📅 2018-yil 14-dekabr · Vazirlar Mahkamasi qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2018-yil 14-dekabr · Vazirlar Mahkamasi qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2018 йил 14 декабрь · Вазирлар Маҳкамаси қарорлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 14 декабря 2018 г. · Постановления Кабинета Министров
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 14 December 2018 · Cabinet of Ministers resolutions
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
қарори
НИЗОМ
Ўзбекистон Республикасининг давлат ғазначилик мажбуриятлари ва облигацияларини муомалага чиқаришни ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида
Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўзбекистон Республикасининг 2018 йилги асосий макроиқтисодий кўрсаткичлари прогнози ва Давлат бюджети параметрлари тўғрисида» 2017 йил 29 декабрдаги ПҚ-3454-сон қарорига мувофиқ, республиканинг давлат қимматли қоғозлари бозорини ривожлантириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
1. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ва Марказий банкининг 2018 йилнинг декабридан бошлаб Ўзбекистон Республикасининг давлат ғазначилик мажбуриятлари ва облигацияларини (кейинги ўринларда давлат қимматли қоғозлари деб аталади) муомалага чиқаришни амалга ошириш тўғрисидаги таклифи маъқуллансин.
2. Белгилансинки:
давлат қимматли қоғозлари Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг тасарруфида бўлган барча активлар билан таъминланади;
давлат қимматли қоғозлари Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги томонидан ҳужжатсиз шаклда чиқарилади ва қонунчиликка мувофиқ Ўзбекистон Республикасининг қимматли қоғозлар бозорларида муомалада бўлади;
давлат қимматли қоғозлари чиқарилишлари Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги номидан ва ҳисобидан Ўзбекистон Республикаси Марказий банки (фискал агент) томонидан «Ўзбекистон республика валюта биржаси» АЖнинг савдо майдончаси орқали жойлаштирилади ва сўндирилади;
давлат қимматли қоғозлари (Марказий банк облигациялари бундан мустасно) Ўзбекистон Республикаси резидентлари ва норезидентлари ўртасида жойлаштирилиши мумкин. Норезидентлар ўртасида жойлаштириладиган давлат қимматли қоғозларининг йиллик миқдорлари Молия вазирлиги томонидан Марказий банк билан келишилган ҳолда белгиланади;
давлат қимматли қоғозлари купон ставкали (қатъий белгиланган фоиз даромадли), ноль купон ставкали (дисконт облигациялар), инфляцияга боғланган ва бошқа турларда чиқарилади;
давлат қимматли қоғозларини жойлаштиришдан тушган маблағлар Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджетига ўтказилади ҳамда Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети тақчиллигини қоплашга ва мамлакатни ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришга қаратилган тадбирларни, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети харажатларининг тасдиқланган параметрлари доирасида Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарорлари билан белгиланадиган йирик инвестиция лойиҳаларини амалга оширишга йўналтирилади.
3. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлигига қуйидаги ҳуқуқлар берилсин:
молия йилида чиқариладиган давлат қимматли қоғозларининг чекланган миқдорларини қонунчилик ҳужжатларида белгиланган лимитлар доирасида чиқариш;
молия бозори конъюнктураси ва Ўзбекистон Республикаси республика бюджетининг эҳтиёжларидан келиб чиқиб, бозор иштирокчиларини (Ўзбекистон Республикаси резидентлари ва норезидентлари) танлаш, давлат қимматли қоғозларининг ҳар бир чиқарилиши миқдори ва муддатларини, улар бўйича тўловларнинг даврийлиги ва фоизли даромад миқдорини белгилаш;
иккиламчи бозорда давлат қимматли қоғозларини сотиб олиш, шунингдек, уларни сотиб олиш орқали муддатидан олдин сўндириш операцияларини амалга ошириш.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси билан келишилган ҳолда молия йилида чиқарилиб, шу молия йилининг ўзида сўндириладиган давлат қимматли қоғозларини чиқариш ва Ўзбекистон Республикаси республика бюджетининг даромад қисмидан тўлиқ сўндириш;
муомалага чиқарилган давлат қимматли қоғозларини Ўзбекистон Республикасининг республика бюджети маблағлари ҳисобидан муддатида сўндириш ва уларни сотиб олиш орқали муддатидан олдин сўндириш ва фоиз тўловларини фискал агентга топшириқ бериш орқали амалга ошириш.
4. Ўзбекистон Республикасининг давлат қимматли қоғозлари чиқарилишларининг жойлаштирилиши, муомалада бўлиши ва сўндирилиши тартиби тўғрисидаги Низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.
5. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги тузилмасида вазирлик марказий аппарати бошқарув ходимларининг чекланган сони доирасида штатдаги ходимлар сони етти нафардан иборат бўлган Давлат қимматли қоғозлари бозори ва молия институтлари билан ўзаро муносабатлар бошқармаси ташкил этилсин.
Давлат қимматли қоғозлари бозори ва молия институтлари билан ўзаро муносабатлар бошқармасига қуйидаги вазифалар юклансин:
республика давлат қимматли қоғозлари бозорини ривожлантириш бўйича, шу жумладан илғор жаҳон амалиётини инобатга олган ҳолда, таклифлар ишлаб чиқиш;
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки билан биргаликда давлат қимматли қоғозларининг чиқарилиши, муомалада бўлиши ва сўндирилишини ташкил этиш, шунингдек, Ўзбекистон Республикасининг давлат ички қарзини режалаштириш;
корпоратив бошқарувнинг замонавий усулларидан фойдаланган ҳолда молия институтлари билан, шу жумладан, давлат қимматли қоғозлари бозорида ўзаро муносабатларни амалга ошириш.
6. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги, Марказий банки, манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни бир ой муддатда ушбу қарорга мувофиқлаштирсинлар.
7. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари — Ўзбекистон Республикаси молия вазири Ж.А. Қўчқоров зиммасига юклансин.
Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 14 декабрдаги 1016-сон қарорига ИЛОВА
Ўзбекистон Республикасининг давлат қимматли қоғозларини чиқарилишларининг жойлаштирилиши, муомалада бўлиши ва сўндирилиши тартиби тўғрисида
1-боб. Умумий қоидалар
1. Мазкур Низом Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги (кейинги ўринларда Молия вазирлиги деб аталади) томонидан чиқарилган давлат қимматли қоғозлари чиқарилишларининг жойлаштирилиши, муомалада бўлиши ва сўндирилиши тартибини белгилайди.
2. Мазкур Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
давлат қимматли қоғозлари (кейинги ўринларда ДҚҚ деб аталади) — Молия вазирлиги томонидан ҳужжатсиз шаклда чиқариладиган ва эмиссиявий қимматли қоғозлар ҳисобланадиган Ўзбекистон Республикаси давлат ғазначилик мажбуриятлари ва облигациялари;
«Ўзбекистон республика валюта биржаси» акциядорлик жамияти (кейинги ўринларда ЎзРВБ деб аталади) — Ўзбекистон Республикаси Марказий банки (кейинги ўринларда Марказий банк деб аталади) билан тузилган шартнома асосида ваколат берилган аввалдан белгиланган жойда ва белгиланган вақтда ўрнатилган тартиб асосида биржа савдоларини ташкил қилувчи юридик шахс. ЎзРВБ дилер ва инвестор функцияларини бажариши мумкин эмас;
дилер — инвестиция воситачиси сифатида қимматли қоғозлар бозорида профессионал фаолият юритиш ҳуқуқини олган ва ЎзРВБ аъзоси ҳисобланган тижорат банки ёки бошқа юридик шахс;
инвестор — дилер билан тузилган шартнома асосида ДҚҚни сотиб олувчи юридик ёки жисмоний шахс — Ўзбекистон Республикаси резиденти ёки норезиденти;
савдо тизими — ЎзРВБ нинг автоматлаштирилган электрон тизими бўлиб, ДҚҚ билан биржа битимларини тузиш бўйича электрон биржа савдоларини ўтказиш, қабул қилинган буютмаларни рўйхатга олишни таъминлаш, ДҚҚни сақлаш ва уларга бўлган ҳуқуқ хисобини, шунингдек, ДҚҚ билан олди-сотди шартномаси бўйича клирингни ва ҳисоб-китобларни амалга оширади;
глобал сертификат — ДҚҚлар чиқарилишининг асосий параметрларини (чиқарилиш миқдори, муомала муддати, мажбуриятларни сотиб олиш миқдорига бўлган мавжуд чекловлар, купон ставкаси ва бошқаларни) ўз ичига олган ҳужжат бўлиб, унинг шакли ва реквизитлари Марказий банк билан келишилган ҳолда Молия вазирлиги томонидан белгиланади;
биржа гувоҳномаси — ЎзРВБ томонидан белгиланган шаклда савдо тизимида дилер томонидан биржа битими тузилганлигини тасдиқловчи ҳужжат;
трейдер — белгиланган тартибда ЎзРВБ савдо тизимига рухсат олган ва унинг номидан ЎзРВБ биржа битимларини тузишга ваколатли бўлган дилер ходими;
РЕПО шартномаси — белгиланган муддатдан кейин қайта сотиб олиш шарти билан тузилган ДҚҚнинг олди-сотди шартномаси.
депо ҳисоб варағи — ДҚҚни сақлаш ва уларга бўлган ҳуқуқлар ҳисобини юритиш мақсадида бозор қатнашчилари учун ЎзРВБ да очилган ҳисоб варағи;
рақобатли буюртманома — буюртманомада кўрсатилган нарх бўйича ДҚҚнинг муайян сонини сотиб олиш ёки сотиш истагини ифодаловчи дилер буюртманомаси;
рақобатсиз буюртманома — буюртманомада кўрсатилган пул маблағлари суммасига қониқтирилган рақобатли бюртманомаларнинг ўртача белгиланган нархи бўйича ДҚҚ сотиб олиш истагини ифодаловчи дилер буюртманомаси;
чегара нархи — аукционда ДҚҚларни сотиш учун Молия вазирлиги томонидан белгиланадиган энг паст нарх.
3. Молия вазирлиги, Марказий банк, дилерлар ва инвесторлар ДҚҚ бозорининг иштирокчилари ҳисобланади. Марказий банк Молия вазирлиги билан тузилган шартномага асосан ДҚҚни жойлаштириш ва сўндириш ҳамда фоизли даромад тўловларини амалга ошириш бўйича фискал агент функцияларини амалга оширади.
4. ДҚҚ Ўзбекистон Республикаси ғазначилик мажбуриятлари шаклида чиқариладиган қисқа муддатли (бир йилгача муддатга), шунингдек, Ўзбекистон Республикаси ғазначилик облигациялари шаклида чиқариладиган ўрта муддатли (бир йилдан беш йилгача муддатга) ва узоқ муддатли (беш йилдан ортиқ муддатгача) бўлиб, Ўзбекистон Республикаси резидентлари ва норезидентлари бўлган юридик ва жисмоний шахслар ўртасида жойлаштирилиши мумкин.
ДҚҚ уларнинг сўндирилишида номинал қийматини ва қимматли қоғозларга эгалик қилишнинг бутун муддати мобайнида қатъий белгиланган ва ўзгарувчан фоизли даромад олиш ҳуқуқини беради.
ДҚҚ кредитларнинг гаров таъминоти ва РЕПО шартномаларида олди-сотди предмети бўлиши мумкин.
ДҚҚ бўйича даромадлилик ва фоизларни ҳисоблашда Халқаро капитал бозорлари халқаро ассоциацияси (ICMA) томонидан қўлланиладиган формулалардан фойдаланилиши мумкин.
