UzbekAI

← Qonunlar

📅 2019-yil 17-aprel · Prezident qarorlari

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2019 йил 17 апрель · Президент қарорлари

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 17 апреля 2019 г. · Постановления Президента

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 17 April 2019 · Presidential resolutions

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикаси Президентининг

Қарори

стратегияси

СХЕМАСИ

СХЕМАСИ

СХЕМАСИ

СХЕМАСИ

СХЕМАСИ

СХЕМАСИ

СХЕМАСИ

СХЕМАСИ

СХЕМАСИ

СХЕМАСИ

СХЕМАСИ

СХЕМАСИ

СХЕМАСИ

СХЕМАСИ

ҲАРАКАТЛАР ДАСТУРИ

2019 — 2028 йиллар даврида Ўзбекистон Республикасида қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш стратегиясини тасдиқлаш тўғрисида

Мамлакатимизда атроф-муҳитни муҳофаза қилишни таъминлаш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш, шунингдек, ҳудудларнинг санитария ва экологик ҳолатини яхшилаш соҳасида изчил сиёсат амалга оширилмоқда.

Хусусан, 2017-2018 йилларда қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш тизимининг инфратузилмасини такомиллаштириш бўйича кенг кўламли ишлар олиб борилди, 13 та санитария жиҳатидан тозалаш давлат унитар корхоналари ҳамда уларнинг туман ва шаҳарлардаги 172 та филиали, шунингдек, 9 та маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни комплекс амалга ошириш кластерлари ташкил этилди. Кўрилган чора-тадбирлар аҳолининг деярли ярмини санитария жиҳатидан тозалаш хизматлари билан қамраб олинишига имкон берди.

Шу билан бирга қишлоқ аҳоли пунктларида қаттиқ маиший чиқиндиларни тўплаш ва олиб чиқиб кетиш бўйича хизматларнинг етарли даражада таъминланмаганлиги, қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги инфратузилманинг қониқарсиз ҳолатда эканлиги, мавжуд қаттиқ маиший чиқинди полигонларининг санитария талаблари ва экологик меъёрларга мувофиқ келмаслиги мазкур соҳада комплексли чора-тадбирларни қабул қилишни талаб этмоқда.

Қаттиқ маиший чиқиндиларни тўплаш, ташиш, утилизация қилиш, қайта ишлаш ва кўмиш бўйича самарали тизимни яратиш, уларнинг фуқаролар соғлиғи ва атроф-муҳитга зарарли таъсирини бартараф қилиш, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 17 январдаги ПФ-5635-сон «2017 — 2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясини «Фаол инвестициялар ва ижтимоий ривожланиш йили»да амалга оширишга оид Давлат дастури тўғрисида»ги Фармони ижросини таъминлаш мақсадида:

1. Қуйидаги асосий вазифаларни амалга оширишни назарда тутувчи, 2019 — 2028 йиллар даврида Ўзбекистон Республикасида қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш стратегияси (кейинги ўринларда — Стратегия) 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин:

аҳолининг қаттиқ маиший чиқиндиларни тўплаш ва олиб чиқиб кетиш бўйича хизматлар билан тўлиқ қамраб олинишини таъминлашга йўналтирилган санитария жиҳатидан тозалаш инфратузилмасини ривожлантириш;

қаттиқ маиший чиқиндиларни қайта ишлашнинг самарали ва замонавий тизимини яратиш;

полигонларга кўмиш учун йўналтириладиган қаттиқ маиший чиқиндилар ҳажмини камайтириш, санитария ва экологик меъёрлар талабларига мувофиқ келадиган замонавий қаттиқ маиший чиқинди полигонларини яратиш, шунингдек, мавжуд полигонларни ёпиш ва рекультивация қилиш бўйича чора-тадбирларни кўриш;

санитария жиҳатидан тозалаш соҳасида нархлар шаклланишини такомиллаштириш ва тарифларни оптималлаштириш;

қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш объектларидан муқобил энергия манбалари сифатида фойдаланиш.

2. Қуйидагилар Стратегиянинг асосий принциплари этиб белгилансин:

Стратегияни амалга оширишнинг барча босқичларида атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги қонун ҳужжатлари талабларига риоя этиш;

қаттиқ маиший чиқиндиларнинг атроф-муҳитга салбий таъсирини камайтириш мақсадида улар билан амалга ошириладиган барча жараёнлар устидан назоратни таъминловчи қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш;

чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш бўйича харажатлар чиқиндиларни ҳосил қилувчилар томонидан қопланишини кўзда тутувчи, тегишли ҳуқуқий ва иқтисодий асосларни яратиш заруриятини белгиловчи «ифлослантирувчи тўлайди» принципини жорий этиш;

танлов асосида қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида хизматлар кўрсатиш бўйича фаолиятни амалга ошириш жараёнининг очиқлиги ва шаффофлиги.

3. Стратегия қуйидаги босқичларда амалга оширилиши белгилансин:

биринчи босқич (2019 — 2021 йиллар) — қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги қонунчилик базасини ва иқтисодий тартиботлар механизмларини такомиллаштириш, қаттиқ маиший чиқиндиларни тўплаш ва олиб чиқиб кетиш бўйича хизматлар кўрсатишнинг самарали ташкил этилишини таъминлаш мақсадида санитария жиҳатидан тозалашнинг моддий-техник базасини ва инфратузилмасини ривожлантириш, тўлов интизомини мустаҳкамлаш, қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида экологик таълим тизимини ривожлантириш учун методик ва ахборот таъминотини яратиш;

иккинчи босқич (2022 — 2028 йиллар) — қаттиқ маиший чиқиндиларни саралаб йиғиш бўйича инфратузилмани ривожлантириш, полигонларни оптималлаштириш, қайта юклаш станциялари ва чиқиндиларни қайта ишлаш объектларини қуриш, чиқиндилар билан боғлиқ ишларни комплекс амалга ошириш кластерлари фаолиятини такомиллаштириш, уларнинг қаттиқ маиший чиқиндиларни қайта ишлаш бўйича салоҳиятини ривожлантириш, шунингдек, қуйидаги мақсадли индикаторларга эришиш:

аҳолини қаттиқ маиший чиқиндиларни тўплаш ва олиб чиқиб кетиш бўйича хизматлар билан қамраб олишни 100 фоизга етказиш;

ҳосил бўладиган қаттиқ маиший чиқиндиларнинг камида 60 фоизини қайта ишлашни таъминлаш;

ўзига хос қаттиқ маиший чиқиндиларни (таркибида симоб бўлган чиқиндилар, автошиналар, аккумуляторлар, ишлатилиб бўлинган мойлар, қадоқлаш чиқиндилари ва ҳ.к.) қайта ишлаш ҳажмини 25 фоизгача ошириш;

полигонларга кўмиш учун йўналтириладиган қаттиқ маиший чиқиндилар ҳажмини 60 фоизгача камайтириш;

барча полигонлар ҳолатини ўрнатилган талабларга мувофиқлаштириш, ёпилган полигон ерларини тўлиқ рекультивация қилиш;

қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш объектларида муқобил энергия манбаларидан 35 фоизгача фойдаланиш;

полигонлар ҳолати мониторингини (ер ости (сизот) сувлари ва атмосфера ҳавосининг ҳолати устидан назорат) 100 фоизгача таъминлаш.

4. 2019 — 2028 йиллар даврида Ўзбекистон Республикасида қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш стратегиясини амалга ошириш бўйича Ҳаракатлар дастури (кейинги ўринларда — Ҳаракатлар дастури) 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

5. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳар йили Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети параметрларини шакллантириш чоғида Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитасининг асосланган ҳисоб-китоблари бўйича Ҳаракатлар дастурида кўзда тутилган тадбирларни амалга ошириш учун маблағлар ажратилишини назарда тутсин.

6. Ўзбекистон Республикаси Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги ҳамда Молия вазирлиги Ҳаракатлар дастурида кўзда тутилган инвестиция лойиҳаларининг амалга оширилишини, шунингдек, маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги лойиҳаларни амалга ошириш учун халқаро молия институтларининг имтиёзли молиялаштириш маблағларининг хусусий секторга жалб қилинишини таъминласин.

7. Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси аҳолининг экологик маданиятини ошириш бўйича ишларни, шунингдек, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш ва чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида ҳуқуқбузарликлар профилактикасига алоҳида эътибор қаратган ҳолда, кенг кўламли тарғибот фаолиятини ташкиллаштиришни кучайтирсин.

8. Қуйидагиларга:

Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг биринчи ўринбосари — Ўзбекистон Республикаси транспорт вазири А.Ж. Раматовга — Стратегия ва Ҳаракатлар дастурининг амалга оширилишида масъул вазирлик ва идоралар фаолиятини самарали ташкиллаштириш ҳамда мувофиқлаштириш;

Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси раиси Б.Т. Кучкаров, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши раиси, вилоятлар, шаҳарлар ва туманлар ҳокимлари, масъул вазирликлар, идоралар ва бошқа ташкилотлар раҳбарларига — Стратегия ва Ҳаракатлар дастурида кўзда тутилган тадбирларнинг ўз муддатларида бажарилиши юзасидан шахсий жавобгарлик юклансин.

9. Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги, Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги ва Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси оммавий ахборот воситаларида ушбу қарорнинг мақсад ва вазифаларини ёритиш бўйича, шунингдек, Стратегия ва Ҳаракатлар дастури амалга оширилишининг бориши тўғрисида мақолалар ҳамда мавзуга оид кўрсатувларни ташкил этсин.

10. Мазкур қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А.Н. Арипов зиммасига юклансин.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 17 апрелдаги ПҚ-4291-сон қарорига 1-ИЛОВА

2019 — 2028 йилларда Ўзбекистон Республикасида қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш

1-боб. Умумий қоидалар

1. 2019 — 2028 йилларда Ўзбекистон Республикасида қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш стратегияси (кейинги ўринларда — Стратегия) қаттиқ маиший чиқиндилар (кейинги ўринларда — ҚМЧ) билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида узоқ муддатга мўлжалланган истиқболли барқарор тизимни шакллантириш ва ривожлантиришда давлат сиёсатини амалга оширишнинг босқичлари, устувор йўналишлари, режалаштириш, мақсад ва вазифаларни белгилаш, уларга эришишнинг самарали йўлларига йўналтирилган.

2. Ушбу тизимни шакллантириш ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида фойдаланилаётган эски усуллардан бугунги кундаги жаҳон тажрибасида мавжуд бўлган замонавий илғор усулларга ўтиш орқали босқичма-босқич ривожланишни назарда тутади.

3. Стратегия Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси , Ўзбекистон Республикасининг « Табиатни муҳофаза қилиш тўғрисида »ги ва « Чиқиндилар тўғрисида »ги қонунлари, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 7 февралдаги ПФ-4947-сон Фармони билан тасдиқланган 2017 — 2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясига асосланади.

4. Стратегияда ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги устувор йўналишлар қуйидаги кетма-кетликда жойлаштирилган:

ҚМЧ ҳосил бўлишининг олдини олиш — ҚМЧ ҳосил бўлишининг ўсиш суръатларини секинлаштириш ва уларнинг хавфли хусусиятларини камайтиришни ўз ичига олади;

ҚМЧдан такрорий фойдаланиш — ҚМЧдан олинган хом ашё, энергия ва материаллардан такрорий фойдаланиш;

ҚМЧни қайта ишлаш ва утилизация қилиш — ҚМЧга дастлабки ишлов бергандан сўнг, улар таркибидаги фойдали моддалардан товар маҳсулотларини ишлаб чиқаришда иккиламчи хом ашё сифатида фойдаланиш;

ҚМЧдан энергетик фойдаланиш — электр ва иссиқлик энергиясини ишлаб чиқариш мақсадида муқобил ёқилғи сифатида, шунингдек, маиший мақсадларда фойдаланиш учун ҳосил бўлган ҚМЧдан биогаз ва синтез-газларни ажратиб олиш;

ҚМЧни кўмиш — қолдиқ (қайта ишланмайдиган) ҚМЧни хавфсиз жойлаштириш, изоляция қилиш ва зарарсизлантириш.

2-боб. Жорий ҳолат тавсифи

5. Бутун дунёда бўлганидек Ўзбекистонда ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш масаласи долзарб ҳисобланади. Чиқиндилар экологик хавфсизликка ва фуқаролар соғлиғига таҳдид солувчи муаммога айланмоқда. Улар атроф-муҳитга, хусусан ер ресурслари, ер усти ва ости сувлари, ўрмонлар ва бошқа ўсимликлар, шунингдек, ҳайвонларнинг яшаш муҳити, ҳаво муҳити ва атроф-муҳитнинг бошқа объектлари ҳамда таркибий қисмларига салбий таъсир кўрсатади.

6. ҚМЧнинг ҳосил бўлиши кўп омилларга боғлиқ бўлиб, улардан энг муҳимлари аҳоли даромадлари, истеъмолчиларнинг хулқ-атвори, бозорда янгича қадоқланган маҳсулотларнинг пайдо бўлиши ва демографик кўрсаткичлар ҳисобланади.

7. Ҳисоб-китобларга кўра Ўзбекистон Республикасида ҚМЧнинг ҳосил бўлишининг йиллик ҳажми прогнози 14 — 14,5 млн тонна атрофида баҳоланади. Аҳолининг ўртача 1,5 фоизга кўпайиш суръатини ҳисобга олганда эса, ушбу кўрсаткич 2028 йилга келиб 16 — 16,7 млн тоннага етиши мумкин.

8. Савдо тармоқлари (супермаркетлар, гипермаркетлар ва бошқалар) сонининг аҳоли жон бошига ЯИМ ўсиши билан бир вақтда ортиши қадоқланган маҳсулотлар учун харид қобилиятининг, пировардида ҳосил бўладиган ҚМЧнинг ортишига олиб келмоқда. Урбанизация ҳам чиқиндилар ҳосил бўлишига таъсир кўрсатиб, шаҳар ҳудудлари аҳолиси қишлоқ аҳолисига нисбатан кўпроқ чиқинди чиқаради.

9. ҚМЧ ҳосил бўлишининг бундай ўсиш суръати аҳолининг яшаш шароити ва республика иқтисодиётининг ўсишини акс эттиради. Бироқ, ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш тизимини модернизациялаш ва такомиллаштиришга тизимли, дастурий ёндашиш зарурати янада долзарб аҳамият касб этади. Чунки бундай ёндашувсиз соҳадаги муаммоларни ҳал этиш имконсиздир.

1-§. ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги мавжуд инфратузилма

10. Сўнги йилларда мамлакатимизда аҳоли пунктларида санитария жиҳатидан тозалашни яхшилаш бўйича кенг кўламли ишлар амалга оширилди. Хусусан, республика аҳоли пунктларида санитария жиҳатидан тозалаш тизимини ривожлантириш ва такомиллаштириш чора-тадбирларини амалга ошириш доирасида 2014 — 2016 йилларда шаҳарларда қўшимча равишда санитария жиҳатидан тозалашга ихтисослаштирилган 41 та ташкилот ҳамда туман ободонлаштириш бошқармаларида маиший чиқиндиларни олиб чиқиб кетиш бўйича 157 та хўжалик ҳисобидаги участка ташкил этилди.

11. 2014 — 2016 йилларда санитария жиҳатидан тозалашга ихтисослаштирилган ташкилотлар ва туман ободонлаштириш бошқармаларини замонавий махсус техникалар билан таъминлаш дастурлари амалга оширилиб, 1427 та махсус техника, шундан 990 та маиший чиқиндиларни ташиш техникаси харид қилинди.

12. Республика шаҳарларида ва туман марказларида, турар жой мавзеларида тасдиқланган намунавий лойиҳалар асосида 14 мингдан ортиқ чиқинди тўплаш шохобчалари ташкил этилди ва 10 мингдан зиёд контейнер ўрнатилди.

13. Республикада экологик хавфсизликни таъминлаш ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, экологик ҳолатни яхшилаш, чиқиндиларнинг фуқаролар соғлиғига зарарли таъсирининг олдини олиш, аҳоли турмуш даражаси ва сифатини ошириш учун қулай шарт-шароитлар яратиш соҳасида давлат бошқарувини тубдан такомиллаштириш, маиший чиқиндиларни йиғиш, сақлаш, ташиш, утилизация қилиш, қайта ишлаш ва кўмиш тизимини янада такомиллаштириш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 21 апрелдаги ПФ-5024-сон «Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида давлат бошқаруви тизимини такомиллаштириш тўғрисида»ги Фармони билан Ўзбекистон Республикаси Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси (кейинги ўринларда — Давлат экология қўмитаси) этиб қайта ташкил этилди.

Ушбу муҳим вазифаларни инобатга олиб, республиканинг шаҳар ва туманларида, шунингдек, қишлоқ аҳоли яшаш пунктларида санитария ва экологик ҳолатни яхшилашга қаратилган Ўзбекистон Республикаси Президентининг «2017 — 2021 йилларда маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш тизимини тубдан такомиллаштириш ва ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2017 йил 21 апрелдаги ПҚ-2916-сон қарори қабул қилинди.

Юқорида қайд этилган Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳужжатларига мувофиқ:

Қорақалпоғистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш қўмитаси, вилоятлар экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш бошқармалари ҳузурида 13 та «Тоза ҳудуд» давлат унитар корхоналари ва уларнинг туман ва шаҳарлардаги 172 та филиали ташкил этилди;

фуқаролар ва мансабдор шахсларнинг жавобгарлигини кучайтириш мақсадида Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги Кодексига ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиб, чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги қонунчиликни бузганлик учун жарима миқдорлари оширилди;

2017 йилда аҳоли яшаш пунктларида 2643 та контейнер билан жиҳозланган 305 та намунали чиқинди тўплаш шохобчалари қурилди;

284 та махсус техника, шу жумладан 273 та чиқинди ташиш машинаси сотиб олинди.

Маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш тизимини янада ривожлантириш, аҳолининг санитария жиҳатидан тозалаш бўйича сифатли хизматлар билан таъминланганлик даражасини ошириш, шунингдек, экологик муаммоларни ҳал этишдаги мавжуд имкониятларни ишга солиш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2018 йил 18 майдаги ПҚ-3730-сон қарори қабул қилиниб, унга мувофиқ:

2019 — 2021 йилларда «Тоза ҳудуд» ДУКларни Қорақалпоғистон Республикаси республика бюджети ва вилоятлар маҳаллий бюджети маблағлари ҳисобидан махсус техника ва ускуналар билан қўшимча жиҳозлашнинг прогноз параметрлари;

2019 йилда Қорақалпоғистон Республикаси республика бюджети ва вилоятлар маҳаллий бюджети маблағлари ҳисобидан чиқинди тўплаш шохобчаларини қуриш ва уларни контейнерлар билан жиҳозлаш бўйича манзилли дастур;

2020 йилда Қорақалпоғистон Республикаси республика бюджети ва вилоятлар маҳаллий бюджети маблағлари ҳисобидан «Тоза ҳудуд» ДУКлар фаолият кўрсатаётган амалдаги полигонларни жиҳозлаш бўйича манзилли дастур тасдиқланди.

2-§. ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида хизматлар кўрсатиш

14. Аҳолининг ҚМЧни тўплаш ва олиб чиқиб кетиш бўйича хизматлардан фойдаланиш имконияти асосан республиканинг йирик шаҳарларида қониқарли бўлиб, кичик шаҳар ва қишлоқ жойларда (айниқса олис қишлоқ аҳоли яшаш пунктларида) мазкур хизматларнинг йўқлиги ёки етарли даражада эмаслиги билан ажралиб туради.

15. 2018 йилда 15,7 млн дан ортиқ киши ёки аҳоли умумий сонининг 48 фоизи ҚМЧни тўплаш ва олиб чиқиб кетиш хизматлари билан қамраб олинди, шу жумладан:

15 та санитария жиҳатидан тозалашга ихтисослаштирилган давлат ташкилотлари ва уларнинг туман ҳамда шаҳарлардаги 183 та филиали томонидан кўрсатилаётган хизматлар билан 12 млн киши;

санитария жиҳатидан тозалашга ихтисослаштирилган 109 та хусусий ташкилотлар томонидан кўрсатилаётган хизматлар билан 3,7 млн киши қамраб олинган.

16. 2019 йилнинг 1 январь ҳолатига республика ҳудудида 2,8 мингдан ортиқ чиқинди тўплаш шохобчалари ва 221 та полигон фаолият юритади, санитария жиҳатидан тозалаш ташкилотларининг автопарки 3,1 мингтадан ортиқ махсус техника (чиқинди ташиш машиналари, самосваллар, тракторлар, бульдозерлар ва ҳ.к.)ни ташкил қилади олади.

3-§. ҚМЧни утилизация қилиш ва қайта ишлаш

17. ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш бўйича мавжуд тизимини ўрганиш ва таҳлиллар шуни кўрсатмоқдаки, ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш бўйича кўп йиллар мобайнида шаклланган амалиёт асосан уларни кўммаган ҳолда, фақат тўплаш ва полигонларга ташишга йўналтирилган. Ушбу мақсадлар учун республикада турли мулкчилик шаклидаги ташкилотларга тегишли бўлган 221 та полигон фаолият юритмоқда.

ҚМЧнинг ҳосил бўлишини минималлаштириш, чиқитсиз ва камчиқит технологияларни жорий этиш, ҚМЧдаги иккиламчи ресурсларни қайта ишлаш масалалари иккинчи ўринда қолиб кетган.

ҚМЧни утилизация қилиш ва қайта ишлаш муаммоси экологик жиҳатлардан ташқари иқтисодий аҳамиятга ҳам эга. ҚМЧ иккиламчи хом ашё манбаи ҳисобланиб, уларни қайта ишлаш табиий ресурсларни тежаб қолишга имкон бериши, шунингдек, янги ишчи ўринларни яратилишини таъминлаган ҳолда ижтимоий муаммоларни ечиши мумкин.

Бугунги кунда республикада асосан аралаш ҳолатдаги ҚМЧни тўплаш ва олиб чиқиб кетиш тизими амал қилади. Иккиламчи моддий ресурсларни тайёрлаш уларни қабул қилиш (тайёрлов) пунктлари орқали назоратга олинмаган (тартибсиз) шаклда амалга оширилади. Бунда, тайёрлов жараёни фақатгина юқори ликвидли иккиламчи хом ашёни (қоғоз, пластик буюмлар, металл парчалари ва шу кабилар) қамраб олади ва натижада қолган иккиламчи моддий ресурсларнинг катта миқдори қайта ишланмасдан кўмиб юборилмоқда.

18. Ҳозирда республика ҳудудида умумий қуввати йилига 894 минг тонна ҚМЧни қайта ишлайдиган 183 та корхона, шу жумладан 72 та полимер плёнка ва пластмассани, 65 та қоғоз ва картон буюмларини, 17 та шина ва резинотехника буюмларини, 10 та металлни, 6 та шишани, 2 та мой ва текстилни, 11 та бошқа чиқиндиларни қайта ишлаш корхоналари мавжуд.

19. Шу билан бирга республиканинг 9 та шаҳрида (Андижон, Нукус, Бухоро, Жиззах, Қарши, Навоий, Термиз, Гулистон ва Урганч) умумий қуввати йилига бир миллион тоннадан ортиқ маиший чиқиндиларни қайта ишлаш қувватига эга бўлган, ҚМЧни тўплаш, ташиш, саралаш, утилизация қилиш, қайта ишлаш ва кўмиш бўйича кластерларнинг ташкил этилиши ҚМЧнинг истеъмол қимматига эга таркибларидан фойдаланиш самарадорлигини ошириш йўлидаги муҳим қадамлардан биридир.

Ташкил этилган кластерларда қўлланиладиган технологиялар олиб келинадиган ҚМЧдан иккиламчи моддий ресурсларни ажратиб олиш ва уларни қайта ишлаш учун саралаш асосида ишлайди.

4-§. ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида тариф жиҳатдан тартибга солиш

20. Амалдаги тарифлар фақатгина ҚМЧни тўплаш ва олиб чиқиб кетиш бўйича хизматлар учун ҳисобланган бўлиб, уларни саралаш, утилизация қилиш ва кўмиш харажатларини ўз ичига олмайди.

21. Ўрнатилган тарифлар ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги инфратузилмани яратишнинг умумий харажатлари билан таққосланганда жуда ҳам паст бўлиб, эксплуатация харажатларини қопламайди ва корхоналарда санитария жиҳатидан тозалаш инфратузилмаси объектларини қуриш, реконструкция қилиш ва ривожлантириш ҳамда янги технологияларни жорий этиш учун айланма маблағлар шаклланишини таъминламайди ва ўз навбатида, инвестицияларни жалб қилиш имконини бермаяпти.

22. ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш тизимининг барқарор ишлаши учун бир вақтнинг ўзида аҳолининг тўлов қобилияти ҳамда хусусий инвесторлар учун мазкур секторнинг жозибадорлигини таъминлашга мос тарифларни шакллантириш сиёсатини шакллантириш талаб этилади.

23. ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги барқарор молиявий тизимни яратиш бўйича ишлар ҚМЧни тўплаш, саралаш, олиб чиқиб кетиш ва кўмиш бўйича хизматлар харажатларининг тўлиқ қопланишини таъминлашга қаратилиши лозим.

5-§. ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасини молиялаштириш

24. ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасини молиялаштириш санитария жиҳатидан тозалашга ихтисослаштирилган ташкилотлар ва Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан амалга оширилади.

25. Вазирлар Маҳкамасининг 2013 йил 3 декабрдаги 315-сон «Республика аҳоли пунктларида санитария жиҳатидан тозалаш тизимини ривожлантириш ва такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорини ижро этиш доирасида комплекс тадбирлар ва дастурларни амалга ошириш учун Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетидан 343,1 млрд сўм йўналтирилди ва тижорат банкларининг 20 млрд сўм миқдоридаги имтиёзли кредитлари жалб этилди.

26. Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарорлари билан 2017 — 2021 йилларда мазкур дастурларни молиялаштириш учун 1,5 трлн. сўмдан ортиқ пул маблағлари йўналтирилади, шу жумладан инвестиция лойиҳалари амалга ошириш доирасида:

Осиё тараққиёт банки иштирокида умумий бюджети 92,25 млн АҚШ доллари миқдорига тенг бўлган «Тошкент шаҳрида қаттиқ маиший чиқиндиларни бошқариш» лойиҳасини амалга ошириш: Осиё тараққиёт банкининг қарз маблағлари — 69 млн АҚШ доллари, Ўзбекистон Республикасининг божхона ва солиқ имтиёзлари кўринишидаги улуши — 5,82 млн АҚШ доллари ва «Махсустранс» ДУК маблағлари — 17,43 млн АҚШ доллари;

Франция тараққиёт агентлиги иштирокида умумий бюджети 37,1 млн АҚШ доллари миқдорига тенг бўлган «Самарқанд шаҳрида қаттиқ маиший чиқиндиларни бошқаришни модернизация қилиш» лойиҳасини амалга ошириш: Агентликнинг имтиёзли кредитлари — 23,5 млн евро, Европа Иттифоқи инвестиция жамғармасининг Марказий Осиё учун грант маблағлари — 8 млн евро, Ўзбекистон Республикасининг 5,6 млн еврога тенг, шу жумладан 3,2 млн евро миқдоридаги божхона ва солиқ имтиёзлари кўринишидаги улуши;

«Sejin G&E Co., Ltd» компанияси (Корея Республикаси) иштирокида 55 млн АҚШ доллари миқдоридаги тўғридан-тўғри инвестиция маблағларини жалб қилган ҳолда «Тошкент вилоятининг «Оҳангарон» ва «Майдонтол» маиший чиқиндилар полигонларида ҳосил бўладиган чиқинди газини қайта ишлаш ҳисобига электр энергияси ишлаб чиқариш» лойиҳасини амалга ошириш.

3-боб. Мавжуд муаммолар

27. ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги муаммолар ғоят долзарб ҳисобланади, чунки экологик ҳолатни яхшилаш, аҳоли турмуш даражаси ва сифатини ошириш учун қулай шароитлар яратиш уларнинг ечимига боғлиқ.

28. ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш тизимининг ривожланишига тўсқинлик қилаётган асосий муаммолар қуйидагиларда намоён бўлади:

чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасини тартибга солувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар такомиллаштирилмаган ва халқаро меъёрларга мувофиқ эмас;

қишлоқ аҳоли пунктларида ҚМЧни тўплаш ва олиб чиқиб кетиш бўйича хизматлар етарли даражада таъминланмаган (40 — 50%) ва мазкур хизматлар олис қишлоқ аҳоли яшаш пунктларида деярли мутлақо мавжуд эмас;

ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги инфратузилма қониқарсиз ҳолатда;

ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳаси давлат миқёсида ҳам, хусусий сектор даражасида ҳам етарлича молиялаштирилмайди;

ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида давлат-хусусий шериклик етарлича ривожланмаган;

ҚМЧни тўплаш ва олиб чиқиб кетиш бўйича кўрсатилаётган хизматлар учун аҳолининг тўлов интизоми паст даражада;

ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасининг амалдаги тизимида, шу жумладан уларни саралаб йиғишда жамоатчилик иштироки паст даражада;

соҳада хусусий секторнинг иштироки етарли эмас;

аҳолининг экологик маданияти етарли даражада ривожланмаган.

4-боб. Стратегиянинг мақсад, вазифа ва принциплари

29. ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида янгича ёндашувларни белгилашга кўмаклашиш, ҚМЧни тўплаш, ташиш, утилизация қилиш, қайта ишлаш ва кўмиш бўйича самарали, ишончли ва ижтимоий мақбул комплекс хизматларни яратиш, ҚМЧнинг фуқаролар соғлиғи ва атроф-муҳитга зарарли таъсирини камайтириш, ҚМЧдаги фойдали таркибларни имкон қадар юқори даражада ажратиб олиш орқали ҚМЧ ҳосил бўлишининг олдини олиш, уларни қўшимча хом ашё, материаллар, яримфабрикатлар манбаи сифатида замонавий технологияларни қўллаган ҳолда, товарлар (маҳсулотлар) ишлаб чиқариш учун хўжалик айланмасига жалб қилиш, шунингдек, ҚМЧнинг хавфсиз кўмилишини таъминлаш Стратегиянинг мақсадлари ҳисобланади.

30. Стратегия мақсадларига эришишда унинг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:

ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги қонунчилик базасини такомиллаштириш;

санитария жиҳатидан тозалаш соҳасини такомиллаштириш;

ҚМЧни утилизация қилиш ва қайта ишлаш соҳасини такомиллаштириш;

соҳага иқтисодий механизмларни татбиқ этган ҳолда, махсус ҚМЧни (таркибида симоб бўлган чиқиндилар, автошиналар, аккумуляторлар, ишлатилиб бўлинган мойлар, қадоқлаш чиқиндилари ва ҳ.к.) тўплаш ва қайта ишлаш усулларини жорий этиш;

ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида нархларни шакллантириш тизимини такомиллаштириш;

ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасига инвестицияларни жалб қилиш учун шароитлар яратиш;

ҚМЧнинг ресурс салоҳиятини ошириш;

ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш масалаларида экологик таълим ва тарбия тизимини ривожлантириш;

ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида кадрлар салоҳиятини ошириш.

31. Стратегиянинг асосий принциплари қуйидагилардан иборат:

Стратегияни амалга оширишнинг барча босқичларида атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги қонун ҳужжатлари талабларига риоя этиш;

ҚМЧнинг атроф-муҳитга салбий таъсирини камайтириш мақсадида ҚМЧ билан боғлиқ ишларни барча жараёнлар устидан назоратни таъминлаган ҳолда амалга ошириш;

чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш бўйича харажатлар чиқиндиларни ҳосил қилувчилар томонидан қопланишини кўзда тутувчи, тегишли ҳуқуқий ва иқтисодий асосларни яратиш заруратини белгиловчи «ифлослантирувчи тўлайди» принципини жорий этиш;

танлов асосида ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида хизматлар кўрсатиш бўйича фаолият юритиш жараёнининг очиқлиги ва шаффофлиги.

5-боб. ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш тизимини ривожлантиришнинг асосий йўналишлари

32. ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш тизимини ривожлантириш қуйидаги асосий йўналишларни амалга ошириш билан боғлиқ:

ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги норматив-ҳуқуқий базани такомиллаштириш;

ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги инфратузилмани такомиллаштириш;

ҚМЧ ҳосил бўлишининг олдини олиш ва камайтириш;

ҚМЧни қайта ишлаш ва энергетик фойдаланиш;

полигонлар сонини ва майдонини оптималлаштириш (ёпиш, эски полигонларни рекультивация қилиш ва янги полигонларини қуриш).

1-§. ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида норматив-ҳуқуқий базани такомиллаштириш

33. ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш ҳам ташкилий, ҳам ҳуқуқий жиҳатдан мураккаб ва тизимли муаммоларга эга соҳа бўлиб қолмоқда. Атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳаси кўп сонли қонун ҳужжатлари билан тартибга солинишига қарамай, чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга оширишнинг ҳуқуқий асослари такомиллаштиришга муҳтож.

Бунда, ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида ҳуқуқий базани ҳам қайта кўриб чиқиш ва ўзгартириш, ҳам техник ва экологик жиҳатдан тартибга солишнинг комплекс тизимини яратиш зарур.

34. Стратегияни амалга ошириш доирасида ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги чора-тадбирларни амалга оширишга кўмаклашиш учун норматив-ҳуқуқий база такомиллаштирилади.

Норматив-ҳуқуқий базани мувофиқлаштиришга қуйидаги йўл орқали эришилади:

ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги қонун ҳужжатларига ўзгартиришлар киритиш;

соҳага давлат-хусусий шерикликни самарали татбиқ этиш ва иқтисодий самарали ва шаффоф усулларда инвестицияларни жалб қилиш учун ҳуқуқий асосларни яратиш;

атроф-муҳитни муҳофаза қилишни таъминлаш бўйича иқтисодий механизмларнинг ҳуқуқий асосларини такомиллаштириш;

ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги чора-тадбирларни амалга ошириш учун техник норматив асосни такомиллаштириш.

2-§. ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида инфратузилмани такомиллаштириш

35. ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш тизими самарали ишлашининг асосий омили ҚМЧни ўз вақтида тўплаш ҳамда уларни қайта ишлаш ва (ёки) жойлаштириш жойларигача ташиш ҳисобланади.

36. Кўрсатилаётган хизматлар сифатини яхшилаш мақсадида органик, қайта ишланадиган ва қайта ишланмайдиган ҚМЧни тўплаш ва олиб чиқиб кетиш жадваллари мақбуллаштирилади, ҚМЧ ҳосил бўладиган олис участкалар учун махсус зичловчи қурилмалар билан жиҳозланган қайта юклаш пунктлари қурилади.

