даври инобатга олинади.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармони, қарори, фармойиши ёки розилиги асосида божхона органларидаги хизматга генераллар таркибидаги лавозимга юборилган, шунингдек божхона органларидаги хизматга бошқа ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлардан ёки махсус унвонлар ва даражалар мавжуд бўлишини назарда тутувчи бошқа органлардан ўтказиш тартибида ўтказилган шахсларга хизмат қилган йиллари учун фоизли устамани белгилашда аввалги иш жойидаги хизмат ёки меҳнат стажи (фоизли устамани тўлаш учун белгиланган) инобатга олинади ҳамда божхона органларидан бўшатилган тақдирда пенсия тайинлаш чоғида мазкур давр умумий хизмат стажига қўшиб ҳисобланади.

Суднинг ҳукми асосида махсус унвонлардан маҳрум қилиш Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раисининг буйруғи билан амалга оширилади. Махсус унвонни қайта тиклаш тўғрисида суднинг қарори қабул қилинган бўлса, махсус унвон Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раисининг буйруғи билан тикланади.

17-модда. Божхона органлари ходимларини лавозимга тайинлаш ва лавозимидан озод этиш

Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раиси Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси маъқуллаганидан кейин киритилган тақдимига биноан Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан лавозимга тасдиқланади ва лавозимидан озод этилади.

Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раиси мақомига кўра вазирга, Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раисининг биринчи ўринбосари ва ўринбосарлари эса тегишинча вазирнинг биринчи ўринбосари ва ўринбосарларига тенглаштирилади.

Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раисининг ўринбосарлари, Давлат божхона қўмитасининг Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар, Тошкент шаҳар бўйича бошқармалари ва «Тошкент-АЭРО» ихтисослаштирилган божхона комплекси бошлиқлари Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан лавозимга тайинланади ва лавозимидан озод этилади.

Божхона институтининг бошлиғи Ўзбекистон Республикаси Президенти билан келишувга биноан Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раиси томонидан лавозимга тайинланади ва лавозимидан озод этилади.

Ушбу модданинг биринчи , учинчи ва тўртинчи қисмларида назарда тутилмаган божхона органлари ходимларини лавозимга тайинлаш ва лавозимидан озод этиш Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси томонидан белгиланадиган тартибда амалга оширилади.

Ташкилий-штат ўзгаришлари бўлганида божхона органи ходими эгаллаб турган лавозимидан озод қилинади ва икки ойгача муддатга, Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раисининг рухсати билан — икки ойдан ортиқ муддатга божхона органлари ихтиёрига олинади.

Божхона органлари ихтиёридаги божхона органи ходимига дастлабки икки ой давомида охирги эгаллаган лавозими бўйича пул таъминоти, учинчи ойдан бошлаб махсус унвони бўйича маоши ва хизмат йиллари учун устама сақланиб қолади. Тўрт ой ўтганидан кейин тўлов Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раисининг қарорига кўра амалга оширилиши мумкин.

Божхона органи ходими божхона органлари ихтиёрида бўлган муддатга унинг касал бўлган (меҳнатга лаёқатсизлик варақаси мавжуд бўлганида) ва йиллик навбатдаги таътилда бўлган (болани парваришлаш таътилида бўлиш бундан мустасно) давр қўшиб ҳисобланмайди. Ушбу таътиллар даврида пул таъминотини тўлаш фақат дастлабки икки ой давомида амалга оширилади.

Божхона органи ходими божхона органлари ихтиёрида икки ойдан ортиқ бўлган даврнинг бир куни бир кунга тенглаштирилган ҳолда умумий хизмат стажига қўшилади.

Божхона органи ходимининг ёки унинг оила аъзоларининг ҳаёти ва соғлиғига таҳдид, шунингдек уларнинг соғлиғи ҳолати туфайли хизмат (яшаш) жойини ўзгартириш зарурати юзага келган тақдирда, мазкур ходимни божхона органларининг бошқа бўлинмасига хизматга ўтказиш амалга оширилади.

Божхона органи ходимини эгаллаб турган лавозимидан четлаштириш ҳақида жиноят иши бўйича суд қарори чиқарилганида у эгаллаб турган лавозимидан озод этилади ва аввалги хизмат мажбуриятларини бажариш билан боғлиқ бўлмаган қуйи ёки тенг лавозимга тайинланади ёхуд божхона органлари ихтиёрида қолдирилади.

Эгаллаб турган лавозимидан четлаштирилган ходимни хизматдан бўшатиш ёки уни аввалги ёхуд тенг лавозимга тайинлаш тўғрисидаги масала бунга ваколатли бўлган бошлиқлар томонидан суд қарори асосида ҳал этилади.

Божхона органи ходимини лавозимдан лавозимга ўтказиш қуйидаги тартибда амалга оширилади:

юқори лавозимга — хизмат бўйича кўтарилиш ёки рағбатлантириш тартибида;

тенг лавозимга — шахсий илтимосига кўра, соғлиғининг ҳолати бўйича (ички ишлар органларининг ҳарбий-тиббий комиссияси хулосаси асосида), оилавий шароитига кўра, суд қарори, хизмат текширувининг хулосаси асосида лавозимдан четлаштирилганда ёки ходимнинг касбий ва шахсий хислатларини, эгаллаб турган лавозимидаги амалий тажрибасини инобатга олган ҳолда бўш лавозимларни тўлдириш зарурияти юзага келганида, шунингдек ташкилий-штат ўзгаришлари бўлганида;

қуйи лавозимга — ходимнинг шахсий илтимосига кўра, соғлиғининг ҳолати бўйича (ички ишлар органларининг ҳарбий-тиббий комиссияси хулосаси асосида), аттестация натижаларига кўра эгаллаб турган лавозимига нолойиқ деб топилганда, интизомий жазо чораси сифатида эгаллаб турган лавозимидан озод этилганда, шунингдек ташкилий-штат ўзгаришлари бўлганида ёки суд қарори асосида лавозимидан четлаштирилганлиги сабабли уни тенг лавозимга ўтказиш имконияти бўлмаганида.

Божхона органларининг раҳбар лавозимларни эгаллаган ходимлари тенг лавозимга, шу жумладан бошқа таркибий тузилмага, қоида тариқасида, эгаллаб турган лавозимида уч йил ишлаганидан сўнг ротация тартибида ўтказилиши мумкин.

18-модда. Божхона органлари ходимларини тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш

Божхона органлари учун кадрлар тайёрлаш Божхона институтида ва Ўзбекистон Республикасининг бошқа таълим муассасаларида амалга оширилади.

Божхона органларига қабул қилинган ходимлар (Божхона институти битирувчиларидан ташқари) мажбурий тартибда бирламчи касбий қайта тайёргарликдан ўтади.

Божхона органининг ходими бошқа турдаги касбий фаолият билан боғлиқ лавозимга тайинланган тақдирда ёки уни ишнинг янги йўналишлари бўйича тайёрлаш зарур бўлганда қайта тайёргарликдан ўтади.

Божхона органининг ходими Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раисининг буйруғига мувофиқ малака оширишдан ўтади.

Божхона институтининг тингловчилари ва курсантлари божхона органларидаги хизматда деб ҳисобланади, бундан чет эл фуқаролари мустасно.

19-модда. Хизматни ўташ режимини таъминлаш

Божхона органлари ходимлари учун иш вақти давомийлиги ҳафтасига қирқ соатдан ошиши мумкин эмас. Зарур бўлган ҳолларда, ходимлар кучайтирилган ёки суткалик режимда хизматни ўташга жалб этилиши мумкин.

Хизматни ўташнинг одатдаги режимида олти кунлик иш ҳафтаси назарда тутилади, бунда кунлик иш давомийлиги етти соатдан, беш кунлик иш ҳафтасида эса саккиз соатдан ошмаслиги керак.

Хизматни ўташнинг кучайтирилган режими кунига иш вақтидан ташқари давомийлиги тўрт соатдан ошмайдиган хизмат белгиланишини назарда тутади.

Суткалик режимда хизматни ўташ уч маҳал овқатланиш ҳамда камида саккиз соат дам олиш учун вақт берилган ҳолда йигирма тўрт соат давомида амалга оширилади.

Хизматни суткалик режимда ўташ чоғида божхона органлари ходимларига уларнинг хоҳишига кўра, хизматни ўташ жойида Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучлари ҳарбий хизматчилари учун белгиланган умумқўшин паёги нормалари доирасида белгиланадиган озиқ-овқат паёги учун бериладиган компенсация ўрнига уч маҳал бепул овқат берилиши мумкин, бундан ўз хизмат вазифаларини доимий равишда суткалик навбатчилик режимида бажарадиган ходимлар мустасно.

Кучайтирилган ёки суткалик режимлар жорий этилиши муносабати билан иш соатларининг (кунларининг) белгиланган нормалари оширилганлиги учун божхона органи ходимига пуллик компенсация тўланади ёки хоҳишига кўра дам олиш кунлари (отгуллар) берилади ёхуд бу кунлар ҳар йилги асосий таътилига қўшилади.

Кучайтирилган ва суткалик режимларни жорий этиш ҳамда бекор қилиш, шунингдек божхона органлари ходимларини жанговар ҳаракатларда иштирок этишга жалб этиш Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раисининг буйруғи билан амалга оширилади.

Дам олиш ва байрам кунлари хизмат мажбуриятларини бажаришга жалб этиладиган божхона органлари ходимларига ҳафтанинг бошқа кунларида дам олиш кунлари берилади.

Божхона органларининг навбатчилик қисмлари суткалик нарядининг хизмати йигирма тўрт соатга мўлжаллаб ташкил этилади.

Навбатчилик вақтида божхона органлари навбатчилик қисмининг ходимларига овқатланиш ва қисқа муддатли дам олиш учун ҳар бир кишига умумий давомийлиги уч сменалик навбатчиликда — олти соат, тўрт сменалик навбатчиликда — тўрт соат давом этадиган танаффуслар навбатма-навбат берилади.

Смена тугагач, божхона органлари навбатчилик қисмларининг ходимларига ҳамда хизмат мажбуриятларини суткалик навбатчилик режимида доимий бажарувчи бошқа ходимларга дам олиш берилади.

Божхона органларининг асосий хизмат мажбуриятларига қўшимча равишда суткалик хизматга (шу жумладан навбатчиликка) жалб этилган ходимларига навбатчилик тугаганидан сўнг камида йигирма тўрт соат давом этадиган дам олиш вақти берилади.

Божхона органларидаги хизмат фаолиятининг хусусиятларидан келиб чиққан ҳолда божхона органининг бошлиғи томонидан тасдиқланадиган кун тартиби ишлаб чиқилади.

20-модда. Божхона органи ходимининг бошқа органлар ва ташкилотларга сайланишидаги (тайинланишидаги, юборилишидаги) кафолатлар

Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармони, қарори, фармойиши асосида, шунингдек унинг розилигига кўра ёки Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарори билан ёхуд юқори турувчи органларнинг буйруғи бўйича бошқа давлат органларига ёки уларнинг тасарруфидаги ташкилотларга, халқаро ташкилотларга тайинланган (юборилган) божхона органи ходими ўз мажбуриятларини бажариш даврида Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси кадрларининг амалдаги захирасига (бундан буён матнда кадрлар захираси деб юритилади), агар қонунчиликда бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, божхона органларидаги пул таъминоти сақланмаган ҳолда киритилади.

Божхона органининг ходими сайланган (тайинланган, юборилган) давлат органи ёки унинг тасарруфидаги ташкилот мазкур ходимга у сайлангунига (тайинлангунига, юборилгунига) қадар эгаллаб турган охирги лавозимидагидан кам бўлмаган миқдорлардаги пул таъминоти тўланишини таъминлайди, шунингдек хизмат йиллари учун устама ва махсус унвон бўйича маош тўлайди.

Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раисининг буйруғи билан Ўзбекистон Республикасининг ёки чет давлатнинг олий таълим муассасаларига ва ташкилотларига магистратура мутахассисликлари бўйича ўқишга юборилган божхона органи ходими ўқиш даврида, охирги эгаллаган лавозимидагидан кам бўлмаган миқдорлардаги пул таъминоти сақланган ҳолда божхона органларининг ихтиёрида қолдирилади.

Ушбу модданинг биринчи ва учинчи қисмларида санаб ўтилган божхона органлари ходимларига махсус унвонлар охирги эгаллаган лавозимидан қатъи назар берилади. Мажбуриятларни бажариш (ўқиш) даври божхона органи ходимига навбатдаги махсус унвонни олиш ҳуқуқини берадиган хизмат йилларига устама тўлаш, пул таъминоти (лавозим маоши ва махсус унвон бўйича маоши суммасидан иборат бўлган) маошини белгилаш ва пенсия тайинлаш учун божхона органларидаги хизмат стажига қўшиб ҳисобланади.

Ушбу модданинг биринчи ва учинчи қисмларида кўрсатилган божхона органлари ходимлари хизматдан бўшатилганда, шунингдек уларнинг оила аъзолари божхона органларидан бўшатилган ходимлар билан тенг ҳуқуқлар, имтиёзлар ва афзалликлардан фойдаланади.

Божхона органларига қайтган божхона органининг ходими Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раисининг буйруғи билан кадрлар захирасидан чиқарилади ва аввалги лавозимига, тенг ёки юқорироқ лавозимга тайинланади.

21-модда. Божхона органлари ходимларининг аттестацияси

Божхона органлари ходимларининг аттестацияси (бундан буён матнда аттестация деб юритилади) уларнинг билим даражасини ва касбга яроқлилигини, эгаллаб турган лавозимига муносиблигини холисона баҳолаш, шунингдек хизмат интизомини мустаҳкамлаш ҳамда зиммасига юклатилган вазифаларни бажараётганда масъулиятини ошириш мақсадида ўтказилади.

Аттестация ошкоралик, талабчанлик, принципиаллик ва хайрихоҳлик вазиятида ўтиши лозим.

Божхона органларининг ходимлари хизмат даврида навбатдаги ва навбатдан ташқари аттестациядан ўтади.

Навбатдаги аттестацияни ўтказиш даври лавозимга тайинланган ва охирги аттестациядан ўтказилган кунидан эътиборан ҳисобланади.

Навбатдаги аттестация уч йилда бир марта ўтказилади.

Божхона органларининг қуйидаги ходимлари навбатдаги аттестациядан ўтмайди:

Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан лавозимга тайинланганлар;

эгаллаб турган лавозимида бир йилдан кам хизмат қилганлар. Мазкур тоифадаги ходимлар бир йил ўтгач аттестациядан ўтади;

хизмат сафарида, даволанишда (ички ишлар органларининг тиббиёт муассасаларида меҳнатга лаёқатсизлик варақаси очилган ҳолда) бўлганлар ва малака оширишдан ўтаётганлар. Мазкур тоифадаги ходимлар хизмат мажбуриятларини бажаришга қайтганидан кейин аттестациядан ўтади;

кадрлар захирасига киритилганлар. Мазкур тоифадаги ходимлар кадрлар захирасидан чиқарилиб, божхона органларидаги лавозимга тайинланган кундан эътиборан камида бир йил ўтгач умумий тартибда аттестациядан ўтади;

ҳомиладорлик, туғиш ва болани парваришлаш таътилида бўлганлар. Мазкур тоифадаги ходимлар хизмат мажбуриятларини бажаришга қайтган кундан эътиборан камида бир йил ўтгач аттестациядан ўтади;

божхона органлари ихтиёрига олинган ходимлар. Мазкур тоифадаги ходимлар лавозимга тайинланганидан кейин бир йил ўтгач аттестациядан ўтади;

ўзига нисбатан хизмат текшируви ўтказилаётган ходимлар. Мазкур тоифадаги ходимлар хизмат текшируви тугаганидан кейин аттестациядан умумий тартибда ўтади.

Навбатдан ташқари аттестациядан божхона органларининг ишда паст кўрсаткичларга эга бўлган, хизмат интизомини қўпол равишда бузган ёки мунтазам бузиб келаётган, божхона органи ходимининг шаънига путур етказувчи ножўя ҳаракатлар содир этган ходимлар ўтади.

Навбатдан ташқари аттестацияни ўтказиш тўғрисидаги қарор Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раиси томонидан қабул қилинади.

22-модда. Божхона органларининг ходимларига таътиллар бериш

Божхона органларининг ходимларига таътилни ўтказиш жойига бориш ва қайтиш учун зарур бўлган, бироқ уч календарь кундан ошмайдиган вақт қўшилган, лавозими ва пул таъминоти сақланган ҳолда ҳар йили давомийлиги ўттиз календарь кун бўлган асосий таътил берилади.

Давлат байрамлари кунлари йиллик навбатдаги таътилнинг давомийлигини аниқлашда ҳисобга олинмайди.

Божхона органлари ходимининг йиллик асосий таътилига календарь ҳисобдаги хизмат йиллари учун:

ўн йиллик хизматидан сўнг — давомийлиги беш кун;

ўн беш йиллик хизматидан сўнг — давомийлиги ўн кун;

йигирма йиллик хизматидан сўнг — давомийлиги ўн беш кун бўлган, ҳақ тўланадиган қўшимча таътил берилади.

Божхона органларининг ходимларига хизматининг биринчи йилида ҳар йилги навбатдаги таътил камида олти ой ишлаганидан кейин берилади.

Ҳар йилги навбатдаги таътил даврида божхона органи ходими ички ишлар органларининг тиббиёт муассасаларида меҳнатга лаёқатсизлик варақаси расмийлаштирган ҳолда даволанишдан ўтган ҳолларда таътил даволаниш муддатига узайтирилади.

Таътилдан чақириб олишга фақат хизмат юзасидан ўта зарур ҳоллардагина божхона органи ходимининг розилиги ва ушбу ходим бошлиғининг ёзма қарори билан йўл қўйилади. Таътилдан чақириб олинган тақдирда унинг фойдаланилмаган қисми, қоида тариқасида, жорий йилда берилади.

Агар божхона органи ходимига ҳар йилги навбатдаги таътил календарь йил давомида берилмаган бўлса, таътил учун моддий ёрдам жорий молия йилининг охирида тўланади.

Божхона органи ходимига йилига бир маротаба Ўзбекистон Республикаси ҳудудида ҳар йилги навбатдаги таътилни ўтказадиган жойига, шунингдек санаторий-курортда даволаниш жойига бориши ва қайтиши билан боғлиқ йўл харажатларининг ўрни қопланади.

Божхона органлари ходимларига касаллиги бўйича таътиллар ички ишлар органлари ҳарбий-тиббий комиссиясининг хулосаси асосида берилади. Ушбу таътилнинг давомийлиги касалликнинг хусусиятига кўра белгиланади.

Касаллик бўйича таътилда узлуксиз бўлишнинг умумий ҳисобланадиган муддати тўрт ойдан ошмаслиги лозим. Бунда айрим касалликлар бўйича даволанишда бўлиш учун анча узоқроқ муддат талаб қилинган ҳолларда, бу муддат ички ишлар органлари тиббиёт муассасасининг хулосаси асосида узайтирилиши мумкин.

Божхона органларининг ходимлари касаллик бўйича таътилда узлуксиз бўлишнинг белгиланган муддати ўтгач, бундан буёнги хизматга яроқлилиги тўғрисидаги масалани ҳал қилиш учун ички ишлар органларининг ҳарбий-тиббий комиссиясида текширувдан ўтиши лозим.

Божхона органлари ходимларининг хизмат мажбуриятларини бажариш чоғида олинган жароҳатларини (контузиялар, майибликларни) даволашда бўлган даври муайян муддат билан чекланмайди. Мазкур тоифадаги шахслар даволаниш тугаганидан сўнг ички ишлар органларининг тиббиёт муассасаларида ҳарбий-тиббий текширувдан ўтади.

Ички ишлар органларининг ҳарбий-тиббий комиссияси хулосаси асосида бериладиган касаллик бўйича таътил ёки меҳнатга вақтинчалик лаёқатсизлик варақасини расмийлаштирган ҳолда даволанишда бўлиш даврида божхона органи ходимининг пул таъминоти сақланади.

Касаллик бўйича таътил ҳар йилги навбатдаги таътил ҳисобига киритилмайди.

Божхона органларининг ходимлари хизматдан бўшатилаётганда касаллик бўйича таътил берилмайди.

Божхона институтининг академик қарздорлиги бўлмаган курсантларига етти кун давом этадиган қишки ва ўттиз кун давом этадиган ёзги таътиллар, шунингдек институтни тамомлаши муносабати билан ўттиз календарь кун давом этадиган таътил берилади.

Божхона органлари ходимларига қариндошлик бурчини бажариш билан боғлиқ бўлган, шунингдек бошқа узрли сабабларга кўра оиласидаги кечиктириб бўлмайдиган ижтимоий-маиший масалаларни ҳал этиш учун пул таъминоти сақланмаган ҳамда таътилни ўтказиш жойига бориш ва қайтиш учун зарур бўладиган вақт ҳисобга олинмаган ҳолда ўн календарь кунгача давом этадиган қисқа муддатли таътил берилиши мумкин.

Хизматдан бўшатилаётган божхона органлари ходимларига фойдаланилмаган ҳар йилги навбатдаги таътил учун бўшаётган йилда хизмат қилган даврига мутаносиб равишда пуллик компенсация тўланади. Бунда пенсияга чиқиш ҳуқуқига эга бўлмаган божхона органи ходимидан таътил учун аввал тўланган пуллик компенсация суммаси бўшаётган йилдаги хизмат даврига мос равишда ушлаб қолинади.

23-модда. Божхона органларидаги хизмат муддатини узайтириш, хизматдан бўшатиш ва хизматга тиклаш

Божхона органлари ходимларини хизматдан бўшатиш Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раиси томонидан ваколат берилган божхона органи раҳбарининг буйруғи билан амалга оширилади.