5. ДҚҚнинг номинал қиймати Ўзбекистон Республикаси миллий валютасида ифодаланади ва 1 000 000 (бир миллион) сўмни ташкил этади.
6. Дилер ўз номидан ва ҳисобидан, шунингдек, инвестор топшириғига асосан ва унинг маблағи эвазига битимлар тузиши мумкин. Инвесторнинг ДҚҚни сотиш ёки сотиб олиш бўйича буюртманомалари тегишли шартнома тузилган дилер томонидан тақдим этилади.
Дилерлар икки тоифага, яъни бирламчи ва иккиламчи дилер тоифаларига бўлиниши мумкин.
Бирламчи дилер:
ўз номидан (дилер аризаси) ва ўз ҳисобидан, шунингдек, инвестор топшириғи билан ва унинг ҳисобидан (инвестор аризаси) аукционда ДҚҚни сотиб олиш ҳуқуқига эга;
ДҚҚни бирламчи жойлаштириш бўйича ўтказиладиган аукционда Марказий банк томонидан бирламчи дилер учун ДҚҚни сотиб олиш юзасидан ўрнатилган энг кам ҳажм доирасида рақобатли буюртманома тақдим этишга мажбур;
маркет-мейкерлик функциясини бажариши, ДҚҚни сотиб олиш ва сотиш бўйича котировкалар ташкил этиш йўли билан иккиламчи бозорда ДҚҚни қўллаб-қувватлашга мажбур;
ДҚҚ бозори ҳолатидан келиб чиқиб, бирламчи дилерга бошқа талаб ва шартлар дилер билан тузиладиган шартномада кўзда тутилиши мумкин;
Молия вазирлиги бирламчи дилерни молиявий рағбатлантириш мақсадида дилер билан тузиладиган шартномада барча учун ягона ва шаффоф мезонлар асосида комиссион тўлов чора-тадбирларини амалга оширишни кўзда тутиши мумкин;
Молия вазирлиги ва Марказий банк билан бирламчи дилер функцияларини бажариш бўйича тегишли шартномаларни тузади;
иккиламчи дилер бирламчи дилер орқали бирламчи бозордан ДҚҚни сотиб олиш, иккиламчи бозорда иштирок этиш ҳамда ўз номи ва ўз ҳисобидан, шунингдек, инвестор топшириғи билан ва унинг ҳисобидан иккиламчи бозорда ДҚҚни сотиб олиш ҳуқуқига эга.
7. ДҚҚ олди-сотдиси бўйича битимлар савдо тизими орқали савдо давомида Марказий банк томонидан ЎзРВБ билан биргаликда белгиланган савдо қоидаларига асосан амалга оширилади.
Ўзбекистон Республикаси ҳудудида норезидентлар иштирокида ДҚҚ олди-сотдисини амалга оширишдаги ўзаро ҳисоб-китоблар ушбу Низом ва бошқа қонунчилик ҳужжатлари орқали амалга оширилиши мумкин.
8. Сотиб олувчининг савдо тизимидаги «депо» ҳисоб варағига ДҚҚ ўтказилиши фақат сотиб олувчининг пул маблағлари сотувчининг шахсий ҳисоб варағига ўтказилгандан кейингина амалга оширилади.
ДҚҚ бўйича ҳуқуқ сотиб олувчининг савдо тизимидаги «депо» ҳисоб варағига тегишли кирим ёзуви амалга оширилган вақтдан бошлаб сотиб олувчига ўтади ва амалга оширилган операциялар тўғрисида «депо» ҳисоб варағидан кўчирма билан тасдиқланади.
9. Ҳисобот ҳужжатлари ЎзРВБда ўн йил мобайнида сақланади. Барча дилерлар бўйича тузилган битимларнинг йиғма реестри савдолардан сўнг Марказий банкка тақдим этилади.
2-боб. ДҚҚни муомалага чиқариш ва жойлаштириш тартиби
11. Муомалага чиқариладиган ДҚҚ идентификация рақами (ёки қимматли қоғозларнинг халқаро коди) кўрсатилган глобал сертификат билан расмийлаштирилади.
Глобал сертификат иккита асл нусхада расмийлаштирилади, бир нусхаси Молия вазирлигида, иккинчи нусхаси Марказий банкда сақланади.
12. Глобал сертификатни олгандан сўнг Марказий банк ЎзРВБга ДҚҚларни жойлаштириш учун мўлжалланган эмиссия ҳисоб варағига муомалага чиқарилаётган ДҚҚнинг тўлиқ ҳажмини жойлаштириш бўйича топшириқ беради.
13. ДҚҚ алоҳида чиқарилишлар билан жойлаштиришнинг барча зарурий шартлари кўрсатилган ҳолда чиқарилади.
14. ДҚҚнинг бирламчи жойлаштирилиши Молия вазирлигининг топшириғига асосан Марказий банк томонидан ўтказиладиган аукцион шаклида амалга оширилади.
Аукцион ўтказиладиган кун Молия вазирлиги томонидан ҳар йили эълон қилинадиган ДҚҚни чиқариш графиги асосида белгиланади.
Бунда аукцион ўтказиладиган кун қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ дам олиш, байрам ва (ёки) иш куни бўлмаган кун деб эътироф этиладиган кунга тўғри келса, аукционни ўтказиш иш куни бўлмаган кундан бошқа иш кунига кўчирилади.
Аукционнинг ўтказилиши, чиқарилишнинг параметрлари ва шартлари тўғрисидаги ахборот Марказий банк томонидан у ўтказилгунга қадар камида бир кун олдин эълон қилинади.
15. Марказий банк Молия вазирлиги билан биргаликда аукционга чиқарилаётган ДҚҚнинг битта дилер томонидан сотиб олиниши мумкин бўлган энг кўп миқдорини белгилаши мумкин.
16. Рақобатли буюртманомалар, агар уларда кўрсатилган нарх чегара нархига тенг ёки юқори бўлса, қаноатлантирилади. Бунда буюртманомалар уларнинг келиб тушиши вақтидан қатъи назар, нархлар пасайиши тартибида қаноатлантирилади. Рақобатсиз буюртманомалар қаноатлантирилган рақобатли буюртманомаларнинг ўртача белгиланган нархи бўйича қаноатлантирилади.
Бунда савдо тизими дастлаб нархи чегара нархига тенг ёки ундан юқори бўлган рақобатли буюртманомаларни, сўнгра рақобатсиз буюртманомаларни қаноатлантиради.
Рақобатсиз буюртманомалар бўйича аукционда дилер томонидан ДҚҚни сотиб олишга йўналтириладиган пул маблағларининг мумкин бўлган энг кўп миқдорига чекловлар белгиланиши мумкин.
17. Савдо тизимида бир хил нархда бир нечта буюртманомалар мавжуд бўлса, биринчи навбатда тизимга вақт бўйича кеч киритилган буюртманомадан олдинроқ киритилган буюртманома биринчи навбатда қондирилади.
18. ДҚҚ жойлаштирилиши натижасида аукционда тузилган битимлар биржа гувоҳномалари билан расмийлаштирилади.
19. Марказий банк ўтказилган аукцион натижаларига асосан ДҚҚлар чиқарилишининг жойлаштирилиши натижалари тўғрисида расмий ҳисобот тайёрлайди.
20. Савдолар натижалари бўйича ахборот ЎзРВБ расмий веб-сайтида эълон қилинади.
3-боб. Иккиламчи бозорда ДҚҚнинг муомалада бўлиши тартиби
21. Иккиламчи бозорда ДҚҚнинг муомалада бўлиши савдо тизимида ДҚҚ бўйича олди-сотди битимлар тузиш орқали амалга оширилади.
22. Олди-сотди битимлар дилернинг ДҚҚни сотиши ёки сотиб олиши бўйича рақобатли буюртманомалар асосида тузилади.
23. Трейдерлар савдо тизимига ДҚҚни сотиш (сотиб олиш) бўйича битимнинг йўналиши, ДҚҚ сони, нархи ва сотиб олувчи (сотувчи) кодини кўрсатган ҳолда рақобатли буюртманомалар киритади.
Буюртманомалар тақдим этилган вақт савдо тизими томонидан қайд этилади.
24. Дилернинг ҳар қандай буюртманомаси айни вақтга қадар қондирилмаган бўлса, дилернинг ўзи томонидан савдолардан қайтариб олинади.
25. Савдолар тугагандан сўнг савдо тизими барча қондирилмаган буюртманомаларни бекор қилади ва дилерлар барча позицияларининг якуний қийматини ҳисоблаб чиқади. Савдо тизими ҳар бир дилернинг ҳисобварағидан (ҳисобварағига) ўтказилиши керак бўлган пул маблағларининг соф сальдосини, шунингдек, ҳар бир дилернинг (инвесторнинг) савдо тизимидаги «депо» ҳисобварағидан ёки «депо» ҳисобварағига ўтказилиши керак бўлган ДҚҚнинг соф сальдосини ҳисоблаб чиқади.
26. Тузилган битимлар асосида савдо тизими электрон шаклда битимлар реестрини ҳамда ўтказилган операциялар тўғрисида «депо» ҳисобварағи бўйича ҳисоботни шакллантиради.
Битимлар реестри ҳамда ўтказилган операциялар тўғрисида «депо» ҳисобварағи бўйича ҳисобот дилерларга уларнинг талабига асосан берилиши мумкин.
27. РЕПО шартномалари Ўзбекистон Республикаси давлат қимматли қоғозлари билан РЕПО шартномаларини тузиш ва амалга ошириш тартиби тўғрисидаги низомга мувофиқ савдо тизими орқали тузилади ва амалга оширилади.
4-боб. ДҚҚ билан битимлар бўйича пул ўтказмаларини ва ҳисоб-китобларни амалга ошириш тартиби
28. Савдоларда иштирок этиш учун ва савдолар натижалари бўйича клиринг ва ҳисоб-китобларни амалга ошириш мақсадида дилерлар учун савдо тизимида алоҳида шахсий ҳисобварақлари очилади.
29. ДҚҚ билан шартномалар бўйича инвесторларнинг савдо тизимидаги ҳисоб-китоблари фақат дилерларнинг ҳисобварақлари орқали амалга оширилади.
30. ДҚҚ битимлари бўйича ҳисоб-китоблар ЎзРВБнинг Марказий банк Тошкент шаҳар Бош бошқармасининг Ҳисоб-китоб касса марказидаги (кейинги ўринларда ҲККМ деб аталади) махсус ҳисобварақлар орқали амалга оширилади.
ЎзРВБ махсус ҳисобварақлари бўйича операциялар биржа савдо қоидаларига мувофиқ ва томонларнинг ўзаро муносабатларини тартибга солувчи тегишли шартномалар асосида амалга оширилади.
31. Дилерлар ҳисоб-китоб куни ЎзРВБ махсус ҳисобварақларига комиссия тўловларини ҳисобга олган ҳолда, тузилган битимлар бўйича маблағларни тўлиқ тўлашлари шарт.
Шу билан бирга, аукцион бошланишидан олдин дилерлар маблағларининг ЎзРВБ ҳисобварақларида бўлишига йўл қўйилади.
ДҚҚ бўйича аукцион натижалари ҳисоб-китоблари Т+0, Т+1 ва Т+2 халқаро стандартлари асосида амалга оширилади.
Бунда ҳисоб-китоб санаси қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ дам олиш, байрам ва (ёки) иш куни бўлмаган кун деб эътироф этиладиган кунга тўғри келса, ҳисоб-китоблар дам олиш, байрам ва (ёки) иш куни бўлмаган кундан кейинги иш кунида амалга оширилади.
