UzbekAI

← Qonunlar

📅 2019-yil 7-fevral · Prezident qarorlari

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2019 йил 7 февраль · Президент қарорлари

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 7 февраля 2019 г. · Постановления Президента

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 7 February 2019 · Presidential resolutions

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикаси Президентининг

Қарори

концепцияси

ТУЗИЛМАВИЙ СХЕМАСИ

«ЙЎЛ ХАРИТАСИ»

2019 — 2029 йилларда Ўзбекистон Республикада атом энергетикасини ривожлантириш Концепциясини тасдиқлаш тўғрисида

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 19 июлдаги «Ўзбекистон Республикасида атом энергетикасини ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПФ-5484-сон Фармони ижросини таъминлаш, шунингдек, республикада атом энергетикасини мамлакатнинг янги юқори технологияли энергетика тармоғи сифатида ривожлантиришнинг узоқ муддатли ва мустаҳкам тизимини яратиш мақсадида:

1. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Атом энергияси агентлиги (кейинги ўринларда — «Ўзатом» агентлиги) томонидан мутасадди вазирликлар ва идоралар билан биргаликда Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 4 декабрдаги «Ўзбекистон Республикаси ҳудудида атом электр станцияси қуришни жадаллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПҚ-4048-сон қарори билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати ва Россия Федерацияси Ҳукумати ўртасида Ўзбекистон Республикаси ҳудудида атом электр станциясини қуришда ҳамкорлик қилиш тўғрисидаги Битимни 2018 — 2021 йилларда амалга ошириш бўйича «Йўл харитаси» тадбирлари амалга оширилаётганлиги маълумот учун қабул қилинсин.

2. Қуйидагилар:

а) қуйидаги устувор вазифаларни амалга оширишни назарда тутувчи 2019 — 2029 йилларда Ўзбекистон Республикасида атом энергетикасини ривожлантириш концепцияси (кейинги ўринларда — Концепция) 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин:

миллий ядро инфратузилмасини ривожлантириш, шу жумладан норматив-ҳуқуқий базани шакллантириш, Ўзбекистон Республикасининг ядро хавфсизлигининг глобал режимида иштирок этиши, атом электр станциясини (кейинги ўринларда — АЭС) эксплуатация қилувчи ташкилот фаолиятини таъминлаш, атом энергетикасини тартибга солишнинг асосини яратиш, ядро-энергетика дастурининг шаффофлиги ва жамоатчилик учун очиқлигини таъминлаш, малакали кадрлар билан таъминлаш;

биринчи АЭСни қуриш, шу жумладан майдончани танлаш ва АЭСни жойлаштиришни лицензиялаш, лойиҳалаштириш, қуриш ва фойдаланишга топшириш;

атом энергиясидан фойдаланишда атроф-муҳит муҳофазасини ва одамларни радиациядан ҳимоя қилишни таъминлаш;

хавфсиз ва иқтисодий самарадор ядро ёқилғи циклини ташкил этиш, шу жумладан атом энергетикасини ядро ёқилғиси билан узоқ муддатли таъминлаш, ишлатиб бўлинган ёқилғи билан боғлиқ ишларни хавфсиз амалга ошириш учун шароитлар яратиш, уни қайта ишлаш ва чиқиндиларни утилизация қилишни ташкил этиш;

атом энергетикасини узоқ муддатли ривожлантиришни таъминлаш, шу жумладан, атом илм-фани ва технологияларини ривожлантириш, АЭС қурилиши ва унинг эксплуатация қилишни қўллаб-қувватлаш учун мамлакатимиз ташкилотлари томонидан лойиҳа, конструкторлик, экологик ва бошқа билим ва тажрибани эгаллашни, келажакдаги АЭСлар референт технологияларини танлаш учун ядро технологиялари тенденцияларини ўрганиш;

б) қуйидаги тадбирларни бажаришни ўз ичига олган 2019 — 2029 йилларда Ўзбекистон Республикасида атом энергетикасини ривожлантириш концепциясини амалга ошириш бўйича «Йўл харитаси» (кейинги ўринларда — «Йўл харитаси») 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин:

ядро хавфсизлиги соҳасидаги халқаро конвенцияларга қўшилиш ёки уларнинг қоидаларини Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатларига имплементация қилиш, шунингдек атом энергиясидан тинчлик мақсадларида фойдаланиш соҳасида нормалар ва қоидаларни ишлаб чиқиш ва қабул қилиш;

майдончани танлаш ва АЭСни жойлаштиришни лицензиялаш, АЭС ва унинг ташқи инфратузилма объектларини лойиҳалаштириш, қуриш ва фойдаланишга топшириш;

атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва радиация ҳимояси, шу жумладан ишлатиб бўлинган ядро ёқилғисини олиб чиқиш ва сақлаш, шунингдек янги ва ишлатиб бўлинган ядро ёқилғиси билан ишлаш;

атом илм-фани ва технологияларини, шу жумладан иқтисодиёт ва ижтимоий соҳа тармоқлари, учун ноэнергетик ядро технологияларини, ядро тиббиёти ва радиокимёни ривожлантириш;

Концепцияда назарда тутилган тадбирларнинг амалга оширилишини мониторинг ва назорат қилиш.

3. Қуйидагиларга:

Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг тегишли ўринбосарлари зиммасига — «Йўл харитаси»да назарда тутилган чора-тадбирларни амалга ошириш бўйича вазирлик ва идоралар фаолиятини самарали ташкил этиш ҳамда мувофиқлаштириш, шунингдек унинг бажарилишини ҳар чоракда танқидий муҳокама қилишни ташкил этиш;

вазирлик ва идоралар раҳбарлари зиммасига — мустақил экспертларни (маслаҳатчиларни), шу жумладан хорижий экспертларни кенг жалб этган ҳолда «Йўл харитаси»да назарда тутилган тадбирларни ўз вақтида бажариш;

илмий-тадқиқот ва таълим муассасалари раҳбарлари зиммасига — «Йўл харитаси»да назарда тутилган тадбирлар доирасида фундаментал ва амалий фанни ривожлантиришни, шунингдек атом энергетикаси учун малакали кадрлар тайёрлашни таъминлаш юзасидан шахсий жавобгарлик белгилансин.

4. Энергетика вазирлиги, Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси, Фанлар академияси, Адлия вазирлиги бошқа манфаатдор идоралар билан биргаликда икки ой муддатда, аниқ муддатлар ва масъул ижрочиларни кўрсатган ҳолда, 2019 — 2021 йилларда қабул қилиниши керак бўлган ва Концепцияни амалга оширишга йўналтирилган биринчи навбатдаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш режасини Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига киритсин.

5. Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги, Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси, Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги оммавий ахборот воситаларида тасдиқланган Концепциянинг мақсад ва вазифаларини ёритиш бўйича мақолалар ҳамда мавзуга оид кўрсатувларни мунтазам ташкил этсин.

6. Мазкур қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А.Н. Арипов, Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси раҳбари З.Ш. Низомиддинов ва Ўзбекистон Республикаси энергетика вазири А.С. Султанов зиммасига юклансин.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 7 февралдаги ПҚ-4165-сон қарорига 1-ИЛОВА

2019 — 2029 йилларда Ўзбекистон Республикасида атом энергетикасини ривожлантириш

Жаҳон ҳамжамияти глобал энергетика эҳтиёжларини қаноатлантириш муаммосини ҳал этишни қайта тикланадиган энергия манбаларини (қуёш, шамол ва сув) ривожлантириш баробарида айни пайтда энергетика ишлаб чиқариш умумий ҳажмининг 11 фоизидан ошган атом энергетикасини ривожлантириш билан боғламоқда. Дунёнинг 5 давлати: Франция, Словакия, Украина, Венгрия ва Бельгияда атом энергияси электр энергияга бўлган эҳтиёжнинг 40 фоиздан ортиғини таъминламоқда.

Атом энергияси экологик тоза энергия ҳисобланади. Атом электр станцияларида (кейинги ўринларда — АЭС) электр ва иссиқлик энергияси олишда кўмир, мазут, газда ишловчи анъанавий кўринишдаги иссиқлик электр станцияларидан фарқли ўлароқ азот оксиди, олтингугурт, углерод, кул каби атроф-муҳитни ифлослантирувчи моддалар ҳосил бўлмайди.

Атом энергетикасини ривожлантиришнинг фойдасига хизмат қилувчи асосий иқтисодий омиллардан бири АЭСнинг, узайтириш имкони билан, 60 йилдан кам бўлмаган муддатни ташкил қилувчи бутун ишлаш даврида ишлаб чиқариладиган электр энергияси нархининг барқарорлигини кафолатлаш имконияти ҳисобланади.

Дунёнинг 31 давлатида атом энергиясидан фойдаланилмоқда ва уларда умумий қуввати қарийб 400 ГВт бўлган 450 дан ортиқ энергия блоклари фаолият кўрсатмоқда. Ҳозирги вақтда 60 та янги энергия блоклари бунёд этилмоқда ва улардан 39 таси Осиё минтақасига тўғри келади.

Республика иқтисодиётининг электр энергиясига ортиб бораётган эҳтиёжини қаноатлантириш мақсадида (2030 йилга бориб 117 миллиард кВт/соат) 2018 йил 7 сентябрь куни Москва шаҳрида Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати ва Россия Федерацияси Ҳукумати ўртасида Ўзбекистон ҳудудида атом электр станциясини қуришда ҳамкорлик тўғрисида битим тузилди.

Мазкур Битимда Ўзбекистон Республикаси ҳудудида ҳар бирининг белгиланган қуввати 1,2 ГВт бўлган иккита энергия блокидан иборат, замонавий ва хавфсиз III+ авлод референт АЭС қуриш, шунингдек миллий ядро инфратузилмаси, хавфсизликни давлат томонидан тартибга солиш, атом энергетикаси учун кадрлар тайёрлаш тизимини яратиш, ядро ёқилғисини етказиб бериш, ишлатиб бўлинган ядро ёқилғисидан фойдаланиш масаласи юзасидан ҳамкорлик қилиш назарда тутилган.

1-боб. Асосий қоидалар

1. Ушбу 2019 — 2029 йилларда Ўзбекистон Республикасида атом энергетикасини ривожлантириш Концепцияси атом энергетикаси соҳасида миллий сиёсатнинг асосий принциплари, атом энергетикасини ривожлантиришнинг мақсадлари ва устувор йўналишлари ҳамда уларни амалга ошириш бўйича тадбирлар, атом энергетикасини ривожлантиришнинг асосий хавф-хатарларини, молиялаштиришнинг прогноз манбалари, асосий тадбирларни амалга ошириш мониторинги ва назорат қилиш механизмини белгилайди.

2. 2019 — 2029 йилларда Ўзбекистон Республикасида атом энергетикасини ривожлантириш Концепциясининг тузилмавий схемаси ушбу Концепцияга иловада келтирилган.

2-боб. Атом энергетикаси соҳасидаги миллий сиёсатнинг асосий принциплари

3. Қуйидагилар атом энергетикаси соҳасидаги миллий сиёсатнинг асосий принциплари ҳисобланади:

атом энергиясидан тинчлик мақсадларида фойдаланиш;

одамлар ва атроф-муҳитни ионлаштирувчи нурланишнинг потенциал зарарли таъсиридан ҳимоя қилиш;

Атом энергияси бўйича халқаро агентликнинг (кейинги ўринларда — МАГАТЭ) хавфсизлик талабларига риоя этиш;

ядро қуролини тарқатмаслик режимини таъминлаш.

3-боб. Атом энергетикасини ривожлантиришнинг асосий мақсадлари ва устувор йўналишлари

4. Қуйидагилар 2019 — 2029 йилларда Ўзбекистон Республикасида атом энергетикасини ривожлантиришнинг асосий мақсадлари ҳисобланади:

инфратузилмаси ривожланган миллий ядро энергетикасини ташкил қилиш, умумий қуввати 2,4 ГВт бўлган АЭСни қуриш ва ундан хавфсиз фойдаланишни бошлаш орқали 2030 йилда мамлакатни ишончли, хавфсиз, иқтисодий жиҳатдан самарали ва экологик тоза электр энергияси манбаи билан таъминлаш;

атом илм-фани, технологиялари, ноэнергетик ядро технологиялар, малакали миллий кадрларни тайёрлаш орқали атом энергиясидан хавфсиз фойдаланиш инфратузилмасини таъминлаш.

5. Асосий мақсадларга эришиш учун қуйидаги асосий устувор йўналишларни амалга оширишни таъминлаш зарур:

миллий ядро инфратузилмасини ривожлантириш, шу жумладан норматив-ҳуқуқий базани шакллантириш, Ўзбекистон Республикасининг глобал ядро хавфсизлиги тартиботида иштирок этиши, АЭСни эксплуатация қилувчи ташкилот фаолиятини таъминлаш, атом энергетикасини тартибга солувчи асосларни яратиш, ядро энергетика дастурининг жамоатчилик учун шаффоф ва очиқлигини таъминлаш, малакали кадрлар билан таъминлаш;

биринчи АЭСни қуриш, шу жумладан майдонни танлаш ва АЭСни лицензиялаш, АЭСни лойиҳалаштириш, қуриш ва фойдаланишга топшириш;

атом энергиясидан фойдаланишда атроф-муҳит муҳофазасини ва аҳолини радиациявий ҳимоя қилишни таъминлаш;

хавфсиз ва иқтисодий самарали ядро ёқилғи циклини ташкил этиш, шу жумладан атом энергетикасини ядро ёқилғиси билан узоқ муддатга таъминлаш, ишлатиб бўлинган ёқилғидан хавфсиз фойдаланиш учун шароитлар яратиш, уни қайта ишлаш ва чиқиндиларни утилизация қилишни ташкил этиш.

атом энергетикасини узоқ муддатли ривожлантиришни таъминлаш, шу жумладан АЭСни қуриш ва ундан фойдаланишни қўллаб-қувватлаш учун атом илм-фани ва технологияларини ривожлантириш, маҳаллий ташкилотлар томонидан лойиҳавий, конструкторлик, экологик ва бошқа билимлар ҳамда тажрибани ўрганиш, бўлажак АЭСларнинг референт технологияларини танлаш учун ядро технологияларининг ривожланиш йўналишларини ўрганиш.

4-боб. Атом энергетикасини ривожлантириш хавфларини баҳолаш

6. Атом энергетикасини ривожлантириш соҳасидаги мақсадларга эришиш қуйидаги асосий хавфларни бартараф этиш ёки камайтиришга боғлиқ:

а) макроиқтисодий хавфлар:

жаҳонда, шу жумладан Ўзбекистон Республикасининг ядро-энергетика дастурини молиялаштиришда иштирок этаётган мамлакатларда иқтисодий вазиятнинг ёмонлашуви;

Ўзбекистон Республикаси экспорт қиладиган асосий товарларга жаҳондаги нархларининг кескин ва узоқ муддатли пасайиши эҳтимоли билан боғлиқ ҳолда миллий иқтисодий вазиятнинг ёмонлашуви;

атом энергетикасини ривожлантириш лойиҳаларини, шу жумладан, миллий ядро инфратузилмасини ривожлантиришни Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан молиялаштиришнинг зарур ҳажмлари етарлича баҳоланмаганлиги.

б) ижтимоий хавфлар:

атом энергетикасининг ижтимоий мақбуллиги борасида аҳоли билан ишлаш етарлича ташкил қилинмаганлиги сабабли ижтимоий таранглик юзага келиши оқибатида ядро-энергетика дастурини тугатиш ёки тўхтатиб туриш;

АЭС учун танланган майдонни алмаштириш зарурати юзага келган ҳолатда кўзда тутилмаган харажатлар;

в) операция хавфлари:

қидирув ишлари давомида янги, аввал кутилмаган ман этувчи ёки хавфли, шу жумладан, экологик ва сувни муҳофаза қилиш билан боғлиқ омилларнинг аниқланиши сабабли танланган майдонни ўзгартириш зарурати туфайли кўзда тутилмаган харажатлар;

қонунчиликнинг бартараф этиб бўлмайдиган чекловлари;

АЭСнинг референт объект сифатидаги оптимал қийматини таъминлайдиган қонунчилик ва норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар тайёрлашнинг кечиктирилиши сабабли АЭСни қуриш қийматининг ошиши;

АЭСни эксплуатация қилувчи ташкилот ва тартибга солувчи орган етарли даражада ривожланмаганлиги ва кадрлар салоҳиятининг пастлиги сабабли лицензиялаш, лойиҳалаштириш ва қурилиш ишларининг кечикиши;

АЭСни эксплуатация қилувчи ташкилотнинг талаб этилган малакага эга эксплуатация ходимлари билан етарлича таъминланмаслиги сабабли АЭСни ишга туширишнинг кечикиши;

АЭС учун ускуналар етказиб бериш борасидаги жиддий қийинчиликлар;

г) сиёсий хавфлар:

пудратчилар, етказиб берувчилар, молия институтларига нисбатан халқаро санкциялар қўлланилиши.

