UzbekAI

← Qonunlar

📅 2018-yil 1-dekabr · Vazirlar Mahkamasi qarorlari

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2018 йил 1 декабрь · Вазирлар Маҳкамаси қарорлари

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 1 декабря 2018 г. · Постановления Кабинета Министров

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 1 December 2018 · Cabinet of Ministers resolutions

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг

қарори

НИЗОМ

Йўл-патруль хизмати ходимларининг йўл ҳаракати қатнашчилари билан ўзаро муносабатлари ҳамда махсус мосламалардан фойдаланиши тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида

Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминлаш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2017 йил 11 июлдаги ПҚ-3127-сон қарорига мувофиқ, шунингдек, йўл-патруль хизмати ходимларининг йўл ҳаракати қатнашчилари билан ўзаро муносабатларини ҳамда махсус мосламалардан фойдаланишини тартибга солиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. Йўл-патруль хизмати ходимларининг йўл ҳаракати қатнашчилари билан ўзаро муносабатлари ҳамда махсус мосламалардан фойдаланиши тартиби тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.

Белгилансинки, Низом 14-бандининг иккинчи ва бешинчи хатбошилари , 18-бандининг тўртинчи хатбоши 2020 йил 1 январдан эътиборан кучга киради.

2. Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни икки ой муддатда ушбу қарорга мувофиқлаштирсин.

3. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси ички ишлар вазири П.Р. Бобожонов зиммасига юклансин.

Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 1 декабрдаги 975-сон қарорига ИЛОВА

Йўл-патруль хизмати ходимларининг йўл ҳаракати қатнашчилари билан ўзаро муносабатлари ҳамда махсус мосламалардан фойдаланиши тартиби тўғрисида

1-боб. Умумий қоидалар

1. Ушбу Низом йўл-патруль хизмати ходимларининг йўл ҳаракати қатнашчилари билан ўзаро муносабатлари ҳамда махсус мосламалардан фойдаланиши тартибини белгилайди.

2. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:

йўл ҳаракати — одамлар ва юкларнинг транспорт воситалари ёрдамида ёки бундай воситаларсиз йўллар доирасида ҳаракатланиши жараёнида юзага келувчи муносабатлар мажмуи;

йўл ҳаракати қатнашчиси — йўл ҳаракати жараёнида транспорт воситасининг ҳайдовчиси, йўловчиси ёки пиёда тариқасида бевосита иштирок этаётган шахс;

йўл-патруль хизмати ходими — йўл ҳаракати қатнашчиларининг ҳаракатини назорат қилиш, бошқариш ва тартибга солиш ваколати берилган ички ишлар органи ходими;

йўл-транспорт ҳодисаси — транспорт воситасининг йўлда ҳаракатланиши жараёнида рўй берган, фуқароларнинг ҳалок бўлишига ёки соғлиғига зарар етишига, транспорт воситалари, иншоотлар, юкларнинг шикастланишига ёхуд бошқа моддий зарар етишига сабаб бўлган ҳодиса;

йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминлаш — йўл-транспорт ҳодисалари юзага келиши сабабларининг олдини олишга, бундай ҳодисалар оқибатларининг оғирлигини камайтиришга қаратилган фаолият;

махсус мосламалар — махсус автоматлаштирилган аудио, фото ва видео қайд этиш техника воситалари ёки кўчма фоторадар ва мобил комплекслар, алкотестер, наркотестер, планшет ҳамда транспорт воситалари ойналари ёруғлик ўтказувчанлигини ўлчовчи (тауметр) махсус техник воситалар;

махсус тадбирлар — йўл ҳаракати қатнашчилари томонидан йўл транспорт ҳодисалари ҳамда ҳуқуқбузарликлар содир этилишининг олдини олишга доир, комплекс вазифаларни бажаришга қаратилган, Ўзбекистон Республикаси ички ишлар вазири, Ички ишлар вазирлиги Йўл ҳаракати хавфсизлиги бош бошқармаси, ҳудудий ички ишлар органлари бошлиқлари, ҳудудий йўл ҳаракати хавфсизлиги бошқарма (бўлим, бўлинма)ларининг раҳбарлари томонидан тасдиқланган ёки ўзаро келишилган режа асосида йўл-патруль хизмати (кейинги ўринларда ЙПХ деб аталади) ходимлари, шунингдек, давлат бошқа органларининг вакиллари билан ҳамкорликда ўтказиладиган ҳаракатлар мажмуи;

таъқиб қилиш — жиноят содир этилганликда гумон қилинаётган шахслар бўлган транспорт воситаси ҳайдовчиси ЙПХ ходимининг тўхташ тўғрисидаги қонуний талабини бажармаганда, транспорт воситасининг ҳаракатига чек қўйиш ҳамда гумонланувчини ушлаш мақсадида транспорт воситасининг орқасидан қувиш;

кузатиш — маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этган шахслар бўлган ўз ҳаракатлари билан бошқа ҳаракат қатнашчилари ҳаёти (соғлиғи)га хавф солаётган транспорт воситаси ҳайдовчиси ЙПХ ходимининг тўхташ тўғрисидаги қонуний талабини бажармаганда тўхтатиш мақсадида орқасидан бориш.

3. Мазкур Низом талаблари ҳарбий автомобиль инспекцияси ходимлари ҳамда Қуролли Кучлар ва Давлат хавфсизлик хизмати чегара қўшинлари транспорт воситаларини бошқараётган ҳайдовчиларга нисбатан ҳам татбиқ этилади.

4. ЙПХ ходимлари ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси , « Ички ишлар органлари тўғрисида », « Йўл ҳаракати хавфсизлиги тўғрисида »ги қонунлари ҳамда бошқа қонунлари, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг қарорлари, Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари ва фармойишлари, Вазирлар Маҳкамасининг қарорлари ва фармойишлари, Ўзбекистон Республикаси ички ишлар вазирининг буйруқлари ва фармойишлари, шунингдек, ушбу Низомга амал қилади.

5. ЙПХ ходимларининг йўл ҳаракати қатнашчилари билан ўзаро муносабатлари қонунийлик, одиллик, ошкоралик, тенглик, айб учун жавобгарликнинг муқаррарлиги, фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларига риоя этиш ҳамда ушбу ҳуқуқларни, эркинликларни ва қонуний манфаатларни ҳурмат қилиш принципларига асосланади.

2-боб. Йўл-патруль хизмати ходими томонидан транспорт воситасини тўхтатиш асослари ва тартиби

6. ЙПХ ходими томонидан транспорт воситалари қуйидаги асосларга кўра тўхтатилиши мумкин:

ҳайдовчи томонидан йўл ҳаракати қоидаларининг (кейинги ўринларда қоидалар деб аталади) бузилиши визуал кузатувда аниқланганда ёки махсус мослама ёрдамида қайд қилинганда;

транспорт воситаси, ҳайдовчи ёки йўловчи қидирувда эканлиги, йўл транспорт ҳодисаси ёки бошқа ҳуқуқбузарликка алоқадор эканлиги тўғрисида маълумотлар мавжуд бўлганда;

йўл транспорт ҳодисаси, ҳуқуқбузарлик содир этилганини кўрган ҳайдовчи ёки йўловчидан ҳодиса тафсилотига ойдинлик киритиш зарурати юзага келганда;

ваколатли давлат органлари ёки мансабдор шахсларнинг ҳаракатни чеклаш ёки тақиқлаш бўйича кўрсатмаларини бажариш жараёнида;

транспорт воситасидан қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда фойдаланиш зарурати юзага келганда (чет давлатларнинг дипломатик, консуллик ваколатхоналарига ва бошқа ваколатхоналарига, халқаро ташкилотларга тегишли бўлган транспорт воситалари ҳамда махсус мўлжалланган транспорт воситалари бундан мустасно);

махсус тадбирларни ўтказиш жараёнида;

транспорт воситасидан фойдаланиш ва бошқариш ҳуқуқини берувчи, шунингдек, транспорт воситаси ва олиб кетилаётган юкларга оид ҳужжатлар мавжудлигини текшириш учун (махсус ва ҳарбий юклар, божхона расмийлаштирувидан ўтказилиб, божхона хизмат томонидан пломбаланган юклар бундан мустасно).

ЙПХ ходими томонидан бошқа асосларга кўра транспорт воситаларининг тўхтатилиши тақиқланади.

7. ЙПХ ходимларининг ишоралари йўл ҳаракати қатнашчиларига тушунарли бўлиши ва ўз вақтида берилиши лозим.

8. ЙПХ ходими томонидан транспорт воситаси ҳайдовчининг ҳужжатларини текшириш учун тўхтатилганда, транспорт воситаси ҳужжатларини текшириш жараёнида аниқланган барча қоида бузилишлари бўйича қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда чора кўрилади.

Қоидалар бузилиши визуал кузатув ёки махсус мослама ёрдамида қайд қилинганда, ЙПХ ходими ҳайдовчига дастлаб айнан содир этган қоидалар бузилишини тушунтириб, шундан сўнг ҳужжатларни текшириб, тегишли чоралар кўради.

10. Махсус тадбирларни ўтказиш жараёнида ЙПХ ходими томонидан транспорт воситаси тўхтатилганда, йўл ҳаракати қатнашчисига махсус тадбирнинг айнан нима мақсадда ўтказилаётганлиги ҳамда тўхтатиш сабаби ҳақида тушунтириш берилади.

11. Йўл ҳаракати қатнашчиси махсус тадбирларни ҳақиқатда тасдиқланган режа асосида ўтказилаётганлиги ҳақида марказий ахборот-диспетчерлик хизмати (кейинги ўринларда МАДХ деб аталади) — ахборот-диспетчерлик хизматига (кейинги ўринларда АДХ деб аталади) телефон қилиш ёки ушбу ходим хизмат олиб бораётган ДЙҲХХ саф бўлими (бўлинмаси) бошлиғига мурожаат қилиш орқали маълумот олиши мумкин. Бунда ЙПХ ходими йўл ҳаракати қатнашчисининг талабига кўра, МАДХ — АДХнинг телефон рақами ҳақида маълумот беради.

Йўл ҳаракати қатнашчисига махсус тадбирларнинг ўтказилиш мақсади, транспорт воситасини тўхтатган ЙПХ ходими махсус тадбирда иштирок этган ёки этмаганлиги, транспорт воситаси тўхтатилган ҳудудда махсус тадбир ўтказилганлиги ҳақида маълумот берилади. Махсус тадбирнинг шартли номланиши, тўлиқ моҳияти ҳамда кўлами ҳақида маълумот, шунингдек, махсус тадбирнинг ўтказилишига асос бўлган ҳужжатлар кўрсатилмайди, улардан нусхалар берилмайди.

Йўл ҳаракати қатнашчиси уни тўхтатган ЙПХ ходими хизмат олиб бораётган ДЙҲХХ саф бўлими (бўлинмаси) бошлиғига мурожаат қилганда, мурожаат муаллифига қонунчиликда назарда тутилган тартибда асослантирилган жавоб хати берилади.

3-боб. Йўл-патруль хизмати ходимининг йўл ҳаракати қатнашчилари билан ўзаро муносабатларидаги ҳуқуқ ва мажбуриятлари

12. ЙПХ ходими ўз хизмат вазифаларини бажаришда қуйидаги ҳуқуқларга эга:

мазкур Низомнинг 6-бандида кўрсатилган асосларга кўра транспорт воситасини тўхтатиш, ундан фойдаланиш ва бошқариш ҳуқуқини берувчи ҳужжатларни, транспорт воситасига, шунингдек, ташилаётган юкларга оид ҳужжатларни текшириш;

ҳайдовчи ёки юкни кузатиб бораётган шахс билан биргаликда транспорт воситасини ва юкларни ташқи кўздан кечириш;

йўл ҳаракати қатнашчиларининг ҳужжатларини текшириш мақсадида электрон маълумотлар базасидан фойдаланиш;

йўл транспорт ҳодисаси ва бошқа ҳуқуқбузарлик содир этилганлигининг гувоҳи бўлган йўл ҳаракати қатнашчиларини аниқлаш;

ташкилотлар ва фуқароларнинг транспорт воситаларидан қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда фойдаланиш (чет давлатларнинг дипломатик, консуллик ваколатхоналарига ва бошқа ваколатхоналарга, халқаро ташкилотларга тегишли бўлган транспорт воситалари ҳамда махсус мўлжалланган транспорт воситалари бундан мустасно);

транспорт воситасининг двигатель ва агрегат қисмларининг рақамларини рўйхатлаш ҳужжатларида ёзилган рақамлар билан ҳайдовчининг бевосита иштирокида солиштириш (ҳайдовчининг иштирокини таъминлаш имкони бўлмаган ҳолатлар бундан мустасно);

транспорт воситасини таъқиб қилиш ёки кузатиш;

жиноят содир этганлиги учун айбланувчи тариқасида иштирок этишга жалб қилинган ҳамда қидирувда бўлган шахсларни ушлаб туриш;

жиноят содир этганликда гумон қилинаётган шахсларни, транспорт воситасида ҳуқуқбузарлик содир этиб ҳодиса жойидан яширинган, ЙПХ ходимининг қонуний талабига бўйсунмаган, шунингдек, Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекси (кейинги ўринларда — МЖТК) 291-моддаси биринчи қисмининг «а» бандига кўра транспорт воситасининг ҳайдовчиси ушбу Кодекс 54-моддасининг иккинчи қисмида (транспорт воситаларининг ҳаракатланишига чекловлар бузилиши қисмида), 90 1 -моддасида , 125-моддасининг учинчи , бешинчи ва олтинчи қисмларида , 125 1 -моддасининг иккинчи қисмида , 126-моддасида , 127-моддасининг иккинчи қисмида , 128 6 -моддасида (агар транспорт воситасининг ҳайдовчиси бўлмаса ва тўхташ ёки тўхтаб туриш қоидаларининг бузилиши йўл ҳаракати иштирокчиларининг ҳаракатланишига халақит берса), 131-моддасида , 135-моддасида (транспорт воситалари эгаларининг фуқаролик жавобгарлигини мажбурий суғурта қилиш бўйича суғурта полиси, ҳайдовчиларнинг малака оширишдан ўтганлиги тўғрисидаги сертификати ёнида мавжуд бўлмаганлиги ҳоллари бундан мустасно), 136-моддасининг биринчи ва иккинчи қисмларида , 137-моддасида , 194-моддасида (ички ишлар органи ходимининг транспорт воситасини тўхтатиш тўғрисидаги қонуний талабини бажармаслик қисмида) назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликларни содир этганда, шу билан бирга, қонун ҳужжатларида тўғридан-тўғри назарда тутилган бошқа ҳолатларда транспорт воситаларини ушлаб туриш;

алкоголли ичимликдан, гиёҳванд модда таъсиридан ёки ўзгача тарзда маст ҳолда (кейинги ўринларда – маст ҳолда деб аталади) бўлган, транспорт воситасини бошқариш учун тегишли ҳужжатлари бўлмаган, руҳий ҳолати ёки соғлиғи транспорт воситасини бошқаришга тўсқинлик қилиши мумкин бўлган, носоз транспорт воситасини бошқараётган шахсларни, шунингдек, МЖтК 291-моддаси биринчи қисмининг «а» бандида назарда тутилган ҳолатларда транспорт воситасини бошқаришдан четлаштириш, транспорт воситасини бошқариш ҳуқуқини берувчи ҳужжатларини олиб қўйиш, транспорт воситасини сақлаб турадиган махсус ажратилган жойга қўйиш учун олиб борилишини таъминлаш;

қонун ҳужжатларида назарда тутилган асослар мавжуд бўлганда, жисмоний куч ишлатиш, махсус воситаларни ва ўқотар қуролни қўллаш.

ЙПХ ходимлари қонун ҳужжатларида назарда тутилган бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.

13. Қуйидаги ҳолларда ЙПХ ходими ҳайдовчи ёки йўловчилардан транспорт воситаси кабинасидан чиқишини талаб қилишга ҳақли:

транспорт воситасидаги техник носозликни ва юк ташиш қоидаси бузилганлигини бартараф этиш мақсадида;

ҳайдовчи транспорт воситасини маст ҳолда бошқараётган деб ҳисоблашга етарли асослар мавжуд бўлганда;

транспорт воситасининг двигатель ва агрегат қисмлари рақамларини рўйхатлаш ҳужжатларида ёзилган рақамлар билан фарқ аниқланган тақдирда бевосита ҳайдовчи иштирокида солиштириш мақсадида;

транспорт воситасига тегишли ҳужжатлар ёки унда олиб кетилаётган юк ҳужжатлари мавжудлигини текшириш зарурати юзага келганда;

ҳайдовчи ёки йўловчи жиноят содир этганликда гумон қилинаётганда;

ҳайдовчининг транспорт воситаси кабинасида бўлиши йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминлашга таҳдид солиши мумкин бўлган ҳолларда (ҳайдовчининг руҳий ҳолатига, ёшига, сезгирлик ва эътиборни сусайтирадиган дори воситалари таъсирида, йўл ҳаракати хавфсизлигига таҳдид соладиган даражадаги чарчоқлик ва бетоблик ҳолатида, транспорт воситасини бошқара олишига шубҳа бўлганда).