ЎзРВБ ҳисобварағига тушган пул маблағлари дилерларнинг савдо тизимдаги шахсий ҳисобварақларига ўтказилади.
ҲККМдан олинган ЎзРВБ ҳисобварағидан кўчирма пул маблағларининг дилерлар шахсий ҳисобварақларига ўтказиб берилишига асос ҳисобланади.
Марказий банк савдоларда ЎзРВБ комиссион мукофотини тўламаган ҳолда иштирок этади.
32. Савдолар мобайнида ДҚҚ бўйича тузилган битимлар натижасида пул маблағлари бўйича дилерлар ва уларнинг инвесторларининг ўзаро мажбуриятларини белгилаш, аниқлаш ва ҳисоблаш (клиринг) амалга оширилиб, савдо сессияси натижасига кўра ҳар бир дилернинг соф мажбуриятлари аниқланади.
33. ЎзРВБ ҳисобварағи бўйича пул маблағларнинг ечиб олиниши ва туширилиши Марказий банк томонидан белгиланган талабларга мувофиқ ЎзРВБ томонидан ҲККМга тақдим этиладиган тўлов топшириқномаларга асосан амалга оширилади.
5-боб. ДҚҚ бўйича даромад тўловларини амалга ошириш тартиби
35. Фоиз тўловлари ҳамда сотиб олиш нархи (ёки сотиш нархи) ва сўндириш нархи ўртасидаги фарқ тарзидаги ДҚҚ эгаларининг даромадларини тўлаш улар тўланишининг ҳар бир муддати тугагандан сўнг амалга оширилади.
Фоиз тўловларининг миқдори ДҚҚнинг номинал қийматига нисбатан Молия вазирлиги томонидан белгиланган ва чиқарилиш шартларига мувофиқ уларнинг бутун муомала бўлиш даврида тўланадиган (ёки аукционда аниқланадиган) фоиз ставкасидан келиб чиқиб, ҳисобланган фоизлар тарзида аниқланади .
Қимматли қоғозларга эгалик қилишнинг бутун муддати мобайнида қатъий белгиланган ва ўзгарувчан фоизли даромад олиш ҳуқуқини берадиган ДҚҚ бўйича фоиз тўловлари ҳар олти ойда амалга оширилади. ДҚҚ бозори талабидан келиб чиқиб, янги чиқариладиган ДҚҚ бўйича фоиз тўловининг муддатлари ўзгартирилиши мумкин.
36. Фоиз тўловларнинг тўланиши даврининг сўнгги иш кунида, савдолар тугаши билан ЎзРВБ Марказий банкка ДҚҚнинг ҳар бир эгаси бўйича «депо» ҳисобварақларидаги қолдиқлар ҳамда фоиз тўлов муддатининг охирги кунидаги ҳолатига кўра ҳисобланган фоизлар бўйича йиғма тўлов қайдномасини тақдим этади.
37. ДҚҚ бўйича фоиз тўловлари фоиз даромадининг тўлов муддати тугаган кундан кейинги иш куни пул маблағларни Марказий банк томонидан ЎзРВБнинг ҲККМдаги ҳисобварағига ўтказиш орқали амалга оширилади.
38. Фоиз тўловлари бўйича пул маблағлари келиб тушгандан сўнг ЎзРВБ ушбу маблағларни бир иш куни ичида дилерларнинг савдо тизимидаги шахсий ҳисобварақларига ўтказади.
39. Инвесторлар билан фоиз тўловлари бўйича ҳисоб-китоблар дилерлар томонидан инвесторлар билан тузилган шартномаларга асосан фоиз тўлов кўринишида пул маблағларини инвесторларнинг банкдаги талаб қилингунга қадар депозит ҳисобварақларига ўтказиш йўли билан амалга оширилади.
6-боб. ДҚҚ ни сўндирилиш тартиби
40. ДҚҚнинг навбатдаги чиқарилишининг сўндирилиши тўғрисидаги ахборот Марказий банк томонидан глобал сертификатда кўрсатилган сўндирилиш кунидан камида бир кун олдин эълон қилинади.
ДҚҚнинг чиқарилиши муддатдан олдин сўндирилган тақдирда, Марказий банк Молия вазирлигининг топшириғига биноан муддатдан олдин сўндирилиши куни ҳақидаги ахборотни эълон қилади.
41. ДҚҚларнинг сўндирилиши сўндириш кунида соат 9.00 дан 12.00 гача амалга оширилади.
42. Муомалага чиқарилган ДҚҚларнинг тўлиқ ҳажми сўндирилгандан кейин сўндирилган ДҚҚ «тўланган» бўлимидан «кейинчалик йўқ қилиш мақсадида блокировка қилинган» эмиссия депо ҳисобварағига ўтказилади.
43. Чиқарилишнинг тўлиқ ҳажми сўндирилган куннинг эртаси куни Марказий банк ЎзРВБга сўндирилган ДҚҚларини ўзининг эмиссия депо ҳисобварағидан олишга депо топшириғини беради.
44. ЎзРВБ Марказий банкнинг талаби бўйича унинг эмиссия депо ҳисобварағидан кўчирма бериши мумкин.
7-боб. ДҚҚ бозорида Молия вазирлигининг ваколатлари
45. Молия вазирлиги ДҚҚ эмитенти функцияларини бажариш жараёнида қуйидаги ҳуқуқларга эга:
а) Ўзбекистон Республикасининг номидан молия йилида чиқариладиган ДҚҚнинг чекланган миқдорларини қонунчиликда белгиланган лимитлар доирасида чиқариш;
б) молия бозори конъюнктураси ва Ўзбекистон Республикаси республика бюджетининг эҳтиёжларидан келиб чиқиб, ДҚҚ ҳар бир чиқарилишининг миқдори ва муддатларини, улар бўйича тўловларнинг даврийлиги ва фоизли даромад миқдорини белгилаш;
в) норезидентлар ўртасида жойлаштириладиган ДҚҚнинг йиллик миқдорларини Марказий банк билан келишилган ҳолда белгилаш;
г) рақобатсиз буюртманомалар бўйича аукционда дилер томонидан ДҚҚни сотиб олишга йўналтириладиган пул маблағларининг мумкин бўлган энг кўп миқдорига чекловлар белгилаш;
д) чиқаришнинг белгиланган миқдори доирасида ДҚҚни сотишнинг чекланган нархини белгилаш;
е) иккиламчи бозорда ДҚҚни сотиб олиш, жойлаштириш жараёнида сотилмаган ДҚҚни иккиламчи бозорда қўшимча жойлаштириш, шунингдек, уларни сотиб олиш орқали муддатидан олдин сўндириш операцияларини амалга ошириш;
ж) Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси билан келишилган ҳолда молия йилида чиқарилиб, шу молия йилининг ўзида сўндириладиган ДҚҚни чиқариш ва Ўзбекистон Республикаси республика бюджетининг даромад қисмидан тўлиқ сўндирилишини амалга ошириш;
з) ДҚҚ бозорида фискаль агент сифатида тегишли операцияларни амалга ошириш учун Марказий банкка топшириқлар бериш;
и) Ўзбекистон Республикасининг республика бюджети маблағлари ҳисобидан ДҚҚ чиқарилишини фискал агентга топшириқ бериш орқали сўндириш ва фоизли даромад тўловларини амалга ошириш;
к) муомалада бўлиб турган ДҚҚ бўйича қўшимча бирламчи жойлаштиришни амалга ошириш;
л) ДҚҚ билан операцияларда дилерлар учун талабларни белгилаш ва дилер функцияларини бажариш бўйича шартномалар тузиш.
8-боб. ДҚҚ бозорида Марказий банкнинг ваколатлари
46. Марказий банк фискаль агент функциясини бажариш жараёнида қуйидаги ҳуқуқларга эга:
а) ДҚҚнинг жойлаштирилиши ва муомалада бўлиши, ДҚҚга бўлган ҳуқуқларни сақлаш тартиби ва ҳисобини юритишнинг тўғрилиги, РЕПО битимлари амалга оширилишини назорат қилиш, шунингдек, ЎзРВБ савдо тизимига талабларни белгилаш;
б) ДҚҚ билан операцияларда дилерлар учун талабларни белгилаш ва дилер функцияларини бажариш бўйича шартномалар тузиш;
в) ДҚҚни бирламчи жойлаштириш бўйича Молия вазирлигининг топшириғига асосан аукцион ўтказиш, шунингдек, уни ўтказиш қоидаларига нисбатан талаблар ўрнатиш;
г) Молия вазирлигининг топшириғига асосан муомалада бўлиб турган ДҚҚ бўйича қўшимча бирламчи жойлаштиришни амалга ошириш;
д) Молия вазирлигининг топшириғига асосан Ўзбекистон Республикасининг республика бюджети маблағлари ҳисобидан ДҚҚ чиқарилишларини ва фоиз тўловларини сўндириш;
е) Мазкур Низом қоидалари ва ЎзРВБ биржа савдо қоидалари бузилган ҳолларда исталган дилерларнинг ДҚҚ бўйича операцияларини тўхтатиб туриш;
ж) иккиламчи бозорда операцияларни амалга ошириш.
9-боб. ДҚҚ бозорида ахборотларнинг ошкор қилиниши
47. ДҚҚ бозоридаги операциялар тўғрисидаги ахборотлар (аукцион ўтказиш бўйича эълонлар, аукцион натижалари ва инвесторлар учун зарур маълумотлар) мунтазам равишда Молия вазирлиги, Марказий банк ва ЎзРВБнинг расмий веб-сайтларида эълон қилиниб борилади.
48. Савдо тизимида сақланаётган, расмий маълумот таркибига кирмаган, шу жумладан, Марказий банкка тақдим этиладиган дилер ва инвесторларнинг депо ҳисобварақларидаги қолдиқлар, ДҚҚни олди-сотди бўйича муайян битимлар шартлари ва томонлари тўғрисидаги барча ахборотлар мазкур Низом мақсадлари учун махфий ҳисобланади.
49. Махфий ахборот, шунингдек, давлат ва банк сирларидан иборат маълумотлар қонунчилик талабларига мувофиқ тақдим этилади.
50. ЎзРВБда тузилган битимлар тўғрисидаги ахборот (ДҚҚнинг номи, сони, котировкаси (нархи), битим тузилган сана тўғрисидаги маълумот бундан мустасно) учинчи шахсларга ошкор қилинмайди. Тузилган битим тўғрисидаги ахборот ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларига ёки суд органларига қонунчиликка мувофиқ тегишли қарорлар (қарор, ажрим) асосида тақдим этилади.
10-боб. Якунловчи қоидалар
51. Дилерлар ва ЎзРВБ ўртасида юзага келадиган низолар Марказий банк ва ЎзРВБнинг махсус тузилган комиссияси томонидан, низолар кўриб чиқилганлиги учун йиғимлар ундирилмасдан ҳал этилади.
52. Комиссиянинг қароридан норози бўлинганда ҳар қайси томон иқтисодий судга мурожаат қилишга ҳақли.
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Тошкент ш.,
2018 йил 14 декабрь,
1016-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
NIZOM
Oʻzbekiston Respublikasining davlat gʻaznachilik majburiyatlari va obligatsiyalarini muomalaga chiqarishni tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasining 2018-yilgi asosiy makroiqtisodiy koʻrsatkichlari prognozi va Davlat budjeti parametrlari toʻgʻrisida” 2017-yil 29-dekabrdagi PQ-3454-son qaroriga muvofiq, respublikaning davlat qimmatli qogʻozlari bozorini rivojlantirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Markaziy bankining 2018-yilning dekabridan boshlab Oʻzbekiston Respublikasining davlat gʻaznachilik majburiyatlari va obligatsiyalarini (keyingi oʻrinlarda davlat qimmatli qogʻozlari deb ataladi) muomalaga chiqarishni amalga oshirish toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin.