Божхона органи ходими қуйидаги асосларга кўра хизматдан бўшатилади:

ўзининг хоҳиши бўйича (пенсия олиш ҳуқуқини берадиган хизмат муддатини ўтамаганлар учун) — ходимнинг билдиргиси асосида;

хизматда бўлишнинг белгиланган чегара ёшига тўлганда;

пенсия олиш ҳуқуқини берадиган хизмат муддатини ўтаганда — ходимнинг билдиргиси асосида;

касаллиги бўйича — ички ишлар органлари ҳарбий-тиббий комиссиясининг хизматга яроқсизлиги тўғрисидаги хулосаси асосида;

соғлиғининг чекланганлиги ҳолати бўйича — ички ишлар органлари ҳарбий-тиббий комиссиясининг хизматга яроқлилиги чекланганлиги тўғрисидаги ва хизмат бўйича бошқа лавозимга ўтказиш имконияти мавжуд бўлмаган тақдирда, эгаллаб турган лавозимига мувофиқ хизмат мажбуриятларини бажара олмаслиги ҳақидаги хулосаси асосида;

дастлабки синов муддати давомида хизматга яроқсизлиги сабабли;

малакаси етарли эмаслиги оқибатида эгаллаб турган лавозимига нолойиқлиги сабабли — аттестация натижалари асосида;

хизмат интизомини бир марта қўпол равишда бузганлиги сабабли;

божхона органи ходимининг шаънига путур етказувчи хатти-ҳаракат содир этганлиги сабабли;

жинояти учун суднинг ҳукми, ажрими, қарори қонуний кучга кирганидан кейин ҳукм қилинганлиги сабабли;

ходимда интизомий жазо чораси мавжуд бўлган тақдирда мунтазам равишда хизмат интизомини бузганлиги учун;

бошқа давлат органига ўтганлиги сабабли (кадрлар захирасига киритмасдан);

Ўзбекистон Республикаси фуқаролиги тугатилганлиги ёки чет давлат фуқаролигини олганлиги сабабли;

ходимлар учун қонунчилик ҳужжатларида белгиланган чекловларга (тақиқларга) риоя этмаганлиги сабабли.

Божхона органларидаги хизматни ўташ ёшининг чегараси сержантлар таркибидаги ходимлар учун эллик ёшни, офицерлар таркибидаги ходимлар учун — эллик беш ёшни, генераллар таркиби учун — олтмиш ёшни ташкил этади.

Юқори касбий тайёргарликка, эгаллаб турган лавозимида иш тажрибасига эга бўлган ва соғлиғининг ҳолатига кўра хизматни ўташга яроқли божхона органлари ходимларига уларнинг розилиги билан хизмат муддати Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раиси томонидан белгиланган тартибда беш йилгача, Божхона институтида профессор-ўқитувчилик лавозимларини эгаллаб турган ва илмий даражага эга бўлган шахсларга эса ўн йилгача бўлган муддатга узайтирилиши мумкин.

Илгари божхона органларида хизмат қилган ёхуд ҳақиқий ҳарбий хизматни ўтаган фуқароларни қайта қабул қилишда улар ёшининг чегараси қирқ беш ёшдан ошмаслиги керак.

Хизмат муддатини узайтириш тўғрисидаги қарор божхона органи ходимини ушбу Қонунда назарда тутилган асослар бўйича хизматдан бўшатиш имкониятини истисно этмайди.

Қуйидаги ҳолларда божхона органлари ходимларини хизматдан бўшатишга йўл қўйилмайди, агар улар:

тиббиёт муассасаларида даволанишда бўлса, ички ишлар органларининг тиббиёт муассасалари томонидан вақтинча меҳнатга лаёқатсиз деб топилган ҳолларда;

таътилда ёки хизмат сафарида бўлса;

асирга ёки гаровга олинган бўлса (ўз ихтиёри билан асирга тушиш ёки гаровга олиниш ҳоллари бундан мустасно).

Божхона органи ходимига нисбатан тергов ҳаракатлари олиб борилаётган, судда кўрилаётган жиноят иши бўйича тўхтам қабул қилинмаган ёки суд ҳукми қонуний кучга кирмаган бўлса, у хизматдан бўшатилиши мумкин эмас.

Божхона органи ходими календарь ҳисобдаги хизмат даври йигирма йилга етганида пенсия олиш ҳуқуқини берадиган ўтаган хизмат муддати бўйича хизматдан бўшаш ҳуқуқига эга.

Божхона органлари ходимлари ҳалок бўлганлиги (вафот этганлиги), бедарак йўқолган деб топилганлиги ёки вафот этган деб эълон қилинганлиги сабабли божхона органлари шахсий таркиби рўйхатларидан чиқарилади.

Содир этган жинояти учун суднинг ҳукми, ажрими, қарори қонуний кучга кирганидан кейин ҳукм қилинганлиги муносабати билан бўшатилган шахсларни божхона органларидаги хизматга тиклаш, улар ғайриқонуний равишда жиноий жавобгарликка тортилганлиги ёхуд асоссиз бўшатилганлиги тан олинган ҳолларда, суднинг қонуний кучга кирган қарори ёки Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раисининг қарори асосида амалга оширилади.

Хизматга тикланиши лозим бўлган шахсларни шахсий таркиб рўйхатларига киритиш ва лавозимга тайинлаш Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раисининг қарори билан амалга оширилади.

Божхона органларидаги хизматга тиклаш шахс бўшатилган кунидан тикланган кунига қадар бўлган даврни ҳисобга олиш шарти билан аввалги махсус унвонини бериш, устамани ва ўтаган хизмат муддатини ҳисоблаш, аввалги лавозимига тайинлаш ёхуд бунинг имкони бўлмаса, унга тенг ёки бошқа лавозимга тайинлаш орқали амалга оширилади.

Қамоққа олинган божхона органи ходимига қамоққа олинган кундан бошлаб пул таъминотини тўлаш тўхтатиб турилади ҳамда қамоқдан озод этилган кундан бошлаб тикланади.

Хизматга тикланаётган шахсга етказилган моддий ва маънавий зарарнинг ўрнини қоплаш суднинг қарори асосида амалга оширилади.

Илгари божхона органларидан бўшатилган шахсларни хизматга қабул қилиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раиси томонидан белгиланади.

Божхона органларида хизматни ўтаётган (шу жумладан кадрлар захирасида бўлган) божхона органлари ходимларига хизмат ўташ муддати имтиёзли равишда — бир куни бир ярим кунга тенглаштириб ҳисобланади.

Божхона институтида, Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитасининг собиқ Божхона коллежида ва Ўзбекистон Республикасининг олий ҳарбий таълим муассасаларида ўқиш даврида хизмат муддатининг бир куни бир кун ҳисобида ҳисобланади.

Божхона органи ходими бўйсунув тартибида юқори турувчи органга ёхуд судга мурожаат этиб, ўзининг хизматдан бўшатилиши юзасидан шикоят қилиш ҳуқуқига эга.

5-боб. Божхона органлари ходимларини ҳуқуқий ва ижтимоий ҳимоя қилиш

24-модда. Божхона органлари ходимларини ҳуқуқий ҳимоя қилиш кафолатлари

Божхона органи ходими давлат органи вакили сифатида иш юритади ва давлат ҳимоясида бўлади.

Божхона органи ходими хизмат мажбуриятларини бажариш чоғида ўзининг тўғридан-тўғри ва бевосита бошлиғига бўйсунади.

Ҳеч ким божхона органлари ходимларининг қонуний фаолиятига аралашиш, қонун билан уларнинг зиммасига юклатилмаган вазифаларни бажаришга мажбур қилиш ҳуқуқига эга эмас, бундан ушбу ваколатлар қонун билан ўз зиммасига юклатилган шахслар мустасно.

Божхона органи ходими қонунга амал қилиши шарт, қонунга зидлиги аниқ бўлган буйруқ ёки фармойиш олганда уни бажаришни рад этиш ҳуқуқига эга.

Божхона органлари ходимлари ўз иш юритувида бўлган ишлар ва материалларнинг моҳияти бўйича бирор-бир тушунтириш беришга, шунингдек бундай ишлар ва материалларни, шу жумладан фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларига дахлдор ишлар ҳамда материалларни танишиб чиқиш учун қонунчиликда назарда тутилган ҳоллардан ва тартибдан бошқача тарзда тақдим этишга мажбур эмас.

Божхона органларининг ходимлари ўзига нисбатан қабул қилинаётган қарорлар ва ҳаракатлар (ҳаракатсизлик) юзасидан юқори турувчи мансабдор шахсларга, прокурорга ёки судга шикоят қилиш ҳуқуқига эга.

Хизмат мажбуриятларини бажараётган божхона органи ходимининг ўз ваколати доирасида қўйилган қонуний талаблари барча жисмоний ва юридик шахслар томонидан бажарилиши мажбурийдир.

Божхона органлари ходимларининг қонуний талабларини бажармаслик, ўз хизмат мажбуриятларини бажаришига тўсқинлик қилиш, шаъни ва қадр-қимматини камситиш, уларга қаршилик кўрсатиш, таҳдид, зўрлик қилиш ёки ўз хизмат мажбуриятларини амалга ошириши муносабати билан уларнинг ҳаётига, соғлиғига ва мол-мулкига тажовуз қилиш қонунда белгиланган жавобгарликка сабаб бўлади.

Божхона органлари ходимларининг қонуний талаблари юзасидан шикоят қилиниши ушбу талабларнинг бажарилишини тўхтатиб турмайди.

25-модда. Божхона органлари ходимларини ижтимоий ҳимоя қилиш турлари

Божхона органлари ходимларини ижтимоий ҳимоя қилиш қуйидагилар орқали таъминланади:

соғлиғини сақлаш;

меҳнатига ҳақ тўлаш;

уй-жой майдони билан таъминлаш;

мол-мулкига етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш;

давлат пенсия таъминоти;

давлат суғуртаси;

ижтимоий ёрдам кўрсатиш.

Қонунчиликда божхона органлари ходимларини ижтимоий ҳимоя қилишга доир бошқа чора-тадбирлар ҳам назарда тутилиши мумкин.

26-модда. Божхона органлари ходимларининг ва улар оила аъзоларининг соғлиғини сақлаш

Божхона органларининг ходимларига, пенсионерларига ва уларнинг оила аъзоларига, Божхона институти курсантларига ички ишлар органларининг тиббиёт муассасалари томонидан бепул тиббий-санитария, тиббий-ижтимоий таъминот тақдим этилади ҳамда тиббий-санитария ёрдами кўрсатилади.

Божхона органларининг ходимлари ва пенсионерлари санаторий-курорт шароитида даволаниш учун йилига бир марта имтиёзли йўлланмалар билан таъминланади.

Зарур бўлган ҳолларда, шошилинч тиббий ёрдам ва режали ихтисослаштирилган тиббий ёрдам Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг даволаш-профилактика муассасалари томонидан амалга оширилади.

Тиббий-санитария, тиббий-ижтимоий ёрдамни ва санаторий-курорт таъминотини ташкил этиш, тиббий текширувни ва ҳарбий-тиббий экспертизани ўтказиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланади.

27-модда. Божхона органлари ходимлари меҳнатига ҳақ тўлаш

Божхона органлари ходимларига пул таъминотининг турлари ва миқдори Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан тасдиқланади.

Божхона органлари ходимлари пул ва озиқ-овқат таъминоти билан таъминланади.

28-модда. Божхона органлари ходимларини уй-жой майдони билан таъминлаш

Уй-жой олишга ва уй-жой шароитларини яхшилашга муҳтож деб топилган божхона органлари ходимлари уй-жой майдони олиш ҳуқуқига эга.

Божхона органлари хизмат уй-жой фондини ташкил этиши мумкин.

Божхона органлари ходимларига турар жойни ижарага олганлик (ижарада турганлик) учун пуллик компенсация тўланади.

Божхона органлари ходимларига узоқ муддатли имтиёзли ипотека кредитларидан фойдаланган ҳолда квартиралар олиш ва якка тартибда уйлар қуриш учун ер участкалари олиш ҳуқуқи берилади.

29-модда. Божхона органлари ходимларининг мол-мулкига етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш

Божхона органлари ходимларининг ёки уларнинг яқин қариндошларининг мол-мулкига хизмат мажбуриятларини бажариш билан боғлиқ ҳолда етказилган зарарнинг ўрни Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан тўлиқ ҳажмда қопланади, ушбу сумма кейинчалик айбдор шахслардан ундириб олинади.

30-модда. Божхона органлари ходимларининг давлат пенсия таъминоти

Божхона органлари ходимлари, боқувчисини йўқотган тақдирда эса уларнинг оила аъзолари қонунчиликда белгиланган тартибда ва миқдорларда давлат пенсия таъминотини олиш ҳуқуқига эга.

31-модда. Божхона органлари ходимларининг давлат суғуртаси

Божхона органларининг ходимлари Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари ва қонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан давлат томонидан мажбурий суғурта қилинади.

32-модда. Божхона органларининг ходимларига ва уларнинг оилаларига ижтимоий ёрдам кўрсатиш

Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раиси божхона органларининг хизмат мажбуриятларини бажариш чоғида тан жароҳати олган ходимларига, шунингдек ҳалок бўлганларнинг оилаларига бир маротабалик нафақа тайинлашга ҳақли.

Қонунчиликда хизмат мажбуриятларини бажариш чоғида ҳалок бўлган божхона органлари ходимларининг фарзандларига уларни божхона органларидаги хизматга ва Божхона институтига ўқишга қабул қилишда афзалликлар берилиши мумкин.

6-боб. Якунловчи қоидалар

33-модда. Божхона органларининг рамзлари

Божхона органлари байроқ ҳамда фарқлаш белгисига эга бўлиши мумкин.

Божхона органларининг байроғи ҳамда фарқлаш белгиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланади.

34-модда. Божхона органларининг молиялаштирилиши ва моддий-техника таъминоти

Божхона органларининг молиялаштирилиши ва моддий-техника таъминоти Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари ҳамда қонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан амалга оширилади.

Божхона органлари ходимлари бепул формали кийим-бош билан таъминланади. Ашёвий таъминот нормалари, шунингдек формали кийим-бошни кийиш қоидалари Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси томонидан белгиланади.

Божхона органларида бюджетдан ташқари жамғарма ташкил этилиши мумкин.

Божхона органларининг ходимлари хизмат мажбуриятларини бажаришда махсус транспорт воситаларидан, шу жумладан божхона органларига тегишлиликни билдирувчи махсус ёруғлик сигналларига ва товушли сигналларга, бўёқли рангли график схемага эга бўлган транспорт воситаларидан, шунингдек бошқа махсус воситалардан фойдаланади.

Божхона органларининг моддий-техника ва транспорт таъминотидан фойдаланиши тартиби, шунингдек уларнинг нормалари ҳамда лимитлари Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси томонидан белгиланади.

35-модда. Халқаро ҳамкорлик

Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси Ўзбекистон Республикасининг қонунчилиги ва халқаро шартномаларига мувофиқ бошқа давлатларнинг божхона органлари ҳамда халқаро ташкилотлар билан ўз ваколатига тааллуқли масалалар бўйича ҳамкорликни амалга оширади.

36-модда. Божхона органлари ходимларининг жавобгарлиги

Божхона органи ходими ғайриқонуний хатти-ҳаракатлари ёки ҳаракатсизлиги, шунингдек хизмат мажбуриятларини лозим даражада бажармаганлиги учун қонунга мувофиқ жавобгар бўлади.

Божхона органи ходимининг ғайриқонуний хатти-ҳаракатлари ёки ҳаракатсизлиги туфайли жисмоний ва юридик шахсларга етказилган зарарнинг ўрни божхона органлари томонидан бюджетдан ташқари жамғарма маблағлари ҳисобидан қопланади, ушбу сумма кейинчалик айбдор шахсдан ундириб олинади.

Божхона органлари ходимлари хизмат интизомини бузганлик учун Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан тасдиқланадиган Божхона органларининг интизомий уставига мувофиқ жавобгар бўлади.

Божхона органи ходимининг ҳаракатлари ёки ҳаракатсизлиги ўзининг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатлари камситилишига сабаб бўлди деб ҳисобловчи жисмоний ёки юридик шахс ушбу ҳаракатлар ёки ҳаракатсизлик устидан бўйсунув тартибида юқори турувчи органга ёхуд судга шикоят қилишга ҳақли.

37-модда. Ўзбекистон Республикасининг давлат божхона хизмати тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун жавобгарлик

Ўзбекистон Республикасининг давлат божхона хизмати тўғрисидаги қонунчиликни бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.

Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2018 йил 18 октябрь,

ЎРҚ-502-сон

(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 19.10.2018 й., 03/18/502/2068-сон; 23.05.2019 й., 03/19/540/3167-сон, 05.09.2019 й., 03/19/563/3685-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 21.04.2021 й., 03/21/683/0375-сон; 18.02.2022 й., 03/22/755/0147-сон; 29.11.2023 й., 03/23/880/0905-сон; 09.09.2024 й., 03/24/957/0689-сон; 21.09.2024 й., 03/24/963/0735-сон; 02.12.2024 й., 03/24/1008/0988-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni

Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni

“Davlat bojxona xizmati toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqida

Qonunchilik palatasi tomonidan 2018-yil 6-sentabrda qabul qilingan Senat tomonidan 2018-yil 27-sentabrda maʼqullangan

1-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1997-yil 29-avgustda qabul qilingan “Davlat bojxona xizmati toʻgʻrisida”gi 472–I-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1997-yil, № 9, 230-modda; 1998-yil, № 5–6, 102-modda; 2005-yil, № 1, 18-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2006-yil, № 10, 536-modda; № 12, 657-modda; 2015-yil, № 8, 312-modda, № 12, 452-modda; 2018-yil, № 1, 1-modda) oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilib, uning yangi tahriri tasdiqlansin ( ilova qilinadi).

2-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

3-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

4-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Davlat bojxona xizmati toʻgʻrisida

1-bob. Umumiy qoidalar

1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi

Ushbu Qonunning maqsadi Oʻzbekiston Respublikasi davlat bojxona xizmati organlari (bundan buyon matnda bojxona organlari deb yuritiladi) faoliyatini tartibga solishdan iborat.

2-modda. Oʻzbekiston Respublikasining davlat bojxona xizmati toʻgʻrisidagi qonunchilik

Oʻzbekiston Respublikasining davlat bojxona xizmati toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.

3-modda. Bojxona organlarining asosiy vazifalari

Bojxona organlarining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

jismoniy va yuridik shaxslarning huquqlari, erkinliklari hamda qonun bilan muhofaza etiladigan manfaatlarini himoya qilish;

oʻz vakolati doirasida Oʻzbekiston Respublikasining iqtisodiy manfaatlarini himoya qilish va uning iqtisodiy xavfsizligini taʼminlash;

bojxona nazorati va rasmiylashtiruvini amalga oshirish;

bojxona toʻlovlarini undirish;

bojxona toʻgʻrisidagi qonunchilikka rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshirish, qonunchilik buzilishlarining, shu jumladan kontrabandaning oldini olish, ularni aniqlash va ularga chek qoʻyish;

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqish hamda amalga oshirishda oʻz vakolatlari doirasida ishtirok etish;

tashqi savdo operatsiyalarining monitoringini amalga oshirish, eksport-import shartnomalarining ijrosini tahlil qilish, shuningdek tashqi savdo operatsiyalarining bojxona organlariga taalluqli qismini oʻtkazishda valyuta toʻgʻrisidagi qonunchilikka rioya etish;

tovarlarning tashqi savdosiga doir bojxona statistikasini hamda tashqi iqtisodiy faoliyatning tovar nomenklaturasini yuritish;

fuqarolarning bojxona sohasidagi huquqiy madaniyatini yuksaltirish;

xavfni boshqarish tizimi qoʻllanilishi samaradorligining muntazam monitoringini amalga oshirish;

bojxona organlari faoliyatida zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini va nazoratning texnik vositalarini qoʻllash;

bojxona ishini rivojlantirish va takomillashtirishning ustuvor yoʻnalishlarini ishlab chiqish;

Oʻzbekiston Respublikasi xalqaro shartnomalarining bojxona ishiga taalluqli qismidan kelib chiqadigan majburiyatlarning bajarilishini taʼminlash.

4-modda. Bojxona organlari faoliyatining asosiy prinsiplari

Bojxona organlari faoliyatining asosiy prinsiplari qonuniylik, yagonalik, ochiqlik va shaffoflik, jismoniy hamda yuridik shaxslarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga rioya etish hamda ushbu huquqlar, erkinliklar va qonuniy manfaatlarni hurmat qilishdan iboratdir.

5-modda. Bojxona organlarining davlat organlari hamda boshqa tashkilotlar, fuqarolik jamiyati institutlari va fuqarolar bilan hamkorligi

Bojxona organlari oʻz zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarishda davlat organlari va boshqa tashkilotlar, fuqarolik jamiyati institutlari hamda fuqarolar bilan hamkorlik qiladi.

Davlat organlari va boshqa tashkilotlar bojxona organlarining oʻz faoliyatini amalga oshirishida, shuningdek bojxona toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilishlariga qarshi kurashishida ularga oʻz vakolatlari doirasida koʻmaklashishi shart.

Bojxona organlarining davlat organlari va boshqa tashkilotlar bilan hamkorligi elektron axborot almashinuvidan foydalangan holda amalga oshirilishi mumkin.

Bojxona organlarining zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarish uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar va hujjatlar ularning qonuniy talablari boʻyicha davlat organlari hamda boshqa tashkilotlar tomonidan bepul asosda taqdim etiladi.