Жисмоний нуқсони сабабли ҳайдовчининг транспорт воситаси кабинасидан чиқиш имконияти чекланган ҳолатлар бундан мустасно.

14. ЙПХ ходими ўз хизмат вазифаларини бажаришда қуйидагиларга мажбур:

хизмат вазифаларини мобиль видеокамерадан фойдаланган ҳолда ошкора олиб бориш;

визуал кузатув ёки махсус мосламалардан фойдаланган ҳолда қоидалар бузилганлигини аниқлаш;

йўл ҳаракати қатнашчисини тўхтатганидан кейин унинг олдига бориш, ўзини таништириш, лавозими, унвони, фамилияси ҳақида маълумот бериш, унинг талабига кўра кўкрак нишон белгисини маълум қилиш ва хизмат гувоҳномасини очиқ ҳолда (бунда ЙПХ ходими томонидан хизмат гувоҳномасини йўл қатнашчиси ихтиёрига бериш тақиқланади) кўрсатиш;

йўл ҳаракати қатнашчиларига мобиль видеокамерадан фойдаланаётганини маълум қилиш ва келгусида ноқонуний хатти-ҳаракатлар содир этса, айбини исботлаш учун видео ёзувдан фойдаланиши мумкинлиги ҳақида огоҳлантириш;

ҳар қандай вазиятда йўл ҳаракати қатнашчилари билан вазмин, хушмуомала, одобли ва эътиборли бўлиш, уларга ҳурмат билан ҳамда «Сиз» деб мурожаат қилиш, йўл ҳаракати қатнашчилари билан ўзаро муносабатларда муомала маданияти ва қонунийликка риоя қилиш;

йўл ҳаракати қатнашчиларига уларни тўхтатиш сабабини, содир этилган ҳуқуқбузарлик юзасидан аниқ, лўнда тушунтириш бериш;

ҳайдовчини маст ҳолда деб ҳисоблашга асослар мавжуд бўлган тақдирда, уни транспорт воситасини бошқаришдан четлатиш, мастлик ҳолатини аниқлаш учун белгиланган тартибда текширувдан ўтказиш, ҳайдовчи мастлиги ёки маст эмаслигини аниқлаш учун текширув ўтказилишидан бўйин товлаган тақдирда МЖтКнинг 136-моддасида назарда тутилган ҳуқуқбузарлик учун маъмурий баённома расмийлаштириш;

белгиланган тартибда берилган кўрсатмага асосан йўл ҳаракати қатнашчиларининг ҳаракатини чеклаш ёки тақиқлаш;

қоидаларни бузган йўл ҳаракати қатнашчисига нисбатан маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисида баённома расмийлаштириш чоғида унга ҳуқуқ ва мажбуриятларини тушунтириш;

ҳуқуқбузарлик содир этган шахсларга нисбатан қонун ҳужжатларига мувофиқ ўз вақтида тегишли чораларни кўриш;

ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш, уларнинг содир этилишининг сабаб ва шарт-шароитларини аниқлаш ҳамда бартараф этиш чораларини кўриш;

йўл-транспорт ҳодисаси содир бўлган жой ҳолатини ўзгартириш, далиллар йўқотилиши ёки йўқ қилинишининг олдини олиш мақсадида ҳодиса жойини ўраб олиш чораларини кўриш;

ҳуқуқбузарликдан ёки бахтсиз ҳодисалардан жабрланганларга, ҳаёти (соғлиғи) хавф остида қолган шахсларга, тиббий ёрдамга муҳтож бўлган йўл ҳаракати қатнашчиларига ҳамда йўл транспорт ҳодисаси оқибатида шикастланган транспорт воситаларини белгиланган жойга олиб боришда фуқароларга ёрдам кўрсатиш;

ўзига хизмат юзасидан бириктирилган транспорт воситаси, кўкрак нишон белгиси, алоқа воситаси ва махсус мосламаларни яроқли ҳолатда сақлаши, улардан фақат хизмат фаолиятида мақсадли фойдаланиш;

рухсат этилмаган, сертификатга эга бўлмаган, сертификатнинг амал қилиш муддати тугаган ёки белгиланган тартибда ички ишлар органлари ҳисобида мавжуд бўлмаган махсус мосламалардан фойдаланмаслик;

қоидаларни бузган ҳайдовчини махсус мосламанинг кўрсаткичлари билан таништириш, унинг талабига кўра мосламанинг қиёслаш сертификатини кўрсатиш;

жисмоний куч ишлатилгани ва махсус воситалар қўллангани натижасида жисмоний шахсларнинг ҳаётига, соғлиғига, уларнинг, шу жумладан юридик шахсларнинг мол-мулкига зарар етказилган ҳар бир ҳолат ҳақида, шунингдек, ўқотар қурол қўлланилган барча ҳолатлар тўғрисида ўзининг бевосита бошлиғи ҳамда назорат қилувчи прокурорга дарҳол хабар бериш;

йўл ҳаракати қатнашчиларига юқори турувчи орган (мансабдор шахс) ёки судга шикоят қилиш ҳуқуқини тушунтириш.

ЙПХ ходими қонунчиликда белгиланган бошқа мажбуриятларни ҳам бажаради.

15. ЙПХ ходимининг мобиль видеокамерадан фойдаланиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги томонидан белгиланади.

16. ЙПХ ходими томонидан йўл ҳаракати қатнашчисини асоссиз тўхтатиб туриш тақиқланади.

17. ЙПХ ходими йўл ҳаракати қатнашчисини тўхтатганда ёки у томонидан содир этилган қоидалар бузилишини расмийлаштириш жараёнида ҳолатга дахлдор бўлмаган ҳамда қонунчиликда белгиланган ваколатга эга бўлмаган шахсларга қоидалар бузилишини расмийлаштириш юзасидан тушунтириш беришга мажбур эмас.

4-боб. Йўл ҳаракати қатнашчиларининг йўл-патруль хизмати ходимлари билан ўзаро муносабатларидаги ҳуқуқ ва мажбуриятлари

18. Йўл ҳаракати қатнашчилари ЙПХ ходимлари билан ўзаро муносабатларда қуйидаги ҳуқуқларга эга:

ЙПХ ходими томонидан тўхтатиш асосларини, қоидаларнинг қайси банди (бандлари)ни бузганлиги тўғрисида тушунтириш берилишини талаб қилиш;

транспорт воситасини тўхтатган ЙПХ ходимидан ўзини таништиришини, хизмат гувоҳномасини кўрсатишини ва кўкрак нишон белгисини маълум қилишини талаб қилиш;

хизматни мобиль видеокамерасиз олиб бораётган ЙПХ ходимига ҳужжатларни тақдим этмаслик;

ЙПХ ходими билан ўзаро муносабатини ўзига тегишли аудио, фото ва видео қурилмага қайд қилиш (ЙПХ ходими томонидан фото ва видео тасвирга олиш тақиқланган белги мавжуд ҳудудларда хизмат олиб бориш ҳолатлари бундан мустасно);

мазкур Низомнинг 13-бандида назарда тутилган ҳоллардан ташқари транспорт воситаси кабинасидан чиқмасдан, ЙПХ ходими билан ўзаро муносабатга киришиш;

содир этган қоидабузарлиги қайд этилган махсус мослама натижалари билан танишиш;

ҳуқуқбузарлик ҳолатини аниқлашда фойдаланилган махсус воситаларнинг қиёслаш сертификатларини кўрсатишни талаб қилиш;

ҳуқуқбузарлик ҳолати юзасидан тушунтиришлар бериш;

асоссиз тўхтатиб турилмаслигини талаб қилиш;

ЙПХ ходими томонидан транспорт воситасини ёки ундаги юкни ташқи кўздан кечириш жараёнида иштирок этиш;

эътирозлар мавжуд бўлса, ҳуқуқбузарлик тўғрисида маъмурий баённома расмийлаштирилгандан сўнг тегишли ДЙҲХХ саф бўлими (бўлинмаси)га мурожаат этиб, ўзи тўхтатилган ҳудудда ЙПХ ходими хизмат олиб бориши мумкинлиги тўғрисидаги дислокация ҳақида ёзма маълумот беришни талаб қилиш;

ўзига нисбатан расмийлаштирилган маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги баённома, маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги иш ҳужжатлари билан танишиш, улардан ўз ҳисобидан нусха кўчириш ёки уларни фотосуратга олиш;

ЙПХ ходимининг ҳаракатлари ёки ҳаракатсизлиги, расмийлаштирилган ҳуқуқбузарлик тўғрисида маъмурий баённома ҳамда чиқарилган қарор устидан юқори турувчи орган (мансабдор шахс)га ёки судга шикоят қилиш;

ўзи гувоҳи бўлган ҳодиса ҳақида ЙПХ ходимига ҳаққоний маълумотни баён қилиш.

Йўл ҳаракати қатнашчилари қонун ҳужжатларида белгиланган бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.

19. Йўл ҳаракати қатнашчилари ЙПХ ходимлари билан ўзаро муносабатларда қуйидагиларга мажбур:

ЙПХ ходимининг қонуний талабларига бўйсуниши ва уларни бажариш;

транспорт воситасини бошқаришда белгиланган ҳужжатларни ЙПХ ходимлари талаб қилганда текшириш учун тақдим этиш, бунда ҳайдовчининг ёнида Ўзбекистон Республикасининг ички ишлар органлари ёхуд консуллик муассасалари томонидан берилган биометрик паспорт ёки идентификацияловчи ID-картаси мавжуд бўлган тақдирда, унинг транспорт воситасини бошқариш ҳуқуқини берувчи ҳужжатни, транспорт воситаси рўйхатдан ўтказилганлиги тўғрисидаги, шунингдек транспорт воситасига эгалик қилиш, эгаси йўқлигида ундан фойдаланиш ёки уни тасарруф этиш ҳуқуқини тасдиқловчи ҳужжатларни, транспорт воситалари эгаларининг фуқаролик жавобгарлигини мажбурий суғурта қилиш бўйича суғурта полисини тақдим қилиш талаб этилмайди;

ЙПХ ходимига совға, моддий қимматликлар таклиф қилмаслик ёки бошқа шаклда манфаатдор этишга қаратилган ҳаракатларни амалга оширмаслик;

мансаб ваколатини суиистеъмол қилган ҳолда хизмат гувоҳномасини кўрсатмаслик (қонунчиликда содир этган қоидабузарлиги учун маъмурий жавобгарликнинг алоҳида тартиби белгиланган шахслар бундан мустасно);

йўл ҳаракатининг бошқа қатнашчиси ҳамда ЙПХ ходими ўртасидаги ўзаро муносабатга халақит бермаслиги шарт.

Йўл ҳаракати қатнашчилари қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа мажбуриятларни ҳам бажаради.

5-боб. Йўл ҳаракати қатнашчилари томонидан йўл ҳаракати қоидалари бузилганда йўл-патруль хизмати ходимлари билан ўзаро муносабат

20. ЙПХ ходими қоидаларни бузган йўл ҳаракати қатнашчисига нисбатан ҳуқуқбузарлик тўғрисида маъмурий баённома расмийлаштириш чоғида шахсий адовати туфайли шахснинг аҳволини оғирлаштирувчи томонга ўзгартиришга ҳаракат қилишига йўл қўйилмайди.

Содир этилган ҳуқуқбузарликни енгиллаштириш ҳисобига бошқа ҳуқуқбузарликни расмийлаштириш тақиқланади.

21. Йўл-ҳаракати қатнашчиси МЖтК 138-моддасининг биринчи — учинчи қисмларида назарда тутилган ҳуқуқбузарликларни содир этганлиги фактига эътироз билдирмаган, унга солинадиган жарима миқдори базавий ҳисоблаш миқдорининг иккидан бир қисмидан ошмаган, жарима ўша жойнинг ўзида тўланган, шунингдек, қонунчиликда назарда тутилган бошқа ҳолларда маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисида баённома расмийлаштирилмайди.

Жарима тўлаганлиги тўғрисида ҳуқуқбузарга белгиланган шаклдаги квитанция берилади.

22. Башарти, йўл ҳаракати қатнашчиси ўзига солинадиган жаримага эътироз билдирса ёки белгиланган жаримани жойида тўлай олмаса, у ҳолда МЖтКнинг 279-моддасига мувофиқ маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисида баённома тузилади.

23. МЖтК 138-моддасининг биринчи — учинчи қисмларида назарда тутилган ҳолларда ҳуқуқбузарлик тўғрисида маъмурий баённома пиёданинг шахсини тасдиқловчи ҳужжати асосида расмийлаштирилади. Агар унинг ёнида шахсини тасдиқловчи ҳужжати бўлмаса, яқин орадаги ички ишлар органлари ёхуд фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органи биносига олиб бориб, шахсига аниқлик киритилади.

24. Маъмурий жавобгарликка тортиш учун алоҳида тартиб белгиланган шахслар томонидан махсус мосламалар орқали қоидаларнинг бузилганлиги аниқланганда, уларнинг жавобгарлик масаласи қонунчиликда белгиланган тартибда амалга оширилади.

6-боб. Йўл-патруль хизмати ходимлари томонидан хизмат вазифаларини бажаришда махсус мосламалардан фойдаланиш тартиби

25. Йўл ҳаракати қатнашчиларининг қоидаларга риоя этишини назорат қилиш мақсадида махсус мосламалардан фойдаланилади.

26. ЙПХ ходимлари томонидан йўл ҳаракати иштирокчиларининг ҳаракатини назорат қилишда фойдаланиладиган махсус мосламалар қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда текширувдан ўтган бўлиши лозим.

27. Қоидалар бузилишининг олдини олиш учун ЙПХ ходими патруль автомобили, махсус мосламаларни имитация қилувчи қурилмалар (макетлар, манекенлар) ёрдамидан фойдаланиши мумкин.

28. Рухсат этилмаган, сертификатга эга бўлмаган, сертификатнинг амал қилиш муддати тугаган ёки белгиланган тартибда ички ишлар органлари ҳисобида мавжуд бўлмаган махсус мосламалардан фойдаланиш тақиқланади.

Бунда рухсат этилмаган, сертификатга эга бўлмаган, сертификатнинг амал қилиш муддати тугаган ёки белгиланган тартибда ички ишлар органлари ҳисобида мавжуд бўлмаган тезликни ўлчаш воситалари асосида чиқарилган жарима солиш тўғрисидаги қарорлар юридик кучга эга бўлмайди ва ҳуқуқий оқибатлар келтириб чиқармайди.

29. Транспорт воситасининг ҳайдовчиси махсус мослама қайд этган кўрсаткичдан норози бўлган тақдирда, ҳолат тегишли равишда холислар иштирокида расмийлаштирилади.

1-§. Кўчма фоторадар ва мобил комплекслардан фойдаланиш тартиби

30. Транспорт воситаларининг оқими ва йўл шароитини ҳисобга олган ҳолда, кўчма фоторадар ва мобил комплекслар бириктирилган ЙПХ ходимлари томонидан уларнинг кунлик дислокацияси белгиланган ва махсус мосламалардан тегишли тартибда фойдаланиш чоралари кўрилган бўлиши лозим.

31. Кўчма фоторадар ва мобиль комплекслардан фойдаланилганда, йўл ҳаракати қоидаларининг бузилганлигини қайд этиш мазкур Низомнинг 37-бандида кўрсатилган тартибда амалга оширилади.

32. ЙПХ ходимларининг патруль автомобилларида фойдаланиш белгилаб қўйилган тезликни ўлчаш мосламаларини ўзбошимчалик билан ечиб олиши ва хизматга алоқаси бўлмаган бошқа шахсларнинг (жисмоний ёки юридик) транспорт воситаларига ўрнатиши ҳамда хизматни ўташга алоқадор бўлмаган фуқароларни жалб қилиши қатъиян тақиқланади.

Мазкур талабга риоя этилмаган ҳолда қабул қилинган жарима солиш тўғрисидаги қарорлар юридик кучга эга бўлмайди ва ҳуқуқий оқибатлар келтириб чиқармайди.

33. Йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминлаш ва жамоат тартибини сақлашнинг автоматлаштирилган (компьютерлаштирилган) бошқарув тизими (кейинги ўринларда — АБТ деб аталади) таркибидаги йўл ҳаракатини назорат қилиш ҳамда видео кузатиш техник воситаларининг жойлашуви ва иш тартиби Қорақалпоғистон Республикаси ички ишлар вазири, Тошкент шаҳар ва Тошкент вилояти ички ишлар бош бошқармалари ҳамда вилоятлар ички ишлар бошқармалари бошлиқлари томонидан тасдиқланадиган дислокация билан белгиланади.

