UzbekAI

← Qonunlar

📅 2019-yil 7-mart · Prezident qarorlari

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2019 йил 7 март · Президент қарорлари

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 7 марта 2019 г. · Постановления Президента

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 7 March 2019 · Presidential resolutions

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикаси Президентининг

Қарори

РЎЙХАТИ

Хотин-қизларнинг меҳнат ҳуқуқлари кафолатларини янада кучайтириш ва тадбиркорлик фаолиятини қўллаб-қувватлашга оид чора-тадбирлар тўғрисида

Мамлакатимизда хотин-қизларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларига сўзсиз риоя этилишини таъминлаш, меҳнат ҳуқуқини кафолатлаш ва аёллар тадбиркорлигини қўллаб-қувватлаш борасида кенг кўламли ишлар амалга оширилмоқда.

Хусусан, Ўзбекистон Хотин-қизлар қўмитасининг вазифалари қайта кўриб чиқилди, туман (шаҳар) хотин-қизлар қўмиталари тузилмасида хотин-қизлар билан ишлаш ва оилаларда маънавий-ахлоқий қадриятларни мустаҳкамлаш бўйича мутахассис лавозими жорий этилди, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузурида «Оила» илмий-амалий тадқиқот маркази ва унинг ҳудудий бўлинмалари, Хотин-қизларни ва оилани қўллаб-қувватлаш давлат мақсадли жамғармаси ташкил этилди, шунингдек, «Мўътабар аёл» кўкрак нишони таъсис этилди, Зулфия номидаги Давлат мукофоти лауреатларини қўллаб-қувватлашнинг янги тизими яратилди.

Шу билан бирга, хотин-қизларнинг ҳуқуқларини кафолатлаш, тадбиркорлик соҳасида самарали фаолият юритиш механизмларини яратишга тўсқинлик қилаётган бир қатор тизимли муаммо ва камчиликлар мавжуд.

Жумладан, узоқ муддат бола парваришлаш билан банд бўлган аёлларни меҳнат бозорида талаб юқори бўлган касблар бўйича қайта тайёрлаш борасидаги ишлар етарлича ташкил этилмаган.

Хотин-қизларнинг меҳнат ҳуқуқларини ҳимоя қилиш кафолатларини кучайтириш, уларнинг тадбиркорлик ташаббусларини янада қўллаб-қувватлаш, меҳнат фаолиятини рағбатлантириш ва одил судловга эришиш даражасини ошириш мақсадида:

1. Белгилаб қўйилсинки, 2019 йил 1 майдан:

аёллар меҳнатини муайян соҳа ёки касбларда қўллаш бўйича тақиқлар бекор қилинади;

тавсиявий характердаги аёллар соғлиғига салбий таъсир этиши мумкин бўлган соҳа ёки касблар рўйхати тасдиқланади;

бола парваришлаш таътилининг камида уч ойи ота томонидан фойдаланилган тақдирда, ота ёки онадан бирига Ўзбекистон Республикаси Меҳнат кодексининг 234-моддаси тартибида қўшимча бир ой нафақа тўланадиган бола парваришлаш таътили берилади;

икки ёшга тўлмаган фарзандини тарбияловчи ота-оналарнинг бирига уларнинг иш пайтидаги дам олиш ва овқатланиш, болани овқатлантириш учун бериладиган танаффуслар ҳисобидан иш берувчи билан келишган ҳолда кун давомида фойдаланиладиган танаффус вақтини белгилаш ҳуқуқи берилади;

аёлларнинг пенсия ёшига тўлганлиги ёки қонун ҳужжатларига мувофиқ ёшга доир давлат пенсиясини олиш ҳуқуқи вужудга келганлиги сабабли улар билан тузилган номуайян муддатли меҳнат шартномасини 60 ёшга тўлгунга қадар ёки муддатли меҳнат шартномасини муддати тугагунга қадар иш берувчининг ташаббусига кўра бекор қилиш тақиқланади;

эркак ва аёллар ҳуқуқлари тенглигининг бузилиши билан боғлиқ ишларнинг судларда кўриб чиқилишида аёлларга адвокатлар томонидан кўрсатиладиган юридик хизмат учун ҳақ уларнинг хоҳишига кўра давлат ҳисобидан қопланади.

2. Ўзбекистон Хотин-қизлар қўмитаси, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги «Оила» илмий-амалий тадқиқот маркази, «Тадбиркор аёл» Ўзбекистон ишбилармон аёллар ассоциацияси, Савдо-саноат палатаси ҳамда Иқтисодиёт ва саноат вазирлигининг Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар хотин-қизлар қўмиталари кўмагида нодавлат нотижорат ташкилот мақомига эга бўлган «Хотин-қизлар тадбиркорлик марказлари»ни (кейинги ўринларда марказлар деб юритилади) ташкил этиш тўғрисидаги таклифи маъқуллансин.

3. Қуйидагиларни марказларнинг асосий вазифалари этиб белгилаш тавсия этилсин:

Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги билан ҳамкорликда узоқ муддат бола парваришлаш таътилида бўлган, мушкул иқтисодий аҳволга тушган аёлларни меҳнат бозорида талаб этилаётган касблар бўйича қайта тайёрлаш ва уларнинг ишга жойлашишига кўмаклашиш;

тадбиркорлик билан шуғулланиш истагини билдирган аёлларни марказларга жалб этиш ва тадбиркорлик фаолиятини ташкил этишга кўмаклашиш;

аёлларнинг ўз бизнесини ташкил этиш ва юритиш кўникмаларини шакллантириш, бизнес ғояларини тайёрлашда консультатив ёрдам бериш, шу жумладан, лойиҳа бизнес-режасини тайёрлаш, солиққа тортишнинг турли режимларини танлаш ва қўллаш, бухгалтерия ҳисобини юритиш, замонавий ахборот технологияларидан фойдаланиш ва бошқа йўналишлар бўйича ўқитишни ташкил этиш;

зарур ҳолларда, фаолиятини бошлаётган тадбиркор хотин-қизларга маҳаллалардаги бўш турган бинолардан жой ажратилишига кўмаклашиш;

тадбиркор аёлларга ва тадбиркорлик билан шуғулланиш истагини билдирган хотин-қизларга ўз бизнесини ташкил этишда зарур маслаҳатлар бериш ва амалий ёрдам кўрсатиш, шу жумладан, ишончли ҳамкорларни топиш, минитехнологиялар ва ускуналар сотиб олишда кўмаклашиш, ишлаб чиқарилган маҳсулотларнинг реализация қилинишига кўмаклашиш;

норасмий фаолият юритаётган ҳунарманд аёлларга рўйхатдан ўтиш, «Ҳунарманд» уюшмасига аъзо бўлиш орқали солиқлар ва бошқа турдаги имтиёзлардан фойдаланишда ҳамда имтиёзли кредит олишда амалий ёрдам кўрсатиш.

4. Белгилаб қўйилсинки:

марказлар бизнес-инкубатор шаклида хотин-қизларнинг тадбиркорлик, ҳунармандчилик фаолиятини, шу жумладан, оилавий тадбиркорлик фаолиятини ривожлантиришга кўмаклашиш мақсадида Хотин-қизларни ва оилани қўллаб-қувватлаш давлат мақсадли жамғармаси маблағлари ҳисобидан ташкил этилади;

марказларни сақлаш, моддий-техника базасини мустаҳкамлаш ва асосий вазифалари амалга оширилиши билан боғлиқ бўлган харажатлар Хотин-қизларни ва оилани қўллаб-қувватлаш давлат мақсадли жамғармасига тижорат банкларига кредит ажратиш учун берилган ресурслардан ҳисобланган фоиздан келиб тушган маблағлар (банк маржасидан ташқари) ҳамда халқаро ташкилотлар грантлари маблағлари ҳисобидан молиялаштирилади;

тадбиркорлик билан шуғулланиш истагини билдирган хотин-қизлар туман (шаҳар) ҳокими ва туман (шаҳар) оила ва хотин-қизлар бўлими томонидан шакллантириладиган рўйхат асосида махсус ўқитиш дастури бўйича ўқитилади;

махсус ўқитиш дастурларини муваффақиятли ўзлаштирган хотин-қизлар орасидан тегишли туман (шаҳар) оила ва хотин-қизлар бўлими тавсиясига кўра тадбиркорлик фаолиятини йўлга қўйиш учун 3 йилдан кам бўлмаган муддатга 6 ойлик имтиёзли давр билан 2019 йил 31 декабргача йиллик 8 фоизли ставкада, 2020 йил 1 январдан — Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг қайта молиялаштириш ставкасида, 2021 йил 1 январдан эса тижорат банклари томонидан бозор тамойиллари асосида мустақил равишда ўрнатиладиган ставкаларда ҳамда ҳудудларда аҳоли бандлигини таъминлаш ва оилавий тадбиркорликни ривожлантиришни кредитлаш тартиби асосида кредитлар ажратилади;

Хотин-қизларни ва оилани қўллаб-қувватлаш давлат мақсадли жамғармаси томонидан АТ Халқ банки, «Микрокредитбанк» АТБ ҳамда «Агробанк» АТБга ҳар йили ажратиладиган 100 миллиард сўм миқдоридаги ресурс маблағлари кредит маблағларининг манбаи бўлиб ҳисобланади. Мазкур ресурс маблағларининг камида 50 фоизи қишлоқ жойларида истиқомат қилувчи хотин-қизларнинг бизнесини ривожлантиришга йўналтирилади.