2. Belgilansinki:
davlat qimmatli qogʻozlari Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining tasarrufida boʻlgan barcha aktivlar bilan taʼminlanadi;
davlat qimmatli qogʻozlari Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan hujjatsiz shaklda chiqariladi va qonunchilikka muvofiq Oʻzbekiston Respublikasining qimmatli qogʻozlar bozorlarida muomalada boʻladi;
davlat qimmatli qogʻozlari chiqarilishlari Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi nomidan va hisobidan Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki (fiskal agent) tomonidan “Oʻzbekiston respublika valyuta birjasi” AJning savdo maydonchasi orqali joylashtiriladi va soʻndiriladi;
davlat qimmatli qogʻozlari (Markaziy bank obligatsiyalari bundan mustasno) Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlari va norezidentlari oʻrtasida joylashtirilishi mumkin. Norezidentlar oʻrtasida joylashtiriladigan davlat qimmatli qogʻozlarining yillik miqdorlari Moliya vazirligi tomonidan Markaziy bank bilan kelishilgan holda belgilanadi;
davlat qimmatli qogʻozlari kupon stavkali (qatʼiy belgilangan foiz daromadli), nol kupon stavkali (diskont obligatsiyalar), inflyatsiyaga bogʻlangan va boshqa turlarda chiqariladi;
davlat qimmatli qogʻozlarini joylashtirishdan tushgan mablagʻlar Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjetiga oʻtkaziladi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti taqchilligini qoplashga va mamlakatni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishga qaratilgan tadbirlarni, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti xarajatlarining tasdiqlangan parametrlari doirasida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarorlari bilan belgilanadigan yirik investitsiya loyihalarini amalga oshirishga yoʻnaltiriladi.
3. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligiga quyidagi huquqlar berilsin:
moliya yilida chiqariladigan davlat qimmatli qogʻozlarining cheklangan miqdorlarini qonunchilik hujjatlarida belgilangan limitlar doirasida chiqarish;
moliya bozori konyunkturasi va Oʻzbekiston Respublikasi respublika budjetining ehtiyojlaridan kelib chiqib, bozor ishtirokchilarini (Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlari va norezidentlari) tanlash, davlat qimmatli qogʻozlarining har bir chiqarilishi miqdori va muddatlarini, ular boʻyicha toʻlovlarning davriyligi va foizli daromad miqdorini belgilash;
ikkilamchi bozorda davlat qimmatli qogʻozlarini sotib olish, shuningdek, ularni sotib olish orqali muddatidan oldin soʻndirish operatsiyalarini amalga oshirish.
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi bilan kelishilgan holda moliya yilida chiqarilib, shu moliya yilining oʻzida soʻndiriladigan davlat qimmatli qogʻozlarini chiqarish va Oʻzbekiston Respublikasi respublika budjetining daromad qismidan toʻliq soʻndirish;
muomalaga chiqarilgan davlat qimmatli qogʻozlarini Oʻzbekiston Respublikasining respublika budjeti mablagʻlari hisobidan muddatida soʻndirish va ularni sotib olish orqali muddatidan oldin soʻndirish va foiz toʻlovlarini fiskal agentga topshiriq berish orqali amalga oshirish.
4. Oʻzbekiston Respublikasining davlat qimmatli qogʻozlari chiqarilishlarining joylashtirilishi, muomalada boʻlishi va soʻndirilishi tartibi toʻgʻrisidagi Nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
5. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tuzilmasida vazirlik markaziy apparati boshqaruv xodimlarining cheklangan soni doirasida shtatdagi xodimlar soni yetti nafardan iborat boʻlgan Davlat qimmatli qogʻozlari bozori va moliya institutlari bilan oʻzaro munosabatlar boshqarmasi tashkil etilsin.
Davlat qimmatli qogʻozlari bozori va moliya institutlari bilan oʻzaro munosabatlar boshqarmasiga quyidagi vazifalar yuklansin:
respublika davlat qimmatli qogʻozlari bozorini rivojlantirish boʻyicha, shu jumladan ilgʻor jahon amaliyotini inobatga olgan holda, takliflar ishlab chiqish;
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki bilan birgalikda davlat qimmatli qogʻozlarining chiqarilishi, muomalada boʻlishi va soʻndirilishini tashkil etish, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasining davlat ichki qarzini rejalashtirish;
korporativ boshqaruvning zamonaviy usullaridan foydalangan holda moliya institutlari bilan, shu jumladan, davlat qimmatli qogʻozlari bozorida oʻzaro munosabatlarni amalga oshirish.
6. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Markaziy banki, manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni bir oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsinlar.
7. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — Oʻzbekiston Respublikasi moliya vaziri J.A. Qoʻchqorov zimmasiga yuklansin.
Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 14-dekabrdagi 1016-son qaroriga ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasining davlat qimmatli qogʻozlarini chiqarilishlarining joylashtirilishi, muomalada boʻlishi va soʻndirilishi tartibi toʻgʻrisida
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi (keyingi oʻrinlarda Moliya vazirligi deb ataladi) tomonidan chiqarilgan davlat qimmatli qogʻozlari chiqarilishlarining joylashtirilishi, muomalada boʻlishi va soʻndirilishi tartibini belgilaydi.
2. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
davlat qimmatli qogʻozlari (keyingi oʻrinlarda DQQ deb ataladi) — Moliya vazirligi tomonidan hujjatsiz shaklda chiqariladigan va emissiyaviy qimmatli qogʻozlar hisoblanadigan Oʻzbekiston Respublikasi davlat gʻaznachilik majburiyatlari va obligatsiyalari;
“Oʻzbekiston respublika valyuta birjasi” aksiyadorlik jamiyati (keyingi oʻrinlarda OʻzRVB deb ataladi) — Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki (keyingi oʻrinlarda Markaziy bank deb ataladi) bilan tuzilgan shartnoma asosida vakolat berilgan avvaldan belgilangan joyda va belgilangan vaqtda oʻrnatilgan tartib asosida birja savdolarini tashkil qiluvchi yuridik shaxs. OʻzRVB diler va investor funksiyalarini bajarishi mumkin emas;
diler — investitsiya vositachisi sifatida qimmatli qogʻozlar bozorida professional faoliyat yuritish huquqini olgan va OʻzRVB aʼzosi hisoblangan tijorat banki yoki boshqa yuridik shaxs;
investor — diler bilan tuzilgan shartnoma asosida DQQni sotib oluvchi yuridik yoki jismoniy shaxs — Oʻzbekiston Respublikasi rezidenti yoki norezidenti;
savdo tizimi — OʻzRVB ning avtomatlashtirilgan elektron tizimi boʻlib, DQQ bilan birja bitimlarini tuzish boʻyicha elektron birja savdolarini oʻtkazish, qabul qilingan buyutmalarni roʻyxatga olishni taʼminlash, DQQni saqlash va ularga boʻlgan huquq xisobini, shuningdek, DQQ bilan oldi-sotdi shartnomasi boʻyicha kliringni va hisob-kitoblarni amalga oshiradi;
global sertifikat — DQQlar chiqarilishining asosiy parametrlarini (chiqarilish miqdori, muomala muddati, majburiyatlarni sotib olish miqdoriga boʻlgan mavjud cheklovlar, kupon stavkasi va boshqalarni) oʻz ichiga olgan hujjat boʻlib, uning shakli va rekvizitlari Markaziy bank bilan kelishilgan holda Moliya vazirligi tomonidan belgilanadi;
birja guvohnomasi — OʻzRVB tomonidan belgilangan shaklda savdo tizimida diler tomonidan birja bitimi tuzilganligini tasdiqlovchi hujjat;
treyder — belgilangan tartibda OʻzRVB savdo tizimiga ruxsat olgan va uning nomidan OʻzRVB birja bitimlarini tuzishga vakolatli boʻlgan diler xodimi;
REPO shartnomasi — belgilangan muddatdan keyin qayta sotib olish sharti bilan tuzilgan DQQning oldi-sotdi shartnomasi.
depo hisob varagʻi — DQQni saqlash va ularga boʻlgan huquqlar hisobini yuritish maqsadida bozor qatnashchilari uchun OʻzRVB da ochilgan hisob varagʻi;
raqobatli buyurtmanoma — buyurtmanomada koʻrsatilgan narx boʻyicha DQQning muayyan sonini sotib olish yoki sotish istagini ifodalovchi diler buyurtmanomasi;
raqobatsiz buyurtmanoma — buyurtmanomada koʻrsatilgan pul mablagʻlari summasiga qoniqtirilgan raqobatli byurtmanomalarning oʻrtacha belgilangan narxi boʻyicha DQQ sotib olish istagini ifodalovchi diler buyurtmanomasi;
chegara narxi — auksionda DQQlarni sotish uchun Moliya vazirligi tomonidan belgilanadigan eng past narx.
3. Moliya vazirligi, Markaziy bank, dilerlar va investorlar DQQ bozorining ishtirokchilari hisoblanadi. Markaziy bank Moliya vazirligi bilan tuzilgan shartnomaga asosan DQQni joylashtirish va soʻndirish hamda foizli daromad toʻlovlarini amalga oshirish boʻyicha fiskal agent funksiyalarini amalga oshiradi.
4. DQQ Oʻzbekiston Respublikasi gʻaznachilik majburiyatlari shaklida chiqariladigan qisqa muddatli (bir yilgacha muddatga), shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi gʻaznachilik obligatsiyalari shaklida chiqariladigan oʻrta muddatli (bir yildan besh yilgacha muddatga) va uzoq muddatli (besh yildan ortiq muddatgacha) boʻlib, Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlari va norezidentlari boʻlgan yuridik va jismoniy shaxslar oʻrtasida joylashtirilishi mumkin.
DQQ ularning soʻndirilishida nominal qiymatini va qimmatli qogʻozlarga egalik qilishning butun muddati mobaynida qatʼiy belgilangan va oʻzgaruvchan foizli daromad olish huquqini beradi.
DQQ kreditlarning garov taʼminoti va REPO shartnomalarida oldi-sotdi predmeti boʻlishi mumkin.
DQQ boʻyicha daromadlilik va foizlarni hisoblashda Xalqaro kapital bozorlari xalqaro assotsiatsiyasi (ICMA) tomonidan qoʻllaniladigan formulalardan foydalanilishi mumkin.
5. DQQning nominal qiymati Oʻzbekiston Respublikasi milliy valyutasida ifodalanadi va 1 000 000 (bir million) soʻmni tashkil etadi.
6. Diler oʻz nomidan va hisobidan, shuningdek, investor topshirigʻiga asosan va uning mablagʻi evaziga bitimlar tuzishi mumkin. Investorning DQQni sotish yoki sotib olish boʻyicha buyurtmanomalari tegishli shartnoma tuzilgan diler tomonidan taqdim etiladi.
Dilerlar ikki toifaga, yaʼni birlamchi va ikkilamchi diler toifalariga boʻlinishi mumkin.