7. Ядро-энергетика дастурини ривожлантириш хавфларини аниқлаш ва баҳолаш, шунингдек хавфларни бартараф этиш ва улар таъсирининг олдини олиш бўйича тадбирларни ишлаб чиқиш лойиҳа иштирокчиларининг муваффақиятли ишлаши учун муҳим омилдир.

5-боб. Молиялаштиришнинг прогноз манбалари

8. Қуввати 2,4 ГВт бўлган биринчи АЭС қурилишини Ўзбекистон Республикасининг ўз маблағлари ва Россия Федерациясининг давлат кредити ҳисобидан молиялаштириш.

9. АЭС ташқи инфратузилмаси объектларини қуришни Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Атом энергияси агентлигининг Атом энергетикасини ривожлантириш жамғармаси (кейинги ўринларда — Атом энергетикасини ривожлантириш жамғармаси) маблағлари, инвесторлар маблағлари ва қонун ҳужжатларида тақиқламаган бошқа манбалар ҳисобидан молиялаштириш.

10. Миллий ядро инфратузилмасини ривожлантириш бўйича лойиҳаларни Атом энергетикасини ривожлантириш жамғармаси, Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети, қисман Россия Федерациясининг давлат кредити маблағларидан ва қонун ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалардан молиялаштириш.

11. Инсон ресурсларини ривожлантириш лойиҳаларини, шу жумладан, кадрлар тайёрлаш, малакали ходимларни танлаш ва сақлаб қолиш стратегиясини амалга оширишни Атом энергетикасини ривожлантириш жамғармаси маблағлари, хорижий ташкилотлар грантлари ва Россия Федерацияси томонидан бепул ёки ядро инфратузилмасини ривожлантириш лойиҳалари доирасида тақдим этиладиган ўқитиш хизматлари, Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари ва қонун ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан молиялаштириш.

12. Илмий ва технологик салоҳиятни ривожлантириш лойиҳаларини Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети, Атом энергетикасини ривожлантириш жамғармаси маблағлари, хорижий ташкилотлар грантлари ва қонун ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан молиялаштириш.

6-боб. Атом энергетикасини ривожлантиришнинг асосий устувор йўналишларини амалга ошириш бўйича чора-тадбирлар

1-§. Миллий ядро инфратузилмасини ривожлантириш

13. Миллий ядро-энергетика дастурини муваффақиятли амалга ошириш учун Ўзбекистон Республикасида ядро инфратузилмасини қуйидаги асосий йўналишларда ривожлантириш назарда тутилади:

а) атом энергетикасини ривожлантиришнинг норматив-ҳуқуқий асосларини шакллантириш:

Ўзбекистон Республикасининг «Атом энергиясидан тинчлик мақсадларида фойдаланиш тўғрисида»ги Қонунини қабул қилиш;

Ўзбекистон Республикасининг ядро хавфсизлиги соҳасидаги халқаро конвенцияларга қўшилиши ёки уларнинг қоидаларини Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатларига имплементация қилиш;

референт АЭСдан четга чиқишлар билан боғлиқ чиқимларни камайтириш мақсадида ядро технологияларини етказиб берувчи мамлакатларнинг қонунчилиги айрим қоидаларини Ўзбекистон Республикаси қонунчилигига имплементация қилиш имкониятларини ўрганиш;

халқаро шартномаларга мувофиқ атом энергиясидан фойдаланиш соҳасида нормалар ва қоидалар қабул қилиш;

АЭСни лойиҳалаштириш, қуриш ва ундан фойдаланиш учун зарур бўлган стандартлар, идоравий нормалар, регламентлар, йўриқномалар, низомлар ва бошқа ҳужжатларни қабул қилиш (имплементация қилиш, мослаштириш, ишлаб чиқиш);

б) Ўзбекистон Республикасининг ядро хавфсизлиги глобал режимида иштирокини таъминлаш:

АЭСдан фойдаланишда Ўзбекистон Республикасининг ядро-энергетика дастури манфаатларига дахл қилиши мумкин бўлган қўшни давлатлар билан мулоқотни ташкил этиш;

манфаатдор мамлакатлар, нуфузли хорижий ва халқаро ташкилотлар билан ҳамкорликни амалга ошириш йўли билан хавфсизлик манфаатларида маслаҳатлашувларни таъминлаш;

хавфсизлик масалаларида маслаҳатлар олиш, эксплуатация қилишнинг халқаро тажрибасидан фойдаланиш мақсадида, шунингдек олинган сабоқларни ҳисобга олиш учун МАГАТЭ билан ҳамкорликни амалга ошириш;

МАГАТЭ нормаларига риоя қилинишини таъминлаш ва МАГАТЭ хавфсизлиги нормалари негизида хавфсизлик масалалари, хавфсизлик масаласи бўйича олинадиган хизматлар сифатини халқаро кўриб чиқилишида иштирок этиш;

АЭСни эксплуатация қилувчи ташкилотнинг Бутунжаҳон атом электростанциялари операторлари ассоциациясига (WANO) кириши юзасидан чоралар кўриш;

АЭС қурилиши ва уни эксплуатация қилиш тажрибасини Ўзбекистон Республикасида қўллаш учун тўлиқ даражада ўрганиш зарур бўлган халқаро тармоқ ҳамжамиятларида иштирок этиш;

в) АЭСни эксплуатация қилувчи ташкилот фаолиятини таъминлаш:

АЭСни эксплуатация қилувчи ташкилотни ташкил этиш ва ривожлантириш;

АЭСни эксплуатация қилувчи ташкилотнинг ядро хавфсизлиги, майдонларни ва барча пудратчиларни танлаш, лойиҳа ечимлари, қурилиш сифати, кейинчалик фойдаланиш, жавобгарликни молиявий таъминлаш ҳамда АЭСни қуриш ва эксплуатация қилишнинг бошқа муҳим жиҳатлари, шу жумладан, зарар учун жавобгарлигини белгилаш;

майдонга талаблар белгиланганидан бошлаб, АЭСни эксплуатация қилувчи ташкилотнинг АЭС қурилиши жараёнидаги иштироки;

г) Атом энергетикасини тартибга солиш асосларини яратиш;

хавфсизликни давлат томонидан тартибга солиш миллий органини узоқ муддатли ривожлантириш ва унга атом энергетикаси хавфсизлигини тартибга солиш соҳасида махсус ваколатлар бериш;

атом энергиясидан фойдаланишни тартибга солиш бўйича ядро технологияларини етказиб берувчи давлатнинг тартибга солувчи талаблари, МАГАТЭ нормалари, халқаро ва хорижий тартибга солувчи ташкилотлар тажрибасига асосланган норматив-ҳуқуқий базани ривожлантириш;

атом энергетикаси хавфсизлигини тартибга солиш соҳасида қонунчилик талаблари ва МАГАТЭ нормаларига риоя этиш;

хавфсизликни давлат томонидан тартибга солувчи органларнинг ўз мажбуриятларини лозим даражада бажариши учун етарли молиявий ресурслардан узоқ муддат фойдаланишини таъминлаш;

атом энергиясидан фойдаланиш ва хавфсизлик экспертизаси соҳасидаги фаолиятни лицензиялаш жараёнини такомиллаштириш;

радиация ва ядро хавфсизлиги соҳасида давлат назорати тизимини такомиллаштириш;

хавфсизликни давлат томонидан тартибга солувчи органлар учун кадрлар тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш тизимини яратиш ҳамда ривожлантириш;

хавфсизликни давлат томонидан тартибга солувчи миллий органларнинг атом энергетикаси хавфсизлигини тартибга солишга масъул бўлган халқаро ва хорижий ташкилотлар билан кенг ҳамкорлигини таъминлаш;

шу жумладан, хорижий инвестицияларни жалб қилган ҳолда хавфсизликни давлат томонидан тартибга солувчи органларни эксперт қўллаб-қувватлаш бўйича миллий секторни ривожлантириш;

д) ядро-энергетика дастурининг жамоатчилик учун очиқлиги ва ошкоралигини таъминлаш:

Россия Федерациясининг кўмагида Тошкент шаҳрида ва АЭС қуриладиган майдон жойлашадиган ҳудудда атом соҳасида ахборот марказларини очиш;

оммавий ахборот воситалари вакилларининг ваколатларини ошириш;

Ўзбекистон Республикасида атом энергетикасини оммавийлаштириш соҳасида тизимли ишларни ташкил этиш ва мамлакат аҳолисини замонавий ядро-энергетика технологиялари, шунингдек уларнинг хавфсизлиги ва экологик софлиги тўғрисида хабардор қилиш;

атом энергетикасини ривожлантириш борасидаги қарорлар лойиҳаларини кўриб чиқиш бўйича жамоатчилик эшитувларини ташкил этиш;

ядро-энергетика технологиялари соҳасида халқаро конференциялар ва кўргазмалар ташкил қилиш ҳамда ўтказиш, шунингдек, халқаро экспертларни жалб этган ҳолда конференциялар, семинарлар, давра суҳбатлари ўтказиш;

атом энергетикаси ва ядро технологиялари соҳасида хорижий шериклар томонидан ўтказиладиган халқаро конференциялар, кўргазмалар, семинарларда иштирок этиш, ушбу майдонлардан аҳолига технологиялар хавфсизлиги тўғрисида маълумот етказиш учун ахборот манбаи сифатида фойдаланиш;

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Атом энергияси агентлиги қошидаги АЭСни эксплуатация қилувчи ташкилот (кейинги ўринларда — «Ўзатом») ва хавфсизликни давлат томонидан тартибга солувчи органда уларнинг ўз оммавий ахборот воситаларини ташкил қилиш;

атом соҳасидаги халқаро ва хорижий ташкилотлар томонидан ташкил этиладиган ҳамда атом энергетикаси соҳасида ошкораликка кўмаклашадиган халқаро маданий ва маърифий лойиҳаларда иштирок этиш;

е) малакали кадрлар билан таъминлаш:

ядро ва радиациявий хавфсизлик билан боғлиқ соҳаларда талаб этиладиган билимлар ва тажриба ҳамда зарур ходимлар сонини умумий аниқлаш;

ядро-энергетика дастурида иштирок этадиган барча ташкилотлар эҳтиёжларини қаноатлантириш учун етарли бўлган мутахассисларни жалб қилиш, ўқитиш ва сақлаш стратегиясини ишлаб чиқиш ҳамда тасдиқлаш;

АЭСни эксплуатация қилувчи ташкилот ходимларини контракт туридан қатъи назар, хавфсизликни таъминлаш мажбуриятларига мувофиқ конструкциялар, тизимлар ва элементлар сифатини текшириш қобилиятига, ўз даражасида лицензиялаш жараёнини бошқаришга тайёрлашни ташкил этиш;

АЭСни эксплуатация қилувчи ташкилотда АЭСни радиация хавфсизлиги бўйича фойдаланишга тайёрлаш билан боғлиқ эҳтиёжлар, шу жумладан ўқитиш ва билимларни текшириш учун эксперт ресурслар мавжуд бўлишини таъминлаш;

АЭС ва ядро инфратузилмаси учун ходимларни тайёрлаш, шу жумладан мутахассисларнинг хорижий давлатларда стажировкадан ўтиш дастурларини ишлаб чиқиш;

ўзбек талабаларини хорижий олий таълим муассасаларида ўқитиш, шунингдек ўзбекистонлик мутахассисларни атом энергетикаси ва турдош соҳаларда тайёрлаш, қайта тайёрлаш ҳамда уларнинг малакасини ошириш учун хорижий давлатларга юбориш;

«ММФИ» миллий тадқиқот ядро университетининг Тошкент шаҳридаги филиалида, Мирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон миллий университети, Ислом Каримов номидаги Тошкент давлат техника университети, Самарқанд давлат университети ва бошқа таълим муассасаларида атом энергетикаси соҳасида кадрлар тайёрлаш учун тегишли ўқув йўналишларини очиш;

республика атом соҳасини давлат томонидан тартибга солувчи орган ходимларини тайёрлаш.

2-§. Биринчи АЭСни қуришнинг асосий босқичлари

14. Қуйидагилар биринчи АЭСни қуришнинг асосий босқичлари ҳисобланади:

АЭСни жойлаштириш учун майдон танлаш ва лицензиялаш (2019-2020 йиллар).

АЭС ва унинг ташқи инфратузилма объектларини лойиҳалаштириш (2020 — 2022 йиллар).

АЭСни қуриш ҳамда ишга тушириш (2022 — 2030 йиллар).

3-§. Атроф-муҳит муҳофазаси ва радиация ҳимоясини таъминлаш

15. Миллий ядро-энергетика дастурининг ривожлантирилиши муносабати билан атроф-муҳит муҳофазаси ва радиация ҳимояси соҳасидаги тадбирлар Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилади.

4-§. Хавфсиз ва иқтисодий жиҳатдан самарали бўлган ядро ёқилғиси циклини ташкил қилиш

16. Хавфсиз ва иқтисодий жиҳатдан самарали бўлган ядро ёқилғиси циклини ташкил қилиш қуйидаги босқичлардан иборат:

уран рудасини қазиб олиш ва қайта ишлаш;

ядро ёқилғиси ишлаб чиқариш учун мамлакатнинг уран қазиб олиш салоҳиятидан фойдаланиш;

янги ядро ёқилғисини харид қилиш;

ишлатиб бўлинган ядро ёқилғиси билан ишлаш;

ишлатиб бўлинган ядро ёқилғисини қайта ишлаш учун олиб чиқиш ёки қимматбаҳо энергетик материал сифатида узоқ вақт сақлашни ташкил этиш;

ишлатиб бўлинган ядро ёқилғиси чиқиндиларини узоқ вақт сақлаш;

ядро ёқилғиси цикли чиқиндиларини бутунлай кўмиш.

5-§. Атом энергетикасини узоқ муддатли ривожлантиришни таъминлаш

17. Атом энергетикасини узоқ муддатли ривожлантиришни таъминлаш қуйидагиларни ўз ичига олади:

атом илм-фани ва ядро технологияларини ривожлантириш;

АЭСдан фойдаланиш миллий секторини ривожлантириш, шу жумладан, хорижий ва миллий инвестицияларни жалб қилиш, илмий-техник ҳамкорлик ва эксперт хизматлари кўрсатиш соҳасида қўшма корхоналар ташкил этиш;

келажакдаги АЭСлар референт технологиясини танлаш учун ядро технологияларининг дунё миқёсидаги ривожланиш жараёнларини ўрганиш;

иқтисодиёт тармоқлари ва ижтимоий соҳа учун ноэнергетик ядро технологияларини ривожлантириш.

7-боб. Чора-тадбирлар амалга оширилишини мониторинг ва назорат қилиш

18. Концепцияда назарда тутилган тадбирлар амалга оширилишини мониторинг ва назорат қилиш уч даражали назорат тизимини ишлаб чиқиш ҳамда жорий этиш орқали таъминланади.

1-даража — «Ўзатом» агентлигининг Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига ҳар ҳафтада тезкор ҳисобот бериши;

2-даража — Ўзбекистон Республикаси Энергетика вазирлигининг Ўзбекистон Республикаси Бош вазирига ҳар ойда ҳисобот бериши;

3-даража — Ўзбекистон Республикаси Энергетика вазирлигининг Ўзбекистон Республикаси Президентига ядро-энергетика дастурини ривожлантиришнинг стратегик ва долзарб йўналишлари бўйича ҳар чоракда ҳисобот бериши.