Ўзбекистон Хотин-қизлар қўмитаси бир ой муддатда кредит олиш учун тавсия бериш жараёнини адолатли ва шаффофлигини таъминловчи тартибни тасдиқласин.

Тижорат банклари томонидан бозор тамойиллари асосида мустақил равишда ўрнатиладиган ставкаларда бериладиган кредитлар бўйича фоиз харажатларнинг бир қисмини компенсация қилиш механизми қўлланилади.

7. Ўзбекистон Хотин-қизлар қўмитаси Адлия вазирлиги ва Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ билан биргаликда икки ой муддатда:

а) қуйидагиларни назарда тутувчи «Эркаклар ва аёллар учун тенг ҳуқуқлар ва имкониятлар кафолатлари тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси қонуни лойиҳасини ишлаб чиқсин ва белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритсин:

гендер тенглик тушунчаси ва турлари;

ваколатли органларнинг вазифалари ва функциялари;

давлат бошқарувида иштирок этиш, ишга қабул қилиш ёки ёллаш, кредит олиш ва тадбиркорлик билан шуғулланишда гендер тенгликни таъминлашга оид нормалар;

гендер тенглик бузилишининг олдини олишга қаратилган чора-тадбирларни, шунингдек бундай бузилишга олиб келадиган қилмишларни содир этганлик учун жавобгарлик;

б) қуйидагиларни назарда тутувчи «Хотин-қизларни тазйиқ ва зўравонликлардан ҳимоя қилиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси қонуни лойиҳасини ишлаб чиқсин ва белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритсин:

маиший, иш жойидаги ва таълим муассасаларидаги тазйиқ ва зўравонликлар турлари;

ваколатли органларнинг вазифалари ва функциялари;

тазйиқ ва зўравонликларни олдини олишга қаратилган чора-тадбирларни, шунингдек, бундай қилмишларни содир этганлик учун жавобгарлик;

судгача ва суд жараёнида тазйиқ ва камситишларга дучор бўлган шахсларни ҳимоя қилишга қаратилган процессуал кафолатлар.

8. Ўзбекистон Республикаси Давлат статистика қўмитаси Хотин-қизлар қўмитаси, Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Марказий сайлов комиссияси, Адлия вазирлиги, Ички ишлар вазирлиги, Олий суд, Марказий банк, Ер ресурслари, геодезия, картография ва давлат кадастри давлат қўмитаси ҳамда Молия вазирлиги билан биргаликда икки ой муддатда 2-иловага мувофиқ Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Статистика комиссияси томонидан тавсия этилган минимал гендер кўрсаткичлар ва бошқа маълумотларнинг «Gender.stat.uz» веб-сайтига жойлаштирилишини ва маълумотларни доимий равишда янгиланиб борилишини таъминласин.

9. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари бир ой муддатда марказларни барча шароитларга эга бўлган хизмат хоналари билан таъминласин.

10. Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги Адлия вазирлиги ҳамда Ўзбекистон Хотин-қизлар қўмитаси билан биргаликда уч ой муддатда қонун ҳужжатларини хотин-қизларнинг меҳнат ва тадбиркорлик ҳуқуқлари камситилиши ҳолатлари мавжудлиги нуқтаи назаридан инвентаризация қилиб, тегишли таклифларни Вазирлар Маҳкамасига киритсин.

11. Қуйидагиларга:

Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари — Ўзбекистон Хотин-қизлар қўмитаси раиси Э.И. Баситханова зиммасига ушбу қарорда назарда тутилган чора-тадбирларнинг давлат органлари ва ташкилотлари томонидан самарали амалга оширилишини мувофиқлаштириш юзасидан;

Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг инвестициялар ва ташқи иқтисодий алоқалар масалалари бўйича ўринбосари Э.М. Ганиев ва Ўзбекистон Республикаси инвестициялар ва ташқи савдо вазири С.У. Умурзоқов зиммасига Гендер тенгликни таъминлаш масалалари бўйича комиссия билан ҳамкорликда ушбу қарорда назарда тутилган чора-тадбирлар ва лойиҳаларни молиялаштириш учун халқаро молия ташкилотлари, биринчи навбатда, аёлларни қўллаб-қувватлашга ихтисослаштирилган ташкилотларнинг техник кўмак воситалари ва кредитларини жалб қилиш бўйича доимий ва тизимли равишда зарур ташкилий-амалий чоралар кўриш юзасидан шахсий жавобгарлик юклансин.

12. Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги, Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари мазкур қарорнинг мазмун-моҳиятини оммавий ахборот воситаларида кенг ёритилишини ташкил этсин.

13. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги бир ой муддатда қонун ҳужжатларига ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин.

14. Мазкур қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А.Н. Арипов, Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари — Ўзбекистон Хотин-қизлар қўмитаси раиси Т.К. Нарбаева ва Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси раҳбари З.Ш. Низомиддинов зиммасига юклансин.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 7 мартдаги ПҚ-4235-сон қарорига 2-ИЛОВА

«Gender.stat.uz» веб-сайтига жойлаштирилиши лозим бўлган минимал гендер кўрсаткичлар ва бошқа маълумотлар