34. Кўчма фоторадар ва мобил комплексларни қўллаш жойи ва вақти ДЙҲХХ саф бўлими (бўлинмаси) бошлиғи томонидан тасдиқланган дислокацияга мувофиқ белгиланади.

35. Дислокацияга асосан тезликни ўлчаш воситаси билан хизматга жалб этилган ЙПХ ходими ҳудудий йўл ҳаракати хавфсизлиги бўлимлари масъул ходимидан тезликни ўлчаш воситасини (мобил комплекслар бундан мустасно) ва унга тегишли сертификатни (ёки унинг нусхасини) қабул қилиб олади ва унинг бутлиги, созлиги, белгиланган тартибда ишлатилишига масъул ҳисобланади.

36. ЙПХ ходими дислокацияга асосан бириктирилган ҳудудга етиб бориб, хизматни бошлашидан олдин тезлик ўлчаш мосламасини фойдаланиш учун тайёрлайди, мослама хотирасига унинг ўрнатилган жойи, ҳаракат йўналиши тўғрисидаги маълумотларни киритиб, хизматга киришади.

2-§. Транспорт воситалари ҳайдовчиларининг алкоголли ичимликлар, гиёҳвандлик воситалари ёки психотроп моддалар истеъмол қилганлигини аниқлаш учун махсус мосламалардан фойдаланиш тартиби

36 1 . Транспорт воситалари ҳайдовчиларининг алкоголли ичимликлар таъсиридан маст ҳолда эканлигини ва гиёҳвандлик воситалари ёки психотроп моддалар истеъмол қилганлигини аниқлаш ЙПХ ходими томонидан махсус мослама (алкотестер, наркотестер) ёрдамида қоидабузарлик юз берган жойнинг ўзида амалга оширилиши мумкин.

36 2 . Текширув олдидан ЙПХ ходими транспорт воситаси ҳайдовчисини махсус мослама (алкотестер, наркотестер)нинг ишлаш тартиби билан таништиради, унинг талабига асосан мосламанинг сертификати (нусхаси)ни кўрсатади.

36 3 . Текширув камида икки нафар холис иштирокида амалга оширилади, ЙПХ ходими томонидан кузатув камераси (body camera)дан фойдаланган ҳолда амалга ошириладиган текширувлар бундан мустасно. Кузатув камераси (body camera)дан фойдаланган ҳолда амалга оширилган текширув жараёни акс этган видеотасвир иш материалларига илова қилиниши лозим.

36 4 . Текширув жараёнида ЙПХ ходими санитария-гигиена қоидаларига қатъи риоя этиши лозим.

36 5 . Текширув ЙПХ ходими томонидан махсус мослама (алкотестер, наркотестер) ёрдамида белгиланган тартибда транспорт воситаси ҳайдовчисининг оғиз бўшлиғидан чиқарилган ҳаводаги этанол буғлар концентрацияси миқдорини ёхуд биологик суюқлик (сўлак)да гиёҳвандлик воситалари ёки психотроп моддалар борлигини аниқлаш орқали ўтказилади.

36 6 . Транспорт воситаси ҳайдовчисининг оғиз бўшлиғидан чиқарилган ҳаводаги этанол буғлар концентрацияси кўрсаткичи 0,135 миллиграмм ва ундан юқори бўлган ҳолларда, ЙПХ ходими ҳайдовчига нисбатан алкоголли ичимлик истеъмол қилганлиги ҳолати юзасидан МЖТКнинг 131-моддасига мувофиқ маъмурий баённома расмийлаштиради.

36 7 . Транспорт воситаси ҳайдовчиси махсус мослама (алкотестер, наркотестер) ёрдамида текширувдан ўтишдан бош тортган ёхуд унда текширув натижаларига эътироз мавжуд бўлган ҳолларда, шунингдек, транспорт воситаси ҳайдовчисининг оғиз бўшлиғидан чиқарилган биологик суюқлик (сўлак) наркотестер ёрдамида текширилганда унинг гиёҳвандлик воситалари ёки психотроп моддалар истеъмол қилганлиги аниқланган тақдирда, ЙПХ ходими транспорт воситаси ҳайдовчисини алкоголли ичимликлар, гиёҳвандлик воситалари ёки психотроп моддалар таъсиридан маст ҳолда эканлигини аниқлаш мақсадида тиббий текширувдан ўтказиш учун туман (шаҳар) даволаш-профилактика муассасасига олиб боради.

36 8 . Транспорт воситаси ҳайдовчиси текширувдан ўтишдан бўйин товлаган тақдирда, ЙПХ ходими унга нисбатан МЖТКнинг 136-моддасига мувофиқ маъмурий баённома расмийлаштиради.

3-§. Транспорт воситалари ойналарининг ёруғлик ўтказувчанлигини ўлчовчи мосламадан фойдаланиш тартиби

36 9 . Транспорт воситаларининг туси ўзгартирилган (қорайтирилган) ойналари белгиланган меъёрларга жавоб беришига аниқлик киритиш учун транспорт воситалари ойналарининг ёруғлик ўтказувчанлигини ўлчовчи мослама (тауметр)дан фойдаланилади.

36 10 . Транспорт воситалари ойналарининг ёруғлик ўтказувчанлигини аниқлаш ЙПХ ходими томонидан махсус мослама (тауметр) ёрдамида қоидабузарлик содир бўлган жойнинг ўзида амалга оширилади.

36 11 . Текширув олдидан ЙПХ ходими транспорт воситаси ҳайдовчисини махсус мослама (тауметр)нинг ишлаш тартиби билан таништиради ва унинг талаби асосида мосламанинг сертификати (нусхаси)ни кўрсатади.

36 12 . Ёруғлик ўтказувчанлиги текширилаётган транспорт воситасининг ойнаси белгиланган стандартларга мос, тоза ва қуруқ бўлиши лозим.

36 13 . Ёруғлик ўтказувчанлиги белгиланган меъёрларга мувофиқ бўлмаган автотранспорт воситаси ҳайдовчисига нисбатан МЖТКнинг 126-моддасига мувофиқ маъмурий баённома расмийлаштирилади.

7-боб. Махсус автоматлаштирилган фото ва видео қайд этиш техника воситалари орқали йўл ҳаракати қоидалари бузилганлигини қайд этиш тартиби

37. МЖтКнинг 309 1 -моддасига мувофиқ маъмурий ҳуқуқбузарлик махсус автоматлаштирилган фото ва видео қайд этиш техника воситалари орқали қайд этилган тақдирда, маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисида баённома расмийлаштирилмасдан, ҳуқуқбузарлик содир этган шахснинг иштирокисиз жарима солиш тўғрисидаги қарор чиқарилади. Бунда ҳуқуқбузарликни такрорийлиги инобатга олинмайди.

Жарима солиш тўғрисидаги қарор махсус автоматлаштирилган фото ва видео қайд этиш техника воситалари қўлланилган ҳолда олинган материаллар илова қилиниб, юридик кучга эга бўлган электрон ҳужжат шаклида расмийлаштирилади ҳамда ушбу ҳужжатни тузган ваколатли шахснинг электрон рақамли имзоси билан тасдиқланади.

Жарима солиш тўғрисидаги қарорнинг кўчирма нусхаси махсус автоматлаштирилган фото ва видео қайд этиш техника воситалари қўлланилган ҳолда олинган материаллар илова қилиниб, электрон ҳужжатни қоғоздаги ҳужжатга айлантириш йўли билан тайёрланади ҳамда мазкур қарор чиқарилган кундан эътиборан уч кун муддатда буюртма почта жўнатмаси тарзида ҳуқуқбузарга юборилади.

38. Маъмурий ҳуқуқбузарлик махсус автоматлаштирилган фото ва видео қайд этиш техника воситалари орқали қайд этилган тақдирда, маъмурий жавобгарликка транспорт воситасининг мулкдори, юридик шахсга тегишли транспорт воситаларидан фойдаланиб содир этилган маъмурий ҳуқуқбузарлик қайд этилган тақдирда, юридик шахснинг транспорт воситаларидан фойдаланиш учун масъул бўлган шахси жавобгар бўлади.

39. Транспорт воситаси бошқа шахсларнинг ноқонуний ҳаракатлари (олиб қочиши, ўғирлаши) натижасида транспорт воситаси эгаси (мулкдори)нинг фойдаланишида бўлмаган ҳолларда, жарима солиш тўғрисидаги қарорни бекор қилиб, бундай ҳужжатлар алоҳида йиғма жилдга тикиб борилади ҳамда ушбу ҳолат аниқланган заҳоти транспорт воситасини ушлаш бўйича МАДХга ахборот беради. МАДХ томонидан ушбу ҳолат юзасидан ҳудудий ички ишлар органларига дарҳол хабарнома юборилади.

40. Транспорт воситаси ушланган тақдирда, белгиланган шаклдаги далолатнома тузилади ҳамда жарима солиш тўғрисидаги қарор ижроси юзасидан иш юритиш тугагунига қадар транспорт воситаси махсус ажратилган сақлаш жойида ушлаб турилади, қонунчиликда назарда тутилган ҳолатлар бундан мустасно. Далолатнома уч нусхада тузилиб, биринчи нусхаси транспорт воситасини махсус ажратилган сақлаш жойида сақлашга масъул бўлган шахсда, иккинчи нусхаси ДЙҲХХ ходимида қолади, учинчи нусхаси ҳуқуқбузарга берилади.

Транспорт воситасининг махсус ажратилган сақлаш жойига олиб борилиши, ушлаб турилиши ҳамда ушлаб туриш билан боғлиқ харажатларни қоплаш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2011 йил 25 майдаги 149-сон қарори билан тасдиқланган Қонунчилик бузилганлиги учун ушланган транспорт воситаларини тўхташ жойларига олиб келиш, жойлаштириш ва сақлаш тартиби тўғрисидаги низом билан тартибга солинади.

8-боб. Йўл-патруль хизмати ходимларининг йўл ҳаракати қатнашчилари билан ўзаро муносабатлар жараёнида хизматни ўташини ўзига хос хусусиятлари

41. ЙПХ ходими ўз хизмат вазифаларини махсус аудио ва видео қайд этиш қурилмалари билан жиҳозланган транспорт воситаларидан фойдаланган ҳолда, Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги томонидан белгиланган экипировкада ошкора усулда амалга оширади. Йўлларда хизматни яширин олиб бориш тақиқланади.

ЙПХ ходимининг махсус аудио ва видео қайд этиш қурилмалари билан жиҳозланган транспорт воситаларидан фойдаланиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги томонидан белгиланади.

42. ЙПХ ходими томонидан ўзига бириктирилган ҳудуд дислокациясидан ташқарида қоидабузарликлар бўйича маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисида баённомалар расмийлаштириш тақиқланади.

Йўл транспорт ҳодисалари, йўл ҳаракати хавфсизлигига таҳдид солувчи, авария ҳолатини юзага келтириши мумкин бўлган қоидабузарликлар аниқланганда, ЙПХ ходими томонидан ўзига бириктирилган ҳудуд дислокациясидан ташқарида ҳам ушбу қоидабузарликлар бўйича маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисида баённомалар расмийлаштирилиши мумкин. Бунда мазкур ҳолатлар юзасидан ДЙҲХХ саф бўлими (бўлинмаси) бошлиғи томонидан хизмат текшируви ўтказилиб, натижасига кўра ЙПХ ходимининг ҳаракатларига ҳуқуқий баҳо берилади.

ЙПХ ходими томонидан ўзига бириктирилган ҳудуд дислокациясидан ташқарида расмийлаштирилган баённомалар юридик кучга эга бўлмайди ва ҳуқуқий оқибатлар келтириб чиқармайди, мазкур банднинг иккинчи хатбошисида назарда тутилган ҳолатлар бундан мустасно.

43. Патруль автомобилида (мотоциклида), шунингдек, бошқа транспорт воситаларида йўл ҳаракати устидан назорат олиб бориш жараёнида ҳайдовчи томонидан қоидаларнинг бузилганлиги аниқланганда, мазкур транспорт воситасини тўхтатишда махсус чироқ-маёқча, овоз кучайтиргич мосламаси, қўл ёки жезл ишораларидан фойдаланилади.

Транспорт воситасини автомобиль йўлларининг кўриш чекланган қисмлари, бурилишдан олдин ва кейин, тик нишаблик ёки тик баландликлар, чорраҳалар, ер ости ўтиш жойлари олдида, темир йўл кесишмаси ҳудуди ва бошқа хавфли жойларда тўхтатиш тақиқланади, кечиктириб бўлмайдиган ҳоллар бундан мустасно.

44. ЙПХ ходими махсус чироқ-маёқчаси ёқилган ёхуд товушли сигналлар бериб ҳаракатланаётган ЙПХ патруль автомобиллари кузатувида бўлган жамланмани пост ёки патруллик қилиш йўналиши ҳудудидан хавфсиз ва тўсиқсиз ўтиб кетиши чораларини кўриши зарур.

45. Махсус ва тезкор хизматларга тегишли чироқ-маёқчаси ёқилган, товушли сигналлар бериб ҳаракатланаётган транспорт воситалари уларнинг ўғирланганлиги, олиб қочилганлиги ёки маст ҳолда бўлган шахслар томонидан бошқараётганлиги ҳақида ишончли маълумотларга эга бўлган ҳоллардагина тўхтатилиши мумкин.

Махсус ва тезкор хизматларга тегишли транспорт воситалари иштирокида содир этилган йўл транспорт ҳодисаси бўйича, шунингдек, ушбу транспорт воситаси маст ҳолда бўлган ҳайдовчи томонидан бошқарилган ҳолат қонунчиликка мувофиқ расмийлаштирилади.

46. ЙПХ ходими қуйидаги ҳолларда ҳуқуқбузарни яқин орадаги ички ишлар бўлимига (кейинги ўринларда ИИБ деб аталади) ёхуд фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органига олиб бориши мумкин:

ҳайдовчи ЙПХ ходимининг қонуний талабларига бўйсунмаган ҳолларда, маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги баённомани содир этилган жойда тузиш имкони бўлмаса;

транспорт воситаларидан фойдаланиш, ҳаракат тартиби ва хавфсизлигини сақлаш қоидалари бузилган тақдирда, ҳуқуқбузарда шахсини тасдиқловчи ҳужжатлар ва у ҳақида зарур маълумотлар бериш мумкин бўлган гувоҳлар бўлмаса.

47. Ҳуқуқбузар ИИБга олиб борилганда, ЙПХ ходими унинг шахсини аниқлаш чораларини кўради. Ҳуқуқбузарнинг шахси аниқланганда, унга нисбатан содир этган қоидабузарлиги юзасидан маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисида баённома расмийлаштирилади. Ҳуқуқбузар шахсини аниқлаш имкони бўлмаганда, унинг содир этган қоидабузарлиги бўйича икки нусхада билдирги тайёрлаб, билдиргининг бир нусхасини ИИБ навбатчисига, иккинчи нусхаси эса ИИБ навбатчиси томонидан тегишли белги қўйилганидан сўнг ЙПХ ходимига топширилади.

48. Ўзининг шахсий хавфсизлиги ва ҳаракат қатнашчилари хавфсизлигини таъминлаш учун таъқиб қилиш ёки кузатиш вақтида ЙПХ ходими қуйидагиларга амал қилиши лозим:

патруль автомобилида махсус чироқ-маёқча ва товушли сигналлар мунтазам ёқилган ҳолатда бўлиши;

аниқ шарт-шароитлардан келиб чиққан ҳолда ҳаракат тезлигини танлаши;

саф бўлим (бўлинма) ёки ИИБ навбатчисига ўзининг кетаётган жойи, қаердалиги ва ҳаракатнинг йўналиши тўғрисида маълум қилиб туриши;

йўл ҳаракатининг бошқа қатнашчиларини ҳушёрлик ва эҳтиёткорлик чораларини кўришлари бўйича хабардор қилиб бориши;

таъқиб қилиш ва кузатиш жараёнида транспорт воситасининг ҳаракатланишини чеклаш чораларини кўриши.

ЙПХ ходими таъқиб қилиш ёки кузатиш вақтида йўл ҳаракати қатнашчиларининг ҳаёти ва соғлиғи учун хавфли ҳаракатлар содир этмаслиги лозим.

49. ЙПХ ходими йўл ҳаракатининг бошқа қатнашчилари ҳаракатига хавф туғдирадиган катта ҳажмли ва хавфли юкларни ташиш қоидалари бузилганлигини аниқлаганда, саф бўлими (бўлинмаси) бошлиғидан ёки навбатчидан тегишли кўрсатма олгунга қадар, ушбу транспорт воситасини йўлнинг қатнов қисмидан четлаштириш чораларини кўриши лозим.