2-bob. Bojxona organlari, ularning huquq va majburiyatlari

6-modda. Bojxona organlari

Bojxona organlari huquqni muhofaza qiluvchi organlardir.

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi, Davlat bojxona qoʻmitasining Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar boʻyicha boshqarmalari, “Toshkent-AERO” ixtisoslashtirilgan bojxona kompleksi, bojxona postlari, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasining Bojxona instituti (bundan buyon matnda Bojxona instituti deb yuritiladi), shuningdek Milliy kinologiya markazi bojxona organlaridir.

Bojxona organlari Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbining tasviri tushirilgan va oʻz nomi koʻrsatilgan muhrga ega boʻlgan yuridik shaxslardir.

Bojxona organlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tashkil etiladi va tugatiladi.

Bojxona organlarining tashkiliy-shtat tuzilmasi va cheklangan shtatlari soni, bojxona postlarining toifalari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadi.

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi toʻgʻrisidagi nizom Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.

Bojxona organlariga Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisi rahbarlik qiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisi zarur hollarda bojxona organlarining tashkiliy-shtat tuzilmalariga belgilangan umumiy shtatlari soni va mehnatga haq toʻlash fondi doirasida oʻzgartishlar kiritishga haqli.

Bojxona postlari tarkibida bojxona punktlari tashkil etilishi mumkin. Bojxona punktlari Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisi tomonidan tashkil etiladi va tugatiladi.

7-modda. Bojxona organlarining huquqlari

Bojxona organlari oʻz zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarishda quyidagi huquqlarga ega:

bojxona nazoratini amalga oshirish uchun maʼlumotlar va hujjatlarni tekshirish, ogʻzaki soʻrov oʻtkazish, axborot olish, bojxona koʻzdan kechiruvini, bojxona koʻrigini va shaxsiy koʻrikni oʻtkazish, shuningdek binolar, hududlar va transport vositalarini koʻzdan kechirish;

tovarlar va transport vositalari erkin muomalaga chiqarilgandan soʻng jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan taqdim etilgan maʼlumotlarning toʻgʻriligini hamda ularning tashqi savdo faoliyati qonuniyligini tekshirish maqsadida tovarlar va transport vositalariga nisbatan bojxona nazoratini amalga oshirish;

bojxona auditini amalga oshirish;

banklardan, moliya organlaridan hamda boshqa tashkilotlardan, shuningdek jismoniy va yuridik shaxslardan eksport-import operatsiyalarini amalga oshirish bilan bogʻliq boʻlgan maʼlumotlar va hujjatlarni soʻrash va olish;

bojxona nazoratini oʻtkazish maqsadida tovarlar hamda boshqa buyumlardan namunalar va nusxalar olish;

bojxonaga oid huquqbuzarliklarning bevosita predmeti boʻlgan tovarlar va boshqa qimmatliklarni ushlab turish hamda olib qoʻyish;

tergovga qadar tekshiruv, surishtiruv olib borish va tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshirish;

huquqbuzarlik sodir etgan shaxslarni maʼmuriy yoʻl bilan ushlab turishni amalga oshirish;

maxsus ruxsatnomalar va litsenziyalar berish;

bojxona organlari faoliyatida zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan va nazoratning texnik vositalaridan foydalanish;

bojxona toʻgʻrisidagi qonunchilikka rioya etilishini taʼminlash maqsadida mutaxassisni yoki ekspertni jalb etish;

jismoniy va yuridik shaxslarga qonunchilikda belgilangan tartibda pulli xizmatlar koʻrsatish;

bojxona organlari faoliyatini takomillashtirish boʻyicha takliflar kiritish.

8-modda. Bojxona organlarining majburiyatlari

Bojxona organlari:

bojxona toʻgʻrisidagi qonunchilikka rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshirishi;

bojxona toʻlovlari toʻgʻri hisoblanishi, toʻliq va oʻz vaqtida toʻlanishi ustidan nazoratni amalga oshirishi;

bojxona nazoratini tashkil etishi;

tovarlarni va transport vositalarini olib oʻtish, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining bojxona chegarasidan oʻtish chogʻida jismoniy va yuridik shaxslarni ularning huquq va majburiyatlari toʻgʻrisida oʻz vaqtida xabardor qilishi;

oʻz xizmat vazifalarini bajarishi chogʻida oʻziga maʼlum boʻlib qolgan davlat sirlarini yoki qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirni tashkil etuvchi maʼlumotlarni oshkor etmasligi;

huquqbuzarliklarning oldini olish, ularning sodir etilishiga imkon yaratgan sabablar va sharoitlarni aniqlash hamda bartaraf etish choralarini koʻrishi;

bojxona organlarida korrupsiya va boshqa mansabdorlik jinoyatlari sodir etilishining oldini olishga qaratilgan tadbirlarni amalga oshirishi;

davlat xavfsizligini, jamoat tartibini, fuqarolarning hayoti va sogʻligʻini saqlash, atrof-muhitni muhofaza qilish chora-tadbirlarini amalga oshirishga koʻmaklashishi;

axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanishda axborot xavfsizligi talablariga rioya etilishini taʼminlashi shart.

3-bob. Bojxona organlari xodimlari tomonidan jismoniy kuch ishlatish, maxsus vositalarni va oʻqotar qurolni qoʻllash

9-modda. Jismoniy kuch ishlatish, maxsus vositalarni va oʻqotar qurolni qoʻllash shartlari

Bojxona organi xodimi xizmat majburiyatlarini bajarish chogʻida jismoniy kuch ishlatish, oʻziga biriktirilgan maxsus vositalarni va oʻqotar qurolni olib yurish, saqlash va ulardan foydalanish huquqiga ega.

Bojxona organi xodimi maxsus tayyorgarlikdan oʻtishi, shuningdek jismoniy kuch ishlatilishi, maxsus vositalar va oʻqotar qurol qoʻllanilishi bilan bogʻliq sharoitlardagi harakatlarga kasbiy jihatdan yaroqliligini aniqlash uchun davriy tekshiruvdan oʻtishi shart.

Maxsus tayyorgarlikdan oʻtgan bojxona organi xodimiga Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi tomonidan tegishli ruxsatnoma beriladi.

Jismoniy kuch ishlatilishi, maxsus vositalar va oʻqotar qurol qoʻllanilishidan avval ularni qoʻllash niyati toʻgʻrisida aniq ifodalangan ogohlantirish boʻlishi kerak, bundan ushbu ogohlantirishning imkoni boʻlmagan yoxud ularning qoʻllanilishini kechiktirish fuqarolarning va bojxona organi xodimining hayoti va sogʻligʻiga bevosita xavf tugʻdiradigan hamda boshqa ogʻir oqibatlarga olib kelishi mumkin boʻlgan hollar mustasno.

Jismoniy kuch ishlatilishi, maxsus vositalar yoki oʻqotar qurol qoʻllanilishi yuzaga kelgan vaziyatga, shaxslarning xatti-harakatlari xususiyatiga va xavflilik darajasiga muvofiq boʻlishi kerak. Bunda bojxona organi xodimi har qanday zararning imkon qadar kam boʻlishiga intilishi shart.

Jismoniy kuch ishlatilganligi, maxsus vositalar yoki oʻqotar qurol qoʻllanilganligi natijasida tan jarohati olgan fuqarolarga birinchi yordam koʻrsatilishi, shuningdek imkon qadar qisqa vaqt ichida tibbiy yordam koʻrsatish choralari koʻrilishi, ularning qarindoshlari esa yigirma toʻrt soat ichida bu haqda xabardor qilinishi kerak.

Jismoniy kuch ishlatilgan, maxsus vositalar va oʻqotar qurol qoʻllanilgan, shuningdek jismoniy shaxslarning hayotiga, sogʻligʻiga yoki mol-mulkiga yoxud yuridik shaxslarning mol-mulkiga zarar yetkazilgan har bir holat toʻgʻrisida bojxona organining xodimi bevosita boshligʻiga darhol axborot berishi shart.

Bojxona organlari jismoniy kuch ishlatilganligi va maxsus vositalar qoʻllanilganligi natijasida jismoniy shaxslarning hayotiga, sogʻligʻiga yoki mol-mulkiga yoxud yuridik shaxslarning mol-mulkiga zarar yetkazilgan har bir holat haqida, shuningdek oʻqotar qurol qoʻllanilgan barcha hollar toʻgʻrisida prokurorga darhol xabar beradi.

Agar jismoniy kuch ishlatish, maxsus vositalarni yoki oʻqotar qurolni qoʻllash ushbu Qonunda belgilangan asoslar boʻyicha amalga oshirilgan boʻlsa, bojxona organi xodimi jismoniy kuch ishlatish, maxsus vositalarni yoki oʻqotar qurolni qoʻllash chogʻida jismoniy va yuridik shaxslarga yetkazilgan zarar uchun javobgar boʻlmaydi.

10-modda. Jismoniy kuch ishlatish

Agar kuch ishlatilmaydigan usullar bojxona organi xodimining zimmasiga yuklatilgan majburiyatlarning bajarilishini taʼminlamasa, u shaxsan oʻzi yoki boʻlinma (guruh) tarkibida:

bojxona organlarining qoʻriqlanadigan obyektlarini, oʻqotar qurolni va uning oʻq-dorilarini, portlovchi moddalarni, transport vositalarini egallab olishga boʻlgan urinishlarga chek qoʻyish uchun;

fuqaroga yoki bojxona organining xodimiga qilingan hujumni qaytarish uchun;

qurolli qarshilik koʻrsatishi mumkin boʻlgan shaxsni ushlash, olib borish, qoʻriqlab borish va qoʻriqlash uchun, shuningdek uning qochishga urinishini, atrofdagilarga yoki oʻziga zarar yetkazishini bartaraf etish maqsadida;

bojxona organi xodimining qonuniy talablariga qarshilik koʻrsatishni bartaraf etish uchun jismoniy kuch ishlatish huquqiga ega boʻladi.

Homiladorlik belgilari sezilib turgan ayollarga, nogironlik belgilari koʻrinib turgan shaxslarga, yoshi aniq koʻrinib turgan yoki maʼlum boʻlgan voyaga yetmaganlarga nisbatan jismoniy kuch ishlatish taqiqlanadi, bundan ularning qurolli qarshilik koʻrsatganligi, fuqarolarning yoxud bojxona organi xodimining hayoti va sogʻligʻiga tahdid etib, hujum qilganligi hollari mustasno.

11-modda. Maxsus vositalarni qoʻllash

Bojxona organi xodimi xizmat majburiyatlarini bajarish chogʻida maxsus vositalarni: xonalarni ochib kirish va transport vositalarini majburiy toʻxtatish qurilmalarini, qoʻlkishanlarni, rezina tayoqlarni, koʻzdan yosh oqizuvchi moddalarni, shuningdek boshqa maxsus vositalarni va texnikani qoʻllash huquqiga quyidagi hollarda ega boʻladi:

fuqarolarga yoki bojxona organlarining xodimlariga qilingan hujumni qaytarish uchun;

bojxona organlariga tegishli yoki ularning foydalanishida boʻlgan xonaga, binoga (imoratga, inshootga), transport vositasiga, bojxona nazorati ostidagi tovarlarga va transport vositalariga qilingan hujumni qaytarish, xuddi shuningdek ushbu obyektlar egallab olingan taqdirda, ularni ozod qilish uchun;

bojxona organi xodimiga koʻrsatilayotgan jismoniy qarshilikni bartaraf etish uchun;

huquqbuzarlarni ushlash, ularni bojxona organiga yoxud huquqni muhofaza qiluvchi boshqa organga olib borish uchun, agar mazkur shaxslar jismoniy yoki oʻzgacha qarshilik koʻrsatayotgan boʻlsa;

transport vositasini toʻxtatish uchun, agar mazkur transport vositasi bojxona ishi sohasidagi huquqbuzarlik obyekti ekanligi xususida asoslar mavjud boʻlsa.

Homiladorlik belgilari sezilib turgan ayollarga, nogironlik belgilari koʻrinib turgan shaxslarga, yoshi aniq koʻrinib turgan yoki maʼlum boʻlgan voyaga yetmaganlarga nisbatan maxsus vositalarni qoʻllash taqiqlanadi, bundan ularning qurolli qarshilik koʻrsatganligi va (yoki) fuqarolarning yoxud bojxona organi xodimining hayoti va sogʻligʻiga tahdid etib, guruh boʻlib hujum qilganligi hollari mustasno.

Odamning boshiga, boʻyniga, oʻmrov suyagiga, qorniga, jinsiy aʼzolariga, yurak sohasiga rezina tayoq bilan zarbalar berish taqiqlanadi.

Bojxona organlari xodimlari bojxona nazoratini amalga oshirishda maxsus vosita sifatida xizmat itlaridan foydalanishi mumkin.

Bojxona organlari xodimlari qoʻllaydigan maxsus vositalarning roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.

12-modda. Oʻqotar qurolni qoʻllash

Bojxona organlari xodimlari oʻqotar qurolni faqat quyidagi hollarda eng soʻnggi chora sifatida qoʻllash huquqiga ega:

fuqarolarni boshqa usullar yoki vositalar bilan himoya qilish imkoni boʻlmaganda — ularni hayoti va sogʻligʻiga tahdid soluvchi hujumdan himoya qilish uchun;

bojxona organi xodimlari kontrabandaga va boshqa jinoyatlarga qarshi kurashish boʻyicha xizmat majburiyatlarini bajarayotganda — oʻzlarining hayoti va sogʻligʻiga tahdid soluvchi qurolli hamda boshqa hujumlarni qaytarish uchun;

bojxona organi tomonidan qoʻriqlanayotgan obyektlarga, binolarga (imoratlarga, inshootlarga) qurolli hujumlarni qaytarish uchun;

bojxona organi xodimining qurolni va uning oʻq-dorilarini, portlovchi moddalarni, portlovchi moslamalarni, zaharli yoki radioaktiv moddalarni topshirish toʻgʻrisidagi qonuniy talablariga boʻysunishni rad etayotgan shaxsni ushlash uchun;

qurolli qarshilik koʻrsatayotgan shaxsni ushlash uchun, agar qoʻllanilayotgan usullar va vositalar qarshilikni samarali qaytarish, shaxsni ushlash yoki qurolsizlantirish imkonini bermasa;

agar transport vositasini boshqarayotgan shaxs bojxona organi xodimining toʻxtash toʻgʻrisidagi qonuniy talablariga boʻysunmasdan fuqarolar hayoti va sogʻligʻiga tahdid qilsa, shuningdek uni ushlashning boshqa imkoniyatlari mavjud boʻlmagan taqdirda.

Oʻqotar qurol qoʻllanilishidan avval uni qoʻllash niyati haqida aniq ifodalangan ogohlantirish boʻlishi kerak.

Oʻqotar qurol quyidagi hollarda ogohlantirishsiz qoʻllanilishi mumkin:

qoʻqqisdan qurolli hujum qilinganda, shuningdek harbiy texnika, transport vositalari, uchish apparatlari, daryo kemalaridan foydalanib hujum qilinganida;

transport vositalaridan foydalangan holda kontrabanda ashyolarini noqonuniy olib oʻtgan va boshqa jinoyatlarni sodir etgan qurollangan shaxslar qochganda.

Oʻqotar qurol qoʻllanadigan barcha hollarda bojxona organi xodimi atrofdagi odamlar xavfsizligini taʼminlash uchun barcha mumkin boʻlgan zarur choralarni koʻrishi, zarur hollarda esa jabrlanganlarga birinchi yordam koʻrsatishi shart.

Homiladorlik belgilari sezilib turgan ayollarga, nogironlik belgilari koʻrinib turgan shaxslarga, yoshi aniq koʻrinib turgan yoki maʼlum boʻlgan voyaga yetmaganlarga nisbatan oʻqotar qurolni qoʻllash taqiqlanadi, bundan ularning qurolli hujum qilganligi, fuqarolarning yoxud bojxona organi xodimining hayoti va sogʻligʻiga tahdid etib, qurolli qarshilik koʻrsatganligi, quroldan foydalanib transport vositasini egallab olganligi yoki guruh boʻlib hujum qilganligi hamda bunday hujumni boshqa usullar va vositalarni qoʻllash yoʻli bilan qaytarish imkoni boʻlmagan hollar mustasno.

Bojxona organlari foydalanadigan oʻqotar qurol va uning oʻq-dorilari turlarining roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadi. Ushbu roʻyxatga kirmaydigan oʻqotar qurol va uning oʻq-dorilari bilan bojxona organlarini qurollantirish hamda ulardan foydalanish taqiqlanadi.

4-bob. Bojxona organlarida xizmatni oʻtash

13-modda. Bojxona organlarida xizmatga qabul qilish va xizmatni oʻtash

Bojxona organlaridagi xizmatga fuqarolarni qabul qilish, lavozimga tayinlash, ularning bojxona organlaridagi xizmatda koʻtarilishi va boshqa lavozimga oʻtishi ushbu fuqarolarning jinsi, irqi, millati, tili, dini, eʼtiqodi, ijtimoiy kelib chiqishi, ijtimoiy mavqeyidan qatʼi nazar amalga oshiriladi.

Bojxona organlaridagi xizmatga, oʻn yetti yoshdan kichik va oʻttiz yoshdan katta boʻlmagan, shu jumladan oʻttiz yoshda boʻlgan, tegishli darajadagi maʼlumotga ega boʻlgan, oʻzining shaxsiy va ishchanlik fazilatlariga, sogʻligʻining holati va jismoniy tayyorgarligiga koʻra bojxona organi xodimining xizmat majburiyatlarini bajarishga qodir boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari ixtiyoriy asosda qabul qilinadi.

Erkaklar bojxona organlaridagi xizmatga muddatli harbiy xizmatni yoki safarbarlik chaqiruvi rezervidagi harbiy xizmatni yoxud oliy taʼlim tashkilotlarida harbiy tayyorgarlikni oʻtagan taqdirda qabul qilinadi.

Alohida hollarda, bojxona organlariga xizmatga ushbu moddaning ikkinchi va uchinchi qismlarida koʻrsatilgan talablar inobatga olinmagan holda:

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmoni, qarori yoki farmoyishi, shuningdek roziligi yoki Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori yoxud Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisining buyrugʻi asosida — boshqa davlat organlarining va tashkilotlarining xodimlari;

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisining buyrugʻi asosida — yoshi oʻttizdan oshgan, tor ixtisoslikdagi yuqori malakali mutaxassislar qabul qilinishi mumkin.

Quyidagilar bojxona organlariga xizmatga qabul qilinishi mumkin emas:

muomalaga layoqatsiz yoki muomala layoqati cheklangan deb topilgan fuqarolar;

xizmatni oʻtashga monelik qiladigan kasalligi yoki jismoniy nuqsonlari boʻlgan fuqarolar;

boshqa davlat organlaridan salbiy sabablarga koʻra boʻshatilgan fuqarolar;

sodir etgan jinoyati uchun ilgari hukm qilinganlar, qoʻllanilgan jazo turidan, sudlanganlik holati tugatilganligidan yoki olib tashlanganligidan va oʻziga nisbatan amnistiya akti yoki afv etish qoʻllanilganligidan qatʼi nazar yoxud yarashuv munosabati bilan jinoiy javobgarlikdan ozod qilingan fuqarolar;

bojxona organlarida xizmatni oʻtash bilan bogʻliq cheklovlarga rioya etishni rad etgan yoki maxsus talablarga javob bermaydigan fuqarolar.

Bojxona organlaridagi lavozimlar quyidagicha toʻldiriladi:

ofitserlar tarkibi — Bojxona instituti bitiruvchilari va oliy maʼlumotga ega boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari bilan;

serjantlar tarkibi — oʻrta, oʻrta maxsus, kasb-hunar va oliy maʼlumotga ega boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari bilan.

Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining zaxiradagi ofitserlarini bojxona organlarining serjantlar tarkibi lavozimlariga tayinlashga yoʻl qoʻyilmaydi.

Bojxona organlari xodimlari Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisining buyruqlari bilan tegishli vazirliklar va idoralar bilan kelishuvga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlariga, Davlat xavfsizlik xizmatining, Favqulodda vaziyatlar vazirligining, Milliy gvardiyaning qoʻshinlari va organlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti qaroriga binoan tuziladigan harbiylashtirilgan tuzilmalarga, shuningdek ichki ishlar organlariga oʻtkazilishi va ular shaxsiy tartibda haqiqiy harbiy xizmatga yoki bojxona organlarida xizmatni davom ettirish uchun tayinlanganligi munosabati bilan qaytarib oʻtkazilishi mumkin.

Chaqiriluvchi boʻlgan, bojxona organlariga xizmatga qabul qilingan harbiy xizmatga majbur Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari harbiy hisobdan chiqariladi va Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasining maxsus hisobida turadi. Xizmatdan boʻshatilgan xodimlar Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligida harbiy hisobga qoʻyiladi.