2019 — 2029 йилларда Ўзбекистон Республикасида атом энергетикасини ривожлантириш концепциясига ИЛОВА

2019 — 2029 йилларда ўзбекистон атом энергетикасини ривожлантириш концепциясининг

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 7 февралдаги ПҚ-4165-сон қарорига 2-ИЛОВА

2019 — 2029 йилларда Ўзбекистон Республикасида атом энергетикасини ривожлантириш концепциясини амалга ошириш бўйича

Т/р Тадбирлар номи Амалга ошириш шакли Бажариш муддатлари Масъул ижрочилар I. Миллий ядро инфратузилмасини ривожлантириш 1. Ўзбекистон Республикасининг ядро хавфсизлиги соҳасидаги қуйидаги халқаро конвенцияларга қўшилиши ёки уларнинг қоидаларини Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатларига имплементация қилиш: Ядровий зарар учун фуқаролик жавобгарлиги тўғрисидаги Вена конвенцияси; Ядро аварияси тўғрисида тезкор хабар бериш тўғрисидаги конвенцияси; Ядро хавфсизлиги тўғрисидаги конвенция; Ядро авариялари ёки радиация авария ҳолатларида ёрдам кўрсатиш тўғрисидаги конвенция. Тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни тайёрлаш ва белгиланган тартибда киритиш 2019 йил ноябрь 2019 йил ноябрь 2020 йил март 2020 йил июль Энергетика вазирлиги (Султанов), Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси (Гулямов), Ташқи ишлар вазирлиги (Камилов), Адлия вазирлиги (Давлетов), ФВВ (Худайбергенов), Соғлиқни сақлаш вазирлиги (Шадманов) 2. Атом энергиясидан халқаро шартномаларга мувофиқ тинчлик мақсадида фойдаланиш соҳасидаги нормалар ва қоидаларни қабул қилиш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатни қабул қилиш 2020 йил март Энергетика вазирлиги (Султанов), Адлия вазирлиги (Давлетов), Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси (Гулямов), ФВВ (Худайбергенов), Соғлиқни сақлаш вазирлиги (Шадманов), «Ўзстандарт» агентлиги (Саттаров), Давлат геология қўмитаси (Исламов), Давлат экология қўмитаси (Кучкаров) 3. АЭСни лойиҳалаштириш, қуриш ва ундан фойдаланиш учун зарур бўлган стандартлар, идоравий нормалар, регламентлар, йўриқномалар, низомларни қабул қилиш (имплементация қилиш, мослаштириш, ишлаб чиқиш). Ваколатли давлат органлари томонидан норматив ҳужжатларни қабул қилиш лойиҳани амалга ошириш даврида Энергетика вазирлиги (Султанов), «Ўзстандарт» агентлиги (Саттаров), ФВВ (Худайбергенов), Соғлиқни сақлаш вазирлиги (Шадманов), Адлия вазирлиги (Давлетов), Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси (Гулямов), Давлат геология қўмитаси (Исламов), Давлат экология қўмитаси (Кучкаров) 4. АЭСдан фойдаланишда Ўзбекистон Республикасининг ядро-энергетика дастури манфаатларига дахл қилиш мумкин бўлган қўшни давлатлар билан мулоқотни йўлга қўйиш. Музокаралар ўтказиш 2019 — 2021 йиллар Ташқи ишлар вазирлиги (Камилов), Адлия вазирлиги (Давлетов), Энергетика вазирлиги (Султанов), Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси (Гулямов), Фанлар академияси (Юлдашев) 5. Манфаатдор давлатлар, нуфузли хорижий ва халқаро ташкилотлар билан ҳамкорлик қилиш орқали ядро объектларини эксплуатация қилиш хавфсизлиги манфаатлари йўлида маслаҳатлашувлар ўтказилишини таъминлаш. Ядро объектлари хавфсизлигини кучайтириш бўйича норматив-ҳуқуқий базани такомиллаштириш юзасидан таклифлар тайёрлаш ва амалий чора-тадбирларни амалга ошириш 2019 — 2030 йиллар Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси (Гулямов), Энергетика вазирлиги (Мирзамахмудов), Ташқи ишлар вазирлиги (Камилов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 6. АЭСни эксплуатация қилувчи ташкилотни ташкил қилиш ва ривожлантириш, шу жумладан унинг ташкилий тузилиши жиҳатидан тайёрлиги, малакали кадрлар билан тўлдирилиши, зарур нормативлар ва тартиб-таомилларнинг мавжудлиги, узоқ муддат молиявий барқарорлигини таъминлаш. 1. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатни киритиш 2. Эксплуатация қилувчи ташкилот фаолиятини ташкил этиш 3. АЭСни эксплуатация қилувчи ташкилотни ривожлантириш 2019 йил февраль 2019 йил ноябрь 2021 — 2028 йиллар Энергетика вазирлиги (Мирзамахмудов), Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси (Гулямов), Адлия вазирлиги (Истамов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 7. АЭСни эксплуатация қилувчи ташкилотнинг ядро хавфсизлиги, майдонлар ва пудратчиларни танлаш, лойиҳа ечимлари, қурилиш сифати, кейинчалик фойдаланиш, молиявий таъминлаш, АЭСни қуриш ҳамда ундан фойдаланишнинг бошқа муҳим жиҳатлари, шу жумладан зарар учун масъулиятини белгилаш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатни киритиш 2019 йил июль Энергетика вазирлиги (Мирзамахмудов), Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси (Гулямов), Адлия вазирлиги (Истамов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 8. Хавфсизликни давлат томонидан тартибга солиш миллий органини узоқ муддатли ривожлантириш ва унга атом энергетикаси хавфсизлигини тартибга солиш соҳасида махсус ваколатлар, шу жумладан хавфсизликни тартибга солувчи барча давлат органларнинг атом энергетикаси хавфсизлиги масалаларини мувофиқлаштириш функцияларини бериш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатни киритиш 2019 йил июнь Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси (Гулямов), Адлия вазирлиги (Истамов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 9. Хавфсизликни давлат томонидан тартибга солиш органлари ўз вазифаларини зарур тарзда бажариши учун етарлича молиявий ресурслардан узоқ муддат фойдаланилишини таъминлаш. Саноат хавфсизлиги давлат қўмитасини сақлаш учун Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетидан зарур молиявий маблағлар ажратилишини таъминлаш ҳар йили ноябрда Молия вазирлиги (Хайдаров), Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси (Гулямов) 10. Атом энергиясидан фойдаланиш ва хавфсизлик экспертизаси соҳасидаги фаолиятни лицензиялаш жараёнини такомиллаштириш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатни киритиш 2019 йил июль Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси (Гулямов), Адлия вазирлиги (Истамов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 11. Хавфсизликни давлат томонидан тартибга солувчи органлар учун кадрлар тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш тизимини ташкил этиш ва ривожлантириш. Кадрларни тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш тизимини ташкил этиш ва ривожлантириш бўйича комплекс тадбирларни ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш 2019 йил август Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси (Гулямов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 12. Хавфсизликни давлат томонидан тартибга солувчи органларни, шу жумладан хорижий инвестицияларни жалб қилган ҳолда эксперт жиҳатдан қўллаб-қувватлаш бўйича миллий секторни ривожлантириш. Эксперт жиҳатдан қўллаб-қувватлаш миллий секторини ривожлантириш бўйича таклифлар киритиш 2019 йил декабрь Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси (Гулямов), Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги (Бекенов), Энергетика вазирлиги (Мирзамахмудов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 13. Тошкент шаҳрида ва дастлабки АЭС қуриладиган майдон жойлашган ҳудудда Россия Федерацияси ёрдамида атом соҳасидаги ахборот марказларини очиш. 1. Тошкент шаҳрида ахборот марказини ташкил этиш 2. АЭС қуриладиган майдон ҳудудида ахборот марказини ташкил этиш 2019 йил август 2025 йил декабрь Энергетика вазирлиги (Мирзамахмудов), Фанлар академияси (Юлдашев), Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси (Гулямов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 14. Ўқув семинарлари, хориждаги атом энергетикаси объектларига матбуот-турларини ташкил этиш орқали оммавий ахборот воситалари вакиллари, шу жумладан журналистлар ва жамоатчилик фикрини ўрганувчиларнинг билимини ошириш. Ўқув семинарлар, хориждаги атом энергетикаси объектларига матбуот-турларини ташкил этиш режага мувофиқ Энергетика вазирлиги (Мирзамахмудов), манфаатдор вазирлик ва идоралар 15. Ўзбекистон Республикасида атом энергетикасини оммалаштириш ва мамлакат аҳолисини замонавий ядро-энергетика технологиялари, уларнинг хавфсизлиги ва экологик тозалиги тўғрисида хабардор қилиш соҳасида тизимли ишларни ташкил этиш. Телекўрсатувлар, матбуотда материаллар эълон қилишни ташкил этиш, илмий-оммабоп фильмлар яратиш ва уларни намойиш қилиш режага мувофиқ Энергетика вазирлиги (Мирзамахмудов), Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги (Алламжонов), МТРК (Хаджаев), Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар, туманлар ва шаҳарлар ҳокимликлари 16. Ядро ва радиациявий хавфсизлик билан боғлиқ соҳаларда талаб этиладиган билимлар ва тажриба ҳамда зарур ходимлар сони мажмуини аниқлаш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатни киритиш 2019 йил ноябрь Энергетика вазирлиги (Мирзамахмудов), Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси (Гулямов) 17. Ядро-энергетика дастурида иштирок этадиган барча ташкилотлар эҳтиёжларини қаноатлантириш учун етарли бўлган мутахассисларни жалб қилиш, ўқитиш ва сақлаш стратегиясини ишлаб чиқиш ҳамда тасдиқлаш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатни киритиш 2019 йил август Энергетика вазирлиги (Мирзамахмудов), Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси (Гулямов) 18. АЭС ва ядро инфратузилмаси учун ходимларни тайёрлаш дастурларини, шу жумладан мутахассисларни хорижий давлатларда стажировкадан ўтказиш дастурларини ишлаб чиқиш. 1. Мутахассисларни қабул қилишнинг мақсадли жадвалини тасдиқлаш. 2. Жадвал асосида ходимларни тайёрлаш дастурларини ва уларни стажировкадан ўтказиш режаларини ишлаб чиқиш ва қабул қилиш. 2019 йил сентябрь ҳар йили 20 январга қадар Энергетика вазирлиги (Мирзамахмудов) II. Биринчи АЭСни қуришнинг асосий босқичлари 19. АЭСни жойлаштириш учун майдонни танлаш ва лицензиялаш (2019-2020 йиллар). 1. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатни киритиш 2. Атроф-муҳитга таъсирни баҳолаш, майдонни танлаш сифатини таъминлаш дастурлари ва хавфсизликни асослаш ҳисоботини белгиланган тартибда тақдим этиш асосида АЭСни жойлаштиришга хавфсизликни давлат томонидан тартибга солувчи органнинг лицензиясини олиш 2019 йил октябрь 2020 йил ноябрь Энергетика вазирлиги (Мирзамахмудов), Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси (Гулямов), Давлат экология қўмитаси (Кучкаров), Қурилиш вазирлиги (Тўхтаев) 20. АЭС ва унинг ташқи инфратузилма объектларини лойиҳалаштириш (2020 — 2022 йиллар). Лойиҳанинг техник-иқтисодий асосланишини ишлаб чиқиш 2021 йил февраль Энергетика вазирлиги (Мирзамахмудов), Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси (Гулямов), Қурилиш вазирлиги (Тўхтаев), манфаатдор вазирлик ва идоралар 21. АЭСни қуриш ва ишга тушириш (2022 — 2030 йиллар). 1. АЭС қурилишига Россия Федерациясининг кредитини жалб этиш тўғрисида Ҳукуматлараро битимни тайёрлаш. 2. АЭС қурилишига ЕРС шартномаси доирасида Буюртмачининг мажбуриятларини молиялаштиришнинг узоқ муддатли (10 йилга) режасини тасдиқлаш. 3. АЭС қурилишига хавфсизликни давлат томонидан тартибга солувчи органининг лицензиясини олиш. 4. АЭС қурилиши 5. Давлат қабул комиссияси далолатномасини тасдиқлаш 2019 йил декабрь 2019 йил ноябрь 2021 йил декабрь 2022 йилдан бошлаб энергия блоклари лойиҳа қувватига чиққандан кейин Энергетика вазирлиги (Мирзамахмудов), Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси (Гулямов), Иқтисодиёт ва саноат вазирлиги (Гулямов), Молия вазирлиги (Хайдаров), Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги (Бекенов), Ташқи ишлар вазирлиги (Асадов), Қурилиш вазирлиги (Тўхтаев), манфаатдор вазирлик ва идоралар III. Атроф табиий муҳит муҳофазасини ва радиация ҳимоясини таъминлаш 22. Миллий ядро-энергетика дастурининг ривожлантирилиши муносабати билан атроф-муҳит муҳофазаси ва радиация ҳимояси соҳасидаги тадбирларни Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилади. Миллий ядро-энергетика дастурини амалга ошириш давомида атроф-муҳит муҳофазаси ва радиация ҳимояси соҳасида давлат назоратини амалга ошириш белгиланган тартибда Давлат экология қўмитаси (Кучкаров), Соғлиқни сақлаш вазирлиги (Шадманов), ФВВ (Худайбергенов), Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси (Гулямов) IV. Хавфсиз ва иқтисодий самарали ядро иссиқлиги циклини ташкил этиш 23. Ишлатиб бўлинган ядро ёқилғисини қайта ишлаш учун чиқариш ёки ишлатиб бўлинган ядро ёқилғисини қимматбаҳо энергетик материал сифатида узоқ вақт сақлашни ташкил қилиш. Радиоактив чиқиндилар, ишлатиб бўлинган ёқилғи билан боғлиқ ишларни амалга ошириш стратегияси ва АЭСни эксплуатациядан чиқариш бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатни тайёрлаш ва киритиш 2019 йил ноябрь Энергетика вазирлиги (Мирзамахмудов), Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси (Гулямов), Ташқи ишлар вазирлиги (Асадов), Адлия вазирлиги (Истамов), ФВВ (Худайбергенов), Соғлиқни сақлаш вазирлиги (Шадманов) 24. Ишлатиб бўлинган ядро ёқилғиси билан ишлаш. Ишлатиб бўлинган ядро ёқилғиси билан ишлашни тартибга солувчи нормалар ва қоидаларни, шунингдек хавфсизлик бўйича қўлланмаларни ишлаб чиқиш ва қабул қилиш 2020 — 2028 йиллар Энергетика вазирлиги (Мирзамахмудов), Давлат экология қўмитаси (Кучкаров), Соғлиқни сақлаш вазирлиги (Шадманов), Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси (Гулямов), ФВВ (Худайбергенов), ИИВ (Бобожонов) V. Атом энергетикасини узоқ муддатли ривожлантиришни таъминлаш 25. Атом илм-фани ва ядро технологияларини ривожлантириш. Атом илм-фани ва ядро технологияларини ривожлантириш дастурларини ишлаб чиқиш ҳар йили Фанлар академияси (Юлдашев), Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги (Маджидов), Энергетика вазирлиги (Мирзамахмудов) 26. Иқтисодиёт ва ижтимоий соҳа тармоқлари учун ноэнергетик ядро технологияларини, шу жумладан материалшуносликни (ядро ва термоядро реакторлар, микроэлектроника, авиация ва космик техника учун янги материаллар олиш), ядро тиббиётини (ташхис қўйиш ва даволаш учун радиофарм препаратлар ишлаб чиқариш, нейтрон-тутувчи ва протон терапия, позитрон-эмиссион томографияни ривожлантириш), ядро таҳлили ва радиокимё ҳамда Республика учун аҳамиятли бўлиши мумкин бошқа йўналишларни ривожлантириш. Иқтисодиёт тармоқлари ва ижтимоий соҳа учун ноэнергетик ядро технологияларини ривожлантириш бўйича комплекс чора-тадбирларни ишлаб чиқиш 2019 йил ноябрь Фанлар академияси (Юлдашев), Соғлиқни сақлаш вазирлиги (Шадманов), Қишлоқ хўжалиги вазирлиги (Ходжаев), Энергетика вазирлиги (Мирзамахмудов), Иқтисодиёт ва саноат вазирлиги (Гулямов), Молия вазирлиги (Хайдаров) VI. Чора-тадбирларнинг амалга оширилишини мониторинг ва назорат қилиш 27. Ўзбекистон Республикаси Энергетика вазирлиги ва «Ўзатом» агентлигининг Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси, Бош вазир ва Ўзбекистон Республикаси Президенти олдида ҳисобот беришини таъминлаш. 1. Концепция амалга оширилиши тўғрисида «Ўзатом» агентлиги томонидан Вазирлар Маҳкамасига тезкор ахборот киритиш. 2. Концепциянинг амалга оширилиши тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Энергетика вазирлиги томонидан Ўзбекистон Республикаси Бош вазирига ҳисобот бериш. 3. Ядро-энергетика дастурини ривожлантиришнинг стратегик ва долзарб йўналишлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Энергетика вазирлиги томонидан Ўзбекистон Республикаси Президентига ҳисобот бериш. ҳар ҳафтада кейинги ойнинг 5 санасигача ҳар чоракда, кейинги ойнинг 10 санасигача Энергетика вазирлиги (Султанов), «Ўзатом» агентлиги (Мирзамахмудов), Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси (Гулямов), манфаатдор вазирлик ва идоралар,

Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2019 йил 7 февраль,

ПҚ-4165-сон

(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 08.02.2019 й., 07/19/4165/2592-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.05.2024 й., 06/24/79/0363-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

Qarori

konsepsiyasi

TUZILMAVIY SXEMASI

“YOʻL XARITASI”

2019 — 2029-yillarda Oʻzbekiston Respublikada atom energetikasini rivojlantirish Konsepsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 19-iyuldagi “Oʻzbekiston Respublikasida atom energetikasini rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-5484-son Farmoni ijrosini taʼminlash, shuningdek, respublikada atom energetikasini mamlakatning yangi yuqori texnologiyali energetika tarmogʻi sifatida rivojlantirishning uzoq muddatli va mustahkam tizimini yaratish maqsadida:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Atom energiyasi agentligi (keyingi oʻrinlarda — “Oʻzatom” agentligi) tomonidan mutasaddi vazirliklar va idoralar bilan birgalikda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 4-dekabrdagi “Oʻzbekiston Respublikasi hududida atom elektr stansiyasi qurishni jadallashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-4048-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati va Rossiya Federatsiyasi Hukumati oʻrtasida Oʻzbekiston Respublikasi hududida atom elektr stansiyasini qurishda hamkorlik qilish toʻgʻrisidagi Bitimni 2018 — 2021-yillarda amalga oshirish boʻyicha “Yoʻl xaritasi” tadbirlari amalga oshirilayotganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin.