9-боб. Якунловчи қоида

50. Ушбу Низом талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчиликка мувофиқ жавоб берадилар.

Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ

Тошкент ш.,

2018 йил 1 декабрь,

975-сон

(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 04.12.2018 й., 09/18/975/2259-сон, 04.07.2019 й., 09/19/556/3377-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон, 13.04.2022 й., 09/22/173/0298-сон; 27.03.2023 й., 09/23/131/0170-сон, 17.07.2024 й., 09/24/429/0517-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining

qarori

NIZOM

Yoʻl-patrul xizmati xodimlarining yoʻl harakati qatnashchilari bilan oʻzaro munosabatlari hamda maxsus moslamalardan foydalanishi tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Yoʻl harakati xavfsizligini taʼminlash tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2017-yil 11-iyuldagi PQ-3127-son qaroriga muvofiq, shuningdek, yoʻl-patrul xizmati xodimlarining yoʻl harakati qatnashchilari bilan oʻzaro munosabatlarini hamda maxsus moslamalardan foydalanishini tartibga solish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Yoʻl-patrul xizmati xodimlarining yoʻl harakati qatnashchilari bilan oʻzaro munosabatlari hamda maxsus moslamalardan foydalanishi tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

Belgilansinki, Nizom 14-bandining ikkinchi va beshinchi xatboshilari , 18-bandining toʻrtinchi xatboshi 2020-yil 1-yanvardan eʼtiboran kuchga kiradi.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ikki oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin.

3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi ichki ishlar vaziri P.R. Bobojonov zimmasiga yuklansin.

Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 1-dekabrdagi 975-son qaroriga ILOVA

Yoʻl-patrul xizmati xodimlarining yoʻl harakati qatnashchilari bilan oʻzaro munosabatlari hamda maxsus moslamalardan foydalanishi tartibi toʻgʻrisida

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Ushbu Nizom yoʻl-patrul xizmati xodimlarining yoʻl harakati qatnashchilari bilan oʻzaro munosabatlari hamda maxsus moslamalardan foydalanishi tartibini belgilaydi.

2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:

yoʻl harakati — odamlar va yuklarning transport vositalari yordamida yoki bunday vositalarsiz yoʻllar doirasida harakatlanishi jarayonida yuzaga keluvchi munosabatlar majmui;

yoʻl harakati qatnashchisi — yoʻl harakati jarayonida transport vositasining haydovchisi, yoʻlovchisi yoki piyoda tariqasida bevosita ishtirok etayotgan shaxs;

yoʻl-patrul xizmati xodimi — yoʻl harakati qatnashchilarining harakatini nazorat qilish, boshqarish va tartibga solish vakolati berilgan ichki ishlar organi xodimi;

yoʻl-transport hodisasi — transport vositasining yoʻlda harakatlanishi jarayonida roʻy bergan, fuqarolarning halok boʻlishiga yoki sogʻligʻiga zarar yetishiga, transport vositalari, inshootlar, yuklarning shikastlanishiga yoxud boshqa moddiy zarar yetishiga sabab boʻlgan hodisa;

yoʻl harakati xavfsizligini taʼminlash — yoʻl-transport hodisalari yuzaga kelishi sabablarining oldini olishga, bunday hodisalar oqibatlarining ogʻirligini kamaytirishga qaratilgan faoliyat;

maxsus moslamalar — maxsus avtomatlashtirilgan audio, foto va video qayd etish texnika vositalari yoki koʻchma fotoradar va mobil komplekslar, alkotester, narkotester, planshet hamda transport vositalari oynalari yorugʻlik oʻtkazuvchanligini oʻlchovchi (taumetr) maxsus texnik vositalar;

maxsus tadbirlar — yoʻl harakati qatnashchilari tomonidan yoʻl transport hodisalari hamda huquqbuzarliklar sodir etilishining oldini olishga doir, kompleks vazifalarni bajarishga qaratilgan, Oʻzbekiston Respublikasi ichki ishlar vaziri, Ichki ishlar vazirligi Yoʻl harakati xavfsizligi bosh boshqarmasi, hududiy ichki ishlar organlari boshliqlari, hududiy yoʻl harakati xavfsizligi boshqarma (boʻlim, boʻlinma)larining rahbarlari tomonidan tasdiqlangan yoki oʻzaro kelishilgan reja asosida yoʻl-patrul xizmati (keyingi oʻrinlarda YPX deb ataladi) xodimlari, shuningdek, davlat boshqa organlarining vakillari bilan hamkorlikda oʻtkaziladigan harakatlar majmui;

taʼqib qilish — jinoyat sodir etilganlikda gumon qilinayotgan shaxslar boʻlgan transport vositasi haydovchisi YPX xodimining toʻxtash toʻgʻrisidagi qonuniy talabini bajarmaganda, transport vositasining harakatiga chek qoʻyish hamda gumonlanuvchini ushlash maqsadida transport vositasining orqasidan quvish;

kuzatish — maʼmuriy huquqbuzarlik sodir etgan shaxslar boʻlgan oʻz harakatlari bilan boshqa harakat qatnashchilari hayoti (sogʻligʻi)ga xavf solayotgan transport vositasi haydovchisi YPX xodimining toʻxtash toʻgʻrisidagi qonuniy talabini bajarmaganda toʻxtatish maqsadida orqasidan borish.

3. Mazkur Nizom talablari harbiy avtomobil inspeksiyasi xodimlari hamda Qurolli Kuchlar va Davlat xavfsizlik xizmati chegara qoʻshinlari transport vositalarini boshqarayotgan haydovchilarga nisbatan ham tatbiq etiladi.

4. YPX xodimlari oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi , “ Ichki ishlar organlari toʻgʻrisida ”, “ Yoʻl harakati xavfsizligi toʻgʻrisida ”gi qonunlari hamda boshqa qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlari, Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlari, Oʻzbekiston Respublikasi ichki ishlar vazirining buyruqlari va farmoyishlari, shuningdek, ushbu Nizomga amal qiladi.

5. YPX xodimlarining yoʻl harakati qatnashchilari bilan oʻzaro munosabatlari qonuniylik, odillik, oshkoralik, tenglik, ayb uchun javobgarlikning muqarrarligi, fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga rioya etish hamda ushbu huquqlarni, erkinliklarni va qonuniy manfaatlarni hurmat qilish prinsiplariga asoslanadi.

2-bob. Yoʻl-patrul xizmati xodimi tomonidan transport vositasini toʻxtatish asoslari va tartibi

6. YPX xodimi tomonidan transport vositalari quyidagi asoslarga koʻra toʻxtatilishi mumkin:

haydovchi tomonidan yoʻl harakati qoidalarining (keyingi oʻrinlarda qoidalar deb ataladi) buzilishi vizual kuzatuvda aniqlanganda yoki maxsus moslama yordamida qayd qilinganda;

transport vositasi, haydovchi yoki yoʻlovchi qidiruvda ekanligi, yoʻl transport hodisasi yoki boshqa huquqbuzarlikka aloqador ekanligi toʻgʻrisida maʼlumotlar mavjud boʻlganda;

yoʻl transport hodisasi, huquqbuzarlik sodir etilganini koʻrgan haydovchi yoki yoʻlovchidan hodisa tafsilotiga oydinlik kiritish zarurati yuzaga kelganda;

vakolatli davlat organlari yoki mansabdor shaxslarning harakatni cheklash yoki taqiqlash boʻyicha koʻrsatmalarini bajarish jarayonida;

transport vositasidan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda foydalanish zarurati yuzaga kelganda (chet davlatlarning diplomatik, konsullik vakolatxonalariga va boshqa vakolatxonalariga, xalqaro tashkilotlarga tegishli boʻlgan transport vositalari hamda maxsus moʻljallangan transport vositalari bundan mustasno);

maxsus tadbirlarni oʻtkazish jarayonida;

transport vositasidan foydalanish va boshqarish huquqini beruvchi, shuningdek, transport vositasi va olib ketilayotgan yuklarga oid hujjatlar mavjudligini tekshirish uchun (maxsus va harbiy yuklar, bojxona rasmiylashtiruvidan oʻtkazilib, bojxona xizmat tomonidan plombalangan yuklar bundan mustasno).

YPX xodimi tomonidan boshqa asoslarga koʻra transport vositalarining toʻxtatilishi taqiqlanadi.

7. YPX xodimlarining ishoralari yoʻl harakati qatnashchilariga tushunarli boʻlishi va oʻz vaqtida berilishi lozim.

8. YPX xodimi tomonidan transport vositasi haydovchining hujjatlarini tekshirish uchun toʻxtatilganda, transport vositasi hujjatlarini tekshirish jarayonida aniqlangan barcha qoida buzilishlari boʻyicha qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda chora koʻriladi.

Qoidalar buzilishi vizual kuzatuv yoki maxsus moslama yordamida qayd qilinganda, YPX xodimi haydovchiga dastlab aynan sodir etgan qoidalar buzilishini tushuntirib, shundan soʻng hujjatlarni tekshirib, tegishli choralar koʻradi.

10. Maxsus tadbirlarni oʻtkazish jarayonida YPX xodimi tomonidan transport vositasi toʻxtatilganda, yoʻl harakati qatnashchisiga maxsus tadbirning aynan nima maqsadda oʻtkazilayotganligi hamda toʻxtatish sababi haqida tushuntirish beriladi.

11. Yoʻl harakati qatnashchisi maxsus tadbirlarni haqiqatda tasdiqlangan reja asosida oʻtkazilayotganligi haqida markaziy axborot-dispetcherlik xizmati (keyingi oʻrinlarda MADX deb ataladi) — axborot-dispetcherlik xizmatiga (keyingi oʻrinlarda ADX deb ataladi) telefon qilish yoki ushbu xodim xizmat olib borayotgan DYHXX saf boʻlimi (boʻlinmasi) boshligʻiga murojaat qilish orqali maʼlumot olishi mumkin. Bunda YPX xodimi yoʻl harakati qatnashchisining talabiga koʻra, MADX — ADXning telefon raqami haqida maʼlumot beradi.

Yoʻl harakati qatnashchisiga maxsus tadbirlarning oʻtkazilish maqsadi, transport vositasini toʻxtatgan YPX xodimi maxsus tadbirda ishtirok etgan yoki etmaganligi, transport vositasi toʻxtatilgan hududda maxsus tadbir oʻtkazilganligi haqida maʼlumot beriladi. Maxsus tadbirning shartli nomlanishi, toʻliq mohiyati hamda koʻlami haqida maʼlumot, shuningdek, maxsus tadbirning oʻtkazilishiga asos boʻlgan hujjatlar koʻrsatilmaydi, ulardan nusxalar berilmaydi.

Yoʻl harakati qatnashchisi uni toʻxtatgan YPX xodimi xizmat olib borayotgan DYHXX saf boʻlimi (boʻlinmasi) boshligʻiga murojaat qilganda, murojaat muallifiga qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda asoslantirilgan javob xati beriladi.

3-bob. Yoʻl-patrul xizmati xodimining yoʻl harakati qatnashchilari bilan oʻzaro munosabatlaridagi huquq va majburiyatlari

12. YPX xodimi oʻz xizmat vazifalarini bajarishda quyidagi huquqlarga ega:

mazkur Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan asoslarga koʻra transport vositasini toʻxtatish, undan foydalanish va boshqarish huquqini beruvchi hujjatlarni, transport vositasiga, shuningdek, tashilayotgan yuklarga oid hujjatlarni tekshirish;

haydovchi yoki yukni kuzatib borayotgan shaxs bilan birgalikda transport vositasini va yuklarni tashqi koʻzdan kechirish;

yoʻl harakati qatnashchilarining hujjatlarini tekshirish maqsadida elektron maʼlumotlar bazasidan foydalanish;

yoʻl transport hodisasi va boshqa huquqbuzarlik sodir etilganligining guvohi boʻlgan yoʻl harakati qatnashchilarini aniqlash;

tashkilotlar va fuqarolarning transport vositalaridan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda foydalanish (chet davlatlarning diplomatik, konsullik vakolatxonalariga va boshqa vakolatxonalarga, xalqaro tashkilotlarga tegishli boʻlgan transport vositalari hamda maxsus moʻljallangan transport vositalari bundan mustasno);

transport vositasining dvigatel va agregat qismlarining raqamlarini roʻyxatlash hujjatlarida yozilgan raqamlar bilan haydovchining bevosita ishtirokida solishtirish (haydovchining ishtirokini taʼminlash imkoni boʻlmagan holatlar bundan mustasno);

transport vositasini taʼqib qilish yoki kuzatish;

jinoyat sodir etganligi uchun ayblanuvchi tariqasida ishtirok etishga jalb qilingan hamda qidiruvda boʻlgan shaxslarni ushlab turish;

jinoyat sodir etganlikda gumon qilinayotgan shaxslarni, transport vositasida huquqbuzarlik sodir etib hodisa joyidan yashiringan, YPX xodimining qonuniy talabiga boʻysunmagan, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksi (keyingi oʻrinlarda — MJTK) 291-moddasi birinchi qismining “a” bandiga koʻra transport vositasining haydovchisi ushbu Kodeks 54-moddasining ikkinchi qismida (transport vositalarining harakatlanishiga cheklovlar buzilishi qismida), 90 1 -moddasida , 125-moddasining uchinchi , beshinchi va oltinchi qismlarida , 125 1 -moddasining ikkinchi qismida , 126-moddasida , 127-moddasining ikkinchi qismida , 128 6 -moddasida (agar transport vositasining haydovchisi boʻlmasa va toʻxtash yoki toʻxtab turish qoidalarining buzilishi yoʻl harakati ishtirokchilarining harakatlanishiga xalaqit bersa), 131-moddasida , 135-moddasida (transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish boʻyicha sugʻurta polisi, haydovchilarning malaka oshirishdan oʻtganligi toʻgʻrisidagi sertifikati yonida mavjud boʻlmaganligi hollari bundan mustasno), 136-moddasining birinchi va ikkinchi qismlarida , 137-moddasida , 194-moddasida (ichki ishlar organi xodimining transport vositasini toʻxtatish toʻgʻrisidagi qonuniy talabini bajarmaslik qismida) nazarda tutilgan maʼmuriy huquqbuzarliklarni sodir etganda, shu bilan birga, qonun hujjatlarida toʻgʻridan-toʻgʻri nazarda tutilgan boshqa holatlarda transport vositalarini ushlab turish;

alkogolli ichimlikdan, giyohvand modda taʼsiridan yoki oʻzgacha tarzda mast holda (keyingi oʻrinlarda – mast holda deb ataladi) boʻlgan, transport vositasini boshqarish uchun tegishli hujjatlari boʻlmagan, ruhiy holati yoki sogʻligʻi transport vositasini boshqarishga toʻsqinlik qilishi mumkin boʻlgan, nosoz transport vositasini boshqarayotgan shaxslarni, shuningdek, MJtK 291-moddasi birinchi qismining “a” bandida nazarda tutilgan holatlarda transport vositasini boshqarishdan chetlashtirish, transport vositasini boshqarish huquqini beruvchi hujjatlarini olib qoʻyish, transport vositasini saqlab turadigan maxsus ajratilgan joyga qoʻyish uchun olib borilishini taʼminlash;

qonun hujjatlarida nazarda tutilgan asoslar mavjud boʻlganda, jismoniy kuch ishlatish, maxsus vositalarni va oʻqotar qurolni qoʻllash.

YPX xodimlari qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

13. Quyidagi hollarda YPX xodimi haydovchi yoki yoʻlovchilardan transport vositasi kabinasidan chiqishini talab qilishga haqli:

transport vositasidagi texnik nosozlikni va yuk tashish qoidasi buzilganligini bartaraf etish maqsadida;

haydovchi transport vositasini mast holda boshqarayotgan deb hisoblashga yetarli asoslar mavjud boʻlganda;

transport vositasining dvigatel va agregat qismlari raqamlarini roʻyxatlash hujjatlarida yozilgan raqamlar bilan farq aniqlangan taqdirda bevosita haydovchi ishtirokida solishtirish maqsadida;

transport vositasiga tegishli hujjatlar yoki unda olib ketilayotgan yuk hujjatlari mavjudligini tekshirish zarurati yuzaga kelganda;

haydovchi yoki yoʻlovchi jinoyat sodir etganlikda gumon qilinayotganda;

haydovchining transport vositasi kabinasida boʻlishi yoʻl harakati xavfsizligini taʼminlashga tahdid solishi mumkin boʻlgan hollarda (haydovchining ruhiy holatiga, yoshiga, sezgirlik va eʼtiborni susaytiradigan dori vositalari taʼsirida, yoʻl harakati xavfsizligiga tahdid soladigan darajadagi charchoqlik va betoblik holatida, transport vositasini boshqara olishiga shubha boʻlganda).