37. Санитария жиҳатидан тозалашга ихтисослаштирилган давлат ташкилотлари учун Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети ҳамда Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш жамғармасининг экологик йиғимни жорий этиш жараёнида тўпланган маблағлари ҳисобидан 57 та янги автопарк қурилади ва 44 та автопарк мукаммал таъмирланади.

38. Санитария жиҳатидан тозалашга ихтисослашган корхоналарнинг махсус техникаларига техник хизмат кўрсатилишини ташкиллаштириш учун Осиё тараққиёт банкининг кредит маблағларини жалб этган ҳолда республиканинг вилоят марказларида 13 та сервис марказлари яратилади.

39. Тасдиқланган давлат дастурлари доирасида давлат унитар корхоналари 4 233 та махсус техника билан таъминланади, ижтимоий аҳамиятга эга объектлар учун 14 367 та контейнер ва мавжуд мультилифтлар учун 257 та транспорт контейнерлари харид қилинади.

3-§. ҚМЧ ҳосил бўлишининг олдини олиш ва камайтириш

40. ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида инфратузилмани такомиллаштириш тадбирлари ҚМЧ ҳосил бўлишининг олдини олиш ва камайтириш чоралари билан бирга олиб борилади.

41. 2022 йилдан 2025 йилгача бўлган даврда республика шаҳарларининг кўп квартирали турар жой секторида қуйидагилар учун беш турдаги алоҳида белгили контейнерлар ўрнатиш асосида ҚМЧни саралаб йиғишни жорий этиш кўзда тутилмоқда:

қайта ишланадиган ҚМЧ (полимерлар, қоғоз ва металл);

органик ҚМЧ (озиқ-овқат ва бошқа биологик чирийдиган материаллар);

қайта ишланмайдиган ҚМЧ (композитли материаллар, тозаланмаган материаллар ва бошқа аралаш ҚМЧ);

хавфли маиший чиқиндилар (аккумуляторлар, батарейкалар, тиббиёт чиқиндилари ва бошқалар);

шиша идиш буюмлари.

42. ҚМЧни саралаб йиғиш тизимини татбиқ этиш билан бир қаторда, қуйидаги устунликларга эга бўлган истеъмол қадоқлаш буюмлари (таралар)нинг депозит тизимини жорий этишга тайёргарлик бошланади:

ҚМЧни тўплаш, сақлаш, саралаш, ташиш ва кўмиш билан боғлиқ харажатларни камайтириш;

ҚМЧнинг ҳосил бўлиши ва тўпланишини камайтириш;

полигонларга келиб тушадиган иккиламчи моддий ресурслар ҳажмини камайтириш;

иккиламчи моддий ресурсларни йиғиш ҳажмини ва уларни хўжалик айланмасига жалб қилишни ошириш;

юқори сифатли хом ашёни сотишдан олинадиган даромадни кўпайтириш;

ҚМЧни тўплаш ва олиб чиқиб кетиш бўйича хизматлар таннархини камайтириш.

4-§. ҚМЧни қайта ишлаш ва ундан энергетик фойдаланиш

43. ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги мавжуд ҳолат ва улар ҳосил бўлишининг ўсиш суръатлари ҚМЧни полигонга кўмиш усулидан уларни саноатда қайта ишлашга босқичма-босқич ўтишни таъминлаган ҳолда ҚМЧдан энг юқори фойда олиб, уларнинг бутун ҳажмини комплекс қайта ишлашни амалга ошира оладиган тизим яратишни талаб этади.

44. Қайта ишлаш технологияларини танлаш ҚМЧнинг таркиби ва хусусиятларига, ҳудудий жиҳатлар ҳамда рўёбга чиқаришнинг иқтисодий имкониятлари каби қатор омиллар билан бирга атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва фуқаролар соғлиғи ҳам асосий жиҳатлардандир.

45. Технологик принциплар ва халқаро тажрибага кўра, ҚМЧни қайта ишлаш усулларини механик, биологик, термик ва аралаш усулларга ажратиш мумкин.

46. ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги мавжуд вазият ва ҳудудларнинг техник имкониятларини ҳисобга олган ҳолда, Стратегияни амалга ошириш доирасида ҚМЧни қайта ишлаш бўйича қўлланиладиган технологиялар баҳоланади ва танлаб олинади ҳамда пилот лойиҳалар амалга оширилади. Амалга оширилган лойиҳаларни баҳолаш якунларига кўра ҚМЧни иккиламчи ресурс кўринишида хўжалик айланмасига жалб қилиш бўйича зарур чора-тадбирлар қабул қилинади.

47. Шу билан бир қаторда, ҚМЧдан энергетик фойдаланиш (ҳосил бўлган ҚМЧдан биогаз ажратиб олиш, аралаш ҚМЧни ёқиш, электр ва иссиқлик энергиясини ишлаб чиқариш учун чиқиндилардан олинган ёқилғидан муқобил ёқилғи сифатида фойдаланиш) технологияларини татбиқ этиш учун зарур шарт-шароит яратиш мақсадида амалга оширилаётган лойиҳалар доирасида ҚМЧни хом ашё сифатида ишлатиш орқали ишлаб чиқариладиган энергияни умумий тармоққа қабул қилиш ва ундан фойдаланиш бўйича механизмлар такомиллаштирилади.

48. ҚМЧни қайта ишлаш бўйича лойиҳалар давлат-хусусий шериклик асосида, шунингдек, хорижий ва маҳаллий инвестициялар ҳисобига тайёр маҳсулот ишлаб чиқаришгача замонавий технологияларни жорий этиш орқали амалга оширилади.

49. Лойиҳаларнинг муваффақиятли амалга оширилиши учун етарли тажрибага эга бўлган халқаро экспертлар ҳамда корхоналарни лойиҳалаштириш, қуриш ва келгусида фойдаланишни таъминлай олишга қодир инвесторларни жалб қилиш кўзда тутилмоқда.

5-§. Полигонлар сонини ва майдонини оптималлаштириш (ёпиш, эски полигонларни рекультивация қилиш ва янги полигонлар қуриш)

50. Ҳозирда фаолият юритаётган полигонлардан (чиқиндихоналар) лозим даражада фойдаланилмаяпти, жумладан: ёнғинлар ва ёқимсиз ҳидлар тарқалишининг олдини олиш учун чиқиндиларни зичлаш ҳамда белгиланган тартибда изоляция қилиш ишлари олиб борилмайди, полигонларга олиб келинаётган чиқиндилар миқдорининг ҳисоби ва қатъий назорати юритилмайди, йиғиладиган биогазни рекуперация қилиш ёки фильтратни рекуперация қилиш/ишлов бериш учун қурилмалар мавжуд эмас, шунингдек, аксарият полигонларнинг атрофи ўралмаган.

51. Мавжуд ҳолат полигонларнинг бундай инфратузилма объектлари учун қўйиладиган талабларга мувофиқлаштириш орқали уларнинг техник, санитария ва экологик ҳолатини тубдан яхшилаш бўйича чоралар кўришни тақозо этади.

52. Кўриладиган чора-тадбирлар доирасида полигонларнинг атроф-муҳитга ва фуқаролар соғлиғига салбий таъсири хавфини баҳолаш устувор йўналиш ҳисобланади.

53. Хатарларни баҳолаш натижаларга кўра, ҳудуд майдонларини бўшатиш, атроф-муҳитга ва фуқаролар соғлиғига салбий таъсирни камайтириш учун полигонларнинг сонини ва майдонини оптималлаштириш, шунингдек, тартибсиз чиқиндихоналарни бартараф этиш бўйича зарур чора-тадбирлар кўрилади.

54. Биринчи навбатда Сирдарё, Жиззах ва Хоразм каби вилоятлар ҳудудида жойлашган, сув ҳавзалари ва ер ости сувларига бевосита яқин полигонлар ёпилади ва рекультивация қилинади.

Ушбу йўналишда 183 та туман ва шаҳарларни ўз ичига олган, ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш бўйича 56 та шартли ҳудудларга бўлиш асосида мамлакатни ҳудудлаштириш амалга оширилди. Географик жойлашув, иқтисодий ривожланиш, полигонларга кириш йўлларининг мавжудлиги, геологик ва гидрогеологик шароитлар, аҳоли сони ва бошқалар ҳудудий режалаштиришнинг асосий мезонлари ҳисобланади.

Стратегияни амалга ошириш доирасида ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш бўйича шартли ҳудудларда умумий майдони 1 108,6 гектарга тенг 167 та полигон ёпилади ва рекультивация қилинади. Фаолият юритаётган полигонлар ўрнида умумий майдони 693,3 гектарга тенг 54 та замонавийлаштирилган полигон яратилади ва умумий майдони 80 гектарга тенг 5 та полигон очилади.

Оптималлаштириш бўйича кўрилган чора-тадбирлар натижасида полигонларининг сони 221 тадан 59 тага қисқаради. Бу 770,2 гектар майдон ёки ҚМЧни жойлаштириш учун фойдаланиладиган умумий майдоннинг 50 фоизига тенгдир.

2020 йилдан 2028 йилга қадар келгусида фойдаланиб бўлмайдиган полигонлар (чиқиндихоналар)ни ёпиш ва рекультивация қилиш, 2028 йилга қадар даврда эса полигонларнинг атроф-муҳит ва фуқаролар соғлиғига салбий таъсирига қарши ҳимоя тизимлари билан жиҳозлашни назарда тутувчи модернизациялаш амалга оширилади.

55. Полигонларни оптималлаштириш ушбу Стратегияга 1.1 — 1.13-иловаларга мувофиқ амалга оширилади.

6-боб. Жамоатчиликнинг хабардорлигини ошириш бўйича тадбирлар

56. Жамоатчиликнинг хабардорлигини ва иштирокини ошириш бўйича чора-тадбирлар ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга оширишнинг янги усулларини илгари суриш ва татбиқ этишда жуда катта аҳамиятга эга.

57. Жамоатчиликнинг ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш бўйича хабардорлигини ошириш вазифалари қуйидаги тадбирлардан иборат:

ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги долзарб масалалар, республикадаги мавжуд муаммолар ва уларнинг ечимини, шу жумладан, аниқ мақсадли ижтимоий гуруҳлар (болалар, ўқувчи ёшлар, уй бекалари, шаҳар ва қишлоқ аҳоли яшаш пунктлари аҳолиси)га мўлжалланган маълумотларни босма ва электрон оммавий ахборот воситаларида кенг ёритиш;

аҳоли ва тадбиркорлик субъектлари орасида ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги масалаларни тушунтириш мақсадида учрашувлар, семинарлар, тренинглар ва давра суҳбатларини ўтказиш;

рухсат этилмаган (тартибсиз) чиқиндихоналарни бартараф этиш бўйича экологик ҳашар (шанбалик)ларни, ободонлаштириш объектларида — «Тоза шаҳарда баҳор» ва «Тоза шаҳарда куз» ёшлар акцияларини, Бутунжаҳон атроф-муҳит кунига бағишланган «Тоза шаҳар» экологик акцияларни ташкиллаштириш ва ўтказиш;

болалар ва ёшларнинг ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш масалалари юзасидан билим даражасини ошириш, шу жумладан болалар ва ёшларнинг экологик саводхонлигини ошириш ҳамда экологик маданиятини шакллантиришга йўналтирилган услубий қўлланма ва дастурлар ишлаб чиқиш.

7-боб. Стратегияни амалга оширишнинг ресурс таъминоти ва босқичлари

1-§. Стратегияни амалга оширишнинг ресурс таъминоти

58. Стратегия мақсадларига эришиш учун режалаштирилган тадбирларни бажариш мазкур соҳага катта инвестицияларни талаб этади. Стратегияни амалга оширишни молиялаштириш учун ҳам ички, ҳам ташқи манбалардан фойдаланилади, шу жумладан:

Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш жамғармаси маблағлари, шунингдек, қонун ҳужжатлари билан тақиқланмаган бошқа манбалардан иборат ички молиявий ресурслар;

ташқи молиялаштириш халқаро молия институтлари ва донор мамлакатлар томонидан тақдим этиладиган молиявий ва техник кўмак, шу жумладан, грант ва кредит маблағлари доирасида олиниши мумкин.

59. 2019 — 2028 йиллар давомида умумий инвестиция ҳажми 2188,2 млн АҚШ долларига тенг миқдорда баҳоланмоқда, шу жумладан:

2019 — 2021 йилларда — 321 млн АҚШ доллари;

2022 — 2025 йилларда — 747,2 млн АҚШ доллари;

2026 — 2028 йилларда — 1 120 млн АҚШ доллари.

2-§. Стратегияни амалга ошириш босқичлари

60. Стратегияни амалга ошириш босқичлари қуйидаги даврларни назарда тутади:

биринчи босқич (2019 — 2021 йиллар) — ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги қонунчилик базасини ва иқтисодий тартибга солиш механизмларини такомиллаштириш, ҚМЧни тўплаш ва олиб чиқиб кетиш бўйича хизматларнинг самарали ташкиллаштирилишини таъминлаш мақсадида санитария жиҳатидан тозалашнинг моддий-техник базасини ва инфратузилмасини ривожлантириш, тўлов интизомини мустаҳкамлаш, ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида экологик таълим тизимини ривожлантириш учун методик ва ахборот таъминотини яратиш;

иккинчи босқич (2022 — 2028 йиллар) — қаттиқ маиший чиқиндиларни саралаб йиғиш бўйича инфратузилмани ривожлантириш, полигонларни оптималлаштириш, қайта юклаш станциялари ва чиқиндиларни қайта ишлаш объектларини қуриш, чиқиндилар билан боғлиқ ишларни комплекс амалга ошириш кластерлари фаолиятини такомиллаштириш, уларнинг қаттиқ маиший чиқиндиларни қайта ишлаш бўйича салоҳиятини ривожлантириш, шунингдек, қуйидаги мақсадли кўрсаткичларга эришиш:

аҳолини қаттиқ маиший чиқиндиларни тўплаш ва олиб чиқиб кетиш бўйича хизматлар билан қамраб олиш кўламини 100 фоизга етказиш;

ҳосил бўладиган қаттиқ маиший чиқиндиларнинг камида 60 фоизини қайта ишлашни таъминлаш;

ўзига хос қаттиқ маиший чиқиндиларни (таркибида симоб бўлган чиқиндилар, автошиналар, аккумуляторлар, ишлатилиб бўлинган мойлар, қадоқлаш чиқиндилари ва ҳ.к.) қайта ишлаш ҳажмини 25 фоизгача ошириш;

полигонларга кўмиш учун йўналтириладиган қаттиқ маиший чиқиндилар ҳажмини 60 фоизгача камайтириш;

барча полигонлар ҳолатини ўрнатилган талабларга мувофиқлаштириш, ёпилган полигон ерларини тўлиқ рекультивация қилиш;

қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш объектларида муқобил энергия манбаларидан 35 фоизгача фойдаланиш;

полигонлар ҳолати мониторингини (ер ости (сизот) сувлари ва атмосфера ҳавосининг ҳолати устидан назорат) 100 фоизгача таъминлаш.

8-боб. Кутилаётган натижалар

61. Ушбу Стратегияга 2-иловага мувофиқ ҳудудларнинг экологик хавфсизлигини таъминлаш, ресурсларни тежаш ва чиқиндилар ҳосил бўлишини камайтириш, ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш тизими ва тузилмасини утилизация қилиш ва қайта ишлаш томон ўзгартириш, атроф-муҳитни чиқиндилар билан ифлослантириш натижасида унга зарар етказилишининг олдини олиш, чиқиндиларни утилизация қилиш, қайта ишлаш ва зарарсизлантириш бўйича технологияларнинг экологик, техник ва санитария-гигиеник хавфсизлиги даражасини оширишни таъминлаш учун зарур шарт-шароитлар яратиш Стратегиянинг натижалари ҳисобланади.

62. ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги технологик базани ривожлантириш ва такомиллаштириш борасидаги вазифаларнинг ҳал этилиши санитария жиҳатидан тозалаш хизматлари кўрсатишнинг сифат даражасини муттасил ўсиб боришига ҳамда ҚМЧни утилизация қилиш, қайта ишлаш ва зарарсизлантириш бўйича экологик ва иқтисодий самарали технологик ечимларни жорий этишга олиб келади.

63. ҚМЧни жойлаштириш объектларини оптималлаштириш ва модернизациялаш уларнинг экологик хавфсизлигини таъминлайди ҳамда мазкур объектлардаги мавжуд ҚМЧнинг атроф-муҳит ва фуқаролар соғлиғига салбий таъсир кўрсатишига тўсқинлик қилади.

64. Рағбатлантиришнинг иқтисодий ва ҳуқуқий механизмларини ўз ичига олган давлат томонидан қўллаб-қувватлаш бўйича комплекс чора-тадбирлар ушбу соҳага зарур ва етарли ҳажмдаги инвестицияларни жалб қилишни таъминлаш имконини беради ҳамда республика ҳудудларининг ижтимоий-иқтисодий кўрсаткичларига ижобий таъсир кўрсатади.

65. Саноат инфратузилмасининг ишлаши ҚМЧдан утилизация қилинган қимматли иккиламчи ресурсларни имкон қадар кўпроқ хўжалик айланмасига жалб қилиш, иккиламчи ресурслардан бозорбоп янги рақобатбардош, сифатли ва экологик маҳсулотларни ишлаб чиқариш, унинг умумий товар айланмасидаги улушини кўпайтириш, қайта тикланмайдиган манбалардаги табиий хом ашё тежалишини таъминлайди.

66. ҚМЧнинг иккиламчи хом ашё ҳисобланмаган қисмидан энергетик фойдаланиш қайта тикланмайдиган манбалардаги табиий хом ашёнинг ўрнини босиш орқали уни сақлаб қолишни, шунингдек, ҚМЧни полигонларда кўмишдан уларни секин-аста саноатда қайта ишлашга ўтишини таъминлайди.

67. ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги илмий билимларни оммалаштириш мақсадида маърифий дастурларни яратиш ва амалга ошириш шубҳасиз жамоатчилик фикрининг шаклланишига олиб келади. Бу эса ҚМЧ билан боғлиқ ишларни амалга оширишнинг замонавий тизимларини янада тезроқ жорий қилиш, шунингдек, уларнинг ҳосил бўлиш ҳажмларини камайтиришга хизмат қилади. Шу билан бир қаторда ривожланаётган экологик маданият атроф-муҳитга эҳтиёткорона муносабатда бўлишга ёрдам беради ва табиатни муҳофаза қилиш соҳасидаги ҳуқуқбузарликлар йўлига тўсиқ бўлади.

2019 — 2028 йиллар даврида Ўзбекистон Республикасида қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш стратегиясига 1.1-ИЛОВА

Қорақалпоғистон Республикаси туман ва шаҳарларида қаттиқ маиший чиқиндиларни қайта юклаш кўчма станцияларини яратиш, янги қаттиқ маиший чиқинди полигонларини қуриш ва амалдаги полигонларни оптималлаштириш

Шартли ҳудудлар Шартли ҳудудга кирувчи туман ва шаҳарлар Қаттиқ маиший чиқиндиларни қайта юклаш станциялари ташкил этиладиган ҳудудлар Янги қаттиқ маиший чиқинди полигонлари ташкил этиладиган ҳудудлар 1-ҳудуд Нукус шаҳри * Нукус тумани Нукус тумани * Тахиатош тумани Хўжайли тумани Хўжайли тумани 2-ҳудуд Беруний тумани * Беруний тумани Элликқалъа тумани Элликқалъа тумани Тўрткўл тумани Тўрткўл тумани 3-ҳудуд Қораўзак тумани * Қораўзак тумани Кегейли тумани Чимбой тумани Чимбой тумани Тахтакўпир тумани Тахтакўпир тумани 4-ҳудуд Қўнғирот тумани * Қўнғирот тумани Қонликўл тумани Қонликўл тумани Шуманай тумани Мўйноқ тумани Мўйноқ тумани 5-ҳудуд Амударё тумани * Амударё тумани

2019 — 2028 йиллар даврида Ўзбекистон Республикасида қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш стратегиясига 1.2-ИЛОВА

Андижон вилояти туман ва шаҳарларида қаттиқ маиший чиқиндиларни қайта юклаш кўчма станцияларини яратиш, янги қаттиқ маиший чиқинди полигонларини қуриш ва амалдаги полигонларни оптималлаштириш

Шартли ҳудудлар Шартли ҳудудга кирувчи туман ва шаҳарлар Қаттиқ маиший чиқиндиларни қайта юклаш станциялари ташкил этиладиган ҳудудлар Янги қаттиқ маиший чиқинди полигонлари ташкил этиладиган ҳудудлар 1-ҳудуд Бўз тумани * Бўз тумани Улуғнор тумани Улуғнор тумани Балиқчи тумани Шаҳрихон тумани Шаҳрихон тумани Асака тумани 2-ҳудуд Андижон шаҳри * Андижон тумани Андижон тумани * Избоскан тумани Избоскан тумани Олтинкўл тумани Олтинкўл тумани Пахтаобод тумани Пахтаобод тумани 3-ҳудуд Хўжаобод тумани * Хўжаобод тумани Булоқбоши тумани Булоқбоши тумани Марҳамат тумани Қўрғонтепа тумани Қўрғонтепа тумани Жалақудуқ тумани Жалақудуқ тумани

2019 — 2028 йиллар даврида Ўзбекистон Республикасида қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш стратегиясига 1.3-ИЛОВА

Бухоро вилояти туман ва шаҳарларида қаттиқ маиший чиқиндиларни қайта юклаш кўчма станцияларини яратиш, янги қаттиқ маиший чиқинди полигонларини қуриш ва амалдаги полигонларни оптималлаштириш

Шартли ҳудудлар Шартли ҳудудга кирувчи туман ва шаҳарлар Қаттиқ маиший чиқиндиларни қайта юклаш станциялари ташкил этиладиган ҳудудлар Янги қаттиқ маиший чиқинди полигонлари ташкил этиладиган ҳудудлар 1-ҳудуд Ғиждувон тумани * Ғиждувон тумани Шофиркон тумани Шофиркон тумани 2-ҳудуд Қоракўл тумани * Қоракўл тумани Олот тумани Олот тумани Жондор тумани Жондор тумани Ромитан туманининг Газли шаҳарчаси Ромитан туманининг Газли шаҳарчаси 3-ҳудуд Ромитан тумани * Ромитан тумани Пешку тумани Пешку тумани Вобкент тумани Вобкент тумани 4-ҳудуд Бухоро тумани * Бухоро тумани Бухоро шаҳри * Когон шаҳри * Когон тумани * 5-ҳудуд Қоровулбозор тумани * Қоровулбозор тумани 6-ҳудуд Ромитан туманининг Қизилработ аҳоли маскани * Ромитан туманининг Қизилработ аҳоли маскани

2019 — 2028 йиллар даврида Ўзбекистон Республикасида қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш стратегиясига 1.4-ИЛОВА

Жиззах вилояти туман ва шаҳарларида қаттиқ маиший чиқиндиларни қайта юклаш кўчма станцияларини яратиш, янги қаттиқ маиший чиқинди полигонларини қуриш ва амалдаги полигонларни оптималлаштириш

Шартли ҳудудлар Шартли ҳудудга кирувчи туман ва шаҳарлар Қаттиқ маиший чиқиндиларни қайта юклаш станциялари ташкил этиладиган ҳудудлар Янги қаттиқ маиший чиқинди полигонлари ташкил этиладиган ҳудудлар 1-ҳудуд Шароф Рашидов тумани * Шароф Рашидов тумани Жиззах шаҳри * Зарбдор тумани Зарбдор тумани 2-ҳудуд Дўстлик тумани * Дўстлик тумани Арнасой тумани Арнасой тумани Зафаробод тумани Пахтакор тумани Пахтакор тумани Мирзачўл тумани Мирзачўл тумани 3-ҳудуд Зомин тумани * Зомин тумани Янгиобод тумани Янгиобод тумани 4-ҳудуд Бахмал тумани Бахмал тумани Ғаллаорол тумани Ғаллаорол тумани * 5-ҳудуд Фориш тумани * Фориш тумани

2019 — 2028 йиллар даврида Ўзбекистон Республикасида қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш стратегиясига 1.5-ИЛОВА

Қашқадарё вилояти туман ва шаҳарларида қаттиқ маиший чиқиндиларни қайта юклаш кўчма станцияларини яратиш, янги қаттиқ маиший чиқинди полигонларини қуриш ва амалдаги полигонларни оптималлаштириш

Шартли ҳудудлар Шартли ҳудудга кирувчи туман ва шаҳарлар Қаттиқ маиший чиқиндиларни қайта юклаш станциялари ташкил этиладиган ҳудудлар Янги қаттиқ маиший чиқинди полигонлари ташкил этиладиган ҳудудлар 1-ҳудуд Косон тумани * Косон тумани Муборак тумани Муборак тумани Касби тумани Касби тумани 2-ҳудуд Нишон тумани * Нишон тумани Миришкор тумани Миришкор тумани Қарши тумани Қарши тумани 3-ҳудуд Қарши шаҳри * Ғузор тумани Ғузор тумани * Деҳқонобод тумани Деҳқонобод тумани Қамаши тумани Қамаши тумани 4-ҳудуд Чироқчи тумани * Чироқчи тумани Шаҳрисабз тумани Шаҳрисабз тумани Китоб тумани Китоб тумани Яккабоғ тумани Яккабоғ тумани

2019 — 2028 йиллар даврида Ўзбекистон Республикасида қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш стратегиясига 1.6-ИЛОВА

Навоий вилояти туман ва шаҳарларида қаттиқ маиший чиқиндиларни қайта юклаш кўчма станцияларини яратиш, янги қаттиқ маиший чиқинди полигонларини қуриш ва амалдаги полигонларни оптималлаштириш

Шартли ҳудудлар Шартли ҳудудга кирувчи туман ва шаҳарлар Қаттиқ маиший чиқиндиларни қайта юклаш станциялари ташкил этиладиган ҳудудлар Янги қаттиқ маиший чиқинди полигонлари ташкил этиладиган ҳудудлар 1-ҳудуд Зарафшон шаҳри * Зарафшон шаҳри Томди тумани * Учқудуқ тумани Учқудуқ тумани Конимех тумани (шимолий) Конимех тумани (шимолий) 2-ҳудуд Қизилтепа тумани * Қизилтепа тумани Конимех тумани (жанубий) Конимех тумани (жанубий) 3-ҳудуд Кармана тумани * Кармана тумани Навоий шаҳри * 4-ҳудуд Навбаҳор тумани * Навбаҳор тумани Нурота тумани Нурота тумани 5-ҳудуд Хатирчи тумани * Хатирчи тумани

2019 — 2028 йиллар даврида Ўзбекистон Республикасида қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш стратегиясига 1.7-ИЛОВА

Наманган вилояти туман ва шаҳарларида қаттиқ маиший чиқиндиларни қайта юклаш кўчма станцияларини яратиш, янги қаттиқ маиший чиқинди полигонларини қуриш ва амалдаги полигонларни оптималлаштириш

Шартли ҳудудлар Шартли ҳудудга кирувчи туман ва шаҳарлар Қаттиқ маиший чиқиндиларни қайта юклаш станциялари ташкил этиладиган ҳудудлар Янги қаттиқ маиший чиқинди полигонлари ташкил этиладиган ҳудудлар 1-ҳудуд Тўрақўрғон тумани * Тўрақўрғон тумани Наманган шаҳри * Наманган тумани Наманган тумани Мингбулоқ тумани Мингбулоқ тумани Косонсой тумани Косонсой тумани 2-ҳудуд Учқўрғон тумани * Учқўрғон тумани Норин тумани * 3-ҳудуд Чортоқ тумани * Чортоқ тумани Уйчи тумани Уйчи тумани Янгиқўрғон тумани Янгиқўрғон тумани 4-ҳудуд Поп тумани * Поп тумани Чуст тумани Чуст тумани

2019 — 2028 йиллар даврида Ўзбекистон Республикасида қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш стратегиясига 1.8-ИЛОВА

Самарқанд вилояти туман ва шаҳарларида қаттиқ маиший чиқиндиларни қайта юклаш кўчма станцияларини яратиш, янги қаттиқ маиший чиқинди полигонларини қуриш ва амалдаги полигонларни оптималлаштириш

Шартли ҳудудлар Шартли ҳудудга кирувчи туман ва шаҳарлар Қаттиқ маиший чиқиндиларни қайта юклаш станциялари ташкил этиладиган ҳудудлар Янги қаттиқ маиший чиқинди полигонлари ташкил этиладиган ҳудудлар 1-ҳудуд Самарқанд тумани * Самарқанд тумани Ургут тумани * Тойлоқ тумани Тойлоқ тумани 2-ҳудуд Булунғур тумани * Булунғур тумани Жомбой тумани Жомбой тумани 3-ҳудуд Иштихон тумани * Иштихон тумани Пайариқ тумани Пайариқ тумани Қўшработ тумани Қўшработ тумани Оқдарё тумани Оқдарё тумани 4-ҳудуд Нарпай тумани * Нарпай тумани Каттақўрғон шаҳри Каттақўрғон шаҳри Каттақўрғон тумани Пахтачи тумани Пахтачи тумани 5-ҳудуд Нуробод тумани * Нуробод тумани Пастдарғом тумани Пастдарғом тумани 6-ҳудуд Самарқанд шаҳри Самарқанд тумани ҳудудида янги ҚМЧ полигони ташкил этилиши муносабати билан Самарқанд шаҳри учун қайта юклаш станцияси талаб этилмайди

2019 — 2028 йиллар даврида Ўзбекистон Республикасида қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш стратегиясига 1.9-ИЛОВА

Сурхондарё вилояти туман ва шаҳарларида қаттиқ маиший чиқиндиларни қайта юклаш кўчма станцияларини яратиш, янги қаттиқ маиший чиқинди полигонларини қуриш ва амалдаги полигонларни оптималлаштириш

Шартли ҳудудлар Шартли ҳудудга кирувчи туман ва шаҳарлар Қаттиқ маиший чиқиндиларни қайта юклаш станциялари ташкил этиладиган ҳудудлар Янги қаттиқ маиший чиқинди полигонлари ташкил этиладиган ҳудудлар 1-ҳудуд Шеробод тумани * Шеробод тумани Музработ тумани Музработ тумани Қизириқ тумани Қизириқ тумани Бойсун тумани Бойсун тумани 2-ҳудуд Ангор тумани Ангор тумани Термиз шаҳри Термиз шаҳри * Термиз тумани * Жарқўрғон тумани Жарқўрғон тумани 3-ҳудуд Олтинсой тумани * Олтинсой тумани Денов тумани Денов тумани Шўрчи тумани Шўрчи тумани Қумқўрғон тумани Қумқўрғон тумани 4-ҳудуд Узун тумани * Узун тумани Сариосиё тумани Сариосиё тумани

2019 — 2028 йиллар даврида Ўзбекистон Республикасида қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш стратегиясига 1.10-ИЛОВА

Сирдарё вилояти туман ва шаҳарларида қаттиқ маиший чиқиндиларни қайта юклаш кўчма станцияларини яратиш, янги қаттиқ маиший чиқинди полигонларини қуриш ва амалдаги полигонларни оптималлаштириш

Шартли ҳудудлар Шартли ҳудудга кирувчи туман ва шаҳарлар Қаттиқ маиший чиқиндиларни қайта юклаш станциялари ташкил этиладиган ҳудудлар Янги қаттиқ маиший чиқинди полигонлари ташкил этиладиган ҳудудлар 1-ҳудуд Сайхунобод тумани * Сайхунобод тумани Сирдарё тумани Сирдарё тумани 2-ҳудуд Мирзаобод тумани * Мирзаобод тумани Гулистон тумани Гулистон тумани Ширин шаҳри Боёвут тумани Боёвут тумани Гулистон шаҳри Гулистон шаҳри Ховос тумани Ховос тумани Янгиер шаҳри 3-ҳудуд Сардоба тумани * Сардоба тумани Оқолтин тумани Оқолтин тумани

2019 — 2028 йиллар даврида Ўзбекистон Республикасида қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш стратегиясига 1.11-ИЛОВА

Тошкент вилояти туман ва шаҳарларида қаттиқ маиший чиқиндиларни қайта юклаш кўчма станцияларини яратиш, янги қаттиқ маиший чиқинди полигонларини қуриш ва амалдаги полигонларни оптималлаштириш

Шартли ҳудудлар Шартли ҳудудга кирувчи туман ва шаҳарлар Қаттиқ маиший чиқиндиларни қайта юклаш станциялари ташкил этиладиган ҳудудлар Янги қаттиқ маиший чиқинди полигонлари ташкил этиладиган ҳудудлар 1-ҳудуд Бекобод шаҳри * Бекобод тумани Бекобод тумани * 2-ҳудуд Оҳангарон тумани * Оҳангарон тумани Ангрен шаҳри * Ўртачирчиқ тумани Ўртачирчиқ тумани Нурафшон шаҳри * Пискент тумани Пискент тумани Олмалиқ шаҳри Олмалиқ шаҳри Бўка тумани Бўка тумани 3-ҳудуд Янгийўл тумани Янгийўл тумани Янгийўл тумани Янгийўл шаҳри Зангиота тумани Тошкент тумани Оққўрғон тумани Оққўрғон тумани Қуйичирчиқ тумани Қуйичирчиқ тумани Чиноз тумани Чиноз тумани 4-ҳудуд Паркент тумани * Паркент тумани Юқоричирчиқ тумани Юқоричирчиқ тумани Қибрай тумани Қибрай тумани Чирчиқ шаҳри Бўстонлиқ тумани Бўстонлиқ тумани Тошкент шаҳри Тошкент шаҳрида 3 та чиқиндиларни қайта юклаш станциялари мавжудлиги сабабли янги қайта юклаш станциялари талаб этилмайди

2019 — 2028 йиллар даврида Ўзбекистон Республикасида қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш стратегиясига 1.12-ИЛОВА

Фарғона вилояти туман ва шаҳарларида қаттиқ маиший чиқиндиларни қайта юклаш кўчма станцияларини яратиш, янги қаттиқ маиший чиқинди полигонларини қуриш ва амалдаги полигонларни оптималлаштириш