13 1 -modda. Bojxona organlarida xizmatni oʻtash bilan bogʻliq cheklovlar

Bojxona organlari xodimlari quyidagilarga haqli emas:

oʻzaro yaqin qarindoshlikda yoki quda tomondan qarindosh boʻlgan shaxslar bilan (ota-onalar, aka-ukalar, opa-singillar, oʻgʻillar, qizlar, er-xotinlar, shuningdek, er-xotinlarning ota-onalari, aka-ukalari, opa-singillari va farzandlari) bojxona organlarida birga xizmat qilishga, agar ularning birga xizmat qilishi ulardan birining ikkinchisiga bevosita boʻysunishiga olib kelsa;

ilmiy, ijodiy va pedagogik faoliyatdan tashqari haq toʻlanadigan boshqa faoliyat bilan shugʻullanishga;

tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanishga;

tadbirkorlik faoliyati subyektlarini tashkil etishga, ularning muassisi (ishtirokchisi) boʻlishga, tadbirkorlik faoliyati subyektida tashkiliy-boshqaruv, maʼmuriy-xoʻjalik vazifalarini bajarishga;

oʻz xizmat vakolatlarini jismoniy va yuridik shaxslarning manfaatlarini koʻzlab bajarish yoki bajarmaslik evaziga ulardan biron-bir mukofot, foyda yoki sovgʻalar olishga;

qonunchilikda nazarda tutilmagan imtiyozlardan, preferensiyalar yoki afzalliklardan oʻz xizmat mavqeyi bilan bogʻliq holda foydalanishga;

qimor va tavakkalchilikka asoslangan boshqa oʻyinlarda, shu jumladan axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalangan holda ishtirok etishga;

chet davlat fuqaroligini yoki chet davlatda doimiy yashash huquqini beruvchi hujjatni olish maqsadida murojaat qilishga;

Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqarida hisobvaraqlar ochishga va ularga ega boʻlishga, koʻchmas mulkka va boshqa mol-mulkka egalik qilishga, bundan chet davlatda taʼlim olish, stajirovka oʻtash va tibbiy xizmatlardan foydalanish maqsadida ochilgan hisobvaraqlar mustasno;

oʻzining vakolatlarini siyosiy partiyalarning, boshqa jamoat birlashmalarining va ular organlarining manfaatlarini koʻzlab amalga oshirishga, xizmat majburiyatlarini amalga oshirish bilan bogʻliq hollar bundan mustasno;

xizmatni oʻtash vaqtida diniy rasm-rusumlar va marosimlarni bajarishga, qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan alohida hollar bundan mustasno;

bojxona organlarining binolarida va hududida diniy rasm-rusumlar va marosimlarni tashkil etishga, diniy mazmundagi materiallar va buyumlarni saqlashga, xizmat majburiyatlarini amalga oshirish bilan bogʻliq hollar bundan mustasno.

Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan cheklovlarga rioya etmaganlik bojxona organlari xodimlarini qonunga muvofiq javobgarlikka tortish uchun asos boʻladi.

14-modda. Bojxona organlarining xodimlari

Bojxona organlarida xizmat qilayotgan, maxsus unvon berilgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi bojxona organining xodimidir.

Bojxona organlari xodimlarining formali kiyim-bosh namunalari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadi.

Bojxona organi xodimiga xizmat guvohnomasi va shaxsiy raqamli jeton beriladi.

Bojxona organining xodimi xizmatni oʻtash davrida siyosiy partiyalar aʼzosi boʻla olmaydi.

15-modda. Bojxona organi xodimining qasamyodi

Bojxona organlaridagi xizmatga qabul qilingan fuqaro quyidagi mazmunda qasamyod qabul qiladi:

“Men, (familiyasi, ismi, otasining ismi), bojxona organi xodimi vakolatlarini amalga oshirish chogʻida Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunchiligiga soʻzsiz rioya etishga, uning iqtisodiy xavfsizligini himoya qilishga, oʻz xizmat majburiyatlarimni vijdonan bajarishga qasamyod qilaman”.

16-modda. Bojxona organlari xodimlariga maxsus unvonlar berish, bu unvonlarni pasaytirish va ulardan mahrum qilish

Bojxona organlari xodimlariga quyidagi maxsus unvonlar beriladi:

serjantlar tarkibi — bojxona xizmati kichik serjanti, bojxona xizmati serjanti, bojxona xizmati katta serjanti;

ofitserlar tarkibi:

kichik ofitserlar tarkibi — bojxona xizmati leytenanti, bojxona xizmati katta leytenanti, bojxona xizmati kapitani;

katta ofitserlar tarkibi — bojxona xizmati mayori, bojxona xizmati podpolkovnigi, bojxona xizmati polkovnigi;

generallar tarkibi — bojxona xizmati general-mayori, bojxona xizmati general-leytenanti, bojxona xizmati general-polkovnigi.

Bojxona organlarining serjantlar tarkibi lavozimlariga qabul qilingan shaxslarga ularni lavozimga tayinlash bilan bir vaqtda “bojxona xizmati kichik serjanti” maxsus unvoni beriladi.

Bojxona organlarining ofitserlar tarkibi lavozimlariga qabul qilingan shaxslarga ularni lavozimga tayinlash bilan bir vaqtda “bojxona xizmati katta serjanti” maxsus unvoni beriladi, ular bu unvonda dastlabki sinov muddati tugab, birinchi ofitserlik unvoni berilguniga qadar xizmat qiladi.

Bojxona organlarida lavozimlar (ofitser va serjantlar egallashi lozim boʻlgan shtat lavozimlari) va ularga muvofiq maxsus unvonlar Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisi tomonidan tasdiqlanadigan bojxona organlarining shtatlarida nazarda tutiladi.

Bojxona organi xodimining dastlabki sinov muddati uch oyni tashkil etadi.

Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari zaxirasidagi ofitserlar boʻlgan va bojxona organlarining ofitserlar tarkibi lavozimlariga qabul qilingan shaxslarga mavjud harbiy unvoniga teng maxsus unvon beriladi.

Bojxona organlarining katta ofitserlar tarkibigacha boʻlgan maxsus unvonlar, shu jumladan katta ofitserlik unvonlari ham Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisining buyrugʻi bilan beriladi.

Ayrim hollarda, ilmiy darajasi yoki faoliyatning tor ixtisoslik turlari boʻyicha koʻp yillik stajga va ish (xizmat) tajribasiga ega boʻlgan fuqarolarni bojxona organlarining ofitserlar tarkibi lavozimlariga tayinlash chogʻida ularga birinchi unvon sifatida “bojxona xizmati mayori” maxsus unvonigacha boʻlgan unvon, shu jumladan “bojxona xizmati mayori” maxsus unvoni ham berilishi mumkin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmoni, qarori, farmoyishi asosida yoki uning roziligi bilan generallar tarkibi lavozimlariga bojxona organlaridagi xizmatga yuborilgan, maxsus, harbiy va boshqa unvoni boʻlmagan shaxslarga “bojxona xizmati polkovnigi” maxsus unvonigacha boʻlgan unvon, shu jumladan “bojxona xizmati polkovnigi” unvoni ham berilishi mumkin.

“Bojxona xizmati leytenanti” maxsus unvoni quyidagilarga beriladi:

bojxona organlarining ofitserlar tarkibi lavozimlariga qabul qilingan, birlamchi kasbiy qayta tayyorgarlikni muvaffaqiyatli oʻtagan shaxslarga;

bojxona organlarining serjantlar tarkibidan ofitserlar tarkibi lavozimlariga tayinlangan shaxslarga;

Bojxona instituti bitiruvchilariga.

Bojxona organlari generallar tarkibining maxsus unvonlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan beriladi.

Maxsus unvonda xizmatni oʻtash uchun quyidagi muddatlar belgilanadi:

bojxona xizmati kichik serjanti — ikki yil;

bojxona xizmati serjanti — ikki yil;

bojxona xizmati katta serjanti — muddatsiz;

bojxona xizmati leytenanti — ikki yil;

bojxona xizmati katta leytenanti — ikki yil;

bojxona xizmati kapitani — uch yil;

bojxona xizmati mayori — toʻrt yil;

bojxona xizmati podpolkovnigi — besh yil.

“Bojxona xizmati polkovnigi” va undan yuqori maxsus unvonlarda xizmatni oʻtash muddatlari belgilanmaydi.

Navbatdagi maxsus unvonlar ushbu moddaning oʻn ikkinchi qismi bilan belgilangan xizmat muddatini oʻtagan bojxona organlari xodimlariga, ular egallab turgan lavozim boʻyicha nazarda tutilgan unvonga muvofiq beriladi.

Tegishli maxsus unvonda boʻlishning belgilangan muddati oʻtgan bojxona organi xodimi ilgari egallab turgan lavozimidan yuqori maxsus unvonni nazarda tutadigan lavozimga oʻtkazilayotganda navbatdagi maxsus unvonni berish uchun taqdim etiladi.

Bojxona organi xodimining maxsus unvoni pasaytirilgan taqdirda, uning avvalgi unvoni qayta tiklanguniga qadar oʻtagan xizmat muddati navbatdagi unvonni berish muddatiga qoʻshilmaydi.

Xizmat majburiyatlarini namunali bajarayotgan, xizmat burchini bajarishda fidoyilik va qahramonlik koʻrsatgan bojxona organlari xodimlariga bojxona organlari ofitserlar tarkibining maxsus unvonini muddatidan ilgari berish tarzida yoki egallab turgan lavozimi bilan nazarda tutilganidan bir pogʻona yuqori navbatdagi maxsus unvon berish tarzida ragʻbatlantirish chorasi ularning bojxona organlaridagi butun xizmati davrida faqat bir marotaba qoʻllanilishi mumkin.

Bir vaqtning oʻzida muddatidan ilgari maxsus unvon hamda egallab turgan lavozimi bilan nazarda tutilganidan bir pogʻona yuqori navbatdagi maxsus unvon berilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

Pensiya olish huquqini, shuningdek navbatdagi maxsus unvonni berish imkonini beradigan xizmat yillariga ega boʻlgan, egallab turgan lavozimi boʻyicha eng yuqori maxsus unvoni “bojxona xizmati kapitani” etib belgilangan, ishda ijobiy tavsiflanadigan bojxona organlarining ofitserlar tarkibidagi xodimlariga xizmatdan boʻshatish bilan bir vaqtda “bojxona xizmati mayori” maxsus unvoni berilishi mumkin.

Bojxona organlari xodimlariga navbatdagi maxsus unvonlarni berish quyidagi hollarda kechiktiriladi:

xodim Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi ixtiyorida boʻlganda;

xodimda amaldagi intizomiy jazo chorasi mavjud boʻlganda;

xodim navbatdagi attestatsiyadan shartli ravishda oʻtganida;

xodimga nisbatan jinoyat ishi qoʻzgʻatilganda;

xodim egallab turgan lavozimidan intizomiy jazo chorasi sifatida ozod etilganda va boshqa lavozimga oʻtkazilganda — lavozimidan ozod etilgan kundan eʼtiboran bir yil davomida.

Bojxona organlarining ofitserlar tarkibidagi xodimlariga maxsus unvonini bir pogʻona pasaytirish tarzidagi intizomiy jazo berilishi mumkin. Bunda pasaytirish “bojxona xizmati leytenanti” maxsus unvonigacha amalga oshirilishi mumkin. Maxsus unvonni pasaytirish tarzidagi intizomiy jazo berish faqat Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisi tomonidan amalga oshiriladi.

Bojxona organi xodimining avvalgi unvoni tiklanguniga va unga navbatdagi unvon berilguniga qadar maxsus unvonni takroran pasaytirishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Maxsus unvoni pasaytirilgan bojxona organi xodimining avvalgi unvoni, egallab turgan lavozimidan qatʼi nazar, unvoni pasaytirilgan kundan eʼtiboran bir yil oʻtgach Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisi tomonidan tiklanishi mumkin.

Bojxona organlarining generallar tarkibidagi xodimlarining maxsus unvonlarini pasaytirish va tiklash Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan amalga oshiriladi.

Maxsus unvoni pasaytirilgan va soʻngra tiklangan bojxona organi xodimining maxsus unvondagi xizmat muddati, unvoni pasaytirilguniga qadar oʻtgan xizmat muddati bilan qoʻshib hisoblanadi.

Yuqori yoki teng lavozimga vazifani bajaruvchi etib tayinlangan bojxona organlari xodimlariga ular vazifani bajaruvchi etib tayinlanguniga qadar egallab turgan lavozimiga muvofiq maxsus unvonlar beriladi.

Bojxona organlari xodimlari ilgari egallab turgan lavozimlarning shtat jadvalidagi oʻzgarishlar (shtatlar qisqarishi, unvonlar koʻtarilishi yoki pasaytirilishi) ular vazifani bajaruvchi etib tayinlanganidan yoki oʻqishga kirganidan soʻng inobatga olinmaydi.

Boshqa huquqni muhofaza qiluvchi organlardan yoki maxsus unvonlar va darajalar mavjud boʻlishini nazarda tutuvchi oʻzga organlardan bojxona organlaridagi xizmatga oʻtkazilgan shaxslarga maxsus unvonlar, egallab turgan lavozimidan qatʼi nazar, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisi tomonidan beriladi.

Bojxona organi xodimiga navbatdagi maxsus unvonni berishda avvalgi ish joyidagi unvonda xizmatni oʻtagan davri inobatga olinadi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmoni, qarori, farmoyishi yoki roziligi asosida bojxona organlaridagi xizmatga generallar tarkibidagi lavozimga yuborilgan, shuningdek bojxona organlaridagi xizmatga boshqa huquqni muhofaza qiluvchi organlardan yoki maxsus unvonlar va darajalar mavjud boʻlishini nazarda tutuvchi boshqa organlardan oʻtkazish tartibida oʻtkazilgan shaxslarga xizmat qilgan yillari uchun foizli ustamani belgilashda avvalgi ish joyidagi xizmat yoki mehnat staji (foizli ustamani toʻlash uchun belgilangan) inobatga olinadi hamda bojxona organlaridan boʻshatilgan taqdirda pensiya tayinlash chogʻida mazkur davr umumiy xizmat stajiga qoʻshib hisoblanadi.

Sudning hukmi asosida maxsus unvonlardan mahrum qilish Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisining buyrugʻi bilan amalga oshiriladi. Maxsus unvonni qayta tiklash toʻgʻrisida sudning qarori qabul qilingan boʻlsa, maxsus unvon Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisining buyrugʻi bilan tiklanadi.

17-modda. Bojxona organlari xodimlarini lavozimga tayinlash va lavozimidan ozod etish

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisi Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi maʼqullaganidan keyin kiritilgan taqdimiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tasdiqlanadi va lavozimidan ozod etiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisi maqomiga koʻra vazirga, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisining birinchi oʻrinbosari va oʻrinbosarlari esa tegishincha vazirning birinchi oʻrinbosari va oʻrinbosarlariga tenglashtiriladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisining oʻrinbosarlari, Davlat bojxona qoʻmitasining Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar boʻyicha boshqarmalari va “Toshkent-AERO” ixtisoslashtirilgan bojxona kompleksi boshliqlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimidan ozod etiladi.

Bojxona institutining boshligʻi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti bilan kelishuvga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisi tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimidan ozod etiladi.

Ushbu moddaning birinchi , uchinchi va toʻrtinchi qismlarida nazarda tutilmagan bojxona organlari xodimlarini lavozimga tayinlash va lavozimidan ozod etish Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi tomonidan belgilanadigan tartibda amalga oshiriladi.

Tashkiliy-shtat oʻzgarishlari boʻlganida bojxona organi xodimi egallab turgan lavozimidan ozod qilinadi va ikki oygacha muddatga, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisining ruxsati bilan — ikki oydan ortiq muddatga bojxona organlari ixtiyoriga olinadi.

Bojxona organlari ixtiyoridagi bojxona organi xodimiga dastlabki ikki oy davomida oxirgi egallagan lavozimi boʻyicha pul taʼminoti, uchinchi oydan boshlab maxsus unvoni boʻyicha maoshi va xizmat yillari uchun ustama saqlanib qoladi. Toʻrt oy oʻtganidan keyin toʻlov Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisining qaroriga koʻra amalga oshirilishi mumkin.

Bojxona organi xodimi bojxona organlari ixtiyorida boʻlgan muddatga uning kasal boʻlgan (mehnatga layoqatsizlik varaqasi mavjud boʻlganida) va yillik navbatdagi taʼtilda boʻlgan (bolani parvarishlash taʼtilida boʻlish bundan mustasno) davr qoʻshib hisoblanmaydi. Ushbu taʼtillar davrida pul taʼminotini toʻlash faqat dastlabki ikki oy davomida amalga oshiriladi.

Bojxona organi xodimi bojxona organlari ixtiyorida ikki oydan ortiq boʻlgan davrning bir kuni bir kunga tenglashtirilgan holda umumiy xizmat stajiga qoʻshiladi.

Bojxona organi xodimining yoki uning oila aʼzolarining hayoti va sogʻligʻiga tahdid, shuningdek ularning sogʻligʻi holati tufayli xizmat (yashash) joyini oʻzgartirish zarurati yuzaga kelgan taqdirda, mazkur xodimni bojxona organlarining boshqa boʻlinmasiga xizmatga oʻtkazish amalga oshiriladi.

Bojxona organi xodimini egallab turgan lavozimidan chetlashtirish haqida jinoyat ishi boʻyicha sud qarori chiqarilganida u egallab turgan lavozimidan ozod etiladi va avvalgi xizmat majburiyatlarini bajarish bilan bogʻliq boʻlmagan quyi yoki teng lavozimga tayinlanadi yoxud bojxona organlari ixtiyorida qoldiriladi.

Egallab turgan lavozimidan chetlashtirilgan xodimni xizmatdan boʻshatish yoki uni avvalgi yoxud teng lavozimga tayinlash toʻgʻrisidagi masala bunga vakolatli boʻlgan boshliqlar tomonidan sud qarori asosida hal etiladi.

Bojxona organi xodimini lavozimdan lavozimga oʻtkazish quyidagi tartibda amalga oshiriladi:

yuqori lavozimga — xizmat boʻyicha koʻtarilish yoki ragʻbatlantirish tartibida;

teng lavozimga — shaxsiy iltimosiga koʻra, sogʻligʻining holati boʻyicha (ichki ishlar organlarining harbiy-tibbiy komissiyasi xulosasi asosida), oilaviy sharoitiga koʻra, sud qarori, xizmat tekshiruvining xulosasi asosida lavozimdan chetlashtirilganda yoki xodimning kasbiy va shaxsiy xislatlarini, egallab turgan lavozimidagi amaliy tajribasini inobatga olgan holda boʻsh lavozimlarni toʻldirish zaruriyati yuzaga kelganida, shuningdek tashkiliy-shtat oʻzgarishlari boʻlganida;

quyi lavozimga — xodimning shaxsiy iltimosiga koʻra, sogʻligʻining holati boʻyicha (ichki ishlar organlarining harbiy-tibbiy komissiyasi xulosasi asosida), attestatsiya natijalariga koʻra egallab turgan lavozimiga noloyiq deb topilganda, intizomiy jazo chorasi sifatida egallab turgan lavozimidan ozod etilganda, shuningdek tashkiliy-shtat oʻzgarishlari boʻlganida yoki sud qarori asosida lavozimidan chetlashtirilganligi sababli uni teng lavozimga oʻtkazish imkoniyati boʻlmaganida.

Bojxona organlarining rahbar lavozimlarni egallagan xodimlari teng lavozimga, shu jumladan boshqa tarkibiy tuzilmaga, qoida tariqasida, egallab turgan lavozimida uch yil ishlaganidan soʻng rotatsiya tartibida oʻtkazilishi mumkin.

18-modda. Bojxona organlari xodimlarini tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish

Bojxona organlari uchun kadrlar tayyorlash Bojxona institutida va Oʻzbekiston Respublikasining boshqa taʼlim muassasalarida amalga oshiriladi.

Bojxona organlariga qabul qilingan xodimlar (Bojxona instituti bitiruvchilaridan tashqari) majburiy tartibda birlamchi kasbiy qayta tayyorgarlikdan oʻtadi.

Bojxona organining xodimi boshqa turdagi kasbiy faoliyat bilan bogʻliq lavozimga tayinlangan taqdirda yoki uni ishning yangi yoʻnalishlari boʻyicha tayyorlash zarur boʻlganda qayta tayyorgarlikdan oʻtadi.

Bojxona organining xodimi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisining buyrugʻiga muvofiq malaka oshirishdan oʻtadi.

Bojxona institutining tinglovchilari va kursantlari bojxona organlaridagi xizmatda deb hisoblanadi, bundan chet el fuqarolari mustasno.

19-modda. Xizmatni oʻtash rejimini taʼminlash

Bojxona organlari xodimlari uchun ish vaqti davomiyligi haftasiga qirq soatdan oshishi mumkin emas. Zarur boʻlgan hollarda, xodimlar kuchaytirilgan yoki sutkalik rejimda xizmatni oʻtashga jalb etilishi mumkin.

Xizmatni oʻtashning odatdagi rejimida olti kunlik ish haftasi nazarda tutiladi, bunda kunlik ish davomiyligi yetti soatdan, besh kunlik ish haftasida esa sakkiz soatdan oshmasligi kerak.

Xizmatni oʻtashning kuchaytirilgan rejimi kuniga ish vaqtidan tashqari davomiyligi toʻrt soatdan oshmaydigan xizmat belgilanishini nazarda tutadi.

Sutkalik rejimda xizmatni oʻtash uch mahal ovqatlanish hamda kamida sakkiz soat dam olish uchun vaqt berilgan holda yigirma toʻrt soat davomida amalga oshiriladi.

Xizmatni sutkalik rejimda oʻtash chogʻida bojxona organlari xodimlariga ularning xohishiga koʻra, xizmatni oʻtash joyida Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari harbiy xizmatchilari uchun belgilangan umumqoʻshin payogi normalari doirasida belgilanadigan oziq-ovqat payogi uchun beriladigan kompensatsiya oʻrniga uch mahal bepul ovqat berilishi mumkin, bundan oʻz xizmat vazifalarini doimiy ravishda sutkalik navbatchilik rejimida bajaradigan xodimlar mustasno.

Kuchaytirilgan yoki sutkalik rejimlar joriy etilishi munosabati bilan ish soatlarining (kunlarining) belgilangan normalari oshirilganligi uchun bojxona organi xodimiga pullik kompensatsiya toʻlanadi yoki xohishiga koʻra dam olish kunlari (otgullar) beriladi yoxud bu kunlar har yilgi asosiy taʼtiliga qoʻshiladi.