Jismoniy nuqsoni sababli haydovchining transport vositasi kabinasidan chiqish imkoniyati cheklangan holatlar bundan mustasno.

14. YPX xodimi oʻz xizmat vazifalarini bajarishda quyidagilarga majbur:

xizmat vazifalarini mobil videokameradan foydalangan holda oshkora olib borish;

vizual kuzatuv yoki maxsus moslamalardan foydalangan holda qoidalar buzilganligini aniqlash;

yoʻl harakati qatnashchisini toʻxtatganidan keyin uning oldiga borish, oʻzini tanishtirish, lavozimi, unvoni, familiyasi haqida maʼlumot berish, uning talabiga koʻra koʻkrak nishon belgisini maʼlum qilish va xizmat guvohnomasini ochiq holda (bunda YPX xodimi tomonidan xizmat guvohnomasini yoʻl qatnashchisi ixtiyoriga berish taqiqlanadi) koʻrsatish;

yoʻl harakati qatnashchilariga mobil videokameradan foydalanayotganini maʼlum qilish va kelgusida noqonuniy xatti-harakatlar sodir etsa, aybini isbotlash uchun video yozuvdan foydalanishi mumkinligi haqida ogohlantirish;

har qanday vaziyatda yoʻl harakati qatnashchilari bilan vazmin, xushmuomala, odobli va eʼtiborli boʻlish, ularga hurmat bilan hamda “Siz” deb murojaat qilish, yoʻl harakati qatnashchilari bilan oʻzaro munosabatlarda muomala madaniyati va qonuniylikka rioya qilish;

yoʻl harakati qatnashchilariga ularni toʻxtatish sababini, sodir etilgan huquqbuzarlik yuzasidan aniq, loʻnda tushuntirish berish;

haydovchini mast holda deb hisoblashga asoslar mavjud boʻlgan taqdirda, uni transport vositasini boshqarishdan chetlatish, mastlik holatini aniqlash uchun belgilangan tartibda tekshiruvdan oʻtkazish, haydovchi mastligi yoki mast emasligini aniqlash uchun tekshiruv oʻtkazilishidan boʻyin tovlagan taqdirda MJtKning 136-moddasida nazarda tutilgan huquqbuzarlik uchun maʼmuriy bayonnoma rasmiylashtirish;

belgilangan tartibda berilgan koʻrsatmaga asosan yoʻl harakati qatnashchilarining harakatini cheklash yoki taqiqlash;

qoidalarni buzgan yoʻl harakati qatnashchisiga nisbatan maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisida bayonnoma rasmiylashtirish chogʻida unga huquq va majburiyatlarini tushuntirish;

huquqbuzarlik sodir etgan shaxslarga nisbatan qonun hujjatlariga muvofiq oʻz vaqtida tegishli choralarni koʻrish;

huquqbuzarliklarning oldini olish, ularning sodir etilishining sabab va shart-sharoitlarini aniqlash hamda bartaraf etish choralarini koʻrish;

yoʻl-transport hodisasi sodir boʻlgan joy holatini oʻzgartirish, dalillar yoʻqotilishi yoki yoʻq qilinishining oldini olish maqsadida hodisa joyini oʻrab olish choralarini koʻrish;

huquqbuzarlikdan yoki baxtsiz hodisalardan jabrlanganlarga, hayoti (sogʻligʻi) xavf ostida qolgan shaxslarga, tibbiy yordamga muhtoj boʻlgan yoʻl harakati qatnashchilariga hamda yoʻl transport hodisasi oqibatida shikastlangan transport vositalarini belgilangan joyga olib borishda fuqarolarga yordam koʻrsatish;

oʻziga xizmat yuzasidan biriktirilgan transport vositasi, koʻkrak nishon belgisi, aloqa vositasi va maxsus moslamalarni yaroqli holatda saqlashi, ulardan faqat xizmat faoliyatida maqsadli foydalanish;

ruxsat etilmagan, sertifikatga ega boʻlmagan, sertifikatning amal qilish muddati tugagan yoki belgilangan tartibda ichki ishlar organlari hisobida mavjud boʻlmagan maxsus moslamalardan foydalanmaslik;

qoidalarni buzgan haydovchini maxsus moslamaning koʻrsatkichlari bilan tanishtirish, uning talabiga koʻra moslamaning qiyoslash sertifikatini koʻrsatish;

jismoniy kuch ishlatilgani va maxsus vositalar qoʻllangani natijasida jismoniy shaxslarning hayotiga, sogʻligʻiga, ularning, shu jumladan yuridik shaxslarning mol-mulkiga zarar yetkazilgan har bir holat haqida, shuningdek, oʻqotar qurol qoʻllanilgan barcha holatlar toʻgʻrisida oʻzining bevosita boshligʻi hamda nazorat qiluvchi prokurorga darhol xabar berish;

yoʻl harakati qatnashchilariga yuqori turuvchi organ (mansabdor shaxs) yoki sudga shikoyat qilish huquqini tushuntirish.

YPX xodimi qonunchilikda belgilangan boshqa majburiyatlarni ham bajaradi.

15. YPX xodimining mobil videokameradan foydalanish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi tomonidan belgilanadi.

16. YPX xodimi tomonidan yoʻl harakati qatnashchisini asossiz toʻxtatib turish taqiqlanadi.

17. YPX xodimi yoʻl harakati qatnashchisini toʻxtatganda yoki u tomonidan sodir etilgan qoidalar buzilishini rasmiylashtirish jarayonida holatga daxldor boʻlmagan hamda qonunchilikda belgilangan vakolatga ega boʻlmagan shaxslarga qoidalar buzilishini rasmiylashtirish yuzasidan tushuntirish berishga majbur emas.

4-bob. Yoʻl harakati qatnashchilarining yoʻl-patrul xizmati xodimlari bilan oʻzaro munosabatlaridagi huquq va majburiyatlari

18. Yoʻl harakati qatnashchilari YPX xodimlari bilan oʻzaro munosabatlarda quyidagi huquqlarga ega:

YPX xodimi tomonidan toʻxtatish asoslarini, qoidalarning qaysi bandi (bandlari)ni buzganligi toʻgʻrisida tushuntirish berilishini talab qilish;

transport vositasini toʻxtatgan YPX xodimidan oʻzini tanishtirishini, xizmat guvohnomasini koʻrsatishini va koʻkrak nishon belgisini maʼlum qilishini talab qilish;

xizmatni mobil videokamerasiz olib borayotgan YPX xodimiga hujjatlarni taqdim etmaslik;

YPX xodimi bilan oʻzaro munosabatini oʻziga tegishli audio, foto va video qurilmaga qayd qilish (YPX xodimi tomonidan foto va video tasvirga olish taqiqlangan belgi mavjud hududlarda xizmat olib borish holatlari bundan mustasno);

mazkur Nizomning 13-bandida nazarda tutilgan hollardan tashqari transport vositasi kabinasidan chiqmasdan, YPX xodimi bilan oʻzaro munosabatga kirishish;

sodir etgan qoidabuzarligi qayd etilgan maxsus moslama natijalari bilan tanishish;

huquqbuzarlik holatini aniqlashda foydalanilgan maxsus vositalarning qiyoslash sertifikatlarini koʻrsatishni talab qilish;

huquqbuzarlik holati yuzasidan tushuntirishlar berish;

asossiz toʻxtatib turilmasligini talab qilish;

YPX xodimi tomonidan transport vositasini yoki undagi yukni tashqi koʻzdan kechirish jarayonida ishtirok etish;

eʼtirozlar mavjud boʻlsa, huquqbuzarlik toʻgʻrisida maʼmuriy bayonnoma rasmiylashtirilgandan soʻng tegishli DYHXX saf boʻlimi (boʻlinmasi)ga murojaat etib, oʻzi toʻxtatilgan hududda YPX xodimi xizmat olib borishi mumkinligi toʻgʻrisidagi dislokatsiya haqida yozma maʼlumot berishni talab qilish;

oʻziga nisbatan rasmiylashtirilgan maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi bayonnoma, maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi ish hujjatlari bilan tanishish, ulardan oʻz hisobidan nusxa koʻchirish yoki ularni fotosuratga olish;

YPX xodimining harakatlari yoki harakatsizligi, rasmiylashtirilgan huquqbuzarlik toʻgʻrisida maʼmuriy bayonnoma hamda chiqarilgan qaror ustidan yuqori turuvchi organ (mansabdor shaxs)ga yoki sudga shikoyat qilish;

oʻzi guvohi boʻlgan hodisa haqida YPX xodimiga haqqoniy maʼlumotni bayon qilish.

Yoʻl harakati qatnashchilari qonun hujjatlarida belgilangan boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

19. Yoʻl harakati qatnashchilari YPX xodimlari bilan oʻzaro munosabatlarda quyidagilarga majbur:

YPX xodimining qonuniy talablariga boʻysunishi va ularni bajarish;

transport vositasini boshqarishda belgilangan hujjatlarni YPX xodimlari talab qilganda tekshirish uchun taqdim etish, bunda haydovchining yonida Oʻzbekiston Respublikasining ichki ishlar organlari yoxud konsullik muassasalari tomonidan berilgan biometrik pasport yoki identifikatsiyalovchi ID-kartasi mavjud boʻlgan taqdirda, uning transport vositasini boshqarish huquqini beruvchi hujjatni, transport vositasi roʻyxatdan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi, shuningdek transport vositasiga egalik qilish, egasi yoʻqligida undan foydalanish yoki uni tasarruf etish huquqini tasdiqlovchi hujjatlarni, transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish boʻyicha sugʻurta polisini taqdim qilish talab etilmaydi;

YPX xodimiga sovgʻa, moddiy qimmatliklar taklif qilmaslik yoki boshqa shaklda manfaatdor etishga qaratilgan harakatlarni amalga oshirmaslik;

mansab vakolatini suiisteʼmol qilgan holda xizmat guvohnomasini koʻrsatmaslik (qonunchilikda sodir etgan qoidabuzarligi uchun maʼmuriy javobgarlikning alohida tartibi belgilangan shaxslar bundan mustasno);

yoʻl harakatining boshqa qatnashchisi hamda YPX xodimi oʻrtasidagi oʻzaro munosabatga xalaqit bermasligi shart.

Yoʻl harakati qatnashchilari qonun hujjatlariga muvofiq boshqa majburiyatlarni ham bajaradi.

5-bob. Yoʻl harakati qatnashchilari tomonidan yoʻl harakati qoidalari buzilganda yoʻl-patrul xizmati xodimlari bilan oʻzaro munosabat

20. YPX xodimi qoidalarni buzgan yoʻl harakati qatnashchisiga nisbatan huquqbuzarlik toʻgʻrisida maʼmuriy bayonnoma rasmiylashtirish chogʻida shaxsiy adovati tufayli shaxsning ahvolini ogʻirlashtiruvchi tomonga oʻzgartirishga harakat qilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

Sodir etilgan huquqbuzarlikni yengillashtirish hisobiga boshqa huquqbuzarlikni rasmiylashtirish taqiqlanadi.

21. Yoʻl-harakati qatnashchisi MJtK 138-moddasining birinchi — uchinchi qismlarida nazarda tutilgan huquqbuzarliklarni sodir etganligi faktiga eʼtiroz bildirmagan, unga solinadigan jarima miqdori bazaviy hisoblash miqdorining ikkidan bir qismidan oshmagan, jarima oʻsha joyning oʻzida toʻlangan, shuningdek, qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa hollarda maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisida bayonnoma rasmiylashtirilmaydi.

Jarima toʻlaganligi toʻgʻrisida huquqbuzarga belgilangan shakldagi kvitansiya beriladi.

22. Basharti, yoʻl harakati qatnashchisi oʻziga solinadigan jarimaga eʼtiroz bildirsa yoki belgilangan jarimani joyida toʻlay olmasa, u holda MJtKning 279-moddasiga muvofiq maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisida bayonnoma tuziladi.

23. MJtK 138-moddasining birinchi — uchinchi qismlarida nazarda tutilgan hollarda huquqbuzarlik toʻgʻrisida maʼmuriy bayonnoma piyodaning shaxsini tasdiqlovchi hujjati asosida rasmiylashtiriladi. Agar uning yonida shaxsini tasdiqlovchi hujjati boʻlmasa, yaqin oradagi ichki ishlar organlari yoxud fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organi binosiga olib borib, shaxsiga aniqlik kiritiladi.

24. Maʼmuriy javobgarlikka tortish uchun alohida tartib belgilangan shaxslar tomonidan maxsus moslamalar orqali qoidalarning buzilganligi aniqlanganda, ularning javobgarlik masalasi qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

6-bob. Yoʻl-patrul xizmati xodimlari tomonidan xizmat vazifalarini bajarishda maxsus moslamalardan foydalanish tartibi

25. Yoʻl harakati qatnashchilarining qoidalarga rioya etishini nazorat qilish maqsadida maxsus moslamalardan foydalaniladi.

26. YPX xodimlari tomonidan yoʻl harakati ishtirokchilarining harakatini nazorat qilishda foydalaniladigan maxsus moslamalar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda tekshiruvdan oʻtgan boʻlishi lozim.

27. Qoidalar buzilishining oldini olish uchun YPX xodimi patrul avtomobili, maxsus moslamalarni imitatsiya qiluvchi qurilmalar (maketlar, manekenlar) yordamidan foydalanishi mumkin.

28. Ruxsat etilmagan, sertifikatga ega boʻlmagan, sertifikatning amal qilish muddati tugagan yoki belgilangan tartibda ichki ishlar organlari hisobida mavjud boʻlmagan maxsus moslamalardan foydalanish taqiqlanadi.

Bunda ruxsat etilmagan, sertifikatga ega boʻlmagan, sertifikatning amal qilish muddati tugagan yoki belgilangan tartibda ichki ishlar organlari hisobida mavjud boʻlmagan tezlikni oʻlchash vositalari asosida chiqarilgan jarima solish toʻgʻrisidagi qarorlar yuridik kuchga ega boʻlmaydi va huquqiy oqibatlar keltirib chiqarmaydi.

29. Transport vositasining haydovchisi maxsus moslama qayd etgan koʻrsatkichdan norozi boʻlgan taqdirda, holat tegishli ravishda xolislar ishtirokida rasmiylashtiriladi.

1-§. Koʻchma fotoradar va mobil komplekslardan foydalanish tartibi

30. Transport vositalarining oqimi va yoʻl sharoitini hisobga olgan holda, koʻchma fotoradar va mobil komplekslar biriktirilgan YPX xodimlari tomonidan ularning kunlik dislokatsiyasi belgilangan va maxsus moslamalardan tegishli tartibda foydalanish choralari koʻrilgan boʻlishi lozim.

31. Koʻchma fotoradar va mobil komplekslardan foydalanilganda, yoʻl harakati qoidalarining buzilganligini qayd etish mazkur Nizomning 37-bandida koʻrsatilgan tartibda amalga oshiriladi.

32. YPX xodimlarining patrul avtomobillarida foydalanish belgilab qoʻyilgan tezlikni oʻlchash moslamalarini oʻzboshimchalik bilan yechib olishi va xizmatga aloqasi boʻlmagan boshqa shaxslarning (jismoniy yoki yuridik) transport vositalariga oʻrnatishi hamda xizmatni oʻtashga aloqador boʻlmagan fuqarolarni jalb qilishi qatʼiyan taqiqlanadi.

Mazkur talabga rioya etilmagan holda qabul qilingan jarima solish toʻgʻrisidagi qarorlar yuridik kuchga ega boʻlmaydi va huquqiy oqibatlar keltirib chiqarmaydi.

33. Yoʻl harakati xavfsizligini taʼminlash va jamoat tartibini saqlashning avtomatlashtirilgan (kompyuterlashtirilgan) boshqaruv tizimi (keyingi oʻrinlarda — ABT deb ataladi) tarkibidagi yoʻl harakatini nazorat qilish hamda video kuzatish texnik vositalarining joylashuvi va ish tartibi Qoraqalpogʻiston Respublikasi ichki ishlar vaziri, Toshkent shahar va Toshkent viloyati ichki ishlar bosh boshqarmalari hamda viloyatlar ichki ishlar boshqarmalari boshliqlari tomonidan tasdiqlanadigan dislokatsiya bilan belgilanadi.

34. Koʻchma fotoradar va mobil komplekslarni qoʻllash joyi va vaqti DYHXX saf boʻlimi (boʻlinmasi) boshligʻi tomonidan tasdiqlangan dislokatsiyaga muvofiq belgilanadi.

35. Dislokatsiyaga asosan tezlikni oʻlchash vositasi bilan xizmatga jalb etilgan YPX xodimi hududiy yoʻl harakati xavfsizligi boʻlimlari masʼul xodimidan tezlikni oʻlchash vositasini (mobil komplekslar bundan mustasno) va unga tegishli sertifikatni (yoki uning nusxasini) qabul qilib oladi va uning butligi, sozligi, belgilangan tartibda ishlatilishiga masʼul hisoblanadi.