Т/р Кўрсаткичлар номланиши Маълумотларни шакллантириш учун масъул орган 1. Хотин-қизлар ва эркаклар кесимида ҳақ тўланмайдиган уй ишларини бажаришда сарфланган ўртача соатлар сони (имконият бўлганида, уй ишларида ва болаларни парвариш учун сарфланган вақт алоҳида кўрсатилсин) Миллий статистика қўмитаси 2. Хотин-қизлар ва эркаклар кесимида биргаликда ҳақ тўланадиган ва ҳақ тўланмайдиган уй ишлари учун сарфланган ўртача соатлар сони (юкламанинг умумий ҳажми) Миллий статистика қўмитаси 3. Хотин-қизлар ва эркаклар кесимида 15 — 24 ёш, 15 ёш ҳамда ундан катта ёшдагиларнинг (15 +) ишчи кучида иштироки коэффициенти Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги 4. Хотин-қизлар ва эркаклар кесимида банд бўлганлар умумий сонида ўзини-ўзи банд қилганларнинг улуши Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги 5. Хотин-қизлар ва эркаклар кесимида ишчилар таркибидан банд бўлганлар улуши, оилавий бизнесига даромад олиб келаётганлар Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги 6. Хотин-қизлар ва эркаклар кесимида иш берувчилар таркибидан банд бўлганлар улуши Миллий статистика қўмитаси 7. Аёллар эгалик қилаётган фирмалар фоизи Адлия вазирлиги 8. Хотин-қизлар ва эркакларнинг секторлар кесимида бандлик фоизи (секторлар деб, қишлоқ хўжалиги, саноат, хизмат кўрсатиш каби соҳалар тушунилади) Миллий статистика қўмитаси 9. Хотин-қизлар ва эркаклар кесимида қишлоқ хўжалигида банд бўлмаганлар сонига нисбатан норасмий секторда банд бўлганлар фоиз ҳисобида Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги 10. Хотин-қизлар ва эркаклар кесимида 15 — 24 ёшлилар ўртасида ёшлар ишсизлиги коэффициенти Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги 11. Хотин-қизлар ва эркаклар кесимида кредитларни олиш имкониятига эга бўлган аҳоли сони Миллий статистика қўмитаси 12. Хотин-қизлар ва эркаклар кесимида ер мулкига эга бўлган катта ёшли аҳоли сони Давергеодезкадастр қўмитаси 13. Хотин-қизлар ва эркаклар кесимида ҳақ тўлашдаги фарқ Миллий статистика қўмитаси 14. Хотин-қизлар ва эркаклар кесимида банд бўлганлар сонидан тўлиқ банд бўлмаганлар улуши Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги 15. 25 — 49 ёшлилар 3 ёшгача бўлган фарзанди билан ва фарзандсиз уй хўжалигида яшаётган кишилар орасидаги бандлик коэффициенти Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги 16. Тарбияси сусткашлик билан олиб борилаётган 3 ёшга тўлмаган болалар сони. Миллий статистика қўмитаси 17. Хотин-қизлар ва эркаклар кесимида интернетдан фойдаланаётган шахслар улуши Миллий статистика қўмитаси 18. Хотин-қизлар ва эркаклар кесимида мобил/уяли алоқа воситаларидан фойдаланаётганлар улуши Миллий статистика қўмитаси 19. Оммавий ахборот воситаларидан (радио, телевидение, интернет) фойдаланаётган уй хўжаликлари улуши, уй хўжаликлари бошлиғи Хотин-қизлар ва эркаклар кесимида Миллий статистика қўмитаси 20. Хотин-қизлар ва эркаклар кесимида ёшлар саводхонлиги даражаси (15 — 24 ёшлилар орасида) Миллий статистика қўмитаси 21. Ўғил болалар ва қизлар кесимида бошланғич таълим билан қамраб олинганларнинг аниқлаштирилган коэффициенти Миллий статистика қўмитаси 22. Ўғил болалар ва қизлар кесимида ўрта таълим билан қамраб олиш умумий коэффициенти Миллий статистика қўмитаси 23. Хотин-қизлар ва эркаклар кесимида мактабдан кейинги таълим билан қамраб олиш умумий коэффициенти Миллий статистика қўмитаси 24. Бошланғич, ўрта, мактабдан кейинги таълим билан қамраб олиш даражаси бўйича гендер тенглиги индекси Миллий статистика қўмитаси 25. Фан, муҳандислик, ишлаб чиқариш ва қурилиш соҳалари битирувчилари орасида аёллар улуши Миллий статистика қўмитаси 26. Мактабдан кейинги таълим муассасалари профессор-ўқитувчилари таркибида аёлларнинг улуши Миллий статистика қўмитаси 27. Ўғил болалар ва қиз болалар кесимида бошланғич таълимнинг 1-синфига қабул қилинганларнинг аниқлаштирилган коэффициенти Миллий статистика қўмитаси 28. Ўғил болалар ва қиз болалар кесимида бошланғич таълимни тугатганлик коэффициенти Миллий статистика қўмитаси 29. Ўғил болалар ва қиз болалар кесимида ўрта таълимнинг биринчи босқич битирувчиларнинг умумий коэффициенти Миллий статистика қўмитаси 30. Ўғил болалар ва қиз болалар кесимида бошланғич таълимдан таълимнинг ўрта бўғинига ўтиш коэффициенти (умумий дастурлар) Миллий статистика қўмитаси 31. Хотин-қизлар ва эркаклар кесимида 25 ёш ва ундан катталар таълим олганлиги даражаси Миллий статистика қўмитаси 32. 15 — 49 ёшли турмушга чиққан аёллар ҳамда иттифоқда яшаётган аёллар орасида контрацептик воситаларидан кенг фойдаланилганлик кўрсаткичи (%) Миллий статистика қўмитаси 33. Ўғил болалар ва қиз болалар кесимида 5 ёшга тўлмаган болалар ўлими (ҳолатлар сони) Миллий статистика қўмитаси 34. Оналар ўлими коэффициенти Миллий статистика қўмитаси 35. Перенатал парваришлаш/хизмат кўрсатиш доираси (%) Соғлиқни сақлаш вазирлиги 36. Малакали тиббиёт ходимлари томонидан парвариш қилинган туғилишлар сони Соғлиқни сақлаш вазирлиги 37. Хотин-қизлар ва эркаклар кесимида 15 ёшлилар ва ундан катталар ўртасида тамаки маҳсулотларни истеъмол қилиш тарқалганлиги (%) Миллий статистика қўмитаси 38. Хотин-қизлар ва эркаклар кесимида ортиқча вазн (семизликдан) азият чекаётган катта ёшлилар улуши Миллий статистика қўмитаси 39. 15 — 49 ёшлилар орасида ОИВ/ОИТС ташхиси билан касалланган аёллар улуши (сони) ОИТС маркази 40. Хотин-қизлар ва эркаклар кесимида ретровирусларга қарши даволанаётганлар сони ОИТС маркази 41. Хотин-қизлар ва эркаклар кесимида 60 — 64 ёшлилар ўртача умр кўриши эҳтимоли юқори бўлганлар (%) Миллий статистика қўмитаси 42. Ёши катталарнинг вафот этиши (сабаблар ва ёш бўйича тоифалари кесимида) Миллий статистика қўмитаси 43. Вазир (вазирга тенглаштирилган) лавозимларда фаолият кўрсатаётган аёллар улуши Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси 44. Миллий Парламентда аёллар эгаллаган лавозимлар (депутатлик ўринлари) улуши Марказий сайлов комиссияси 45. Бошқарув лавозимларида фаолият кўрсатаётган аёллар улуши Миллий статистика қўмитаси 46. Ички ишлар ходимлари сонидан аёллар улуши Ички ишлар вазирлиги 47. Судьялар орасида аёллар улуши Олий суд 48. Жинсий шериги бўлган, шунингдек сўнгги 12 ойи давомида амалдаги ёки олдинги жинсий шериклари томонидан жинсий ва/ёки жисмоний зўрланишга дучор бўлган (15 — 49 ёшдагилар) аёллар улуши Ички ишлар вазирлиги 49. Яқин шерик ҳисобланмаган шахслар томонидан жинсий зўрланишга дучор бўлган аёллар, 15 ёшли ва ундан катталар (15 — 49 ёшдаги аёллар) улуши Ички ишлар вазирлиги 50. Аёлларнинг жинсий органларида майиб (мажруҳ) қилувчи операциялар тарқалгани / кесишлар Соғлиқни сақлаш вазирлиги 51. 20 — 24 ёшда турмуш қурган аёллар сонидан 18 ёшга тўлмасдан қонуний ёки ноқонуний турмуш қурган аёллар улуши Миллий статистика қўмитаси 52. Ўсмир қизлар орасида эрта туғруқлар фоизи Миллий статистика қўмитаси 53. Ҳомиладорлик ва туғиш таътиллари давомида нафақа олган фуқаролар сони Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги 54. Ҳомиладорлик ва туғиш нафақалар манбалари тўғрисида маълумотлар Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги, Молия вазирлиги

Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2019 йил 7 март,

ПҚ-4235-сон

(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 09.03.2019 й., 07/19/4235/2727-сон, 20.07.2019 й., 06/19/5769/3450-сон; 30.09.2019 й., 06/19/5840/3826-сон, 13.12.2019 й., 06/19/5893/4150-сон; 27.10.2020 й., 06/20/6094/1413-сон; 17.03.2021 й., 06/21/6188/0216-сон, 07.03.2022 й., 06/22/87/0198-сон, 21.04.2022 й., 06/22/113/0330-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2025 й., 06/25/1/0022-сон; 01.03.2025 й., 06/25/27/0196-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

Qarori

ROʻYXATI

Xotin-qizlarning mehnat huquqlari kafolatlarini yanada kuchaytirish va tadbirkorlik faoliyatini qoʻllab-quvvatlashga oid chora-tadbirlar toʻgʻrisida

Mamlakatimizda xotin-qizlarning huquqlari va qonuniy manfaatlariga soʻzsiz rioya etilishini taʼminlash, mehnat huquqini kafolatlash va ayollar tadbirkorligini qoʻllab-quvvatlash borasida keng koʻlamli ishlar amalga oshirilmoqda.