Шартли ҳудудлар Шартли ҳудудга кирувчи туман ва шаҳарлар Қаттиқ маиший чиқиндиларни қайта юклаш станциялари ташкил этиладиган ҳудудлар Янги қаттиқ маиший чиқинди полигонлари ташкил этиладиган ҳудудлар 1-ҳудуд Фарғона шаҳри * Фарғона тумани Фарғона тумани * Марғилон шаҳри * Ёзёвон тумани Ёзёвон тумани Қўштепа тумани Қўштепа тумани Қува тумани Қувасой шаҳри Қувасой шаҳри Тошлоқ тумани Тошлоқ тумани Олтиариқ тумани Олтиариқ тумани Риштон тумани 2-ҳудуд Данғара тумани * Данғара тумани Қўқон шаҳри * Бағдод тумани Бағдод тумани Учкўприк тумани Учкўприк тумани Бувайда тумани Бувайда тумани 3-ҳудуд Ўзбекистон тумани * Ўзбекистон тумани Бешариқ тумани Бешариқ тумани Фурқат тумани Фурқат тумани 4-ҳудуд Сўх тумани * Сўх тумани

2019 — 2028 йиллар даврида Ўзбекистон Республикасида қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш стратегиясига 1.13-ИЛОВА

Хоразм вилояти туман ва шаҳарларида қаттиқ маиший чиқиндиларни қайта юклаш кўчма станцияларини яратиш, янги қаттиқ маиший чиқинди полигонларини қуриш ва амалдаги полигонларни оптималлаштириш

Шартли ҳудудлар Шартли ҳудудга кирувчи туман ва шаҳарлар Қаттиқ маиший чиқиндиларни қайта юклаш станциялари ташкил этиладиган ҳудудлар Янги қаттиқ маиший чиқинди полигонлари ташкил этиладиган ҳудудлар 1-ҳудуд Қўшкўпир тумани * Қўшкўпир тумани Гурлан тумани Гурлан тумани Янгибозор тумани Шовот тумани Шовот тумани Хива тумани Хива тумани Хива шаҳри 2-ҳудуд Боғот тумани * Боғот тумани Янгиариқ тумани Янгиариқ тумани Хонқа тумани Хонқа тумани Ҳазорасп тумани Ҳазорасп тумани 3-ҳудуд Урганч шаҳри * Урганч шаҳри Урганч тумани *

2019 — 2028 йиллар даврида Ўзбекистон Республикасида қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш стратегиясига 2-ИЛОВА

2019 — 2028 йиллар даврида Ўзбекистон Республикасида қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш стратегиясини амалга ошириш

Босқичлар Асосий йўналишлар Амалга ошириш механизми Бажариш муддатлари I босқич 1. ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида қонунчилик базасини ва иқтисодий тартиботлар механизмларини такомиллаштириш. 2. ҚМЧларни тўплаш ва олиб чиқиб кетиш бўйича хизматларнинг самарали ташкиллаштирилишини таъминлаш мақсадида санитария жиҳатидан тозалашнинг моддий-техник базасини ва инфратузилмасини ривожлантириш. 3. Тўлов интизомини мустаҳкамлаш, ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида экологик таълим тизимини ривожлантириш учун методик ва ахборот таъминотини яратиш. 1. ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида қонунчилик базасини ва иқтисодий тартиботлар механизмларини такомиллаштириш бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаларини ишлаб чиқиш ва Вазирлар Маҳкамасига тақдим этиш. 2. Санитария жиҳатидан тозалаш давлат унитар корхоналарининг автопаркини янгилаш ва кенгайтириш, махсус техникаларни сақлаш ва уларга техник хизмат кўрсатиш объектларини, шунингдек, санитария жиҳатидан тозалаш инфратузилмасини яратиш. 3. Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида тарғибот, билим бериш, жамоатчиликнинг хабардорлигини ва экологик маданиятини ошириш соҳасида ишларни амалга ошириш. 2019 — 2021 йиллар II босқич 1. ҚМЧларни саралаб йиғиш бўйича инфратузилмани ривожлантириш, полигонларни оптималлаштириш, қайта юклаш станциялари ва чиқиндиларни қайта ишлаш объектларини қуришга йўналтирилган инвестицияларни ўзлаштириш. 2. Ҳудудларнинг экологик хавфсизлигини таъминлаш, ресурсларни тежаш ва чиқиндилар ҳосил бўлишини камайтириш, ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш тизими ва тузилмасини утилизация қилиш ва қайта ишлаш фойдасига ўзгартириш, чиқиндилар билан ифлослантирилиши натижасида атроф-муҳитга зарар етказилишини олдини олиш, чиқиндиларни утилизация қилиш, қайта ишлаш ва зарарсизлантириш бўйича технологияларнинг экологик, техник ва санитария-гигиеник хавфсизлиги даражасини ошириш учун зарур шарт-шароитлар яратиш. 1. Қуйидагиларни: Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарорлари билан тасдиқланган ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги манзилли дастурлар ва прогноз параметрларини; ҳам маҳаллий, ҳам хорижий тадбиркорлик субъектлари, шунингдек, халқаро молия институтлари иштирокидаги инвестиция лойиҳаларини амалга оширишни таъминлаш. 2. Қуйидаги мақсадли индикаторларга эришилишини таъминлаш: аҳолини ҚМЧларни тўплаш ва олиб чиқиб кетиш бўйича хизматлар билан қамраб олиш: 2021 йилга қадар даврда — 85%; 2025 йилга қадар даврда — 100%. ҚМЧларни қайта ишлаш ҳажмини ошириш: 2021 йилга қадар даврда — 25%; 2025 йилга қадар даврда — 45%; 2028 йилга қадар даврда — 60%. ўзига хос ҚМЧлар (таркибида симоб бўлган чиқиндилар, автошиналар, аккумуляторлар, ишлатилиб бўлинган мойлар, қадоқлаш чиқиндилари ва ҳ.к.)ни қайта ишлаш ҳажмларини ошириш: 2021 йилга қадар даврда — 10%; 2025 йилга қадар даврда — 15%; 2028 йилга қадар даврда — 25%. полигонларга кўмиш учун йўналтириладиган ҚМЧлар ҳажмини камайтириш: 2021 йилга қадар даврда — 25%; 2025 йилга қадар даврда — 45%; 2028 йилга қадар даврда — 60%. полигонлар ҳолатини ўрнатилган талабларга мувофиқлаштириш: 2021 йилга қадар даврда — 25%; 2025 йилга қадар даврда — 65%; 2028 йилга қадар даврда — 100%. ёпилган полигон ерларини рекультивация қилиш: 2021 йилга қадар даврда — 20%; 2025 йилга қадар даврда — 65%; 2028 йилга қадар даврда — 100%. ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш объектларида муқобил энергия манбаларидан фойдаланиш: 2021 йилга қадар даврда — 15%; 2025 йилга қадар даврда — 25%; 2028 йилга қадар даврда — 35%. полигонлар ҳолати мониторинги (ер ости (сизот) сувлари ва атмосфера ҳавосининг ҳолати устидан назорат): 2021 йилга қадар даврда — 20%; 2025 йилга қадар даврда — 75%; 2028 йилга қадар даврда — 100%. 2022 — 2028 йиллар

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 17 апрелдаги ПҚ-4291-сон қарорига 2-ИЛОВА

2019 — 2028 йиллар даврида Ўзбекистон Республикасида қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш стратегиясини амалга ошириш бўйича

Т/Р Тадбирлар номи Амалга ошириш механизмлари ва шакллари Амалга ошириш муддатлари Молиялаштириш манбалари Масъул ижрочилар Кутилаётган натижалар I. Чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида норматив-ҳуқуқий базани такомиллаштириш 1. «Чиқиндилар тўғрисида»ги Қонуннинг янги таҳрирдаги лойиҳасини ишлаб чиқиш. Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикасининг «Чиқиндилар тўғрисида»ги Қонунига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги Қонуни лойиҳасини ишлаб чиқиш ва Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2020 йил июнь Талаб этилмайди Давлат экология қўмитаси, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Иқтисодиёт ва саноат вазирлиги, Адлия вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар Қаттиқ маиший чиқиндилар (кейинги ўринларда — ҚМЧ) билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги зарур талабларни ўрнатиш. ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида иқтисодий тартиботларнинг ҳуқуқий асосларини белгилаш ва такомиллаштириш. ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги фаолиятни рағбатлантиришнинг зарур механизмларини яратиш. 2. ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида иқтисодий тартиботларни такомиллаштириш. Фойдаланиш хусусиятини йўқотганидан сўнг атроф-муҳитга зарар етказувчи, ишлаб чиқариладиган ва импорт қилинадиган товарлар гуруҳи ҳамда қадоқлаш буюмларига экологик йиғимни қўллаш тартиби тўғрисида низомни тасдиқлашни кўзда тутувчи қарорлойиҳасини ишлаб чиқиш ва Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2021 йил февраль Талаб этилмайди Давлат экология қўмитаси, Молия вазирлиги, Иқтисодиёт ва саноат вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар Полигонларга кўмиш учун йўналтириладиган ҚМЧлар ҳажмини камайтириш. Иккиламчи моддий ресурслардан фойдаланиш ҳажмининг ўсишига эришиш. Санитария жиҳатидан тозалаш инфратузилмаси объектларининг ҳолатини яхшилаш. Санитария жиҳатидан тозалашга ихтисослаштирилган ташкилотлар қувватини сифатли ва тўлиқ ҳажмларда хизмат кўрсатиши учун зарур бўлган даражага етказиш. Истеъмол қадоқлаш буюмлари (таралар)нинг депозит тизимини тартибга солувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаларини ишлаб чиқиш ва Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2021 йил май Талаб этилмайди Давлат экология қўмитаси, Молия вазирлиги, Иқтисодиёт ва саноат вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар Депозит тизимини жорий этиш орқали иккиламчи моддий ресурсларни йиғиш ҳажмининг ўсишига эришиш. Иккиламчи моддий ресурсларни хўжалик айланмасига жалб қилиш орқали ҚМЧларнинг ҳосил бўлишини камайтириш. ҚМЧлар ҳисобининг ягона тизимини яратишни кўзда тутувчи, истеъмол қадоқлаш буюмлари (таралар)нинг моддий ва молиявий оқимини ҳисобга олиш тизимини яратиш. ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетидан молиялаштириш юкини унинг қисмини хусусий секторга ўтказиш орқали камайтириш. 3. ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни такомиллаштириш. «Маиший чиқиндиларни ташиш қоидалари»ни янги таҳрирда ишлаб чиқиш ва қабул қилиш. 2019 йил декабрь Талаб этилмайди Давлат экология қўмитаси, манфаатдор вазирлик ва идоралар Санитария жиҳатидан тозалашга ихтисослаштирилган ташкилотлар фаолиятини такомиллаштириш.Санитария жиҳатидан тозалаш соҳасида хизматлар кўрсатилишининг юқори сифат даражасига эришиш.Санитария жиҳатидан тозалаш соҳасида хизматлар кўрсатиш механизмларини тизимлаштириш. «Қаттиқ маиший чиқиндилар полигонларини лойиҳалаштириш ва улардан фойдаланиш бўйича йўриқнома»ни янги таҳрирда ишлаб чиқиш ва қабул қилиш. 2019 йил ноябрь Талаб этилмайди Давлат экология қўмитаси, манфаатдор вазирлик ва идоралар 4. Услубий тавсияларни ишлаб чиқиш. ҚМЧларнинг тўпланиш меъёрларини аниқлаш бўйича услубий тавсияларни ишлаб чиқиш. 2019 йил ноябрь Талаб этилмайди Давлат экология қўмитаси, манфаатдор вазирлик ва идоралар ҚМЧларнинг тўпланиш меъёрларини аниқлаш ва тасдиқлаш усулларини жорий этиш. 5. Санитария жиҳатидан тозалашга ихтисослаштирилган ташкилотлар фаолияти самарадорлигини баҳолашни жорий этиш. Санитария жиҳатидан тозалашга ихтисослаштирилган ташкилотлар фаолияти самарадорлигини баҳолаш индикаторларини ишлаб чиқиш. 2019 йил октябрь Талаб этилмайди Давлат экология қўмитаси, манфаатдор вазирлик ва идоралар Санитария жиҳатидан тозалашга ихтисослаштирилган ташкилотлар фаолияти самарадорлигини баҳолаш тизимини жорий этиш. Санитария жиҳатидан тозалашга ихтисослаштирилган ташкилотлар фаолияти самарадорлигини ошириш. Санитария жиҳатидан тозалаш соҳасида хизматлар кўрсатишнинг сифат даражасини ошириш. Санитария жиҳатидан тозалаш соҳасида хизматлар кўрсатиш механизмларини тизимлаштириш. II. Санитария жиҳатидан тозалаш инфратузилмасининг моддий техник базасини мустаҳкамлаш ва ривожлантириш 7. ҚМЧларни вақтинча жойлаштириш объектларини ташкил этиш. Аҳоли яшаш пунктларида 59 та янги чиқинди тўплаш шохобчалари (ЧТШ)ни қуриш. Контейнерлар харид қилиш: махсус техника (мультилифт) учун — 291 та; ижтимоий аҳамиятга эга объектлар учун —13 567 та. 2019 — 2020 йиллар Қорақалпоғистон Республикасининг республика бюджети ва вилоятларнинг маҳаллий бюджети маблағлари (тасдиқланган дастурларни амалга ошириш учун ажратиладиган маблағлар доирасида 6,1 млрд.сўм), Осиё тараққиёт банки маблағлари (3,4 млн. АҚШ доллари) Давлат экология қўмитаси, Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги, Молия вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ҳокимликлари Санитария жиҳатидан тозалаш инфратузилмасини ривожлантириш. Намунали ёки алоҳида лойиҳаларга мувофиқ янги ЧТШларни қуриш. Махсус техника (мультилифт)ларни контейнерлар билан жиҳозлаш. Ижтимоий аҳамиятга эга объектларда ҚМЧларни вақтинча тўплаш ва сақлаш жойларини контейнерлар билан жиҳозлаш (мактабгача таълим муассасаларида 4463 та ва ўқув муассасаларида 9104 та). III. ҚМЧ полигонларини оптималлаштириш 8. ҚМЧ полигонлари (чиқиндихоналар)нинг сонини оптималлаштириш. Санитария ва экологик талабларга жавоб бермайдиган ҚМЧ полигонларининг фаолиятини тўхтатиш: полигонларнинг атроф-муҳитга таъсирини баҳолаш; полигонларни ёпиш (рекультивация қилиш)ни лойиҳалаштириш; полигонларни ёпиш (рекультивация қилиш); мавжуд полигонларни реконструкция қилиш ва замонавий технологиялар асосида янги полигонларни қуриш. 2019 — 2028 йиллар Қорақалпоғистон Республикасининг республика бюджети ва вилоятларнинг маҳаллий бюджети (тасдиқланган дастурларни амалга ошириш учун ажратиладиган маблағлар доирасида), ХМИ, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш жамғармаси, тўғридан-тўғри хорижий инвестиция маблағлари (маблағлар миқдори лойиҳа-смета ҳужжатларини ишлаб чиқиш натижаларига мувофиқ аниқланади) Давлат экология қўмитаси, Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги, Молия вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ҳокимликлари Умумий майдони 1 108,6 гектарга тенг 167 та полигонни ёпиш ва рекультивация қилиш, фаолият юритаётган полигонлар ўрнида умумий майдони 693,3 гектарга тенг 54 та модернизациялашган полигон яратиш ва умумий майдони 80 гектарга тенг 5 та полигон қуриш ҳисобига полигонлар сонини оптималлаштириш, шу жумладан: 1) 2019 — 2021 йилларда: 18 та полигонни ёпиш; 3 та полигонни реконструкция қилиш; 2 та янги полигон қуриш; 5 та биогумус олиш объектларини яратиш; 2) 2022 — 2025 йилларда: 79 та полигонни ёпиш; 25 та полигонни реконструкция қилиш; 2 та янги полигон қуриш; 27 та биогумус олиш объектларини яратиш; 3) 2026 — 2028 йилларда: 70 та полигонни ёпиш; 26 та полигонни реконструкция қилиш; 1 та янги полигон қуриш; 27 та биогумус олиш объектларини яратиш. IV. Инвестициявий лойиҳаларни амалга ошириш 11. Осиё тараққиёт банки иштирокида «Тошкент шаҳрида қаттиқ маиший чиқиндиларни бошқариш» лойиҳасини амалга ошириш. 1. 182 та янги махсус техникаларни фойдаланишга топшириш. 2. Тошкент шаҳридаги 2 та қайта юклаш станциясини реконструкция қилиш ва 1 та қайта юклаш станциясини ёпиш. 3. «Махсустранс» ДУКнинг Чилонзор ва Миробод туман филиаллари автопаркларини реконструкция қилиш. 4. Янги сервис марказини қуриш. 5. Янги контейнерлар харид қилиш: махсус техникалар учун — 300 та; ишлатилиб бўлинган симобли лампа, батарейка ва бошқаларни тўплаш учун — 500 та; 6. ҚМЧ полигонларида фойдаланиш учун 14 та махсус техника харид қилиш. 2019 йил август 2020 йил сентябрь 2019 — 2021 йиллар 2019 — 2021 йиллар 2019 — 2021 йиллар 2019 — 2021 йиллар Осиё тараққиёт банкининг кредит маблағлари (33,1 млн. АҚШ доллари) Тошкент шаҳар ҳокимлиги Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги, Давлат экология қўмитаси, «Махсустранс» ДУК «Махсустранс» ДУКнинг моддий техника базасини мустаҳкамлаш.Автопаркни янгилаш ҳисобига кўрсатилаётган хизматлар сифатини яхшилаш.Қайта юклаш станцияларини модернизация қилиш ҳисобига уларнинг қувватини суткасига 700 тоннадан 1000 тоннага ошириш. 13. Осиё тараққиёт банки иштирокида иккита шаҳар мисолида (Тошкент ва Бекобод шаҳарлари) «Давлат хусусий шериклик тамойили шароитида ҚМЧларни бошқаришнинг тўлиқ жараёни концепциясини ишлаб чиқиш». 1. Тошкент ва Бекобод шаҳарларида санитария жиҳатидан тозалаш хизматларининг ДХШ асосида ишлаб чиқилиши мумкин бўлган, лойиҳанинг оптимал тузилмасини белгилаб олиш. 2. Чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида кўрсатилаётган хизматлар ҳажми, харажатлар ҳисоби, иқтисодий жиҳатдан мақсадга мувофиқлиги, шунингдек, хусусий сектор иштирокининг имкониятларини ҳисобга олган ҳолда, лойиҳаларни амалга ошириш учун концепция ишлаб чиқиш. 3. Тасдиқланган концепция доирасида ДХШ асосида лойиҳаларни амалга ошириш учун хусусий шерикларни танлаб олиш бўйича танлов (тендер) талабларини ишлаб чиқиш. 2019-2020 йиллар Осиё тараққиёт банкининг техник кўмаги (Осиё-Тинч океани минтақаси) Грант маблағлари (650 минг. АҚШ доллари) Давлат экология қўмитаси, Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги ҚМЧларнинг морфологик таркиби ва ҳудудларнинг географик тавсифлари асосида ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги ДХШнинг турли шаклларини таҳлил қилиш ва аниқлаш имкониятларини ошириш. ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги ДХШ лойиҳаларини танлаб олиш имкониятларини ошириш. 17. Кореянинг Экологик саноат ва технологиялар институти (KEITI) иштирокида «Фарғона вилоятида қаттиқ маиший чиқиндиларни бошқариш тизимини яхшилаш бўйича Бош режани ишлаб чиқиш» лойиҳасини амалга ошириш. 1. Санитария жиҳатидан тозалаш ташкилотлар мутахассисларини ўқитиш. 2. ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида устувор мақсадларни белгилаш ва режалаштириш. 3. ҚМЧларни тўплаш, ташиш, утилизация қилиш ва қайта ишлаш жараёнларини такомиллаштиришга қаратилган дастур ишлаб чиқиш. 4. ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида йўл харитасини ишлаб чиқиш. 5. ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида семинар ва тренинглар ўтказиш. 6. ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида экологик тадбирларни ўтказиш (реклама материалларини тарқатиш ва х.к.). 2019-2020 йиллар Кореянинг Экологик саноат ва технологиялар институти (KEITI)нинг грант маблағлари (710 минг.АҚШ доллари) Давлат экология қўмитаси, Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги Фарғона вилоятида қаттиқ маиший чиқиндиларни бошқариш тизимини такомиллаштириш.Бош режадан келиб чиқиб, Фарғона вилоятида инвестиция лойиҳаларини амалга ошириш учун мақбул бизнес режаларнинг ишлаб чиқилишига кўмак бериш. 18. «Sejin G&E Co., Ltd» компанияси (Корея Республикаси) иштирокида «Тошкент вилоятининг «Оҳангарон» ва «Майдонтол» маиший чиқиндилар полигонларида ҳосил бўладиган чиқинди газини қайта ишлаш ҳисобига электр энергиясини ишлаб чиқариш» лойиҳасини амалга ошириш. 1. «Оҳангарон» (Оҳангарон тумани) полигонини ёпиш. 2. Полигонда газни ушлаб қолиш ва фойдаланиш тизимини жорий этиш. 3. Полигонларда ҳосил бўладиган чиқинди газидан (метандан) умумий ишлаб чиқариш қуввати камида 16 МВт (ҳар бирининг қуввати 1 560 кВт бўлган 10 та қурилма ва ҳар бирининг қуввати 500 кВт бўлган 2 та қурилма) бўлган электр энергияси ишлаб чиқарадиган 12 та янги замонавий генераторлар ва ёрдамчи ускуналарни ўрнатиш. 2023 — 2026 йиллар «Sejin G&E Co., Ltd» компаниясининг тўғридан-тўғри инвестиция маблағлари (55 млн.АҚШ доллари) Давлат экология қўмитаси, Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги, Тошкент вилояти ҳокимлиги Иккита полигонни ёпиш ва ер участкаларини рекультивация қилиш.Полигонларни чиқинди газини ушлаб қолиш тизимлари билан жиҳозлаш. Йилига 5840 МВт электр энергиясини ишлаб чиқариш.Қайта тикланувчи энергия манбаларидан самарали фойдаланиш. V. Санитария жиҳатидан тозалаш соҳасида хизматларни ривожлантириш 5.1. Санитария жиҳатидан тозалаш соҳасида хизматлар кўрсатишни ташкиллаштиришни самарали таъминлаш 19. Маиший чиқиндиларни тўплаш ва олиб чиқиб кетиш бўйича хизматлар кўрсатиш учун туман ва шаҳар ҳудудларини «E-AUKSION» электрон савдо платформаси орқали электрон аукцион йўли билан бириктириш. Маиший чиқиндиларни тўплаш ва олиб чиқиб кетиш хизматлари билан қамраб олинганлик ҳолатини ва хизмат кўрсатувчи ташкилотлари махсус автотранспорт воситаларининг юк ташиш қуввати ҚМЧларни тўплаш ва ўз вақтида олиб чиқиб кетиш бўйича кўрсатиладиган хизматларнинг зарур сифатини таъминлашга мувофиқлиги юзасидан туман ва шаҳар ҳудудларини мониторинг қилиш, хатловдан ўтказиш ва ўрганиш олиб бориш. Туман ва шаҳар ҳудудларини бириктириш бўйича «E-AUKSION» электрон савдо платформаси орқали танлов савдоларини ташкиллаштириш ва ўтказиш. «E-AUKSION» электрон савдо платформаси орқали электрон танловлари ўтказилишини доимий татбиқ этиб бориш. Доимий Буюртмачининг ўз маблағлари Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, Давлат экология қўмитаси Санитария жиҳатидан тозалаш соҳасида хизматлар кўрсатиш учун ҳудудларни бириктиришда очиқлик ва шаффофлик принципларига риоя этишни таъминлаш. Санитария жиҳатидан тозалаш соҳасида хизматлар кўрсатиш учун талабгорларни танлаб олишни тизимлаштириш. Санитария жиҳатидан тозалашга ихтисослаштирилган ташкилотлар ўртасида тенг рақобат шароитларини яратиш. Санитария жиҳатидан тозалашга ихтисослаштирилган ташкилотлар самарадорлигини янада ошириш. Санитария жиҳатидан тозалаш соҳасида хизматлар кўрсатиш механизмларини ривожлантириш ва тизимлаштириш, шунингдек, уларнинг сифатини ошириш. 5.2. Шаҳарларнинг кўп квартирали турар-жой секторида қаттиқ маиший чиқиндиларни саралаб тўплашни жорий қилиш 5.3. Чиқиндилар билан боғлиқ ишларни комплекс амалга ошириш кластерлар фаолиятини такомиллаштириш 22. «ANDIJON SPESIAL ECO TRANS» МЧЖнинг моддий техник базасини мустаҳкамлаш (Андижон вилояти). 1. 159 та махсус техника харид қилиш, шу жумладан: 40 та чиқинди ташиш техникаси; 50 та чиқинди ташиш техникаси, 2 та бульдозер; 60 та чиқинди ташиш техникаси, 2 та бульдозер, 5 та автоюклагич. 2019 — 2021 йиллар Ташаббускорнинг ўз маблағлари, молия институтларининг жалб этиладиган маблағлари (9,4 млн. АҚШ доллари) «ANDIJON SPESIAL ECO TRANS» МЧЖ Транспорт паркини модернизацияқилиш . ҚМЧларни тўплаш ва ташиш бўйича хизматлар кўрсатиш сифатини яхшилаш . Махсус техникалардан самарали фойдаланилишини таъминлаш. 2. 200 та махсус техника сотиб олиш ҳисобига автопаркни янгилаш ва кенгайтириш, шу жумладан: 180 та чиқинди ташиш техникаси; 20 та ҚМЧ полигонлари учун махсус техника. 2022 — 2028 йиллар Ташаббускорнинг ўз маблағлари, молия институтларининг жалб этиладиган маблағлари (10 млн. АҚШ доллари) «ANDIJON SPESIAL ECO TRANS» МЧЖ 3. 16 та автопаркни қуриш ва реконструкция қилиш, шу жумладан: 2 та янги автопарк қуриш; 14 та автопаркни реконструкция қилиш. 2022 йил декабрь Ташаббускорнинг ўз маблағлари, молия институтларининг жалб этиладиган маблағлари(маблағлар миқдори лойиҳа-смета ҳужжатларини ишлаб чиқиш натижаларига мувофиқ аниқланади) Андижон вилояти ҳокимлиги,«ANDIJON SPESIAL ECO TRANS» МЧЖ 4. Аҳоли яшаш пунктларида 70 та янги ЧТШларини қуриш ва уларни 500 та контейнер билан жиҳозлаш, шу жумладан: янги ЧТШлар учун — 280 та; мавжуд ЧТШлар учун — 220 та. 2019 — 2022 йиллар Ташаббускорнинг ўз маблағлари, молия институтларининг жалб этиладиган маблағлари (3,5 млрд. сўм) Андижон вилояти ҳокимлиги,«ANDIJON SPESIAL ECO TRANS» МЧЖ Санитария жиҳатидан тозалаш инфратузилмасини модернизация қилиш ва ривожлантириш. Намунали ёки алоҳида лойиҳаларга мувофиқ янги ЧТШларини қуриш. Мавжуд ва янги ЧТШларини контейнерлар билан жиҳозлаш. 5. 3 та қайта юклаш станция (пункт)ларини, шу жумладан қайта юклаш узеллини (зичлаш ускуналарисиз ва зичлаш ускуналари билан) қуриш. 2020 — 2025 йиллар Ташаббускорнинг ўз маблағлари, молия институтларининг жалб этиладиган маблағлари (маблағлар миқдори лойиҳа-смета ҳужжатларини ишлаб чиқиш натижаларига мувофиқ аниқланади) Андижон вилояти ҳокимлиги, «ANDIJON SPESIAL ECO TRANS» МЧЖ Қайта юклаш станция (пункт)ларини қуриш.ҚМЧларни ташиш тизимини такомиллаштириш. 23. «БЕРЕЖЛИВОСТЬ» ХИКнинг моддий техник базасини мустаҳкамлаш (Навоий вилояти). 1. 60 та махсус техника харид қилиш, шу жумладан: 25 та чиқинди ташиш техникаси; 35 та чиқинди ташиш техникаси. 2019 — 2021 йиллар 2022 — 2025 йиллар Ташаббускорнинг ўз маблағлари, молия институтларининг жалб этиладиган маблағлари (5,0 млн. АҚШ доллари) «БЕРЕЖЛИВОСТЬ» ХИК Транспорт паркини модернизация қилиш. ҚМЧларни тўплаш ва ташиш бўйича хизматлар кўрсатиш сифатини яхшилаш. Махсус техникалардан самарали фойдаланилишини таъминлаш. 2. Аҳоли яшаш пунктларида 250 та янги ЧТШларини қуриш ва уларни 800 та контейнер билан жиҳозлаш, шу жумладан: 150 та ЧТШ қуриш ва 300 та контейнер билан жиҳозлаш; 100 та ЧТШ қуриш ва 500 та контейнер билан жиҳозлаш. 2019 — 2021 йиллар 2022 — 2025 йиллар Ташаббускорнинг ўз маблағлари, молия институтларининг жалб этиладиган маблағлари (1,2 млн. АҚШ доллари) Навоий вилояти ҳокимлиги, «БЕРЕЖЛИВОСТЬ» ХИК Санитария жиҳатидан тозалаш инфратузилмасини модернизация қилиш ва ривожлантириш. Намунали ёки алоҳида лойиҳаларга мувофиқ янги ЧТШларини қуриш. Янги ЧТШларини контейнерлар билан жиҳозлаш. 3. 4 та автопарк (автогараж) қуриш. 2019 — 2025 йиллар Ташаббускорнинг ўз маблағлари, молия институтларининг жалб этиладиган маблағлари (300 минг АҚШ доллари) «БЕРЕЖЛИВОСТЬ» ХИК Транспорт паркини модернизация қилиш. Махсус техникалардан самарали фойдаланилишини таъминлаш. 4. Навоий вилоятида жойлашган 4 та ҚМЧ полигонини тартибга келтириш, шу жумладан: 2 та ҚМЧ полигони; 2 та ҚМЧ полигони. 2019 — 2021 йиллар 2022 — 2025 йиллар Ташаббускорнинг ўз маблағлари, молия институтларининг жалб этиладиган маблағлари (2 млн. АҚШ доллари) Навоий вилояти ҳокимлиги, «БЕРЕЖЛИВОСТЬ» ХИК Мавжуд ҚМЧ полигон (чиқинди хона)ларни санитария ва экологик талабларга мувофиқлаштириш. 24. «GULISTON MAXSUS TRANS» МЧЖнинг моддий техник базасини мустаҳкамлаш (Сирдарё вилояти). Аҳоли пунктларида 10 та янги ЧТШларини қуриш ва уларни 200 та контейнер билан жиҳозлаш. 2019 — 2028 йиллар Ташаббускорнинг ўз маблағлари, молия институтларининг жалб этиладиган маблағлари (221 минг АҚШ доллари) Сирдарё вилояти ҳокимлиги, «GULISTON MAXSUS TRANS» МЧЖ Санитария жиҳатидан тозалаш инфратузилмасини модернизация қилиш ва ривожлантириш.Намунали ёки алоҳида лойиҳаларга мувофиқ янги ЧТШларини қуриш. Мавжуд ва янги ЧТШларини контейнерлар билан жиҳозлаш. 25. «EKO НOUSE» МЧЖнинг моддий техник базасини мустаҳкамлаш (Жиззах вилояти). Аҳоли пунктларида 40 та янги ЧТШларини қуриш ва уларни 200 та контейнер билан жиҳозлаш. 2019 — 2028 йиллар Ташаббускорнинг ўз маблағлари, молия институтларининг жалб этиладиган маблағлари (72 минг АҚШ доллари) Жиззах вилояти ҳокимлиги, «EKO НOUSE» МЧЖ Санитария жиҳатидан тозалаш инфратузилмасини модернизация қилиш ва ривожлантириш. Намунали ёки алоҳида лойиҳаларга мувофиқ янги ЧТШларини қуриш. Мавжуд ва янги ЧТШларини контейнерлар билан жиҳозлаш. 5.4. Чиқиндилар билан боғлиқ ишларни комплексли амалга ошириш кластерларининг маиший чиқиндиларни қайта ишлаш бўйича салоҳиятини ривожлантириш 26. «ANDIJON SPESIAL ECO TRANS» МЧЖнинг ишлаб чиқариш салоҳиятини ошириш (Андижон вилояти). Хорижий компания иштирокида «Маиший чиқиндилар полигонида ҳосил бўладиган чиқинди газини қайта ишлаш ҳисобига электр энергиясини ишлаб чиқариш» лойиҳасини амалга ошириш: полигонда газни ушлаб қолиш ва фойдаланиш тизимини жорий этиш; маиший чиқинди полигонларида ҳосил бўладиган чиқинди гази (метан)ни электр энергиясига айлантириб берадиган янги замонавий газ турбина генераторларини ўрнатиш. 2025 — 2028 йиллар Тўғридан-тўғри хорижий инвестициялар (маблағлар миқдори лойиҳа-смета ҳужжатларини ишлаб чиқиш натижаларига мувофиқ аниқланади) Давлат экология қўмитаси, Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги, «ANDIJON SPESIAL ECO TRANS» МЧЖ Мавжуд полигонларни ташламаларни ушлаб қолиш тизимлари билан жихозлар. Полигонларда ҳосил бўладиган иссиқхона газларининг салбий таъсирини камайтириш. Электр энергиясини ишлаб чиқариш. Қайта тикланадиган энергия манбаларидан самарали фойдаланиш. «DILMAK MACНINE» (Туркия) компанияси иштирокида «Чиқиндилардан тайёр трикотаж маҳсулотларини ишлаб чиқариш» лойиҳасини амалга ошириш: тайёр трикотаж маҳсулотларини ишлаб чиқарувчи, маиший чиқиндиларни саноатда комплексли қайта ишлаш кластери асосидаги тикув-тўқимачилик комбинатини яратиш (умумий йиллик қуввати 3,5 минг тонна ҚМЧларни қайта ишлаш). 2020 — 2022 йиллар Тўғридан-тўғри хорижий инвестициялар (20 млн. АҚШ доллари), Ташаббускорнинг ўз маблағлари (20 млн. АҚШ доллари) «ANDIJON SPESIAL ECO TRANS» МЧЖ Маиший чиқиндиларни қайта ишлаш , пахта - толаси олиш ва экспортбоп тайёр трикотаж маҳсулотларини ишлаб чиқаришга қадар қайта ишлаш . « Келгусида қайта ишлаш учун ҚМЧлардан бирламчи хом ашё ( ёнилғи ( пиролиз ), биогумус , компост ва бошқалар ) олиш » лойиҳасини амалга ошириш ; ҚМЧлардан бирламчи хом ашё олиш учун кичик цехлар яратиш . 2019 — 2025 йиллар Ташаббускорнинг ўз маблағлари, молия институтларининг жалб этиладиган маблағлари (2,0 млн.АҚШ доллари) «ANDIJON SPESIAL ECO TRANS» МЧЖ ҚМЧларни қайтаишлаш , ҚМЧлардан 65 % гача фойдали моддаларни ажратиб олган ҳолда , бирламчи хомашё олиш . ҚМЧларнинг ресурс қисмини ишлаб чиқаришга жалб қилиш. 27. «БЕРЕЖЛИВОСТЬ» ХИКнинг ишлаб чиқариш салоҳиятини ошириш (Навоий вилояти). ҚМЧларни комплексли қайта ишлаш бўйича лойиҳани амалга ошириш: 1) ҚМЧларни қайта ишлаш бўйича 5 та комплекс (объект) қуриш, шу жумладан: 2 та комплекс; 1 та комплекс; 1 та комплекс. 2) биогумус олиш бўйича 2 та объект яратиш. 3) ҚМЧ полигонларида фойдаланиш учун 6 та махсус техника харид қилиш. 4) 4 та қайта юклаш станцияларини яратиш, шу жумладан: 2019 — 2021 йилларда — 1 та станция; 2022 — 2025 йилларда — 3 та станция. 2019 — 2021 йиллар 2022 — 2025 йиллар 2026 — 2028 йиллар 2019 — 2025 йиллар Халқаро молия институтлари ва тижорат банкларининг жалб этиладиган маблағлари(7,0 млн.АҚШ доллари) «БЕРЕЖЛИВОСТЬ» ХИК ҚМЧларнинг ресурс қисмини ишлаб чиқаришга жалб қилиш. ҚМЧлардан энергетик фойдаланиш. ҚМЧларни комплексли бошқариш вазифасини бажариш, шунингдек, ҚМЧ полигонларидан лозим даражада фойдаланиш. ҚМЧларни ташиш тизимини такомиллаштириш. ҚМЧ полигонларида қуйидаги қувватга эга саралаш линияларини ўрнатиш: йилига 100 минг тонна; йилига 200 минг тонна; йилига 200 минг тонна. 2022 — 2028 йиллар Халқаро молия институтлари ва тижорат банкларининг жалб этиладиган маблағлари(1,7 млн.АҚШ доллари) «БЕРЕЖЛИВОСТЬ» ХИК ҚМЧларнинг ресурс қисмини ишлаб чиқаришга жалб қилиш. ҚМЧларни кўмиш ҳажмларини камайтириш. Полигонларнинг хизмат муддатларини узайтириш ва ер ресурсларидан оқилона фойдаланилишини таъминлаш. 28. «AНOLITRANS» МЧЖнинг ишлаб чиқариш салоҳиятини ошириш (Бухоро вилояти). 1. 3 та ишлаб чиқариш объектини қуриш, шу жумладан: ПЭТ тола ишлаб чиқариш; компост ишлаб чиқариш; био ўғит ишлаб чиқариш. 2019 йил ноябрь Ташаббускорнинг ўз маблағлари (14,0 млрд. сўм) Бухоро вилояти ҳокимлиги, «AНOLITRANS» МЧЖ ҚМЧларнинг ресурс қисмини ишлаб чиқаришга жалб қилиш. ҚМЧларни кўмиш ҳажмларини камайтириш. Полигонларнинг хизмат муддатларини узайтириш ва ер ресурсларидан оқилона фойдаланилишини таъминлаш. 2. Жондор ва Ромитон туманларида ҚМЧларни саралашнинг кўчма линияларини ўрнатиш. 2021 — 2024 йиллар Молия институтларининг жалб этиладиган маблағлари (2,4 млн. АҚШ доллари) 3. ҚМЧларни ёқиш ҳисобига электр энергияси олиш бўйича объект яратиш. 2025 — 2028 йиллар Молия институтларининг жалб этиладиган маблағлари(30 млн. АҚШ доллари) 29. «BIO TEXNO ECO» МЧЖнинг ишлаб чиқариш салоҳиятини ошириш (Сурхондарё вилояти). 1. 4 та объектини қуриш, шу жумладан: ПЭТ тола ишлаб чиқариш бўйича; пластик қувурлар ишлаб чиқариш бўйича; компост ишлаб чиқариш бўйича; био ўғит ишлаб чиқариш бўйича. 2019 йил ноябрь Ташаббускорнинг ўз маблағлари (10,6 млрд. сўм) Сурхондарё вилояти ҳокимлиги, «BIO TEXNO ECO» МЧЖ ҚМЧларнинг ресурс қисмини ишлаб чиқаришга жалб қилиш. Полигонларнинг хизмат муддатларини узайтириш ва ер ресурсларидан оқилона фойдаланилишини таъминлаш. 2. Денов, Сариосиё, Узун, Шўрчи, Жарқўрғон, Қумқўрғон, Олтинсой, Шеробод, Бойсун, ва Қизириқ туманларида ҚМЧларни саралашнинг кўчма линияларини ўрнатиш. 2019 — 2023 йиллар Молия институтларининг жалб этиладиган маблағлари (27,5 млн. АҚШ доллари) 3. ҚМЧларни ёқиш ҳисобига электр энергияси олиш бўйича объект яратиш. 2025 — 2028 йиллар Молия институтларининг жалб этиладиган маблағлари (40 млн. АҚШ доллари) 30. «URGANCН AVTO ECO TRANS» МЧЖнинг ишлаб чиқариш салоҳиятини ошириш (Хоразм вилояти). 1. ПЭТ тола ишлаб чиқариш объектини қуриш. 2019 йил декабрь Ташаббускорнинг ўз маблағлари (10 млрд. сўм) Хоразм вилояти ҳокимлиги, «URGANCН AVTO ECO TRANS» МЧЖ ҚМЧларнинг ресурс қисмини ишлаб чиқаришга жалб қилиш. Полигонларнинг хизмат муддатларини узайтириш ва ер ресурсларидан оқилона фойдаланилишини таъминлаш. 2. Гурлан ва Хазорасп туманларида ҚМЧларни саралашнинг кўчма линияларини ўрнатиш. 2021 — 2024 йиллар Молия институтларининг жалб этиладиган маблағлари (2,4 млн. АҚШ доллари) 3. Қўшкўпир туманида ҚМЧларни ёқиш ҳисобига электр энергияси олиш объектини яратиш. 2025 — 2028 йиллар Молия институтларининг жалб этиладиган маблағлари (30 млн. АҚШ доллари) 31. «GULISTON MAXSUS TRANS» МЧЖнинг ишлаб чиқариш салоҳиятини ошириш (Сирдарё вилояти). 1. Мавжуд ҚМЧ полигонларини тартибга келтириш ва ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш объектларини қуриш: 2 та ҚМЧ полигонини тартибга келтириш; полигонларга саралаш линияларини ўрнатиш: компост ва био ўғит ишлаб чиқариш. 2019 йил декабрь Ташаббускорнинг ўз маблағлари (14 млрд. сўм) Сирдарё вилояти ҳокимлиги, «GULISTON MAXSUS TRANS» МЧЖ ҚМЧларнинг ресурс қисмини ишлаб чиқаришга жалб қилиш. Полигонларнинг хизмат муддатларини узайтириш ва ер ресурсларидан оқилона фойдаланилишини таъминлаш. 2. Янгиер ва Сирдарё туманларида ҚМЧларни саралашнинг кўчма линияларини ўрнатиш. 2022 — 2024 йиллар Молия институтларининг жалб этиладиган маблағлари (2,4 млн. АҚШ доллари) 3. Полигонларни рекультивация қилиш ва эстакада қуриш. 2021 — 2024 йиллар Ташаббускорнинг ўз маблағлари (эстакада қуриш учун 12,0 млрд. сўм) 32. «ECO НOUSE» МЧЖнинг ишлаб чиқариш салоҳиятини ошириш (Жиззах вилояти). 1. 3 та объектини қуриш, шу жумладан: ПЭТ тола ишлаб чиқариш бўйича; компост ишлаб чиқариш бўйича; био ўғит ишлаб чиқариш бўйича. 2019 йил декабрь Ташаббускорнинг ўз маблағлари (8,0 млрд. сўм) Жиззах вилояти ҳокимлиги, «ECO НOUSE» МЧЖ ҚМЧларнинг ресурс қисмини ишлаб чиқаришга жалб қилиш. Полигонларнинг хизмат муддатларини узайтириш ва ер ресурсларидан оқилона фойдаланилишини таъминлаш. Дўстлик ва Зарбдор туманларида ҚМЧларни саралашнинг кўчма линияларини ўрнатиш. 2022 — 2024 йиллар Молия институтларининг жалб этиладиган маблағлари (2,4 млн. АҚШ доллари) Жиззах вилояти ҳокимлиги, «ECO НOUSE» МЧЖ Жиззах туманида ҚМЧларни ёқиш ҳисобига электр энергияси олиш объектини яратиш. 2025 — 2028 йиллар Молия институтларининг жалб этиладиган маблағлари (30 млн. АҚШ доллари) Жиззах вилояти ҳокимлиги, «ECO НOUSE» МЧЖ 33. Узоқ муддатли лойиҳаларни амалга ошириш учун ДХШ механизмларини такомиллаштириш ва уларнинг инвестициявий жозибадорлигини ошириш. 1. Дастлабки техник-иқтисодий асосланишини ва/ёки техник-иқтисодий асосланишини мавжуд бўлган ДХШ бўйича тажриба лойиҳаларини белгилаш. 2. Кластерлар ташкил этиш йўли билан ДХШ лойиҳаларини амалга ошириш учун тўғридан-тўғри хорижий инвестицияларни жалб қилиш. 3. «Тоза ҳудуд» ДУК мулкини ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни комплекс амалга ошириш кластерларига босқичма-босқич беришнинг қонуний чораларини кўриш. 2022 — 2028 йиллар Ташаббускорнинг ўз маблағлари, тўғридан-тўғри хорижий инвестициялар (маблағлар миқдори лойиҳа-смета ҳужжатларини ишлаб чиқиш натижаларига мувофиқ аниқланади) ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни комплекс амалга ошириш кластерлари, Давлат экология қўмитаси, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ҳокимликлари. ДХШ лойиҳаларига давлат кўмаги кўрсатиш жараёнининг очиқлигини ошириш. Давлат кўмагини оптималлаштириш ва уни янада самаралироқ лойиҳаларга йўналтириш. VI. Экологик билим ва экологик маданиятни ошириш 34. Аҳолининг санитария-экологик ва ҳуқуқий саводхонлигини оширишга қаратилган кенг кўламли ахборот кампаниясини олиб бориш. Аҳолининг экологик саводхонлигини ошириш мақсадида босма ва электрон оммавий ахборот воситалари ҳамда ижтимоий тармоқларда, аниқ бир мақсадли ижтимоий гуруҳ (болалар, ўқувчи ёшлар, уй бекалари, шаҳар ва қишлоқ аҳоли яшаш пунктлари аҳолиси)га йўналтирилган, республика ва бутун жаҳонда ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга оширишнинг долзарб масалаларни кенг ёритиш. Доимий тарзда Талаб этилмайди Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги, Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси, Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги, Электрон оммавий ахборот воситалари миллий ассоциацияси, Давлат экология қўмитаси, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари. Табиатни муҳофаза қилиш органлари фаолиятининг очиқлигини таъминлаш; Экологик хавфсизликни таъминлаш ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида давлат бошқарувини такомиллаштириш бўйича амалга оширилаётган ислоҳотларнинг моҳияти ва аҳамияти тўғрисида аҳолини хабардор қилиш. Аҳолининг ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги билим даражасини ошириш ва аҳолининг экологик маданиятини шакллантириш. ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги масалаларда жамоатчилик ва фуқаролик жамияти институтлари билан яқиндан ҳамкорликни таъминлаш. 35. Аҳолининг ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги билим даражасини ошириш бўйича тадбирлар (профилактика чора-тадбирлари)ни ташкиллаштириш. Аҳоли ва тадбиркорлик субъектлари орасида ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳаси ҳамда мазкур соҳадаги қонун бузарликлар учун жавобгарлик масалаларини тушунтиришга қаратилган учрашувлар, семинарлар, тренинглар ва давра суҳбатларини ўтказиш; ОАВларида КМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш масалалари юзасидан ахборот ва мақолалар тайёрлаш. ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга оширишнинг долзарб масалаларига бағишланган баннерларни яратиш ва ўрнатиш. Доимий тарзда Талаб этилмайди Давлат экология қўмитаси, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари. ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида ҳуқуқбузарликлар даражасини пасайтириш. ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги масалаларда тадбиркорлик субъектлари билан яқиндан ҳамкорликни таъминлаш. Аҳолининг экологик маданиятини ва ҳуқуқий саводхонлигини ошириш. 36. Болалар ва ёшларнинг ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш масалалари бўйича билим даражасини ошириш. Болаларда экологик саводхонликни ошириш ва ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш маданиятини шакллантиришга йўналтирилган услубий қўлланмаларни ишлаб чиқиш. 2019 йил октябрь Талаб этилмайди Мактабгача таълим вазирлиги,Давлат экология қўмитаси Болалар ва ёшларда экологик саводхонликни ошириш ва ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш маданиятининг шаклланишини ривожлантириш. Ёшларда экологик саводхонликни ошириш ва ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш маданиятини шакллантиришга йўналтирилган дастурни ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш учун Вазирлар Маҳкамасига тақдим этиш. 2019 йил ноябрь Талаб этилмайди Халқ таълими вазирлиги,Давлат экология қўмитаси 37. ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш масалалари бўйича ижтимоий реклама маълумотларини тарқатишни ташкиллаштириш. ҚМЧларни саралаб тўплашнинг энг яхши ижтимоий рекламаси учун танлов ўтказиш. Телевидениеда ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш, шу жумладан уларни саралаб тўплаш масалалари бўйича ижтимоий рекламаларни жойлаштириш. 2019 йил сентябрь Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш жамғармаси маблағлари Давлат экология қўмитаси,Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси Аҳолининг ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги билим даражасини ошириш ва экологик маданиятини шакллантириш. Аҳолини ҚМЧларни саралаб тўплаш усулидан фойдаланишга жалб қилиш. 38. Жисмоний ва юридик шахсларни ҚМЧларни ва иккиламчи моддий ресурсларни саралаб тўплашга жалб қилиш, шунингдек, уларнинг ноқонуний ташлаб кетилиши (жойлаштирилиши)ни олдини олишга қаратилган тадбирларни ташкиллаштириш. ҚМЧларни саралаб тўплаш бўйича ахборот маълумотларини тайёрлаш ва тарқатиш. ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга оширишнинг долзарб масалалари, шу жумладан уларни саралаб тўплашга бағишланган баннерларни тайёрлаш ва ўрнатиш. ОАВларида ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш, шу жумладан уларни саралаб тўплаш масалалари юзасидан ахборот ва мақолалар тайёрлаш. ҚМЧларни саралаб тўплаш ва уларнинг ҳосил бўлишини олдини олиш бўйича учрашувлар, семинарлар ва тренингларни ташкиллаштириш. Доимий тарзда Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш жамғармаси маблағлари Давлат экология қўмитаси 39. Аҳоли яшаш пунктларини ободонлаштириш ва санитария жиҳатидан тозалаш тадбирларини ташкиллаштириш ва ўтказиш. Рухсат этилмаган (тартибсиз) чиқиндихоналарни бартараф этиш бўйича экологик ҳашар (шанбалик)ларни ўтказиш; Ободонлаштириш объектларида — «Тоза шаҳарда баҳор» ва «Тоза шаҳарда куз» ёшлар акцияларини ўтказиш; Бутунжаҳон атроф-муҳит кунига бағишланган «Тоза шаҳар» экологик акциясини ўтказиш. Ҳар йилимарт-апрель, июль-август, ноябрь-октябрь Ҳар йили март-апрель, октябрь-ноябрь Ҳар йили июнь Талаб этилмайди Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ўзбекистон Ёшлар уюшмаси, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Аҳолининг ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги билим даражасини ошириш ва аҳолининг экологик маданиятини шакллантириш. ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги масалаларда жамоатчилик ва фуқаролик жамияти институтлари билан яқиндан ҳамкорликни таъминлаш. VII. Санитария жиҳатидан тозалаш соҳасида нархларнинг шаклланишини такомиллаштириш 40. ҚМЧларнинг тўпланиш меъёрларини аниқлаш бўйича тадқиқот ва хронометраж ишларини олиб бориш. ҚМЧларнинг тўпланиш меъёрларини аниқлаш бўйича тажриба тадқиқот ва хронометраж ишларини ўтказиш. ҚМЧларнинг тўпланиш меъёрларини тасдиқлаш. ҚМЧларнинг тўпланиш меъёрларини республиканинг ижтимоий-иқтисодий ҳолатидан келиб чиқиб, қайта кўриб чиқиш. 2019 — 2020 йиллар Ҳар беш йилда Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш жамғармаси маблағлари, грант маблағлари Давлат экология қўмитаси, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, манфаатдор вазирлик ва идоралар Келгусида ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида инфратузилма объектларини яратиш бўйича режалаштириш имкониятини берувчи ҚМЧларнинг тўпланиш меъёрларини аниқлаш ва тасдиқлаш. 41. Санитария жиҳатидан тозалаш соҳасида тарифларни оптималлаштириш. ҚМЧларни тўплаш ва олиб чиқиб кетиш бўйича оператив харажатларни аниқлаш учун тажриба тадқиқот ва хронометраж ишларини ўтказиш. 2020 — 2021 йиллар Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш жамғармаси маблағлари Давлат экология қўмитаси, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, манфаатдор вазирлик ва идоралар ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида нархлар шаклланишининг мослашувчан тизимини яратиш. Санитария жиҳатидан тозалаш соҳасида ҚМЧларни қайта ишлаш ва кўмиш харажатларини ҳисобга олган ҳолда, хизматларнинг прейскурантини шакллантириш. VIII. Чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида давлат экологик назоратини олиб бориш 42. Чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида мониторинг ўтказиш. ҚМЧларни ноқонуний жойлаштириш ва уларнинг ҳосил бўлиш ва жойлаштириш жойларида ёқиш ҳолатларини мониторинг қилиш тадбирларини ўтказиш. Мониторинг натижаларини ўрганиш. Мавжуд муаммоли масалаларни аниқлаш ва уларни ҳал этиш бўйича тегишли чораларни кўриш. Доимий тарзда Талаб этилмайди Давлат экология қўмитаси, Ваколатли вазирлик ва идоралар Табиатни муҳофаза қилиш соҳасида ҳуқуқбузарликлар профилактикаси. Экологик хавфсизликнинг юқори даражасини таъминлаш. 43. Тезкор назорат тадбирларини ўтказиш. ҚМЧларни ноқонуний жойлаштириш ва уларнинг ҳосил бўлиш ва жойлаштириш жойларида ёқиш ҳолатларини аниқлаш ҳамда уларни олдини олиш бўйича экологик рейд назоратини ўтказиш. ОАВ вакиллари иштирокида ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги жорий ҳолатни ёритиш мақсадида рейдлар ўтказиш. ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги ҳуқуқбузарларни аниқлаш. ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги ҳуқуқбузарларга нисбатан таъсир чораларини кўриш. Доимий тарзда Талаб этилмайди Давлат экология қўмитаси, Ваколатли вазирлик ва идоралар ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги ҳуқуқбузарлик даражасини камайтириш. Экологик хавфсизликнинг юқори даражасини таъминлаш. ҚМЧлар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги масалаларда тадбиркорлик субъектлари билан яқиндан ҳамкорликни таъминлаш. Аҳолининг экологик маданиятини ва ҳуқуқий саводхонлигини ошириш.

Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2019 йил 17 апрель,

ПҚ-4291-сон

(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 18.04.2019 й., 07/19/4291/2960-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 06.01.2024 й., 06/24/5/0008-сон; 27.04.2024 й., 06/24/67/0307-сон; 03.08.2024 й., 06/24/106/0571-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

Qarori

strategiyasi

SXEMASI

SXEMASI

SXEMASI

SXEMASI

SXEMASI

SXEMASI

SXEMASI

SXEMASI

SXEMASI

SXEMASI

SXEMASI

SXEMASI

SXEMASI

SXEMASI

HARAKATLAR DASTURI

2019 — 2028-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida

Mamlakatimizda atrof-muhitni muhofaza qilishni taʼminlash, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, shuningdek, hududlarning sanitariya va ekologik holatini yaxshilash sohasida izchil siyosat amalga oshirilmoqda.

Xususan, 2017-2018-yillarda qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tizimining infratuzilmasini takomillashtirish boʻyicha keng koʻlamli ishlar olib borildi, 13 ta sanitariya jihatidan tozalash davlat unitar korxonalari hamda ularning tuman va shaharlardagi 172 ta filiali, shuningdek, 9 ta maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni kompleks amalga oshirish klasterlari tashkil etildi. Koʻrilgan chora-tadbirlar aholining deyarli yarmini sanitariya jihatidan tozalash xizmatlari bilan qamrab olinishiga imkon berdi.

Shu bilan birga qishloq aholi punktlarida qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha xizmatlarning yetarli darajada taʼminlanmaganligi, qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi infratuzilmaning qoniqarsiz holatda ekanligi, mavjud qattiq maishiy chiqindi poligonlarining sanitariya talablari va ekologik meʼyorlarga muvofiq kelmasligi mazkur sohada kompleksli chora-tadbirlarni qabul qilishni talab etmoqda.

Qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash, tashish, utilizatsiya qilish, qayta ishlash va koʻmish boʻyicha samarali tizimni yaratish, ularning fuqarolar sogʻligʻi va atrof-muhitga zararli taʼsirini bartaraf qilish, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 17-yanvardagi PF-5635-son “2017 — 2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasini “Faol investitsiyalar va ijtimoiy rivojlanish yili”da amalga oshirishga oid Davlat dasturi toʻgʻrisida”gi Farmoni ijrosini taʼminlash maqsadida:

1. Quyidagi asosiy vazifalarni amalga oshirishni nazarda tutuvchi, 2019 — 2028-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasi (keyingi oʻrinlarda — Strategiya) 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin:

aholining qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha xizmatlar bilan toʻliq qamrab olinishini taʼminlashga yoʻnaltirilgan sanitariya jihatidan tozalash infratuzilmasini rivojlantirish;

qattiq maishiy chiqindilarni qayta ishlashning samarali va zamonaviy tizimini yaratish;

poligonlarga koʻmish uchun yoʻnaltiriladigan qattiq maishiy chiqindilar hajmini kamaytirish, sanitariya va ekologik meʼyorlar talablariga muvofiq keladigan zamonaviy qattiq maishiy chiqindi poligonlarini yaratish, shuningdek, mavjud poligonlarni yopish va rekultivatsiya qilish boʻyicha chora-tadbirlarni koʻrish;

sanitariya jihatidan tozalash sohasida narxlar shakllanishini takomillashtirish va tariflarni optimallashtirish;

qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish obyektlaridan muqobil energiya manbalari sifatida foydalanish.

2. Quyidagilar Strategiyaning asosiy prinsiplari etib belgilansin:

Strategiyani amalga oshirishning barcha bosqichlarida atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi qonun hujjatlari talablariga rioya etish;

qattiq maishiy chiqindilarning atrof-muhitga salbiy taʼsirini kamaytirish maqsadida ular bilan amalga oshiriladigan barcha jarayonlar ustidan nazoratni taʼminlovchi qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish;

chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish boʻyicha xarajatlar chiqindilarni hosil qiluvchilar tomonidan qoplanishini koʻzda tutuvchi, tegishli huquqiy va iqtisodiy asoslarni yaratish zaruriyatini belgilovchi “ifloslantiruvchi toʻlaydi” prinsipini joriy etish;

tanlov asosida qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida xizmatlar koʻrsatish boʻyicha faoliyatni amalga oshirish jarayonining ochiqligi va shaffofligi.

3. Strategiya quyidagi bosqichlarda amalga oshirilishi belgilansin:

birinchi bosqich (2019 — 2021-yillar) — qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi qonunchilik bazasini va iqtisodiy tartibotlar mexanizmlarini takomillashtirish, qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha xizmatlar koʻrsatishning samarali tashkil etilishini taʼminlash maqsadida sanitariya jihatidan tozalashning moddiy-texnik bazasini va infratuzilmasini rivojlantirish, toʻlov intizomini mustahkamlash, qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida ekologik taʼlim tizimini rivojlantirish uchun metodik va axborot taʼminotini yaratish;

ikkinchi bosqich (2022 — 2028-yillar) — qattiq maishiy chiqindilarni saralab yigʻish boʻyicha infratuzilmani rivojlantirish, poligonlarni optimallashtirish, qayta yuklash stansiyalari va chiqindilarni qayta ishlash obyektlarini qurish, chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni kompleks amalga oshirish klasterlari faoliyatini takomillashtirish, ularning qattiq maishiy chiqindilarni qayta ishlash boʻyicha salohiyatini rivojlantirish, shuningdek, quyidagi maqsadli indikatorlarga erishish:

aholini qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha xizmatlar bilan qamrab olishni 100 foizga yetkazish;

hosil boʻladigan qattiq maishiy chiqindilarning kamida 60 foizini qayta ishlashni taʼminlash;

oʻziga xos qattiq maishiy chiqindilarni (tarkibida simob boʻlgan chiqindilar, avtoshinalar, akkumulyatorlar, ishlatilib boʻlingan moylar, qadoqlash chiqindilari va h.k.) qayta ishlash hajmini 25 foizgacha oshirish;

poligonlarga koʻmish uchun yoʻnaltiriladigan qattiq maishiy chiqindilar hajmini 60 foizgacha kamaytirish;

barcha poligonlar holatini oʻrnatilgan talablarga muvofiqlashtirish, yopilgan poligon yerlarini toʻliq rekultivatsiya qilish;

qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish obyektlarida muqobil energiya manbalaridan 35 foizgacha foydalanish;

poligonlar holati monitoringini (yer osti (sizot) suvlari va atmosfera havosining holati ustidan nazorat) 100 foizgacha taʼminlash.

4. 2019 — 2028-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasini amalga oshirish boʻyicha Harakatlar dasturi (keyingi oʻrinlarda — Harakatlar dasturi) 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

5. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi har yili Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti parametrlarini shakllantirish chogʻida Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasining asoslangan hisob-kitoblari boʻyicha Harakatlar dasturida koʻzda tutilgan tadbirlarni amalga oshirish uchun mablagʻlar ajratilishini nazarda tutsin.

6. Oʻzbekiston Respublikasi Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi hamda Moliya vazirligi Harakatlar dasturida koʻzda tutilgan investitsiya loyihalarining amalga oshirilishini, shuningdek, maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi loyihalarni amalga oshirish uchun xalqaro moliya institutlarining imtiyozli moliyalashtirish mablagʻlarining xususiy sektorga jalb qilinishini taʼminlasin.

7. Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi aholining ekologik madaniyatini oshirish boʻyicha ishlarni, shuningdek, atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida huquqbuzarliklar profilaktikasiga alohida eʼtibor qaratgan holda, keng koʻlamli targʻibot faoliyatini tashkillashtirishni kuchaytirsin.

8. Quyidagilarga:

Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari — Oʻzbekiston Respublikasi transport vaziri A.J. Ramatovga — Strategiya va Harakatlar dasturining amalga oshirilishida masʼul vazirlik va idoralar faoliyatini samarali tashkillashtirish hamda muvofiqlashtirish;

Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi raisi B.T. Kuchkarov, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi raisi, viloyatlar, shaharlar va tumanlar hokimlari, masʼul vazirliklar, idoralar va boshqa tashkilotlar rahbarlariga — Strategiya va Harakatlar dasturida koʻzda tutilgan tadbirlarning oʻz muddatlarida bajarilishi yuzasidan shaxsiy javobgarlik yuklansin.

9. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi, Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi va Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi ommaviy axborot vositalarida ushbu qarorning maqsad va vazifalarini yoritish boʻyicha, shuningdek, Strategiya va Harakatlar dasturi amalga oshirilishining borishi toʻgʻrisida maqolalar hamda mavzuga oid koʻrsatuvlarni tashkil etsin.

10. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 17-apreldagi PQ-4291-son qaroriga 1-ILOVA

2019 — 2028-yillarda Oʻzbekiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish

1-bob. Umumiy qoidalar

1. 2019 — 2028-yillarda Oʻzbekiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasi (keyingi oʻrinlarda — Strategiya) qattiq maishiy chiqindilar (keyingi oʻrinlarda — QMCH) bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida uzoq muddatga moʻljallangan istiqbolli barqaror tizimni shakllantirish va rivojlantirishda davlat siyosatini amalga oshirishning bosqichlari, ustuvor yoʻnalishlari, rejalashtirish, maqsad va vazifalarni belgilash, ularga erishishning samarali yoʻllariga yoʻnaltirilgan.

2. Ushbu tizimni shakllantirish QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida foydalanilayotgan eski usullardan bugungi kundagi jahon tajribasida mavjud boʻlgan zamonaviy ilgʻor usullarga oʻtish orqali bosqichma-bosqich rivojlanishni nazarda tutadi.

3. Strategiya Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi , Oʻzbekiston Respublikasining “ Tabiatni muhofaza qilish toʻgʻrisida ”gi va “ Chiqindilar toʻgʻrisida ”gi qonunlari, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 7-fevraldagi PF-4947-son Farmoni bilan tasdiqlangan 2017 — 2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasiga asoslanadi.

4. Strategiyada QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi ustuvor yoʻnalishlar quyidagi ketma-ketlikda joylashtirilgan:

QMCH hosil boʻlishining oldini olish — QMCH hosil boʻlishining oʻsish surʼatlarini sekinlashtirish va ularning xavfli xususiyatlarini kamaytirishni oʻz ichiga oladi;

QMCHdan takroriy foydalanish — QMCHdan olingan xom ashyo, energiya va materiallardan takroriy foydalanish;

QMCHni qayta ishlash va utilizatsiya qilish — QMCHga dastlabki ishlov bergandan soʻng, ular tarkibidagi foydali moddalardan tovar mahsulotlarini ishlab chiqarishda ikkilamchi xom ashyo sifatida foydalanish;

QMCHdan energetik foydalanish — elektr va issiqlik energiyasini ishlab chiqarish maqsadida muqobil yoqilgʻi sifatida, shuningdek, maishiy maqsadlarda foydalanish uchun hosil boʻlgan QMCHdan biogaz va sintez-gazlarni ajratib olish;

QMCHni koʻmish — qoldiq (qayta ishlanmaydigan) QMCHni xavfsiz joylashtirish, izolyatsiya qilish va zararsizlantirish.

2-bob. Joriy holat tavsifi

5. Butun dunyoda boʻlganidek Oʻzbekistonda QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish masalasi dolzarb hisoblanadi. Chiqindilar ekologik xavfsizlikka va fuqarolar sogʻligʻiga tahdid soluvchi muammoga aylanmoqda. Ular atrof-muhitga, xususan yer resurslari, yer usti va osti suvlari, oʻrmonlar va boshqa oʻsimliklar, shuningdek, hayvonlarning yashash muhiti, havo muhiti va atrof-muhitning boshqa obyektlari hamda tarkibiy qismlariga salbiy taʼsir koʻrsatadi.

6. QMCHning hosil boʻlishi koʻp omillarga bogʻliq boʻlib, ulardan eng muhimlari aholi daromadlari, isteʼmolchilarning xulq-atvori, bozorda yangicha qadoqlangan mahsulotlarning paydo boʻlishi va demografik koʻrsatkichlar hisoblanadi.

7. Hisob-kitoblarga koʻra Oʻzbekiston Respublikasida QMCHning hosil boʻlishining yillik hajmi prognozi 14 — 14,5 mln tonna atrofida baholanadi. Aholining oʻrtacha 1,5 foizga koʻpayish surʼatini hisobga olganda esa, ushbu koʻrsatkich 2028-yilga kelib 16 — 16,7 mln tonnaga yetishi mumkin.

8. Savdo tarmoqlari (supermarketlar, gipermarketlar va boshqalar) sonining aholi jon boshiga YAIM oʻsishi bilan bir vaqtda ortishi qadoqlangan mahsulotlar uchun xarid qobiliyatining, pirovardida hosil boʻladigan QMCHning ortishiga olib kelmoqda. Urbanizatsiya ham chiqindilar hosil boʻlishiga taʼsir koʻrsatib, shahar hududlari aholisi qishloq aholisiga nisbatan koʻproq chiqindi chiqaradi.

9. QMCH hosil boʻlishining bunday oʻsish surʼati aholining yashash sharoiti va respublika iqtisodiyotining oʻsishini aks ettiradi. Biroq, QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tizimini modernizatsiyalash va takomillashtirishga tizimli, dasturiy yondashish zarurati yanada dolzarb ahamiyat kasb etadi. Chunki bunday yondashuvsiz sohadagi muammolarni hal etish imkonsizdir.

1-§. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi mavjud infratuzilma

10. Soʻngi yillarda mamlakatimizda aholi punktlarida sanitariya jihatidan tozalashni yaxshilash boʻyicha keng koʻlamli ishlar amalga oshirildi. Xususan, respublika aholi punktlarida sanitariya jihatidan tozalash tizimini rivojlantirish va takomillashtirish chora-tadbirlarini amalga oshirish doirasida 2014 — 2016-yillarda shaharlarda qoʻshimcha ravishda sanitariya jihatidan tozalashga ixtisoslashtirilgan 41 ta tashkilot hamda tuman obodonlashtirish boshqarmalarida maishiy chiqindilarni olib chiqib ketish boʻyicha 157 ta xoʻjalik hisobidagi uchastka tashkil etildi.

11. 2014 — 2016-yillarda sanitariya jihatidan tozalashga ixtisoslashtirilgan tashkilotlar va tuman obodonlashtirish boshqarmalarini zamonaviy maxsus texnikalar bilan taʼminlash dasturlari amalga oshirilib, 1427 ta maxsus texnika, shundan 990 ta maishiy chiqindilarni tashish texnikasi xarid qilindi.

12. Respublika shaharlarida va tuman markazlarida, turar joy mavzelarida tasdiqlangan namunaviy loyihalar asosida 14 mingdan ortiq chiqindi toʻplash shoxobchalari tashkil etildi va 10 mingdan ziyod konteyner oʻrnatildi.