Birlamchi diler:
oʻz nomidan (diler arizasi) va oʻz hisobidan, shuningdek, investor topshirigʻi bilan va uning hisobidan (investor arizasi) auksionda DQQni sotib olish huquqiga ega;
DQQni birlamchi joylashtirish boʻyicha oʻtkaziladigan auksionda Markaziy bank tomonidan birlamchi diler uchun DQQni sotib olish yuzasidan oʻrnatilgan eng kam hajm doirasida raqobatli buyurtmanoma taqdim etishga majbur;
market-meykerlik funksiyasini bajarishi, DQQni sotib olish va sotish boʻyicha kotirovkalar tashkil etish yoʻli bilan ikkilamchi bozorda DQQni qoʻllab-quvvatlashga majbur;
DQQ bozori holatidan kelib chiqib, birlamchi dilerga boshqa talab va shartlar diler bilan tuziladigan shartnomada koʻzda tutilishi mumkin;
Moliya vazirligi birlamchi dilerni moliyaviy ragʻbatlantirish maqsadida diler bilan tuziladigan shartnomada barcha uchun yagona va shaffof mezonlar asosida komission toʻlov chora-tadbirlarini amalga oshirishni koʻzda tutishi mumkin;
Moliya vazirligi va Markaziy bank bilan birlamchi diler funksiyalarini bajarish boʻyicha tegishli shartnomalarni tuzadi;
ikkilamchi diler birlamchi diler orqali birlamchi bozordan DQQni sotib olish, ikkilamchi bozorda ishtirok etish hamda oʻz nomi va oʻz hisobidan, shuningdek, investor topshirigʻi bilan va uning hisobidan ikkilamchi bozorda DQQni sotib olish huquqiga ega.
7. DQQ oldi-sotdisi boʻyicha bitimlar savdo tizimi orqali savdo davomida Markaziy bank tomonidan OʻzRVB bilan birgalikda belgilangan savdo qoidalariga asosan amalga oshiriladi.
Oʻzbekiston Respublikasi hududida norezidentlar ishtirokida DQQ oldi-sotdisini amalga oshirishdagi oʻzaro hisob-kitoblar ushbu Nizom va boshqa qonunchilik hujjatlari orqali amalga oshirilishi mumkin.
8. Sotib oluvchining savdo tizimidagi “depo” hisob varagʻiga DQQ oʻtkazilishi faqat sotib oluvchining pul mablagʻlari sotuvchining shaxsiy hisob varagʻiga oʻtkazilgandan keyingina amalga oshiriladi.
DQQ boʻyicha huquq sotib oluvchining savdo tizimidagi “depo” hisob varagʻiga tegishli kirim yozuvi amalga oshirilgan vaqtdan boshlab sotib oluvchiga oʻtadi va amalga oshirilgan operatsiyalar toʻgʻrisida “depo” hisob varagʻidan koʻchirma bilan tasdiqlanadi.
9. Hisobot hujjatlari OʻzRVBda oʻn yil mobaynida saqlanadi. Barcha dilerlar boʻyicha tuzilgan bitimlarning yigʻma reyestri savdolardan soʻng Markaziy bankka taqdim etiladi.
2-bob. DQQni muomalaga chiqarish va joylashtirish tartibi
11. Muomalaga chiqariladigan DQQ identifikatsiya raqami (yoki qimmatli qogʻozlarning xalqaro kodi) koʻrsatilgan global sertifikat bilan rasmiylashtiriladi.
Global sertifikat ikkita asl nusxada rasmiylashtiriladi, bir nusxasi Moliya vazirligida, ikkinchi nusxasi Markaziy bankda saqlanadi.
12. Global sertifikatni olgandan soʻng Markaziy bank OʻzRVBga DQQlarni joylashtirish uchun moʻljallangan emissiya hisob varagʻiga muomalaga chiqarilayotgan DQQning toʻliq hajmini joylashtirish boʻyicha topshiriq beradi.
13. DQQ alohida chiqarilishlar bilan joylashtirishning barcha zaruriy shartlari koʻrsatilgan holda chiqariladi.
14. DQQning birlamchi joylashtirilishi Moliya vazirligining topshirigʻiga asosan Markaziy bank tomonidan oʻtkaziladigan auksion shaklida amalga oshiriladi.
Auksion oʻtkaziladigan kun Moliya vazirligi tomonidan har yili eʼlon qilinadigan DQQni chiqarish grafigi asosida belgilanadi.
Bunda auksion oʻtkaziladigan kun qonunchilik hujjatlariga muvofiq dam olish, bayram va (yoki) ish kuni boʻlmagan kun deb eʼtirof etiladigan kunga toʻgʻri kelsa, auksionni oʻtkazish ish kuni boʻlmagan kundan boshqa ish kuniga koʻchiriladi.
Auksionning oʻtkazilishi, chiqarilishning parametrlari va shartlari toʻgʻrisidagi axborot Markaziy bank tomonidan u oʻtkazilgunga qadar kamida bir kun oldin eʼlon qilinadi.
15. Markaziy bank Moliya vazirligi bilan birgalikda auksionga chiqarilayotgan DQQning bitta diler tomonidan sotib olinishi mumkin boʻlgan eng koʻp miqdorini belgilashi mumkin.
16. Raqobatli buyurtmanomalar, agar ularda koʻrsatilgan narx chegara narxiga teng yoki yuqori boʻlsa, qanoatlantiriladi. Bunda buyurtmanomalar ularning kelib tushishi vaqtidan qatʼi nazar, narxlar pasayishi tartibida qanoatlantiriladi. Raqobatsiz buyurtmanomalar qanoatlantirilgan raqobatli buyurtmanomalarning oʻrtacha belgilangan narxi boʻyicha qanoatlantiriladi.
Bunda savdo tizimi dastlab narxi chegara narxiga teng yoki undan yuqori boʻlgan raqobatli buyurtmanomalarni, soʻngra raqobatsiz buyurtmanomalarni qanoatlantiradi.
Raqobatsiz buyurtmanomalar boʻyicha auksionda diler tomonidan DQQni sotib olishga yoʻnaltiriladigan pul mablagʻlarining mumkin boʻlgan eng koʻp miqdoriga cheklovlar belgilanishi mumkin.
17. Savdo tizimida bir xil narxda bir nechta buyurtmanomalar mavjud boʻlsa, birinchi navbatda tizimga vaqt boʻyicha kech kiritilgan buyurtmanomadan oldinroq kiritilgan buyurtmanoma birinchi navbatda qondiriladi.
18. DQQ joylashtirilishi natijasida auksionda tuzilgan bitimlar birja guvohnomalari bilan rasmiylashtiriladi.
19. Markaziy bank oʻtkazilgan auksion natijalariga asosan DQQlar chiqarilishining joylashtirilishi natijalari toʻgʻrisida rasmiy hisobot tayyorlaydi.
20. Savdolar natijalari boʻyicha axborot OʻzRVB rasmiy veb-saytida eʼlon qilinadi.
3-bob. Ikkilamchi bozorda DQQning muomalada boʻlishi tartibi
21. Ikkilamchi bozorda DQQning muomalada boʻlishi savdo tizimida DQQ boʻyicha oldi-sotdi bitimlar tuzish orqali amalga oshiriladi.
22. Oldi-sotdi bitimlar dilerning DQQni sotishi yoki sotib olishi boʻyicha raqobatli buyurtmanomalar asosida tuziladi.
23. Treyderlar savdo tizimiga DQQni sotish (sotib olish) boʻyicha bitimning yoʻnalishi, DQQ soni, narxi va sotib oluvchi (sotuvchi) kodini koʻrsatgan holda raqobatli buyurtmanomalar kiritadi.
Buyurtmanomalar taqdim etilgan vaqt savdo tizimi tomonidan qayd etiladi.
24. Dilerning har qanday buyurtmanomasi ayni vaqtga qadar qondirilmagan boʻlsa, dilerning oʻzi tomonidan savdolardan qaytarib olinadi.
25. Savdolar tugagandan soʻng savdo tizimi barcha qondirilmagan buyurtmanomalarni bekor qiladi va dilerlar barcha pozitsiyalarining yakuniy qiymatini hisoblab chiqadi. Savdo tizimi har bir dilerning hisobvaragʻidan (hisobvaragʻiga) oʻtkazilishi kerak boʻlgan pul mablagʻlarining sof saldosini, shuningdek, har bir dilerning (investorning) savdo tizimidagi “depo” hisobvaragʻidan yoki “depo” hisobvaragʻiga oʻtkazilishi kerak boʻlgan DQQning sof saldosini hisoblab chiqadi.
26. Tuzilgan bitimlar asosida savdo tizimi elektron shaklda bitimlar reyestrini hamda oʻtkazilgan operatsiyalar toʻgʻrisida “depo” hisobvaragʻi boʻyicha hisobotni shakllantiradi.
Bitimlar reyestri hamda oʻtkazilgan operatsiyalar toʻgʻrisida “depo” hisobvaragʻi boʻyicha hisobot dilerlarga ularning talabiga asosan berilishi mumkin.
27. REPO shartnomalari Oʻzbekiston Respublikasi davlat qimmatli qogʻozlari bilan REPO shartnomalarini tuzish va amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq savdo tizimi orqali tuziladi va amalga oshiriladi.
4-bob. DQQ bilan bitimlar boʻyicha pul oʻtkazmalarini va hisob-kitoblarni amalga oshirish tartibi
28. Savdolarda ishtirok etish uchun va savdolar natijalari boʻyicha kliring va hisob-kitoblarni amalga oshirish maqsadida dilerlar uchun savdo tizimida alohida shaxsiy hisobvaraqlari ochiladi.
29. DQQ bilan shartnomalar boʻyicha investorlarning savdo tizimidagi hisob-kitoblari faqat dilerlarning hisobvaraqlari orqali amalga oshiriladi.
30. DQQ bitimlari boʻyicha hisob-kitoblar OʻzRVBning Markaziy bank Toshkent shahar Bosh boshqarmasining Hisob-kitob kassa markazidagi (keyingi oʻrinlarda HKKM deb ataladi) maxsus hisobvaraqlar orqali amalga oshiriladi.
OʻzRVB maxsus hisobvaraqlari boʻyicha operatsiyalar birja savdo qoidalariga muvofiq va tomonlarning oʻzaro munosabatlarini tartibga soluvchi tegishli shartnomalar asosida amalga oshiriladi.
31. Dilerlar hisob-kitob kuni OʻzRVB maxsus hisobvaraqlariga komissiya toʻlovlarini hisobga olgan holda, tuzilgan bitimlar boʻyicha mablagʻlarni toʻliq toʻlashlari shart.
Shu bilan birga, auksion boshlanishidan oldin dilerlar mablagʻlarining OʻzRVB hisobvaraqlarida boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
DQQ boʻyicha auksion natijalari hisob-kitoblari T+0, T+1 va T+2 xalqaro standartlari asosida amalga oshiriladi.
Bunda hisob-kitob sanasi qonunchilik hujjatlariga muvofiq dam olish, bayram va (yoki) ish kuni boʻlmagan kun deb eʼtirof etiladigan kunga toʻgʻri kelsa, hisob-kitoblar dam olish, bayram va (yoki) ish kuni boʻlmagan kundan keyingi ish kunida amalga oshiriladi.
OʻzRVB hisobvaragʻiga tushgan pul mablagʻlari dilerlarning savdo tizimdagi shaxsiy hisobvaraqlariga oʻtkaziladi.
HKKMdan olingan OʻzRVB hisobvaragʻidan koʻchirma pul mablagʻlarining dilerlar shaxsiy hisobvaraqlariga oʻtkazib berilishiga asos hisoblanadi.
Markaziy bank savdolarda OʻzRVB komission mukofotini toʻlamagan holda ishtirok etadi.