Xususan, Oʻzbekiston Xotin-qizlar qoʻmitasining vazifalari qayta koʻrib chiqildi, tuman (shahar) xotin-qizlar qoʻmitalari tuzilmasida xotin-qizlar bilan ishlash va oilalarda maʼnaviy-axloqiy qadriyatlarni mustahkamlash boʻyicha mutaxassis lavozimi joriy etildi, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzurida “Oila” ilmiy-amaliy tadqiqot markazi va uning hududiy boʻlinmalari, Xotin-qizlarni va oilani qoʻllab-quvvatlash davlat maqsadli jamgʻarmasi tashkil etildi, shuningdek, “Moʻtabar ayol” koʻkrak nishoni taʼsis etildi, Zulfiya nomidagi Davlat mukofoti laureatlarini qoʻllab-quvvatlashning yangi tizimi yaratildi.

Shu bilan birga, xotin-qizlarning huquqlarini kafolatlash, tadbirkorlik sohasida samarali faoliyat yuritish mexanizmlarini yaratishga toʻsqinlik qilayotgan bir qator tizimli muammo va kamchiliklar mavjud.

Jumladan, uzoq muddat bola parvarishlash bilan band boʻlgan ayollarni mehnat bozorida talab yuqori boʻlgan kasblar boʻyicha qayta tayyorlash borasidagi ishlar yetarlicha tashkil etilmagan.

Xotin-qizlarning mehnat huquqlarini himoya qilish kafolatlarini kuchaytirish, ularning tadbirkorlik tashabbuslarini yanada qoʻllab-quvvatlash, mehnat faoliyatini ragʻbatlantirish va odil sudlovga erishish darajasini oshirish maqsadida:

1. Belgilab qoʻyilsinki, 2019-yil 1-maydan:

ayollar mehnatini muayyan soha yoki kasblarda qoʻllash boʻyicha taqiqlar bekor qilinadi;

tavsiyaviy xarakterdagi ayollar sogʻligʻiga salbiy taʼsir etishi mumkin boʻlgan soha yoki kasblar roʻyxati tasdiqlanadi;

bola parvarishlash taʼtilining kamida uch oyi ota tomonidan foydalanilgan taqdirda, ota yoki onadan biriga Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat kodeksining 234-moddasi tartibida qoʻshimcha bir oy nafaqa toʻlanadigan bola parvarishlash taʼtili beriladi;

ikki yoshga toʻlmagan farzandini tarbiyalovchi ota-onalarning biriga ularning ish paytidagi dam olish va ovqatlanish, bolani ovqatlantirish uchun beriladigan tanaffuslar hisobidan ish beruvchi bilan kelishgan holda kun davomida foydalaniladigan tanaffus vaqtini belgilash huquqi beriladi;

ayollarning pensiya yoshiga toʻlganligi yoki qonun hujjatlariga muvofiq yoshga doir davlat pensiyasini olish huquqi vujudga kelganligi sababli ular bilan tuzilgan nomuayyan muddatli mehnat shartnomasini 60 yoshga toʻlgunga qadar yoki muddatli mehnat shartnomasini muddati tugagunga qadar ish beruvchining tashabbusiga koʻra bekor qilish taqiqlanadi;

erkak va ayollar huquqlari tengligining buzilishi bilan bogʻliq ishlarning sudlarda koʻrib chiqilishida ayollarga advokatlar tomonidan koʻrsatiladigan yuridik xizmat uchun haq ularning xohishiga koʻra davlat hisobidan qoplanadi.

2. Oʻzbekiston Xotin-qizlar qoʻmitasi, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi “Oila” ilmiy-amaliy tadqiqot markazi, “Tadbirkor ayol” Oʻzbekiston ishbilarmon ayollar assotsiatsiyasi, Savdo-sanoat palatasi hamda Iqtisodiyot va sanoat vazirligining Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar xotin-qizlar qoʻmitalari koʻmagida nodavlat notijorat tashkilot maqomiga ega boʻlgan “Xotin-qizlar tadbirkorlik markazlari”ni (keyingi oʻrinlarda markazlar deb yuritiladi) tashkil etish toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin.

3. Quyidagilarni markazlarning asosiy vazifalari etib belgilash tavsiya etilsin:

Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi bilan hamkorlikda uzoq muddat bola parvarishlash taʼtilida boʻlgan, mushkul iqtisodiy ahvolga tushgan ayollarni mehnat bozorida talab etilayotgan kasblar boʻyicha qayta tayyorlash va ularning ishga joylashishiga koʻmaklashish;

tadbirkorlik bilan shugʻullanish istagini bildirgan ayollarni markazlarga jalb etish va tadbirkorlik faoliyatini tashkil etishga koʻmaklashish;

ayollarning oʻz biznesini tashkil etish va yuritish koʻnikmalarini shakllantirish, biznes gʻoyalarini tayyorlashda konsultativ yordam berish, shu jumladan, loyiha biznes-rejasini tayyorlash, soliqqa tortishning turli rejimlarini tanlash va qoʻllash, buxgalteriya hisobini yuritish, zamonaviy axborot texnologiyalaridan foydalanish va boshqa yoʻnalishlar boʻyicha oʻqitishni tashkil etish;

zarur hollarda, faoliyatini boshlayotgan tadbirkor xotin-qizlarga mahallalardagi boʻsh turgan binolardan joy ajratilishiga koʻmaklashish;

tadbirkor ayollarga va tadbirkorlik bilan shugʻullanish istagini bildirgan xotin-qizlarga oʻz biznesini tashkil etishda zarur maslahatlar berish va amaliy yordam koʻrsatish, shu jumladan, ishonchli hamkorlarni topish, minitexnologiyalar va uskunalar sotib olishda koʻmaklashish, ishlab chiqarilgan mahsulotlarning realizatsiya qilinishiga koʻmaklashish;

norasmiy faoliyat yuritayotgan hunarmand ayollarga roʻyxatdan oʻtish, “Hunarmand” uyushmasiga aʼzo boʻlish orqali soliqlar va boshqa turdagi imtiyozlardan foydalanishda hamda imtiyozli kredit olishda amaliy yordam koʻrsatish.

4. Belgilab qoʻyilsinki:

markazlar biznes-inkubator shaklida xotin-qizlarning tadbirkorlik, hunarmandchilik faoliyatini, shu jumladan, oilaviy tadbirkorlik faoliyatini rivojlantirishga koʻmaklashish maqsadida Xotin-qizlarni va oilani qoʻllab-quvvatlash davlat maqsadli jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan tashkil etiladi;

markazlarni saqlash, moddiy-texnika bazasini mustahkamlash va asosiy vazifalari amalga oshirilishi bilan bogʻliq boʻlgan xarajatlar Xotin-qizlarni va oilani qoʻllab-quvvatlash davlat maqsadli jamgʻarmasiga tijorat banklariga kredit ajratish uchun berilgan resurslardan hisoblangan foizdan kelib tushgan mablagʻlar (bank marjasidan tashqari) hamda xalqaro tashkilotlar grantlari mablagʻlari hisobidan moliyalashtiriladi;

tadbirkorlik bilan shugʻullanish istagini bildirgan xotin-qizlar tuman (shahar) hokimi va tuman (shahar) oila va xotin-qizlar boʻlimi tomonidan shakllantiriladigan roʻyxat asosida maxsus oʻqitish dasturi boʻyicha oʻqitiladi;

maxsus oʻqitish dasturlarini muvaffaqiyatli oʻzlashtirgan xotin-qizlar orasidan tegishli tuman (shahar) oila va xotin-qizlar boʻlimi tavsiyasiga koʻra tadbirkorlik faoliyatini yoʻlga qoʻyish uchun 3 yildan kam boʻlmagan muddatga 6 oylik imtiyozli davr bilan 2019-yil 31-dekabrgacha yillik 8 foizli stavkada, 2020-yil 1-yanvardan — Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining qayta moliyalashtirish stavkasida, 2021-yil 1-yanvardan esa tijorat banklari tomonidan bozor tamoyillari asosida mustaqil ravishda oʻrnatiladigan stavkalarda hamda hududlarda aholi bandligini taʼminlash va oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirishni kreditlash tartibi asosida kreditlar ajratiladi;

Xotin-qizlarni va oilani qoʻllab-quvvatlash davlat maqsadli jamgʻarmasi tomonidan AT Xalq banki, “Mikrokreditbank” ATB hamda “Agrobank” ATBga har yili ajratiladigan 100 milliard soʻm miqdoridagi resurs mablagʻlari kredit mablagʻlarining manbai boʻlib hisoblanadi. Mazkur resurs mablagʻlarining kamida 50 foizi qishloq joylarida istiqomat qiluvchi xotin-qizlarning biznesini rivojlantirishga yoʻnaltiriladi.