Kuchaytirilgan va sutkalik rejimlarni joriy etish hamda bekor qilish, shuningdek bojxona organlari xodimlarini jangovar harakatlarda ishtirok etishga jalb etish Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisining buyrugʻi bilan amalga oshiriladi.

Dam olish va bayram kunlari xizmat majburiyatlarini bajarishga jalb etiladigan bojxona organlari xodimlariga haftaning boshqa kunlarida dam olish kunlari beriladi.

Bojxona organlarining navbatchilik qismlari sutkalik naryadining xizmati yigirma toʻrt soatga moʻljallab tashkil etiladi.

Navbatchilik vaqtida bojxona organlari navbatchilik qismining xodimlariga ovqatlanish va qisqa muddatli dam olish uchun har bir kishiga umumiy davomiyligi uch smenalik navbatchilikda — olti soat, toʻrt smenalik navbatchilikda — toʻrt soat davom etadigan tanaffuslar navbatma-navbat beriladi.

Smena tugagach, bojxona organlari navbatchilik qismlarining xodimlariga hamda xizmat majburiyatlarini sutkalik navbatchilik rejimida doimiy bajaruvchi boshqa xodimlarga dam olish beriladi.

Bojxona organlarining asosiy xizmat majburiyatlariga qoʻshimcha ravishda sutkalik xizmatga (shu jumladan navbatchilikka) jalb etilgan xodimlariga navbatchilik tugaganidan soʻng kamida yigirma toʻrt soat davom etadigan dam olish vaqti beriladi.

Bojxona organlaridagi xizmat faoliyatining xususiyatlaridan kelib chiqqan holda bojxona organining boshligʻi tomonidan tasdiqlanadigan kun tartibi ishlab chiqiladi.

20-modda. Bojxona organi xodimining boshqa organlar va tashkilotlarga saylanishidagi (tayinlanishidagi, yuborilishidagi) kafolatlar

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmoni, qarori, farmoyishi asosida, shuningdek uning roziligiga koʻra yoki Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan yoxud yuqori turuvchi organlarning buyrugʻi boʻyicha boshqa davlat organlariga yoki ularning tasarrufidagi tashkilotlarga, xalqaro tashkilotlarga tayinlangan (yuborilgan) bojxona organi xodimi oʻz majburiyatlarini bajarish davrida Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi kadrlarining amaldagi zaxirasiga (bundan buyon matnda kadrlar zaxirasi deb yuritiladi), agar qonunchilikda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, bojxona organlaridagi pul taʼminoti saqlanmagan holda kiritiladi.

Bojxona organining xodimi saylangan (tayinlangan, yuborilgan) davlat organi yoki uning tasarrufidagi tashkilot mazkur xodimga u saylanguniga (tayinlanguniga, yuborilguniga) qadar egallab turgan oxirgi lavozimidagidan kam boʻlmagan miqdorlardagi pul taʼminoti toʻlanishini taʼminlaydi, shuningdek xizmat yillari uchun ustama va maxsus unvon boʻyicha maosh toʻlaydi.

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisining buyrugʻi bilan Oʻzbekiston Respublikasining yoki chet davlatning oliy taʼlim muassasalariga va tashkilotlariga magistratura mutaxassisliklari boʻyicha oʻqishga yuborilgan bojxona organi xodimi oʻqish davrida, oxirgi egallagan lavozimidagidan kam boʻlmagan miqdorlardagi pul taʼminoti saqlangan holda bojxona organlarining ixtiyorida qoldiriladi.

Ushbu moddaning birinchi va uchinchi qismlarida sanab oʻtilgan bojxona organlari xodimlariga maxsus unvonlar oxirgi egallagan lavozimidan qatʼi nazar beriladi. Majburiyatlarni bajarish (oʻqish) davri bojxona organi xodimiga navbatdagi maxsus unvonni olish huquqini beradigan xizmat yillariga ustama toʻlash, pul taʼminoti (lavozim maoshi va maxsus unvon boʻyicha maoshi summasidan iborat boʻlgan) maoshini belgilash va pensiya tayinlash uchun bojxona organlaridagi xizmat stajiga qoʻshib hisoblanadi.

Ushbu moddaning birinchi va uchinchi qismlarida koʻrsatilgan bojxona organlari xodimlari xizmatdan boʻshatilganda, shuningdek ularning oila aʼzolari bojxona organlaridan boʻshatilgan xodimlar bilan teng huquqlar, imtiyozlar va afzalliklardan foydalanadi.

Bojxona organlariga qaytgan bojxona organining xodimi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisining buyrugʻi bilan kadrlar zaxirasidan chiqariladi va avvalgi lavozimiga, teng yoki yuqoriroq lavozimga tayinlanadi.

21-modda. Bojxona organlari xodimlarining attestatsiyasi

Bojxona organlari xodimlarining attestatsiyasi (bundan buyon matnda attestatsiya deb yuritiladi) ularning bilim darajasini va kasbga yaroqliligini, egallab turgan lavozimiga munosibligini xolisona baholash, shuningdek xizmat intizomini mustahkamlash hamda zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarayotganda masʼuliyatini oshirish maqsadida oʻtkaziladi.

Attestatsiya oshkoralik, talabchanlik, prinsipiallik va xayrixohlik vaziyatida oʻtishi lozim.

Bojxona organlarining xodimlari xizmat davrida navbatdagi va navbatdan tashqari attestatsiyadan oʻtadi.

Navbatdagi attestatsiyani oʻtkazish davri lavozimga tayinlangan va oxirgi attestatsiyadan oʻtkazilgan kunidan eʼtiboran hisoblanadi.

Navbatdagi attestatsiya uch yilda bir marta oʻtkaziladi.

Bojxona organlarining quyidagi xodimlari navbatdagi attestatsiyadan oʻtmaydi:

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tayinlanganlar;

egallab turgan lavozimida bir yildan kam xizmat qilganlar. Mazkur toifadagi xodimlar bir yil oʻtgach attestatsiyadan oʻtadi;

xizmat safarida, davolanishda (ichki ishlar organlarining tibbiyot muassasalarida mehnatga layoqatsizlik varaqasi ochilgan holda) boʻlganlar va malaka oshirishdan oʻtayotganlar. Mazkur toifadagi xodimlar xizmat majburiyatlarini bajarishga qaytganidan keyin attestatsiyadan oʻtadi;

kadrlar zaxirasiga kiritilganlar. Mazkur toifadagi xodimlar kadrlar zaxirasidan chiqarilib, bojxona organlaridagi lavozimga tayinlangan kundan eʼtiboran kamida bir yil oʻtgach umumiy tartibda attestatsiyadan oʻtadi;

homiladorlik, tugʻish va bolani parvarishlash taʼtilida boʻlganlar. Mazkur toifadagi xodimlar xizmat majburiyatlarini bajarishga qaytgan kundan eʼtiboran kamida bir yil oʻtgach attestatsiyadan oʻtadi;

bojxona organlari ixtiyoriga olingan xodimlar. Mazkur toifadagi xodimlar lavozimga tayinlanganidan keyin bir yil oʻtgach attestatsiyadan oʻtadi;

oʻziga nisbatan xizmat tekshiruvi oʻtkazilayotgan xodimlar. Mazkur toifadagi xodimlar xizmat tekshiruvi tugaganidan keyin attestatsiyadan umumiy tartibda oʻtadi.

Navbatdan tashqari attestatsiyadan bojxona organlarining ishda past koʻrsatkichlarga ega boʻlgan, xizmat intizomini qoʻpol ravishda buzgan yoki muntazam buzib kelayotgan, bojxona organi xodimining shaʼniga putur yetkazuvchi nojoʻya harakatlar sodir etgan xodimlar oʻtadi.

Navbatdan tashqari attestatsiyani oʻtkazish toʻgʻrisidagi qaror Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisi tomonidan qabul qilinadi.

22-modda. Bojxona organlarining xodimlariga taʼtillar berish

Bojxona organlarining xodimlariga taʼtilni oʻtkazish joyiga borish va qaytish uchun zarur boʻlgan, biroq uch kalendar kundan oshmaydigan vaqt qoʻshilgan, lavozimi va pul taʼminoti saqlangan holda har yili davomiyligi oʻttiz kalendar kun boʻlgan asosiy taʼtil beriladi.

Davlat bayramlari kunlari yillik navbatdagi taʼtilning davomiyligini aniqlashda hisobga olinmaydi.

Bojxona organlari xodimining yillik asosiy taʼtiliga kalendar hisobdagi xizmat yillari uchun:

oʻn yillik xizmatidan soʻng — davomiyligi besh kun;

oʻn besh yillik xizmatidan soʻng — davomiyligi oʻn kun;

yigirma yillik xizmatidan soʻng — davomiyligi oʻn besh kun boʻlgan, haq toʻlanadigan qoʻshimcha taʼtil beriladi.

Bojxona organlarining xodimlariga xizmatining birinchi yilida har yilgi navbatdagi taʼtil kamida olti oy ishlaganidan keyin beriladi.

Har yilgi navbatdagi taʼtil davrida bojxona organi xodimi ichki ishlar organlarining tibbiyot muassasalarida mehnatga layoqatsizlik varaqasi rasmiylashtirgan holda davolanishdan oʻtgan hollarda taʼtil davolanish muddatiga uzaytiriladi.

Taʼtildan chaqirib olishga faqat xizmat yuzasidan oʻta zarur hollardagina bojxona organi xodimining roziligi va ushbu xodim boshligʻining yozma qarori bilan yoʻl qoʻyiladi. Taʼtildan chaqirib olingan taqdirda uning foydalanilmagan qismi, qoida tariqasida, joriy yilda beriladi.

Agar bojxona organi xodimiga har yilgi navbatdagi taʼtil kalendar yil davomida berilmagan boʻlsa, taʼtil uchun moddiy yordam joriy moliya yilining oxirida toʻlanadi.

Bojxona organi xodimiga yiliga bir marotaba Oʻzbekiston Respublikasi hududida har yilgi navbatdagi taʼtilni oʻtkazadigan joyiga, shuningdek sanatoriy-kurortda davolanish joyiga borishi va qaytishi bilan bogʻliq yoʻl xarajatlarining oʻrni qoplanadi.

Bojxona organlari xodimlariga kasalligi boʻyicha taʼtillar ichki ishlar organlari harbiy-tibbiy komissiyasining xulosasi asosida beriladi. Ushbu taʼtilning davomiyligi kasallikning xususiyatiga koʻra belgilanadi.

Kasallik boʻyicha taʼtilda uzluksiz boʻlishning umumiy hisoblanadigan muddati toʻrt oydan oshmasligi lozim. Bunda ayrim kasalliklar boʻyicha davolanishda boʻlish uchun ancha uzoqroq muddat talab qilingan hollarda, bu muddat ichki ishlar organlari tibbiyot muassasasining xulosasi asosida uzaytirilishi mumkin.

Bojxona organlarining xodimlari kasallik boʻyicha taʼtilda uzluksiz boʻlishning belgilangan muddati oʻtgach, bundan buyongi xizmatga yaroqliligi toʻgʻrisidagi masalani hal qilish uchun ichki ishlar organlarining harbiy-tibbiy komissiyasida tekshiruvdan oʻtishi lozim.

Bojxona organlari xodimlarining xizmat majburiyatlarini bajarish chogʻida olingan jarohatlarini (kontuziyalar, mayibliklarni) davolashda boʻlgan davri muayyan muddat bilan cheklanmaydi. Mazkur toifadagi shaxslar davolanish tugaganidan soʻng ichki ishlar organlarining tibbiyot muassasalarida harbiy-tibbiy tekshiruvdan oʻtadi.

Ichki ishlar organlarining harbiy-tibbiy komissiyasi xulosasi asosida beriladigan kasallik boʻyicha taʼtil yoki mehnatga vaqtinchalik layoqatsizlik varaqasini rasmiylashtirgan holda davolanishda boʻlish davrida bojxona organi xodimining pul taʼminoti saqlanadi.

Kasallik boʻyicha taʼtil har yilgi navbatdagi taʼtil hisobiga kiritilmaydi.

Bojxona organlarining xodimlari xizmatdan boʻshatilayotganda kasallik boʻyicha taʼtil berilmaydi.

Bojxona institutining akademik qarzdorligi boʻlmagan kursantlariga yetti kun davom etadigan qishki va oʻttiz kun davom etadigan yozgi taʼtillar, shuningdek institutni tamomlashi munosabati bilan oʻttiz kalendar kun davom etadigan taʼtil beriladi.

Bojxona organlari xodimlariga qarindoshlik burchini bajarish bilan bogʻliq boʻlgan, shuningdek boshqa uzrli sabablarga koʻra oilasidagi kechiktirib boʻlmaydigan ijtimoiy-maishiy masalalarni hal etish uchun pul taʼminoti saqlanmagan hamda taʼtilni oʻtkazish joyiga borish va qaytish uchun zarur boʻladigan vaqt hisobga olinmagan holda oʻn kalendar kungacha davom etadigan qisqa muddatli taʼtil berilishi mumkin.

Xizmatdan boʻshatilayotgan bojxona organlari xodimlariga foydalanilmagan har yilgi navbatdagi taʼtil uchun boʻshayotgan yilda xizmat qilgan davriga mutanosib ravishda pullik kompensatsiya toʻlanadi. Bunda pensiyaga chiqish huquqiga ega boʻlmagan bojxona organi xodimidan taʼtil uchun avval toʻlangan pullik kompensatsiya summasi boʻshayotgan yildagi xizmat davriga mos ravishda ushlab qolinadi.

23-modda. Bojxona organlaridagi xizmat muddatini uzaytirish, xizmatdan boʻshatish va xizmatga tiklash

Bojxona organlari xodimlarini xizmatdan boʻshatish Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisi tomonidan vakolat berilgan bojxona organi rahbarining buyrugʻi bilan amalga oshiriladi.

Bojxona organi xodimi quyidagi asoslarga koʻra xizmatdan boʻshatiladi:

oʻzining xohishi boʻyicha (pensiya olish huquqini beradigan xizmat muddatini oʻtamaganlar uchun) — xodimning bildirgisi asosida;

xizmatda boʻlishning belgilangan chegara yoshiga toʻlganda;

pensiya olish huquqini beradigan xizmat muddatini oʻtaganda — xodimning bildirgisi asosida;

kasalligi boʻyicha — ichki ishlar organlari harbiy-tibbiy komissiyasining xizmatga yaroqsizligi toʻgʻrisidagi xulosasi asosida;

sogʻligʻining cheklanganligi holati boʻyicha — ichki ishlar organlari harbiy-tibbiy komissiyasining xizmatga yaroqliligi cheklanganligi toʻgʻrisidagi va xizmat boʻyicha boshqa lavozimga oʻtkazish imkoniyati mavjud boʻlmagan taqdirda, egallab turgan lavozimiga muvofiq xizmat majburiyatlarini bajara olmasligi haqidagi xulosasi asosida;

dastlabki sinov muddati davomida xizmatga yaroqsizligi sababli;

malakasi yetarli emasligi oqibatida egallab turgan lavozimiga noloyiqligi sababli — attestatsiya natijalari asosida;

xizmat intizomini bir marta qoʻpol ravishda buzganligi sababli;

bojxona organi xodimining shaʼniga putur yetkazuvchi xatti-harakat sodir etganligi sababli;

jinoyati uchun sudning hukmi, ajrimi, qarori qonuniy kuchga kirganidan keyin hukm qilinganligi sababli;

xodimda intizomiy jazo chorasi mavjud boʻlgan taqdirda muntazam ravishda xizmat intizomini buzganligi uchun;

boshqa davlat organiga oʻtganligi sababli (kadrlar zaxirasiga kiritmasdan);

Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligi tugatilganligi yoki chet davlat fuqaroligini olganligi sababli;

xodimlar uchun qonunchilik hujjatlarida belgilangan cheklovlarga (taqiqlarga) rioya etmaganligi sababli.

Bojxona organlaridagi xizmatni oʻtash yoshining chegarasi serjantlar tarkibidagi xodimlar uchun ellik yoshni, ofitserlar tarkibidagi xodimlar uchun — ellik besh yoshni, generallar tarkibi uchun — oltmish yoshni tashkil etadi.

Yuqori kasbiy tayyorgarlikka, egallab turgan lavozimida ish tajribasiga ega boʻlgan va sogʻligʻining holatiga koʻra xizmatni oʻtashga yaroqli bojxona organlari xodimlariga ularning roziligi bilan xizmat muddati Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisi tomonidan belgilangan tartibda besh yilgacha, Bojxona institutida professor-oʻqituvchilik lavozimlarini egallab turgan va ilmiy darajaga ega boʻlgan shaxslarga esa oʻn yilgacha boʻlgan muddatga uzaytirilishi mumkin.

Ilgari bojxona organlarida xizmat qilgan yoxud haqiqiy harbiy xizmatni oʻtagan fuqarolarni qayta qabul qilishda ular yoshining chegarasi qirq besh yoshdan oshmasligi kerak.

Xizmat muddatini uzaytirish toʻgʻrisidagi qaror bojxona organi xodimini ushbu Qonunda nazarda tutilgan asoslar boʻyicha xizmatdan boʻshatish imkoniyatini istisno etmaydi.

Quyidagi hollarda bojxona organlari xodimlarini xizmatdan boʻshatishga yoʻl qoʻyilmaydi, agar ular:

tibbiyot muassasalarida davolanishda boʻlsa, ichki ishlar organlarining tibbiyot muassasalari tomonidan vaqtincha mehnatga layoqatsiz deb topilgan hollarda;

taʼtilda yoki xizmat safarida boʻlsa;

asirga yoki garovga olingan boʻlsa (oʻz ixtiyori bilan asirga tushish yoki garovga olinish hollari bundan mustasno).

Bojxona organi xodimiga nisbatan tergov harakatlari olib borilayotgan, sudda koʻrilayotgan jinoyat ishi boʻyicha toʻxtam qabul qilinmagan yoki sud hukmi qonuniy kuchga kirmagan boʻlsa, u xizmatdan boʻshatilishi mumkin emas.

Bojxona organi xodimi kalendar hisobdagi xizmat davri yigirma yilga yetganida pensiya olish huquqini beradigan oʻtagan xizmat muddati boʻyicha xizmatdan boʻshash huquqiga ega.

Bojxona organlari xodimlari halok boʻlganligi (vafot etganligi), bedarak yoʻqolgan deb topilganligi yoki vafot etgan deb eʼlon qilinganligi sababli bojxona organlari shaxsiy tarkibi roʻyxatlaridan chiqariladi.

Sodir etgan jinoyati uchun sudning hukmi, ajrimi, qarori qonuniy kuchga kirganidan keyin hukm qilinganligi munosabati bilan boʻshatilgan shaxslarni bojxona organlaridagi xizmatga tiklash, ular gʻayriqonuniy ravishda jinoiy javobgarlikka tortilganligi yoxud asossiz boʻshatilganligi tan olingan hollarda, sudning qonuniy kuchga kirgan qarori yoki Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisining qarori asosida amalga oshiriladi.

Xizmatga tiklanishi lozim boʻlgan shaxslarni shaxsiy tarkib roʻyxatlariga kiritish va lavozimga tayinlash Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisining qarori bilan amalga oshiriladi.

Bojxona organlaridagi xizmatga tiklash shaxs boʻshatilgan kunidan tiklangan kuniga qadar boʻlgan davrni hisobga olish sharti bilan avvalgi maxsus unvonini berish, ustamani va oʻtagan xizmat muddatini hisoblash, avvalgi lavozimiga tayinlash yoxud buning imkoni boʻlmasa, unga teng yoki boshqa lavozimga tayinlash orqali amalga oshiriladi.

Qamoqqa olingan bojxona organi xodimiga qamoqqa olingan kundan boshlab pul taʼminotini toʻlash toʻxtatib turiladi hamda qamoqdan ozod etilgan kundan boshlab tiklanadi.

Xizmatga tiklanayotgan shaxsga yetkazilgan moddiy va maʼnaviy zararning oʻrnini qoplash sudning qarori asosida amalga oshiriladi.

Ilgari bojxona organlaridan boʻshatilgan shaxslarni xizmatga qabul qilish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisi tomonidan belgilanadi.

Bojxona organlarida xizmatni oʻtayotgan (shu jumladan kadrlar zaxirasida boʻlgan) bojxona organlari xodimlariga xizmat oʻtash muddati imtiyozli ravishda — bir kuni bir yarim kunga tenglashtirib hisoblanadi.

Bojxona institutida, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasining sobiq Bojxona kollejida va Oʻzbekiston Respublikasining oliy harbiy taʼlim muassasalarida oʻqish davrida xizmat muddatining bir kuni bir kun hisobida hisoblanadi.

Bojxona organi xodimi boʻysunuv tartibida yuqori turuvchi organga yoxud sudga murojaat etib, oʻzining xizmatdan boʻshatilishi yuzasidan shikoyat qilish huquqiga ega.

5-bob. Bojxona organlari xodimlarini huquqiy va ijtimoiy himoya qilish

24-modda. Bojxona organlari xodimlarini huquqiy himoya qilish kafolatlari

Bojxona organi xodimi davlat organi vakili sifatida ish yuritadi va davlat himoyasida boʻladi.

Bojxona organi xodimi xizmat majburiyatlarini bajarish chogʻida oʻzining toʻgʻridan-toʻgʻri va bevosita boshligʻiga boʻysunadi.

Hech kim bojxona organlari xodimlarining qonuniy faoliyatiga aralashish, qonun bilan ularning zimmasiga yuklatilmagan vazifalarni bajarishga majbur qilish huquqiga ega emas, bundan ushbu vakolatlar qonun bilan oʻz zimmasiga yuklatilgan shaxslar mustasno.