2. Quyidagilar:

a) quyidagi ustuvor vazifalarni amalga oshirishni nazarda tutuvchi 2019 — 2029-yillarda Oʻzbekiston Respublikasida atom energetikasini rivojlantirish konsepsiyasi (keyingi oʻrinlarda — Konsepsiya) 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin:

milliy yadro infratuzilmasini rivojlantirish, shu jumladan normativ-huquqiy bazani shakllantirish, Oʻzbekiston Respublikasining yadro xavfsizligining global rejimida ishtirok etishi, atom elektr stansiyasini (keyingi oʻrinlarda — AES) ekspluatatsiya qiluvchi tashkilot faoliyatini taʼminlash, atom energetikasini tartibga solishning asosini yaratish, yadro-energetika dasturining shaffofligi va jamoatchilik uchun ochiqligini taʼminlash, malakali kadrlar bilan taʼminlash;

birinchi AESni qurish, shu jumladan maydonchani tanlash va AESni joylashtirishni litsenziyalash, loyihalashtirish, qurish va foydalanishga topshirish;

atom energiyasidan foydalanishda atrof-muhit muhofazasini va odamlarni radiatsiyadan himoya qilishni taʼminlash;

xavfsiz va iqtisodiy samarador yadro yoqilgʻi siklini tashkil etish, shu jumladan atom energetikasini yadro yoqilgʻisi bilan uzoq muddatli taʼminlash, ishlatib boʻlingan yoqilgʻi bilan bogʻliq ishlarni xavfsiz amalga oshirish uchun sharoitlar yaratish, uni qayta ishlash va chiqindilarni utilizatsiya qilishni tashkil etish;

atom energetikasini uzoq muddatli rivojlantirishni taʼminlash, shu jumladan, atom ilm-fani va texnologiyalarini rivojlantirish, AES qurilishi va uning ekspluatatsiya qilishni qoʻllab-quvvatlash uchun mamlakatimiz tashkilotlari tomonidan loyiha, konstruktorlik, ekologik va boshqa bilim va tajribani egallashni, kelajakdagi AESlar referent texnologiyalarini tanlash uchun yadro texnologiyalari tendensiyalarini oʻrganish;

b) quyidagi tadbirlarni bajarishni oʻz ichiga olgan 2019 — 2029-yillarda Oʻzbekiston Respublikasida atom energetikasini rivojlantirish konsepsiyasini amalga oshirish boʻyicha “Yoʻl xaritasi” (keyingi oʻrinlarda — “Yoʻl xaritasi”) 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin:

yadro xavfsizligi sohasidagi xalqaro konvensiyalarga qoʻshilish yoki ularning qoidalarini Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlariga implementatsiya qilish, shuningdek atom energiyasidan tinchlik maqsadlarida foydalanish sohasida normalar va qoidalarni ishlab chiqish va qabul qilish;

maydonchani tanlash va AESni joylashtirishni litsenziyalash, AES va uning tashqi infratuzilma obyektlarini loyihalashtirish, qurish va foydalanishga topshirish;

atrof-muhitni muhofaza qilish va radiatsiya himoyasi, shu jumladan ishlatib boʻlingan yadro yoqilgʻisini olib chiqish va saqlash, shuningdek yangi va ishlatib boʻlingan yadro yoqilgʻisi bilan ishlash;

atom ilm-fani va texnologiyalarini, shu jumladan iqtisodiyot va ijtimoiy soha tarmoqlari, uchun noenergetik yadro texnologiyalarini, yadro tibbiyoti va radiokimyoni rivojlantirish;

Konsepsiyada nazarda tutilgan tadbirlarning amalga oshirilishini monitoring va nazorat qilish.

3. Quyidagilarga:

Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining tegishli oʻrinbosarlari zimmasiga — “Yoʻl xaritasi”da nazarda tutilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish boʻyicha vazirlik va idoralar faoliyatini samarali tashkil etish hamda muvofiqlashtirish, shuningdek uning bajarilishini har chorakda tanqidiy muhokama qilishni tashkil etish;

vazirlik va idoralar rahbarlari zimmasiga — mustaqil ekspertlarni (maslahatchilarni), shu jumladan xorijiy ekspertlarni keng jalb etgan holda “Yoʻl xaritasi”da nazarda tutilgan tadbirlarni oʻz vaqtida bajarish;

ilmiy-tadqiqot va taʼlim muassasalari rahbarlari zimmasiga — “Yoʻl xaritasi”da nazarda tutilgan tadbirlar doirasida fundamental va amaliy fanni rivojlantirishni, shuningdek atom energetikasi uchun malakali kadrlar tayyorlashni taʼminlash yuzasidan shaxsiy javobgarlik belgilansin.

4. Energetika vazirligi, Sanoat xavfsizligi davlat qoʻmitasi, Fanlar akademiyasi, Adliya vazirligi boshqa manfaatdor idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda, aniq muddatlar va masʼul ijrochilarni koʻrsatgan holda, 2019 — 2021-yillarda qabul qilinishi kerak boʻlgan va Konsepsiyani amalga oshirishga yoʻnaltirilgan birinchi navbatdagi normativ-huquqiy hujjatlarni ishlab chiqish va tasdiqlash rejasini Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.

5. Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi, Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi ommaviy axborot vositalarida tasdiqlangan Konsepsiyaning maqsad va vazifalarini yoritish boʻyicha maqolalar hamda mavzuga oid koʻrsatuvlarni muntazam tashkil etsin.

6. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari Z.Sh. Nizomiddinov va Oʻzbekiston Respublikasi energetika vaziri A.S. Sultanov zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 7-fevraldagi PQ-4165-son qaroriga 1-ILOVA

2019 — 2029-yillarda Oʻzbekiston Respublikasida atom energetikasini rivojlantirish

Jahon hamjamiyati global energetika ehtiyojlarini qanoatlantirish muammosini hal etishni qayta tiklanadigan energiya manbalarini (quyosh, shamol va suv) rivojlantirish barobarida ayni paytda energetika ishlab chiqarish umumiy hajmining 11 foizidan oshgan atom energetikasini rivojlantirish bilan bogʻlamoqda. Dunyoning 5 davlati: Fransiya, Slovakiya, Ukraina, Vengriya va Belgiyada atom energiyasi elektr energiyaga boʻlgan ehtiyojning 40 foizdan ortigʻini taʼminlamoqda.

Atom energiyasi ekologik toza energiya hisoblanadi. Atom elektr stansiyalarida (keyingi oʻrinlarda — AES) elektr va issiqlik energiyasi olishda koʻmir, mazut, gazda ishlovchi anʼanaviy koʻrinishdagi issiqlik elektr stansiyalaridan farqli oʻlaroq azot oksidi, oltingugurt, uglerod, kul kabi atrof-muhitni ifloslantiruvchi moddalar hosil boʻlmaydi.

Atom energetikasini rivojlantirishning foydasiga xizmat qiluvchi asosiy iqtisodiy omillardan biri AESning, uzaytirish imkoni bilan, 60 yildan kam boʻlmagan muddatni tashkil qiluvchi butun ishlash davrida ishlab chiqariladigan elektr energiyasi narxining barqarorligini kafolatlash imkoniyati hisoblanadi.

Dunyoning 31 davlatida atom energiyasidan foydalanilmoqda va ularda umumiy quvvati qariyb 400 GVt boʻlgan 450 dan ortiq energiya bloklari faoliyat koʻrsatmoqda. Hozirgi vaqtda 60 ta yangi energiya bloklari bunyod etilmoqda va ulardan 39 tasi Osiyo mintaqasiga toʻgʻri keladi.

Respublika iqtisodiyotining elektr energiyasiga ortib borayotgan ehtiyojini qanoatlantirish maqsadida (2030-yilga borib 117 milliard kVt/soat) 2018-yil 7-sentabr kuni Moskva shahrida Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati va Rossiya Federatsiyasi Hukumati oʻrtasida Oʻzbekiston hududida atom elektr stansiyasini qurishda hamkorlik toʻgʻrisida bitim tuzildi.

Mazkur Bitimda Oʻzbekiston Respublikasi hududida har birining belgilangan quvvati 1,2 GVt boʻlgan ikkita energiya blokidan iborat, zamonaviy va xavfsiz III+ avlod referent AES qurish, shuningdek milliy yadro infratuzilmasi, xavfsizlikni davlat tomonidan tartibga solish, atom energetikasi uchun kadrlar tayyorlash tizimini yaratish, yadro yoqilgʻisini yetkazib berish, ishlatib boʻlingan yadro yoqilgʻisidan foydalanish masalasi yuzasidan hamkorlik qilish nazarda tutilgan.

1-bob. Asosiy qoidalar

1. Ushbu 2019 — 2029-yillarda Oʻzbekiston Respublikasida atom energetikasini rivojlantirish Konsepsiyasi atom energetikasi sohasida milliy siyosatning asosiy prinsiplari, atom energetikasini rivojlantirishning maqsadlari va ustuvor yoʻnalishlari hamda ularni amalga oshirish boʻyicha tadbirlar, atom energetikasini rivojlantirishning asosiy xavf-xatarlarini, moliyalashtirishning prognoz manbalari, asosiy tadbirlarni amalga oshirish monitoringi va nazorat qilish mexanizmini belgilaydi.

2. 2019 — 2029-yillarda Oʻzbekiston Respublikasida atom energetikasini rivojlantirish Konsepsiyasining tuzilmaviy sxemasi ushbu Konsepsiyaga ilovada keltirilgan.

2-bob. Atom energetikasi sohasidagi milliy siyosatning asosiy prinsiplari

3. Quyidagilar atom energetikasi sohasidagi milliy siyosatning asosiy prinsiplari hisoblanadi:

atom energiyasidan tinchlik maqsadlarida foydalanish;

odamlar va atrof-muhitni ionlashtiruvchi nurlanishning potensial zararli taʼsiridan himoya qilish;

Atom energiyasi boʻyicha xalqaro agentlikning (keyingi oʻrinlarda — MAGATE) xavfsizlik talablariga rioya etish;

yadro qurolini tarqatmaslik rejimini taʼminlash.

3-bob. Atom energetikasini rivojlantirishning asosiy maqsadlari va ustuvor yoʻnalishlari

4. Quyidagilar 2019 — 2029-yillarda Oʻzbekiston Respublikasida atom energetikasini rivojlantirishning asosiy maqsadlari hisoblanadi:

infratuzilmasi rivojlangan milliy yadro energetikasini tashkil qilish, umumiy quvvati 2,4 GVt boʻlgan AESni qurish va undan xavfsiz foydalanishni boshlash orqali 2030-yilda mamlakatni ishonchli, xavfsiz, iqtisodiy jihatdan samarali va ekologik toza elektr energiyasi manbai bilan taʼminlash;

atom ilm-fani, texnologiyalari, noenergetik yadro texnologiyalar, malakali milliy kadrlarni tayyorlash orqali atom energiyasidan xavfsiz foydalanish infratuzilmasini taʼminlash.

5. Asosiy maqsadlarga erishish uchun quyidagi asosiy ustuvor yoʻnalishlarni amalga oshirishni taʼminlash zarur:

milliy yadro infratuzilmasini rivojlantirish, shu jumladan normativ-huquqiy bazani shakllantirish, Oʻzbekiston Respublikasining global yadro xavfsizligi tartibotida ishtirok etishi, AESni ekspluatatsiya qiluvchi tashkilot faoliyatini taʼminlash, atom energetikasini tartibga soluvchi asoslarni yaratish, yadro energetika dasturining jamoatchilik uchun shaffof va ochiqligini taʼminlash, malakali kadrlar bilan taʼminlash;

birinchi AESni qurish, shu jumladan maydonni tanlash va AESni litsenziyalash, AESni loyihalashtirish, qurish va foydalanishga topshirish;

atom energiyasidan foydalanishda atrof-muhit muhofazasini va aholini radiatsiyaviy himoya qilishni taʼminlash;

xavfsiz va iqtisodiy samarali yadro yoqilgʻi siklini tashkil etish, shu jumladan atom energetikasini yadro yoqilgʻisi bilan uzoq muddatga taʼminlash, ishlatib boʻlingan yoqilgʻidan xavfsiz foydalanish uchun sharoitlar yaratish, uni qayta ishlash va chiqindilarni utilizatsiya qilishni tashkil etish.

atom energetikasini uzoq muddatli rivojlantirishni taʼminlash, shu jumladan AESni qurish va undan foydalanishni qoʻllab-quvvatlash uchun atom ilm-fani va texnologiyalarini rivojlantirish, mahalliy tashkilotlar tomonidan loyihaviy, konstruktorlik, ekologik va boshqa bilimlar hamda tajribani oʻrganish, boʻlajak AESlarning referent texnologiyalarini tanlash uchun yadro texnologiyalarining rivojlanish yoʻnalishlarini oʻrganish.

4-bob. Atom energetikasini rivojlantirish xavflarini baholash

6. Atom energetikasini rivojlantirish sohasidagi maqsadlarga erishish quyidagi asosiy xavflarni bartaraf etish yoki kamaytirishga bogʻliq:

a) makroiqtisodiy xavflar:

jahonda, shu jumladan Oʻzbekiston Respublikasining yadro-energetika dasturini moliyalashtirishda ishtirok etayotgan mamlakatlarda iqtisodiy vaziyatning yomonlashuvi;

Oʻzbekiston Respublikasi eksport qiladigan asosiy tovarlarga jahondagi narxlarining keskin va uzoq muddatli pasayishi ehtimoli bilan bogʻliq holda milliy iqtisodiy vaziyatning yomonlashuvi;

atom energetikasini rivojlantirish loyihalarini, shu jumladan, milliy yadro infratuzilmasini rivojlantirishni Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan moliyalashtirishning zarur hajmlari yetarlicha baholanmaganligi.

b) ijtimoiy xavflar:

atom energetikasining ijtimoiy maqbulligi borasida aholi bilan ishlash yetarlicha tashkil qilinmaganligi sababli ijtimoiy taranglik yuzaga kelishi oqibatida yadro-energetika dasturini tugatish yoki toʻxtatib turish;

AES uchun tanlangan maydonni almashtirish zarurati yuzaga kelgan holatda koʻzda tutilmagan xarajatlar;

v) operatsiya xavflari:

qidiruv ishlari davomida yangi, avval kutilmagan man etuvchi yoki xavfli, shu jumladan, ekologik va suvni muhofaza qilish bilan bogʻliq omillarning aniqlanishi sababli tanlangan maydonni oʻzgartirish zarurati tufayli koʻzda tutilmagan xarajatlar;

qonunchilikning bartaraf etib boʻlmaydigan cheklovlari;

AESning referent obyekt sifatidagi optimal qiymatini taʼminlaydigan qonunchilik va normativ-huquqiy hujjatlar tayyorlashning kechiktirilishi sababli AESni qurish qiymatining oshishi;

AESni ekspluatatsiya qiluvchi tashkilot va tartibga soluvchi organ yetarli darajada rivojlanmaganligi va kadrlar salohiyatining pastligi sababli litsenziyalash, loyihalashtirish va qurilish ishlarining kechikishi;

AESni ekspluatatsiya qiluvchi tashkilotning talab etilgan malakaga ega ekspluatatsiya xodimlari bilan yetarlicha taʼminlanmasligi sababli AESni ishga tushirishning kechikishi;

AES uchun uskunalar yetkazib berish borasidagi jiddiy qiyinchiliklar;

g) siyosiy xavflar:

pudratchilar, yetkazib beruvchilar, moliya institutlariga nisbatan xalqaro sanksiyalar qoʻllanilishi.

7. Yadro-energetika dasturini rivojlantirish xavflarini aniqlash va baholash, shuningdek xavflarni bartaraf etish va ular taʼsirining oldini olish boʻyicha tadbirlarni ishlab chiqish loyiha ishtirokchilarining muvaffaqiyatli ishlashi uchun muhim omildir.

5-bob. Moliyalashtirishning prognoz manbalari

8. Quvvati 2,4 GVt boʻlgan birinchi AES qurilishini Oʻzbekiston Respublikasining oʻz mablagʻlari va Rossiya Federatsiyasining davlat krediti hisobidan moliyalashtirish.

9. AES tashqi infratuzilmasi obyektlarini qurishni Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Atom energiyasi agentligining Atom energetikasini rivojlantirish jamgʻarmasi (keyingi oʻrinlarda — Atom energetikasini rivojlantirish jamgʻarmasi) mablagʻlari, investorlar mablagʻlari va qonun hujjatlarida taqiqlamagan boshqa manbalar hisobidan moliyalashtirish.

10. Milliy yadro infratuzilmasini rivojlantirish boʻyicha loyihalarni Atom energetikasini rivojlantirish jamgʻarmasi, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti, qisman Rossiya Federatsiyasining davlat krediti mablagʻlaridan va qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalardan moliyalashtirish.

11. Inson resurslarini rivojlantirish loyihalarini, shu jumladan, kadrlar tayyorlash, malakali xodimlarni tanlash va saqlab qolish strategiyasini amalga oshirishni Atom energetikasini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari, xorijiy tashkilotlar grantlari va Rossiya Federatsiyasi tomonidan bepul yoki yadro infratuzilmasini rivojlantirish loyihalari doirasida taqdim etiladigan oʻqitish xizmatlari, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari va qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan moliyalashtirish.