13. Respublikada ekologik xavfsizlikni taʼminlash va atrof-muhitni muhofaza qilish, ekologik holatni yaxshilash, chiqindilarning fuqarolar sogʻligʻiga zararli taʼsirining oldini olish, aholi turmush darajasi va sifatini oshirish uchun qulay shart-sharoitlar yaratish sohasida davlat boshqaruvini tubdan takomillashtirish, maishiy chiqindilarni yigʻish, saqlash, tashish, utilizatsiya qilish, qayta ishlash va koʻmish tizimini yanada takomillashtirish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 21-apreldagi PF-5024-son “Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida davlat boshqaruvi tizimini takomillashtirish toʻgʻrisida”gi Farmoni bilan Oʻzbekiston Respublikasi Tabiatni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi (keyingi oʻrinlarda — Davlat ekologiya qoʻmitasi) etib qayta tashkil etildi.

Ushbu muhim vazifalarni inobatga olib, respublikaning shahar va tumanlarida, shuningdek, qishloq aholi yashash punktlarida sanitariya va ekologik holatni yaxshilashga qaratilgan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “2017 — 2021-yillarda maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tizimini tubdan takomillashtirish va rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2017-yil 21-apreldagi PQ-2916-son qarori qabul qilindi.

Yuqorida qayd etilgan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti hujjatlariga muvofiq:

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish qoʻmitasi, viloyatlar ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish boshqarmalari huzurida 13 ta “Toza hudud” davlat unitar korxonalari va ularning tuman va shaharlardagi 172 ta filiali tashkil etildi;

fuqarolar va mansabdor shaxslarning javobgarligini kuchaytirish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi Kodeksiga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilib, chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi qonunchilikni buzganlik uchun jarima miqdorlari oshirildi;

2017-yilda aholi yashash punktlarida 2643 ta konteyner bilan jihozlangan 305 ta namunali chiqindi toʻplash shoxobchalari qurildi;

284 ta maxsus texnika, shu jumladan 273 ta chiqindi tashish mashinasi sotib olindi.

Maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tizimini yanada rivojlantirish, aholining sanitariya jihatidan tozalash boʻyicha sifatli xizmatlar bilan taʼminlanganlik darajasini oshirish, shuningdek, ekologik muammolarni hal etishdagi mavjud imkoniyatlarni ishga solish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2018-yil 18-maydagi PQ-3730-son qarori qabul qilinib, unga muvofiq:

2019 — 2021-yillarda “Toza hudud” DUKlarni Qoraqalpogʻiston Respublikasi respublika budjeti va viloyatlar mahalliy budjeti mablagʻlari hisobidan maxsus texnika va uskunalar bilan qoʻshimcha jihozlashning prognoz parametrlari;

2019-yilda Qoraqalpogʻiston Respublikasi respublika budjeti va viloyatlar mahalliy budjeti mablagʻlari hisobidan chiqindi toʻplash shoxobchalarini qurish va ularni konteynerlar bilan jihozlash boʻyicha manzilli dastur;

2020-yilda Qoraqalpogʻiston Respublikasi respublika budjeti va viloyatlar mahalliy budjeti mablagʻlari hisobidan “Toza hudud” DUKlar faoliyat koʻrsatayotgan amaldagi poligonlarni jihozlash boʻyicha manzilli dastur tasdiqlandi.

2-§. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida xizmatlar koʻrsatish

14. Aholining QMCHni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha xizmatlardan foydalanish imkoniyati asosan respublikaning yirik shaharlarida qoniqarli boʻlib, kichik shahar va qishloq joylarda (ayniqsa olis qishloq aholi yashash punktlarida) mazkur xizmatlarning yoʻqligi yoki yetarli darajada emasligi bilan ajralib turadi.

15. 2018-yilda 15,7 mln dan ortiq kishi yoki aholi umumiy sonining 48 foizi QMCHni toʻplash va olib chiqib ketish xizmatlari bilan qamrab olindi, shu jumladan:

15 ta sanitariya jihatidan tozalashga ixtisoslashtirilgan davlat tashkilotlari va ularning tuman hamda shaharlardagi 183 ta filiali tomonidan koʻrsatilayotgan xizmatlar bilan 12 mln kishi;

sanitariya jihatidan tozalashga ixtisoslashtirilgan 109 ta xususiy tashkilotlar tomonidan koʻrsatilayotgan xizmatlar bilan 3,7 mln kishi qamrab olingan.

16. 2019-yilning 1-yanvar holatiga respublika hududida 2,8 mingdan ortiq chiqindi toʻplash shoxobchalari va 221 ta poligon faoliyat yuritadi, sanitariya jihatidan tozalash tashkilotlarining avtoparki 3,1 mingtadan ortiq maxsus texnika (chiqindi tashish mashinalari, samosvallar, traktorlar, buldozerlar va h.k.)ni tashkil qiladi oladi.

3-§. QMCHni utilizatsiya qilish va qayta ishlash

17. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish boʻyicha mavjud tizimini oʻrganish va tahlillar shuni koʻrsatmoqdaki, QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish boʻyicha koʻp yillar mobaynida shakllangan amaliyot asosan ularni koʻmmagan holda, faqat toʻplash va poligonlarga tashishga yoʻnaltirilgan. Ushbu maqsadlar uchun respublikada turli mulkchilik shaklidagi tashkilotlarga tegishli boʻlgan 221 ta poligon faoliyat yuritmoqda.

QMCHning hosil boʻlishini minimallashtirish, chiqitsiz va kamchiqit texnologiyalarni joriy etish, QMCHdagi ikkilamchi resurslarni qayta ishlash masalalari ikkinchi oʻrinda qolib ketgan.

QMCHni utilizatsiya qilish va qayta ishlash muammosi ekologik jihatlardan tashqari iqtisodiy ahamiyatga ham ega. QMCH ikkilamchi xom ashyo manbai hisoblanib, ularni qayta ishlash tabiiy resurslarni tejab qolishga imkon berishi, shuningdek, yangi ishchi oʻrinlarni yaratilishini taʼminlagan holda ijtimoiy muammolarni yechishi mumkin.

Bugungi kunda respublikada asosan aralash holatdagi QMCHni toʻplash va olib chiqib ketish tizimi amal qiladi. Ikkilamchi moddiy resurslarni tayyorlash ularni qabul qilish (tayyorlov) punktlari orqali nazoratga olinmagan (tartibsiz) shaklda amalga oshiriladi. Bunda, tayyorlov jarayoni faqatgina yuqori likvidli ikkilamchi xom ashyoni (qogʻoz, plastik buyumlar, metall parchalari va shu kabilar) qamrab oladi va natijada qolgan ikkilamchi moddiy resurslarning katta miqdori qayta ishlanmasdan koʻmib yuborilmoqda.

18. Hozirda respublika hududida umumiy quvvati yiliga 894 ming tonna QMCHni qayta ishlaydigan 183 ta korxona, shu jumladan 72 ta polimer plyonka va plastmassani, 65 ta qogʻoz va karton buyumlarini, 17 ta shina va rezinotexnika buyumlarini, 10 ta metallni, 6 ta shishani, 2 ta moy va tekstilni, 11 ta boshqa chiqindilarni qayta ishlash korxonalari mavjud.

19. Shu bilan birga respublikaning 9 ta shahrida (Andijon, Nukus, Buxoro, Jizzax, Qarshi, Navoiy, Termiz, Guliston va Urganch) umumiy quvvati yiliga bir million tonnadan ortiq maishiy chiqindilarni qayta ishlash quvvatiga ega boʻlgan, QMCHni toʻplash, tashish, saralash, utilizatsiya qilish, qayta ishlash va koʻmish boʻyicha klasterlarning tashkil etilishi QMCHning isteʼmol qimmatiga ega tarkiblaridan foydalanish samaradorligini oshirish yoʻlidagi muhim qadamlardan biridir.

Tashkil etilgan klasterlarda qoʻllaniladigan texnologiyalar olib kelinadigan QMCHdan ikkilamchi moddiy resurslarni ajratib olish va ularni qayta ishlash uchun saralash asosida ishlaydi.

4-§. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida tarif jihatdan tartibga solish

20. Amaldagi tariflar faqatgina QMCHni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha xizmatlar uchun hisoblangan boʻlib, ularni saralash, utilizatsiya qilish va koʻmish xarajatlarini oʻz ichiga olmaydi.

21. Oʻrnatilgan tariflar QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi infratuzilmani yaratishning umumiy xarajatlari bilan taqqoslanganda juda ham past boʻlib, ekspluatatsiya xarajatlarini qoplamaydi va korxonalarda sanitariya jihatidan tozalash infratuzilmasi obyektlarini qurish, rekonstruksiya qilish va rivojlantirish hamda yangi texnologiyalarni joriy etish uchun aylanma mablagʻlar shakllanishini taʼminlamaydi va oʻz navbatida, investitsiyalarni jalb qilish imkonini bermayapti.

22. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tizimining barqaror ishlashi uchun bir vaqtning oʻzida aholining toʻlov qobiliyati hamda xususiy investorlar uchun mazkur sektorning jozibadorligini taʼminlashga mos tariflarni shakllantirish siyosatini shakllantirish talab etiladi.

23. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi barqaror moliyaviy tizimni yaratish boʻyicha ishlar QMCHni toʻplash, saralash, olib chiqib ketish va koʻmish boʻyicha xizmatlar xarajatlarining toʻliq qoplanishini taʼminlashga qaratilishi lozim.

5-§. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasini moliyalashtirish

24. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasini moliyalashtirish sanitariya jihatidan tozalashga ixtisoslashtirilgan tashkilotlar va Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi.

25. Vazirlar Mahkamasining 2013-yil 3-dekabrdagi 315-son “Respublika aholi punktlarida sanitariya jihatidan tozalash tizimini rivojlantirish va takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarorini ijro etish doirasida kompleks tadbirlar va dasturlarni amalga oshirish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetidan 343,1 mlrd soʻm yoʻnaltirildi va tijorat banklarining 20 mlrd soʻm miqdoridagi imtiyozli kreditlari jalb etildi.

26. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarorlari bilan 2017 — 2021-yillarda mazkur dasturlarni moliyalashtirish uchun 1,5 trln. soʻmdan ortiq pul mablagʻlari yoʻnaltiriladi, shu jumladan investitsiya loyihalari amalga oshirish doirasida:

Osiyo taraqqiyot banki ishtirokida umumiy budjeti 92,25 mln AQSH dollari miqdoriga teng boʻlgan “Toshkent shahrida qattiq maishiy chiqindilarni boshqarish” loyihasini amalga oshirish: Osiyo taraqqiyot bankining qarz mablagʻlari — 69 mln AQSH dollari, Oʻzbekiston Respublikasining bojxona va soliq imtiyozlari koʻrinishidagi ulushi — 5,82 mln AQSH dollari va “Maxsustrans” DUK mablagʻlari — 17,43 mln AQSH dollari;

Fransiya taraqqiyot agentligi ishtirokida umumiy budjeti 37,1 mln AQSH dollari miqdoriga teng boʻlgan “Samarqand shahrida qattiq maishiy chiqindilarni boshqarishni modernizatsiya qilish” loyihasini amalga oshirish: Agentlikning imtiyozli kreditlari — 23,5 mln yevro, Yevropa Ittifoqi investitsiya jamgʻarmasining Markaziy Osiyo uchun grant mablagʻlari — 8 mln yevro, Oʻzbekiston Respublikasining 5,6 mln yevroga teng, shu jumladan 3,2 mln yevro miqdoridagi bojxona va soliq imtiyozlari koʻrinishidagi ulushi;

“Sejin G&E Co., Ltd” kompaniyasi (Koreya Respublikasi) ishtirokida 55 mln AQSH dollari miqdoridagi toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiya mablagʻlarini jalb qilgan holda “Toshkent viloyatining “Ohangaron” va “Maydontol” maishiy chiqindilar poligonlarida hosil boʻladigan chiqindi gazini qayta ishlash hisobiga elektr energiyasi ishlab chiqarish” loyihasini amalga oshirish.

3-bob. Mavjud muammolar

27. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi muammolar gʻoyat dolzarb hisoblanadi, chunki ekologik holatni yaxshilash, aholi turmush darajasi va sifatini oshirish uchun qulay sharoitlar yaratish ularning yechimiga bogʻliq.

28. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tizimining rivojlanishiga toʻsqinlik qilayotgan asosiy muammolar quyidagilarda namoyon boʻladi:

chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasini tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjatlar takomillashtirilmagan va xalqaro meʼyorlarga muvofiq emas;

qishloq aholi punktlarida QMCHni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha xizmatlar yetarli darajada taʼminlanmagan (40 — 50%) va mazkur xizmatlar olis qishloq aholi yashash punktlarida deyarli mutlaqo mavjud emas;

QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi infratuzilma qoniqarsiz holatda;

QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasi davlat miqyosida ham, xususiy sektor darajasida ham yetarlicha moliyalashtirilmaydi;

QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida davlat-xususiy sheriklik yetarlicha rivojlanmagan;

QMCHni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha koʻrsatilayotgan xizmatlar uchun aholining toʻlov intizomi past darajada;

QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasining amaldagi tizimida, shu jumladan ularni saralab yigʻishda jamoatchilik ishtiroki past darajada;

sohada xususiy sektorning ishtiroki yetarli emas;

aholining ekologik madaniyati yetarli darajada rivojlanmagan.

4-bob. Strategiyaning maqsad, vazifa va prinsiplari

29. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida yangicha yondashuvlarni belgilashga koʻmaklashish, QMCHni toʻplash, tashish, utilizatsiya qilish, qayta ishlash va koʻmish boʻyicha samarali, ishonchli va ijtimoiy maqbul kompleks xizmatlarni yaratish, QMCHning fuqarolar sogʻligʻi va atrof-muhitga zararli taʼsirini kamaytirish, QMCHdagi foydali tarkiblarni imkon qadar yuqori darajada ajratib olish orqali QMCH hosil boʻlishining oldini olish, ularni qoʻshimcha xom ashyo, materiallar, yarimfabrikatlar manbai sifatida zamonaviy texnologiyalarni qoʻllagan holda, tovarlar (mahsulotlar) ishlab chiqarish uchun xoʻjalik aylanmasiga jalb qilish, shuningdek, QMCHning xavfsiz koʻmilishini taʼminlash Strategiyaning maqsadlari hisoblanadi.

30. Strategiya maqsadlariga erishishda uning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi qonunchilik bazasini takomillashtirish;

sanitariya jihatidan tozalash sohasini takomillashtirish;

QMCHni utilizatsiya qilish va qayta ishlash sohasini takomillashtirish;

sohaga iqtisodiy mexanizmlarni tatbiq etgan holda, maxsus QMCHni (tarkibida simob boʻlgan chiqindilar, avtoshinalar, akkumulyatorlar, ishlatilib boʻlingan moylar, qadoqlash chiqindilari va h.k.) toʻplash va qayta ishlash usullarini joriy etish;

QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida narxlarni shakllantirish tizimini takomillashtirish;

QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasiga investitsiyalarni jalb qilish uchun sharoitlar yaratish;

QMCHning resurs salohiyatini oshirish;

QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish masalalarida ekologik taʼlim va tarbiya tizimini rivojlantirish;

QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida kadrlar salohiyatini oshirish.

31. Strategiyaning asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat:

Strategiyani amalga oshirishning barcha bosqichlarida atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi qonun hujjatlari talablariga rioya etish;

QMCHning atrof-muhitga salbiy taʼsirini kamaytirish maqsadida QMCH bilan bogʻliq ishlarni barcha jarayonlar ustidan nazoratni taʼminlagan holda amalga oshirish;

chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish boʻyicha xarajatlar chiqindilarni hosil qiluvchilar tomonidan qoplanishini koʻzda tutuvchi, tegishli huquqiy va iqtisodiy asoslarni yaratish zaruratini belgilovchi “ifloslantiruvchi toʻlaydi” prinsipini joriy etish;

tanlov asosida QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida xizmatlar koʻrsatish boʻyicha faoliyat yuritish jarayonining ochiqligi va shaffofligi.

5-bob. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tizimini rivojlantirishning asosiy yoʻnalishlari

32. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tizimini rivojlantirish quyidagi asosiy yoʻnalishlarni amalga oshirish bilan bogʻliq:

QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi normativ-huquqiy bazani takomillashtirish;

QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi infratuzilmani takomillashtirish;

QMCH hosil boʻlishining oldini olish va kamaytirish;

QMCHni qayta ishlash va energetik foydalanish;

poligonlar sonini va maydonini optimallashtirish (yopish, eski poligonlarni rekultivatsiya qilish va yangi poligonlarini qurish).

1-§. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida normativ-huquqiy bazani takomillashtirish

33. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish ham tashkiliy, ham huquqiy jihatdan murakkab va tizimli muammolarga ega soha boʻlib qolmoqda. Atrof-muhitni muhofaza qilish sohasi koʻp sonli qonun hujjatlari bilan tartibga solinishiga qaramay, chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirishning huquqiy asoslari takomillashtirishga muhtoj.

Bunda, QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida huquqiy bazani ham qayta koʻrib chiqish va oʻzgartirish, ham texnik va ekologik jihatdan tartibga solishning kompleks tizimini yaratish zarur.

34. Strategiyani amalga oshirish doirasida QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi chora-tadbirlarni amalga oshirishga koʻmaklashish uchun normativ-huquqiy baza takomillashtiriladi.

Normativ-huquqiy bazani muvofiqlashtirishga quyidagi yoʻl orqali erishiladi:

QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi qonun hujjatlariga oʻzgartirishlar kiritish;

sohaga davlat-xususiy sheriklikni samarali tatbiq etish va iqtisodiy samarali va shaffof usullarda investitsiyalarni jalb qilish uchun huquqiy asoslarni yaratish;

atrof-muhitni muhofaza qilishni taʼminlash boʻyicha iqtisodiy mexanizmlarning huquqiy asoslarini takomillashtirish;

QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi chora-tadbirlarni amalga oshirish uchun texnik normativ asosni takomillashtirish.

2-§. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida infratuzilmani takomillashtirish

35. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tizimi samarali ishlashining asosiy omili QMCHni oʻz vaqtida toʻplash hamda ularni qayta ishlash va (yoki) joylashtirish joylarigacha tashish hisoblanadi.

36. Koʻrsatilayotgan xizmatlar sifatini yaxshilash maqsadida organik, qayta ishlanadigan va qayta ishlanmaydigan QMCHni toʻplash va olib chiqib ketish jadvallari maqbullashtiriladi, QMCH hosil boʻladigan olis uchastkalar uchun maxsus zichlovchi qurilmalar bilan jihozlangan qayta yuklash punktlari quriladi.

37. Sanitariya jihatidan tozalashga ixtisoslashtirilgan davlat tashkilotlari uchun Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti hamda Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish jamgʻarmasining ekologik yigʻimni joriy etish jarayonida toʻplangan mablagʻlari hisobidan 57 ta yangi avtopark quriladi va 44 ta avtopark mukammal taʼmirlanadi.

38. Sanitariya jihatidan tozalashga ixtisoslashgan korxonalarning maxsus texnikalariga texnik xizmat koʻrsatilishini tashkillashtirish uchun Osiyo taraqqiyot bankining kredit mablagʻlarini jalb etgan holda respublikaning viloyat markazlarida 13 ta servis markazlari yaratiladi.

39. Tasdiqlangan davlat dasturlari doirasida davlat unitar korxonalari 4 233 ta maxsus texnika bilan taʼminlanadi, ijtimoiy ahamiyatga ega obyektlar uchun 14 367 ta konteyner va mavjud multiliftlar uchun 257 ta transport konteynerlari xarid qilinadi.

3-§. QMCH hosil boʻlishining oldini olish va kamaytirish

40. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida infratuzilmani takomillashtirish tadbirlari QMCH hosil boʻlishining oldini olish va kamaytirish choralari bilan birga olib boriladi.

41. 2022-yildan 2025-yilgacha boʻlgan davrda respublika shaharlarining koʻp kvartirali turar joy sektorida quyidagilar uchun besh turdagi alohida belgili konteynerlar oʻrnatish asosida QMCHni saralab yigʻishni joriy etish koʻzda tutilmoqda:

qayta ishlanadigan QMCH (polimerlar, qogʻoz va metall);

organik QMCH (oziq-ovqat va boshqa biologik chiriydigan materiallar);

qayta ishlanmaydigan QMCH (kompozitli materiallar, tozalanmagan materiallar va boshqa aralash QMCH);

xavfli maishiy chiqindilar (akkumulyatorlar, batareykalar, tibbiyot chiqindilari va boshqalar);

shisha idish buyumlari.

42. QMCHni saralab yigʻish tizimini tatbiq etish bilan bir qatorda, quyidagi ustunliklarga ega boʻlgan isteʼmol qadoqlash buyumlari (taralar)ning depozit tizimini joriy etishga tayyorgarlik boshlanadi:

QMCHni toʻplash, saqlash, saralash, tashish va koʻmish bilan bogʻliq xarajatlarni kamaytirish;

QMCHning hosil boʻlishi va toʻplanishini kamaytirish;

poligonlarga kelib tushadigan ikkilamchi moddiy resurslar hajmini kamaytirish;

ikkilamchi moddiy resurslarni yigʻish hajmini va ularni xoʻjalik aylanmasiga jalb qilishni oshirish;

yuqori sifatli xom ashyoni sotishdan olinadigan daromadni koʻpaytirish;

QMCHni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha xizmatlar tannarxini kamaytirish.

4-§. QMCHni qayta ishlash va undan energetik foydalanish

43. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi mavjud holat va ular hosil boʻlishining oʻsish surʼatlari QMCHni poligonga koʻmish usulidan ularni sanoatda qayta ishlashga bosqichma-bosqich oʻtishni taʼminlagan holda QMCHdan eng yuqori foyda olib, ularning butun hajmini kompleks qayta ishlashni amalga oshira oladigan tizim yaratishni talab etadi.

44. Qayta ishlash texnologiyalarini tanlash QMCHning tarkibi va xususiyatlariga, hududiy jihatlar hamda roʻyobga chiqarishning iqtisodiy imkoniyatlari kabi qator omillar bilan birga atrof-muhitni muhofaza qilish va fuqarolar sogʻligʻi ham asosiy jihatlardandir.

45. Texnologik prinsiplar va xalqaro tajribaga koʻra, QMCHni qayta ishlash usullarini mexanik, biologik, termik va aralash usullarga ajratish mumkin.

46. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi mavjud vaziyat va hududlarning texnik imkoniyatlarini hisobga olgan holda, Strategiyani amalga oshirish doirasida QMCHni qayta ishlash boʻyicha qoʻllaniladigan texnologiyalar baholanadi va tanlab olinadi hamda pilot loyihalar amalga oshiriladi. Amalga oshirilgan loyihalarni baholash yakunlariga koʻra QMCHni ikkilamchi resurs koʻrinishida xoʻjalik aylanmasiga jalb qilish boʻyicha zarur chora-tadbirlar qabul qilinadi.

47. Shu bilan bir qatorda, QMCHdan energetik foydalanish (hosil boʻlgan QMCHdan biogaz ajratib olish, aralash QMCHni yoqish, elektr va issiqlik energiyasini ishlab chiqarish uchun chiqindilardan olingan yoqilgʻidan muqobil yoqilgʻi sifatida foydalanish) texnologiyalarini tatbiq etish uchun zarur shart-sharoit yaratish maqsadida amalga oshirilayotgan loyihalar doirasida QMCHni xom ashyo sifatida ishlatish orqali ishlab chiqariladigan energiyani umumiy tarmoqqa qabul qilish va undan foydalanish boʻyicha mexanizmlar takomillashtiriladi.

48. QMCHni qayta ishlash boʻyicha loyihalar davlat-xususiy sheriklik asosida, shuningdek, xorijiy va mahalliy investitsiyalar hisobiga tayyor mahsulot ishlab chiqarishgacha zamonaviy texnologiyalarni joriy etish orqali amalga oshiriladi.

49. Loyihalarning muvaffaqiyatli amalga oshirilishi uchun yetarli tajribaga ega boʻlgan xalqaro ekspertlar hamda korxonalarni loyihalashtirish, qurish va kelgusida foydalanishni taʼminlay olishga qodir investorlarni jalb qilish koʻzda tutilmoqda.

5-§. Poligonlar sonini va maydonini optimallashtirish (yopish, eski poligonlarni rekultivatsiya qilish va yangi poligonlar qurish)

50. Hozirda faoliyat yuritayotgan poligonlardan (chiqindixonalar) lozim darajada foydalanilmayapti, jumladan: yongʻinlar va yoqimsiz hidlar tarqalishining oldini olish uchun chiqindilarni zichlash hamda belgilangan tartibda izolyatsiya qilish ishlari olib borilmaydi, poligonlarga olib kelinayotgan chiqindilar miqdorining hisobi va qatʼiy nazorati yuritilmaydi, yigʻiladigan biogazni rekuperatsiya qilish yoki filtratni rekuperatsiya qilish/ishlov berish uchun qurilmalar mavjud emas, shuningdek, aksariyat poligonlarning atrofi oʻralmagan.

51. Mavjud holat poligonlarning bunday infratuzilma obyektlari uchun qoʻyiladigan talablarga muvofiqlashtirish orqali ularning texnik, sanitariya va ekologik holatini tubdan yaxshilash boʻyicha choralar koʻrishni taqozo etadi.

52. Koʻriladigan chora-tadbirlar doirasida poligonlarning atrof-muhitga va fuqarolar sogʻligʻiga salbiy taʼsiri xavfini baholash ustuvor yoʻnalish hisoblanadi.

53. Xatarlarni baholash natijalarga koʻra, hudud maydonlarini boʻshatish, atrof-muhitga va fuqarolar sogʻligʻiga salbiy taʼsirni kamaytirish uchun poligonlarning sonini va maydonini optimallashtirish, shuningdek, tartibsiz chiqindixonalarni bartaraf etish boʻyicha zarur chora-tadbirlar koʻriladi.

54. Birinchi navbatda Sirdaryo, Jizzax va Xorazm kabi viloyatlar hududida joylashgan, suv havzalari va yer osti suvlariga bevosita yaqin poligonlar yopiladi va rekultivatsiya qilinadi.

Ushbu yoʻnalishda 183 ta tuman va shaharlarni oʻz ichiga olgan, QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish boʻyicha 56 ta shartli hududlarga boʻlish asosida mamlakatni hududlashtirish amalga oshirildi. Geografik joylashuv, iqtisodiy rivojlanish, poligonlarga kirish yoʻllarining mavjudligi, geologik va gidrogeologik sharoitlar, aholi soni va boshqalar hududiy rejalashtirishning asosiy mezonlari hisoblanadi.

Strategiyani amalga oshirish doirasida QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish boʻyicha shartli hududlarda umumiy maydoni 1 108,6 gektarga teng 167 ta poligon yopiladi va rekultivatsiya qilinadi. Faoliyat yuritayotgan poligonlar oʻrnida umumiy maydoni 693,3 gektarga teng 54 ta zamonaviylashtirilgan poligon yaratiladi va umumiy maydoni 80 gektarga teng 5 ta poligon ochiladi.

Optimallashtirish boʻyicha koʻrilgan chora-tadbirlar natijasida poligonlarining soni 221 tadan 59 taga qisqaradi. Bu 770,2 gektar maydon yoki QMCHni joylashtirish uchun foydalaniladigan umumiy maydonning 50 foiziga tengdir.

2020-yildan 2028-yilga qadar kelgusida foydalanib boʻlmaydigan poligonlar (chiqindixonalar)ni yopish va rekultivatsiya qilish, 2028-yilga qadar davrda esa poligonlarning atrof-muhit va fuqarolar sogʻligʻiga salbiy taʼsiriga qarshi himoya tizimlari bilan jihozlashni nazarda tutuvchi modernizatsiyalash amalga oshiriladi.

55. Poligonlarni optimallashtirish ushbu Strategiyaga 1.1 — 1.13-ilovalarga muvofiq amalga oshiriladi.

6-bob. Jamoatchilikning xabardorligini oshirish boʻyicha tadbirlar

56. Jamoatchilikning xabardorligini va ishtirokini oshirish boʻyicha chora-tadbirlar QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirishning yangi usullarini ilgari surish va tatbiq etishda juda katta ahamiyatga ega.

57. Jamoatchilikning QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish boʻyicha xabardorligini oshirish vazifalari quyidagi tadbirlardan iborat:

QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi dolzarb masalalar, respublikadagi mavjud muammolar va ularning yechimini, shu jumladan, aniq maqsadli ijtimoiy guruhlar (bolalar, oʻquvchi yoshlar, uy bekalari, shahar va qishloq aholi yashash punktlari aholisi)ga moʻljallangan maʼlumotlarni bosma va elektron ommaviy axborot vositalarida keng yoritish;

aholi va tadbirkorlik subyektlari orasida QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi masalalarni tushuntirish maqsadida uchrashuvlar, seminarlar, treninglar va davra suhbatlarini oʻtkazish;

ruxsat etilmagan (tartibsiz) chiqindixonalarni bartaraf etish boʻyicha ekologik hashar (shanbalik)larni, obodonlashtirish obyektlarida — “Toza shaharda bahor” va “Toza shaharda kuz” yoshlar aksiyalarini, Butunjahon atrof-muhit kuniga bagʻishlangan “Toza shahar” ekologik aksiyalarni tashkillashtirish va oʻtkazish;

bolalar va yoshlarning QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish masalalari yuzasidan bilim darajasini oshirish, shu jumladan bolalar va yoshlarning ekologik savodxonligini oshirish hamda ekologik madaniyatini shakllantirishga yoʻnaltirilgan uslubiy qoʻllanma va dasturlar ishlab chiqish.

7-bob. Strategiyani amalga oshirishning resurs taʼminoti va bosqichlari

1-§. Strategiyani amalga oshirishning resurs taʼminoti

58. Strategiya maqsadlariga erishish uchun rejalashtirilgan tadbirlarni bajarish mazkur sohaga katta investitsiyalarni talab etadi. Strategiyani amalga oshirishni moliyalashtirish uchun ham ichki, ham tashqi manbalardan foydalaniladi, shu jumladan:

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish jamgʻarmasi mablagʻlari, shuningdek, qonun hujjatlari bilan taqiqlanmagan boshqa manbalardan iborat ichki moliyaviy resurslar;

tashqi moliyalashtirish xalqaro moliya institutlari va donor mamlakatlar tomonidan taqdim etiladigan moliyaviy va texnik koʻmak, shu jumladan, grant va kredit mablagʻlari doirasida olinishi mumkin.

59. 2019 — 2028-yillar davomida umumiy investitsiya hajmi 2188,2 mln AQSH dollariga teng miqdorda baholanmoqda, shu jumladan:

2019 — 2021-yillarda — 321 mln AQSH dollari;

2022 — 2025-yillarda — 747,2 mln AQSH dollari;

2026 — 2028-yillarda — 1 120 mln AQSH dollari.

2-§. Strategiyani amalga oshirish bosqichlari

60. Strategiyani amalga oshirish bosqichlari quyidagi davrlarni nazarda tutadi:

birinchi bosqich (2019 — 2021-yillar) — QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi qonunchilik bazasini va iqtisodiy tartibga solish mexanizmlarini takomillashtirish, QMCHni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha xizmatlarning samarali tashkillashtirilishini taʼminlash maqsadida sanitariya jihatidan tozalashning moddiy-texnik bazasini va infratuzilmasini rivojlantirish, toʻlov intizomini mustahkamlash, QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida ekologik taʼlim tizimini rivojlantirish uchun metodik va axborot taʼminotini yaratish;

ikkinchi bosqich (2022 — 2028-yillar) — qattiq maishiy chiqindilarni saralab yigʻish boʻyicha infratuzilmani rivojlantirish, poligonlarni optimallashtirish, qayta yuklash stansiyalari va chiqindilarni qayta ishlash obyektlarini qurish, chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni kompleks amalga oshirish klasterlari faoliyatini takomillashtirish, ularning qattiq maishiy chiqindilarni qayta ishlash boʻyicha salohiyatini rivojlantirish, shuningdek, quyidagi maqsadli koʻrsatkichlarga erishish:

aholini qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha xizmatlar bilan qamrab olish koʻlamini 100 foizga yetkazish;

hosil boʻladigan qattiq maishiy chiqindilarning kamida 60 foizini qayta ishlashni taʼminlash;

oʻziga xos qattiq maishiy chiqindilarni (tarkibida simob boʻlgan chiqindilar, avtoshinalar, akkumulyatorlar, ishlatilib boʻlingan moylar, qadoqlash chiqindilari va h.k.) qayta ishlash hajmini 25 foizgacha oshirish;

poligonlarga koʻmish uchun yoʻnaltiriladigan qattiq maishiy chiqindilar hajmini 60 foizgacha kamaytirish;

barcha poligonlar holatini oʻrnatilgan talablarga muvofiqlashtirish, yopilgan poligon yerlarini toʻliq rekultivatsiya qilish;

qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish obyektlarida muqobil energiya manbalaridan 35 foizgacha foydalanish;

poligonlar holati monitoringini (yer osti (sizot) suvlari va atmosfera havosining holati ustidan nazorat) 100 foizgacha taʼminlash.

8-bob. Kutilayotgan natijalar

61. Ushbu Strategiyaga 2-ilovaga muvofiq hududlarning ekologik xavfsizligini taʼminlash, resurslarni tejash va chiqindilar hosil boʻlishini kamaytirish, QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tizimi va tuzilmasini utilizatsiya qilish va qayta ishlash tomon oʻzgartirish, atrof-muhitni chiqindilar bilan ifloslantirish natijasida unga zarar yetkazilishining oldini olish, chiqindilarni utilizatsiya qilish, qayta ishlash va zararsizlantirish boʻyicha texnologiyalarning ekologik, texnik va sanitariya-gigiyenik xavfsizligi darajasini oshirishni taʼminlash uchun zarur shart-sharoitlar yaratish Strategiyaning natijalari hisoblanadi.

62. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi texnologik bazani rivojlantirish va takomillashtirish borasidagi vazifalarning hal etilishi sanitariya jihatidan tozalash xizmatlari koʻrsatishning sifat darajasini muttasil oʻsib borishiga hamda QMCHni utilizatsiya qilish, qayta ishlash va zararsizlantirish boʻyicha ekologik va iqtisodiy samarali texnologik yechimlarni joriy etishga olib keladi.

63. QMCHni joylashtirish obyektlarini optimallashtirish va modernizatsiyalash ularning ekologik xavfsizligini taʼminlaydi hamda mazkur obyektlardagi mavjud QMCHning atrof-muhit va fuqarolar sogʻligʻiga salbiy taʼsir koʻrsatishiga toʻsqinlik qiladi.