Bojxona organi xodimi qonunga amal qilishi shart, qonunga zidligi aniq boʻlgan buyruq yoki farmoyish olganda uni bajarishni rad etish huquqiga ega.

Bojxona organlari xodimlari oʻz ish yurituvida boʻlgan ishlar va materiallarning mohiyati boʻyicha biror-bir tushuntirish berishga, shuningdek bunday ishlar va materiallarni, shu jumladan fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga daxldor ishlar hamda materiallarni tanishib chiqish uchun qonunchilikda nazarda tutilgan hollardan va tartibdan boshqacha tarzda taqdim etishga majbur emas.

Bojxona organlarining xodimlari oʻziga nisbatan qabul qilinayotgan qarorlar va harakatlar (harakatsizlik) yuzasidan yuqori turuvchi mansabdor shaxslarga, prokurorga yoki sudga shikoyat qilish huquqiga ega.

Xizmat majburiyatlarini bajarayotgan bojxona organi xodimining oʻz vakolati doirasida qoʻyilgan qonuniy talablari barcha jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan bajarilishi majburiydir.

Bojxona organlari xodimlarining qonuniy talablarini bajarmaslik, oʻz xizmat majburiyatlarini bajarishiga toʻsqinlik qilish, shaʼni va qadr-qimmatini kamsitish, ularga qarshilik koʻrsatish, tahdid, zoʻrlik qilish yoki oʻz xizmat majburiyatlarini amalga oshirishi munosabati bilan ularning hayotiga, sogʻligʻiga va mol-mulkiga tajovuz qilish qonunda belgilangan javobgarlikka sabab boʻladi.

Bojxona organlari xodimlarining qonuniy talablari yuzasidan shikoyat qilinishi ushbu talablarning bajarilishini toʻxtatib turmaydi.

25-modda. Bojxona organlari xodimlarini ijtimoiy himoya qilish turlari

Bojxona organlari xodimlarini ijtimoiy himoya qilish quyidagilar orqali taʼminlanadi:

sogʻligʻini saqlash;

mehnatiga haq toʻlash;

uy-joy maydoni bilan taʼminlash;

mol-mulkiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash;

davlat pensiya taʼminoti;

davlat sugʻurtasi;

ijtimoiy yordam koʻrsatish.

Qonunchilikda bojxona organlari xodimlarini ijtimoiy himoya qilishga doir boshqa chora-tadbirlar ham nazarda tutilishi mumkin.

26-modda. Bojxona organlari xodimlarining va ular oila aʼzolarining sogʻligʻini saqlash

Bojxona organlarining xodimlariga, pensionerlariga va ularning oila aʼzolariga, Bojxona instituti kursantlariga ichki ishlar organlarining tibbiyot muassasalari tomonidan bepul tibbiy-sanitariya, tibbiy-ijtimoiy taʼminot taqdim etiladi hamda tibbiy-sanitariya yordami koʻrsatiladi.

Bojxona organlarining xodimlari va pensionerlari sanatoriy-kurort sharoitida davolanish uchun yiliga bir marta imtiyozli yoʻllanmalar bilan taʼminlanadi.

Zarur boʻlgan hollarda, shoshilinch tibbiy yordam va rejali ixtisoslashtirilgan tibbiy yordam Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining davolash-profilaktika muassasalari tomonidan amalga oshiriladi.

Tibbiy-sanitariya, tibbiy-ijtimoiy yordamni va sanatoriy-kurort taʼminotini tashkil etish, tibbiy tekshiruvni va harbiy-tibbiy ekspertizani oʻtkazish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.

27-modda. Bojxona organlari xodimlari mehnatiga haq toʻlash

Bojxona organlari xodimlariga pul taʼminotining turlari va miqdori Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadi.

Bojxona organlari xodimlari pul va oziq-ovqat taʼminoti bilan taʼminlanadi.

28-modda. Bojxona organlari xodimlarini uy-joy maydoni bilan taʼminlash

Uy-joy olishga va uy-joy sharoitlarini yaxshilashga muhtoj deb topilgan bojxona organlari xodimlari uy-joy maydoni olish huquqiga ega.

Bojxona organlari xizmat uy-joy fondini tashkil etishi mumkin.

Bojxona organlari xodimlariga turar joyni ijaraga olganlik (ijarada turganlik) uchun pullik kompensatsiya toʻlanadi.

Bojxona organlari xodimlariga uzoq muddatli imtiyozli ipoteka kreditlaridan foydalangan holda kvartiralar olish va yakka tartibda uylar qurish uchun yer uchastkalari olish huquqi beriladi.

29-modda. Bojxona organlari xodimlarining mol-mulkiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash

Bojxona organlari xodimlarining yoki ularning yaqin qarindoshlarining mol-mulkiga xizmat majburiyatlarini bajarish bilan bogʻliq holda yetkazilgan zararning oʻrni Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan toʻliq hajmda qoplanadi, ushbu summa keyinchalik aybdor shaxslardan undirib olinadi.

30-modda. Bojxona organlari xodimlarining davlat pensiya taʼminoti

Bojxona organlari xodimlari, boquvchisini yoʻqotgan taqdirda esa ularning oila aʼzolari qonunchilikda belgilangan tartibda va miqdorlarda davlat pensiya taʼminotini olish huquqiga ega.

31-modda. Bojxona organlari xodimlarining davlat sugʻurtasi

Bojxona organlarining xodimlari Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan davlat tomonidan majburiy sugʻurta qilinadi.

32-modda. Bojxona organlarining xodimlariga va ularning oilalariga ijtimoiy yordam koʻrsatish

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisi bojxona organlarining xizmat majburiyatlarini bajarish chogʻida tan jarohati olgan xodimlariga, shuningdek halok boʻlganlarning oilalariga bir marotabalik nafaqa tayinlashga haqli.

Qonunchilikda xizmat majburiyatlarini bajarish chogʻida halok boʻlgan bojxona organlari xodimlarining farzandlariga ularni bojxona organlaridagi xizmatga va Bojxona institutiga oʻqishga qabul qilishda afzalliklar berilishi mumkin.

6-bob. Yakunlovchi qoidalar

33-modda. Bojxona organlarining ramzlari

Bojxona organlari bayroq hamda farqlash belgisiga ega boʻlishi mumkin.

Bojxona organlarining bayrogʻi hamda farqlash belgisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.

34-modda. Bojxona organlarining moliyalashtirilishi va moddiy-texnika taʼminoti

Bojxona organlarining moliyalashtirilishi va moddiy-texnika taʼminoti Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hamda qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.

Bojxona organlari xodimlari bepul formali kiyim-bosh bilan taʼminlanadi. Ashyoviy taʼminot normalari, shuningdek formali kiyim-boshni kiyish qoidalari Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi tomonidan belgilanadi.

Bojxona organlarida budjetdan tashqari jamgʻarma tashkil etilishi mumkin.

Bojxona organlarining xodimlari xizmat majburiyatlarini bajarishda maxsus transport vositalaridan, shu jumladan bojxona organlariga tegishlilikni bildiruvchi maxsus yorugʻlik signallariga va tovushli signallarga, boʻyoqli rangli grafik sxemaga ega boʻlgan transport vositalaridan, shuningdek boshqa maxsus vositalardan foydalanadi.

Bojxona organlarining moddiy-texnika va transport taʼminotidan foydalanishi tartibi, shuningdek ularning normalari hamda limitlari Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi tomonidan belgilanadi.

35-modda. Xalqaro hamkorlik

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligi va xalqaro shartnomalariga muvofiq boshqa davlatlarning bojxona organlari hamda xalqaro tashkilotlar bilan oʻz vakolatiga taalluqli masalalar boʻyicha hamkorlikni amalga oshiradi.

36-modda. Bojxona organlari xodimlarining javobgarligi

Bojxona organi xodimi gʻayriqonuniy xatti-harakatlari yoki harakatsizligi, shuningdek xizmat majburiyatlarini lozim darajada bajarmaganligi uchun qonunga muvofiq javobgar boʻladi.

Bojxona organi xodimining gʻayriqonuniy xatti-harakatlari yoki harakatsizligi tufayli jismoniy va yuridik shaxslarga yetkazilgan zararning oʻrni bojxona organlari tomonidan budjetdan tashqari jamgʻarma mablagʻlari hisobidan qoplanadi, ushbu summa keyinchalik aybdor shaxsdan undirib olinadi.

Bojxona organlari xodimlari xizmat intizomini buzganlik uchun Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadigan Bojxona organlarining intizomiy ustaviga muvofiq javobgar boʻladi.

Bojxona organi xodimining harakatlari yoki harakatsizligi oʻzining huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlari kamsitilishiga sabab boʻldi deb hisoblovchi jismoniy yoki yuridik shaxs ushbu harakatlar yoki harakatsizlik ustidan boʻysunuv tartibida yuqori turuvchi organga yoxud sudga shikoyat qilishga haqli.

37-modda. Oʻzbekiston Respublikasining davlat bojxona xizmati toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik

Oʻzbekiston Respublikasining davlat bojxona xizmati toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.

Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2018-yil 18-oktabr,

OʻRQ-502-son

(Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 19.10.2018-y., 03/18/502/2068-son; 23.05.2019-y., 03/19/540/3167-son, 05.09.2019-y., 03/19/563/3685-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son; 18.02.2022-y., 03/22/755/0147-son; 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son; 09.09.2024-y., 03/24/957/0689-son; 21.09.2024-y., 03/24/963/0735-son; 02.12.2024-y., 03/24/1008/0988-son)

lex.uz

Закон Республики Узбекистан

Закон Республики Узбекистан

О внесении изменений и дополнений в Закон Республики Узбекистан «О государственной таможенной службе»

Принят Законодательной палатой 6 сентября 2018 года Одобрен Сенатом 27 сентября 2018 года

Статья 1. Внести в Закон Республики Узбекистан от 29 августа 1997 года № 472–I «О государственной таможенной службе» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1997 г., № 9, ст. 230; 1998 г., № 5–6, ст. 102; 2005 г., № 1, ст. 18; Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2006 г., № 10, ст. 536, № 12, ст. 657; 2015 г., № 8, ст. 312, № 12, ст. 452; 2018 г., № 1, ст. 1) изменения и дополнения, утвердив его новую редакцию ( прилагается ).

Статья 2. Государственному таможенному комитету Республики Узбекистан и другим заинтересованным организациям обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.

Статья 3. Кабинету Министров Республики Узбекистан:

привести решения Правительства в соответствие с настоящим Законом;

обеспечить пересмотр и отмену органами государственного управления их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.

Статья 4. Настоящий Закон вступает в силу со дня его официального опубликования.

О государственной таможенной службе

Глава 1. Общие положения

Статья 1. Цель настоящего Закона

Целью настоящего Закона является регулирование деятельности органов государственной таможенной службы Республики Узбекистан (далее — таможенные органы).

Статья 2. Законодательство о государственной таможенной службе Республики Узбекистан

Законодательство о государственной таможенной службе Республики Узбекистан состоит из настоящего Закона и иных актов законодательства.

Статья 3. Основные задачи таможенных органов

Основными задачами таможенных органов являются:

защита прав, свобод и охраняемых законом интересов физических и юридических лиц;

в пределах своей компетенции защита экономических интересов и обеспечение экономической безопасности Республики Узбекистан;

осуществление таможенного контроля и оформления;

взимание таможенных платежей;

осуществление контроля за соблюдением таможенного законодательства, предотвращение, выявление и пресечение нарушений законодательства, в том числе контрабанды;

участие в пределах своей компетенции в разработке и реализации мер по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения;

осуществление мониторинга внешнеторговых операций, анализ исполнения экспортно-импортных контрактов, а также соблюдение валютного законодательства при проведении внешнеторговых операций, в части, касающейся таможенных органов;

ведение таможенной статистики внешней торговли товаров и товарной номенклатуры внешнеэкономической деятельности;

повышение правовой культуры граждан в таможенной сфере;

осуществление регулярного мониторинга эффективности применения системы управления рисками;

применение современных информационно-коммуникационных технологий и технических средств контроля в деятельности таможенных органов;

разработка приоритетных направлений развития и совершенствования таможенного дела;

обеспечение выполнения обязательств, вытекающих из международных договоров Республики Узбекистан, в части, касающейся таможенного дела.

Статья 4. Основные принципы деятельности таможенных органов

Основными принципами деятельности таможенных органов являются законность, единство, открытость и прозрачность, соблюдение и уважение прав, свобод и законных интересов физических и юридических лиц.

Статья 5. Взаимодействие таможенных органов с государственными органами и иными организациями, институтами гражданского общества и гражданами

Таможенные органы при выполнении возложенных на них задач взаимодействуют с государственными органами и иными организациями, институтами гражданского общества и гражданами.

Государственные органы и иные организации в пределах своей компетенции обязаны оказывать содействие таможенным органам в осуществлении их деятельности, а также в противодействии нарушениям таможенного законодательства.

Взаимодействие таможенных органов с государственными и иными организациями может осуществляться с использованием электронного обмена информацией.

Сведения и документы, необходимые для выполнения возложенных на таможенные органы задач, по их законным требованиям предоставляются государственными органами и иными организациями на бесплатной основе.

Глава 2. Таможенные органы, их права и обязанности

Статья 6. Таможенные органы

Таможенные органы являются правоохранительными органами.

Таможенными органами являются Государственный таможенный комитет Республики Узбекистан, управления Государственного таможенного комитета по Республике Каракалпакстан, областям, городу Ташкенту, специализированный таможенный комплекс «Ташкент-АЭРО», таможенные посты, Таможенный институт Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан (далее — Таможенный институт), а также Национальный кинологический центр.

Таможенные органы являются юридическими лицами, имеющими печать с изображением Государственного герба Республики Узбекистан и со своим наименованием.

Таможенные органы образуются и упраздняются Президентом Республики Узбекистан.

Организационно-штатная структура и предельная штатная численность таможенных органов, категории таможенных постов утверждаются Президентом Республики Узбекистан.

Положение о Государственном таможенном комитете Республики Узбекистан утверждается Кабинетом Министров Республики Узбекистан.

Таможенными органами руководит председатель Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан.

Председатель Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан вправе вносить, при необходимости, изменения в организационно-штатные структуры таможенных органов в пределах установленной общей штатной численности и фонда оплаты труда.

В составе таможенных постов могут создаваться таможенные пункты. Таможенные пункты создаются и упраздняются председателем Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан.

Статья 7. Права таможенных органов

Таможенные органы при выполнении возложенных на них задач имеют право:

проверять сведения и документы, проводить устный опрос, получать информацию, производить таможенный осмотр, таможенный досмотр и личный досмотр, а также осмотр зданий, территорий и транспортных средств для осуществления таможенного контроля;

осуществлять таможенный контроль в отношении товаров и транспортных средств после их выпуска в свободное обращение в целях проверки достоверности заявленных сведений и законности внешнеторговой деятельности физических и юридических лиц;

осуществлять таможенный аудит;

запрашивать и получать от банков, финансовых органов и других организаций, а также от физических и юридических лиц сведения и документы, связанные с осуществлением экспортно-импортных операций;

изымать пробы и образцы товаров и иных предметов в целях проведения таможенного контроля;

задерживать и изымать товары и другие ценности, являющиеся непосредственными предметами таможенных правонарушений;

вести доследственную проверку, дознание и осуществлять оперативно-розыскную деятельность;

производить административное задержание лиц, совершивших правонарушение;

выдавать специальные разрешения и лицензии;

применять современные информационно-коммуникационные технологии и технические средства контроля в деятельности таможенных органов;

привлекать специалиста или эксперта в целях обеспечения соблюдения таможенного законодательства;

оказывать платные услуги физическим и юридическим лицам в порядке, установленном законодательством;

вносить предложения по совершенствованию деятельности таможенных органов.

Статья 8. Обязанности таможенных органов

Таможенные органы обязаны:

осуществлять контроль за соблюдением таможенного законодательства;

осуществлять контроль за правильностью начисления, полнотой и своевременностью уплаты таможенных платежей;

организовать таможенный контроль;

своевременно информировать физических и юридических лиц об их правах и обязанностях при перемещении товаров и транспортных средств, а также при пересечении таможенной границы Республики Узбекистан;

не разглашать сведения, составляющие государственные секреты или иную охраняемую законом тайну, ставшие известными им при выполнении своих служебных обязанностей;

принимать меры по предупреждению правонарушений, выявлению и устранению причин и условий, способствовавших их совершению;

осуществлять мероприятия, направленные на предотвращение проявления коррупции и иных должностных преступлений в таможенных органах;

содействовать в осуществлении мер по защите государственной безопасности, общественного порядка, жизни и здоровья граждан, охране окружающей среды;

обеспечивать соблюдение требований информационной безопасности при использовании информационно-коммуникационных технологий.

Глава 3. Применение сотрудниками таможенных органов физической силы, специальных средств и огнестрельного оружия

Статья 9. Условия применения физической силы, специальных средств и огнестрельного оружия

Сотрудник таможенного органа при исполнении служебных обязанностей имеет право на применение физической силы, ношение, хранение закрепленных за ним специальных средств и огнестрельного оружия и пользование ими.

Сотрудник таможенного органа обязан проходить специальную подготовку, а также периодическую проверку на профессиональную пригодность к действиям в условиях, связанных с применением физической силы, специальных средств и огнестрельного оружия.

Сотруднику таможенного органа, прошедшему специальную подготовку, Государственным таможенным комитетом Республики Узбекистан выдается соответствующее разрешение.

Применению физической силы, специальных средств и огнестрельного оружия должно предшествовать четко выраженное предупреждение о намерении их применить, за исключением случаев, когда такое предупреждение невозможно либо когда промедление создает непосредственную опасность для жизни и здоровья граждан и сотрудника таможенного органа и может повлечь иные тяжкие последствия.

Применение физической силы, специальных средств или огнестрельного оружия должно соответствовать создавшейся обстановке, характеру и степени опасности действий лиц. При этом сотрудник таможенного органа обязан стремиться к минимизации любого вреда.

Гражданам, получившим телесные повреждения в результате применения физической силы, специальных средств или огнестрельного оружия, должна быть оказана первая помощь, а также приняты меры по предоставлению медицинской помощи в возможно короткий срок, а их родственники — уведомлены об этом в течение двадцати четырех часов.

Сотрудник таможенного органа о каждом случае применения физической силы, специальных средств и огнестрельного оружия, а также причинения вреда жизни, здоровью или имуществу физических лиц либо имуществу юридических лиц обязан немедленно доложить непосредственному начальнику.

Таможенные органы о каждом случае причинения вреда жизни, здоровью или имуществу физических лиц либо имуществу юридических лиц в результате применения физической силы и специальных средств, а также обо всех случаях применения огнестрельного оружия немедленно сообщают прокурору.

Сотрудник таможенного органа не несет ответственности за вред, причиненный физическим и юридическим лицам при применении физической силы, специальных средств или огнестрельного оружия, если применение физической силы, специальных средств или огнестрельного оружия осуществлялось по основаниям, установленным настоящим Законом.

Статья 10. Применение физической силы

Сотрудник таможенного органа имеет право лично или в составе подразделения (группы) применять физическую силу, если несиловые способы не обеспечивают выполнение возложенных на него обязанностей, для:

пресечения попытки завладения охраняемыми объектами таможенных органов, огнестрельным оружием и боеприпасами к нему, взрывчатыми веществами, транспортными средствами;

отражения нападения на гражданина или сотрудника таможенного органа;

задержания лица, если это лицо может оказать вооруженное сопротивление, его доставления, конвоирования и охраны, а также в целях пресечения попытки побега, причинения вреда окружающим или себе;

преодоления противодействия законным требованиям сотрудника таможенного органа.

Запрещается применять физическую силу в отношении женщин с видимыми признаками беременности, лиц с видимыми признаками инвалидности, несовершеннолетних, когда их возраст очевиден или известен, кроме случаев оказания ими вооруженного сопротивления, совершения нападения, угрожающего жизни и здоровью граждан либо сотрудника таможенного органа.

Статья 11. Применение специальных средств

При исполнении служебных обязанностей сотрудник таможенного органа имеет право применять специальные средства: устройства для вскрытия помещений и принудительной остановки транспортных средств, наручники, резиновые палки, слезоточивые вещества, а также другие специальные средства и технику для:

отражения нападения на граждан или сотрудников таможенного органа;

отражения нападения на помещение, здание (строение, сооружение), транспортное средство, принадлежащие или используемые таможенными органами, на товары и транспортные средства, находящиеся под таможенным контролем, а равно для освобождения данных объектов в случае их захвата;

пресечения физического сопротивления, оказываемого сотруднику таможенного органа;

задержания правонарушителей, их доставления в таможенный орган либо в иной правоохранительный орган, если эти лица оказывают физическое сопротивление или другое противодействие;

остановки транспортного средства, в отношении которого имеются основания, что указанное транспортное средство является объектом правонарушения в сфере таможенного дела.

Запрещается применять специальные средства в отношении женщин с видимыми признаками беременности, лиц с видимыми признаками инвалидности, несовершеннолетних, когда их возраст очевиден или известен, кроме случаев оказания ими вооруженного сопротивления и (или) совершения группового нападения, угрожающего жизни и здоровью граждан либо сотрудника таможенного органа.

Запрещается наносить удары резиновой палкой по голове, шее, ключичной области, животу, половым органам, в область проекции сердца.

Сотрудники таможенных органов могут использовать в качестве специального средства служебных собак при осуществлении таможенного контроля.

Перечень специальных средств, применяемых сотрудниками таможенных органов, утверждается Кабинетом Министров Республики Узбекистан.