12. Ilmiy va texnologik salohiyatni rivojlantirish loyihalarini Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti, Atom energetikasini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari, xorijiy tashkilotlar grantlari va qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan moliyalashtirish.

6-bob. Atom energetikasini rivojlantirishning asosiy ustuvor yoʻnalishlarini amalga oshirish boʻyicha chora-tadbirlar

1-§. Milliy yadro infratuzilmasini rivojlantirish

13. Milliy yadro-energetika dasturini muvaffaqiyatli amalga oshirish uchun Oʻzbekiston Respublikasida yadro infratuzilmasini quyidagi asosiy yoʻnalishlarda rivojlantirish nazarda tutiladi:

a) atom energetikasini rivojlantirishning normativ-huquqiy asoslarini shakllantirish:

Oʻzbekiston Respublikasining “Atom energiyasidan tinchlik maqsadlarida foydalanish toʻgʻrisida”gi Qonunini qabul qilish;

Oʻzbekiston Respublikasining yadro xavfsizligi sohasidagi xalqaro konvensiyalarga qoʻshilishi yoki ularning qoidalarini Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlariga implementatsiya qilish;

referent AESdan chetga chiqishlar bilan bogʻliq chiqimlarni kamaytirish maqsadida yadro texnologiyalarini yetkazib beruvchi mamlakatlarning qonunchiligi ayrim qoidalarini Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga implementatsiya qilish imkoniyatlarini oʻrganish;

xalqaro shartnomalarga muvofiq atom energiyasidan foydalanish sohasida normalar va qoidalar qabul qilish;

AESni loyihalashtirish, qurish va undan foydalanish uchun zarur boʻlgan standartlar, idoraviy normalar, reglamentlar, yoʻriqnomalar, nizomlar va boshqa hujjatlarni qabul qilish (implementatsiya qilish, moslashtirish, ishlab chiqish);

b) Oʻzbekiston Respublikasining yadro xavfsizligi global rejimida ishtirokini taʼminlash:

AESdan foydalanishda Oʻzbekiston Respublikasining yadro-energetika dasturi manfaatlariga daxl qilishi mumkin boʻlgan qoʻshni davlatlar bilan muloqotni tashkil etish;

manfaatdor mamlakatlar, nufuzli xorijiy va xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlikni amalga oshirish yoʻli bilan xavfsizlik manfaatlarida maslahatlashuvlarni taʼminlash;

xavfsizlik masalalarida maslahatlar olish, ekspluatatsiya qilishning xalqaro tajribasidan foydalanish maqsadida, shuningdek olingan saboqlarni hisobga olish uchun MAGATE bilan hamkorlikni amalga oshirish;

MAGATE normalariga rioya qilinishini taʼminlash va MAGATE xavfsizligi normalari negizida xavfsizlik masalalari, xavfsizlik masalasi boʻyicha olinadigan xizmatlar sifatini xalqaro koʻrib chiqilishida ishtirok etish;

AESni ekspluatatsiya qiluvchi tashkilotning Butunjahon atom elektrostansiyalari operatorlari assotsiatsiyasiga (WANO) kirishi yuzasidan choralar koʻrish;

AES qurilishi va uni ekspluatatsiya qilish tajribasini Oʻzbekiston Respublikasida qoʻllash uchun toʻliq darajada oʻrganish zarur boʻlgan xalqaro tarmoq hamjamiyatlarida ishtirok etish;

v) AESni ekspluatatsiya qiluvchi tashkilot faoliyatini taʼminlash:

AESni ekspluatatsiya qiluvchi tashkilotni tashkil etish va rivojlantirish;

AESni ekspluatatsiya qiluvchi tashkilotning yadro xavfsizligi, maydonlarni va barcha pudratchilarni tanlash, loyiha yechimlari, qurilish sifati, keyinchalik foydalanish, javobgarlikni moliyaviy taʼminlash hamda AESni qurish va ekspluatatsiya qilishning boshqa muhim jihatlari, shu jumladan, zarar uchun javobgarligini belgilash;

maydonga talablar belgilanganidan boshlab, AESni ekspluatatsiya qiluvchi tashkilotning AES qurilishi jarayonidagi ishtiroki;

g) Atom energetikasini tartibga solish asoslarini yaratish;

xavfsizlikni davlat tomonidan tartibga solish milliy organini uzoq muddatli rivojlantirish va unga atom energetikasi xavfsizligini tartibga solish sohasida maxsus vakolatlar berish;

atom energiyasidan foydalanishni tartibga solish boʻyicha yadro texnologiyalarini yetkazib beruvchi davlatning tartibga soluvchi talablari, MAGATE normalari, xalqaro va xorijiy tartibga soluvchi tashkilotlar tajribasiga asoslangan normativ-huquqiy bazani rivojlantirish;

atom energetikasi xavfsizligini tartibga solish sohasida qonunchilik talablari va MAGATE normalariga rioya etish;

xavfsizlikni davlat tomonidan tartibga soluvchi organlarning oʻz majburiyatlarini lozim darajada bajarishi uchun yetarli moliyaviy resurslardan uzoq muddat foydalanishini taʼminlash;

atom energiyasidan foydalanish va xavfsizlik ekspertizasi sohasidagi faoliyatni litsenziyalash jarayonini takomillashtirish;

radiatsiya va yadro xavfsizligi sohasida davlat nazorati tizimini takomillashtirish;

xavfsizlikni davlat tomonidan tartibga soluvchi organlar uchun kadrlar tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimini yaratish hamda rivojlantirish;

xavfsizlikni davlat tomonidan tartibga soluvchi milliy organlarning atom energetikasi xavfsizligini tartibga solishga masʼul boʻlgan xalqaro va xorijiy tashkilotlar bilan keng hamkorligini taʼminlash;

shu jumladan, xorijiy investitsiyalarni jalb qilgan holda xavfsizlikni davlat tomonidan tartibga soluvchi organlarni ekspert qoʻllab-quvvatlash boʻyicha milliy sektorni rivojlantirish;

d) yadro-energetika dasturining jamoatchilik uchun ochiqligi va oshkoraligini taʼminlash:

Rossiya Federatsiyasining koʻmagida Toshkent shahrida va AES quriladigan maydon joylashadigan hududda atom sohasida axborot markazlarini ochish;

ommaviy axborot vositalari vakillarining vakolatlarini oshirish;

Oʻzbekiston Respublikasida atom energetikasini ommaviylashtirish sohasida tizimli ishlarni tashkil etish va mamlakat aholisini zamonaviy yadro-energetika texnologiyalari, shuningdek ularning xavfsizligi va ekologik sofligi toʻgʻrisida xabardor qilish;

atom energetikasini rivojlantirish borasidagi qarorlar loyihalarini koʻrib chiqish boʻyicha jamoatchilik eshituvlarini tashkil etish;

yadro-energetika texnologiyalari sohasida xalqaro konferensiyalar va koʻrgazmalar tashkil qilish hamda oʻtkazish, shuningdek, xalqaro ekspertlarni jalb etgan holda konferensiyalar, seminarlar, davra suhbatlari oʻtkazish;

atom energetikasi va yadro texnologiyalari sohasida xorijiy sheriklar tomonidan oʻtkaziladigan xalqaro konferensiyalar, koʻrgazmalar, seminarlarda ishtirok etish, ushbu maydonlardan aholiga texnologiyalar xavfsizligi toʻgʻrisida maʼlumot yetkazish uchun axborot manbai sifatida foydalanish;

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Atom energiyasi agentligi qoshidagi AESni ekspluatatsiya qiluvchi tashkilot (keyingi oʻrinlarda — “Oʻzatom”) va xavfsizlikni davlat tomonidan tartibga soluvchi organda ularning oʻz ommaviy axborot vositalarini tashkil qilish;

atom sohasidagi xalqaro va xorijiy tashkilotlar tomonidan tashkil etiladigan hamda atom energetikasi sohasida oshkoralikka koʻmaklashadigan xalqaro madaniy va maʼrifiy loyihalarda ishtirok etish;

e) malakali kadrlar bilan taʼminlash:

yadro va radiatsiyaviy xavfsizlik bilan bogʻliq sohalarda talab etiladigan bilimlar va tajriba hamda zarur xodimlar sonini umumiy aniqlash;

yadro-energetika dasturida ishtirok etadigan barcha tashkilotlar ehtiyojlarini qanoatlantirish uchun yetarli boʻlgan mutaxassislarni jalb qilish, oʻqitish va saqlash strategiyasini ishlab chiqish hamda tasdiqlash;

AESni ekspluatatsiya qiluvchi tashkilot xodimlarini kontrakt turidan qatʼi nazar, xavfsizlikni taʼminlash majburiyatlariga muvofiq konstruksiyalar, tizimlar va elementlar sifatini tekshirish qobiliyatiga, oʻz darajasida litsenziyalash jarayonini boshqarishga tayyorlashni tashkil etish;

AESni ekspluatatsiya qiluvchi tashkilotda AESni radiatsiya xavfsizligi boʻyicha foydalanishga tayyorlash bilan bogʻliq ehtiyojlar, shu jumladan oʻqitish va bilimlarni tekshirish uchun ekspert resurslar mavjud boʻlishini taʼminlash;

AES va yadro infratuzilmasi uchun xodimlarni tayyorlash, shu jumladan mutaxassislarning xorijiy davlatlarda stajirovkadan oʻtish dasturlarini ishlab chiqish;

oʻzbek talabalarini xorijiy oliy taʼlim muassasalarida oʻqitish, shuningdek oʻzbekistonlik mutaxassislarni atom energetikasi va turdosh sohalarda tayyorlash, qayta tayyorlash hamda ularning malakasini oshirish uchun xorijiy davlatlarga yuborish;

“MMFI” milliy tadqiqot yadro universitetining Toshkent shahridagi filialida, Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston milliy universiteti, Islom Karimov nomidagi Toshkent davlat texnika universiteti, Samarqand davlat universiteti va boshqa taʼlim muassasalarida atom energetikasi sohasida kadrlar tayyorlash uchun tegishli oʻquv yoʻnalishlarini ochish;

respublika atom sohasini davlat tomonidan tartibga soluvchi organ xodimlarini tayyorlash.

2-§. Birinchi AESni qurishning asosiy bosqichlari

14. Quyidagilar birinchi AESni qurishning asosiy bosqichlari hisoblanadi:

AESni joylashtirish uchun maydon tanlash va litsenziyalash (2019-2020-yillar).

AES va uning tashqi infratuzilma obyektlarini loyihalashtirish (2020 — 2022-yillar).

AESni qurish hamda ishga tushirish (2022 — 2030-yillar).

3-§. Atrof-muhit muhofazasi va radiatsiya himoyasini taʼminlash

15. Milliy yadro-energetika dasturining rivojlantirilishi munosabati bilan atrof-muhit muhofazasi va radiatsiya himoyasi sohasidagi tadbirlar Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.

4-§. Xavfsiz va iqtisodiy jihatdan samarali boʻlgan yadro yoqilgʻisi siklini tashkil qilish

16. Xavfsiz va iqtisodiy jihatdan samarali boʻlgan yadro yoqilgʻisi siklini tashkil qilish quyidagi bosqichlardan iborat:

uran rudasini qazib olish va qayta ishlash;

yadro yoqilgʻisi ishlab chiqarish uchun mamlakatning uran qazib olish salohiyatidan foydalanish;

yangi yadro yoqilgʻisini xarid qilish;

ishlatib boʻlingan yadro yoqilgʻisi bilan ishlash;

ishlatib boʻlingan yadro yoqilgʻisini qayta ishlash uchun olib chiqish yoki qimmatbaho energetik material sifatida uzoq vaqt saqlashni tashkil etish;

ishlatib boʻlingan yadro yoqilgʻisi chiqindilarini uzoq vaqt saqlash;

yadro yoqilgʻisi sikli chiqindilarini butunlay koʻmish.

5-§. Atom energetikasini uzoq muddatli rivojlantirishni taʼminlash

17. Atom energetikasini uzoq muddatli rivojlantirishni taʼminlash quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

atom ilm-fani va yadro texnologiyalarini rivojlantirish;

AESdan foydalanish milliy sektorini rivojlantirish, shu jumladan, xorijiy va milliy investitsiyalarni jalb qilish, ilmiy-texnik hamkorlik va ekspert xizmatlari koʻrsatish sohasida qoʻshma korxonalar tashkil etish;

kelajakdagi AESlar referent texnologiyasini tanlash uchun yadro texnologiyalarining dunyo miqyosidagi rivojlanish jarayonlarini oʻrganish;

iqtisodiyot tarmoqlari va ijtimoiy soha uchun noenergetik yadro texnologiyalarini rivojlantirish.

7-bob. Chora-tadbirlar amalga oshirilishini monitoring va nazorat qilish

18. Konsepsiyada nazarda tutilgan tadbirlar amalga oshirilishini monitoring va nazorat qilish uch darajali nazorat tizimini ishlab chiqish hamda joriy etish orqali taʼminlanadi.

1-daraja — “Oʻzatom” agentligining Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga har haftada tezkor hisobot berishi;

2-daraja — Oʻzbekiston Respublikasi Energetika vazirligining Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziriga har oyda hisobot berishi;

3-daraja — Oʻzbekiston Respublikasi Energetika vazirligining Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga yadro-energetika dasturini rivojlantirishning strategik va dolzarb yoʻnalishlari boʻyicha har chorakda hisobot berishi.

2019 — 2029-yillarda Oʻzbekiston Respublikasida atom energetikasini rivojlantirish konsepsiyasiga ILOVA

2019 — 2029-yillarda oʻzbekiston atom energetikasini rivojlantirish konsepsiyasining

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 7-fevraldagi PQ-4165-son qaroriga 2-ILOVA

2019 — 2029-yillarda Oʻzbekiston Respublikasida atom energetikasini rivojlantirish konsepsiyasini amalga oshirish boʻyicha