Oʻzbekiston Xotin-qizlar qoʻmitasi bir oy muddatda kredit olish uchun tavsiya berish jarayonini adolatli va shaffofligini taʼminlovchi tartibni tasdiqlasin.

Tijorat banklari tomonidan bozor tamoyillari asosida mustaqil ravishda oʻrnatiladigan stavkalarda beriladigan kreditlar boʻyicha foiz xarajatlarning bir qismini kompensatsiya qilish mexanizmi qoʻllaniladi.

7. Oʻzbekiston Xotin-qizlar qoʻmitasi Adliya vazirligi va Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz bilan birgalikda ikki oy muddatda:

a) quyidagilarni nazarda tutuvchi “Erkaklar va ayollar uchun teng huquqlar va imkoniyatlar kafolatlari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi qonuni loyihasini ishlab chiqsin va belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritsin:

gender tenglik tushunchasi va turlari;

vakolatli organlarning vazifalari va funksiyalari;

davlat boshqaruvida ishtirok etish, ishga qabul qilish yoki yollash, kredit olish va tadbirkorlik bilan shugʻullanishda gender tenglikni taʼminlashga oid normalar;

gender tenglik buzilishining oldini olishga qaratilgan chora-tadbirlarni, shuningdek bunday buzilishga olib keladigan qilmishlarni sodir etganlik uchun javobgarlik;

b) quyidagilarni nazarda tutuvchi “Xotin-qizlarni tazyiq va zoʻravonliklardan himoya qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi qonuni loyihasini ishlab chiqsin va belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritsin:

maishiy, ish joyidagi va taʼlim muassasalaridagi tazyiq va zoʻravonliklar turlari;

vakolatli organlarning vazifalari va funksiyalari;

tazyiq va zoʻravonliklarni oldini olishga qaratilgan chora-tadbirlarni, shuningdek, bunday qilmishlarni sodir etganlik uchun javobgarlik;

sudgacha va sud jarayonida tazyiq va kamsitishlarga duchor boʻlgan shaxslarni himoya qilishga qaratilgan protsessual kafolatlar.

8. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasi Xotin-qizlar qoʻmitasi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Markaziy saylov komissiyasi, Adliya vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Oliy sud, Markaziy bank, Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasi hamda Moliya vazirligi bilan birgalikda ikki oy muddatda 2-ilovaga muvofiq Birlashgan Millatlar Tashkilotining Statistika komissiyasi tomonidan tavsiya etilgan minimal gender koʻrsatkichlar va boshqa maʼlumotlarning “Gender.stat.uz” veb-saytiga joylashtirilishini va maʼlumotlarni doimiy ravishda yangilanib borilishini taʼminlasin.

9. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bir oy muddatda markazlarni barcha sharoitlarga ega boʻlgan xizmat xonalari bilan taʼminlasin.

10. Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi Adliya vazirligi hamda Oʻzbekiston Xotin-qizlar qoʻmitasi bilan birgalikda uch oy muddatda qonun hujjatlarini xotin-qizlarning mehnat va tadbirkorlik huquqlari kamsitilishi holatlari mavjudligi nuqtai nazaridan inventarizatsiya qilib, tegishli takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.

11. Quyidagilarga:

Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — Oʻzbekiston Xotin-qizlar qoʻmitasi raisi E.I. Basitxanova zimmasiga ushbu qarorda nazarda tutilgan chora-tadbirlarning davlat organlari va tashkilotlari tomonidan samarali amalga oshirilishini muvofiqlashtirish yuzasidan;

Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining investitsiyalar va tashqi iqtisodiy aloqalar masalalari boʻyicha oʻrinbosari E.M. Ganiyev va Oʻzbekiston Respublikasi investitsiyalar va tashqi savdo vaziri S.U. Umurzoqov zimmasiga Gender tenglikni taʼminlash masalalari boʻyicha komissiya bilan hamkorlikda ushbu qarorda nazarda tutilgan chora-tadbirlar va loyihalarni moliyalashtirish uchun xalqaro moliya tashkilotlari, birinchi navbatda, ayollarni qoʻllab-quvvatlashga ixtisoslashtirilgan tashkilotlarning texnik koʻmak vositalari va kreditlarini jalb qilish boʻyicha doimiy va tizimli ravishda zarur tashkiliy-amaliy choralar koʻrish yuzasidan shaxsiy javobgarlik yuklansin.

12. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi, Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari mazkur qarorning mazmun-mohiyatini ommaviy axborot vositalarida keng yoritilishini tashkil etsin.

13. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi bir oy muddatda qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.

14. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov, Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — Oʻzbekiston Xotin-qizlar qoʻmitasi raisi T.K. Narbayeva va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari Z.Sh. Nizomiddinov zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 7-martdagi PQ-4235-son qaroriga 2-ILOVA

“Gender.stat.uz” veb-saytiga joylashtirilishi lozim boʻlgan minimal gender koʻrsatkichlar va boshqa maʼlumotlar