64. Ragʻbatlantirishning iqtisodiy va huquqiy mexanizmlarini oʻz ichiga olgan davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash boʻyicha kompleks chora-tadbirlar ushbu sohaga zarur va yetarli hajmdagi investitsiyalarni jalb qilishni taʼminlash imkonini beradi hamda respublika hududlarining ijtimoiy-iqtisodiy koʻrsatkichlariga ijobiy taʼsir koʻrsatadi.

65. Sanoat infratuzilmasining ishlashi QMCHdan utilizatsiya qilingan qimmatli ikkilamchi resurslarni imkon qadar koʻproq xoʻjalik aylanmasiga jalb qilish, ikkilamchi resurslardan bozorbop yangi raqobatbardosh, sifatli va ekologik mahsulotlarni ishlab chiqarish, uning umumiy tovar aylanmasidagi ulushini koʻpaytirish, qayta tiklanmaydigan manbalardagi tabiiy xom ashyo tejalishini taʼminlaydi.

66. QMCHning ikkilamchi xom ashyo hisoblanmagan qismidan energetik foydalanish qayta tiklanmaydigan manbalardagi tabiiy xom ashyoning oʻrnini bosish orqali uni saqlab qolishni, shuningdek, QMCHni poligonlarda koʻmishdan ularni sekin-asta sanoatda qayta ishlashga oʻtishini taʼminlaydi.

67. QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi ilmiy bilimlarni ommalashtirish maqsadida maʼrifiy dasturlarni yaratish va amalga oshirish shubhasiz jamoatchilik fikrining shakllanishiga olib keladi. Bu esa QMCH bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirishning zamonaviy tizimlarini yanada tezroq joriy qilish, shuningdek, ularning hosil boʻlish hajmlarini kamaytirishga xizmat qiladi. Shu bilan bir qatorda rivojlanayotgan ekologik madaniyat atrof-muhitga ehtiyotkorona munosabatda boʻlishga yordam beradi va tabiatni muhofaza qilish sohasidagi huquqbuzarliklar yoʻliga toʻsiq boʻladi.

2019 — 2028-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasiga 1.1-ILOVA

Qoraqalpogʻiston Respublikasi tuman va shaharlarida qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash koʻchma stansiyalarini yaratish, yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlarini qurish va amaldagi poligonlarni optimallashtirish

Shartli hududlar Shartli hududga kiruvchi tuman va shaharlar Qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash stansiyalari tashkil etiladigan hududlar Yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlari tashkil etiladigan hududlar 1-hudud Nukus shahri * Nukus tumani Nukus tumani * Taxiatosh tumani Xoʻjayli tumani Xoʻjayli tumani 2-hudud Beruniy tumani * Beruniy tumani Ellikqalʼa tumani Ellikqalʼa tumani Toʻrtkoʻl tumani Toʻrtkoʻl tumani 3-hudud Qoraoʻzak tumani * Qoraoʻzak tumani Kegeyli tumani Chimboy tumani Chimboy tumani Taxtakoʻpir tumani Taxtakoʻpir tumani 4-hudud Qoʻngʻirot tumani * Qoʻngʻirot tumani Qonlikoʻl tumani Qonlikoʻl tumani Shumanay tumani Moʻynoq tumani Moʻynoq tumani 5-hudud Amudaryo tumani * Amudaryo tumani

2019 — 2028-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasiga 1.2-ILOVA

Andijon viloyati tuman va shaharlarida qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash koʻchma stansiyalarini yaratish, yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlarini qurish va amaldagi poligonlarni optimallashtirish

Shartli hududlar Shartli hududga kiruvchi tuman va shaharlar Qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash stansiyalari tashkil etiladigan hududlar Yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlari tashkil etiladigan hududlar 1-hudud Boʻz tumani * Boʻz tumani Ulugʻnor tumani Ulugʻnor tumani Baliqchi tumani Shahrixon tumani Shahrixon tumani Asaka tumani 2-hudud Andijon shahri * Andijon tumani Andijon tumani * Izboskan tumani Izboskan tumani Oltinkoʻl tumani Oltinkoʻl tumani Paxtaobod tumani Paxtaobod tumani 3-hudud Xoʻjaobod tumani * Xoʻjaobod tumani Buloqboshi tumani Buloqboshi tumani Marhamat tumani Qoʻrgʻontepa tumani Qoʻrgʻontepa tumani Jalaquduq tumani Jalaquduq tumani

2019 — 2028-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasiga 1.3-ILOVA

Buxoro viloyati tuman va shaharlarida qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash koʻchma stansiyalarini yaratish, yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlarini qurish va amaldagi poligonlarni optimallashtirish

Shartli hududlar Shartli hududga kiruvchi tuman va shaharlar Qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash stansiyalari tashkil etiladigan hududlar Yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlari tashkil etiladigan hududlar 1-hudud Gʻijduvon tumani * Gʻijduvon tumani Shofirkon tumani Shofirkon tumani 2-hudud Qorakoʻl tumani * Qorakoʻl tumani Olot tumani Olot tumani Jondor tumani Jondor tumani Romitan tumanining Gazli shaharchasi Romitan tumanining Gazli shaharchasi 3-hudud Romitan tumani * Romitan tumani Peshku tumani Peshku tumani Vobkent tumani Vobkent tumani 4-hudud Buxoro tumani * Buxoro tumani Buxoro shahri * Kogon shahri * Kogon tumani * 5-hudud Qorovulbozor tumani * Qorovulbozor tumani 6-hudud Romitan tumanining Qizilrabot aholi maskani * Romitan tumanining Qizilrabot aholi maskani

2019 — 2028-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasiga 1.4-ILOVA

Jizzax viloyati tuman va shaharlarida qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash koʻchma stansiyalarini yaratish, yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlarini qurish va amaldagi poligonlarni optimallashtirish

Shartli hududlar Shartli hududga kiruvchi tuman va shaharlar Qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash stansiyalari tashkil etiladigan hududlar Yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlari tashkil etiladigan hududlar 1-hudud Sharof Rashidov tumani * Sharof Rashidov tumani Jizzax shahri * Zarbdor tumani Zarbdor tumani 2-hudud Doʻstlik tumani * Doʻstlik tumani Arnasoy tumani Arnasoy tumani Zafarobod tumani Paxtakor tumani Paxtakor tumani Mirzachoʻl tumani Mirzachoʻl tumani 3-hudud Zomin tumani * Zomin tumani Yangiobod tumani Yangiobod tumani 4-hudud Baxmal tumani Baxmal tumani Gʻallaorol tumani Gʻallaorol tumani * 5-hudud Forish tumani * Forish tumani

2019 — 2028-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasiga 1.5-ILOVA

Qashqadaryo viloyati tuman va shaharlarida qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash koʻchma stansiyalarini yaratish, yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlarini qurish va amaldagi poligonlarni optimallashtirish

Shartli hududlar Shartli hududga kiruvchi tuman va shaharlar Qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash stansiyalari tashkil etiladigan hududlar Yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlari tashkil etiladigan hududlar 1-hudud Koson tumani * Koson tumani Muborak tumani Muborak tumani Kasbi tumani Kasbi tumani 2-hudud Nishon tumani * Nishon tumani Mirishkor tumani Mirishkor tumani Qarshi tumani Qarshi tumani 3-hudud Qarshi shahri * Gʻuzor tumani Gʻuzor tumani * Dehqonobod tumani Dehqonobod tumani Qamashi tumani Qamashi tumani 4-hudud Chiroqchi tumani * Chiroqchi tumani Shahrisabz tumani Shahrisabz tumani Kitob tumani Kitob tumani Yakkabogʻ tumani Yakkabogʻ tumani

2019 — 2028-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasiga 1.6-ILOVA

Navoiy viloyati tuman va shaharlarida qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash koʻchma stansiyalarini yaratish, yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlarini qurish va amaldagi poligonlarni optimallashtirish

Shartli hududlar Shartli hududga kiruvchi tuman va shaharlar Qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash stansiyalari tashkil etiladigan hududlar Yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlari tashkil etiladigan hududlar 1-hudud Zarafshon shahri * Zarafshon shahri Tomdi tumani * Uchquduq tumani Uchquduq tumani Konimex tumani (shimoliy) Konimex tumani (shimoliy) 2-hudud Qiziltepa tumani * Qiziltepa tumani Konimex tumani (janubiy) Konimex tumani (janubiy) 3-hudud Karmana tumani * Karmana tumani Navoiy shahri * 4-hudud Navbahor tumani * Navbahor tumani Nurota tumani Nurota tumani 5-hudud Xatirchi tumani * Xatirchi tumani

2019 — 2028-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasiga 1.7-ILOVA

Namangan viloyati tuman va shaharlarida qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash koʻchma stansiyalarini yaratish, yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlarini qurish va amaldagi poligonlarni optimallashtirish

Shartli hududlar Shartli hududga kiruvchi tuman va shaharlar Qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash stansiyalari tashkil etiladigan hududlar Yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlari tashkil etiladigan hududlar 1-hudud Toʻraqoʻrgʻon tumani * Toʻraqoʻrgʻon tumani Namangan shahri * Namangan tumani Namangan tumani Mingbuloq tumani Mingbuloq tumani Kosonsoy tumani Kosonsoy tumani 2-hudud Uchqoʻrgʻon tumani * Uchqoʻrgʻon tumani Norin tumani * 3-hudud Chortoq tumani * Chortoq tumani Uychi tumani Uychi tumani Yangiqoʻrgʻon tumani Yangiqoʻrgʻon tumani 4-hudud Pop tumani * Pop tumani Chust tumani Chust tumani

2019 — 2028-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasiga 1.8-ILOVA

Samarqand viloyati tuman va shaharlarida qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash koʻchma stansiyalarini yaratish, yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlarini qurish va amaldagi poligonlarni optimallashtirish

Shartli hududlar Shartli hududga kiruvchi tuman va shaharlar Qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash stansiyalari tashkil etiladigan hududlar Yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlari tashkil etiladigan hududlar 1-hudud Samarqand tumani * Samarqand tumani Urgut tumani * Toyloq tumani Toyloq tumani 2-hudud Bulungʻur tumani * Bulungʻur tumani Jomboy tumani Jomboy tumani 3-hudud Ishtixon tumani * Ishtixon tumani Payariq tumani Payariq tumani Qoʻshrabot tumani Qoʻshrabot tumani Oqdaryo tumani Oqdaryo tumani 4-hudud Narpay tumani * Narpay tumani Kattaqoʻrgʻon shahri Kattaqoʻrgʻon shahri Kattaqoʻrgʻon tumani Paxtachi tumani Paxtachi tumani 5-hudud Nurobod tumani * Nurobod tumani Pastdargʻom tumani Pastdargʻom tumani 6-hudud Samarqand shahri Samarqand tumani hududida yangi QMCH poligoni tashkil etilishi munosabati bilan Samarqand shahri uchun qayta yuklash stansiyasi talab etilmaydi

2019 — 2028-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasiga 1.9-ILOVA

Surxondaryo viloyati tuman va shaharlarida qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash koʻchma stansiyalarini yaratish, yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlarini qurish va amaldagi poligonlarni optimallashtirish

Shartli hududlar Shartli hududga kiruvchi tuman va shaharlar Qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash stansiyalari tashkil etiladigan hududlar Yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlari tashkil etiladigan hududlar 1-hudud Sherobod tumani * Sherobod tumani Muzrabot tumani Muzrabot tumani Qiziriq tumani Qiziriq tumani Boysun tumani Boysun tumani 2-hudud Angor tumani Angor tumani Termiz shahri Termiz shahri * Termiz tumani * Jarqoʻrgʻon tumani Jarqoʻrgʻon tumani 3-hudud Oltinsoy tumani * Oltinsoy tumani Denov tumani Denov tumani Shoʻrchi tumani Shoʻrchi tumani Qumqoʻrgʻon tumani Qumqoʻrgʻon tumani 4-hudud Uzun tumani * Uzun tumani Sariosiyo tumani Sariosiyo tumani

2019 — 2028-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasiga 1.10-ILOVA

Sirdaryo viloyati tuman va shaharlarida qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash koʻchma stansiyalarini yaratish, yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlarini qurish va amaldagi poligonlarni optimallashtirish

Shartli hududlar Shartli hududga kiruvchi tuman va shaharlar Qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash stansiyalari tashkil etiladigan hududlar Yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlari tashkil etiladigan hududlar 1-hudud Sayxunobod tumani * Sayxunobod tumani Sirdaryo tumani Sirdaryo tumani 2-hudud Mirzaobod tumani * Mirzaobod tumani Guliston tumani Guliston tumani Shirin shahri Boyovut tumani Boyovut tumani Guliston shahri Guliston shahri Xovos tumani Xovos tumani Yangiyer shahri 3-hudud Sardoba tumani * Sardoba tumani Oqoltin tumani Oqoltin tumani

2019 — 2028-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasiga 1.11-ILOVA

Toshkent viloyati tuman va shaharlarida qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash koʻchma stansiyalarini yaratish, yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlarini qurish va amaldagi poligonlarni optimallashtirish

Shartli hududlar Shartli hududga kiruvchi tuman va shaharlar Qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash stansiyalari tashkil etiladigan hududlar Yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlari tashkil etiladigan hududlar 1-hudud Bekobod shahri * Bekobod tumani Bekobod tumani * 2-hudud Ohangaron tumani * Ohangaron tumani Angren shahri * Oʻrtachirchiq tumani Oʻrtachirchiq tumani Nurafshon shahri * Piskent tumani Piskent tumani Olmaliq shahri Olmaliq shahri Boʻka tumani Boʻka tumani 3-hudud Yangiyoʻl tumani Yangiyoʻl tumani Yangiyoʻl tumani Yangiyoʻl shahri Zangiota tumani Toshkent tumani Oqqoʻrgʻon tumani Oqqoʻrgʻon tumani Quyichirchiq tumani Quyichirchiq tumani Chinoz tumani Chinoz tumani 4-hudud Parkent tumani * Parkent tumani Yuqorichirchiq tumani Yuqorichirchiq tumani Qibray tumani Qibray tumani Chirchiq shahri Boʻstonliq tumani Boʻstonliq tumani Toshkent shahri Toshkent shahrida 3 ta chiqindilarni qayta yuklash stansiyalari mavjudligi sababli yangi qayta yuklash stansiyalari talab etilmaydi

2019 — 2028-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasiga 1.12-ILOVA

Fargʻona viloyati tuman va shaharlarida qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash koʻchma stansiyalarini yaratish, yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlarini qurish va amaldagi poligonlarni optimallashtirish

Shartli hududlar Shartli hududga kiruvchi tuman va shaharlar Qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash stansiyalari tashkil etiladigan hududlar Yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlari tashkil etiladigan hududlar 1-hudud Fargʻona shahri * Fargʻona tumani Fargʻona tumani * Margʻilon shahri * Yozyovon tumani Yozyovon tumani Qoʻshtepa tumani Qoʻshtepa tumani Quva tumani Quvasoy shahri Quvasoy shahri Toshloq tumani Toshloq tumani Oltiariq tumani Oltiariq tumani Rishton tumani 2-hudud Dangʻara tumani * Dangʻara tumani Qoʻqon shahri * Bagʻdod tumani Bagʻdod tumani Uchkoʻprik tumani Uchkoʻprik tumani Buvayda tumani Buvayda tumani 3-hudud Oʻzbekiston tumani * Oʻzbekiston tumani Beshariq tumani Beshariq tumani Furqat tumani Furqat tumani 4-hudud Soʻx tumani * Soʻx tumani

2019 — 2028-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasiga 1.13-ILOVA

Xorazm viloyati tuman va shaharlarida qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash koʻchma stansiyalarini yaratish, yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlarini qurish va amaldagi poligonlarni optimallashtirish

Shartli hududlar Shartli hududga kiruvchi tuman va shaharlar Qattiq maishiy chiqindilarni qayta yuklash stansiyalari tashkil etiladigan hududlar Yangi qattiq maishiy chiqindi poligonlari tashkil etiladigan hududlar 1-hudud Qoʻshkoʻpir tumani * Qoʻshkoʻpir tumani Gurlan tumani Gurlan tumani Yangibozor tumani Shovot tumani Shovot tumani Xiva tumani Xiva tumani Xiva shahri 2-hudud Bogʻot tumani * Bogʻot tumani Yangiariq tumani Yangiariq tumani Xonqa tumani Xonqa tumani Hazorasp tumani Hazorasp tumani 3-hudud Urganch shahri * Urganch shahri Urganch tumani *

2019 — 2028-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasiga 2-ILOVA

2019 — 2028-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasini amalga oshirish

Bosqichlar Asosiy yoʻnalishlar Amalga oshirish mexanizmi Bajarish muddatlari I bosqich 1. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida qonunchilik bazasini va iqtisodiy tartibotlar mexanizmlarini takomillashtirish. 2. QMCHlarni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha xizmatlarning samarali tashkillashtirilishini taʼminlash maqsadida sanitariya jihatidan tozalashning moddiy-texnik bazasini va infratuzilmasini rivojlantirish. 3. Toʻlov intizomini mustahkamlash, QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida ekologik taʼlim tizimini rivojlantirish uchun metodik va axborot taʼminotini yaratish. 1. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida qonunchilik bazasini va iqtisodiy tartibotlar mexanizmlarini takomillashtirish boʻyicha normativ-huquqiy hujjat loyihalarini ishlab chiqish va Vazirlar Mahkamasiga taqdim etish. 2. Sanitariya jihatidan tozalash davlat unitar korxonalarining avtoparkini yangilash va kengaytirish, maxsus texnikalarni saqlash va ularga texnik xizmat koʻrsatish obyektlarini, shuningdek, sanitariya jihatidan tozalash infratuzilmasini yaratish. 3. Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida targʻibot, bilim berish, jamoatchilikning xabardorligini va ekologik madaniyatini oshirish sohasida ishlarni amalga oshirish. 2019 — 2021-yillar II bosqich 1. QMCHlarni saralab yigʻish boʻyicha infratuzilmani rivojlantirish, poligonlarni optimallashtirish, qayta yuklash stansiyalari va chiqindilarni qayta ishlash obyektlarini qurishga yoʻnaltirilgan investitsiyalarni oʻzlashtirish. 2. Hududlarning ekologik xavfsizligini taʼminlash, resurslarni tejash va chiqindilar hosil boʻlishini kamaytirish, QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tizimi va tuzilmasini utilizatsiya qilish va qayta ishlash foydasiga oʻzgartirish, chiqindilar bilan ifloslantirilishi natijasida atrof-muhitga zarar yetkazilishini oldini olish, chiqindilarni utilizatsiya qilish, qayta ishlash va zararsizlantirish boʻyicha texnologiyalarning ekologik, texnik va sanitariya-gigiyenik xavfsizligi darajasini oshirish uchun zarur shart-sharoitlar yaratish. 1. Quyidagilarni: Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarorlari bilan tasdiqlangan QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi manzilli dasturlar va prognoz parametrlarini; ham mahalliy, ham xorijiy tadbirkorlik subyektlari, shuningdek, xalqaro moliya institutlari ishtirokidagi investitsiya loyihalarini amalga oshirishni taʼminlash. 2. Quyidagi maqsadli indikatorlarga erishilishini taʼminlash: aholini QMCHlarni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha xizmatlar bilan qamrab olish: 2021-yilga qadar davrda — 85%; 2025-yilga qadar davrda — 100%. QMCHlarni qayta ishlash hajmini oshirish: 2021-yilga qadar davrda — 25%; 2025-yilga qadar davrda — 45%; 2028-yilga qadar davrda — 60%. oʻziga xos QMCHlar (tarkibida simob boʻlgan chiqindilar, avtoshinalar, akkumulyatorlar, ishlatilib boʻlingan moylar, qadoqlash chiqindilari va h.k.)ni qayta ishlash hajmlarini oshirish: 2021-yilga qadar davrda — 10%; 2025-yilga qadar davrda — 15%; 2028-yilga qadar davrda — 25%. poligonlarga koʻmish uchun yoʻnaltiriladigan QMCHlar hajmini kamaytirish: 2021-yilga qadar davrda — 25%; 2025-yilga qadar davrda — 45%; 2028-yilga qadar davrda — 60%. poligonlar holatini oʻrnatilgan talablarga muvofiqlashtirish: 2021-yilga qadar davrda — 25%; 2025-yilga qadar davrda — 65%; 2028-yilga qadar davrda — 100%. yopilgan poligon yerlarini rekultivatsiya qilish: 2021-yilga qadar davrda — 20%; 2025-yilga qadar davrda — 65%; 2028-yilga qadar davrda — 100%. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish obyektlarida muqobil energiya manbalaridan foydalanish: 2021-yilga qadar davrda — 15%; 2025-yilga qadar davrda — 25%; 2028-yilga qadar davrda — 35%. poligonlar holati monitoringi (yer osti (sizot) suvlari va atmosfera havosining holati ustidan nazorat): 2021-yilga qadar davrda — 20%; 2025-yilga qadar davrda — 75%; 2028-yilga qadar davrda — 100%. 2022 — 2028-yillar

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 17-apreldagi PQ-4291-son qaroriga 2-ILOVA

2019 — 2028-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish strategiyasini amalga oshirish boʻyicha