T/r Tadbirlar nomi Amalga oshirish shakli Bajarish muddatlari Masʼul ijrochilar I. Milliy yadro infratuzilmasini rivojlantirish 1. Oʻzbekiston Respublikasining yadro xavfsizligi sohasidagi quyidagi xalqaro konvensiyalarga qoʻshilishi yoki ularning qoidalarini Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlariga implementatsiya qilish: Yadroviy zarar uchun fuqarolik javobgarligi toʻgʻrisidagi Vena konvensiyasi; Yadro avariyasi toʻgʻrisida tezkor xabar berish toʻgʻrisidagi konvensiyasi; Yadro xavfsizligi toʻgʻrisidagi konvensiya; Yadro avariyalari yoki radiatsiya avariya holatlarida yordam koʻrsatish toʻgʻrisidagi konvensiya. Tegishli normativ-huquqiy hujjatlarni tayyorlash va belgilangan tartibda kiritish 2019-yil noyabr 2019-yil noyabr 2020-yil mart 2020-yil iyul Energetika vazirligi (Sultanov), Sanoat xavfsizligi davlat qoʻmitasi (Gulyamov), Tashqi ishlar vazirligi (Kamilov), Adliya vazirligi (Davletov), FVV (Xudaybergenov), Sogʻliqni saqlash vazirligi (Shadmanov) 2. Atom energiyasidan xalqaro shartnomalarga muvofiq tinchlik maqsadida foydalanish sohasidagi normalar va qoidalarni qabul qilish. Normativ-huquqiy hujjatni qabul qilish 2020-yil mart Energetika vazirligi (Sultanov), Adliya vazirligi (Davletov), Sanoat xavfsizligi davlat qoʻmitasi (Gulyamov), FVV (Xudaybergenov), Sogʻliqni saqlash vazirligi (Shadmanov), “Oʻzstandart” agentligi (Sattarov), Davlat geologiya qoʻmitasi (Islamov), Davlat ekologiya qoʻmitasi (Kuchkarov) 3. AESni loyihalashtirish, qurish va undan foydalanish uchun zarur boʻlgan standartlar, idoraviy normalar, reglamentlar, yoʻriqnomalar, nizomlarni qabul qilish (implementatsiya qilish, moslashtirish, ishlab chiqish). Vakolatli davlat organlari tomonidan normativ hujjatlarni qabul qilish loyihani amalga oshirish davrida Energetika vazirligi (Sultanov), “Oʻzstandart” agentligi (Sattarov), FVV (Xudaybergenov), Sogʻliqni saqlash vazirligi (Shadmanov), Adliya vazirligi (Davletov), Sanoat xavfsizligi davlat qoʻmitasi (Gulyamov), Davlat geologiya qoʻmitasi (Islamov), Davlat ekologiya qoʻmitasi (Kuchkarov) 4. AESdan foydalanishda Oʻzbekiston Respublikasining yadro-energetika dasturi manfaatlariga daxl qilish mumkin boʻlgan qoʻshni davlatlar bilan muloqotni yoʻlga qoʻyish. Muzokaralar oʻtkazish 2019 — 2021-yillar Tashqi ishlar vazirligi (Kamilov), Adliya vazirligi (Davletov), Energetika vazirligi (Sultanov), Sanoat xavfsizligi davlat qoʻmitasi (Gulyamov), Fanlar akademiyasi (Yuldashev) 5. Manfaatdor davlatlar, nufuzli xorijiy va xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik qilish orqali yadro obyektlarini ekspluatatsiya qilish xavfsizligi manfaatlari yoʻlida maslahatlashuvlar oʻtkazilishini taʼminlash. Yadro obyektlari xavfsizligini kuchaytirish boʻyicha normativ-huquqiy bazani takomillashtirish yuzasidan takliflar tayyorlash va amaliy chora-tadbirlarni amalga oshirish 2019 — 2030-yillar Sanoat xavfsizligi davlat qoʻmitasi (Gulyamov), Energetika vazirligi (Mirzamaxmudov), Tashqi ishlar vazirligi (Kamilov), manfaatdor vazirlik va idoralar 6. AESni ekspluatatsiya qiluvchi tashkilotni tashkil qilish va rivojlantirish, shu jumladan uning tashkiliy tuzilishi jihatidan tayyorligi, malakali kadrlar bilan toʻldirilishi, zarur normativlar va tartib-taomillarning mavjudligi, uzoq muddat moliyaviy barqarorligini taʼminlash. 1. Normativ-huquqiy hujjatni kiritish 2. Ekspluatatsiya qiluvchi tashkilot faoliyatini tashkil etish 3. AESni ekspluatatsiya qiluvchi tashkilotni rivojlantirish 2019-yil fevral 2019-yil noyabr 2021 — 2028-yillar Energetika vazirligi (Mirzamaxmudov), Sanoat xavfsizligi davlat qoʻmitasi (Gulyamov), Adliya vazirligi (Istamov), manfaatdor vazirlik va idoralar 7. AESni ekspluatatsiya qiluvchi tashkilotning yadro xavfsizligi, maydonlar va pudratchilarni tanlash, loyiha yechimlari, qurilish sifati, keyinchalik foydalanish, moliyaviy taʼminlash, AESni qurish hamda undan foydalanishning boshqa muhim jihatlari, shu jumladan zarar uchun masʼuliyatini belgilash. Normativ-huquqiy hujjatni kiritish 2019-yil iyul Energetika vazirligi (Mirzamaxmudov), Sanoat xavfsizligi davlat qoʻmitasi (Gulyamov), Adliya vazirligi (Istamov), manfaatdor vazirlik va idoralar 8. Xavfsizlikni davlat tomonidan tartibga solish milliy organini uzoq muddatli rivojlantirish va unga atom energetikasi xavfsizligini tartibga solish sohasida maxsus vakolatlar, shu jumladan xavfsizlikni tartibga soluvchi barcha davlat organlarning atom energetikasi xavfsizligi masalalarini muvofiqlashtirish funksiyalarini berish. Normativ-huquqiy hujjatni kiritish 2019-yil iyun Sanoat xavfsizligi davlat qoʻmitasi (Gulyamov), Adliya vazirligi (Istamov), manfaatdor vazirlik va idoralar 9. Xavfsizlikni davlat tomonidan tartibga solish organlari oʻz vazifalarini zarur tarzda bajarishi uchun yetarlicha moliyaviy resurslardan uzoq muddat foydalanilishini taʼminlash. Sanoat xavfsizligi davlat qoʻmitasini saqlash uchun Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetidan zarur moliyaviy mablagʻlar ajratilishini taʼminlash har yili noyabrda Moliya vazirligi (Xaydarov), Sanoat xavfsizligi davlat qoʻmitasi (Gulyamov) 10. Atom energiyasidan foydalanish va xavfsizlik ekspertizasi sohasidagi faoliyatni litsenziyalash jarayonini takomillashtirish. Normativ-huquqiy hujjatni kiritish 2019-yil iyul Sanoat xavfsizligi davlat qoʻmitasi (Gulyamov), Adliya vazirligi (Istamov), manfaatdor vazirlik va idoralar 11. Xavfsizlikni davlat tomonidan tartibga soluvchi organlar uchun kadrlar tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimini tashkil etish va rivojlantirish. Kadrlarni tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimini tashkil etish va rivojlantirish boʻyicha kompleks tadbirlarni ishlab chiqish va tasdiqlash 2019-yil avgust Sanoat xavfsizligi davlat qoʻmitasi (Gulyamov), manfaatdor vazirlik va idoralar 12. Xavfsizlikni davlat tomonidan tartibga soluvchi organlarni, shu jumladan xorijiy investitsiyalarni jalb qilgan holda ekspert jihatdan qoʻllab-quvvatlash boʻyicha milliy sektorni rivojlantirish. Ekspert jihatdan qoʻllab-quvvatlash milliy sektorini rivojlantirish boʻyicha takliflar kiritish 2019-yil dekabr Sanoat xavfsizligi davlat qoʻmitasi (Gulyamov), Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi (Bekenov), Energetika vazirligi (Mirzamaxmudov), manfaatdor vazirlik va idoralar 13. Toshkent shahrida va dastlabki AES quriladigan maydon joylashgan hududda Rossiya Federatsiyasi yordamida atom sohasidagi axborot markazlarini ochish. 1. Toshkent shahrida axborot markazini tashkil etish 2. AES quriladigan maydon hududida axborot markazini tashkil etish 2019-yil avgust 2025-yil dekabr Energetika vazirligi (Mirzamaxmudov), Fanlar akademiyasi (Yuldashev), Sanoat xavfsizligi davlat qoʻmitasi (Gulyamov), manfaatdor vazirlik va idoralar 14. Oʻquv seminarlari, xorijdagi atom energetikasi obyektlariga matbuot-turlarini tashkil etish orqali ommaviy axborot vositalari vakillari, shu jumladan jurnalistlar va jamoatchilik fikrini oʻrganuvchilarning bilimini oshirish. Oʻquv seminarlar, xorijdagi atom energetikasi obyektlariga matbuot-turlarini tashkil etish rejaga muvofiq Energetika vazirligi (Mirzamaxmudov), manfaatdor vazirlik va idoralar 15. Oʻzbekiston Respublikasida atom energetikasini ommalashtirish va mamlakat aholisini zamonaviy yadro-energetika texnologiyalari, ularning xavfsizligi va ekologik tozaligi toʻgʻrisida xabardor qilish sohasida tizimli ishlarni tashkil etish. Telekoʻrsatuvlar, matbuotda materiallar eʼlon qilishni tashkil etish, ilmiy-ommabop filmlar yaratish va ularni namoyish qilish rejaga muvofiq Energetika vazirligi (Mirzamaxmudov), Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi (Allamjonov), MTRK (Xadjayev), Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, tumanlar va shaharlar hokimliklari 16. Yadro va radiatsiyaviy xavfsizlik bilan bogʻliq sohalarda talab etiladigan bilimlar va tajriba hamda zarur xodimlar soni majmuini aniqlash. Normativ-huquqiy hujjatni kiritish 2019-yil noyabr Energetika vazirligi (Mirzamaxmudov), Sanoat xavfsizligi davlat qoʻmitasi (Gulyamov) 17. Yadro-energetika dasturida ishtirok etadigan barcha tashkilotlar ehtiyojlarini qanoatlantirish uchun yetarli boʻlgan mutaxassislarni jalb qilish, oʻqitish va saqlash strategiyasini ishlab chiqish hamda tasdiqlash. Normativ-huquqiy hujjatni kiritish 2019-yil avgust Energetika vazirligi (Mirzamaxmudov), Sanoat xavfsizligi davlat qoʻmitasi (Gulyamov) 18. AES va yadro infratuzilmasi uchun xodimlarni tayyorlash dasturlarini, shu jumladan mutaxassislarni xorijiy davlatlarda stajirovkadan oʻtkazish dasturlarini ishlab chiqish. 1. Mutaxassislarni qabul qilishning maqsadli jadvalini tasdiqlash. 2. Jadval asosida xodimlarni tayyorlash dasturlarini va ularni stajirovkadan oʻtkazish rejalarini ishlab chiqish va qabul qilish. 2019-yil sentabr har yili 20-yanvarga qadar Energetika vazirligi (Mirzamaxmudov) II. Birinchi AESni qurishning asosiy bosqichlari 19. AESni joylashtirish uchun maydonni tanlash va litsenziyalash (2019-2020-yillar). 1. Normativ-huquqiy hujjatni kiritish 2. Atrof-muhitga taʼsirni baholash, maydonni tanlash sifatini taʼminlash dasturlari va xavfsizlikni asoslash hisobotini belgilangan tartibda taqdim etish asosida AESni joylashtirishga xavfsizlikni davlat tomonidan tartibga soluvchi organning litsenziyasini olish 2019-yil oktabr 2020-yil noyabr Energetika vazirligi (Mirzamaxmudov), Sanoat xavfsizligi davlat qoʻmitasi (Gulyamov), Davlat ekologiya qoʻmitasi (Kuchkarov), Qurilish vazirligi (Toʻxtayev) 20. AES va uning tashqi infratuzilma obyektlarini loyihalashtirish (2020 — 2022-yillar). Loyihaning texnik-iqtisodiy asoslanishini ishlab chiqish 2021-yil fevral Energetika vazirligi (Mirzamaxmudov), Sanoat xavfsizligi davlat qoʻmitasi (Gulyamov), Qurilish vazirligi (Toʻxtayev), manfaatdor vazirlik va idoralar 21. AESni qurish va ishga tushirish (2022 — 2030-yillar). 1. AES qurilishiga Rossiya Federatsiyasining kreditini jalb etish toʻgʻrisida Hukumatlararo bitimni tayyorlash. 2. AES qurilishiga YERS shartnomasi doirasida Buyurtmachining majburiyatlarini moliyalashtirishning uzoq muddatli (10 yilga) rejasini tasdiqlash. 3. AES qurilishiga xavfsizlikni davlat tomonidan tartibga soluvchi organining litsenziyasini olish. 4. AES qurilishi 5. Davlat qabul komissiyasi dalolatnomasini tasdiqlash 2019-yil dekabr 2019-yil noyabr 2021-yil dekabr 2022-yildan boshlab energiya bloklari loyiha quvvatiga chiqqandan keyin Energetika vazirligi (Mirzamaxmudov), Sanoat xavfsizligi davlat qoʻmitasi (Gulyamov), Iqtisodiyot va sanoat vazirligi (Gulyamov), Moliya vazirligi (Xaydarov), Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi (Bekenov), Tashqi ishlar vazirligi (Asadov), Qurilish vazirligi (Toʻxtayev), manfaatdor vazirlik va idoralar III. Atrof tabiiy muhit muhofazasini va radiatsiya himoyasini taʼminlash 22. Milliy yadro-energetika dasturining rivojlantirilishi munosabati bilan atrof-muhit muhofazasi va radiatsiya himoyasi sohasidagi tadbirlarni Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi. Milliy yadro-energetika dasturini amalga oshirish davomida atrof-muhit muhofazasi va radiatsiya himoyasi sohasida davlat nazoratini amalga oshirish belgilangan tartibda Davlat ekologiya qoʻmitasi (Kuchkarov), Sogʻliqni saqlash vazirligi (Shadmanov), FVV (Xudaybergenov), Sanoat xavfsizligi davlat qoʻmitasi (Gulyamov) IV. Xavfsiz va iqtisodiy samarali yadro issiqligi siklini tashkil etish 23. Ishlatib boʻlingan yadro yoqilgʻisini qayta ishlash uchun chiqarish yoki ishlatib boʻlingan yadro yoqilgʻisini qimmatbaho energetik material sifatida uzoq vaqt saqlashni tashkil qilish. Radioaktiv chiqindilar, ishlatib boʻlingan yoqilgʻi bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasi va AESni ekspluatatsiyadan chiqarish boʻyicha normativ-huquqiy hujjatni tayyorlash va kiritish 2019-yil noyabr Energetika vazirligi (Mirzamaxmudov), Sanoat xavfsizligi davlat qoʻmitasi (Gulyamov), Tashqi ishlar vazirligi (Asadov), Adliya vazirligi (Istamov), FVV (Xudaybergenov), Sogʻliqni saqlash vazirligi (Shadmanov) 24. Ishlatib boʻlingan yadro yoqilgʻisi bilan ishlash. Ishlatib boʻlingan yadro yoqilgʻisi bilan ishlashni tartibga soluvchi normalar va qoidalarni, shuningdek xavfsizlik boʻyicha qoʻllanmalarni ishlab chiqish va qabul qilish 2020 — 2028-yillar Energetika vazirligi (Mirzamaxmudov), Davlat ekologiya qoʻmitasi (Kuchkarov), Sogʻliqni saqlash vazirligi (Shadmanov), Sanoat xavfsizligi davlat qoʻmitasi (Gulyamov), FVV (Xudaybergenov), IIV (Bobojonov) V. Atom energetikasini uzoq muddatli rivojlantirishni taʼminlash 25. Atom ilm-fani va yadro texnologiyalarini rivojlantirish. Atom ilm-fani va yadro texnologiyalarini rivojlantirish dasturlarini ishlab chiqish har yili Fanlar akademiyasi (Yuldashev), Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi (Madjidov), Energetika vazirligi (Mirzamaxmudov) 26. Iqtisodiyot va ijtimoiy soha tarmoqlari uchun noenergetik yadro texnologiyalarini, shu jumladan materialshunoslikni (yadro va termoyadro reaktorlar, mikroelektronika, aviatsiya va kosmik texnika uchun yangi materiallar olish), yadro tibbiyotini (tashxis qoʻyish va davolash uchun radiofarm preparatlar ishlab chiqarish, neytron-tutuvchi va proton terapiya, pozitron-emission tomografiyani rivojlantirish), yadro tahlili va radiokimyo hamda Respublika uchun ahamiyatli boʻlishi mumkin boshqa yoʻnalishlarni rivojlantirish. Iqtisodiyot tarmoqlari va ijtimoiy soha uchun noenergetik yadro texnologiyalarini rivojlantirish boʻyicha kompleks chora-tadbirlarni ishlab chiqish 2019-yil noyabr Fanlar akademiyasi (Yuldashev), Sogʻliqni saqlash vazirligi (Shadmanov), Qishloq xoʻjaligi vazirligi (Xodjayev), Energetika vazirligi (Mirzamaxmudov), Iqtisodiyot va sanoat vazirligi (Gulyamov), Moliya vazirligi (Xaydarov) VI. Chora-tadbirlarning amalga oshirilishini monitoring va nazorat qilish 27. Oʻzbekiston Respublikasi Energetika vazirligi va “Oʻzatom” agentligining Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi, Bosh vazir va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti oldida hisobot berishini taʼminlash. 1. Konsepsiya amalga oshirilishi toʻgʻrisida “Oʻzatom” agentligi tomonidan Vazirlar Mahkamasiga tezkor axborot kiritish. 2. Konsepsiyaning amalga oshirilishi toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Energetika vazirligi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziriga hisobot berish. 3. Yadro-energetika dasturini rivojlantirishning strategik va dolzarb yoʻnalishlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Energetika vazirligi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga hisobot berish. har haftada keyingi oyning 5 sanasigacha har chorakda, keyingi oyning 10 sanasigacha Energetika vazirligi (Sultanov), “Oʻzatom” agentligi (Mirzamaxmudov), Sanoat xavfsizligi davlat qoʻmitasi (Gulyamov), manfaatdor vazirlik va idoralar,

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2019-yil 7-fevral,

PQ-4165-son

(Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 08.02.2019-y., 07/19/4165/2592-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 25.05.2024-y., 06/24/79/0363-son)

lex.uz

Президента Республики Узбекистан

Постановление

КОНЦЕПЦИЯ

СТРУКТУРНАЯ СХЕМА

«ДОРОЖНАЯ КАРТА»

Об утверждении Концепции развития атомной энергетики в Республике Узбекистан на период 2019 — 2029 годов

Во исполнение Указа Президента Республики Узбекистан от 19 июля 2018 года № УП-5484 «О мерах по развитию атомной энергетики в Республике Узбекистан», а также в целях создания долгосрочной и прочной системы развития атомной энергетики в республике как новой высокотехнологичной энергетической отрасли:

1. Принять к сведению, что Агентством по атомной энергии при Кабинете Министров Республики Узбекистан (далее — Агентство «Узатом») совместно с причастными министерствами и ведомствами осуществляются мероприятия «Дорожной карты» по реализации в 2018 — 2021 годах Соглашения между Правительством Республики Узбекистан и Правительством Российской Федерации о сотрудничестве в строительстве на территории Республики Узбекистан атомной электростанции, утвержденной постановлением Президента Республики Узбекистан от 4 декабря 2018 года № ПП-4048 «О мерах по ускорению строительства на территории Республики Узбекистан атомной электростанции».