T/r Koʻrsatkichlar nomlanishi Maʼlumotlarni shakllantirish uchun masʼul organ 1. Xotin-qizlar va erkaklar kesimida haq toʻlanmaydigan uy ishlarini bajarishda sarflangan oʻrtacha soatlar soni (imkoniyat boʻlganida, uy ishlarida va bolalarni parvarish uchun sarflangan vaqt alohida koʻrsatilsin) Milliy statistika qoʻmitasi 2. Xotin-qizlar va erkaklar kesimida birgalikda haq toʻlanadigan va haq toʻlanmaydigan uy ishlari uchun sarflangan oʻrtacha soatlar soni (yuklamaning umumiy hajmi) Milliy statistika qoʻmitasi 3. Xotin-qizlar va erkaklar kesimida 15 — 24 yosh, 15 yosh hamda undan katta yoshdagilarning (15 +) ishchi kuchida ishtiroki koeffitsiyenti Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi 4. Xotin-qizlar va erkaklar kesimida band boʻlganlar umumiy sonida oʻzini-oʻzi band qilganlarning ulushi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi 5. Xotin-qizlar va erkaklar kesimida ishchilar tarkibidan band boʻlganlar ulushi, oilaviy biznesiga daromad olib kelayotganlar Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi 6. Xotin-qizlar va erkaklar kesimida ish beruvchilar tarkibidan band boʻlganlar ulushi Milliy statistika qoʻmitasi 7. Ayollar egalik qilayotgan firmalar foizi Adliya vazirligi 8. Xotin-qizlar va erkaklarning sektorlar kesimida bandlik foizi (sektorlar deb, qishloq xoʻjaligi, sanoat, xizmat koʻrsatish kabi sohalar tushuniladi) Milliy statistika qoʻmitasi 9. Xotin-qizlar va erkaklar kesimida qishloq xoʻjaligida band boʻlmaganlar soniga nisbatan norasmiy sektorda band boʻlganlar foiz hisobida Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi 10. Xotin-qizlar va erkaklar kesimida 15 — 24 yoshlilar oʻrtasida yoshlar ishsizligi koeffitsiyenti Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi 11. Xotin-qizlar va erkaklar kesimida kreditlarni olish imkoniyatiga ega boʻlgan aholi soni Milliy statistika qoʻmitasi 12. Xotin-qizlar va erkaklar kesimida yer mulkiga ega boʻlgan katta yoshli aholi soni Davergeodezkadastr qoʻmitasi 13. Xotin-qizlar va erkaklar kesimida haq toʻlashdagi farq Milliy statistika qoʻmitasi 14. Xotin-qizlar va erkaklar kesimida band boʻlganlar sonidan toʻliq band boʻlmaganlar ulushi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi 15. 25 — 49 yoshlilar 3 yoshgacha boʻlgan farzandi bilan va farzandsiz uy xoʻjaligida yashayotgan kishilar orasidagi bandlik koeffitsiyenti Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi 16. Tarbiyasi sustkashlik bilan olib borilayotgan 3 yoshga toʻlmagan bolalar soni. Milliy statistika qoʻmitasi 17. Xotin-qizlar va erkaklar kesimida internetdan foydalanayotgan shaxslar ulushi Milliy statistika qoʻmitasi 18. Xotin-qizlar va erkaklar kesimida mobil/uyali aloqa vositalaridan foydalanayotganlar ulushi Milliy statistika qoʻmitasi 19. Ommaviy axborot vositalaridan (radio, televideniye, internet) foydalanayotgan uy xoʻjaliklari ulushi, uy xoʻjaliklari boshligʻi Xotin-qizlar va erkaklar kesimida Milliy statistika qoʻmitasi 20. Xotin-qizlar va erkaklar kesimida yoshlar savodxonligi darajasi (15 — 24 yoshlilar orasida) Milliy statistika qoʻmitasi 21. Oʻgʻil bolalar va qizlar kesimida boshlangʻich taʼlim bilan qamrab olinganlarning aniqlashtirilgan koeffitsiyenti Milliy statistika qoʻmitasi 22. Oʻgʻil bolalar va qizlar kesimida oʻrta taʼlim bilan qamrab olish umumiy koeffitsiyenti Milliy statistika qoʻmitasi 23. Xotin-qizlar va erkaklar kesimida maktabdan keyingi taʼlim bilan qamrab olish umumiy koeffitsiyenti Milliy statistika qoʻmitasi 24. Boshlangʻich, oʻrta, maktabdan keyingi taʼlim bilan qamrab olish darajasi boʻyicha gender tengligi indeksi Milliy statistika qoʻmitasi 25. Fan, muhandislik, ishlab chiqarish va qurilish sohalari bitiruvchilari orasida ayollar ulushi Milliy statistika qoʻmitasi 26. Maktabdan keyingi taʼlim muassasalari professor-oʻqituvchilari tarkibida ayollarning ulushi Milliy statistika qoʻmitasi 27. Oʻgʻil bolalar va qiz bolalar kesimida boshlangʻich taʼlimning 1-sinfiga qabul qilinganlarning aniqlashtirilgan koeffitsiyenti Milliy statistika qoʻmitasi 28. Oʻgʻil bolalar va qiz bolalar kesimida boshlangʻich taʼlimni tugatganlik koeffitsiyenti Milliy statistika qoʻmitasi 29. Oʻgʻil bolalar va qiz bolalar kesimida oʻrta taʼlimning birinchi bosqich bitiruvchilarning umumiy koeffitsiyenti Milliy statistika qoʻmitasi 30. Oʻgʻil bolalar va qiz bolalar kesimida boshlangʻich taʼlimdan taʼlimning oʻrta boʻgʻiniga oʻtish koeffitsiyenti (umumiy dasturlar) Milliy statistika qoʻmitasi 31. Xotin-qizlar va erkaklar kesimida 25 yosh va undan kattalar taʼlim olganligi darajasi Milliy statistika qoʻmitasi 32. 15 — 49 yoshli turmushga chiqqan ayollar hamda ittifoqda yashayotgan ayollar orasida kontratseptik vositalaridan keng foydalanilganlik koʻrsatkichi (%) Milliy statistika qoʻmitasi 33. Oʻgʻil bolalar va qiz bolalar kesimida 5 yoshga toʻlmagan bolalar oʻlimi (holatlar soni) Milliy statistika qoʻmitasi 34. Onalar oʻlimi koeffitsiyenti Milliy statistika qoʻmitasi 35. Perenatal parvarishlash/xizmat koʻrsatish doirasi (%) Sogʻliqni saqlash vazirligi 36. Malakali tibbiyot xodimlari tomonidan parvarish qilingan tugʻilishlar soni Sogʻliqni saqlash vazirligi 37. Xotin-qizlar va erkaklar kesimida 15 yoshlilar va undan kattalar oʻrtasida tamaki mahsulotlarni isteʼmol qilish tarqalganligi (%) Milliy statistika qoʻmitasi 38. Xotin-qizlar va erkaklar kesimida ortiqcha vazn (semizlikdan) aziyat chekayotgan katta yoshlilar ulushi Milliy statistika qoʻmitasi 39. 15 — 49 yoshlilar orasida OIV/OITS tashxisi bilan kasallangan ayollar ulushi (soni) OITS markazi 40. Xotin-qizlar va erkaklar kesimida retroviruslarga qarshi davolanayotganlar soni OITS markazi 41. Xotin-qizlar va erkaklar kesimida 60 — 64 yoshlilar oʻrtacha umr koʻrishi ehtimoli yuqori boʻlganlar (%) Milliy statistika qoʻmitasi 42. Yoshi kattalarning vafot etishi (sabablar va yosh boʻyicha toifalari kesimida) Milliy statistika qoʻmitasi 43. Vazir (vazirga tenglashtirilgan) lavozimlarda faoliyat koʻrsatayotgan ayollar ulushi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi 44. Milliy Parlamentda ayollar egallagan lavozimlar (deputatlik oʻrinlari) ulushi Markaziy saylov komissiyasi 45. Boshqaruv lavozimlarida faoliyat koʻrsatayotgan ayollar ulushi Milliy statistika qoʻmitasi 46. Ichki ishlar xodimlari sonidan ayollar ulushi Ichki ishlar vazirligi 47. Sudyalar orasida ayollar ulushi Oliy sud 48. Jinsiy sherigi boʻlgan, shuningdek soʻnggi 12 oyi davomida amaldagi yoki oldingi jinsiy sheriklari tomonidan jinsiy va/yoki jismoniy zoʻrlanishga duchor boʻlgan (15 — 49 yoshdagilar) ayollar ulushi Ichki ishlar vazirligi 49. Yaqin sherik hisoblanmagan shaxslar tomonidan jinsiy zoʻrlanishga duchor boʻlgan ayollar, 15 yoshli va undan kattalar (15 — 49 yoshdagi ayollar) ulushi Ichki ishlar vazirligi 50. Ayollarning jinsiy organlarida mayib (majruh) qiluvchi operatsiyalar tarqalgani / kesishlar Sogʻliqni saqlash vazirligi 51. 20 — 24 yoshda turmush qurgan ayollar sonidan 18 yoshga toʻlmasdan qonuniy yoki noqonuniy turmush qurgan ayollar ulushi Milliy statistika qoʻmitasi 52. Oʻsmir qizlar orasida erta tugʻruqlar foizi Milliy statistika qoʻmitasi 53. Homiladorlik va tugʻish taʼtillari davomida nafaqa olgan fuqarolar soni Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi 54. Homiladorlik va tugʻish nafaqalar manbalari toʻgʻrisida maʼlumotlar Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Moliya vazirligi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2019-yil 7-mart,

PQ-4235-son

(Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 09.03.2019-y., 07/19/4235/2727-son, 20.07.2019-y., 06/19/5769/3450-son; 30.09.2019-y., 06/19/5840/3826-son, 13.12.2019-y., 06/19/5893/4150-son; 27.10.2020-y., 06/20/6094/1413-son; 17.03.2021-y., 06/21/6188/0216-son, 07.03.2022-y., 06/22/87/0198-son, 21.04.2022-y., 06/22/113/0330-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 13.01.2025-y., 06/25/1/0022-son; 01.03.2025-y., 06/25/27/0196-son)

lex.uz

Президента Республики Узбекистан

Постановление

ПЕРЕЧЕНЬ

О мерах по дальнейшему усилению гарантий трудовых прав и поддержке предпринимательской деятельности женщин

В стране проводятся масштабные реформы по обеспечению безусловного соблюдения прав и законных интересов женщин, гарантий их трудовых прав и поддержки предпринимательской деятельности.

В частности, пересмотрены задачи Комитета женщин Узбекистана, в структуру районных (городских) комитетов женщин введена должность специалиста по работе с женщинами и укреплению духовно-нравственных ценностей в семьях, при Кабинете Министров Республики Узбекистан создан Научно-практический исследовательский центр «Оила» и его территориальные подразделения, образован Государственный целевой фонд по поддержке женщин и семьи, учрежден нагрудный знак «Муътабар аел», создана новая система поддержки лауреатов Государственной премии имени Зульфии.

Вместе с тем, имеется ряд системных проблем и недостатков, препятствующих созданию механизмов обеспечения гарантий прав женщин и их эффективной деятельности в сфере предпринимательства.

В том числе, недостаточно организована работа по переподготовке женщин, долгое время занятых уходом за ребенком, профессиям, востребованным на рынке труда.