T/R Tadbirlar nomi Amalga oshirish mexanizmlari va shakllari Amalga oshirish muddatlari Moliyalashtirish manbalari Masʼul ijrochilar Kutilayotgan natijalar I. Chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida normativ-huquqiy bazani takomillashtirish 1. “Chiqindilar toʻgʻrisida”gi Qonunning yangi tahrirdagi loyihasini ishlab chiqish. Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining “Chiqindilar toʻgʻrisida”gi Qonuniga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi Qonuni loyihasini ishlab chiqish va Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2020-yil iyun Talab etilmaydi Davlat ekologiya qoʻmitasi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Iqtisodiyot va sanoat vazirligi, Adliya vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar Qattiq maishiy chiqindilar (keyingi oʻrinlarda — QMCH) bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi zarur talablarni oʻrnatish. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida iqtisodiy tartibotlarning huquqiy asoslarini belgilash va takomillashtirish. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi faoliyatni ragʻbatlantirishning zarur mexanizmlarini yaratish. 2. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida iqtisodiy tartibotlarni takomillashtirish. Foydalanish xususiyatini yoʻqotganidan soʻng atrof-muhitga zarar yetkazuvchi, ishlab chiqariladigan va import qilinadigan tovarlar guruhi hamda qadoqlash buyumlariga ekologik yigʻimni qoʻllash tartibi toʻgʻrisida nizomni tasdiqlashni koʻzda tutuvchi qarorloyihasini ishlab chiqish va Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2021-yil fevral Talab etilmaydi Davlat ekologiya qoʻmitasi, Moliya vazirligi, Iqtisodiyot va sanoat vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar Poligonlarga koʻmish uchun yoʻnaltiriladigan QMCHlar hajmini kamaytirish. Ikkilamchi moddiy resurslardan foydalanish hajmining oʻsishiga erishish. Sanitariya jihatidan tozalash infratuzilmasi obyektlarining holatini yaxshilash. Sanitariya jihatidan tozalashga ixtisoslashtirilgan tashkilotlar quvvatini sifatli va toʻliq hajmlarda xizmat koʻrsatishi uchun zarur boʻlgan darajaga yetkazish. Isteʼmol qadoqlash buyumlari (taralar)ning depozit tizimini tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjat loyihalarini ishlab chiqish va Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2021-yil may Talab etilmaydi Davlat ekologiya qoʻmitasi, Moliya vazirligi, Iqtisodiyot va sanoat vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar Depozit tizimini joriy etish orqali ikkilamchi moddiy resurslarni yigʻish hajmining oʻsishiga erishish. Ikkilamchi moddiy resurslarni xoʻjalik aylanmasiga jalb qilish orqali QMCHlarning hosil boʻlishini kamaytirish. QMCHlar hisobining yagona tizimini yaratishni koʻzda tutuvchi, isteʼmol qadoqlash buyumlari (taralar)ning moddiy va moliyaviy oqimini hisobga olish tizimini yaratish. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetidan moliyalashtirish yukini uning qismini xususiy sektorga oʻtkazish orqali kamaytirish. 3. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarni takomillashtirish. “Maishiy chiqindilarni tashish qoidalari”ni yangi tahrirda ishlab chiqish va qabul qilish. 2019-yil dekabr Talab etilmaydi Davlat ekologiya qoʻmitasi, manfaatdor vazirlik va idoralar Sanitariya jihatidan tozalashga ixtisoslashtirilgan tashkilotlar faoliyatini takomillashtirish.Sanitariya jihatidan tozalash sohasida xizmatlar koʻrsatilishining yuqori sifat darajasiga erishish.Sanitariya jihatidan tozalash sohasida xizmatlar koʻrsatish mexanizmlarini tizimlashtirish. “Qattiq maishiy chiqindilar poligonlarini loyihalashtirish va ulardan foydalanish boʻyicha yoʻriqnoma”ni yangi tahrirda ishlab chiqish va qabul qilish. 2019-yil noyabr Talab etilmaydi Davlat ekologiya qoʻmitasi, manfaatdor vazirlik va idoralar 4. Uslubiy tavsiyalarni ishlab chiqish. QMCHlarning toʻplanish meʼyorlarini aniqlash boʻyicha uslubiy tavsiyalarni ishlab chiqish. 2019-yil noyabr Talab etilmaydi Davlat ekologiya qoʻmitasi, manfaatdor vazirlik va idoralar QMCHlarning toʻplanish meʼyorlarini aniqlash va tasdiqlash usullarini joriy etish. 5. Sanitariya jihatidan tozalashga ixtisoslashtirilgan tashkilotlar faoliyati samaradorligini baholashni joriy etish. Sanitariya jihatidan tozalashga ixtisoslashtirilgan tashkilotlar faoliyati samaradorligini baholash indikatorlarini ishlab chiqish. 2019-yil oktabr Talab etilmaydi Davlat ekologiya qoʻmitasi, manfaatdor vazirlik va idoralar Sanitariya jihatidan tozalashga ixtisoslashtirilgan tashkilotlar faoliyati samaradorligini baholash tizimini joriy etish. Sanitariya jihatidan tozalashga ixtisoslashtirilgan tashkilotlar faoliyati samaradorligini oshirish. Sanitariya jihatidan tozalash sohasida xizmatlar koʻrsatishning sifat darajasini oshirish. Sanitariya jihatidan tozalash sohasida xizmatlar koʻrsatish mexanizmlarini tizimlashtirish. II. Sanitariya jihatidan tozalash infratuzilmasining moddiy texnik bazasini mustahkamlash va rivojlantirish 7. QMCHlarni vaqtincha joylashtirish obyektlarini tashkil etish. Aholi yashash punktlarida 59 ta yangi chiqindi toʻplash shoxobchalari (CHTSH)ni qurish. Konteynerlar xarid qilish: maxsus texnika (multilift) uchun — 291 ta; ijtimoiy ahamiyatga ega obyektlar uchun —13 567 ta. 2019 — 2020-yillar Qoraqalpogʻiston Respublikasining respublika budjeti va viloyatlarning mahalliy budjeti mablagʻlari (tasdiqlangan dasturlarni amalga oshirish uchun ajratiladigan mablagʻlar doirasida 6,1 mlrd.soʻm), Osiyo taraqqiyot banki mablagʻlari (3,4 mln. AQSH dollari) Davlat ekologiya qoʻmitasi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Moliya vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari Sanitariya jihatidan tozalash infratuzilmasini rivojlantirish. Namunali yoki alohida loyihalarga muvofiq yangi CHTSHlarni qurish. Maxsus texnika (multilift)larni konteynerlar bilan jihozlash. Ijtimoiy ahamiyatga ega obyektlarda QMCHlarni vaqtincha toʻplash va saqlash joylarini konteynerlar bilan jihozlash (maktabgacha taʼlim muassasalarida 4463 ta va oʻquv muassasalarida 9104 ta). III. QMCH poligonlarini optimallashtirish 8. QMCH poligonlari (chiqindixonalar)ning sonini optimallashtirish. Sanitariya va ekologik talablarga javob bermaydigan QMCH poligonlarining faoliyatini toʻxtatish: poligonlarning atrof-muhitga taʼsirini baholash; poligonlarni yopish (rekultivatsiya qilish)ni loyihalashtirish; poligonlarni yopish (rekultivatsiya qilish); mavjud poligonlarni rekonstruksiya qilish va zamonaviy texnologiyalar asosida yangi poligonlarni qurish. 2019 — 2028-yillar Qoraqalpogʻiston Respublikasining respublika budjeti va viloyatlarning mahalliy budjeti (tasdiqlangan dasturlarni amalga oshirish uchun ajratiladigan mablagʻlar doirasida), XMI, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish jamgʻarmasi, toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiya mablagʻlari (mablagʻlar miqdori loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish natijalariga muvofiq aniqlanadi) Davlat ekologiya qoʻmitasi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Moliya vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari Umumiy maydoni 1 108,6 gektarga teng 167 ta poligonni yopish va rekultivatsiya qilish, faoliyat yuritayotgan poligonlar oʻrnida umumiy maydoni 693,3 gektarga teng 54 ta modernizatsiyalashgan poligon yaratish va umumiy maydoni 80 gektarga teng 5 ta poligon qurish hisobiga poligonlar sonini optimallashtirish, shu jumladan: 1) 2019 — 2021-yillarda: 18 ta poligonni yopish; 3 ta poligonni rekonstruksiya qilish; 2 ta yangi poligon qurish; 5 ta biogumus olish obyektlarini yaratish; 2) 2022 — 2025-yillarda: 79 ta poligonni yopish; 25 ta poligonni rekonstruksiya qilish; 2 ta yangi poligon qurish; 27 ta biogumus olish obyektlarini yaratish; 3) 2026 — 2028-yillarda: 70 ta poligonni yopish; 26 ta poligonni rekonstruksiya qilish; 1 ta yangi poligon qurish; 27 ta biogumus olish obyektlarini yaratish. IV. Investitsiyaviy loyihalarni amalga oshirish 11. Osiyo taraqqiyot banki ishtirokida “Toshkent shahrida qattiq maishiy chiqindilarni boshqarish” loyihasini amalga oshirish. 1. 182 ta yangi maxsus texnikalarni foydalanishga topshirish. 2. Toshkent shahridagi 2 ta qayta yuklash stansiyasini rekonstruksiya qilish va 1 ta qayta yuklash stansiyasini yopish. 3. “Maxsustrans” DUKning Chilonzor va Mirobod tuman filiallari avtoparklarini rekonstruksiya qilish. 4. Yangi servis markazini qurish. 5. Yangi konteynerlar xarid qilish: maxsus texnikalar uchun — 300 ta; ishlatilib boʻlingan simobli lampa, batareyka va boshqalarni toʻplash uchun — 500 ta; 6. QMCH poligonlarida foydalanish uchun 14 ta maxsus texnika xarid qilish. 2019-yil avgust 2020-yil sentabr 2019 — 2021-yillar 2019 — 2021-yillar 2019 — 2021-yillar 2019 — 2021-yillar Osiyo taraqqiyot bankining kredit mablagʻlari (33,1 mln. AQSH dollari) Toshkent shahar hokimligi Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Davlat ekologiya qoʻmitasi, “Maxsustrans” DUK “Maxsustrans” DUKning moddiy texnika bazasini mustahkamlash.Avtoparkni yangilash hisobiga koʻrsatilayotgan xizmatlar sifatini yaxshilash.Qayta yuklash stansiyalarini modernizatsiya qilish hisobiga ularning quvvatini sutkasiga 700 tonnadan 1000 tonnaga oshirish. 13. Osiyo taraqqiyot banki ishtirokida ikkita shahar misolida (Toshkent va Bekobod shaharlari) “Davlat xususiy sheriklik tamoyili sharoitida QMCHlarni boshqarishning toʻliq jarayoni konsepsiyasini ishlab chiqish”. 1. Toshkent va Bekobod shaharlarida sanitariya jihatidan tozalash xizmatlarining DXSH asosida ishlab chiqilishi mumkin boʻlgan, loyihaning optimal tuzilmasini belgilab olish. 2. Chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida koʻrsatilayotgan xizmatlar hajmi, xarajatlar hisobi, iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiqligi, shuningdek, xususiy sektor ishtirokining imkoniyatlarini hisobga olgan holda, loyihalarni amalga oshirish uchun konsepsiya ishlab chiqish. 3. Tasdiqlangan konsepsiya doirasida DXSH asosida loyihalarni amalga oshirish uchun xususiy sheriklarni tanlab olish boʻyicha tanlov (tender) talablarini ishlab chiqish. 2019-2020-yillar Osiyo taraqqiyot bankining texnik koʻmagi (Osiyo-Tinch okeani mintaqasi) Grant mablagʻlari (650 ming. AQSH dollari) Davlat ekologiya qoʻmitasi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi QMCHlarning morfologik tarkibi va hududlarning geografik tavsiflari asosida QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi DXSHning turli shakllarini tahlil qilish va aniqlash imkoniyatlarini oshirish. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi DXSH loyihalarini tanlab olish imkoniyatlarini oshirish. 17. Koreyaning Ekologik sanoat va texnologiyalar instituti (KEITI) ishtirokida “Fargʻona viloyatida qattiq maishiy chiqindilarni boshqarish tizimini yaxshilash boʻyicha Bosh rejani ishlab chiqish” loyihasini amalga oshirish. 1. Sanitariya jihatidan tozalash tashkilotlar mutaxassislarini oʻqitish. 2. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida ustuvor maqsadlarni belgilash va rejalashtirish. 3. QMCHlarni toʻplash, tashish, utilizatsiya qilish va qayta ishlash jarayonlarini takomillashtirishga qaratilgan dastur ishlab chiqish. 4. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida yoʻl xaritasini ishlab chiqish. 5. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida seminar va treninglar oʻtkazish. 6. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida ekologik tadbirlarni oʻtkazish (reklama materiallarini tarqatish va x.k.). 2019-2020-yillar Koreyaning Ekologik sanoat va texnologiyalar instituti (KEITI)ning grant mablagʻlari (710 ming.AQSH dollari) Davlat ekologiya qoʻmitasi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi Fargʻona viloyatida qattiq maishiy chiqindilarni boshqarish tizimini takomillashtirish.Bosh rejadan kelib chiqib, Fargʻona viloyatida investitsiya loyihalarini amalga oshirish uchun maqbul biznes rejalarning ishlab chiqilishiga koʻmak berish. 18. “Sejin G&E Co., Ltd” kompaniyasi (Koreya Respublikasi) ishtirokida “Toshkent viloyatining “Ohangaron” va “Maydontol” maishiy chiqindilar poligonlarida hosil boʻladigan chiqindi gazini qayta ishlash hisobiga elektr energiyasini ishlab chiqarish” loyihasini amalga oshirish. 1. “Ohangaron” (Ohangaron tumani) poligonini yopish. 2. Poligonda gazni ushlab qolish va foydalanish tizimini joriy etish. 3. Poligonlarda hosil boʻladigan chiqindi gazidan (metandan) umumiy ishlab chiqarish quvvati kamida 16 MVt (har birining quvvati 1 560 kVt boʻlgan 10 ta qurilma va har birining quvvati 500 kVt boʻlgan 2 ta qurilma) boʻlgan elektr energiyasi ishlab chiqaradigan 12 ta yangi zamonaviy generatorlar va yordamchi uskunalarni oʻrnatish. 2023 — 2026-yillar “Sejin G&E Co., Ltd” kompaniyasining toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiya mablagʻlari (55 mln.AQSH dollari) Davlat ekologiya qoʻmitasi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Toshkent viloyati hokimligi Ikkita poligonni yopish va yer uchastkalarini rekultivatsiya qilish.Poligonlarni chiqindi gazini ushlab qolish tizimlari bilan jihozlash. Yiliga 5840 MVt elektr energiyasini ishlab chiqarish.Qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan samarali foydalanish. V. Sanitariya jihatidan tozalash sohasida xizmatlarni rivojlantirish 5.1. Sanitariya jihatidan tozalash sohasida xizmatlar koʻrsatishni tashkillashtirishni samarali taʼminlash 19. Maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha xizmatlar koʻrsatish uchun tuman va shahar hududlarini “E-AUKSION” elektron savdo platformasi orqali elektron auksion yoʻli bilan biriktirish. Maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish xizmatlari bilan qamrab olinganlik holatini va xizmat koʻrsatuvchi tashkilotlari maxsus avtotransport vositalarining yuk tashish quvvati QMCHlarni toʻplash va oʻz vaqtida olib chiqib ketish boʻyicha koʻrsatiladigan xizmatlarning zarur sifatini taʼminlashga muvofiqligi yuzasidan tuman va shahar hududlarini monitoring qilish, xatlovdan oʻtkazish va oʻrganish olib borish. Tuman va shahar hududlarini biriktirish boʻyicha “E-AUKSION” elektron savdo platformasi orqali tanlov savdolarini tashkillashtirish va oʻtkazish. “E-AUKSION” elektron savdo platformasi orqali elektron tanlovlari oʻtkazilishini doimiy tatbiq etib borish. Doimiy Buyurtmachining oʻz mablagʻlari Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Davlat ekologiya qoʻmitasi Sanitariya jihatidan tozalash sohasida xizmatlar koʻrsatish uchun hududlarni biriktirishda ochiqlik va shaffoflik prinsiplariga rioya etishni taʼminlash. Sanitariya jihatidan tozalash sohasida xizmatlar koʻrsatish uchun talabgorlarni tanlab olishni tizimlashtirish. Sanitariya jihatidan tozalashga ixtisoslashtirilgan tashkilotlar oʻrtasida teng raqobat sharoitlarini yaratish. Sanitariya jihatidan tozalashga ixtisoslashtirilgan tashkilotlar samaradorligini yanada oshirish. Sanitariya jihatidan tozalash sohasida xizmatlar koʻrsatish mexanizmlarini rivojlantirish va tizimlashtirish, shuningdek, ularning sifatini oshirish. 5.2. Shaharlarning koʻp kvartirali turar-joy sektorida qattiq maishiy chiqindilarni saralab toʻplashni joriy qilish 5.3. Chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni kompleks amalga oshirish klasterlar faoliyatini takomillashtirish 22. “ANDIJON SPESIAL ECO TRANS” MCHJning moddiy texnik bazasini mustahkamlash (Andijon viloyati). 1. 159 ta maxsus texnika xarid qilish, shu jumladan: 40 ta chiqindi tashish texnikasi; 50 ta chiqindi tashish texnikasi, 2 ta buldozer; 60 ta chiqindi tashish texnikasi, 2 ta buldozer, 5 ta avtoyuklagich. 2019 — 2021-yillar Tashabbuskorning oʻz mablagʻlari, moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (9,4 mln. AQSH dollari) “ANDIJON SPESIAL ECO TRANS” MCHJ Transport parkini modernizatsiyaqilish . QMCHlarni toʻplash va tashish boʻyicha xizmatlar koʻrsatish sifatini yaxshilash . Maxsus texnikalardan samarali foydalanilishini taʼminlash. 2. 200 ta maxsus texnika sotib olish hisobiga avtoparkni yangilash va kengaytirish, shu jumladan: 180 ta chiqindi tashish texnikasi; 20 ta QMCH poligonlari uchun maxsus texnika. 2022 — 2028-yillar Tashabbuskorning oʻz mablagʻlari, moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (10 mln. AQSH dollari) “ANDIJON SPESIAL ECO TRANS” MCHJ 3. 16 ta avtoparkni qurish va rekonstruksiya qilish, shu jumladan: 2 ta yangi avtopark qurish; 14 ta avtoparkni rekonstruksiya qilish. 2022-yil dekabr Tashabbuskorning oʻz mablagʻlari, moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari(mablagʻlar miqdori loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish natijalariga muvofiq aniqlanadi) Andijon viloyati hokimligi,“ANDIJON SPESIAL ECO TRANS” MCHJ 4. Aholi yashash punktlarida 70 ta yangi CHTSHlarini qurish va ularni 500 ta konteyner bilan jihozlash, shu jumladan: yangi CHTSHlar uchun — 280 ta; mavjud CHTSHlar uchun — 220 ta. 2019 — 2022-yillar Tashabbuskorning oʻz mablagʻlari, moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (3,5 mlrd. soʻm) Andijon viloyati hokimligi,“ANDIJON SPESIAL ECO TRANS” MCHJ Sanitariya jihatidan tozalash infratuzilmasini modernizatsiya qilish va rivojlantirish. Namunali yoki alohida loyihalarga muvofiq yangi CHTSHlarini qurish. Mavjud va yangi CHTSHlarini konteynerlar bilan jihozlash. 5. 3 ta qayta yuklash stansiya (punkt)larini, shu jumladan qayta yuklash uzellini (zichlash uskunalarisiz va zichlash uskunalari bilan) qurish. 2020 — 2025-yillar Tashabbuskorning oʻz mablagʻlari, moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (mablagʻlar miqdori loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish natijalariga muvofiq aniqlanadi) Andijon viloyati hokimligi, “ANDIJON SPESIAL ECO TRANS” MCHJ Qayta yuklash stansiya (punkt)larini qurish.QMCHlarni tashish tizimini takomillashtirish. 23. “BEREJLIVOST” XIKning moddiy texnik bazasini mustahkamlash (Navoiy viloyati). 1. 60 ta maxsus texnika xarid qilish, shu jumladan: 25 ta chiqindi tashish texnikasi; 35 ta chiqindi tashish texnikasi. 2019 — 2021-yillar 2022 — 2025-yillar Tashabbuskorning oʻz mablagʻlari, moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (5,0 mln. AQSH dollari) “BEREJLIVOST” XIK Transport parkini modernizatsiya qilish. QMCHlarni toʻplash va tashish boʻyicha xizmatlar koʻrsatish sifatini yaxshilash. Maxsus texnikalardan samarali foydalanilishini taʼminlash. 2. Aholi yashash punktlarida 250 ta yangi CHTSHlarini qurish va ularni 800 ta konteyner bilan jihozlash, shu jumladan: 150 ta CHTSH qurish va 300 ta konteyner bilan jihozlash; 100 ta CHTSH qurish va 500 ta konteyner bilan jihozlash. 2019 — 2021-yillar 2022 — 2025-yillar Tashabbuskorning oʻz mablagʻlari, moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (1,2 mln. AQSH dollari) Navoiy viloyati hokimligi, “BEREJLIVOST” XIK Sanitariya jihatidan tozalash infratuzilmasini modernizatsiya qilish va rivojlantirish. Namunali yoki alohida loyihalarga muvofiq yangi CHTSHlarini qurish. Yangi CHTSHlarini konteynerlar bilan jihozlash. 3. 4 ta avtopark (avtogaraj) qurish. 2019 — 2025-yillar Tashabbuskorning oʻz mablagʻlari, moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (300 ming AQSH dollari) “BEREJLIVOST” XIK Transport parkini modernizatsiya qilish. Maxsus texnikalardan samarali foydalanilishini taʼminlash. 4. Navoiy viloyatida joylashgan 4 ta QMCH poligonini tartibga keltirish, shu jumladan: 2 ta QMCH poligoni; 2 ta QMCH poligoni. 2019 — 2021-yillar 2022 — 2025-yillar Tashabbuskorning oʻz mablagʻlari, moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (2 mln. AQSH dollari) Navoiy viloyati hokimligi, “BEREJLIVOST” XIK Mavjud QMCH poligon (chiqindi xona)larni sanitariya va ekologik talablarga muvofiqlashtirish. 24. “GULISTON MAXSUS TRANS” MCHJning moddiy texnik bazasini mustahkamlash (Sirdaryo viloyati). Aholi punktlarida 10 ta yangi CHTSHlarini qurish va ularni 200 ta konteyner bilan jihozlash. 2019 — 2028-yillar Tashabbuskorning oʻz mablagʻlari, moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (221 ming AQSH dollari) Sirdaryo viloyati hokimligi, “GULISTON MAXSUS TRANS” MCHJ Sanitariya jihatidan tozalash infratuzilmasini modernizatsiya qilish va rivojlantirish.Namunali yoki alohida loyihalarga muvofiq yangi CHTSHlarini qurish. Mavjud va yangi CHTSHlarini konteynerlar bilan jihozlash. 25. “EKO NOUSE” MCHJning moddiy texnik bazasini mustahkamlash (Jizzax viloyati). Aholi punktlarida 40 ta yangi CHTSHlarini qurish va ularni 200 ta konteyner bilan jihozlash. 2019 — 2028-yillar Tashabbuskorning oʻz mablagʻlari, moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (72 ming AQSH dollari) Jizzax viloyati hokimligi, “EKO NOUSE” MCHJ Sanitariya jihatidan tozalash infratuzilmasini modernizatsiya qilish va rivojlantirish. Namunali yoki alohida loyihalarga muvofiq yangi CHTSHlarini qurish. Mavjud va yangi CHTSHlarini konteynerlar bilan jihozlash. 5.4. Chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni kompleksli amalga oshirish klasterlarining maishiy chiqindilarni qayta ishlash boʻyicha salohiyatini rivojlantirish 26. “ANDIJON SPESIAL ECO TRANS” MCHJning ishlab chiqarish salohiyatini oshirish (Andijon viloyati). Xorijiy kompaniya ishtirokida “Maishiy chiqindilar poligonida hosil boʻladigan chiqindi gazini qayta ishlash hisobiga elektr energiyasini ishlab chiqarish” loyihasini amalga oshirish: poligonda gazni ushlab qolish va foydalanish tizimini joriy etish; maishiy chiqindi poligonlarida hosil boʻladigan chiqindi gazi (metan)ni elektr energiyasiga aylantirib beradigan yangi zamonaviy gaz turbina generatorlarini oʻrnatish. 2025 — 2028-yillar Toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalar (mablagʻlar miqdori loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish natijalariga muvofiq aniqlanadi) Davlat ekologiya qoʻmitasi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, “ANDIJON SPESIAL ECO TRANS” MCHJ Mavjud poligonlarni tashlamalarni ushlab qolish tizimlari bilan jixozlar. Poligonlarda hosil boʻladigan issiqxona gazlarining salbiy taʼsirini kamaytirish. Elektr energiyasini ishlab chiqarish. Qayta tiklanadigan energiya manbalaridan samarali foydalanish. “DILMAK MACNINE” (Turkiya) kompaniyasi ishtirokida “Chiqindilardan tayyor trikotaj mahsulotlarini ishlab chiqarish” loyihasini amalga oshirish: tayyor trikotaj mahsulotlarini ishlab chiqaruvchi, maishiy chiqindilarni sanoatda kompleksli qayta ishlash klasteri asosidagi tikuv-toʻqimachilik kombinatini yaratish (umumiy yillik quvvati 3,5 ming tonna QMCHlarni qayta ishlash). 2020 — 2022-yillar Toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalar (20 mln. AQSH dollari), Tashabbuskorning oʻz mablagʻlari (20 mln. AQSH dollari) “ANDIJON SPESIAL ECO TRANS” MCHJ Maishiy chiqindilarni qayta ishlash , paxta - tolasi olish va eksportbop tayyor trikotaj mahsulotlarini ishlab chiqarishga qadar qayta ishlash . “ Kelgusida qayta ishlash uchun QMCHlardan birlamchi xom ashyo ( yonilgʻi ( piroliz ), biogumus , kompost va boshqalar ) olish ” loyihasini amalga oshirish ; QMCHlardan birlamchi xom ashyo olish uchun kichik sexlar yaratish . 2019 — 2025-yillar Tashabbuskorning oʻz mablagʻlari, moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (2,0 mln.AQSH dollari) “ANDIJON SPESIAL ECO TRANS” MCHJ QMCHlarni qaytaishlash , QMCHlardan 65 % gacha foydali moddalarni ajratib olgan holda , birlamchi xomashyo olish . QMCHlarning resurs qismini ishlab chiqarishga jalb qilish. 27. “BEREJLIVOST” XIKning ishlab chiqarish salohiyatini oshirish (Navoiy viloyati). QMCHlarni kompleksli qayta ishlash boʻyicha loyihani amalga oshirish: 1) QMCHlarni qayta ishlash boʻyicha 5 ta kompleks (obyekt) qurish, shu jumladan: 2 ta kompleks; 1 ta kompleks; 1 ta kompleks. 2) biogumus olish boʻyicha 2 ta obyekt yaratish. 3) QMCH poligonlarida foydalanish uchun 6 ta maxsus texnika xarid qilish. 4) 4 ta qayta yuklash stansiyalarini yaratish, shu jumladan: 2019 — 2021-yillarda — 1 ta stansiya; 2022 — 2025-yillarda — 3 ta stansiya. 2019 — 2021-yillar 2022 — 2025-yillar 2026 — 2028-yillar 2019 — 2025-yillar Xalqaro moliya institutlari va tijorat banklarining jalb etiladigan mablagʻlari(7,0 mln.AQSH dollari) “BEREJLIVOST” XIK QMCHlarning resurs qismini ishlab chiqarishga jalb qilish. QMCHlardan energetik foydalanish. QMCHlarni kompleksli boshqarish vazifasini bajarish, shuningdek, QMCH poligonlaridan lozim darajada foydalanish. QMCHlarni tashish tizimini takomillashtirish. QMCH poligonlarida quyidagi quvvatga ega saralash liniyalarini oʻrnatish: yiliga 100 ming tonna; yiliga 200 ming tonna; yiliga 200 ming tonna. 2022 — 2028-yillar Xalqaro moliya institutlari va tijorat banklarining jalb etiladigan mablagʻlari(1,7 mln.AQSH dollari) “BEREJLIVOST” XIK QMCHlarning resurs qismini ishlab chiqarishga jalb qilish. QMCHlarni koʻmish hajmlarini kamaytirish. Poligonlarning xizmat muddatlarini uzaytirish va yer resurslaridan oqilona foydalanilishini taʼminlash. 28. “ANOLITRANS” MCHJning ishlab chiqarish salohiyatini oshirish (Buxoro viloyati). 1. 3 ta ishlab chiqarish obyektini qurish, shu jumladan: PET tola ishlab chiqarish; kompost ishlab chiqarish; bio oʻgʻit ishlab chiqarish. 2019-yil noyabr Tashabbuskorning oʻz mablagʻlari (14,0 mlrd. soʻm) Buxoro viloyati hokimligi, “ANOLITRANS” MCHJ QMCHlarning resurs qismini ishlab chiqarishga jalb qilish. QMCHlarni koʻmish hajmlarini kamaytirish. Poligonlarning xizmat muddatlarini uzaytirish va yer resurslaridan oqilona foydalanilishini taʼminlash. 2. Jondor va Romiton tumanlarida QMCHlarni saralashning koʻchma liniyalarini oʻrnatish. 2021 — 2024-yillar Moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (2,4 mln. AQSH dollari) 3. QMCHlarni yoqish hisobiga elektr energiyasi olish boʻyicha obyekt yaratish. 2025 — 2028-yillar Moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari(30 mln. AQSH dollari) 29. “BIO TEXNO ECO” MCHJning ishlab chiqarish salohiyatini oshirish (Surxondaryo viloyati). 1. 4 ta obyektini qurish, shu jumladan: PET tola ishlab chiqarish boʻyicha; plastik quvurlar ishlab chiqarish boʻyicha; kompost ishlab chiqarish boʻyicha; bio oʻgʻit ishlab chiqarish boʻyicha. 2019-yil noyabr Tashabbuskorning oʻz mablagʻlari (10,6 mlrd. soʻm) Surxondaryo viloyati hokimligi, “BIO TEXNO ECO” MCHJ QMCHlarning resurs qismini ishlab chiqarishga jalb qilish. Poligonlarning xizmat muddatlarini uzaytirish va yer resurslaridan oqilona foydalanilishini taʼminlash. 2. Denov, Sariosiyo, Uzun, Shoʻrchi, Jarqoʻrgʻon, Qumqoʻrgʻon, Oltinsoy, Sherobod, Boysun, va Qiziriq tumanlarida QMCHlarni saralashning koʻchma liniyalarini oʻrnatish. 2019 — 2023-yillar Moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (27,5 mln. AQSH dollari) 3. QMCHlarni yoqish hisobiga elektr energiyasi olish boʻyicha obyekt yaratish. 2025 — 2028-yillar Moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (40 mln. AQSH dollari) 30. “URGANCN AVTO ECO TRANS” MCHJning ishlab chiqarish salohiyatini oshirish (Xorazm viloyati). 1. PET tola ishlab chiqarish obyektini qurish. 2019-yil dekabr Tashabbuskorning oʻz mablagʻlari (10 mlrd. soʻm) Xorazm viloyati hokimligi, “URGANCN AVTO ECO TRANS” MCHJ QMCHlarning resurs qismini ishlab chiqarishga jalb qilish. Poligonlarning xizmat muddatlarini uzaytirish va yer resurslaridan oqilona foydalanilishini taʼminlash. 2. Gurlan va Xazorasp tumanlarida QMCHlarni saralashning koʻchma liniyalarini oʻrnatish. 2021 — 2024-yillar Moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (2,4 mln. AQSH dollari) 3. Qoʻshkoʻpir tumanida QMCHlarni yoqish hisobiga elektr energiyasi olish obyektini yaratish. 2025 — 2028-yillar Moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (30 mln. AQSH dollari) 31. “GULISTON MAXSUS TRANS” MCHJning ishlab chiqarish salohiyatini oshirish (Sirdaryo viloyati). 1. Mavjud QMCH poligonlarini tartibga keltirish va QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish obyektlarini qurish: 2 ta QMCH poligonini tartibga keltirish; poligonlarga saralash liniyalarini oʻrnatish: kompost va bio oʻgʻit ishlab chiqarish. 2019-yil dekabr Tashabbuskorning oʻz mablagʻlari (14 mlrd. soʻm) Sirdaryo viloyati hokimligi, “GULISTON MAXSUS TRANS” MCHJ QMCHlarning resurs qismini ishlab chiqarishga jalb qilish. Poligonlarning xizmat muddatlarini uzaytirish va yer resurslaridan oqilona foydalanilishini taʼminlash. 2. Yangiyer va Sirdaryo tumanlarida QMCHlarni saralashning koʻchma liniyalarini oʻrnatish. 2022 — 2024-yillar Moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (2,4 mln. AQSH dollari) 3. Poligonlarni rekultivatsiya qilish va estakada qurish. 2021 — 2024-yillar Tashabbuskorning oʻz mablagʻlari (estakada qurish uchun 12,0 mlrd. soʻm) 32. “ECO NOUSE” MCHJning ishlab chiqarish salohiyatini oshirish (Jizzax viloyati). 1. 3 ta obyektini qurish, shu jumladan: PET tola ishlab chiqarish boʻyicha; kompost ishlab chiqarish boʻyicha; bio oʻgʻit ishlab chiqarish boʻyicha. 2019-yil dekabr Tashabbuskorning oʻz mablagʻlari (8,0 mlrd. soʻm) Jizzax viloyati hokimligi, “ECO NOUSE” MCHJ QMCHlarning resurs qismini ishlab chiqarishga jalb qilish. Poligonlarning xizmat muddatlarini uzaytirish va yer resurslaridan oqilona foydalanilishini taʼminlash. Doʻstlik va Zarbdor tumanlarida QMCHlarni saralashning koʻchma liniyalarini oʻrnatish. 2022 — 2024-yillar Moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (2,4 mln. AQSH dollari) Jizzax viloyati hokimligi, “ECO NOUSE” MCHJ Jizzax tumanida QMCHlarni yoqish hisobiga elektr energiyasi olish obyektini yaratish. 2025 — 2028-yillar Moliya institutlarining jalb etiladigan mablagʻlari (30 mln. AQSH dollari) Jizzax viloyati hokimligi, “ECO NOUSE” MCHJ 33. Uzoq muddatli loyihalarni amalga oshirish uchun DXSH mexanizmlarini takomillashtirish va ularning investitsiyaviy jozibadorligini oshirish. 1. Dastlabki texnik-iqtisodiy asoslanishini va/yoki texnik-iqtisodiy asoslanishini mavjud boʻlgan DXSH boʻyicha tajriba loyihalarini belgilash. 2. Klasterlar tashkil etish yoʻli bilan DXSH loyihalarini amalga oshirish uchun toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalarni jalb qilish. 3. “Toza hudud” DUK mulkini QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni kompleks amalga oshirish klasterlariga bosqichma-bosqich berishning qonuniy choralarini koʻrish. 2022 — 2028-yillar Tashabbuskorning oʻz mablagʻlari, toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalar (mablagʻlar miqdori loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish natijalariga muvofiq aniqlanadi) QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni kompleks amalga oshirish klasterlari, Davlat ekologiya qoʻmitasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari. DXSH loyihalariga davlat koʻmagi koʻrsatish jarayonining ochiqligini oshirish. Davlat koʻmagini optimallashtirish va uni yanada samaraliroq loyihalarga yoʻnaltirish. VI. Ekologik bilim va ekologik madaniyatni oshirish 34. Aholining sanitariya-ekologik va huquqiy savodxonligini oshirishga qaratilgan keng koʻlamli axborot kampaniyasini olib borish. Aholining ekologik savodxonligini oshirish maqsadida bosma va elektron ommaviy axborot vositalari hamda ijtimoiy tarmoqlarda, aniq bir maqsadli ijtimoiy guruh (bolalar, oʻquvchi yoshlar, uy bekalari, shahar va qishloq aholi yashash punktlari aholisi)ga yoʻnaltirilgan, respublika va butun jahonda QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirishning dolzarb masalalarni keng yoritish. Doimiy tarzda Talab etilmaydi Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi, Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi, Elektron ommaviy axborot vositalari milliy assotsiatsiyasi, Davlat ekologiya qoʻmitasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari. Tabiatni muhofaza qilish organlari faoliyatining ochiqligini taʼminlash; Ekologik xavfsizlikni taʼminlash va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida davlat boshqaruvini takomillashtirish boʻyicha amalga oshirilayotgan islohotlarning mohiyati va ahamiyati toʻgʻrisida aholini xabardor qilish. Aholining QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi bilim darajasini oshirish va aholining ekologik madaniyatini shakllantirish. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi masalalarda jamoatchilik va fuqarolik jamiyati institutlari bilan yaqindan hamkorlikni taʼminlash. 35. Aholining QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi bilim darajasini oshirish boʻyicha tadbirlar (profilaktika chora-tadbirlari)ni tashkillashtirish. Aholi va tadbirkorlik subyektlari orasida QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasi hamda mazkur sohadagi qonun buzarliklar uchun javobgarlik masalalarini tushuntirishga qaratilgan uchrashuvlar, seminarlar, treninglar va davra suhbatlarini oʻtkazish; OAVlarida KMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish masalalari yuzasidan axborot va maqolalar tayyorlash. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirishning dolzarb masalalariga bagʻishlangan bannerlarni yaratish va oʻrnatish. Doimiy tarzda Talab etilmaydi Davlat ekologiya qoʻmitasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida huquqbuzarliklar darajasini pasaytirish. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi masalalarda tadbirkorlik subyektlari bilan yaqindan hamkorlikni taʼminlash. Aholining ekologik madaniyatini va huquqiy savodxonligini oshirish. 36. Bolalar va yoshlarning QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish masalalari boʻyicha bilim darajasini oshirish. Bolalarda ekologik savodxonlikni oshirish va QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish madaniyatini shakllantirishga yoʻnaltirilgan uslubiy qoʻllanmalarni ishlab chiqish. 2019-yil oktabr Talab etilmaydi Maktabgacha taʼlim vazirligi,Davlat ekologiya qoʻmitasi Bolalar va yoshlarda ekologik savodxonlikni oshirish va QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish madaniyatining shakllanishini rivojlantirish. Yoshlarda ekologik savodxonlikni oshirish va QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish madaniyatini shakllantirishga yoʻnaltirilgan dasturni ishlab chiqish va tasdiqlash uchun Vazirlar Mahkamasiga taqdim etish. 2019-yil noyabr Talab etilmaydi Xalq taʼlimi vazirligi,Davlat ekologiya qoʻmitasi 37. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish masalalari boʻyicha ijtimoiy reklama maʼlumotlarini tarqatishni tashkillashtirish. QMCHlarni saralab toʻplashning eng yaxshi ijtimoiy reklamasi uchun tanlov oʻtkazish. Televideniyeda QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish, shu jumladan ularni saralab toʻplash masalalari boʻyicha ijtimoiy reklamalarni joylashtirish. 2019-yil sentabr Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish jamgʻarmasi mablagʻlari Davlat ekologiya qoʻmitasi,Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi Aholining QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi bilim darajasini oshirish va ekologik madaniyatini shakllantirish. Aholini QMCHlarni saralab toʻplash usulidan foydalanishga jalb qilish. 38. Jismoniy va yuridik shaxslarni QMCHlarni va ikkilamchi moddiy resurslarni saralab toʻplashga jalb qilish, shuningdek, ularning noqonuniy tashlab ketilishi (joylashtirilishi)ni oldini olishga qaratilgan tadbirlarni tashkillashtirish. QMCHlarni saralab toʻplash boʻyicha axborot maʼlumotlarini tayyorlash va tarqatish. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirishning dolzarb masalalari, shu jumladan ularni saralab toʻplashga bagʻishlangan bannerlarni tayyorlash va oʻrnatish. OAVlarida QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish, shu jumladan ularni saralab toʻplash masalalari yuzasidan axborot va maqolalar tayyorlash. QMCHlarni saralab toʻplash va ularning hosil boʻlishini oldini olish boʻyicha uchrashuvlar, seminarlar va treninglarni tashkillashtirish. Doimiy tarzda Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish jamgʻarmasi mablagʻlari Davlat ekologiya qoʻmitasi 39. Aholi yashash punktlarini obodonlashtirish va sanitariya jihatidan tozalash tadbirlarini tashkillashtirish va oʻtkazish. Ruxsat etilmagan (tartibsiz) chiqindixonalarni bartaraf etish boʻyicha ekologik hashar (shanbalik)larni oʻtkazish; Obodonlashtirish obyektlarida — “Toza shaharda bahor” va “Toza shaharda kuz” yoshlar aksiyalarini oʻtkazish; Butunjahon atrof-muhit kuniga bagʻishlangan “Toza shahar” ekologik aksiyasini oʻtkazish. Har yilimart-aprel, iyul-avgust, noyabr-oktabr Har yili mart-aprel, oktabr-noyabr Har yili iyun Talab etilmaydi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston Yoshlar uyushmasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Aholining QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi bilim darajasini oshirish va aholining ekologik madaniyatini shakllantirish. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi masalalarda jamoatchilik va fuqarolik jamiyati institutlari bilan yaqindan hamkorlikni taʼminlash. VII. Sanitariya jihatidan tozalash sohasida narxlarning shakllanishini takomillashtirish 40. QMCHlarning toʻplanish meʼyorlarini aniqlash boʻyicha tadqiqot va xronometraj ishlarini olib borish. QMCHlarning toʻplanish meʼyorlarini aniqlash boʻyicha tajriba tadqiqot va xronometraj ishlarini oʻtkazish. QMCHlarning toʻplanish meʼyorlarini tasdiqlash. QMCHlarning toʻplanish meʼyorlarini respublikaning ijtimoiy-iqtisodiy holatidan kelib chiqib, qayta koʻrib chiqish. 2019 — 2020-yillar Har besh yilda Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish jamgʻarmasi mablagʻlari, grant mablagʻlari Davlat ekologiya qoʻmitasi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, manfaatdor vazirlik va idoralar Kelgusida QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida infratuzilma obyektlarini yaratish boʻyicha rejalashtirish imkoniyatini beruvchi QMCHlarning toʻplanish meʼyorlarini aniqlash va tasdiqlash. 41. Sanitariya jihatidan tozalash sohasida tariflarni optimallashtirish. QMCHlarni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha operativ xarajatlarni aniqlash uchun tajriba tadqiqot va xronometraj ishlarini oʻtkazish. 2020 — 2021-yillar Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish jamgʻarmasi mablagʻlari Davlat ekologiya qoʻmitasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, manfaatdor vazirlik va idoralar QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida narxlar shakllanishining moslashuvchan tizimini yaratish. Sanitariya jihatidan tozalash sohasida QMCHlarni qayta ishlash va koʻmish xarajatlarini hisobga olgan holda, xizmatlarning preyskurantini shakllantirish. VIII. Chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida davlat ekologik nazoratini olib borish 42. Chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida monitoring oʻtkazish. QMCHlarni noqonuniy joylashtirish va ularning hosil boʻlish va joylashtirish joylarida yoqish holatlarini monitoring qilish tadbirlarini oʻtkazish. Monitoring natijalarini oʻrganish. Mavjud muammoli masalalarni aniqlash va ularni hal etish boʻyicha tegishli choralarni koʻrish. Doimiy tarzda Talab etilmaydi Davlat ekologiya qoʻmitasi, Vakolatli vazirlik va idoralar Tabiatni muhofaza qilish sohasida huquqbuzarliklar profilaktikasi. Ekologik xavfsizlikning yuqori darajasini taʼminlash. 43. Tezkor nazorat tadbirlarini oʻtkazish. QMCHlarni noqonuniy joylashtirish va ularning hosil boʻlish va joylashtirish joylarida yoqish holatlarini aniqlash hamda ularni oldini olish boʻyicha ekologik reyd nazoratini oʻtkazish. OAV vakillari ishtirokida QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi joriy holatni yoritish maqsadida reydlar oʻtkazish. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi huquqbuzarlarni aniqlash. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi huquqbuzarlarga nisbatan taʼsir choralarini koʻrish. Doimiy tarzda Talab etilmaydi Davlat ekologiya qoʻmitasi, Vakolatli vazirlik va idoralar QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi huquqbuzarlik darajasini kamaytirish. Ekologik xavfsizlikning yuqori darajasini taʼminlash. QMCHlar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi masalalarda tadbirkorlik subyektlari bilan yaqindan hamkorlikni taʼminlash. Aholining ekologik madaniyatini va huquqiy savodxonligini oshirish.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2019-yil 17-aprel,

PQ-4291-son

(Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 18.04.2019-y., 07/19/4291/2960-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 06.01.2024-y., 06/24/5/0008-son; 27.04.2024-y., 06/24/67/0307-son; 03.08.2024-y., 06/24/106/0571-son)

lex.uz

Президента Республики Узбекистан

Постановление

СТРАТЕГИЯ

СХЕМА

СХЕМА

СХЕМА

СХЕМА

СХЕМА

СХЕМА

СХЕМА

СХЕМА

СХЕМА

СХЕМА

СХЕМА

СХЕМА

СХЕМА

СХЕМА

ПЛАН ДЕЙСТВИЙ

Об утверждении Стратегии по обращению с твердыми бытовыми отходами в Республике Узбекистан на период 2019-2028 годов

В стране последовательно реализуется политика в области обеспечения охраны окружающей среды, рационального использования природных ресурсов, а также улучшения санитарной и экологической обстановки регионов.

В частности, за 2017-2018 годы проведена значительная работа по совершенствованию инфраструктуры системы обращения с твердыми бытовыми отходами, созданы 13 государственных унитарных предприятий по санитарной очистке с 172 филиалами в районах и городах, а также 9 кластеров по комплексному обращению с твердыми бытовыми отходами. Принятые меры позволили обеспечить охват услугами по санитарной очистке около половины населения страны.

Вместе с тем недостаточная обеспеченность услугами по сбору и вывозу твердых бытовых отходов в сельских населенных пунктах, неудовлетворительное состояние инфраструктуры в области обращения с твердыми бытовыми отходами и несоответствие существующих полигонов твердых бытовых отходов требованиям санитарных и экологических норм требуют принятия комплексных мер в данной сфере.

В целях создания эффективной системы по сбору, транспортировке, утилизации, переработке и захоронению твердых бытовых отходов, предотвращения их вредного воздействия на здоровье населения и окружающую среду, а также во исполнение Указа Президента Республики Узбекистан от 17 января 2019 года № УП-5635 «О Государственной программе по реализации Стратегии действий по пяти приоритетным направлениям развития Республики Узбекистан в 2017 — 2021 годах в «Год активных инвестиций и социального развития»:

1. Утвердить Стратегию по обращению с твердыми бытовыми отходами в Республике Узбекистан на период 2019 — 2028 годов (далее — Стратегия) согласно приложению № 1 , предусматривающую реализацию следующих основных задач:

развитие инфраструктуры санитарной очистки, направленное на обеспечение полного охвата населения услугами по сбору и вывозу твердых бытовых отходов;

создание эффективной и современной системы переработки твердых бытовых отходов;

сокращение объемов твердых бытовых отходов, направляемых для захоронения на полигоны, создание современных полигонов твердых бытовых отходов, соответствующих требованиям санитарных и экологических норм, а также принятие мер по закрытию и рекультивации существующих полигонов;

совершенствование ценообразования и оптимизация тарифов в сфере санитарной очистки;

использование объектов твердых бытовых отходов в виде источников альтернативной энергии.

2. Определить основными принципами Стратегии:

соблюдение требований законодательства в области охраны окружающей среды на всех этапах реализации Стратегии;

обращение с твердыми бытовыми отходами, обеспечивающее осуществление контроля за всеми производимыми с твердыми бытовыми отходами операциями в целях снижения их негативного воздействия на окружающую среду;

внедрение принципа «загрязнитель платит», определяющего необходимость создания соответствующей правовой и экономической основы, предусматривающей компенсацию затрат по обращению с отходами самими производителями отходов;

открытость и прозрачность процесса осуществления деятельности по оказанию услуг в области обращения с твердыми бытовыми отходами на конкурсной основе.