36. YPX xodimi dislokatsiyaga asosan biriktirilgan hududga yetib borib, xizmatni boshlashidan oldin tezlik oʻlchash moslamasini foydalanish uchun tayyorlaydi, moslama xotirasiga uning oʻrnatilgan joyi, harakat yoʻnalishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni kiritib, xizmatga kirishadi.

2-§. Transport vositalari haydovchilarining alkogolli ichimliklar, giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalar isteʼmol qilganligini aniqlash uchun maxsus moslamalardan foydalanish tartibi

36 1 . Transport vositalari haydovchilarining alkogolli ichimliklar taʼsiridan mast holda ekanligini va giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalar isteʼmol qilganligini aniqlash YPX xodimi tomonidan maxsus moslama (alkotester, narkotester) yordamida qoidabuzarlik yuz bergan joyning oʻzida amalga oshirilishi mumkin.

36 2 . Tekshiruv oldidan YPX xodimi transport vositasi haydovchisini maxsus moslama (alkotester, narkotester)ning ishlash tartibi bilan tanishtiradi, uning talabiga asosan moslamaning sertifikati (nusxasi)ni koʻrsatadi.

36 3 . Tekshiruv kamida ikki nafar xolis ishtirokida amalga oshiriladi, YPX xodimi tomonidan kuzatuv kamerasi (body camera)dan foydalangan holda amalga oshiriladigan tekshiruvlar bundan mustasno. Kuzatuv kamerasi (body camera)dan foydalangan holda amalga oshirilgan tekshiruv jarayoni aks etgan videotasvir ish materiallariga ilova qilinishi lozim.

36 4 . Tekshiruv jarayonida YPX xodimi sanitariya-gigiyena qoidalariga qatʼi rioya etishi lozim.

36 5 . Tekshiruv YPX xodimi tomonidan maxsus moslama (alkotester, narkotester) yordamida belgilangan tartibda transport vositasi haydovchisining ogʻiz boʻshligʻidan chiqarilgan havodagi etanol bugʻlar konsentratsiyasi miqdorini yoxud biologik suyuqlik (soʻlak)da giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalar borligini aniqlash orqali oʻtkaziladi.

36 6 . Transport vositasi haydovchisining ogʻiz boʻshligʻidan chiqarilgan havodagi etanol bugʻlar konsentratsiyasi koʻrsatkichi 0,135 milligramm va undan yuqori boʻlgan hollarda, YPX xodimi haydovchiga nisbatan alkogolli ichimlik isteʼmol qilganligi holati yuzasidan MJTKning 131-moddasiga muvofiq maʼmuriy bayonnoma rasmiylashtiradi.

36 7 . Transport vositasi haydovchisi maxsus moslama (alkotester, narkotester) yordamida tekshiruvdan oʻtishdan bosh tortgan yoxud unda tekshiruv natijalariga eʼtiroz mavjud boʻlgan hollarda, shuningdek, transport vositasi haydovchisining ogʻiz boʻshligʻidan chiqarilgan biologik suyuqlik (soʻlak) narkotester yordamida tekshirilganda uning giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalar isteʼmol qilganligi aniqlangan taqdirda, YPX xodimi transport vositasi haydovchisini alkogolli ichimliklar, giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalar taʼsiridan mast holda ekanligini aniqlash maqsadida tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish uchun tuman (shahar) davolash-profilaktika muassasasiga olib boradi.

36 8 . Transport vositasi haydovchisi tekshiruvdan oʻtishdan boʻyin tovlagan taqdirda, YPX xodimi unga nisbatan MJTKning 136-moddasiga muvofiq maʼmuriy bayonnoma rasmiylashtiradi.

3-§. Transport vositalari oynalarining yorugʻlik oʻtkazuvchanligini oʻlchovchi moslamadan foydalanish tartibi

36 9 . Transport vositalarining tusi oʻzgartirilgan (qoraytirilgan) oynalari belgilangan meʼyorlarga javob berishiga aniqlik kiritish uchun transport vositalari oynalarining yorugʻlik oʻtkazuvchanligini oʻlchovchi moslama (taumetr)dan foydalaniladi.

36 10 . Transport vositalari oynalarining yorugʻlik oʻtkazuvchanligini aniqlash YPX xodimi tomonidan maxsus moslama (taumetr) yordamida qoidabuzarlik sodir boʻlgan joyning oʻzida amalga oshiriladi.

36 11 . Tekshiruv oldidan YPX xodimi transport vositasi haydovchisini maxsus moslama (taumetr)ning ishlash tartibi bilan tanishtiradi va uning talabi asosida moslamaning sertifikati (nusxasi)ni koʻrsatadi.

36 12 . Yorugʻlik oʻtkazuvchanligi tekshirilayotgan transport vositasining oynasi belgilangan standartlarga mos, toza va quruq boʻlishi lozim.

36 13 . Yorugʻlik oʻtkazuvchanligi belgilangan meʼyorlarga muvofiq boʻlmagan avtotransport vositasi haydovchisiga nisbatan MJTKning 126-moddasiga muvofiq maʼmuriy bayonnoma rasmiylashtiriladi.

7-bob. Maxsus avtomatlashtirilgan foto va video qayd etish texnika vositalari orqali yoʻl harakati qoidalari buzilganligini qayd etish tartibi

37. MJtKning 309 1 -moddasiga muvofiq maʼmuriy huquqbuzarlik maxsus avtomatlashtirilgan foto va video qayd etish texnika vositalari orqali qayd etilgan taqdirda, maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisida bayonnoma rasmiylashtirilmasdan, huquqbuzarlik sodir etgan shaxsning ishtirokisiz jarima solish toʻgʻrisidagi qaror chiqariladi. Bunda huquqbuzarlikni takroriyligi inobatga olinmaydi.

Jarima solish toʻgʻrisidagi qaror maxsus avtomatlashtirilgan foto va video qayd etish texnika vositalari qoʻllanilgan holda olingan materiallar ilova qilinib, yuridik kuchga ega boʻlgan elektron hujjat shaklida rasmiylashtiriladi hamda ushbu hujjatni tuzgan vakolatli shaxsning elektron raqamli imzosi bilan tasdiqlanadi.

Jarima solish toʻgʻrisidagi qarorning koʻchirma nusxasi maxsus avtomatlashtirilgan foto va video qayd etish texnika vositalari qoʻllanilgan holda olingan materiallar ilova qilinib, elektron hujjatni qogʻozdagi hujjatga aylantirish yoʻli bilan tayyorlanadi hamda mazkur qaror chiqarilgan kundan eʼtiboran uch kun muddatda buyurtma pochta joʻnatmasi tarzida huquqbuzarga yuboriladi.

38. Maʼmuriy huquqbuzarlik maxsus avtomatlashtirilgan foto va video qayd etish texnika vositalari orqali qayd etilgan taqdirda, maʼmuriy javobgarlikka transport vositasining mulkdori, yuridik shaxsga tegishli transport vositalaridan foydalanib sodir etilgan maʼmuriy huquqbuzarlik qayd etilgan taqdirda, yuridik shaxsning transport vositalaridan foydalanish uchun masʼul boʻlgan shaxsi javobgar boʻladi.

39. Transport vositasi boshqa shaxslarning noqonuniy harakatlari (olib qochishi, oʻgʻirlashi) natijasida transport vositasi egasi (mulkdori)ning foydalanishida boʻlmagan hollarda, jarima solish toʻgʻrisidagi qarorni bekor qilib, bunday hujjatlar alohida yigʻma jildga tikib boriladi hamda ushbu holat aniqlangan zahoti transport vositasini ushlash boʻyicha MADXga axborot beradi. MADX tomonidan ushbu holat yuzasidan hududiy ichki ishlar organlariga darhol xabarnoma yuboriladi.

40. Transport vositasi ushlangan taqdirda, belgilangan shakldagi dalolatnoma tuziladi hamda jarima solish toʻgʻrisidagi qaror ijrosi yuzasidan ish yuritish tugaguniga qadar transport vositasi maxsus ajratilgan saqlash joyida ushlab turiladi, qonunchilikda nazarda tutilgan holatlar bundan mustasno. Dalolatnoma uch nusxada tuzilib, birinchi nusxasi transport vositasini maxsus ajratilgan saqlash joyida saqlashga masʼul boʻlgan shaxsda, ikkinchi nusxasi DYHXX xodimida qoladi, uchinchi nusxasi huquqbuzarga beriladi.

Transport vositasining maxsus ajratilgan saqlash joyiga olib borilishi, ushlab turilishi hamda ushlab turish bilan bogʻliq xarajatlarni qoplash tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2011-yil 25-maydagi 149-son qarori bilan tasdiqlangan Qonunchilik buzilganligi uchun ushlangan transport vositalarini toʻxtash joylariga olib kelish, joylashtirish va saqlash tartibi toʻgʻrisidagi nizom bilan tartibga solinadi.

8-bob. Yoʻl-patrul xizmati xodimlarining yoʻl harakati qatnashchilari bilan oʻzaro munosabatlar jarayonida xizmatni oʻtashini oʻziga xos xususiyatlari

41. YPX xodimi oʻz xizmat vazifalarini maxsus audio va video qayd etish qurilmalari bilan jihozlangan transport vositalaridan foydalangan holda, Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi tomonidan belgilangan ekipirovkada oshkora usulda amalga oshiradi. Yoʻllarda xizmatni yashirin olib borish taqiqlanadi.

YPX xodimining maxsus audio va video qayd etish qurilmalari bilan jihozlangan transport vositalaridan foydalanish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi tomonidan belgilanadi.

42. YPX xodimi tomonidan oʻziga biriktirilgan hudud dislokatsiyasidan tashqarida qoidabuzarliklar boʻyicha maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisida bayonnomalar rasmiylashtirish taqiqlanadi.

Yoʻl transport hodisalari, yoʻl harakati xavfsizligiga tahdid soluvchi, avariya holatini yuzaga keltirishi mumkin boʻlgan qoidabuzarliklar aniqlanganda, YPX xodimi tomonidan oʻziga biriktirilgan hudud dislokatsiyasidan tashqarida ham ushbu qoidabuzarliklar boʻyicha maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisida bayonnomalar rasmiylashtirilishi mumkin. Bunda mazkur holatlar yuzasidan DYHXX saf boʻlimi (boʻlinmasi) boshligʻi tomonidan xizmat tekshiruvi oʻtkazilib, natijasiga koʻra YPX xodimining harakatlariga huquqiy baho beriladi.

YPX xodimi tomonidan oʻziga biriktirilgan hudud dislokatsiyasidan tashqarida rasmiylashtirilgan bayonnomalar yuridik kuchga ega boʻlmaydi va huquqiy oqibatlar keltirib chiqarmaydi, mazkur bandning ikkinchi xatboshisida nazarda tutilgan holatlar bundan mustasno.

43. Patrul avtomobilida (mototsiklida), shuningdek, boshqa transport vositalarida yoʻl harakati ustidan nazorat olib borish jarayonida haydovchi tomonidan qoidalarning buzilganligi aniqlanganda, mazkur transport vositasini toʻxtatishda maxsus chiroq-mayoqcha, ovoz kuchaytirgich moslamasi, qoʻl yoki jezl ishoralaridan foydalaniladi.

Transport vositasini avtomobil yoʻllarining koʻrish cheklangan qismlari, burilishdan oldin va keyin, tik nishablik yoki tik balandliklar, chorrahalar, yer osti oʻtish joylari oldida, temir yoʻl kesishmasi hududi va boshqa xavfli joylarda toʻxtatish taqiqlanadi, kechiktirib boʻlmaydigan hollar bundan mustasno.

44. YPX xodimi maxsus chiroq-mayoqchasi yoqilgan yoxud tovushli signallar berib harakatlanayotgan YPX patrul avtomobillari kuzatuvida boʻlgan jamlanmani post yoki patrullik qilish yoʻnalishi hududidan xavfsiz va toʻsiqsiz oʻtib ketishi choralarini koʻrishi zarur.

45. Maxsus va tezkor xizmatlarga tegishli chiroq-mayoqchasi yoqilgan, tovushli signallar berib harakatlanayotgan transport vositalari ularning oʻgʻirlanganligi, olib qochilganligi yoki mast holda boʻlgan shaxslar tomonidan boshqarayotganligi haqida ishonchli maʼlumotlarga ega boʻlgan hollardagina toʻxtatilishi mumkin.

Maxsus va tezkor xizmatlarga tegishli transport vositalari ishtirokida sodir etilgan yoʻl transport hodisasi boʻyicha, shuningdek, ushbu transport vositasi mast holda boʻlgan haydovchi tomonidan boshqarilgan holat qonunchilikka muvofiq rasmiylashtiriladi.

46. YPX xodimi quyidagi hollarda huquqbuzarni yaqin oradagi ichki ishlar boʻlimiga (keyingi oʻrinlarda IIB deb ataladi) yoxud fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organiga olib borishi mumkin:

haydovchi YPX xodimining qonuniy talablariga boʻysunmagan hollarda, maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi bayonnomani sodir etilgan joyda tuzish imkoni boʻlmasa;

transport vositalaridan foydalanish, harakat tartibi va xavfsizligini saqlash qoidalari buzilgan taqdirda, huquqbuzarda shaxsini tasdiqlovchi hujjatlar va u haqida zarur maʼlumotlar berish mumkin boʻlgan guvohlar boʻlmasa.

47. Huquqbuzar IIBga olib borilganda, YPX xodimi uning shaxsini aniqlash choralarini koʻradi. Huquqbuzarning shaxsi aniqlanganda, unga nisbatan sodir etgan qoidabuzarligi yuzasidan maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisida bayonnoma rasmiylashtiriladi. Huquqbuzar shaxsini aniqlash imkoni boʻlmaganda, uning sodir etgan qoidabuzarligi boʻyicha ikki nusxada bildirgi tayyorlab, bildirgining bir nusxasini IIB navbatchisiga, ikkinchi nusxasi esa IIB navbatchisi tomonidan tegishli belgi qoʻyilganidan soʻng YPX xodimiga topshiriladi.

48. Oʻzining shaxsiy xavfsizligi va harakat qatnashchilari xavfsizligini taʼminlash uchun taʼqib qilish yoki kuzatish vaqtida YPX xodimi quyidagilarga amal qilishi lozim:

patrul avtomobilida maxsus chiroq-mayoqcha va tovushli signallar muntazam yoqilgan holatda boʻlishi;

aniq shart-sharoitlardan kelib chiqqan holda harakat tezligini tanlashi;

saf boʻlim (boʻlinma) yoki IIB navbatchisiga oʻzining ketayotgan joyi, qayerdaligi va harakatning yoʻnalishi toʻgʻrisida maʼlum qilib turishi;

yoʻl harakatining boshqa qatnashchilarini hushyorlik va ehtiyotkorlik choralarini koʻrishlari boʻyicha xabardor qilib borishi;

taʼqib qilish va kuzatish jarayonida transport vositasining harakatlanishini cheklash choralarini koʻrishi.

YPX xodimi taʼqib qilish yoki kuzatish vaqtida yoʻl harakati qatnashchilarining hayoti va sogʻligʻi uchun xavfli harakatlar sodir etmasligi lozim.

49. YPX xodimi yoʻl harakatining boshqa qatnashchilari harakatiga xavf tugʻdiradigan katta hajmli va xavfli yuklarni tashish qoidalari buzilganligini aniqlaganda, saf boʻlimi (boʻlinmasi) boshligʻidan yoki navbatchidan tegishli koʻrsatma olgunga qadar, ushbu transport vositasini yoʻlning qatnov qismidan chetlashtirish choralarini koʻrishi lozim.

9-bob. Yakunlovchi qoida

50. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilikka muvofiq javob beradilar.

Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV

Toshkent sh.,

2018-yil 1-dekabr,

975-son

(Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 04.12.2018-y., 09/18/975/2259-son, 04.07.2019-y., 09/19/556/3377-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son, 13.04.2022-y., 09/22/173/0298-son; 27.03.2023-y., 09/23/131/0170-son, 17.07.2024-y., 09/24/429/0517-son)

lex.uz

Кабинета Министров Республики Узбекистан

Постановление

ПОЛОЖЕНИЕ

Об утверждении Положения о порядке регулирования взаимоотношений сотрудников дорожно-патрульной службы с участниками дорожного движения и применения специальных средств

В соответствии с Указом Президента Республики Узбекистан от 11 июля 2017 года № ПП-3127 «О мерах по дальнейшему совершенствованию системы обеспечения безопасности дорожного движения», а также в целях упорядочения взаимоотношений сотрудников дорожно-патрульной службы с участниками дорожного движения и применения специальных средств Кабинет Министров постановляет:

1. Утвердить Положение о порядке регулирования взаимоотношений сотрудников дорожно-патрульной службы с участниками дорожного движения и применения специальных средств согласно приложению .