В целях усиления гарантий защиты трудовых прав женщин, дальнейшей поддержки их предпринимательских инициатив, стимулирования трудовой деятельности и повышения уровня доступа к правосудию:

1. Установить, что с 1 мая 2019 года:

отменяются запреты применения труда женщин в определенных отраслях или профессиях;

утверждается рекомендательный перечень отраслей или профессий, которые могут отрицательно повлиять на здоровье женщин;

в случае использования отцом не менее трех месяцев отпуска по уходу за ребенком, одному из родителей предоставляется дополнительный отпуск по уходу за ребенком продолжительностью один месяц с выплатой пособия в порядке, установленном статьей 234 Трудового кодекса Республики Узбекистан;

одному из родителей, воспитывающих ребенка, не достигшего возраста двух лет, за счет перерывов на отдых и питание, а также кормление ребенка, предоставляемых во время работы, по согласованию с работодателем предоставляется право установления времени на перерыв, используемого в течении дня;

запрещается расторжение по инициативе работодателя трудового договора, заключенного на неопределенный срок, в связи с достижением женщинами пенсионного возраста или возникновением согласно законодательству права на пенсию по возрасту до достижения женщинами возраста 60 лет, а также срочного трудового договора до истечения срока его действия;

при рассмотрении в судах дел о нарушении равноправия мужчин и женщин оплата юридических услуг, оказываемых женщинам со стороны адвокатов, покрывается по их желанию за счет государства.

2. Одобрить предложение Комитета женщин Узбекистана, Научно-практического исследовательского центра «Оила» при Кабинете Министров, Ассоциации деловых женщин Узбекистана «Тадбиркор аел», Торгово-промышленной палаты, а также Министерства экономики и промышленности об образовании при содействии комитетов женщин Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента «Центров предпринимательства женщин» (далее — центры) со статусом негосударственной некоммерческой организации.

3. Рекомендовать установление для центров следующих основных задач:

содействие совместно с Министерством занятости и трудовых отношений в переподготовке женщин, долгое время находившихся в отпуске по уходу за ребенком, оказавшихся в тяжелом экономическом положении, профессиям, востребованным на рынке труда и их трудоустройстве;

привлечение в центры женщин, выразивших желание заниматься предпринимательской деятельностью, и содействие им в организации предпринимательской деятельности;

формирование у женщин навыков организации и ведения своего бизнеса, оказание консультативной помощи в подготовке бизнес идей, в том числе, в подготовке бизнес-плана проекта, выборе и использовании различных режимов налогообложения, ведении бухгалтерского учета, пользовании современных информационных технологий и по другим направлениям;

в необходимых случаях, оказание содействия в выделении начинающим свою деятельность женщинам-предпринимателям пустующих зданий в махаллях;

оказание практической помощи и дача необходимых консультаций женщинам-предпринимателям и женщинам, выразившим желание заниматься предпринимательской деятельностью, по организации своего бизнеса, в том числе, по оказанию содействия в поиске надежных партнеров, приобретении минитехнологий и оборудования, реализации произведенной продукции;

оказание женщинам, неофициально осуществляющим ремесленническую деятельность, практической помощи в прохождении регистрации, получении льготных кредитов, пользовании налоговыми и другими льготами путем вступления в членство Ассоциации «Хунарманд».

4. Установить, что:

центры в форме бизнес-инкубаторов с целью содействия предпринимательской и ремесленнической деятельности женщин, в том числе семейному предпринимательству, организовываются за счет средств Государственного целевого фонда по поддержке женщин и семьи;

расходы, связанные с содержанием, укреплением материально-технической базы и реализацией основных задач центров, финансируются за счет средств, поступивших от начисления процентов на ресурсы Государственного целевого фонда по поддержке женщин и семьи, выданные коммерческим банкам для предоставления кредитов (за исключением маржи банка), а также за счет грантов международных организаций;

женщины, выразившие желание заниматься предпринимательской деятельностью, обучаются по специальной программе обучения на основе перечня, формируемого хокимом района (города) и районным (городским) отдел семьи и женщин;

из числа женщин, успешно освоивших специальную программу обучения, по рекомендации соответствующего районного (городского) отдела семьи и женщин для организации предпринимательской деятельности выделяются кредиты на срок не менее 3 лет с 6-месячным льготным периодом и на основе порядка кредитования обеспечения занятости населения в регионах и развития семейного предпринимательства до 31 декабря 2019 года — по 8-процентной годовой ставке, с 1 января 2020 года — по ставке рефинансирования Центрального банка Республики Узбекистан, а с 1 января 2021 года — по ставкам, устанавливаемым коммерческими банками самостоятельно на основе рыночных принципов;

источником кредитных средств являются ресурсные средства в размере 100 миллиардов сумов, ежегодно выделяемые АК Народному банку, АКБ «Микрокредитбанк» и АКБ «Агробанк» Государственным целевым фондом по поддержке женщин и семьи. Не менее 50 процентов данных ресурсных средств направляются на развитие бизнеса женщин, проживающих в сельской местности.

Комитету женщин Узбекистана в месячный срок утвердить порядок, обеспечивающий справедливость и прозрачность процесса выдачи рекомендаций для получения кредита.

По кредитам, выдаваемым по ставкам, устанавливаемым коммерческими банками самостоятельно на основе рыночных принципов, используется компенсационный механизм в части процентных расходов.

7. Комитету женщин Узбекистана совместно с Министерством юстиции и Национальным центром по правам человека в двухмесячный срок:

а) разработать и внести в установленном порядке в Кабинет Министров проект Закона Республики Узбекистан «О гарантиях равных прав и возможностей для мужчин и женщин» предусматривающий:

понятие и виды гендерного равенства;

задачи и функции уполномоченных органов;

нормы по обеспечению гендерного равенства при участии в государственном управлении, принятии на работу или найме, получении кредитов и занятии предпринимательством;

меры, направленные на предупреждение нарушений гендерного равенства, а также ответственность за совершение поступков, приводящих к таким нарушениям;

б) разработать и внести в установленном порядке в Кабинет Министров проект Закона Республики Узбекистан «О защите женщин от притеснений и насилия», предусматривающий:

виды притеснений и насилия в быту, на рабочих местах и образовательных учреждениях;

задачи и функции уполномоченных органов;

меры, направленные на предупреждение притеснений и насилия, а также ответственность за совершение таких поступков;

процессуальные гарантии, направленные на защиту лиц, подвергшихся притеснениям и насилию в досудебном и судебном процессах.

8. Государственному комитету по статистике совместно с Комитетом женщин, Министерством занятости и трудовых отношений, Министерством здравоохранения, Центральной избирательной комиссией, Министерством юстиции, Министерством внутренних дел, Верховным судом, Центральным банком, Государственным комитетом по земельным ресурсам, геодезии, картографии и государственному кадастру, а также Министерством финансов Республики Узбекистан в двухмесячный срок обеспечить размещение на веб-сайте «Gender.stat.uz» и постоянное обновление минимальных гендерных показателей и других сведений, рекомендованных Комиссией по статистике Организации Объединенных Наций, согласно приложению № 2 .

9. Совету Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятам областей и города Ташкента в месячный срок обеспечить все центры служебными кабинетами со всеми условиями.

10. Министерству занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан совместно с Министерством юстиции и Комитетом женщин Узбекистана в трехмесячный срок провести инвентаризацию законодательных актов на предмет наличия предпосылок для трудовой и предпринимательской дискриминации женщин и внести соответствующие предложения в Кабинет Министров.

11. Возложить персональную ответственность на:

заместителя Премьер-министра Республики Узбекистан — председателя Комитета женщин Узбекистана Э.И. Баситханову — за координацию эффективного осуществления государственными органами и организациями мер, предусмотренных в настоящим постановлении;

заместителя Премьер-министра Республики Узбекистан по вопросам инвестиций и внешних экономических связей Э.М. Ганиева и министра инвестиций и внешней торговли С.У. Умурзакова совместно с Комиссией по вопросам обеспечения гендерного равенства — за системное и постоянное принятие необходимых организационно-практических мер по привлечению международных финансовых организаций, в первую очередь, средств технического содействие и кредитов организаций, специализирующихся на поддержке женщин, для финансирования мероприятий и проектов, предусмотренных в настоящем постановлении.

12. Агентству информации и массовых коммуникаций при Администрации Президента Республики Узбекистан, Национальной телерадиокомпании Узбекистана, Совету Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятам областей и города Ташкента организовать широкое освещение сути и содержания настоящего постановления в средствах массовой информации.