32. Savdolar mobaynida DQQ boʻyicha tuzilgan bitimlar natijasida pul mablagʻlari boʻyicha dilerlar va ularning investorlarining oʻzaro majburiyatlarini belgilash, aniqlash va hisoblash (kliring) amalga oshirilib, savdo sessiyasi natijasiga koʻra har bir dilerning sof majburiyatlari aniqlanadi.
33. OʻzRVB hisobvaragʻi boʻyicha pul mablagʻlarning yechib olinishi va tushirilishi Markaziy bank tomonidan belgilangan talablarga muvofiq OʻzRVB tomonidan HKKMga taqdim etiladigan toʻlov topshiriqnomalarga asosan amalga oshiriladi.
5-bob. DQQ boʻyicha daromad toʻlovlarini amalga oshirish tartibi
35. Foiz toʻlovlari hamda sotib olish narxi (yoki sotish narxi) va soʻndirish narxi oʻrtasidagi farq tarzidagi DQQ egalarining daromadlarini toʻlash ular toʻlanishining har bir muddati tugagandan soʻng amalga oshiriladi.
Foiz toʻlovlarining miqdori DQQning nominal qiymatiga nisbatan Moliya vazirligi tomonidan belgilangan va chiqarilish shartlariga muvofiq ularning butun muomala boʻlish davrida toʻlanadigan (yoki auksionda aniqlanadigan) foiz stavkasidan kelib chiqib, hisoblangan foizlar tarzida aniqlanadi .
Qimmatli qogʻozlarga egalik qilishning butun muddati mobaynida qatʼiy belgilangan va oʻzgaruvchan foizli daromad olish huquqini beradigan DQQ boʻyicha foiz toʻlovlari har olti oyda amalga oshiriladi. DQQ bozori talabidan kelib chiqib, yangi chiqariladigan DQQ boʻyicha foiz toʻlovining muddatlari oʻzgartirilishi mumkin.
36. Foiz toʻlovlarning toʻlanishi davrining soʻnggi ish kunida, savdolar tugashi bilan OʻzRVB Markaziy bankka DQQning har bir egasi boʻyicha “depo” hisobvaraqlaridagi qoldiqlar hamda foiz toʻlov muddatining oxirgi kunidagi holatiga koʻra hisoblangan foizlar boʻyicha yigʻma toʻlov qaydnomasini taqdim etadi.
37. DQQ boʻyicha foiz toʻlovlari foiz daromadining toʻlov muddati tugagan kundan keyingi ish kuni pul mablagʻlarni Markaziy bank tomonidan OʻzRVBning HKKMdagi hisobvaragʻiga oʻtkazish orqali amalga oshiriladi.
38. Foiz toʻlovlari boʻyicha pul mablagʻlari kelib tushgandan soʻng OʻzRVB ushbu mablagʻlarni bir ish kuni ichida dilerlarning savdo tizimidagi shaxsiy hisobvaraqlariga oʻtkazadi.
39. Investorlar bilan foiz toʻlovlari boʻyicha hisob-kitoblar dilerlar tomonidan investorlar bilan tuzilgan shartnomalarga asosan foiz toʻlov koʻrinishida pul mablagʻlarini investorlarning bankdagi talab qilingunga qadar depozit hisobvaraqlariga oʻtkazish yoʻli bilan amalga oshiriladi.
6-bob. DQQ ni soʻndirilish tartibi
40. DQQning navbatdagi chiqarilishining soʻndirilishi toʻgʻrisidagi axborot Markaziy bank tomonidan global sertifikatda koʻrsatilgan soʻndirilish kunidan kamida bir kun oldin eʼlon qilinadi.
DQQning chiqarilishi muddatdan oldin soʻndirilgan taqdirda, Markaziy bank Moliya vazirligining topshirigʻiga binoan muddatdan oldin soʻndirilishi kuni haqidagi axborotni eʼlon qiladi.
41. DQQlarning soʻndirilishi soʻndirish kunida soat 9.00 dan 12.00 gacha amalga oshiriladi.
42. Muomalaga chiqarilgan DQQlarning toʻliq hajmi soʻndirilgandan keyin soʻndirilgan DQQ “toʻlangan” boʻlimidan “keyinchalik yoʻq qilish maqsadida blokirovka qilingan” emissiya depo hisobvaragʻiga oʻtkaziladi.
43. Chiqarilishning toʻliq hajmi soʻndirilgan kunning ertasi kuni Markaziy bank OʻzRVBga soʻndirilgan DQQlarini oʻzining emissiya depo hisobvaragʻidan olishga depo topshirigʻini beradi.
44. OʻzRVB Markaziy bankning talabi boʻyicha uning emissiya depo hisobvaragʻidan koʻchirma berishi mumkin.
7-bob. DQQ bozorida Moliya vazirligining vakolatlari
45. Moliya vazirligi DQQ emitenti funksiyalarini bajarish jarayonida quyidagi huquqlarga ega:
a) Oʻzbekiston Respublikasining nomidan moliya yilida chiqariladigan DQQning cheklangan miqdorlarini qonunchilikda belgilangan limitlar doirasida chiqarish;
b) moliya bozori konyunkturasi va Oʻzbekiston Respublikasi respublika budjetining ehtiyojlaridan kelib chiqib, DQQ har bir chiqarilishining miqdori va muddatlarini, ular boʻyicha toʻlovlarning davriyligi va foizli daromad miqdorini belgilash;
v) norezidentlar oʻrtasida joylashtiriladigan DQQning yillik miqdorlarini Markaziy bank bilan kelishilgan holda belgilash;
g) raqobatsiz buyurtmanomalar boʻyicha auksionda diler tomonidan DQQni sotib olishga yoʻnaltiriladigan pul mablagʻlarining mumkin boʻlgan eng koʻp miqdoriga cheklovlar belgilash;
d) chiqarishning belgilangan miqdori doirasida DQQni sotishning cheklangan narxini belgilash;
e) ikkilamchi bozorda DQQni sotib olish, joylashtirish jarayonida sotilmagan DQQni ikkilamchi bozorda qoʻshimcha joylashtirish, shuningdek, ularni sotib olish orqali muddatidan oldin soʻndirish operatsiyalarini amalga oshirish;
j) Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi bilan kelishilgan holda moliya yilida chiqarilib, shu moliya yilining oʻzida soʻndiriladigan DQQni chiqarish va Oʻzbekiston Respublikasi respublika budjetining daromad qismidan toʻliq soʻndirilishini amalga oshirish;
z) DQQ bozorida fiskal agent sifatida tegishli operatsiyalarni amalga oshirish uchun Markaziy bankka topshiriqlar berish;
i) Oʻzbekiston Respublikasining respublika budjeti mablagʻlari hisobidan DQQ chiqarilishini fiskal agentga topshiriq berish orqali soʻndirish va foizli daromad toʻlovlarini amalga oshirish;
k) muomalada boʻlib turgan DQQ boʻyicha qoʻshimcha birlamchi joylashtirishni amalga oshirish;
l) DQQ bilan operatsiyalarda dilerlar uchun talablarni belgilash va diler funksiyalarini bajarish boʻyicha shartnomalar tuzish.
8-bob. DQQ bozorida Markaziy bankning vakolatlari
46. Markaziy bank fiskal agent funksiyasini bajarish jarayonida quyidagi huquqlarga ega:
a) DQQning joylashtirilishi va muomalada boʻlishi, DQQga boʻlgan huquqlarni saqlash tartibi va hisobini yuritishning toʻgʻriligi, REPO bitimlari amalga oshirilishini nazorat qilish, shuningdek, OʻzRVB savdo tizimiga talablarni belgilash;
b) DQQ bilan operatsiyalarda dilerlar uchun talablarni belgilash va diler funksiyalarini bajarish boʻyicha shartnomalar tuzish;
v) DQQni birlamchi joylashtirish boʻyicha Moliya vazirligining topshirigʻiga asosan auksion oʻtkazish, shuningdek, uni oʻtkazish qoidalariga nisbatan talablar oʻrnatish;
g) Moliya vazirligining topshirigʻiga asosan muomalada boʻlib turgan DQQ boʻyicha qoʻshimcha birlamchi joylashtirishni amalga oshirish;
d) Moliya vazirligining topshirigʻiga asosan Oʻzbekiston Respublikasining respublika budjeti mablagʻlari hisobidan DQQ chiqarilishlarini va foiz toʻlovlarini soʻndirish;
e) Mazkur Nizom qoidalari va OʻzRVB birja savdo qoidalari buzilgan hollarda istalgan dilerlarning DQQ boʻyicha operatsiyalarini toʻxtatib turish;
j) ikkilamchi bozorda operatsiyalarni amalga oshirish.
9-bob. DQQ bozorida axborotlarning oshkor qilinishi
47. DQQ bozoridagi operatsiyalar toʻgʻrisidagi axborotlar (auksion oʻtkazish boʻyicha eʼlonlar, auksion natijalari va investorlar uchun zarur maʼlumotlar) muntazam ravishda Moliya vazirligi, Markaziy bank va OʻzRVBning rasmiy veb-saytlarida eʼlon qilinib boriladi.
48. Savdo tizimida saqlanayotgan, rasmiy maʼlumot tarkibiga kirmagan, shu jumladan, Markaziy bankka taqdim etiladigan diler va investorlarning depo hisobvaraqlaridagi qoldiqlar, DQQni oldi-sotdi boʻyicha muayyan bitimlar shartlari va tomonlari toʻgʻrisidagi barcha axborotlar mazkur Nizom maqsadlari uchun maxfiy hisoblanadi.
49. Maxfiy axborot, shuningdek, davlat va bank sirlaridan iborat maʼlumotlar qonunchilik talablariga muvofiq taqdim etiladi.
50. OʻzRVBda tuzilgan bitimlar toʻgʻrisidagi axborot (DQQning nomi, soni, kotirovkasi (narxi), bitim tuzilgan sana toʻgʻrisidagi maʼlumot bundan mustasno) uchinchi shaxslarga oshkor qilinmaydi. Tuzilgan bitim toʻgʻrisidagi axborot huquqni muhofaza qilish organlariga yoki sud organlariga qonunchilikka muvofiq tegishli qarorlar (qaror, ajrim) asosida taqdim etiladi.
10-bob. Yakunlovchi qoidalar
51. Dilerlar va OʻzRVB oʻrtasida yuzaga keladigan nizolar Markaziy bank va OʻzRVBning maxsus tuzilgan komissiyasi tomonidan, nizolar koʻrib chiqilganligi uchun yigʻimlar undirilmasdan hal etiladi.
52. Komissiyaning qaroridan norozi boʻlinganda har qaysi tomon iqtisodiy sudga murojaat qilishga haqli.
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Toshkent sh.,
2018-yil 14-dekabr,
1016-son
Кабинета Министров Республики Узбекистан
Постановление
ПОЛОЖЕНИЕ
О мерах по организации выпуска государственных казначейских обязательств и облигаций Республики Узбекистан
В соответствии с постановлением Президента Республики Узбекистан от 29 декабря 2017 года № ПП-3454 «О прогнозе основных макроэкономических показателей и параметрах Государственного бюджета Республики Узбекистан на 2018 год», в целях развития рынка государственных ценных бумаг республики Кабинет Министров постановляет:
1. Одобрить предложение Министерства финансов и Центрального банка Республики Узбекистан об осуществлении начиная с декабря 2018 года выпуска в обращение государственных казначейских обязательств и облигаций (далее — государственные ценные бумаги) Республики Узбекистан.