Статья 12. Применение огнестрельного оружия

Сотрудники таможенных органов имеют право применять огнестрельное оружие в качестве исключительной меры только в следующих случаях:

при невозможности защитить граждан другими способами или средствами — для защиты их от нападения, угрожающего их жизни и здоровью;

при исполнении сотрудниками таможенного органа служебных обязанностей по борьбе с контрабандой и другими преступлениями — для отражения вооруженных и других нападений, представляющих угрозу их жизни и здоровью;

для отражения вооруженных нападений на охраняемые таможенным органом объекты, здания (строения, сооружения);

для задержания лица, отказывающегося подчиняться законным требованиям сотрудника таможенного органа о сдаче оружия и боеприпасов к нему, взрывчатых веществ, взрывных устройств, ядовитых или радиоактивных веществ;

для задержания лица, оказывающего вооруженное сопротивление, если применяемые способы и средства не позволяют эффективно отразить сопротивление, задержать или обезоружить его;

если лицо, управляющее транспортным средством, не подчиняясь законным требованиям сотрудника таможенного органа об остановке, представляет угрозу жизни и здоровью граждан, а также в случае отсутствия других возможностей его задержания.

Применению огнестрельного оружия должно предшествовать четко выраженное предупреждение о намерении его применить.

Огнестрельное оружие может применяться без предупреждения при:

внезапном вооруженном нападении, а также с применением боевой техники, транспортных средств, летательных аппаратов, речных судов;

побеге вооруженных лиц, совершивших незаконное перемещение предметов контрабанды и другие преступления с применением транспортных средств.

Во всех случаях применения огнестрельного оружия сотрудник таможенного органа обязан принимать все возможные меры, необходимые для обеспечения безопасности окружающих людей, а при необходимости — оказывать первую помощь потерпевшим.

Запрещается применять огнестрельное оружие в отношении женщин с видимыми признаками беременности, лиц с видимыми признаками инвалидности, несовершеннолетних, когда их возраст очевиден или известен, кроме случаев совершения ими вооруженного нападения, оказания вооруженного сопротивления, угрожающего жизни и здоровью граждан или сотрудника таможенного органа, захвата транспортных средств с применением оружия либо группового нападения и в иных случаях, если было невозможно отразить такое нападение путем применения других способов и средств.

Перечень видов огнестрельного оружия и боеприпасов к нему, используемых таможенными органами, утверждается Президентом Республики Узбекистан. Запрещается принимать на вооружение таможенных органов и использовать огнестрельное оружие и боеприпасы к нему, не входящие в этот перечень.

Глава 4. Прохождение службы в таможенных органах

Статья 13. Прием и прохождение службы в таможенных органах

Прием граждан на службу в таможенные органы, назначение на должность, продвижение и перемещение по службе в таможенных органах осуществляются независимо от их пола, расы, национальности, языка, религии, убеждений, социального происхождения, общественного положения.

На службу в таможенные органы, как правило, принимаются на добровольной основе граждане Республики Узбекистан не моложе семнадцати лет и не старше тридцати лет включительно, имеющие соответствующий уровень образования, способные по своим личным и деловым качествам, состоянию здоровья и физической подготовленности выполнять служебные обязанности сотрудника таможенного органа.

Мужчины принимаются на службу в таможенные органы в случае прохождения ими срочной военной службы или военной службы в мобилизационном призывном резерве либо военной подготовки в высших образовательных организациях.

В особых случаях, в таможенные органы без учета требований, указанных в частях второй и третьей настоящей статьи, могут быть приняты на службу:

на основании указа, постановления или распоряжения, а также согласия Президента Республики Узбекистан или постановления Кабинета Министров Республики Узбекистан либо приказа председателя Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан сотрудники других государственных органов и организаций;

на основании приказа председателя Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан граждане старше тридцати лет, являющиеся узкопрофильными высококвалифицированными специалистами.

Не могут быть приняты на службу в таможенные органы граждане:

признанные недееспособными или ограниченно дееспособными;

имеющие заболевания или физические недостатки, препятствующие прохождению службы;

уволенные из других государственных органов по отрицательным мотивам;

ранее осужденные за совершение преступления, независимо от меры примененного наказания, погашения или снятия судимости и применения в отношении них акта амнистии или помилования, либо освобожденные от уголовной ответственности в связи с примирением;

отказавшиеся соблюдать ограничения, связанные с прохождением службы в таможенных органах, или несоответствующие специальным требованиям.

Должности в таможенных органах комплектуются:

офицерский состав — выпускниками Таможенного института и гражданами Республики Узбекистан, имеющими высшее образование;

сержантский состав — гражданами Республики Узбекистан, имеющими среднее, среднее специальное, профессиональное и высшее образование.

Назначение офицеров запаса Вооруженных Сил Республики Узбекистан на должности сержантского состава таможенных органов не допускается.

Сотрудники таможенных органов приказами председателя Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан по согласованию с соответствующими министерствами и ведомствами могут переводиться в Вооруженные Силы, войска и органы Службы государственной безопасности, Министерства по чрезвычайным ситуациям, Национальной гвардии Республики Узбекистан, военизированные формирования, создаваемые по решению Президента Республики Узбекистан, а также органы внутренних дел и обратно в связи с определением их в персональном порядке на действительную военную службу или для дальнейшего прохождения службы в таможенных органах.

Военнообязанные граждане Республики Узбекистан, принятые на службу, являющиеся призывниками, снимаются с воинского учета и состоят на специальном учете в Государственном таможенном комитете Республики Узбекистан. Сотрудники, уволенные со службы, ставятся на воинский учет в Министерстве обороны Республики Узбекистан.

Статья 13 1 . Ограничения, связанные с прохождением службы в таможенных органах

Сотрудники таможенных органов не вправе:

проходить службу в таможенных органах с лицами, состоящими с ними в близком родстве или свойстве (родители, братья, сестры, сыновья, дочери, супруги, а также родители, братья, сестры и дети супругов), если их совместная служба приводит к непосредственному подчинению одного из них другому;

заниматься другой оплачиваемой деятельностью, кроме научной, творческой и педагогической;

заниматься предпринимательской деятельностью;

создавать субъекты предпринимательской деятельности, быть их учредителем (участником), выполнять организационно-управленческие, административно-хозяйственные функции в субъекте предпринимательской деятельности;

получать от физических и юридических лиц какие-либо вознаграждения, выгоды или подарки за выполнение или невыполнение своих служебных полномочий в их интересах;

пользоваться не предусмотренными законодательством льготами, преференциями или преимуществами в связи со своим служебным положением;

участвовать в азартных и других основанных на риске играх, в том числе посредством информационно-коммуникационных технологий;

обращаться с целью получения гражданства иностранного государства или документа, предоставляющего право на постоянное жительство в иностранном государстве;

открывать и иметь счета, владеть недвижимым и иным имуществом за пределами территории Республики Узбекистан, за исключением счетов, открытых с целью обучения, стажировки и пользования медицинскими услугами в иностранном государстве;

осуществлять свои полномочия в интересах политических партий, иных общественных объединений и их органов, за исключением случаев, связанных с осуществлением служебных обязанностей;

совершать религиозные обряды и церемонии во время прохождения службы, за исключением отдельных случаев, предусмотренных актами законодательства;

организовывать религиозные обряды и церемонии, хранить материалы и предметы религиозного содержания, за исключением случаев, связанных с осуществлением служебных обязанностей, в помещениях и на территории таможенных органов.

Несоблюдение ограничений, предусмотренных частью первой настоящей статьи, является основанием для привлечения сотрудников таможенных органов к ответственности в соответствии с законом.

Статья 14. Сотрудники таможенных органов

Сотрудником таможенного органа является гражданин Республики Узбекистан, состоящий на службе в таможенных органах, которому присвоено специальное звание.

Образцы форменной одежды сотрудников таможенных органов утверждаются Президентом Республики Узбекистан.

Сотруднику таможенного органа выдаются служебное удостоверение и жетон с личным номером.

Сотрудник таможенного органа на период прохождения службы не может быть членом политических партий.

Статья 15. Присяга сотрудника таможенного органа

Гражданин, принятый на службу в таможенные органы, принимает присягу следующего содержания:

«Я, (фамилия, имя, отчество), клянусь при осуществлении полномочий сотрудника таможенного органа неукоснительно соблюдать Конституцию и законодательство Республики Узбекистан, защищать ее экономическую безопасность, добросовестно исполнять свои должностные обязанности».

Статья 16. Присвоение, понижение и лишение специальных званий сотрудников таможенных органов

Сотрудникам таможенных органов присваиваются следующие специальные звания:

сержантский состав — младший сержант таможенной службы, сержант таможенной службы, старший сержант таможенной службы;

офицерский состав:

младший офицерский состав — лейтенант таможенной службы, старший лейтенант таможенной службы, капитан таможенной службы;

старший офицерский состав — майор таможенной службы, подполковник таможенной службы, полковник таможенной службы;

генеральский состав — генерал-майор таможенной службы, генерал-лейтенант таможенной службы, генерал-полковник таможенной службы.

Лицам, принятым на должности сержантского состава таможенных органов, одновременно с назначением на должность присваивается специальное звание «младший сержант таможенной службы».

Лицам, принятым на должности офицерского состава таможенных органов, одновременно с назначением на должность присваивается специальное звание «старший сержант таможенной службы», в котором они служат до окончания предварительного испытательного срока и присвоения первичного офицерского звания.

Должности в таможенных органах (штатные должности, подлежащие замещению офицерами и сержантами) и соответствующие им специальные звания предусматриваются в штатах таможенных органов, утверждаемых председателем Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан.

Срок предварительного испытания сотрудника таможенного органа составляет три месяца.

Лицам, являющимся офицерами запаса Вооруженных Сил Республики Узбекистан и принятым на должности офицерского состава таможенных органов, присваивается специальное звание, равнозначное имеющемуся воинскому званию.

Специальные звания таможенных органов до старшего офицерского состава включительно присваиваются приказом председателя Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан.

В отдельных случаях гражданам, имеющим ученую степень либо многолетний стаж и опыт работы (службы) по узкопрофильным видам деятельности, при назначении на должности офицерского состава таможенных органов в качестве первичного может быть присвоено специальное звание до «майора таможенной службы» включительно.

Лицам, направленным на основании указа, постановления, распоряжения или согласия Президента Республики Узбекистан на службу в таможенные органы на должности генеральского состава, не имеющим специальные, воинские и другие звания, может быть присвоено специальное звание до «полковника таможенной службы» включительно.

Специальное звание «лейтенант таможенной службы» присваивается:

лицам, принятым на должности офицерского состава таможенных органов, успешно прошедшим первичную профессиональную переподготовку;

лицам, назначенным на должности офицерского состава из сержантского состава таможенных органов;

выпускникам Таможенного института.

Специальные звания генеральского состава таможенных органов присваиваются Президентом Республики Узбекистан.

Для прохождения службы в специальном звании устанавливаются следующие сроки:

«младший сержант таможенной службы» — два года;

«сержант таможенной службы» — два года;

«старший сержант таможенной службы» — бессрочно;

«лейтенант таможенной службы» — два года;

«старший лейтенант таможенной службы» — два года;

«капитан таможенной службы» — три года;

«майор таможенной службы» — четыре года;

«подполковник таможенной службы» — пять лет.

Сроки прохождения службы в специальном звании «полковник таможенной службы» и выше не устанавливаются.

Очередные специальные звания присваиваются сотрудникам таможенных органов, прошедшим установленный частью двенадцатой настоящей статьи срок службы, в соответствии со званием, предусмотренным по занимаемой должности.

Сотрудник таможенного органа при перемещении на должность, предусматривающую специальное звание выше ранее занимаемой должности, у которого истек установленный срок пребывания в соответствующем специальном звании, представляется к присвоению очередного звания.

При понижении сотрудника таможенного органа в специальном звании срок службы до восстановления в прежнем звании не включается в срок службы для присвоения очередного звания.

Сотрудникам таможенных органов, образцово выполняющим свои служебные обязанности, проявившим поступок самоотверженности и героизм при исполнении служебного долга, может быть применена мера поощрения в виде досрочного присвоения специального звания офицерского состава таможенных органов или присвоения очередного специального звания на одну ступень выше предусмотренной занимаемой должностью только один раз за весь период службы в таможенных органах.

Одновременное присвоение досрочного специального звания и очередного специального звания на одну ступень выше предусмотренной занимаемой должностью не допускается.

Сотрудникам офицерского состава таможенных органов, имеющим выслугу лет, дающую право на получение пенсии, а также позволяющую присвоить очередное специальное звание, предельным специальным званием по занимаемой должности для которых установлено звание «капитан таможенной службы», положительно характеризующимся по работе, одновременно с увольнением со службы может быть присвоено специальное звание «майор таможенной службы.

Присвоение сотрудникам таможенных органов очередных специальных званий отсрочивается в случаях:

нахождения сотрудника в распоряжении Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан;

наличия у сотрудника действующего дисциплинарного взыскания;

условного прохождения сотрудником очередной аттестации;

возбуждения в отношении сотрудника уголовного дела;

освобождения сотрудника от занимаемой должности и перемещения на другую должность в качестве дисциплинарного взыскания — в течение одного года со дня освобождения от должности.

На сотрудников офицерского состава таможенных органов может быть наложено дисциплинарное взыскание в виде понижения в специальном звании на одну ступень. При этом понижение может осуществляться до специального звания «лейтенант таможенной службы». Наложение дисциплинарного взыскания в виде понижения в специальном звании осуществляется только председателем Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан.

До восстановления сотрудника таможенного органа в прежнем звании и присвоения ему очередного звания повторное понижение в специальном звании не допускается.

Прежнее звание сотрудника таможенного органа, пониженного в специальном звании, может быть восстановлено, независимо от занимаемой должности, по истечении одного года со дня понижения в звании председателем Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан.

Понижение и восстановление специальных званий сотрудников генеральского состава таможенных органов осуществляются Президентом Республики Узбекистан.

Срок службы сотрудника таможенного органа в специальном звании, в котором он был понижен и затем восстановлен, исчисляется по совокупности со сроком выслуги, прошедшим до понижения в звании.

Сотрудникам таможенных органов, назначенным исполняющими обязанности на вышестоящие или равнозначные должности, специальные звания присваиваются в соответствии с должностью, занимаемой ими до назначения.

Изменения в штатном расписании (сокращение штатов, повышение или понижение звания) должностей, ранее занимаемых сотрудниками таможенных органов, после назначения их исполняющими обязанности или поступления на учебу, не учитываются.

Специальные звания лицам, переведенным на службу в таможенные органы из других правоохранительных или иных органов, предусматривающих наличие специальных званий и чинов, независимо от занимаемой должности присваиваются председателем Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан.

При присвоении сотруднику таможенного органа очередного специального звания учитывается период прохождения службы в звании по прежнему месту работы.

При установлении процентной надбавки за выслугу лет лицам, направленным на основании указа, постановления, распоряжения или согласия Президента Республики Узбекистан, на службу в таможенные органы на должность генеральского состава, а также переведенным на службу в таможенные органы в порядке перевода из других правоохранительных или иных органов, предусматривающих наличие специальных званий и чинов, учитывается их служебный или трудовой стаж по прежнему месту работы (установленный для выплаты процентной надбавки), и данный период засчитывается в общий стаж службы при назначении пенсии в случае увольнения из таможенных органов.

Лишение специальных званий на основании приговора суда осуществляется приказом председателя Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан. При принятии решения суда о восстановлении специального звания восстановление осуществляется приказом председателя Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан.

Статья 17. Назначение и освобождение от должности сотрудников таможенных органов

Председатель Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан утверждается и освобождается от должности Президентом Республики Узбекистан по представлению Премьер-министра Республики Узбекистан, внесенному после одобрения Законодательной палатой Олий Мажлиса Республики Узбекистан.

Председатель Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан по статусу приравнивается к министру, а первый заместитель и заместители председателя Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан — к первому заместителю и заместителям министра соответственно.

Заместители председателя Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан, начальники управлений Государственного таможенного комитета по Республике Каракалпакстан, областям, городу Ташкенту и специализированного таможенного комплекса «Ташкент-АЭРО» назначаются и освобождаются от должности Президентом Республики Узбекистан.

Начальник Таможенного института назначается и освобождается от должности председателем Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан по согласованию с Президентом Республики Узбекистан.

Назначение и освобождение от должности сотрудников таможенных органов, не предусмотренных в частях первой , третьей и четвертой настоящей статьи, осуществляются в порядке, определяемом Государственным таможенным комитетом Республики Узбекистан.

При организационно-штатных изменениях сотрудник таможенного органа освобождается от занимаемой должности и зачисляется в распоряжение таможенных органов на срок до двух месяцев, по разрешению председателя Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан — более двух месяцев.

За сотрудником таможенного органа, находящимся в распоряжении таможенных органов, за первые два месяца сохраняется денежное довольствие по последней занимаемой должности, начиная с третьего месяца — оклад по специальному званию и надбавка за выслугу лет. По истечении четырех месяцев выплата может производиться по решению председателя Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан.

В срок пребывания сотрудника таможенного органа в распоряжении таможенных органов не засчитывается время его болезни (при наличии листка нетрудоспособности) и нахождения в ежегодном очередном отпуске (за исключением отпуска по уходу за ребенком). Оплата денежного довольствия в период этих отпусков производится только в течение первых двух месяцев.

Период нахождения сотрудника таможенного органа в распоряжении таможенных органов продолжительностью более двух месяцев включается в общий стаж службы из расчета день за день.

В случае возникновения угрозы жизни и здоровью сотрудника таможенного органа либо членов его семьи, а также необходимости смены места службы (проживания) в связи с состоянием их здоровья, осуществляется перевод данного сотрудника на службу в другое подразделение таможенных органов.

При вынесении решения суда по уголовному делу об отстранении сотрудника таможенного органа от занимаемой должности он освобождается от занимаемой должности и назначается на нижестоящую или равнозначную должность, не связанную с выполнением прежних служебных обязанностей, либо оставляется в распоряжении таможенных органов.

Вопрос об увольнении со службы сотрудника, отстраненного от занимаемой должности, или назначении его на прежнюю или равнозначную должность решается уполномоченными на то начальниками на основании решения суда.

Перемещение сотрудника таможенного органа по должности производится в следующем порядке:

на вышестоящую должность — в порядке продвижения по службе или поощрения;

на равнозначную должность — по личной просьбе, состоянию здоровья (на основании заключения военно-врачебной комиссии органов внутренних дел), семейным обстоятельствам, при отстранении от должности на основании решения суда, заключения служебного расследования или возникновении необходимости укомплектования вакантных должностей с учетом профессиональных и личных качеств сотрудника, его практического опыта по занимаемой должности, а также при организационно-штатных изменениях;

на нижестоящую должность — по личной просьбе, состоянию здоровья (на основании заключения военно-врачебной комиссии органов внутренних дел) сотрудника, в случае признания его по итогам аттестации не соответствующим занимаемой должности, освобождения от занимаемой должности в качестве дисциплинарного взыскания, а также при организационно-штатных изменениях или в связи с отстранением от должности на основании решения суда при невозможности перевода на равнозначную должность.

Сотрудники таможенных органов, занимающие руководящие должности, могут быть перемещены на равнозначную должность, в том числе переведены в другое структурное подразделение в порядке ротации, как правило, по истечении трехлетнего периода пребывания на занимаемой должности.

Статья 18. Подготовка, переподготовка и повышение квалификации сотрудников таможенных органов

Подготовка кадров для таможенных органов осуществляется в Таможенном институте и других образовательных учреждениях Республики Узбекистан.

Сотрудники, принятые в таможенные органы (кроме выпускников Таможенного института), в обязательном порядке проходят первичную профессиональную переподготовку.

Сотрудник таможенного органа проходит переподготовку — в случае назначения на должность с иным видом профессиональной деятельности или при необходимости его подготовки по новым направлениям работы.

Сотрудник таможенного органа проходит повышение квалификации в соответствии с приказом председателя Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан.

Слушатели и курсанты Таможенного института считаются находящимися на службе в таможенных органах, за исключением иностранных граждан.

Статья 19. Обеспечение режима несения службы

Продолжительность рабочего времени для сотрудников таможенных органов не может превышать сорока часов в неделю. При необходимости сотрудники могут быть привлечены к несению службы в усиленном или круглосуточном режиме.

Обычный режим несения службы предусматривает шестидневную рабочую неделю, продолжительность ежедневной работы которой не превышает семи часов, а при пятидневной рабочей неделе — восьми часов.

Усиленный режим несения службы предусматривает установление сверхурочной работы продолжительностью не свыше четырех часов в день.

При круглосуточном режиме несение службы осуществляется в течение двадцати четырех часов с предоставлением времени для трехразового питания и не менее восьми часов отдыха.

При круглосуточном несении службы сотрудникам таможенных органов по их желанию может быть предоставлено бесплатное трехразовое питание по месту несения службы взамен компенсации за продовольственный паек в пределах нормы общевойскового пайка, устанавливаемой для военнослужащих Вооруженных Сил Республики Узбекистан, за исключением сотрудников, постоянно выполняющих служебные обязанности в режиме суточного дежурства.

Сотруднику таможенного органа за превышение установленных норм рабочих часов (дней) в связи с введением усиленного или круглосуточного режимов выплачивается денежная компенсация или по желанию предоставляются дни отдыха (отгулы) либо эти дни добавляются к ежегодному основному отпуску.

Введение и отмена усиленного и круглосуточного режимов, а также привлечение сотрудников таможенных органов к участию в боевых действиях осуществляются приказом председателя Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан.

Сотрудникам таможенных органов, привлекаемым к исполнению служебных обязанностей в выходные и праздничные дни, предоставляются дни отдыха в другие дни недели.

Служба суточного наряда дежурных частей таможенных органов организуется из расчета двадцати четырех часов.