2. Утвердить:

а) Концепцию развития атомной энергетики в Республике Узбекистан на период 2019 — 2029 годов (далее — Концепция) согласно приложению № 1 , предусматривающую реализацию следующих основных приоритетных направлений:

развитие национальной ядерной инфраструктуры, включая формирование нормативно-правовой базы, участие Республики Узбекистан в глобальном режиме ядерной безопасности, обеспечение деятельности эксплуатирующей организации атомной электростанции (далее — АЭС), создание регулирующей основы атомной энергетики, обеспечение прозрачности и открытости для общественности ядерно-энергетической программы, обеспечение квалифицированными кадрами;

сооружение первой АЭС, включая выбор площадки и лицензирование размещения, проектирование, строительство и ввод в эксплуатацию АЭС;

обеспечение охраны окружающей среды и радиационной защиты людей при использовании атомной энергии;

организация безопасного и экономически эффективного ядерного топливного цикла, включая долгосрочное обеспечение атомной энергетики ядерным топливом, создание условий для безопасного обращения с отработавшим топливом, организацию его переработки и утилизацию отходов;

обеспечение долгосрочного развития атомной энергетики, включая развитие атомной науки и технологий, приобретение отечественными организациями проектных, конструкторских, экологических и других знаний и опыта для поддержки строительства и эксплуатации АЭС, изучение тенденций ядерных технологий для выбора референтной технологии будущих АЭС;

б) «Дорожную карту» по реализации Концепции развития атомной энергетики в Республике Узбекистан на период 2019 — 2029 годов (далее — «Дорожная карта») согласно приложению № 2 , включающую выполнение мероприятий по:

присоединению или имплементации положений международных конвенций в области ядерной безопасности в законодательство Республики Узбекистан, а также разработке и принятию норм и правил в сфере использования атомной энергии в мирных целях;

выбору площадки и лицензированию размещения АЭС, проектированию, строительству и вводу в эксплуатацию АЭС и объектов ее внешней инфраструктуры;

охране окружающей среды и радиационной защите, включая вывоз и хранение отработавшего ядерного топлива, а также обращение со свежим и отработавшим ядерным топливом;

развитию атомной науки и технологий, а также неэнергетических ядерных технологий для отраслей экономики и социальной сферы, ядерной медицины и радиохимии;

мониторингу и контролю реализации мероприятий, предусмотренных Концепцией.

3. Установить персональную ответственность:

соответствующих заместителей Премьер-министра Республики Узбекистан — за эффективную организацию и координацию деятельности ответственных министерств и ведомств по реализации мероприятий, предусмотренных «Дорожной картой», а также организацию ежеквартального критического обсуждения хода ее выполнения;

руководителей ответственных министерств и ведомств — за своевременное выполнение мероприятий, предусмотренных «Дорожной картой», с широким привлечением независимых экспертов (консультантов), в том числе зарубежных;

руководителей научно-исследовательских и образовательных учреждений — за обеспечение развития фундаментальной и прикладной науки, а также подготовки квалифицированных кадров для атомной энергетики в рамках мероприятий, предусмотренных «Дорожной картой».

4. Министерству энергетики, Государственному комитету промышленной безопасности, Академии наук, Министерству юстиции совместно с другими заинтересованными ведомствами в двухмесячный срок внести в Кабинет Министров Республики Узбекистан план по разработке и утверждению первоочередных нормативно-правовых актов, подлежащих принятию в 2019 — 2021 годах и направленных на реализацию Концепции с указанием конкретных сроков внесения и ответственных исполнителей.

5. Национальному информационному агентству Узбекистана, Национальной телерадиокомпании Узбекистана, Агентству информации и массовых коммуникаций регулярно организовывать публикации и тематические передачи в средствах массовой информации по освещению целей и задач утвержденной Концепции.

6. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова, руководителя Администрации Президента Республики Узбекистан З.Ш. Низомиддинова и министра энергетики Республики Узбекистан А.С. Султанова.

ПРИЛОЖЕНИЕ № 1 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 7 февраля 2019 года № ПП-4165

развития атомной энергетики в Республике Узбекистан на период 2019 — 2029 годов

Удовлетворение растущих энергетических потребностей мировое сообщество связывает, наряду с развитием возобновляемых источников энергии (солнце, ветер и вода), с развитием атомной энергетики, которая уже превысила 11 процентов от общего энергетического производства. В 5 странах атомная энергетика обеспечивает более 40 процентов потребности в электрической энергии — Франции, Словакии, Украине, Венгрии и Бельгии.

Атомная энергия является экологически чистым видом энергии. При производстве электрической и тепловой энергии на атомных электростанциях (далее — АЭС), в отличие теплоэлектростанций традиционных видов, работающих на угле, мазуте и газе, не образуются загрязняющие окружающую среду вредные вещества, такие как оксиды азота, сера, углерод, зола и др.

Одним из основных экономических аргументов в пользу развития атомной энергетики является ее способность гарантировать стабильность цены вырабатываемой электрической энергии на весь срок службы АЭС, который составляет не менее 60 лет с возможностью его продления.

Атомная энергия используется в 31 стране мира, в которых функционируют более 450 энергоблоков общей мощностью около 400 ГВт. В настоящее время ведется строительство 60 новых энергоблоков, из которых 39 — приходятся на азиатский регион.

В целях удовлетворения растущих потребностей экономики республики в электрической энергии (117 миллиардов кВт/ч к 2030 году) между Правительством Республики Узбекистан и Правительством Российской Федерации 7 сентября 2018 года в городе Москве заключено Соглашение о сотрудничестве в строительстве на территории Узбекистана атомной электростанции.

Данным Соглашением предусматривается сооружение в Республике Узбекистан современной и безопасной референтной АЭС поколения III+ в составе двух энергоблоков установленной мощностью 1,2 ГВт каждый, а также создание национальной ядерной инфраструктуры, системы государственного регулирования безопасности, подготовки кадров, осуществление сотрудничества по вопросам поставки ядерного топлива, обращения с отработавшим ядерным топливом.

Глава 1. Основные положения

1. Настоящая Концепция развития атомной энергетики в Республике Узбекистан на период 2019 — 2029 годов определяет основные принципы национальной политики в сфере атомной энергетики, цели и приоритетные направления развития атомной энергетики, а также мероприятия по их реализации, основные риски развития атомной энергетики, прогнозные источники финансирования, механизм осуществления мониторинга и контроля реализации основных мероприятий.

2. Структурная схема Концепции развития атомной энергетики в Республике Узбекистан на период 2019 — 2029 годов приведена в приложении к настоящей Концепции.

Глава 2. Основные принципы национальной политики в сфере атомной энергетики

3. Основными принципами национальной политики в сфере атомной энергетики являются:

использование атомной энергии в мирных целях;

защита людей и охрана окружающей среды от потенциального вредного воздействия ионизирующего излучения;

соблюдение требований безопасности Международного агентства по атомной энергии (далее — МАГАТЭ);

обеспечение режима нераспространения ядерного оружия.

Глава 3. Основные цели и приоритетные направления развития атомной энергетики

4. Основными целями развития атомной энергетики в Республике Узбекистан на период 2019 — 2029 годов являются:

обеспечение страны к 2030 году надежным, безопасным, экономически эффективным и экологически чистым источником электроэнергии путем создания национальной ядерной энергетики с развитой инфраструктурой, сооружения и начала безопасной эксплуатации АЭС общей мощностью 2,4 ГВт;

обеспечение устойчивого развития атомной науки, технологий, ядерных неэнергетических технологий, инфраструктуры безопасного использования атомной энергии с подготовкой квалифицированных национальных кадров.

5. Для достижения основных целей необходимо обеспечить реализацию следующих основных приоритетных направлений:

развитие национальной ядерной инфраструктуры, включая формирование нормативно-правовой базы, участие Республики Узбекистан в глобальном режиме ядерной безопасности, обеспечение деятельности эксплуатирующей организации АЭС, создание регулирующей основы атомной энергетики, обеспечение прозрачности и открытости для общественности ядерно-энергетической программы, обеспечение квалифицированными кадрами;

сооружение первой АЭС, включая выбор площадки и лицензирование АЭС, проектирование, строительство и ввод в эксплуатацию АЭС;

обеспечение охраны окружающей среды и радиационной защиты населения при использовании атомной энергии;

организация безопасного и экономически эффективного ядерного топливного цикла, включая долгосрочное обеспечение атомной энергетики ядерным топливом, создание условий для безопасного обращения с отработавшим топливом, организация его переработки и утилизации отходов;

обеспечение долгосрочного развития атомной энергетики, включая развитие атомной науки и технологий, приобретение отечественными организациями проектных, конструкторских, экологических и других знаний и опыта для поддержки строительства и эксплуатации АЭС, изучение тенденций ядерных технологий для выбора референтной технологии будущих АЭС.

Глава 4. Оценка рисков развития атомной энергетики

6. Достижение целей в области развития атомной энергетики зависит от исключения или минимизации влияния следующих основных рисков:

а) макроэкономические:

ухудшение мировой экономической ситуации, в том числе в странах, участвующих в финансировании ядерно-энергетической программы Республики Узбекистан;

ухудшение национальной экономической ситуации, связанной с вероятным резким и долгосрочным снижением мировых цен на основные экспортные товары Республики Узбекистан;

недостаточная оценка необходимого объема финансирования проектов развития атомной энергетики, включая развитие национальной ядерной инфраструктуры, за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан;

б) социальные:

прекращение или приостановка ядерно-энергетической программы вследствие социальной напряженности из-за недостаточной работы с населением в области общественной приемлемости атомной энергетики;

непредвиденные расходы в случае возникновения необходимости замены выбранной площадки для АЭС;

в) операционные:

непредвиденные расходы в связи с необходимостью замены выбранной площадки вследствие обнаружения в ходе изысканий новых, непредвиденных ранее, запрещающих или опасных факторов, в том числе экологических и водоохранных;

непреодолимые ограничения законодательства;

увеличение стоимости сооружения АЭС в связи с задержками подготовки нормативно-правовых актов, обеспечивающих оптимальную стоимость АЭС как референтного объекта;

задержка процессов лицензирования, проектирования и строительства в связи с недостаточным развитием и кадровым потенциалом эксплуатирующей организации АЭС и регулирующего органа;

задержка ввода АЭС в эксплуатацию в связи с недостаточным обеспечением эксплуатирующей организации АЭС эксплуатационным персоналом требуемой квалификации;

существенные затруднения в доставке оборудования для АЭС;

г) политические:

применение международных санкций в отношении подрядчиков, поставщиков и финансовых институтов.

7. Выявление и оценка рисков развития ядерно-энергетической программы, а также выработка мероприятий по исключению рисков и предупреждению их влияния являются важными элементами успешной работы участников проекта.

Глава 5. Прогнозные источники финансирования

8. Финансирование строительства первой АЭС мощностью 2,4 ГВт за счет собственных средств Республики Узбекистан и государственного кредита Российской Федерации.

9. Финансирование строительства объектов внешней инфраструктуры АЭС из средств Государственного бюджета Республики Узбекистан, Фонда развития атомной энергетики Агентства по атомной энергии при Кабинете Министров Республики Узбекистан (далее — Фонд развития атомной энергетики), средств инвесторов и других источников, не запрещенных законодательством.

10. Финансирование проектов по развитию национальной ядерной инфраструктуры из средств Фонда развития атомной энергетики, Государственного бюджета Республики Узбекистан, частично — средств государственного кредита Российской Федерации и других источников, не запрещенных законодательством.

11. Финансирование проектов по развитию человеческих ресурсов, включая подготовку кадров и реализацию стратегии набора и сохранения квалифицированного персонала, за счет средств Фонда развития атомной энергетики, грантов иностранных организаций и услуг по обучению, предоставляемых Российской Федерацией на безвозмездной основе или в рамках проектов по развитию ядерной инфраструктуры, средств Государственного бюджета Республики Узбекистан и других источников, не запрещенных законодательством.

12. Финансирование проектов по развитию научного и технологического потенциала за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан, Фонда развития атомной энергетики, грантов иностранных организаций и других источников, не запрещенных законодательством.

Глава 6. Мероприятия по реализации основных приоритетных направлений развития атомной энергетики

§ 1. Развитие национальной ядерной инфраструктуры

13. Для успешной реализации национальной ядерно-энергетической программы предусматривается развитие в Республике Узбекистан ядерной инфраструктуры по следующим основным направлениям:

а) формирование нормативно-правовой базы развития атомной энергетики:

принятие Закона Республики Узбекистан «Об использовании атомной энергии в мирных целях»;

присоединение Республики Узбекистан или имплементация положений международных конвенций в области ядерной безопасности в законодательство Республики Узбекистан;

изучение возможностей для имплементации некоторых положений законодательства страны-поставщика ядерных технологий в законодательство Республики Узбекистан с целью минимизации издержек в связи с отклонениями от референтной АЭС;

принятие норм и правил в области использования атомной энергии в соответствии с международными договорами;

принятие (имплементация, адаптация, разработка) стандартов, ведомственных норм, регламентов, инструкций, положений и др., необходимых для проектирования, строительства и эксплуатации АЭС;

б) обеспечение участия Республики Узбекистан в глобальном режиме ядерной безопасности:

организация диалога с соседними государствами, чьи интересы может затрагивать ядерно-энергетическая программа Республики Узбекистан при эксплуатации АЭС;

обеспечение консультаций в интересах безопасности путем осуществления сотрудничества с заинтересованными в этом странами, авторитетными иностранными и международными организациями;

осуществление сотрудничества с МАГАТЭ с целью получения консультаций по вопросам безопасности, использования международного опыта эксплуатации, а также для учета извлеченных уроков;

обеспечение соблюдения норм МАГАТЭ и участия в международных рассмотрениях вопросов безопасности, качества получаемых услуг по вопросам безопасности на базе норм безопасности МАГАТЭ;

принятие мер по вхождению эксплуатирующей организации АЭС во Всемирную ассоциацию операторов атомных электростанций (WANO);

участие в международных сетевых сообществах, в которых в полной мере необходимо изучение для применения в Республике Узбекистан опыта строительства и эксплуатации АЭС;

в) обеспечение деятельности эксплуатирующей организации АЭС:

создание и развитие эксплуатирующей организации АЭС;

установление ответственности эксплуатирующей организации АЭС за ядерную безопасность, выбор площадки и всех подрядчиков, проектные решения, качество строительства, дальнейшую эксплуатацию, финансовое обеспечение ответственности и другие важнейшие аспекты сооружения и эксплуатации АЭС, включая ответственность за ущерб;

участие эксплуатирующей организации АЭС в процессе сооружения АЭС с установления требований к площадке;

г) создание регулирующей основы атомной энергетики:

долгосрочное развитие национального органа государственного регулирования безопасности с предоставлением ему специальных полномочий в области регулирования безопасности атомной энергетики;

развитие нормативно-правовой базы регулирования использования атомной энергии, основанное на регулирующих требованиях страны-поставщика ядерных технологий, нормах МАГАТЭ и опыте международных и зарубежных регулирующих организаций;

соблюдение требований законодательства и норм МАГАТЭ в области регулирования безопасности атомной энергетики;

обеспечение долгосрочного доступа органов государственного регулирования безопасности к достаточным финансовым ресурсам для надлежащего исполнения ими своих обязанностей;

совершенствование процесса лицензирования деятельности в области использования атомной энергии и экспертиз безопасности;

совершенствование системы государственного надзора в области радиационной и ядерной безопасности;

создание и развитие системы подготовки и повышения квалификации кадров для органов государственного регулирования безопасности;

обеспечение широкого взаимодействия национальных органов государственного регулирования безопасности с международными и зарубежными организациями, в ответственность которых входит регулирование безопасности атомной энергетики;

развитие национального сектора экспертной поддержки органов государственного регулирования безопасности, в том числе с привлечением иностранных инвестиций;

д) обеспечение прозрачности и открытости для общественности ядерно-энергетической программы:

открытие при поддержке Российской Федерации информационных центров атомной отрасли в городе Ташкенте и регионе, в котором будет размещена площадка для строительства АЭС;

повышение компетенции представителей средств массовой информации;

организация системной работы в области популяризации атомной энергетики в Республике Узбекистан и информирования населения страны о современных ядерно-энергетических технологиях, а также их безопасности и экологичности;

организация общественных слушаний по рассмотрению проектов решений в отношении развития атомной энергетики;

организация и проведение международных конференций и выставок в сфере ядерно-энергетических технологий, а также проведение конференций, семинаров, «круглых столов», в том числе с привлечением международных экспертов;

участие в международных конференциях, выставках, семинарах в области атомной энергетики и ядерных технологий, проводимых партнерами за рубежом, использование этих площадок в качестве информационного источника для донесения до населения информации о безопасности технологий;

создание при Агентстве по атомной энергии при Кабинете Министров Республики Узбекистан (далее — Агентство «Узатом»), эксплуатирующей организации АЭС и органе государственного регулирования безопасности собственных средств массовой информации;

участие в международных культурных и просветительских проектах, организуемых международными и иностранными организациями атомной отрасли и способствующих открытости в области атомной энергетики;

е) обеспечение квалифицированными кадрами:

определение совокупности знаний и опыта, требующихся в областях, связанных с ядерной и радиационной безопасностью, и необходимой численности персонала;

разработка и утверждение стратегии привлечения, обучения и сохранения достаточного числа специалистов для удовлетворения потребностей всех организаций, участвующих в ядерно-энергетической программе;

организация подготовки персонала эксплуатирующей организации АЭС к способности проверять качество конструкций, систем и элементов в соответствии с обязанностями по обеспечению безопасности, независимо от типа контракта, управлять процессом лицензирования на своем уровне;

обеспечение наличия у эксплуатирующей организации АЭС экспертных ресурсов для потребностей, связанных с подготовкой к эксплуатации АЭС в части радиационной безопасности, включая обучение и проверку знаний;

разработка программ подготовки персонала для АЭС и ядерной инфраструктуры, в том числе программ стажировок специалистов в зарубежных странах;

обучение узбекских студентов в зарубежных высших образовательных учреждениях, а также направление узбекских специалистов в зарубежные страны для подготовки, переподготовки и повышения квалификации в сфере атомной энергетики и смежных областях;

открытие соответствующих направлений обучения в филиале Национального исследовательского ядерного университета МИФИ в г. Ташкенте, Национальном университете Узбекистана имени Мирзо Улугбека, Ташкентском государственном техническом университете имени Ислама Каримова, Самаркандском государственном университете и других образовательных учреждениях для подготовки кадров в сфере атомной энергетики;

подготовка персонала органа государственного регулирования атомной отрасли республики.