2. Установить, что:
государственные ценные бумаги обеспечены всеми активами, находящимися в распоряжении Правительства Республики Узбекистан;
государственные ценные бумаги выпускаются Министерством финансов Республики Узбекистан в бездокументарной форме и обращаются на рынке ценных бумаг Республики Узбекистан в соответствии с законодательством;
размещение и погашение выпусков государственных ценных бумаг осуществляется Центральным банков Республики Узбекистан (фискальный агент) через торговую площадку АО «Узбекская республиканская валютная биржа» от имени и за счет средств Министерства финансов Республики Узбекистан;
государственные ценные бумаги (за исключением облигаций Центрального банка) могут быть размещены среди резидентов и нерезидентов Республики Узбекистан. Годовой объем государственных ценных бумаг, размещаемых среди нерезидентов, определяется Министерством финансов по согласованию с Центральным банком;
государственные ценные бумаги выпускаются с купонной ставкой (фиксированной процентной доходностью), «нулевой» купонной ставкой (дисконтные облигации), с привязкой к инфляции и в других видах;
средства от размещения государственных ценных бумаг поступают в Государственный бюджет Республики Узбекистан и направляются на покрытие дефицита Государственного бюджета Республики Узбекистан и реализацию мероприятий, направленных на социально-экономическое развитие страны, а также реализацию крупных инвестиционных проектов, определяемых решениями Президента Республики Узбекистан, в рамках утвержденных параметров расходов Государственного бюджета Республики Узбекистан.
3. Предоставить Министерству финансов Республики Узбекистан право:
выпускать ограниченные объемы государственных ценных бумаг, выпускаемых в финансовом году, в пределах лимитов, установленных актами законодательства;
отбирать участников рынка (резидентов и нерезидентов Республики Узбекистан), определять объем и сроки каждого выпуска государственных ценных бумаг, периодичность выплат и размер процентного дохода по ним в зависимости от конъюнктуры финансового рынка и потребностей республиканского бюджета Республики Узбекистан;
осуществлять операции выкупа государственных ценных бумаг на вторичном рынке, а также операции досрочного их погашения путем выкупа;
выпускать по согласованию с Кабинетом Министров Республики Узбекистан государственные ценные бумаги, выпускаемые в финансовом году и погашаемые в этом же финансовом году и полностью погашать из доходной части республиканского бюджета Республики Узбекистан;
погашать в срок государственные ценные бумаги, выпущенные в обращение, за счет средств республиканского бюджета Республики Узбекистан и досрочно погашать путем их выкупа, а также осуществлять выплату процентов путем поручения фискальному агенту.
4. Утвердить Положение о порядке размещения, обращения и погашения выпусков государственных ценных бумаг Республики Узбекистан согласно приложению .
5. Образовать в структуре Министерства финансов Республики Узбекистан Управление рынка государственных ценных бумаг и взаимоотношений с финансовыми институтами со штатной численностью в количестве семи единиц, в пределах установленной общей предельной численности управленческого персонала центрального аппарата министерства.
Возложить на Управление рынка государственных ценных бумаг и взаимоотношений с финансовыми институтами следующие задачи:
разработку предложений по развитию рынка государственных ценных бумаг республики, в том числе с учетом передовой мировой практики;
организацию совместно с Центральным банком Республики Узбекистан выпуска, обращения и погашения государственных ценных бумаг, а также планирование государственного внутреннего долга Республики Узбекистан;
осуществление взаимоотношений с финансовыми институтами, в том числе на рынке государственных ценных бумаг, с использованием современных методов корпоративного управления.
6. Министерству финансов, Центральному банку Республики Узбекистан совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами в месячный срок привести принятые ими нормативно-правовые акты в соответствие с настоящим постановлением.
7. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на заместителя Премьер-министра — министра финансов Республики Узбекистан Д.А. Кучкарова.
ПРИЛОЖЕНИЕ к постановлению Кабинета Министров от 14 декабря 2018 года № 1016
о порядке размещения, обращения и погашения выпусков государственных ценных бумаг Республики Узбекистан
Глава 1. Общие положения
1. Настоящее Положение определяет порядок размещения, обращения и погашения выпусков государственных ценных бумаг, выпущенных Министерством финансов Республики Узбекистан (далее — Министерство финансов).
2. В настоящем Положении используются следующие основные понятия:
государственные ценные бумаги (далее — ГЦБ) — государственные казначейские обязательства и облигации Республики Узбекистан, выпускаемые Министерством финансов в бездокументарной форме, являющиеся эмиссионными ценными бумагами;
акционерное общество «Узбекская республиканская валютная биржа» (далее — УзРВБ) — уполномоченное на основании договора с Центральным банком Республики Узбекистан (далее — Центральный банк) юридическое лицо, являющееся организатором биржевых торгов на основе установленных правил в заранее определенном месте и в определенное время. УзРВБ не может выполнять функции дилера и инвестора;
дилер — коммерческий банк или иное юридическое лицо, получившее право на осуществление профессиональной деятельности на рынке ценных бумаг в качестве инвестиционного посредника и являющееся членом УзРВБ;
инвестор — юридическое или физическое лицо - резидент или нерезидент Республики Узбекистан, приобретающее ГЦБ на основании договора, заключенного с дилером;
торговая система — автоматизированная электронная система УзРВБ, осуществляющая проведение электронных биржевых торгов по заключению биржевых сделок с ГЦБ, обеспечивающая регистрацию принятых заявок, хранение ГЦБ и учет прав на них, а также осуществление клиринга и проведение расчетов по сделкам с ГЦБ;
глобальный сертификат — документ, содержащий основные параметры выпуска ГЦБ (объем выпуска, сроки обращения, имеющиеся ограничения на объем приобретения обязательств, купонная ставка и др.), формы и реквизиты которого устанавливаются Министерством финансов по согласованию с Центральным банком;
биржевое свидетельство — документ установленной УзРВБ формы, подтверждающий заключение дилером биржевых сделок в торговой системе;
трейдер — работник дилера, уполномоченный заключать биржевые сделки от его имени на УзРВБ и получивший в установленном порядке допуск к торговой системе УзРВБ;
сделка РЕПО — сделка купли-продажи ГЦБ с условием их обратного выкупа через определенный срок;
счет депо — счет, открытый на УзРВБ для участников рынка ГЦБ в целях хранения и учета прав на них;
конкурентная заявка — заявка дилера, выражающая его намерение купить или продать определенное количество ГЦБ по цене, указанной в данной заявке;
неконкурентная заявка — заявка дилера, выражающая его намерение купить ГЦБ по средневзвешенной цене удовлетворенных конкурентных заявок на сумму денежных средств, указанных в данной заявке;
цена отсечения — устанавливаемая Министерством финансов минимальная цена продажи ГЦБ на аукционе.
3. Участниками рынка ГЦБ являются Министерство финансов, Центральный банк, дилеры и инвесторы. Центральный банк осуществляет функции фискального агента по размещению и погашению ГЦБ, а также осуществлению выплат процентного дохода на основании заключенного с Министерством финансов договора.
4. ГЦБ могут быть краткосрочными (на срок до одного года) и выпускаются в виде казначейских обязательств Республики Узбекистан, а также среднесрочными (на срок от одного года до пяти лет) и долгосрочными (на срок от пяти и более лет), которые выпускаются в виде казначейских облигаций Республики Узбекистан и могут быть размещены среди юридических и физических лиц — резидентов и нерезидентов Республики Узбекистан.
ГЦБ дают право на получение номинальной стоимости при их погашении и фиксированного и переменного процентного дохода в течение всего срока владения этими ценными бумагами.
ГЦБ могут служить залоговым обеспечением кредитов и предметом купли-продажи в сделках РЕПО.
При расчете доходности и процентов по ГЦБ могут быть использованы формулы, применяемые Международной ассоциацией рынков капитала (ICMA).
5. Номинальная стоимость ГЦБ выражается в национальной валюте Республики Узбекистан и составляет 1 000 000 (один миллион) сумов.
6. Дилер может совершать сделки за свой счет и от своего имени, а также за счет средств и по поручению инвестора. Заявки инвестора на продажу или покупку ГЦБ подаются дилером, с которым заключен соответствующий договор.
Дилеры могут подразделяться на две категории: первичные и вторичные дилеры.
Первичный дилер:
имеет право приобретать ГЦБ на аукционе от своего имени (заявка дилера) и за свой счет, а также по поручению и за счет инвестора (заявка инвестора);
на аукционе по первичному размещению ГЦБ обязан представить конкурентную заявку в пределах минимального объема приобретения ГЦБ, установленного Центральным банком для первичного дилера;
обязан выполнять функцию маркет-мейкера, оказывать поддержку ГЦБ на вторичном рынке путем организации котировок на покупку и продажу ДКК;
исходя из ситуации на рынке ГЦБ, в договоре с дилером могут быть предусмотрены иные требования и условия к первичному дилеру;
Министерство финансов в целях финансового стимулирования первичного дилера может предусмотреть в договоре, заключаемом с дилером, осуществление комиссионных выплат на основе единых для всех и прозрачных критериев;
заключает соответствующие договора с Министерством финансов и Центральным банком о выполнении функций первичного дилера;
вторичный дилер имеет право приобретать через первичного дилера ГЦБ на первичном рынке, участвовать на вторичном рынке и приобретать ГЦБ на вторичном рынке от своего имени и за свой счет, а также по поручению инвестора и за его счет.
7. Заключение сделок купли-продажи ГЦБ через торговую систему осуществляется во время торгов, правила проведения которых устанавливаются Центральным банком совместно с УзРВБ.
Взаиморасчеты при осуществлении купли-продажи ГЦБ с участием нерезидентов на территории Республики Узбекистан могут осуществляться посредством настоящего Положения и других актов законодательства.
8. Перевод ГЦБ на счет депо покупателя в торговой системе осуществляется только после перевода денежных средств покупателя на счет продавца.
Право собственности на ГЦБ переходит к покупателю с момента внесения соответствующей приходной записи по его счету депо и подтверждается выпиской со счета депо о совершенных операциях.
9. Отчетные документы хранятся в УзРВБ в течение десяти лет. Сводный реестр сделок по всем дилерам передается в Центральный банк после завершения торгов.
Глава 2. Порядок выпуска и размещения ГЦБ
11. Выпускаемые в обращение ГЦБ оформляются глобальным сертификатом с указанием идентификационного номера (или международного кода ценных бумаг).
Глобальный сертификат оформляется в двух подлинных экземплярах, один из которых хранится в Министерстве финансов, а второй — в Центральном банке.
12. Центральный банк после получения глобального сертификата передает поручение УзРВБ на зачисление всего объема выпуска ГЦБ на эмиссионный счет, предназначенный для осуществления процедур размещения ГЦБ.
13. ГЦБ выпускаются отдельными выпусками с указанием всех необходимых условий размещения.
14. Первичное размещение ГЦБ осуществляется в форме аукциона, проводимого Центральным банком по поручению Министерства финансов.
День проведения аукциона определяется на основании графика выпуска ГЦБ, который ежегодно публикуется Министерством финансов.
При этом если день проведения аукциона совпадает с днем, который в соответствии с актами законодательства признан выходным, праздничным и (или) нерабочим днем, проведение аукциона переносится с нерабочего дня на другой рабочий день.
Информация о проведении аукциона, параметрах и условиях выпуска объявляется Центральным банком не позднее чем за один день до его проведения.
15. Центральный банк совместно с Министерством финансов может устанавливать максимально допустимый предел приобретения одним дилером выпуска ГЦБ на аукционе.