Установить, что абзацы второй и пятый пункта 14, абзац четвертый пункта 18 Положения вступают в силу с 1 января 2020 года.

2. Министерству внутренних дел Республики Узбекистан совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами в месячный срок привести принятые ими нормативно-правовые акты в соответствие с настоящим постановлением.

3. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на министра внутренних дел Республики Узбекистан П.Р. Бобожонова.

ПРИЛОЖЕНИЕ к постановлению Кабинета Министров от 1 декабря 2018 года № 975

о порядке регулирования взаимоотношений сотрудников дорожно-патрульной службы с участниками дорожного движения и применения специальных средств

Глава 1. Общие положения

1. Настоящее Положение определяет порядок регулирования взаимоотношений сотрудников дорожно-патрульной службы с участниками дорожного движения и применения специальных средств.

2. В настоящем Положении используются следующие основные понятия:

дорожное движение — совокупность отношений, возникающих в процессе перемещения людей и грузов с помощью транспортных средств или без таковых в пределах дорог;

участник дорожного движения — лицо, принимающее непосредственное участие в процессе дорожного движения в качестве водителя, пассажира транспортного средства или пешехода;

сотрудник дорожно-патрульной службы — сотрудник органа внутренних дел, наделенный полномочиями по регулированию, управлению и контролю действий участников дорожного движения;

дорожно-транспортное происшествие — событие, возникшее в процессе движения по дороге транспортного средства, при котором наступила смерть или причинен вред здоровью граждан, повреждены транспортные средства, сооружения, грузы либо причинен иной материальный ущерб;

обеспечение безопасности дорожного движения — деятельность, направленная на предупреждение причин возникновения дорожно-транспортных происшествий, снижение тяжести их последствий;

специальные средства — специальные автоматизированные технические средства аудио-, фото- и видеофиксации либо переносные фоторадары и мобильные комплексы, алкотестеры, наркотестеры, планшеты и специальные технические средства, измеряющие светопропускание стекол транспортных средств (тауметр);

специальные мероприятия — комплекс действий, проводимых сотрудниками дорожно-патрульной службы (далее — ДПС), в том числе совместно с представителями других государственных органов, на основании утвержденных либо согласованных с министром внутренних дел, Главным управлением безопасности дорожного движения Министерства внутренних дел Республики Узбекистан, начальниками территориальных органов внутренних дел, руководителями управлений (отделов, отделений) безопасности дорожного движения планов, направленных на выполнение комплексных задач по предупреждению совершения участниками дорожного движения дорожно-транспортных происшествий, а также правонарушений;

преследование — погоня за транспортным средством при невыполнении водителем транспортного средства, подозреваемым в совершении преступления, законного требования сотрудника ДПС об остановке в целях прекращения движения транспортного средства и задержания подозреваемого;

наблюдение — следование за транспортным средством при невыполнении водителем транспортного средства, совершившим административное правонарушение и создавшим своими действиями опасность жизни (здоровью) других участников дорожного движения, законного требования сотрудника ДПС об остановке в целях прекращения движения.

3. Требования настоящего Положения действуют также в отношении сотрудников военной автомобильной инспекции и водителей, управляющих транспортными средствами Вооружённых Сил, Пограничных войск Службы государственной безопасности.

4. Сотрудники ДПС в своей деятельности руководствуются Конституцией , законами « Об органах внутренних дел », « О безопасности дорожного движения » и другими законами Республики Узбекистан, постановлениями палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, указами, постановлениями и распоряжениями Президента, постановлениями и распоряжениями Кабинета Министров Республики Узбекистан, приказами и распоряжениями министра внутренних дел Республики Узбекистан, а также настоящим Положением.

5. Взаимоотношения сотрудников ДПС с участниками дорожного движения основываются на принципах законности, справедливости, открытости, равноправия, неотвратимой ответственности за вину, соблюдения и уважения прав, свобод и законных интересов граждан.

Глава 2. Основания и порядок остановки сотрудником дорожно-патрульной службы транспортного средства

6. Транспортные средства могут быть остановлены сотрудником ДПС по следующим основаниям:

установление нарушения водителем Правил дорожного движения (далее — Правила) путем визуального наблюдения либо фиксации с помощью специальных средств;

наличие данных, свидетельствующих о нахождении транспортного средства, водителя или пассажира в розыске либо причастности к совершению дорожно-транспортного происшествия или иного правонарушения;

возникновение необходимости в выяснении обстоятельств совершения дорожно-транспортного происшествия, правонарушения, очевидцами которого являются водитель или пассажир;

в процессе выполнения указаний уполномоченных государственных органов или должностных лиц об ограничении или запрещении движения;

возникновение необходимости в использовании транспортного средства в порядке, установленном законодательными актами (за исключение транспортных средств, принадлежащих дипломатическим, консульским представительствам и иным представительствам зарубежных государств, международным организациям, а также специальных транспортных средств);

в процессе проведения специальных мероприятий;

для проверки документов на право пользования и управления транспортными средствами, а также документов на транспортное средство и перевозимый груз (за исключением специальных и военных грузов, а также грузов, прошедших таможенное оформление и опломбированных таможенной службой).

Остановка транспортных средств сотрудником ДПС по другим основаниям запрещена.

7. Сигналы сотрудников ДПС должны быть понятны для участников дорожного движения и подаваться своевременно.

8. При остановке сотрудником ДПС транспортного средства для проверки документов водителя, установленные актами законодательства меры применяются по всем правонарушениям, выявленным в ходе проверки документов транспортного средства.

При выявлении правонарушений путем визуального наблюдения или с помощью специальных средств сотрудник ДПС вначале разъясняет водителю совершенное им правонарушение, после чего проверяет документы и принимает соответствующие меры.

10. При остановке сотрудником ДПС транспортного средства в ходе проведения специальных мероприятий им дается разъяснение участнику дорожного движения о цели проведения специального мероприятия и причинах остановки.

11. Участник дорожного движения может получить информацию о том, что действительно на основании утвержденного плана проводятся специальные мероприятия посредством обращения по телефону в центральную информационно-диспетчерскую службу (далее – ЦИДС) – информационно-диспетчерскую службу (далее – ИДС) либо начальнику взвода (отделения) ГСБДД, в котором проходит службу данный сотрудник. При этом сотрудник ДПС предоставляет участнику дорожного движения по его требованию информацию о телефонных номерах ЦИДС–ИДС.

Участнику дорожного движения предоставляется информация о цели проведения специальных мероприятий, участии либо неучастии в специальном мероприятии сотрудника ДПС, остановившего транспортное средство, проведении специального мероприятия на территории, где было остановлено транспортное средство. Не демонстрируются информация об условном наименовании специального мероприятия, полной сути и масштабе, а также документы, являющиеся основанием проведения специального мероприятия, не предоставляется их копии.

При обращении участником дорожного движения к начальнику взвода (отделения) ГСБДД, в котором проходит службу остановивший его сотрудник ДПС, автору обращения в установленном законодательством порядке дается обоснованное ответное письмо.

Глава 3. Права и обязанности сотрудника дорожно-патрульной службы в рамках взаимоотношений с участниками дорожного движения

12. Сотрудник ДПС при выполнении своих служебных обязанностей имеет право:

останавливать транспортное средство по основаниям, указанным в пункте 6 настоящего Положения, проверять документы на право пользования и управления транспортным средством, а также документы на транспортное средство и перевозимый груз;

проводить вместе с водителем либо лицом, сопровождающим груз, внешний осмотр транспортного средства или груза;

пользоваться электронной базой данных в целях проверки документов участников дорожного движения;

выявлять участников дорожного движения, ставших очевидцами дорожно-транспортного происшествия или иного правонарушения;

использовать транспортные средства организаций и граждан в порядке, установленном законодательными актами (за исключение транспортных средств, принадлежащих дипломатическим, консульским представительствам и иным представительствам зарубежных государств, международным организациям, а также специальных транспортных средств);

проводить при непосредственном участии водителя сверку номеров двигателя и агрегатных узлов с номерами, указанными в регистрационных документах (за исключением случаев, когда невозможно обеспечить участие водителя);

преследовать или наблюдать транспортное средство;

задерживать лиц, привлеченных к участию в деле в качестве обвиняемого в совершении преступления, а также находящихся в розыске;

задерживать лиц, подозреваемых в совершении преступления, скрывшихся на транспортном средстве с места совершения правонарушения, не подчинившихся законному требованию сотрудника ДПС, а также согласно пункту «а» части первой статьи 291 Кодекса Республики Узбекистан об административной ответственности (далее — КоАО), при совершении водителями транспортных средств административных правонарушений, предусмотренных частью второй статьи 54 (в части нарушения ограничений на передвижение транспортных средств), статьей 90 1 , частями третьей , пятой и шестой статьи 125, частью второй статьи 125 1 , статьей 126 , частью второй статьи 127, статьей 128 6 (если водитель транспортного средства отсутствует и нарушение правил остановки или стоянки создает помеху для движения участников дорожного движения), статьей 131 , статьей 135 (за исключением случаев отсутствия при себе страхового полиса по обязательному страхованию гражданской ответственности владельцев транспортных средств, сертификата о прохождении повышения квалификации водителей), частями первой и второй статьи 136, статьей 137, статьей 194 (в части невыполнения законного требования работника органа внутренних дел об остановке транспортного средства), вместе с тем в иных случаях, прямо предусмотренных законодательными актами, задерживать транспортные средства;

отстранять от управления транспортным средством лиц, находящихся в состоянии опьянения под воздействием алкогольных напитков, наркотических средств либо в состоянии иного опьянения (далее — состояние опьянения), не имеющих соответствующих документов на управление транспортным средством, лиц, душевное состояние либо здоровье которых препятствует управлению транспортным средством, управляющих неисправным транспортным средством, а также, в случаях, предусмотренных пунктом «а» части первой статьи 291 КоАО, изымать документы, предоставляющие право управления транспортным средством, обеспечивать эвакуацию транспортного средства в специально отведенное место для хранения;

при наличии оснований, указанных в законодательных актах, применять физическую силу, специальные средства и огнестрельное оружие.

Сотрудники ДПС могут иметь иные права, предусмотренные в законодательных актах.

13. В нижеследующих случаях сотрудник ДПС вправе потребовать от водителя или пассажиров выйти из кабины транспортного средства:

для устранения технических неисправностей транспортного средства или нарушений правил перевозки грузов;

когда имеются достаточные основания полагать, что водитель находится в состоянии опьянения;

для проведения сверки при непосредственном участии водителя, при выявлении отличий номеров двигателя и агрегатных узлов транспортного средств с номерами, записанными в регистрационных документах;

при возникновении необходимости в проведении проверки документов транспортного средства либо наличия документов на перевозимый груз;

когда водитель или пассажир подозреваются в совершении преступления;

в случаях, когда нахождение водителя в кабине транспортного средства может создать угрозу безопасности дорожного движения (при наличии сомнения в душевном состоянии, возрасте водителя, подозрения о его нахождении под воздействием лекарственных препаратов, снижающих реакцию и внимание, усталости или болезненном состоянии, угрожающем безопасности дорожного движения, при наличии сомнений в возможности управления транспортным средством).

Исключением являются случаи, когда водитель ограничен в возможности выхода из кабины транспортного средства в связи с физическим недостатком.

14. При выполнении своих служебных обязанностей сотрудник ДПС обязан:

выполнять служебные задачи открыто, с использованием мобильной видеокамеры;

выявлять нарушения правил путем визуального наблюдения или фиксации с помощью специальных средств;

после остановки участника дорожного движения подойти к нему, представиться, проинформировать о занимаемой должности, звании, фамилии, по его требованию назвать номер нагрудного знака и показать в развернутом виде служебное удостоверение (при этом сотруднику ДПС запрещается передавать служебное удостоверение участнику дорожного движения в руки);

сообщить участнику дорожного движения об использовании мобильной видеокамеры и предупредить, что в случае совершения им в дальнейшем неправомерных действий в качестве доказательства его вины может быть использована видеозапись;

в любой ситуации быть сдержанным, вежливым, тактичным и внимательным в обращении с участниками дорожного движения, обращаться к ним на «вы», соблюдать во взаимоотношениях с участниками дорожного движения культуру общения и законность;

дать участнику дорожного движения ясное и лаконичное разъяснение причин остановки, сути совершенного правонарушения;

при наличии оснований считать водителя находящимся в состоянии опьянения, отстранить его от управления транспортным средством и провести в установленном порядке его освидетельствование, с оформлением протокола об административном правонарушении, предусмотренном статьей 136 КоАО - в случае уклонения водителя от освидетельствования для определения его состояния;

ограничить или запретить движение участников дорожного движения на основании полученных указаний, в установленном порядке;

при оформлении протокола об административном правонарушении в отношении участника дорожного движения, нарушившего правила, разъяснить ему его права и обязанности;

своевременно принимать в отношении лиц, совершивших правонарушения, соответствующие меры, предусмотренные законодательными актами;

принимать меры по предупреждению правонарушений, выявлению и устранению причин и условий их совершения;

принимать меры к ограждению места происшествия в целях предупреждения изменения места дорожно-транспортного происшествия, утери или уничтожения доказательств;

оказывать помощь потерпевшим от правонарушения либо несчастного случая, лицам, жизнь (здоровье) которых находится под угрозой, участникам дорожного движения, нуждающимся в медицинской помощи, а также оказывать гражданам содействие в транспортировке поврежденных транспортных средств до места назначения;

хранить в исправном состоянии прикрепленное к нему транспортное средство, нагрудной знак, средства связи и специальные приборы, использовать их лишь в служебных целях;

не применять специальных приборов, не имеющих допуска, сертификата соответствия, либо с истекшим сроком действия, не поставленных в установленном порядке на учет в органах внутренних дел;

ознакомить водителя, нарушившего правила, с показателями специального прибора, показать по его требованию сертификат соответствия (или его копию) прибора;

немедленно поставить в известность своего непосредственного начальника и надзирающего прокурора о каждом случае причинения вреда жизни, здоровью физических лиц, их имуществу, имуществу юридических лиц в результате применения физической силы и специальных средств, а также обо всех случаях применения огнестрельного оружия;

разъяснить участникам дорожного движения их право на обжалование действий (бездействия) сотрудник ДПС в вышестоящий орган (должностному лицу) или в суд.

Сотрудник ДПС выполняет и иные обязанности в порядке, предусмотренном законодательством.

15. Порядок использования сотрудником ДПС мобильной видеокамеры определяется Министерством внутренних дел Республики Узбекистан.

16. Запрещается необоснованная остановка сотрудником ДПС участника дорожного движения.

17. Сотрудник ДПС при остановке участника дорожного движения либо в ходе оформления совершенного им правонарушения не обязан давать разъяснения по поводу оформления нарушения правил посторонним лицам, а также лицам, не имеющим установленных законодательством полномочий.

Глава 4. Права и обязанности участников дорожного движения в рамках взаимоотношений с сотрудниками дорожно-патрульной службы

18. Участники дорожного движения в рамках взаимоотношений с сотрудниками ДПС имеют право:

требовать от сотрудника ДПС дать разъяснения о причинах остановки, о пункте (пунктах) правил, которые были нарушены;

требовать от сотрудника ДПС, остановившего транспортное средство, представиться, показать служебное удостоверение и сообщить номер нагрудного знака;

не представлять документы сотруднику ДПС, осуществляющему службу без мобильной видеокамеры;

фиксировать взаимоотношения с сотрудником ДПС на принадлежащие ему соответствующие аудио-, фото- и видеоустройства (за исключением случаев прохождения службы сотрудником ДПС на территории, где имеется знак о запрете фото и видеосъемки);

вступать во взаимоотношения с сотрудником ДПС не выходя из кабины транспортного средства, за исключением случаев, предусмотренных в пункте 13 настоящего Положения;

знакомиться с показателями специального прибора, зафиксировавшего нарушение правил;

требовать показать сертификат соответствия специального прибора, использованного при выявлении факта правонарушения;

давать разъяснения по факту правонарушения;

требовать не останавливать без оснований;

участвовать в ходе внешнего осмотра транспортного средства или груза вместе с сотрудником ДПС;

ознакомить водителя, нарушившего правила, с показателями специального прибора, показать по его требованию сертификат соответствия (или его копию) прибора;

знакомиться с оформленными в отношении него протоколом об административном правонарушении, документами дела об административном правонарушении, снимать с них копии за свой счет либо фотографировать их;

обжаловать в вышестоящий орган (должностному лицу) либо в суд действия (бездействие) сотрудника ДПС, протокол об оформлении административного правонарушения и вынесенное постановление;

дать сотруднику ДПС правдивые сведения о происшествии, очевидцем которого он был.