§ 2. Основные этапы сооружения первой АЭС

14. Основными этапами сооружения первой АЭС считаются:

выбор площадки и лицензирование размещения АЭС (2019-2020 гг.).

проектирование АЭС и объектов ее внешней инфраструктуры (2020 — 2022 гг.).

строительство и ввод в эксплуатацию АЭС (2022 — 2030 гг.).

§ 3. Обеспечение охраны окружающей среды и радиационной защиты

15. Реализация мероприятий в области охраны окружающей среды и радиационной защиты в связи с развитием национальной ядерно-энергетической программы осуществляется в соответствии с законодательством Республики Узбекистан.

§ 4. Организация безопасного и экономически эффективного ядерного топливного цикла

16. Организация безопасного и экономически эффективного ядерного топливного цикла состоит из следующих этапов:

добыча и переработка урановой руды;

использование национального потенциала урановой добычи для производства ядерного топлива;

покупка свежего ядерного топлива;

обращение с отработавшим ядерным топливом;

вывоз отработавшего ядерного топлива на переработку или организация долговременного хранения отработавшего ядерного топлива как ценного энергетического материала;

долговременное хранение отходов переработки отработавшего ядерного топлива;

окончательное захоронение отходов ядерно-топливного цикла.

§ 5. Обеспечение долгосрочного развития атомной энергетики

17. Обеспечение долгосрочного развития атомной энергетики включает в себя:

развитие атомной науки и ядерных технологий;

развитие национального сектора поддержки эксплуатации АЭС, привлечение инвестиций, в том числе иностранных, включая создание совместных предприятий в области научно-технического сотрудничества и оказания экспертных услуг;

изучение тенденций мирового развития ядерных технологий для выбора референтной технологии будущих АЭС;

развитие неэнергетических ядерных технологий для отраслей экономики и социальной сферы.

Глава 7. Мониторинг и контроль реализации мероприятий

18. Мониторинг и контроль выполнения мероприятий, предусмотренных Концепцией, обеспечивается путем разработки и внедрения системы трехуровневого контроля:

уровень 1 — еженедельная оперативная отчетность Агентства «Узатом» перед Кабинетом Министров Республики Узбекистан;

уровень 2 — ежемесячная отчетность Министерства энергетики Республики Узбекистан перед Премьер-министром Республики Узбекистан о ходе реализации Концепции;

уровень 3 — ежеквартальная отчетность Министерства энергетики Республики Узбекистан перед Президентом Республики Узбекистан по стратегическим и актуальным направлениям развития ядерно-энергетической программы.

ПРИЛОЖЕНИЕ к Концепции развития атомной энергетики в Республике Узбекистан на период 2019 — 2029 годов

концепции развития атомной энергетики в республике узбекистан на период 2019 — 2029 годов

ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 7 февраля 2019 года № ПП-4165

по реализации Концепции развития атомной энергетики в Республике Узбекистан на период 2019 — 2029 годов

№ Наименование мероприятий Форма реализации Сроки исполнения Ответственные исполнители I. Развитие национальной ядерной инфраструктуры 1. Присоединение Республики Узбекистан или имплементация положений международных конвенций в области ядерной безопасности в законодательство Республики Узбекистан: Венская конвенция о гражданской ответственности за ядерный ущерб; Конвенция об оперативном оповещении о ядерной аварии; Конвенция о ядерной безопасности; Конвенция о помощи в случае ядерной аварии или радиационной аварийной ситуации. Подготовка и внесение в установленном порядке соответствующих нормативно-правовых актов. Ноябрь 2019 г. Ноябрь 2019 г. Март 2020 г. Июль 2020 г. Минэнерго (Султанов), Госкомпромбез (Гулямов), МИД (Камилов), Минюст (Давлетов), МЧС (Худайбергенов), Минздрав (Шадманов) 2. Принятие норм и правил в области использования атомной энергии в мирных целях в соответствии с международными договорами. Принятие нормативно-правового акта. Март 2020 г. Минэнерго (Султанов), Минюст (Давлетов), Госкомпромбез (Гулямов), МЧС (Худайбергенов), Минздрав (Шадманов), Агентство «Узстандарт» (Саттаров), Госкомгеологии (Исламов), Госкомэкологии (Кучкаров) 3. Принятие (имплементация, адаптация, разработка) стандартов, ведомственных норм, регламентов, инструкций, положений, необходимых для проектирования, строительства и эксплуатации АЭС. Принятие нормативных документов уполномоченными государственными органами. В период реализации Концепции Минэнерго (Султанов), Агентство «Узстандарт» (Саттаров), МЧС (Худайбергенов), Минздрав (Шадманов), Минюст (Давлетов), Госкомпромбез (Гулямов), Госкомгеологии (Исламов), Госкомэкологии (Кучкаров) 4. Организация диалога с соседними государствами, чьи интересы может затрагивать ядерная энергетическая программа Республики Узбекистан при эксплуатации АЭС. Проведение переговоров. 2019 — 2021 гг. МИД (Камилов), Минюст (Давлетов), Минэнерго (Султанов), Госкомпромбез (Гулямов), Академия наук (Юлдашев) 5. Обеспечение проведения консультаций в интересах безопасности эксплуатации ядерных объектов путем осуществления сотрудничества с заинтересованными в этом странами, авторитетными иностранными и международными организациями. Подготовка предложений по совершенствованию нормативно-правовой базы и принятию практических мер по усилению безопасности ядерных объектов. 2019 — 2030 гг. Госкомпромбез (Гулямов), Минэнерго (Мирзамахмудов), МИД (Асадов), заинтересованные министерства и ведомства 6. Создание и развитие эксплуатирующей организации АЭС, в том числе обеспечение ее готовности в части организационной структуры, укомплектованности квалифицированными кадрами, наличия необходимых нормативов и процедур, долговременной финансовой устойчивости. 1. Внесение нормативно-правового акта. 2. Организация деятельности эксплуатирующей организации. 3. Развитие эксплуатирующей организации АЭС. Февраль 2019 г. Ноябрь 2019 г. 2021 — 2028 гг. Минэнерго (Мирзамахмудов), Госкомпромбез (Гулямов), Минюст (Истамов), заинтересованные министерства и ведомства 7. Установление ответственности эксплуатирующей организации АЭС за ядерную безопасность, выбор площадки, подрядчиков, проектных решений, качество строительства, дальнейшую эксплуатацию, финансовое обеспечение и другие важнейшие аспекты сооружения и эксплуатации АЭС, включая ответственность за ущерб. Внесение нормативно-правового акта. июль 2019 г. Минэнерго (Мирзамахмудов), Госкомпромбез (Гулямов), Минюст (Истамов), заинтересованные министерства и ведомства 8. Долгосрочное развитие национального органа государственного регулирования безопасности с предоставлением ему специальных полномочий в области регулирования безопасности атомной энергетики, включая функции координации вопросов безопасности атомной энергетики всех государственных органов регулирования безопасности. Внесение нормативно-правового акта. Июнь 2019 г. Госкомпромбез (Гулямов), Минюст (Истамов), заинтересованные министерства и ведомства 9. Обеспечение долгосрочного доступа органов государственного регулирования безопасности к достаточным финансовым ресурсам для надлежащего исполнения ими своих обязанностей. Обеспечение выделения необходимых финансовых средств из Государственного бюджета Республики Узбекистан на содержание Госкомпромбеза. Ежегодно в ноябре Минфин (Хайдаров), Госкомпромбез (Гулямов) 10. Совершенствование процесса лицензирования деятельности в области использования атомной энергии и экспертизы безопасности. Внесение нормативно-правового акта. Июль 2019 г. Госкомпромбез (Гулямов), Минюст (Истамов), заинтересованные министерства и ведомства 11. Создание и развитие системы подготовки и повышения квалификации кадров для органов государственного регулирования безопасности. Разработка и утверждение комплекса мероприятий по созданию и развитию системы подготовки и повышения квалификации кадров. Август 2019 г. Госкомпромбез (Гулямов), заинтересованные министерства и ведомства 12. Развитие национального сектора экспертной поддержки органов государственного регулирования безопасности, в том числе с привлечением иностранных инвестиций. Внесение предложений по развитию национального сектора экспертной поддержки. Декабрь 2019 г. Госкомпромбез (Гулямов), Мининвествнешторг (Бекенов), Минэнерго (Мирзамахмудов), заинтересованные министерства и ведомства 13. Открытие при поддержке Российской Федерации информационных центров атомной отрасли в городе Ташкенте и в регионе, в котором будет размещена площадка для строительства перво? АЭС. 1. Создание информационного центра в г. Ташкенте. 2. Создание информационного центра в регионе площадки для строительства АЭС. Август 2019 г. Декабрь 2025 г. Минэнерго (Мирзамахмудов), Академия наук (Юлдашев), Госкомпромбез (Гулямов), заинтересованные министерства и ведомства 14. Повышение компетенции представителей средств массовой информации, включая журналистов и лидеров общественного мнения, путем проведения обучающих семинаров, пресс-туров на зарубежные объекты атомной энергетики. Организация обучающих семинаров, пресс-туров на зарубежные объекты атомной энергетики. В соответствии с планом Минэнерго (Мирзамахмудов), заинтересованные министерства и ведомства 15. Организация системной работы в области популяризации атомной энергетики в Республике Узбекистан и информирования населения страны о современных ядерно-энергетических технологиях и их безопасности и экологичности. Организация телепередач, публикации, создание и трансляция научно-популярных фильмов. В соответствии с планом Минэнерго (Мирзамахмудов), Агентство информации и массовых коммуникаций (К.Алламжонов), НТРК (Хаджаев), Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей, районов и городов 16. Определение совокупности знаний и опыта, требующихся в областях, связанных с ядерной и радиационной безопасностью, и необходимой численности персонала. Внесение нормативно-правового акта. Ноябрь 2019 г. Минэнерго (Мирзамахмудов), Госкомпромбез (Гулямов) 17. Разработка и утверждение стратегии привлечения, обучения и сохранения достаточного числа специалистов для удовлетворения потребностей всех организаций, участвующих в ядерно-энергетической программе. Внесение нормативно-правового акта. Август 2019 г. Минэнерго (Мирзамахмудов), Госкомпромбез (Гулямов) 18. Разработка программ подготовки персонала для АЭС и ядерной инфраструктуры, в том числе программ стажировок специалистов в зарубежных странах. 1. Утверждение целевого графика приема специалистов. 2. Разработка и принятие на основе графика программ подготовки персонала и планов его стажировки. Сентябрь 2019 г. Ежегодно до 20 января Минэнерго (Мирзамахмудов) II. Основные этапы сооружения первой АЭС 19. Выбор площадки и лицензирование размещения АЭС (2019-2020 гг.). 1. Внесение нормативно-правового акта. 2. Получение лицензии органа государственного регулирования безопасности на размещение АЭС на основе представления в установленном порядке оценки воздействия на окружающую среду, программы обеспечения качества выбора площадки и отчета обоснования безопасности. Октябрь 2019 г. Ноябрь 2020 г. Минэнерго (Мирзамахмудов), Госкомпромбез (Гулямов), Госкомэкологии (Кучкаров), Минстрой (Тухтаев) 20. Проектирование АЭС и объектов ее внешней инфраструктуры (2020 — 2022 гг.). 1. Разработка ТЭО проекта. Февраль 2021 г. Минэнерго (Мирзамахмудов), Госкомпромбез (Гулямов), Минстрой (Тухтаев), заинтересованные министерства и ведомства 21. Строительство и ввод в эксплуатацию АЭС (2022 — 2030 гг.). 1. Подготовка Межправительственного соглашения о привлечении кредита Российской Федерации на сооружение АЭС. 2. Утверждение долгосрочного (на 10 лет) плана финансирования обязательств Заказчика в рамках ЕРС контракта на сооружение АЭС. 3. Получение лицензии органа государственного регулирования безопасности на сооружение АЭС. 4. Строительство АЭС. 5. Утверждение акта государственной приемочной комиссии. Декабрь 2019 г. Ноябрь 2019 г. Декабрь 2021 г. С 2022 г. После выхода энергоблоков на проектную мощность Минэнерго (Мирзамахмудов), Госкомпромбез (Гулямов), Минэкономпром (Гулямов), Минфин (Хайдаров), Мининвествнешторг (Бекенов), МИД (Асадов), Минстрой (Тухтаев), заинтересованные министерства и ведомства III. Обеспечение охраны окружающей среды и радиационной защиты 22. Реализация мероприятий в области охраны окружающей среды и радиационной защиты в связи с развитием национальной ядерно-энергетической программы в соответствии с законодательством Республики Узбекистан. Государственный надзор в области охраны окружающей среды и радиационной защиты в ходе реализации национальной ядерно-энергетической программы. В установленном порядке Госкомэкологии (Кучкаров), Минздрав (Шадманов), МЧС (Худайбергенов), Госкомпромбез (Гулямов) IV. Организация безопасного и экономически эффективного ядерного топливного цикла 23. Вывоз отработавшего ядерного топлива на переработку или организация долговременного хранения отработавшего ядерного топлива как ценного энергетического материала. Подготовка и внесение нормативно-правового акта по стратегии обращения с радиоактивными отходами, отработавшим топливом и выводу из эксплуатации АЭС. Ноябрь 2019 г. Минэнерго (Мирзамахмудов), Госкомпромбез (Гулямов), МИД (Асадов), Минюст (Истамов), МЧС (Худайбергенов), Минздрав (Шадманов) 24. Обращение с отработавшим ядерным топливом. Разработка и принятие норм и правил, а также руководств по безопасности, регламентирующих обращение с отработавшим ядерным топливом 2020 — 2028 гг. Минэнерго (Мирзамахмудов), Госкомэкологии (Кучкаров), Минздрав (Шадманов), Госкомпромбез (Гулямов), МЧС (Худайбергенов), МВД (Бобожонов) V. Обеспечение долгосрочного развития атомной энергетики 25. Развитие атомной науки и ядерных технологий. Разработка программ по развитию атомной науки и ядерных технологий. Ежегодно Академия наук (Юлдашев), Минвуз (Маджидов), Минэнерго (Мирзамахмудов) 26. Развитие неэнергетических ядерных технологий для отраслей экономики и социальной сферы, включая материаловедение (получение новых материалов для ядерных и термоядерных реакторов, микроэлектроники, авиационной и космической техники), ядерной медицины (производство радиофармпрепаратов для диагностики и лечения, развитие нейтрон-захватной и протонной терапии, позитронно-эмиссионной томографии), ядерной аналитики и радиохимии и других направлений, которые могут представлять интерес для республики. Разработка комплекса мер по развитию неэнергетических ядерных технологий для отраслей экономики и социальной сферы. Ноябрь 2019 г. Академия наук (Юлдашев), Минздрав (Шадманов), Минсельхоз (Ходжаев), Минэнерго (Мирзамахмудов), Минэкономпром (Гулямов), Минфин (Хайдаров) VI. Мониторинг и контроль реализации мероприятий 27. Обеспечение отчетности Министерства энергетики Республики Узбекистан и Агентства «Узатом» перед Кабинетом Министров, Премьер-министром и Президентом Республики Узбекистан. 1. Внесение Агентством «Узатом» оперативной информации в Кабинет Министров о ходе реализации Концепции. 2. Предоставление Министерством энергетики Республики Узбекистан отчета Премьер-министру Республики Узбекистан о ходе реализации Концепции. 3. Предоставление Министерством энергетики Республики Узбекистан отчета Президенту Республики Узбекистан по стратегическим и актуальным направлениям развития ядерно-энергетической программы. Еженедельно До 5 числа следующего месяца Ежеквартально, до 10 числа следующего месяца Минэнерго (Султанов), Агентство «Узатом» (Мирзамахмудов), Госкомпромбез (Гулямов), заинтересованные министерства и ведомства

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

7 февраля 2019 г.,

№ ПП-4165

(Национальная база данных законодательства, 08.02.2019 г., № 07/19/4165/2592; 25.05.2024 г., № 06/24/79/0363)

lex.uz