16. Конкурентные заявки удовлетворяются в случае, если цена, указанная в них, равна или выше цены отсечения. При этом заявки удовлетворяются в порядке убывания цен, независимо от времени подачи. Неконкурентные заявки удовлетворяются по средневзвешенной цене удовлетворенных конкурентных заявок.
При этом торговая система сначала удовлетворяет конкурентные заявки, цена которых равна или превышает цену отсечения, а затем неконкурентные заявки.
На аукционе по неконкурентным заявкам могут быть установлены ограничения на максимально допустимый объем денежных средств, направляемых дилером на приобретение ГЦБ.
17. При наличии в торговой системе нескольких заявок с равными ценами в первую очередь удовлетворяются заявки, введенные в систему по времени раньше, чем заявки, введенные позже.
18. По итогам размещения ГЦБ заключенные на аукционе сделки оформляются биржевыми свидетельствами.
19. Центральный банк по итогам проведенного аукциона подготавливает официальный отчет об итогах аукциона по размещению выпуска ГЦБ.
20. Информация об итогах торгов публикуется на официальном веб-сайте УзРВБ.
Глава 3. Порядок обращения ГЦБ на вторичном рынке
21. Обращение ГЦБ на вторичном рынке осуществляется путем заключения в торговой системе сделок купли — продажи ГЦБ.
22. Заключение сделок купли-продажи происходит на основании конкурентных заявок дилеров на продажу или покупку ГЦБ.
23. Трейдеры вводят в торговую систему конкурентные заявки с указанием покупки и продажи, количества ГЦБ, цены и кода покупателя (продавца).
Время подачи заявок фиксируется торговой системой.
24. Любая заявка трейдера может быть снята с торгов самим трейдером, если она к этому моменту не удовлетворена.
25. По окончании торгов торговая система аннулирует все неудовлетворенные заявки и рассчитывает окончательные значения всех позиций дилеров. Торговая система определяет чистое сальдо денежных средств, которые должны быть переведены с (зачислены на) лицевого счета каждого дилера, а также чистое сальдо ГЦБ, которые должны быть переведены со счета депо или зачислены на счет депо каждого дилера (инвестора) в торговой системе.
26. На основании заключенных сделок торговая система формирует в электронном виде реестр сделок и отчет по счету депо о совершенных операциях.
Реестр сделок и отчет по счету депо о совершенных операциях могут выдаваться дилерам по их требованию.
27. Сделки РЕПО заключаются и исполняются через торговую систему в соответствии с положением о порядке заключения и исполнения сделок РЕПО с государственными ценными бумагами Республики Узбекистан.
Глава 4. Порядок осуществления денежных переводов и проведения расчетов по сделкам с ГЦБ
28. Для участия на торгах и в целях осуществления клиринга и проведения расчетов по итогам торгов дилерам открываются отдельные лицевые счета в торговой системе.
29. Денежные расчеты инвесторов по сделкам с ГЦБ, совершаемые в торговой системе, осуществляются исключительно через счета дилеров.
30. Денежные расчеты по сделкам с ГЦБ осуществляются через специальные счета УзРВБ, находящиеся в Расчетно-кассовом центре Главного управления Центрального банка по г. Ташкенту (далее — РКЦ).
Операции по специальным счетам УзРВБ осуществляются в соответствии с правилами биржевой торговли и на основании соответствующих договоров, регламентирующих взаимоотношения сторон.
31. Дилеры обязаны в день расчетов полностью оплатить на специальные счета УзРВБ средства по заключенным сделкам с учетом комиссионных выплат.
При этом допускается наличие средств дилеров на счетах УзРВБ до начала аукциона.
Расчеты результатов аукциона по ГЦБ осуществляются на основе международных стандартов Т+0, Т+1 и Т+2.
При этом если расчетная дата совпадает с днем, который в соответствии с актами законодательства признается выходным, праздничным и (или) нерабочим днем, расчеты осуществляются в рабочий день, следующий за выходным, праздничным и (или) нерабочим днем.
Денежные средства, поступившие на счет УзРВБ, зачисляются на лицевые счета дилеров в торговой системе.
Полученная от РКЦ выписка со счета УзРВБ является основанием для зачисления денежных средств на лицевые счета дилеров.
Центральный банк участвует в торгах без уплаты комиссионного вознаграждения УзРВБ.
32. По результатам заключенных в ходе торгов сделок с ГЦБ осуществляется определение, уточнение и зачет взаимных обязательств дилеров и их инвесторов (клиринг) по денежным средствам и определяются обязательства каждого дилера по итогам торговой сессии.
33. Списание и зачисление средств по счету УзРВБ осуществляется на основании платежных поручений, представляемых УзРВБ в РКЦ в соответствии с требованиями, устанавливаемыми Центральным банком.
Глава 5. Порядок осуществления выплат доходов по ГЦБ
35. Доходы владельцев ГЦБ в виде процентных выплат и дохода в виде разницы между ценой покупки (или ценой реализации) и ценой погашения производятся по истечении соответствующего периода их выплаты.
Размер процентных выплат определяется в виде начисленных процентов на номинальную стоимость ГЦБ исходя из процентной ставки, установленной Министерством финансов и выплачиваемой (или определяемой на аукционе) в течение всего срока их обращения в соответствии с условиями выпуска.
Процентные выплаты по ГЦБ, дающим право на фиксированный и переменный процентный доход в течение всего срока владения ценными бумагами, осуществляются каждые шесть месяцев. Исходя из спроса на рынке ГЦБ, сроки процентных выплат по вновь выпущенным ГЦБ могут быть изменены.
36. УзРВБ в последний рабочий день периода выплаты процентного дохода, после закрытия торгов представляет Центральному банку сводную ведомость по остаткам на счетах депо и начисленные процентные доходы в разрезе каждого собственника-владельца ГЦБ на конец периода выплаты процентного дохода.
37. Процентные выплаты по ГЦБ осуществляются на следующий рабочий день после истечения периода выплаты процентного дохода путем перечисления денежных средств Центральным банком на счет УзРВБ в РКЦ.
38. После поступления денежных средств по процентным выплатам УзРВБ в течение одного рабочего дня зачисляет эти средства на лицевые счета дилеров в торговой системе.
39. Расчеты с инвесторами по процентным выплатам осуществляются дилерами в соответствии с заключенными между ними договорами путем зачисления денежных средств в виде процентных выплат на их депозитные счета до востребования.
Глава 6. Порядок погашения ГЦБ
40. Информация о погашении выпуска ГЦБ объявляется Центральным банком не позднее одного дня до даты погашения, указанной в глобальном сертификате.
В случае досрочного погашения выпуска ГЦБ Центральный банк по поручению Министерства финансов объявляет информацию о дате досрочного погашения.
41. Погашение ГЦБ осуществляется в день погашения с 09:00 до 12:00 часов.
42. После погашения всего объема выпущенных в обращение ГЦБ погашенные ГЦБ переводятся из раздела «выкуплено» в раздел «блокировано с целью дальнейшего аннулирования» эмиссионного счета депо.
43. На следующий день после дня погашения всего объема выпуска Центральный банк передает УзРВБ поручение депо на списание погашенных ГЦБ со своего эмиссионного счета депо.
44. УзРВБ может выдавать по требованию Центрального банка выписку его эмиссионного счета депо.
Глава 7. Полномочия Министерства финансов на рынке ГЦБ
45. Министерство финансов в процессе осуществления функций эмитента ГЦБ имеет право:
а) выпускать от имени Республики Узбекистан ограниченное количество ГЦБ, выпускаемых в финансовом году, в пределах лимитов, установленных законодательством;
б) определять размеры и сроки каждого выпуска ГЦБ, периодичность выплат по ним и размер процентного дохода, в зависимости от конъюнктуры финансового рынка и потребностей республиканского бюджета Республики Узбекистан;
в) устанавливать по согласованию с Центральным банком годовые объемы ГЦБ, размещаемые среди нерезидентов;
г) устанавливать ограничения на максимально допустимый объем денежных средств, направляемых дилером на покупку ГБЦ на аукционе по неконкурентным заявкам;
д) в пределах установленного объема выпуска определять цену отсечения продажи ГЦБ;
е) осуществлять операции досрочного погашения путем приобретения ГЦБ на вторичном рынке, дополнительного размещения на вторичном рынке ГЦБ, не реализованных в процессе размещения, а также их приобретения;
ж) выпускать по согласованию с Кабинетом Министров Республики Узбекистан ГЦБ, погашаемые в финансовом году выпуска, и осуществлять полное погашение из доходной части республиканского бюджета Республики Узбекистан;
з) давать поручения Центральному банку на проведение соответствующих операций в качестве фискального агента на рынке ГЦБ;
и) погашать выпуск ГЦБ за счет средств республиканского бюджета Республики Узбекистан путем поручения фискальному агенту и осуществлять выплату процентного дохода;
к) осуществлять дополнительное первичное размещение находящихся в обращении ГЦБ;
л) устанавливать требования к дилерам в операциях с ГЦБ и заключать договора на выполнение функций дилера.
Глава 8. Полномочия Центрального банка на рынке ГЦБ
46. Центральный банк, выполняя функцию фискального агента, имеет право:
а) осуществлять контроль за размещением и обращением ГЦБ, порядком хранения и правильностью учета прав на ГЦБ, осуществлением сделок РЕПО, а также устанавливать требования к торговой системе УзРВБ;
б) устанавливать требования к дилерам в операциях с ГЦБ и заключать договора на выполнение функций дилера;
в) проводить по поручению Министерства финансов аукцион по первичному размещению ГЦБ, а также устанавливать требования к правилам его проведения;
г) на основании поручения Министерства финансов осуществлять дополнительное первичное размещение по ГЦБ, находящимся в обращении;
д) осуществлять по поручению Министерства финансов погашение выпусков ГЦБ и процентных платежей за счет средств республиканского бюджета Республики Узбекистан;
е) приостанавливать операции любого дилера с ГЦБ при нарушении им требований настоящего Положения и правил биржевой торговли УзРВБ;
ж) проводить операции на вторичном рынке.
Глава 9. Раскрытие информации на рынке ГЦБ
47. Информация об операциях на рынке ГЦБ (объявления о проведении аукциона, результаты аукциона и сведения, необходимые для инвесторов) регулярно публикуется на официальных веб-сайтах Министерства финансов, Центрального банка и УзРВБ.
48. В целях настоящего Положения конфиденциальной признается вся информация, хранящаяся в торговой системе и не включенная в состав официальной, в том числе поступающая в Центральный банк информация об остатках на счетах депо дилеров и инвесторов, об условиях и сторонах конкретных сделок купли-продажи ГЦБ.
49. Конфиденциальная информация, а также сведения, содержащие государственную и банковскую тайны, предоставляются в соответствии с требованиями законодательства.
50. Информация о заключенных на УзРВБ сделках (за исключением наименования, количества, котировки (цены) ГЦБ, даты заключения биржевой сделки) не подлежит разглашению третьим лицам. Информация о заключенной сделке предоставляется правоохранительным органам или судебным органам на основании соответствующих решений, постановлений и определений в соответствии с законодательством.
Глава 10. Заключительные положения
51. Споры, возникающие между дилерами и УзРВБ, разрешаются специально созданной комиссией Центрального банка и УзРВБ без взимания сборов за рассмотрение споров.
52. При несогласии с решением комиссии любая из сторон вправе обратиться в экономический суд.
Премьер-министр Республики Узбекистан А. АРИПОВ
г. Ташкент,
14 декабря 2018 г.,
№ 1016