13. Министерству юстиции Республики Узбекистан в месячный срок внести предложения в Кабинет Министров об изменениях и дополнениях в законодательство, вытекающих из настоящего постановления.

14. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова, заместителя Премьер-министра Республики Узбекистан — председателя Комитета женщин Узбекистана Т.К. Нарбаеву и руководителя Администрации Президента Республики Узбекистан З.Ш. Низомиддинова.

ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 7 марта 2019 года № ПП-4235

минимальных гендерных показателей и других сведений, подлежащих размещению на веб-сайте «Gender.stat.uz»

№ Наименование показателей Орган, ответственный за формирование данных 1. Среднее число часов, проведенных за неоплачиваемой домашней работой, в разрезе мужчин и женщин (по возможности, отдельно указывать время, затраченное на домашнюю работу и по уходу за детьми) Национальный комитет по статистике 2. Среднее число часов, совместно проведенных на оплачиваемой и неоплачиваемой домашней работе (общий объем нагрузки), в разрезе мужчин и женщин Национальный комитет по статистике 3. Коэффициенты участия в рабочей силе лиц в возрасте 15 — 24 года, в возрасте 15 лет и старше (15+), в разрезе мужчин и женщин Министерство занятости и трудовых отношений 4. Доля самозанятых в общем числе занятых, в разрезе мужчин и женщин Министерство занятости и трудовых отношений 5. Доля занятых из числа рабочих, приносящие доход семейному бизнесу, в разрезе мужчин и женщин Министерство занятости и трудовых отношений 6. Доля занятых, являющихся работодателями, в разрезе мужчин и женщин Национальный комитет по статистике 7. Процент фирм, собственниками которых являются женщины Министерство юстиции 8. Процентное распределение занятых в разрезе секторов, а также в разрезе мужчин и женщин (под секторами понимаются такие отрасли как сельское хозяйство, промышленность, услуги) Национальный комитет по статистике 9. Доля занятых в неформальном секторе в процентах от общей несельскохозяйственной занятости, в разрезе мужчин и женщин Министерство занятости и трудовых отношений 10. Коэффициент безработной молодежи среди лиц в возрасте 15 — 24 лет, в разрезе мужчин и женщин Министерство занятости и трудовых отношений 11. Доля населения, имеющего доступ к кредитам, в разрезе мужчин и женщин Национальный комитет по статистике 12. Доля взрослого населения, имеющего в собственности землю, в разрезе мужчин и женщин Госкомземгеодезкадастр 13. Разница в оплате труда мужчин и женщин Национальный комитет по статистике 14. Доля лиц с частичной (неполной) занятостью от общего количества занятого населения, в разрезе мужчин и женщин Министерство занятости и трудовых отношений 15. Коэффициент занятости среди лиц в возрасте 25 — 49 лет с детьми в возрасте до 3 лет, живущими в домашнем хозяйстве, и лица не имеющих детей, живущих в домашнем хозяйстве, в разрезе мужчин и женщин Министерство занятости и трудовых отношений 16. Доля детей в возрасте до 3 лет, охваченных формальным воспитанием Национальный комитет по статистике 17. Доля лиц, использующих интернет, в разрезе мужчин и женщин Национальный комитет по статистике 18. Доля лиц, пользующихся мобильными/сотовыми телефонами, в разрезе мужчин и женщин Национальный комитет по статистике 19. Доля домашних хозяйств, имеющих доступ к средствам массовой информации (радио, телевидение, интернет), главы домашнего хозяйства в разрезе мужчин и женщин Национальный комитет по статистике 20. Уровень грамотности молодежи (среди лиц 15 — 24 лет), в разрезе мужчин и женщин Национальный комитет по статистике 21. Уточненный коэффициент охвата начальным образованием, в разрезе мальчиков и девочек Национальный комитет по статистике 22. Общий коэффициент охвата средним образованием, в разрезе мальчиков и девочек Национальный комитет по статистике 23. Общий коэффициент охвата послешкольным образованием, в разрезе мужчин и женщин Национальный комитет по статистике 24. Индекс гендерного паритета по охвату начальным, средним и послешкольным образованием Национальный комитет по статистике 25. Доля женщин среди выпускников научной, инженерной, производственных и строительной отраслей. Национальный комитет по статистике 26. Доля женщин среди профессоров-преподавателей учреждений послешкольного образования Национальный комитет по статистике 27. Уточненный коэффициент принятых в первый класс начального образования, в разрезе мальчиков и девочек Национальный комитет по статистике 28. Коэффициент завершения начального образования, в разрезе мальчиков и девочек Национальный комитет по статистике 29. Общий коэффициент выпускников первого этапа среднего образования, в разрезе мальчиков и девочек Национальный комитет по статистике 30. Коэффициент перехода с начального на средний уровень образования (общие программы), в разрезе мальчиков и девочек Национальный комитет по статистике 31. Уровень получения образования населения в возрасте 25 лет и старше, в разрезе мужчин и женщин ( %) Национальный комитет по статистике 32. Уровень использования контрацептивов среди замужних женщин и женщин, живущих в союзах, в возрастной категории 15 — 49 лет (%) Национальный комитет по статистике 33. Смертность детей в возрасте до 5 лет, в разрезе мальчиков и девочек (количество/случаев) Национальный комитет по статистике 34. Коэффициент материнской смертности Национальный комитет по статистике 35. Охват перинатальным уходом/услугами (%) Министерство здравоохранения 36. Доля рождений, сопровождаемых квалифицированным медицинским персоналом Министерство здравоохранения 37. Распространенность курения среди лиц в возрасте 15 лет и старше, в разрезе мужчин и женщин (%) Национальный комитет по статистике 38. Доля взрослых, страдающих ожирением, в разрезе мужчин и женщин Национальный комитет по статистике 39. Доля женщин среди лиц в возрасте 15 — 49 лет, живущих с заболеваниями ВИЧ/СПИД (количество) Центр по борьбе со СПИДом 40. Доступ к ретровирусной терапии, в разрезе мужчин и женщин (количество) Центрах по борьбе со СПИДом 41. Ожидаемая продолжительность жизни ?ля лиц в возрасте 60 — 64 лет, в разрезе мужчин и женщин (%) Национальный комитет по статистике 42. Смертность взрослого населения по причинам и возрастным группам Национальный комитет по статистике 43. Доля женщин на министерских (приравненных) должностях Кабинет Министров 44. Доля женщин, занимающих должности (депутатские места) в Национальном парламенте Центральная избирательная комиссия 45. Доля женщин, трудящихся на управленческих должностях Национальный комитет по статистике 46. Доля женщин среди сотрудников органов внутренних дел Минстерство внутренних дел 47. Доля женщин среди судей Верховныйсуд 48. Доля женщин (в возрасте 15 — 49 лет), которые когда-либо имели близкого партнера, подвергавшихся физическому и/или сексуальному насилию со стороны действующего или предыдущего близкого партнера, в течение последних 12 месяцев Минстерство внутренних дел 49. Доля женщин (в возрасте 15 — 49 лет), подвергавшихся, начиная с возраста 15 лет, сексуальному насилию со стороны лиц, не являвшихся близкими партнерами. Минстерство внутренних дел 50. Распространенность калечащих операций на женских половых органах/обрезания Министерство здравоохранения 51. Процент женщин в возрасте 20 — 24 лет, вступивших в зарегистрированный или незарегистрированный брак в возрасте до 18 лет Национальный комитет по статистике 52. Процент ранних родов среди девочек-подростков Национальный комитет по статистике 53. Количество получивших пособие в период отпуска по беременности и родам Министерство занятости и трудовых отношений 54. Данные об источниках пособия по беременности и родам Министерство занятости и трудовых отношений, Министерство финансов

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

7 марта 2019 г.,

№ ПП-4235

(Национальная база данных законодательства, 09.03.2019 г., № 07/19/4235/2727, 20.07.2019 г., № 06/19/5769/3450; 30.09.2019 г., № 06/19/5840/3826, 13.12.2019 г., № 06/19/5893/4150; 27.10.2020 г., № 06/20/6094/1413; 17.03.2021 г., № 06/21/6188/0216, 07.03.2022 г., № 06/22/87/0198, 21.04.2022 г., № 06/22/113/0330; 13.01.2025 г., № 06/25/1/0022; 01.03.2025 г., № 06/25/27/0196)

lex.uz