Участники дорожного движения могут иметь иные права, предусмотренные в законодательных актах.

19. Участники дорожного движения в рамках взаимоотношений с сотрудниками ДПС обязаны:

подчиняться и выполнять законные требования сотрудника ДПС;

предоставлять в случае требования сотрудником ДПС для проверки документы, предусмотренные при управлении транспортным средством (удостоверение о регистрации транспортного средства, водительское удостоверение, страховой полис, документация на груз), удостоверяющие личность (при управлении транспортным средством без водительского удостоверения);

не предлагать сотруднику ДПС подарков, материальных ценностей и не совершать иные действия, направленные на то чтобы вызвать корыстный интерес;

не показывать служебное удостоверение с целью повлиять на сотрудника ДПС (что могло бы рассматриваться как злоупотребление данным участником дорожного движения своим должностным положением, за исключением лиц, в отношении которых законодательством предусмотрен отдельный порядок привлечения к административной ответственности);

не мешать взаимоотношениям между иным участником дорожного движения и сотрудником ДПС.

Участники дорожного движения выполняют и иные обязанности, предусмотренные в законодательных актах.

Глава 5. Взаимоотношения участников дорожного движения с сотрудниками дорожно-патрульной службы в рамках оформления нарушения правил дорожного движения

20. Не допускается в ходе оформления сотрудником ДПС административного протокола о правонарушении в отношении участника дорожного движения, нарушившего правила, из-за личной неприязни пытаться изменить положение лица в худшую сторону.

Запрещается оформление иного правонарушения в целях смягчения совершенного правонарушения.

21. Протокол об административном правонарушении не составляется в случаях, если участник дорожного движения не оспаривает факта совершения им правонарушения, предусмотренного частями первой , второй и третьей статьи 138 КоАО, при этом сумма налагаемого на месте штрафа не превышает одной второй базовой расчетной величины, штраф уплачивается на месте, а также и в других случаях, установленных законодательством.

Об уплате штрафа правонарушителю выдается квитанция установленного образца.

22. В случае если участник дорожного движения оспаривает налагаемый на него штраф либо не может на месте уплатить установленный штраф, то составляется протокол об административном правонарушении в соответствии со статьей 279 КоАО.

23. В случаях, предусмотренных частями первой , второй и третьей статьи 138 КоАО, протокол об административном правонарушении оформляется на основании документа, удостоверяющего личность пешехода. Если при нем не имеется документа, удостоверяющего его личность, он сопровождается в ближайший орган внутренних дел либо орган самоуправления граждан, где устанавливается его личность.

24. При выявлении фиксации специальными приборами нарушения правил со стороны лиц, в отношении которых законодательством предусмотрен отдельный порядок привлечения к административной ответственности, вопрос их ответственности осуществляется в порядке, установленном законодательством.

Глава 6. Порядок применения сотрудниками дорожно-патрульной службы специальных средств при выполнении служебных задач

25. В целях контроля соблюдения правил участниками дорожного движения применяются специальные средства.

26. Специальные средства, применяемые сотрудниками ДПС при контроле соблюдения правил участниками дорожного движения, должны пройти проверку в установленном законодательными актами порядке.

27. Для предупреждения нарушения правил сотрудник ДПС может использовать устройства, имитирующие патрульный автомобиль, специальные средства (макеты, манекены).

28. Применение специальных средств, не имеющих допуска, сертификата или с сертификатом с истекшим сроком действия либо не поставленных в установленном порядке на учет в органах внутренних дел, запрещается.

В этом случае постановления о наложении штрафов, оформленные на основании данных специальных средств, не имеющих допуска, сертификата либо с сертификатом с истекшим сроком действия, а также не поставленных в установленном порядке на учет в органах внутренних дел, не имеют юридической силы и не влекут правовых последствий.

29. В случае несогласия водителя транспортного средства с показателем, зафиксированным специальным средством, ситуация оформляется в установленном порядке с участием понятых.

§ 1. Порядок применения передвижных фоторадаров и мобильных комплексов

30. С учетом потока транспортных средств и дорожных условий сотрудниками ДПС, к которым прикреплены передвижные фоторадары и мобильные комплексы, должна быть определена их ежедневная дислокация и приняты меры по применению специальных средств в установленном порядке.

31. При использовании переносных фоторадаров и мобильных комплексов регистрация нарушений правил дорожного движения производится в порядке, указанном в пункте 37 настоящего Положения.

32. Сотруднику ДПС строго запрещается самовольно снимать средства измерения скорости, предназначенные к использованию в патрульных автомобилях, и устанавливать их на транспортные средства других лиц (физических или юридических), не имеющие отношения к службе, а также привлекать граждан, не имеющих отношения к несению службы.

Постановления о наложении штрафа, принятые за несоблюдение настоящего требования, не имеют юридической силы и не влекут юридических последствий.

33. Размещение и порядок работы технических средств контроля и видеонаблюдения дорожного движения в составе автоматизированной (компьютеризованной) системы управления (далее — АСУ) по обеспечению безопасности дорожного движения и охране общественного порядка определяется дислокацией, утверждаемой министром внутренних дел Республики Каракалпакстан, начальниками Главных управлений внутренних дел города Ташкента и Ташкентской области, а также начальниками управлений внутренних дел областей.

34. Место и время применения передвижных фоторадаров и мобильных комплексов определяется согласно дислокации, утверждаемой начальником взвода (отделения) ГСБДД.

35. Сотрудник ДПС, привлеченный в соответствии с дислокацией к несению службы с прибором измерения скорости, получает от ответственного сотрудника территориальных отделов безопасности дорожного движения средство измерения скорости (за исключением мобильных комплексов) и его сертификат соответствия (или его копию) и является ответственным за его целостность, исправность и использование в установленном порядке.

36. По прибытии на территорию, прикрепленную согласно дислокации, сотрудник ДПС до начала службы подготавливает средство измерения скорости для использования, вносит в память прибора информацию о месте его установки, направлении движения, после чего приступает к службе.

§ 2. Порядок применения специальных приборов для определения употребления водителями транспортных средств алкогольных напитков, наркотических средств или психотропных веществ

36 1 . Определение состояния опьянения под воздействием алкогольных напитков и употребления наркотических средств или психотропных веществ водителей транспортных средств может осуществляться сотрудником ДПС при помощи специального прибора (алкотестера, наркотестера) непосредственно на месте совершения правонарушения.

36 2 . Перед освидетельствованием сотрудник ДПС ознакамливает водителя транспортного средства с порядком работы специального прибора (алкотестера, наркотестера), по его требованию предъявляет сертификат (копию) прибора.

36 3 . Освидетельствование осуществляется при участии не менее двух понятых, за исключением случаев проведения сотрудником ДПС освидетельствования с использованием камеры наблюдения (body camera). Видеозапись, отражающая процесс освидетельствования с использованием камеры наблюдения (body camera), должна быть приложена к материалам дела.

36 4 . В процессе освидетельствования сотрудник ДПС должен строго соблюдать санитарно-гигиенические правила.

36 5 . Освидетельствование проводится сотрудником ДПС в установленном порядке при помощи специального прибора (алкотестера, наркотестера) путем выявления количества концентрации паров этанола в выдыхаемом водителем транспортного средства из ротовой полости воздухе или наличия в биологической жидкости (слюне) наркотических средств или психотропных веществ.

36 6 . В случае если показатель концентрации паров этанола в выдыхаемом водителем транспортного средства из ротовой полости воздухе равен или превышает 0,135 миллиграмм, сотрудник ДПС в соответствии со статьей 131 КоАО оформляет в отношении водителя административный протокол по факту употребления алкогольного напитка.

36 7 . В случае уклонения водителя транспортного средства от прохождения освидетельствования при помощи специального прибора (алкотестера, наркотестера) или при наличии у него возражений в отношении результатов освидетельствования, а также в случае установления употребления водителем транспортного средства наркотических средств или психотропных веществ при освидетельствовании при помощи наркотестера биологической жидкости (слюны) из ротовой полости водителя, сотрудник ДПС с целью определения состояния опьянения водителя транспортного средства под воздействием алкогольных напитков, наркотических средств или психотропных веществ доставляет его для проведения медицинского освидетельствования в районные (городские) лечебно-профилактические учреждения.

36 8 . В случае уклонения водителя транспортного средства от прохождения освидетельствования сотрудник ДПС оформляет в отношении него административный протокол в соответствии со статьей 136 КоАО.

§ 3. Порядок применения прибора для измерения светопропускания стекол транспортных средств

36 9 . Для определения соответствия тонированных (затемненных) стекол транспортных средств установленным нормам применяется прибор для измерения светопропускания стекол транспортных средств (тауметр).

36 10 . Определение светопропускания стекол транспортных средств осуществляется сотрудником ДПС при помощи специального прибора (тауметра) непосредственно на месте совершения правонарушения.

36 11 . Перед проверкой сотрудник ДПС ознакамливает водителя транспортного средства с порядком работы специального средства (тауметра) и по его требованию предъявляет сертификат (копию) прибора.

36 12 . Стекло транспортного средства, светопропускание которого проверяется, должно соответствовать установленным стандартам, быть чистым и сухим.

36 13 . В отношении водителя транспортного средства, светопропускание которого не соответствует установленным нормам, оформляется административный протокол в соответствии со статьей 126 КоАО.

Глава 7. Порядок фиксации нарушения правил дорожного движения специальными автоматизированными техническими средствами фото- и видеофиксации

37. В соответствии со статьей 309 1 КоАО, при фиксации административного правонарушения специальными автоматизированными техническими средствами фото- и видеофиксации административный протокол не составляется, постановление о наложении штрафа выносится без участия лица, совершившего административное правонарушение. При этом повторность правонарушения не учитывается.

Постановление о наложении штрафа с приложением материалов, полученных с применением специальных автоматизированных технических средств фото- и видеофиксации, оформляется в форме электронного документа, имеющего юридическую силу, и подтверждается электронной цифровой подписью уполномоченного лица, его составившего.

Копия постановления о наложении штрафа с приложением материалов, полученных с применением специальных автоматизированных технических средств фото- и видеофиксации, изготавливается путем перевода электронного документа в документ на бумажном носителе и направляется правонарушителю заказным почтовым отправлением в течение трех дней со дня вынесения указанного постановления.

38. В случае фиксации административного правонарушения специальными автоматизированными техническими средствами фото- и видеофиксации административной ответственности подлежит собственник транспортного средства, а в случае фиксации административного правонарушения, совершенного с использованием транспортных средств, принадлежащих юридическому лицу, - лицо, ответственное за эксплуатацию транспортных средств юридического лица.

39. В случаях, когда транспортное средство не находится в распоряжении владельца (собственника) транспортного средства вследствие незаконных действий других лиц (угона, кражи), постановление о наложении штрафа аннулируется, эти документы подшиваются в отдельную папку. При выявлении подобных случаев информация о необходимости задержания транспортного средства немедленно доводится до ЦИДС, а ЦИДС направляет в территориальные органы внутренних дел извещение по данному случаю.

40. При задержании транспортного средства составляется акт установленной формы и до прекращения производства по исполнению постановления о наложении штрафа оно содержится в специально отведенном месте хранения, за исключением случаев, предусмотренных законодательством. Акт составляется в трех экземплярах, первый экземпляр оставляется у лица, ответственного за хранение транспортного средства в специально отведенном месте, второй экземпляр - у сотрудника ГСБДД, третий экземпляр выдается правонарушителю.

Доставление, помещение и хранение в местах стоянки транспортных средств, а также возмещение средств по затратам в связи с их хранением осуществляются в порядке, определенном Положением о порядке доставления, помещения и хранения в местах стоянки транспортных средств, задержанных за нарушения законодательства, утвержденным постановлением Кабинета Министров Республики Узбекистан от 25 мая 2011 года № 149.

Глава 8. Особенности несения службы сотрудниками дорожно-патрульной службы в рамках взаимоотношений с участниками дорожного движения

41. Сотрудник ДПС осуществляет свои служебные задачи открыто, с использованием транспортных средств, оборудованных специальными средствами аудио и видеофиксации, в экипировке, установленной Министерством внутренних дел Республики Узбекистан. Запрещается ведение скрытой службы на дорогах.

Порядок использования сотрудником ДПС транспортных средств, оборудованных специальными средствами аудио и видеофиксации, определяется Министерством внутренних дел Республики Узбекистан.

42. Оформление сотрудником ДПС протоколов об административном правонарушении по нарушениям правил за пределами прикрепленной ему дислокацией территории запрещается.

При обнаружении дорожно-транспортных происшествий, нарушений правил, создающих угрозу безопасности дорожного движения, возникновения аварийной ситуации, сотрудник ДПС может оформлять протоколы об административном правонарушении по данным нарушениям правил и за пределами прикрепленной ему дислокацией территории. При этом, по данным фактам начальником взвода (отделения) ГСБДД проводится служебная проверка, по результатам которой дается правовая оценка действиям сотрудника ДПС.

Протоколы об административном правонарушении, оформленные сотрудником ДПС за пределами прикрепленной согласно дислокации территории, не имеют юридической силы и не влекут правовых последствий, за исключением случаев, предусмотренных в абзаце втором настоящего пункта.

43. При выявлении нарушения водителем правил в ходе контроля дорожного движения на патрульном автомобиле (мотоцикле), а также иных транспортных средствах для остановки данного транспортного средства используются специальные световые маячки и усилители звука, жесты рукой или жезлом.

Останавливать транспортные средства в местах ограниченной видимости автомобильных дорог, перед поворотом и после него, крутых склонах и отвесных высотах, перекрестках, подземных переходах, зонах пересечения с железной дорогой и других опасных местах запрещается, за исключением неотложных случаев.

44. Сотрудник ДПС должен принять меры для безопасного и беспрепятственного проезда через территорию поста или направления патрулирования эскорта, передвигающегося в сопровождении патрульных автомобилей ДПС с включенными проблесковыми маячками и звуковой сигнализацией.

45. Транспортные средства специальных и оперативных служб, передвигающиеся с включенными проблесковыми маячками и звуковой сигнализацией, могут быть остановлены лишь при наличии достоверных данных об их краже, угоне либо управлении ими лицами, находящимися в состоянии опьянения.

Дорожно-транспортное происшествие с участием транспортных средств специальных и оперативных служб, а также случаи управления данным транспортным средством водителем, находящимся в состоянии опьянения, оформляются в соответствии с законодательством.

46. Сотрудник ДПС может сопроводить правонарушителя в ближайший орган внутренних дел (далее — ОВД) либо орган самоуправления граждан:

при неподчинении водителя законным требованиям сотрудника ДПС, невозможности составления протокола об административном правонарушении на месте происшествия;

в случае отсутствия у правонарушителя, нарушившего правила пользования транспортным средством, правила безопасности и порядок дорожного движения, документов, подтверждающих его личность, отсутствия свидетелей, которые могут дать необходимые сведения о нем.

47. Доставив правонарушителя в ОВД, сотрудник ДПС принимает меры по установлению его личности. Установив личность правонарушителя, в отношении него по факту совершения нарушения правил оформляется протокол об административном правонарушении. В случае невозможности установления личности правонарушителя по факту совершенного нарушения составляется рапорт в двух экземплярах, один экземпляр рапорта вручается дежурному ОВД, второй экземпляр вручается сотруднику ДПС после нанесения соответствующей отметки.

48. Для обеспечения личной безопасности и безопасности участников дорожного движения во время преследования или наблюдения сотрудник ДПС должен:

постоянно держать включенными на патрульном автомобиле специальные звуковые и световые сигналы, а также громкоговорящее устройство;

выбирать скорость движения, исходя из конкретных условий;

докладывать дежурному взвода (подразделения) или ОВД о месте своего нахождения и направлении движения;

информировать других участников дорожного движения о необходимости быть внимательным на дороге и соблюдать меры предосторожности;

принимать меры к ограничению движения транспортного действия в процессе его преследования и наблюдения.

В ходе преследования или наблюдения сотрудник ДПС не должен совершать действия, опасные для жизни и здоровья участников дорожного движения.

49. При выявлении нарушений правил перевозки крупногабаритных, тяжеловесных и опасных грузов сотрудник ДПС должен принять меры к отводу данного транспортного средства с проезжей части до получения соответствующего указания от начальника взвода (отделения) или дежурного.

Глава 9. Заключительное положение

50. Лица, виновные в нарушении требований настоящего Положения, привлекаются к ответственности в соответствии с законодательством.

Премьер-министр Республики Узбекистан А. АРИПОВ

г. Ташкент,

1 декабря 2018 г.,

№ 975

(Национальная база данных законодательства, 04.12.2018 г., № 09/18/975/2259, 04.07.2019 г., № 09/19/556/3377)

lex.uz