Во время дежурства сотрудникам дежурной части таможенных органов поочередно предоставляются перерывы для питания и кратковременного отдыха общей продолжительностью каждому при трехсменном дежурстве — шесть часов, при четырехсменном дежурстве — четыре часа.

По окончании смены сотрудникам дежурных частей таможенных органов и другим сотрудникам, постоянно выполняющим служебные обязанности в режиме суточного дежурства, предоставляется отдых.

Сотрудникам таможенных органов, привлеченным на круглосуточную службу (в том числе на дежурство) дополнительно к основным служебным обязанностям, предоставляется время отдыха продолжительностью не менее двадцати четырех часов после его окончания.

Исходя из специфики служебной деятельности в таможенных органах разрабатывается распорядок дня, утверждаемый начальником таможенного органа.

Статья 20. Гарантии при избрании (назначении, откомандировании) сотрудника таможенного органа в другие органы и организации

Сотрудник таможенного органа, назначенный (откомандированный) на основании указа, постановления, распоряжения, а также по согласию Президента Республики Узбекистан либо решением Кабинета Министров Республики Узбекистан или по поручению вышестоящих органов в другие государственные органы или подведомственные им организации, международные организации, на период исполнения своих обязанностей зачисляется в действующий резерв кадров Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан (далее — резерв кадров) без сохранения денежного довольствия в таможенных органах, если иное не предусмотрено законодательством.

Государственный орган или подведомственная ему организация, куда был избран (назначен, откомандирован) сотрудник таможенного органа, обеспечивает ему выплату денежного довольствия в размерах не ниже чем на последней должности, которую он занимал до избрания (назначения, откомандирования), а также выплачивает надбавку за выслугу лет и оклад по специальному званию.

Сотрудник таможенного органа, направленный приказом председателя Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан для обучения по специальностям магистратуры в высшие образовательные учреждения и организации Республики Узбекистан или иностранного государства, остается в распоряжении таможенных органов на период обучения с сохранением денежного довольствия в размерах не ниже чем по последней занимаемой должности.

Сотрудникам таможенных органов, перечисленным в частях первой и третьей настоящей статьи, специальные звания присваиваются независимо от последней занимаемой должности. Период исполнения обязанностей (обучения) засчитывается сотруднику таможенного органа в стаж службы в таможенных органах для выплаты надбавки за выслугу лет, дающую право на присвоение очередного специального звания, установления оклада денежного содержания (состоящий из суммы должностного оклада и оклада по специальному званию) и назначения пенсии.

При увольнении со службы сотрудники таможенных органов, указанные в частях первой и третьей настоящей статьи, а также члены их семей пользуются правами, льготами и преимуществами наравне с сотрудниками, уволенными из таможенных органов.

Сотрудник таможенного органа, возвратившийся в таможенные органы, приказом председателя Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан выводится из резерва кадров и назначается на прежнюю, равнозначную или вышестоящую должность.

Статья 21. Аттестация сотрудников таможенных органов

Аттестация сотрудников таможенных органов (далее — аттестация) проводится в целях объективной оценки их уровня знаний и профессиональной пригодности, соответствия занимаемой должности, а также укрепления служебной дисциплины и повышения ответственности при выполнении возложенных на них задач.

Аттестация должна проходить в обстановке гласности, требовательности, принципиальности и доброжелательности.

Сотрудники таможенных органов в период службы проходят очередную и внеочередную аттестацию.

Период проведения очередной аттестации исчисляется со дня назначения на должность и проведения последней аттестации.

Очередная аттестация проводится один раз в три года.

Очередную аттестацию не проходят следующие сотрудники таможенных органов:

назначенные на должность Президентом Республики Узбекистан;

прослужившие на занимаемой должности менее одного года. Данная категория сотрудников проходит аттестацию по истечении одного года;

находящиеся в служебной командировке, на лечении (с открытием листка нетрудоспособности в медицинских учреждениях органов внутренних дел) и проходящие повышение квалификации. Данная категория сотрудников проходит аттестацию после возвращения к выполнению служебных обязанностей;

зачисленные в резерв кадров. Данная категория сотрудников проходит аттестацию в общем порядке по истечении не менее одного года со дня их исключения из резерва кадров и назначения на должность в таможенных органах;

находящиеся в отпуске по беременности, родам и уходу за ребенком. Данная категория сотрудников проходит аттестацию по истечении не менее одного года со дня возвращения к выполнению служебных обязанностей;

сотрудники, зачисленные в распоряжение таможенных органов. Данная категория сотрудников проходит аттестацию по истечении одного года после назначения на должность;

сотрудники, в отношении которых проводится служебное расследование. Данная категория сотрудников проходит аттестацию после завершения служебной проверки в общем порядке.

Внеочередную аттестацию проходят сотрудники таможенных органов, имеющие низкие показатели в работе, грубо нарушившие или систематически нарушающие служебную дисциплину, совершившие проступки, порочащие честь сотрудника таможенного органа.

Решение о проведении внеочередной аттестации принимается председателем Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан.

Статья 22. Предоставление отпусков сотрудникам таможенных органов

Сотрудникам таможенных органов ежегодно предоставляется основной отпуск продолжительностью тридцать календарных дней с сохранением должности и денежного довольствия, предоставлением времени, необходимого для проезда к месту проведения отпуска и обратно, но не более трех календарных дней.

Государственные праздничные дни при определении продолжительности ежегодного очередного отпуска не учитываются.

К ежегодному основному отпуску предоставляется дополнительный оплачиваемый отпуск при выслуге лет сотрудника таможенного органа в календарном исчислении продолжительностью:

пять дней — после десяти лет службы;

десять дней — после пятнадцати лет службы;

пятнадцать дней — после двадцати лет службы.

Сотрудникам таможенных органов в первый год службы ежегодный очередной отпуск предоставляется не ранее чем по истечении шести месяцев работы.

В случаях, когда в период ежегодного очередного отпуска сотрудник таможенного органа проходил лечение с оформлением листка нетрудоспособности в медицинских учреждениях органов внутренних дел, отпуск продлевается на срок лечения.

Отзыв из отпуска допускается только в случаях крайней служебной необходимости с согласия сотрудника таможенного органа и письменным решением его начальника. При отзыве из отпуска его неиспользованная часть предоставляется, как правило, в текущем году.

Если ежегодный очередной отпуск не был предоставлен сотруднику таможенного органа в течение календарного года, то материальная помощь к отпуску выплачивается в конце текущего финансового года.

Сотруднику таможенного органа один раз в год возмещаются дорожные расходы, связанные с проездом в пределах Республики Узбекистан к месту проведения ежегодного очередного отпуска, а также к месту санаторно-курортного лечения и обратно.

Отпуска по болезни предоставляются сотрудникам таможенных органов на основании заключения военно-врачебной комиссии органов внутренних дел. Продолжительность данного отпуска определяется характером заболевания.

В общем исчислении срок непрерывного нахождения в отпуске по болезни не должен превышать четырех месяцев. При этом срок может быть продлен в случаях, когда требуется более длительный срок нахождения на лечении по отдельным заболеваниям на основании заключения медицинского учреждения органов внутренних дел.

По истечении установленного срока непрерывного нахождения в отпуске по болезни сотрудники таможенных органов подлежат освидетельствованию военно-врачебной комиссией органов внутренних дел для решения вопроса о годности их к дальнейшей службе.

Время нахождения сотрудников таможенных органов на лечении ранений (контузий, увечий), полученных ими при исполнении служебных обязанностей, определенным сроком не ограничивается. После окончания лечения данная категория лиц проходит военно-медицинское освидетельствование в медицинских учреждениях органов внутренних дел.

В период отпуска по болезни, предоставляемого на основании заключения военно-врачебной комиссии органов внутренних дел, или нахождения на лечении с оформлением листка временной нетрудоспособности за сотрудником таможенного органа сохраняется денежное довольствие.

Отпуск по болезни в счет ежегодного очередного отпуска не засчитывается.

При увольнении сотрудников таможенных органов со службы отпуск по болезни не предоставляется.

Курсантам Таможенного института, не имеющим академических задолженностей, предоставляются зимние отпуска продолжительностью семь дней и летние отпуска продолжительностью тридцать дней, а также отпуск в связи с окончанием института продолжительностью тридцать календарных дней.

Для решения неотложных социально-бытовых вопросов в семье, связанных с выполнением родственного долга, а также по другим уважительным причинам сотрудникам таможенных органов может быть предоставлен краткосрочный отпуск без сохранения денежного довольствия продолжительностью до десяти календарных дней и без учета времени, необходимого для проезда к месту проведения отпуска и обратно.

Сотрудникам таможенных органов, увольняемым со службы, выплачивается денежная компенсация за неиспользованный ежегодный очередной отпуск пропорционально прослуженному времени в году увольнения. При этом сумма ранее выплаченной денежной компенсации за отпуск удерживается с сотрудника таможенного органа, не имеющего права на пенсию, пропорционально прослуженному времени в году увольнения.

Статья 23. Продление срока службы, увольнение со службы и восстановление на службу в таможенных органах

Увольнение сотрудников таможенных органов со службы производится приказом руководителя таможенного органа, уполномоченного на то председателем Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан.

Сотрудник таможенного органа увольняется со службы по следующим основаниям:

по собственному желанию (для не достигших выслуги срока службы, дающего право на получение пенсии) — на основании рапорта сотрудника;

при достижении предельного возраста пребывания на службе;

при достижении выслуги срока службы, дающего право на получение пенсии, — на основании рапорта сотрудника;

по болезни — на основании заключения военно-врачебной комиссии органов внутренних дел о негодности к службе;

по ограниченному состоянию здоровья — на основании заключения военно-врачебной комиссии органов внутренних дел об ограниченной годности к службе и невозможности выполнять служебные обязанности в соответствии с занимаемой должностью при отсутствии возможности перемещения по службе;

в связи с непригодностью к службе в течение предварительного испытательного срока;

в связи с несоответствием занимаемой должности вследствие недостаточной квалификации — на основании результатов аттестации;

в связи с однократным грубым нарушением служебной дисциплины;

в связи с совершением проступка, порочащего честь сотрудника таможенного органа;

в связи с осуждением за преступление после вступления в законную силу приговора, определения, постановления суда;

за систематические нарушения служебной дисциплины при наличии у сотрудника дисциплинарного взыскания;

в связи с переходом в другой государственный орган (без зачисления в резерв кадров);

в связи с прекращением гражданства Республики Узбекистан или приобретением гражданства иностранного государства;

в связи с несоблюдением ограничений (запретов), установленных для сотрудников актами законодательства.

Предельный возраст пребывания на службе в таможенных органах составляет для сотрудников сержантского состава — пятьдесят лет, офицерского состава — пятьдесят пять лет, генеральского состава — шестьдесят лет.

Сотрудникам таможенных органов, имеющим высокую профессиональную подготовку, опыт работы на занимаемой должности и годным по состоянию здоровья для прохождения службы, с их согласия срок службы может быть продлен до пяти лет, а лицам, занимающим профессорско-преподавательские должности в Таможенном институте и имеющим ученую степень, — до десяти лет в порядке, установленном председателем Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан.

Предельный возраст повторного приема граждан, ранее отслуживших в таможенных органах либо прошедших действительную военную службу, не должен превышать сорок пять лет.

Решение о продлении срока службы не исключает возможности увольнения сотрудника таможенного органа со службы по основаниям, предусмотренным настоящим Законом.

В следующих случаях не допускается увольнение со службы сотрудников таможенных органов, если они:

находятся на лечении в медицинских учреждениях, в случаях признания их медицинскими учреждениями органов внутренних дел временно нетрудоспособными;

находятся в отпуске или служебной командировке;

взяты в плен или в заложники (за исключением случаев добровольной сдачи в плен или в заложники).

Сотрудник таможенного органа не может быть уволен со службы, пока в отношении него ведутся следственные действия, не принято решение по рассматриваемому в суде уголовному делу или не вступил в законную силу приговор суда.

Сотрудник таможенного органа имеет право на увольнение по выслуге срока службы, дающего право на получение пенсии, по достижении двадцати лет службы в календарном исчислении.

Сотрудники таможенных органов исключаются из списков личного состава таможенных органов в связи с гибелью (смертью), признанием безвестно отсутствующими или объявлением умершими.

Восстановление на службу в таможенные органы лиц, уволенных в связи с осуждением за преступление после вступления в законную силу приговора, определения, постановления суда, в случаях признания их незаконно привлеченными к уголовной ответственности либо уволенными необоснованно, производится на основании решения суда, вступившего в законную силу, или решения председателя Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан.

Включение в списки личного состава и назначение на должность лиц, которые подлежат восстановлению на службу, осуществляются решением председателя Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан.

Восстановление на службу в таможенные органы осуществляется путем присвоения прежнего специального звания, исчисления надбавки и выслуги срока службы, назначения на прежнюю либо, при отсутствии возможности, на равнозначную или другую должность с условием зачета периода со дня увольнения до дня восстановления лица.

Выплата денежного довольствия сотруднику таможенного органа, заключенному под стражу, приостанавливается со дня его заключения под стражу и возобновляется со дня освобождения его из-под стражи.

Возмещение материального и морального ущерба лицу, восстанавливаемому на службу, осуществляется на основании решения суда.

Порядок приема на службу лиц, ранее уволенных из таможенных органов, определяется председателем Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан.

Сотрудникам таможенных органов, проходящим службу в таможенных органах (в том числе находящимся в резерве кадров), срок выслуги службы рассчитывается в льготном исчислении — один день за полтора дня.

В период обучения в Таможенном институте, бывшем Таможенном колледже Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан и высших военных образовательных учреждениях Республики Узбекистан срок службы исчисляется в расчете один день за один день.

Сотрудник таможенного органа имеет право на обжалование увольнения его со службы с обращением в вышестоящий в порядке подчиненности орган либо в суд.

Глава 5. Правовая и социальная защита сотрудников таможенных органов

Статья 24. Гарантии правовой защиты сотрудников таможенных органов

Сотрудник таможенного органа выступает в качестве представителя государственного органа и находится под защитой государства.

Сотрудник таможенного органа при выполнении служебных обязанностей подчиняется своему прямому и непосредственному начальнику.

Никто не имеет права вмешиваться в законную деятельность сотрудников таможенных органов, принуждать к выполнению обязанностей, которые не возложены на них законом, за исключением лиц, на которых законом возложены эти полномочия.

Сотрудник таможенного органа обязан руководствоваться законом, при получении приказа или распоряжения, явно противоречащего закону имеет право отказаться от его исполнения.

Сотрудники таможенных органов не обязаны давать какие-либо объяснения по существу находящихся в их производстве дел и материалов, а также предоставлять такие дела и материалы, в том числе затрагивающие права, свободы и законные интересы граждан, для ознакомления иначе как в случаях и порядке, предусмотренных законодательством.

Сотрудники таможенных органов имеют право на обжалование принимаемых в отношении них решений и действий (бездействия) вышестоящим должностным лицам, прокурору или в суд.

Законные требования сотрудника таможенного органа, выполняющего служебные обязанности, предъявленные в пределах его компетенции, обязательны для выполнения всеми физическими и юридическими лицами.

Невыполнение законных требований сотрудников таможенных органов, воспрепятствование выполнению ими своих служебных обязанностей, оскорбление их чести и достоинства, оказание им сопротивления, угроза, насилие или посягательство на их жизнь, здоровье и имущество в связи с осуществлением ими служебных обязанностей влекут за собой ответственность, установленную законом.

Обжалование законных требований сотрудников таможенных органов не приостанавливает их выполнение.

Статья 25. Виды социальной защиты сотрудников таможенных органов

Социальная защита сотрудников таможенных органов обеспечивается путем:

охраны здоровья;

оплаты труда;

обеспечения жилой площадью;

возмещения ущерба, причиненного имуществу;

государственного пенсионного обеспечения;

государственного страхования;

оказания социальной помощи.

Законодательством могут быть предусмотрены и иные меры социальной защиты сотрудников таможенных органов.

Статья 26. Охрана здоровья сотрудников таможенных органов и членов их семей

Сотрудникам, пенсионерам таможенных органов и членам их семей, курсантам Таможенного института бесплатно предоставляется медико-санитарное, медико-социальное обеспечение и оказывается медико-санитарная помощь медицинскими учреждениями органов внутренних дел.

Сотрудники и пенсионеры таможенных органов обеспечиваются льготными направлениями для получения санаторно-курортного лечения один раз в год.

В необходимых случаях экстренная медицинская и плановая специализированная медицинская помощь осуществляется лечебно-профилактическими учреждениями Министерства здравоохранения Республики Узбекистан.

Порядок организации медико-санитарной, медико-социальной помощи и санаторно-курортного обеспечения, медицинского освидетельствования и проведения военно-врачебной экспертизы утверждается Кабинетом Министров Республики Узбекистан.

Статья 27. Оплата труда сотрудников таможенных органов

Виды и размеры денежного довольствия сотрудников таможенных органов утверждаются Президентом Республики Узбекистан.

Сотрудники таможенных органов обеспечиваются денежным и продовольственным довольствием.

Статья 28. Обеспечение сотрудников таможенных органов жилой площадью

Сотрудники таможенных органов, признанные нуждающимися в приобретении жилья и улучшении жилищных условий, имеют право на получение жилой площади.

Таможенные органы могут создавать служебный жилищный фонд.

Сотрудникам таможенных органов за наем (поднаем) жилья выплачивается денежная компенсация.

Сотрудникам таможенных органов предоставляется право приобретения квартир и земельных участков для строительства индивидуальных жилых домов с использованием льготных долгосрочных ипотечных кредитов.

Статья 29. Возмещение ущерба, причиненного имуществу сотрудников таможенных органов

Ущерб, причиненный имуществу сотрудников таможенных органов или их близких родственников в связи с исполнением служебных обязанностей, подлежит возмещению в полном объеме за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан с последующим взысканием этой суммы с виновных лиц.

Статья 30. Государственное пенсионное обеспечение сотрудников таможенных органов

Сотрудники таможенных органов, а в случае потери кормильца — члены их семей имеют право на государственное пенсионное обеспечение в порядке и размерах, установленных законодательством.

Статья 31. Государственное страхование сотрудников таможенных органов

Сотрудники таможенных органов подлежат обязательному государственному страхованию за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан и иных источников, не запрещенных законодательством.

Статья 32. Оказание социальной помощи сотрудникам таможенных органов и их семьям

Председатель Государственного таможенного комитета Республики Узбекистан вправе назначать единовременные пособия сотрудникам таможенных органов, получившим телесные повреждения при исполнении служебных обязанностей, а также семьям погибших.

Законодательством могут быть предоставлены преимущества детям сотрудников таможенных органов, погибших при исполнении служебных обязанностей, при приеме на службу в таможенные органы и при приеме на учебу в Таможенный институт.

Глава 6. Заключительные положения

Статья 33. Символика таможенных органов

Таможенные органы могут иметь флаг и опознавательный знак.

Флаг и опознавательный знак таможенных органов утверждаются Кабинетом Министров Республики Узбекистан.

Статья 34. Финансирование и материально-техническое обеспечение таможенных органов

Финансирование и материально-техническое обеспечение таможенных органов осуществляются за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан и иных источников, не запрещенных законодательством.

Сотрудники таможенных органов обеспечиваются бесплатной форменной одеждой. Нормы снабжения вещевым довольствием, а также правила ношения форменной одежды устанавливаются Государственным таможенным комитетом Республики Узбекистан.

В таможенных органах может создаваться внебюджетный фонд.

Сотрудники таможенных органов при исполнении служебных обязанностей пользуются специальными транспортными средствами, в том числе имеющими специальные световые и звуковые сигналы, цветографические схемы окраски, обозначающие принадлежность таможенным органам, а также иными специальными средствами.

Порядок использования, а также нормы и лимиты материально-технического и транспортного обеспечения таможенных органов устанавливаются Государственным таможенным комитетом Республики Узбекистан.

Статья 35. Международное сотрудничество

Государственный таможенный комитет Республики Узбекистан в соответствии с законодательством и международными договорами Республики Узбекистан осуществляет сотрудничество с таможенными органами других государств и международными организациями по вопросам, отнесенным к его компетенции.

Статья 36. Ответственность сотрудников таможенных органов

За противоправные действия или бездействие, а также ненадлежащее исполнение служебных обязанностей сотрудник таможенного органа несет ответственность в соответствии с законом.

Вред, причиненный физическим и юридическим лицам противоправными действиями или бездействием сотрудника таможенного органа, подлежит возмещению таможенными органами за счет средств внебюджетного фонда с последующим взысканием этой суммы с виновного лица.

Сотрудники таможенных органов несут ответственность за нарушение служебной дисциплины в соответствии с Дисциплинарным уставом таможенных органов, утверждаемым Президентом Республики Узбекистан.

Физическое или юридическое лицо, считающее, что действия или бездействие сотрудника таможенного органа привело к ущемлению его прав, свобод и законных интересов, вправе обжаловать эти действия или бездействие в вышестоящий в порядке подчиненности орган либо в суд.

Статья 37. Ответственность за нарушение законодательства о государственной таможенной службе Республики Узбекистан

Лица, виновные в нарушении законодательства о государственной таможенной службе Республики Узбекистан, несут ответственность в установленном порядке.

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

18 октября 2018 г.,

№ ЗРУ-502

(Национальная база данных законодательства, 19.10.2018 г., № 03/18/502/2068; 23.05.2019 г., № 03/19/540/3167, 05.09.2019 г., № 03/19/563/3685; 18.02.2022 г., № 03/22/755/0147; 29.11.2023 г., № 03/23/880/0905; 09.09.2024 г., № 03/24/957/0689; 21.09.2024 г., № 03/24/963/0735; 02.12.2024 г., № 03/24/1008/0988)

lex.uz