3. Установить, что Стратегия реализуется в два этапа:

первый этап (2019 — 2021 годы) — совершенствование законодательной базы и механизмов экономического регулирования в области обращения с твердыми бытовыми отходами, развитие материально-технической базы и инфраструктуры санитарной очистки в целях обеспечения эффективной организации оказания услуг по сбору и вывозу твердых бытовых отходов, укрепление платежной дисциплины, создание методического и информационного обеспечения для развития системы экологического образования в области обращения с твердыми бытовыми отходами;

второй этап (2022 — 2028 годы) — освоение инвестиций, направленных на развитие инфраструктуры по раздельному сбору твердых бытовых отходов, оптимизацию полигонов, строительство перегрузочных станций и мусороперерабатывающих объектов, совершенствование деятельности кластеров по комплексному обращению с отходами, развитие их потенциала по переработке твердых бытовых отходов, а также достижение следующих целевых индикаторов:

доведение охвата населения услугами по сбору и вывозу твердых бытовых отходов до 100 процентов;

обеспечение переработки не менее 60 процентов образуемых твердых бытовых отходов;

увеличение объема переработки специфических твердых бытовых отходов (ртуть содержащие отходы, автопокрышки, аккумуляторы, отработанные масла, отходы упаковок и т.д.) до 25 процентов;

сокращение объемов твердых бытовых отходов, направляемых для захоронения на полигоны, до 60 процентов;

приведение состояния всех полигонов в соответствие с установленными требованиями, полная рекультивация земель ликвидированных полигонов;

использование альтернативных источников энергии на объектах обращения с твердыми бытовыми отходами до 35 процентов;

обеспечение мониторинга состояния полигонов (контроль за состоянием подземных (грунтовых) вод и атмосферного воздуха) до 100 процентов.

4. Утвердить План действий по реализации Стратегии по обращению с твердыми бытовыми отходами в Республике Узбекистан на период 2019 — 2028 годов (далее — План действий) согласно приложению № 2 .

5. Министерству финансов Республики Узбекистан ежегодно при формировании параметров Государственного бюджета Республики Узбекистан, по обоснованным расчетам Государственного комитета Республики Узбекистан по экологии и охране окружающей среды, предусматривать средства на реализацию мероприятий, указанных в Плане действий.

6. Министерству инвестиций и внешней торговли и Министерству финансов Республики Узбекистан обеспечить реализацию мер по выполнению инвестиционных проектов, предусмотренных Планом действий, а также обеспечить привлечение в частный сектор средств льготного финансирования международных финансовых институтов для реализации проектов в области обращения с бытовыми отходами.

7. Государственному комитету Республики Узбекистан по экологии и охране окружающей среды усилить работу по повышению экологической культуры населения, а также организации широкомасштабной пропагандистской деятельности, уделив особое внимание профилактике правонарушений в сфере охраны окружающей среды, рационального использования природных ресурсов и обращения с отходами.

8. Возложить персональную ответственность на:

первого заместителя Премьер-министра — министра транспорта Республики Узбекистан А.Ж. Раматова — за эффективную организацию и координацию деятельности ответственных министерств и ведомств в реализации Стратегии и Плана действий;

председателя Государственного комитета Республики Узбекистан по экологии и охране окружающей среды Б.Т. Кучкарова, председателя Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимов областей, городов и районов, руководителей ответственных министерств, ведомств и других организаций — за своевременное выполнение мероприятий, предусмотренных Стратегией и Планом действий.

9. Агентству информации и массовых коммуникаций при Администрации Президента Республики Узбекистан, Национальному информационному агентству Узбекистана и Национальной телерадиокомпании Узбекистана организовать в средствах массовой информации публикации и тематические телепередачи по освещению целей и задач настоящего постановления, а также хода реализации Стратегии и Плана действий.

10. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова.

ПРИЛОЖЕНИЕ № 1 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 17 апреля 2019 года № ПП-4291

по обращению с твердыми бытовыми отходами в Республике Узбекистан на период 2019 — 2028 годов

Глава 1. Общие положения

1. Стратегия по обращению с твердыми бытовыми отходами в Республике Узбекистан на период 2019 — 2028 годов (далее — Стратегия) направлена на планирование, определение целей и задач, способов их эффективного достижения, приоритетных направлений, а также этапов реализации государственной политики в сфере формирования и развития на долгосрочную перспективу устойчивой системы в области обращения с твердыми бытовыми отходами (далее — ТБО).

2. Формирование данной системы предполагает поэтапное развитие с переходом от устаревших методов, используемых в области обращения с ТБО, к современным передовым, существующим на сегодняшний день в мировой практике.

3. Стратегия основывается на Конституции Республики Узбекистан, законах Республики Узбекистан « Об охране природы » и « Об отходах », а также Стратегии действий по пяти приоритетным направлениям развития Республики Узбекистан в 2017 — 2021 годах, утвержденной Указом Президента Республики Узбекистан от 7 февраля 2017 года № УП-4947.

4. Стратегией расставлены приоритеты в области обращения с ТБО в следующей последовательности:

предотвращение образования ТБО — замедление темпов роста образования ТБО и снижение их опасных свойств;

повторное использование ТБО — повторное использование полученных из ТБО сырья, энергии и материалов;

утилизация и переработка ТБО — использование полезных компонентов ТБО после их предварительной обработки в качестве вторичного сырья для производства товарной продукции;

энергетическое использование ТБО — извлечение биогаза и синтез-газа из образовавшихся ТБО для использования в качестве альтернативного топлива в целях производства электрической и тепловой энергии, а также использования в бытовых целях;

захоронение ТБО — безопасное размещение, изоляция и обезвреживание остаточных (неперерабатываемых) ТБО.

Глава 2. Описание текущей ситуации

5. В Республике Узбекистан вопросы обращения с ТБО стоят так же остро, как и во всем мире. Отходы превращаются в проблему, представляющую угрозу экологической безопасности и здоровью граждан. Они отрицательно влияют на окружающую среду, включая земельные ресурсы, поверхностные и подземные воды, леса и иную растительность, а также на среду обитания животных, воздушную среду и иные компоненты и объекты окружающей среды.

6. Образование ТБО зависит от многих факторов, наиболее значительными из которых являются доходы населения, поведение потребителей, появление на рынке новых упакованных продуктов и демографические показатели.

7. Согласно расчетам прогноз годового объема образования ТБО в Республике Узбекистан оценивается в пределах 14 — 14,5 млн тонн, а с учетом динамики роста населения в среднем на 1,5 % к 2028 году этот показатель может достичь 16 — 16,7 млн тонн.

8. Рост количества торговых сетей (супермаркетов, гипермаркетов и др.) параллельно с ростом ВВП на душу населения приводит к увеличению покупательной способности на упакованные продукты и тем самым — росту образующихся ТБО. Урбанизация также влияет на образование отходов, а жители в городских зонах производят гораздо больше отходов, чем в сельских.

9. Подобная нарастающая динамика образования ТБО отражает рост уровня благосостояния населения и экономики республики. Однако еще более актуальной становится необходимость систематического, программного подхода к модернизации и совершенствованию системы обращения с ТБО, без которого решение проблем в данной области невозможно.

§ 1. Существующая инфраструктура в области обращения с ТБО

10. За последние годы в республике проведена масштабная работа по улучшению санитарной очистки населенных пунктов. В частности, в рамках реализации мер по развитию и совершенствованию системы санитарной очистки в населенных пунктах республики в 2014 — 2016 годах созданы дополнительно 41 специализированная организация санитарной очистки в городах и 157 хозрасчетных участков по вывозу ТБО в районных управлениях благоустройства.

11. В течение 2014 — 2016 годов реализованы программы по оснащению организаций санитарной очистки и районных управлений благоустройства современной специальной техникой, приобретены 1 427 единиц техники, из них 990 единиц — по вывозу бытовых отходов.

12. На основе утвержденных типовых макетов в городах и районных центрах республики, на жилых массивах построено более 14 тысяч мусоросборочных пунктов с установкой свыше 10 тысяч контейнеров.

13. В целях кардинального совершенствования государственного управления в сфере обеспечения экологической безопасности и охраны окружающей среды в республике, улучшения экологической обстановки, предотвращения вредного воздействия отходов на состояние здоровья граждан, создания благоприятных условий для повышения уровня и качества жизни населения, дальнейшего совершенствования системы сбора, хранения, транспортировки, утилизации, переработки и захоронения бытовых отходов Указом Президента Республики Узбекистан от 21 апреля 2017 года № УП-5024 «О совершенствовании системы государственного управления в сфере экологии и охраны окружающей среды» Государственный комитет Республики Узбекистан по охране природы преобразован в Государственный комитет Республики Узбекистан по экологии и охране окружающей среды (далее — Госкомэкологии).

С учетом этих важных задач принято постановление Президента Республики Узбекистан от 21 апреля 2017 года № ПП-2916 «О мерах по кардинальному совершенствованию и развитию системы обращения с отходами на 2017 — 2021 годы», направленное на улучшение санитарного и экологического состояния в городах и районах, а также сельских населенных пунктах республики.

В соответствии с вышеуказанными актами Президента Республики Узбекистан:

при Комитете Республики Каракалпакстан по экологии и охране окружающей среды, управлениях по экологии и охране окружающей среды областей создано 13 государственных унитарных предприятий «Тоза худуд» с 172 филиалами в районах и городах;

внесены изменения и дополнения в Кодекс Республики Узбекистан об административной ответственности в части повышения размеров штрафных санкций за нарушения законодательства в области обращения с отходами с целью усиления ответственности физических и должностных лиц;

в 2017 году в населенных пунктах построено 305 типовых мусоросборочных пунктов, которые оснащены 2 643 контейнерами;

приобретено 284 единицы специальной техники, в том числе 273 единицы мусоросборочных машин.

В целях дальнейшего развития системы обращения с бытовыми отходами, повышения уровня обеспеченности населения качественными услугами санитарной очистки, а также задействования имеющегося потенциала в решении экологических проблем принято постановление Президента Республики Узбекистан от 18 мая 2018 года № ПП-3730 «О мерах по дальнейшему совершенствованию системы обращения с бытовыми отходами», которым утверждены:

прогнозные параметры дооснащения специальной техникой территориальных ГУП «Тоза худуд» за счет средств республиканского бюджета Республики Каракалпакстан и местных бюджетов областей в 2019 — 2021 годах;

адресная программа по строительству мусоросборочных пунктов и оснащению их контейнерами за счет средств республиканского бюджета Республики Каракалпакстан и местных бюджетов областей на 2019 год;

адресная программа по обустройству действующих полигонов ГУП «Тоза худуд» за счет средств республиканского бюджета Республики Каракалпакстан и местных бюджетов областей на 2020 год.

§ 2. Предоставление услуг в области обращения с ТБО

14. Доступ населения к услугам по сбору и вывозу ТБО является приемлемым в основном в крупных городах республики, для малых городов и сельской местности (особенно для отдаленных сельских населенных пунктов) характерна проблема отсутствия либо недостаточный уровень оказания этих услуг.

15. В 2018 году услугами по сбору и вывозу ТБО было охвачено более 15,7 млн человек, или 48 процентов от общей численности населения, в том числе:

охват населения услугами, предоставляемыми 15 государственными специализированными организациями санитарной очистки с их 183 филиалами в районах и городах, составил 12,0 млн человек;

охват населения услугами, предоставляемыми 109 частными специализированными организациями санитарной очистки, составил 3,7 млн человек.

16. По состоянию на 1 января 2019 года на территории республики функционирует 2,8 тысячи мусоросборочных пунктов и 221 полигон, автопарк организаций по санитарной очистке насчитывает более 3,1 тысячи единиц специальной техники (мусоросборочные машины, самосвалы, тракторы, бульдозеры и т.д.).

§ 3. Утилизация и переработка ТБО

17. Изучение и анализ действующей системы обращения с ТБО показывают, что в течение долгих лет сложившаяся практика обращения с ТБО была направлена исключительно на их сбор и транспортировку на полигоны, где ТБО размещаются в основном без захоронения. Для этих целей в республике функционирует 221 полигон, который находится в ведении организаций различных форм собственности.

Вопросы минимизации образования ТБО, применения малоотходных и безотходных технологий, переработки вторичных ресурсов, содержащихся в ТБО, оставались на втором плане.

Помимо экологических аспектов, проблема утилизации и переработки ТБО имеет и экономическую сторону. ТБО являются источником вторичного сырья, их переработка может дать существенную экономию природных ресурсов, а также решить социальную проблему, обеспечив создание новых рабочих мест.

На сегодняшний день в республике действует механизм сбора и вывоза в основном смешанных ТБО. Заготовка вторичных материальных ресурсов осуществляется посредством их приемных (заготовительных) пунктов и является нерегулируемой (стихийной). При этом процесс заготовки охватывает только высоколиквидные виды вторичного сырья (бумага, пластиковые изделия, металлолом и т.п.), в результате чего достаточно большие объемы остальных вторичных материальных ресурсов остаются незадействованными во вторичной переработке и подвергаются захоронению.

18. В настоящее время на территории республики существуют 183 предприятия по переработке ТБО общей мощностью переработки ТБО 894 тыс. тонн в год, в том числе полиэтиленовой пленки и пластмассы — 72, бумаги и картонных изделий — 65, шин и резинотехнических изделий — 17, металла — 10, стекла — 6, масла и текстиля — 2, прочих отходов — 11.

19. Вместе с тем важным шагом на пути повышения эффективности использования потребительски ценных компонентов ТБО является создание в 9 городах республики (Андижан, Нукус, Бухара, Джизак, Карши, Навои, Термез, Гулистан, Ургенч) кластеров по сбору, вывозу, транспортировке, сортировке, утилизации, переработке и захоронению ТБО общей мощностью переработки бытовых отходов более миллиона тонн в год.

Применяемые в созданных кластерах технологии базируются на сортировке поступающих смешанных ТБО для извлечения вторичных материальных ресурсов и их переработке.

§ 4. Тарифное регулирование в области обращения с ТБО

20. Действующие тарифы рассчитаны только на оказание услуг по сбору и вывозу ТБО и не включают расходы на их сортировку, утилизацию и захоронение.

21. По сравнению с общими расходами на создание инфраструктуры в области обращения с ТБО установленные тарифы являются значительно низкими и не покрывают эксплуатационные издержки, а также не обеспечивают формирование оборотных средств предприятий на строительство, реконструкцию и развитие объектов инфраструктуры санитарной очистки, внедрение новых технологий, что, в свою очередь, не позволяет привлечь инвестиции.

22. Для устойчивой работы системы обращения с ТБО необходимо построение политики образования тарифов, которая будет одновременно соответствовать платежеспособности населения и обеспечению привлекательности данного сектора для частных инвесторов.

23. Работа по формированию устойчивой финансовой системы в сфере обращения с ТБО должна быть направлена на обеспечение полного возмещения затрат на оказываемые услуги по сбору, сортировке, вывозу и захоронению ТБО.

§ 5. Финансирование в сфере обращения с ТБО

24. Финансирование в сфере обращения с ТБО осуществляется за счет средств специализированных организаций санитарной очистки и Государственного бюджета Республики Узбекистан.

25. В рамках реализации постановления Кабинета Министров от 3 декабря 2013 года № 315 «О мерах по развитию и совершенствованию системы санитарной очистки в населенных пунктах республики» на реализацию комплексных мероприятий и программ из Государственного бюджета Республики Узбекистан направлено 343,1 млрд сумов и привлечены льготные кредиты коммерческих банков на сумму 20 млрд сумов.

26. В соответствии с решениями Президента Республики Узбекистан на финансирование данных программ в период 2017 — 2021 годов будет направлено более 1,5 трлн сумов, в том числе в рамках реализации инвестиционных проектов:

«Управление твердыми бытовыми отходами в г. Ташкенте» с участием Азиатского банка развития с общим бюджетом в размере 92,25 млн долл. США: заемные средства АБР — 69 млн долл. США, вклад Республики Узбекистан в виде предоставления таможенных и налоговых льгот — 5,82 млн долл. США и средства ГУП «Махсустранс» — 17,43 млн долл. США;

«Модернизация управления твердыми бытовыми отходами в г. Самарканде» с участием Французского агентства развития с общим бюджетом в размере 37,1 млн евро: льготные кредиты Агентства — 23,5 млн евро, грантовые средства Инвестиционного фонда Европейского Союза для Центральной Азии — 8 млн евро, вклад Республики Узбекистан в эквиваленте 5,6 млн евро, в том числе 3,2 млн евро в виде предоставления налоговых и таможенных льгот;

«Производство электроэнергии за счет преобразования свалочного газа, образующегося на полигонах бытовых отходов «Ахангаран» и «Майдонтол» Ташкентской области» с участием компании «Sejin G&E Co., Ltd» (Корея) с привлечением прямых инвестиций в сумме 55 млн долл. США.

Глава 3. Существующие проблемы

27. Проблемы в области обращения с ТБО являются весьма актуальными, поскольку их решение связано с необходимостью улучшения экологической обстановки, создания благоприятных условий для повышения уровня и качества жизни населения.

28. Основные проблемы, препятствующие развитию системы обращения с ТБО, проявляются в следующем:

не усовершенствованы и не соответствуют международным нормам нормативно-правовые акты, регулирующие вопросы обращения с отходами;

недостаточная обеспеченность услугами по сбору и вывозу ТБО сельских населенных пунктов (40 — 50%) и практически полное отсутствие данных услуг в отдаленных сельских населенных пунктах;

неудовлетворительное состояние инфраструктуры в области обращения с ТБО;

недостаточное финансирование сферы обращения с ТБО как на государственном уровне, так и в частном секторе;

недостаточное развитие государственно-частного партнерства в области обращения с ТБО;

низкий уровень платежной дисциплины населения за предоставляемые услуги по сбору и вывозу ТБО;

низкий уровень участия общественности в действующей системе обращения с ТБО, в том числе в их раздельном сборе;

недостаточное участие в этой сфере частного сектора;

недостаточное развитие экологической культуры населения.

Глава 4. Цели, задачи и принципы Стратегии

29. Целями Стратегии являются содействие установлению новых подходов в сфере обращения с ТБО, создание эффективного, надежного и социально приемлемого комплекса услуг по сбору, транспортировке, утилизации, переработке и захоронению ТБО, минимизация вредного воздействия ТБО на здоровье граждан и окружающую среду, предотвращение образования ТБО путем максимально возможного извлечения полезных компонентов, содержащихся в ТБО, вовлечение их в хозяйственный оборот в качестве дополнительных источников сырья, материалов, полуфабрикатов для производства товаров (продукции) с внедрением современных технологий, а также обеспечение безопасного захоронения ТБО.

30. Для достижения целей Стратегии основными ее задачами являются:

совершенствование законодательной базы в области обращения с ТБО;

совершенствование сферы санитарной очистки;

совершенствование сферы утилизации и переработки ТБО;

внедрение методов сбора и переработки потоков специфических ТБО (ртутьсодержащие отходы, автошины, аккумуляторы, отработанные масла, отходы упаковок и т.д.) посредством внедрения экономических механизмов в данной области;

совершенствование системы ценообразования в области обращения с ТБО;

создание условий для привлечения инвестиций в сферу обращения с ТБО;

повышение ресурсного потенциала ТБО;

развитие системы экологического образования и воспитания в вопросах обращения с ТБО;

развитие кадрового потенциала в области обращения с ТБО.

31. Основными принципами Стратегии являются:

соблюдение требований законодательства в области охраны окружающей среды на всех этапах реализации Стратегии;

обращение с ТБО, обеспечивающее осуществление контроля за всеми производимыми с ТБО операциями в целях снижения негативного воздействия ТБО на окружающую среду;

внедрение принципа «загрязнитель платит», определяющего необходимость создания соответствующей правовой и экономической основы, предусматривающей компенсацию затрат по обращению с отходами самими производителями отходов;

открытость и прозрачность процесса осуществления деятельности по оказанию услуг в области обращения с ТБО на конкурсной основе.

Глава 5. Основные направления развития системы обращения с ТБО

32. Развитие системы обращения с ТБО связано с реализацией следующих основных направлений:

совершенствование нормативно-правовой базы в области обращения с ТБО;

совершенствование инфраструктуры в области обращения с ТБО;

предотвращение и минимизация образования ТБО;

переработка и энергетическое использование ТБО;

оптимизация количества и площади полигонов (закрытие, рекультивация старых полигонов и строительство новых полигонов).

§ 1. Совершенствование нормативно-правовой базы в области обращения с ТБО

33. Область обращения с ТБО остается сложной и имеющей системные проблемы как в организационном, так и в правовом аспекте. Несмотря на то, что область охраны окружающей среды регулируется большим количеством законодательных актов, правовая основа обращения с отходами требует совершенствования.

При этом необходимы как пересмотр и изменение правовой базы, так и создание комплексной системы технического и экологического регулирования в области обращения с ТБО.

34. В рамках реализации Стратегии будет расширена нормативно-правовая база для поддержки реализации мер по обращению с ТБО.

Адаптация нормативно-правовой базы будет достигаться путем:

внесения изменений в законодательство в области обращения с ТБО;

создания правовой основы для эффективного внедрения государственно-частного партнерства и привлечения в данную сферу инвестиций экономически эффективным и прозрачным способом;

совершенствования правовых основ экономических механизмов обеспечения охраны окружающей среды;

обновления технической нормативной основы для осуществления мер в области обращения с ТБО.

§ 2. Совершенствование инфраструктуры в области обращения с ТБО

35. Основополагающим фактором эффективной работы системы обращения с ТБО является своевременный сбор и транспортировка ТБО до мест их переработки и (или) размещения.

36. В целях улучшения качества предоставляемых услуг будет произведена оптимизация графиков сбора и вывоза органических, перерабатываемых и неперерабатываемых ТБО, строительства перевалочных пунктов, оснащенных специальными уплотнительными установками, для отдаленных участков образования ТБО.

37. Для государственных специализированных организаций санитарной очистки за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан, а также Фонда экологии, охраны окружающей среды и обращения с отходами, аккумулируемых в процессе внедрения экологического сбора, будет построено 57 новых автопарков, произведен капитальный ремонт 44 автопарков.

38. Для организации технического обслуживания специальной техники предприятий санитарной очистки в областных центрах республики будет создано 13 сервисных центров с привлечением кредита Азиатского банка развития.

39. В рамках утвержденных программ государственные унитарные предприятия будут дооснащены 4 233 единицами специальной техники, приобретено 14 367 единиц контейнеров для объектов социального значения и 257 единиц транспортных контейнеров для существующих мультилифтов.

§ 3. Предотвращение и минимизация образования ТБО

40. Мероприятия по совершенствованию инфраструктуры в области обращения с ТБО будут сопровождаться мерами по предотвращению и минимизации образования ТБО.

41. В период с 2022 по 2025 годы в многоквартирном жилом секторе городов республики предусматривается внедрение системы раздельного сбора ТБО, основанной на установке пяти видов промаркированных контейнеров для:

перерабатываемых ТБО (полимеры, бумага и металл);

органических ТБО (пищевые отходы и другие биологически разлагаемые материалы);

неперерабатываемых ТБО (композитные материалы, неочищенные материалы и другие смешанные ТБО);

опасных бытовых отходов (аккумуляторы, батарейки, медицинские отходы и пр.);

стеклянных тарных изделий.

42. Наряду с внедрением системы раздельного сбора ТБО будет начата подготовка к внедрению депозитной системы потребительской упаковки (тары), преимуществами которой являются:

уменьшение затрат, связанных со сбором, хранением, сортировкой, транспортировкой и захоронением ТБО;

уменьшение образования и накопления ТБО;

уменьшение объема вторичных материальных ресурсов, попадающих на полигоны;

увеличение объемов сбора вторичных материальных ресурсов и вовлечения их в хозяйственный оборот;

увеличение доходов от продажи высококачественного сырья;

снижение себестоимости услуг по сбору и вывозу ТБО.

§ 4. Переработка и энергетическое использование ТБО

43. Существующая ситуация в области обращения с ТБО и нарастающая динамика их образования требуют создания структуры, способной осуществлять комплексную переработку всего объема ТБО, извлекая из них максимальную пользу, обеспечивая поэтапный переход от метода полигонного захоронения ТБО к их промышленной переработке.

44. Выбор технологии переработки зависит от состава и свойств ТБО, региональных характеристик и ряда факторов, среди которых основными являются защита окружающей среды и здоровья граждан вместе с экономической осуществимостью.

45. Согласно технологическим принципам и международному опыту методы переработки ТБО можно разделить на механические, биологические, термические и смешанные.

46. Учитывая фактическую ситуацию в области обращения с ТБО и технические возможности регионов в рамках реализации Стратегии будет произведена оценка и подбор применимых технологий по переработке ТБО и реализованы пилотные проекты. По итогам оценки реализованных проектов будут приняты необходимые меры по вовлечению ТБО в хозяйственный оборот в виде вторичных ресурсов.

47. Наряду с этим в целях создания необходимых условий для внедрения технологий энергетического использования ТБО (извлечение биогаза из образованных ТБО, сжигание смешанных ТБО, использование топлива, выработанного из отходов, в качестве альтернативного топлива для производства электрической и тепловой энергии) будут усовершенствованы механизмы приема в общую сеть и использования энергии, вырабатываемой в рамках реализуемых проектов с использованием ТБО в качестве сырья.

48. Реализация проектов по переработке ТБО будет осуществляться на основе государственного-частного партнерства, а также за счет иностранных и отечественных инвестиций путем внедрения современных технологий, вплоть до выпуска готовой продукции.

49. Для успешной реализации проектов предусматривается привлечение международных экспертов, имеющих достаточный опыт, инвесторов, способных обеспечить проектирование, строительство и дальнейшую эксплуатацию предприятий.

§ 5. Оптимизация количества и площади полигонов (закрытие, рекультивация старых полигонов и строительство новых полигонов)

50. Действующие в настоящее время полигоны не эксплуатируются должным образом: в частности, не проводится работа по уплотнению отходов, изолированию в установленном порядке для предотвращения пожаров и распространения неприятного запаха, не осуществляется учет и строгий контроль количества отходов, вывозимых на полигоны, отсутствуют установки по рекуперации накапливаемого биогаза или рекуперации/обработке фильтрата, также большинство полигонов не ограждено.

51. Существующее положение указывает на необходимость принятия мер по кардинальному улучшению технического, санитарного и экологического состояния полигонов путем приведения их в соответствие с требованиями, устанавливаемыми для подобных инфраструктурных объектов.

52. В рамках принимаемых мер приоритетным направлением является оценка рисков негативного воздействия полигонов на окружающую среду и здоровье граждан.

53. По результатам оценки рисков будут приняты меры по оптимизации количества и площади полигонов, которая необходима для освобождения территориального пространства, снижению уровня негативного воздействия на окружающую среду и здоровье граждан, а также ликвидации стихийных свалок.

54. В первую очередь будет осуществляться закрытие и рекультивация полигонов в непосредственной близости от водоемов и грунтовых вод, расположенных в таких регионах, как Сырдарьинская, Джизакская и Хорезмская области.

В этом контексте осуществлена регионализация, основанная на территориальном делении страны на 56 условных регионов по обращению с ТБО, включающих 183 района и города. Основными критериями регионального планирования являются географическое положение, экономическое развитие, наличие подъездных путей к полигонам, геологические и гидрогеологические условия, количество населения и т.д.

В рамках реализации Стратегии в условных регионах по обращению с ТБО будет закрыто и рекультивировано 167 полигонов общей площадью 1 108,6 га. На месте действующих полигонов будет создано 54 модернизированных полигона общей площадью 693,3 га и открыто 5 новых полигонов общей площадью 80 га.

В результате принятых мер по оптимизации количество полигонов сократится от 221 до 59 ед., что эквивалентно 770,2 га площади, или 50 процентам используемой под складирование ТБО площади.

Так, в период с 2020 по 2028 годы будет произведено закрытие с последующей рекультивацией полигонов (свалок), не подлежащих дальнейшей эксплуатации, а в период до 2028 года — произведена модернизация, предусматривающая оборудование полигонов системами защиты от негативного воздействия на окружающую среду и здоровье граждан.

55. Оптимизация полигонов будет осуществляться в соответствии с приложениями № 1.1 — 1.13 к настоящей Стратегии.

Глава 6. Мероприятия по повышению осведомленности общественности

56. Меры по повышению осведомленности и участию общественности являются очень важными для продвижения и внедрения новых способов обращения с ТБО.

57. Задачами повышения осведомленности общественности в области обращения с ТБО являются мероприятия по:

широкому освещению в печатных и электронных средствах массовой информации актуальных вопросов в области обращения с ТБО, имеющихся проблем и путей их решения в республике, в том числе ориентированных на конкретные целевые социальные группы (дети, учащаяся молодежь, домохозяйки, жители городов и сельских населенных пунктов);

проведению среди населения и субъектов предпринимательства информационных встреч, семинаров, тренингов и «круглых столов» с целью разъяснения вопросов в области обращения с ТБО;

организации и проведению экологических хашаров (субботников) по ликвидации несанкционированных (стихийных) мусорных свалок, молодежных акций на объектах благоустройства — «Весна в чистом городе» и «Осень в чистом городе», экологической акции «Чистый город», посвященной всемирному Дню окружающей среды;

повышению уровня знаний детей и молодежи в вопросах обращения с ТБО, в том числе разработке методических пособий и программ, направленных на повышение экологической грамотности и формирование экологической культуры у детей и молодежи.

Глава 7. Ресурсное обеспечение и этапы реализации Стратегии

§ 1. Ресурсное обеспечение реализации Стратегии

58. Выполнение запланированных мероприятий для достижения целей Стратегии требует значительных инвестиций в данную сферу. Для финансирования реализации Стратегии будут использоваться как внутренние, так и внешние источники, в том числе:

внутренние финансовые ресурсы, состоящие из средств Государственного бюджета Республики Узбекистан, Фонда экологии, охраны окружающей среды и обращения с ТБО, а также другие источники, не запрещенные законодательством;

внешнее финансирование может быть получено в рамках финансовой и технической помощи, включая гранты и кредиты, предоставляемые международными финансовыми институтами и странами-донорами.

59. Всего объем инвестиций в период 2019 — 2028 годов оценивается в эквиваленте 2 188,2 млн долл. США, в том числе:

2019 — 2021 годы — 321 млн долл. США;

2022 — 2025 годы — 747,2 млн долл. США;

2026 — 2028 годы — 1 120 млн долл. США.

§ 2. Этапы реализации Стратегии

60. Реализация Стратегии предполагает следующие периоды:

первый этап (2019 — 2021 годы) — совершенствование законодательной базы и механизмов экономического регулирования в области обращения с ТБО, развитие материально-технической базы и инфраструктуры санитарной очистки в целях обеспечения эффективной организации услуг по сбору и вывозу ТБО, укрепление платежной дисциплины, создание методического и информационного обеспечения для развития системы экологического образования в области обращения с ТБО;

второй этап (2022 — 2028 годы) — освоение инвестиций, направленных на развитие инфраструктуры по раздельному сбору твердых бытовых отходов, оптимизацию полигонов, строительство перегрузочных станций и мусороперерабатывающих объектов, совершенствование деятельности кластеров по комплексному обращению с отходами, развитию их потенциала по переработке твердых бытовых отходов, а также достижение следующих целевых индикаторов:

доведение охвата населения услугами по сбору и вывозу твердых бытовых отходов до 100 процентов;

обеспечение переработки не менее 60 процентов образуемых твердых бытовых отходов;

увеличение объема переработки специфических твердых бытовых отходов (ртутьсодержащие отходы, автопокрышки, аккумуляторы, отработанные масла, отходы упаковок и т.д.) до 25 процентов;

сокращение объемов твердых бытовых отходов, направляемых для захоронения на полигоны, до 60 процентов;

приведение состояния всех полигонов в соответствие с установленными требованиями, полная рекультивация земель ликвидированных полигонов;

использование альтернативных источников энергии на объектах обращения с твердыми бытовыми отходами до 35 процентов;

обеспечение мониторинга состояния полигонов (контроль за состоянием подземных (грунтовых) вод и атмосферного воздуха) до 100 процентов.

Глава 8. Ожидаемые результаты

61. Результатом реализации Стратегии будет создание необходимых условий для обеспечения экологической безопасности регионов, ресурсосбережения и уменьшения объемов образования отходов, изменения структуры и системы обращения с ТБО в пользу утилизации и переработки, предотвращения вреда окружающей среде в результате ее загрязнения отходами, повышения уровня экологической, технической и санитарно-гигиенической безопасности технологий по утилизации, переработке и обезвреживанию отходов в соответствии с приложением № 2 к настоящей Стратегии.

62. Решение задач развития и совершенствования технологической базы в области обращения с ТБО приведет к постоянному росту уровня качества оказания услуг в сфере санитарной очистки и внедрению экологически и экономически эффективных технологических решений по утилизации, переработке и обезвреживанию ТБО.

63. Реализация мер по оптимизации и модернизации объектов размещения ТБО обеспечит их экологическую безопасность и воспрепятствует негативному влиянию имеющихся на данных объектах ТБО на окружающую среду и здоровье граждан.

64. Комплекс мер государственной поддержки, включающий экономические и правовые механизмы стимулирования, позволит обеспечить привлечение необходимого и достаточного объема инвестиций в данную сферу и окажет позитивное влияние на социально-экономические показатели регионов республики.

65. Функционирование промышленной инфраструктуры обеспечит максимально возможное вовлечение ценных вторичных ресурсов из утилизируемых ТБО в хозяйственный оборот, выпуск востребованной на рынке новой конкурентоспособной, качественной и экологичной продукции из вторичного сырья, увеличение ее доли в общем товарообороте, экономию природного сырья из невозобновляемых источников.

66. Энергетическое использование не являющихся вторичным сырьем компонентов ТБО обеспечит сохранность природного сырья из невозобновляемых источников путем его замещения, а также постепенный переход от полигонного захоронения ТБО к их промышленной переработке.

67. Создание просветительских программ и их реализация в целях популяризации научных знаний в области обращения с ТБО неукоснительно приведет к формированию общественного сознания, что послужит более быстрому внедрению современных систем обращения с ТБО, а также снижению объемов их образования. Наряду с этим развивающаяся экологическая культура будет содействовать бережному отношению к окружающей среде и станет барьером на пути к совершению природоохранных правонарушений.

ПРИЛОЖЕНИЕ № 1.1 к Стратегии по обращению с твердыми бытовыми отходами в Республике Узбекистан на период 2019 — 2028 годы

создания передвижных станций по перегрузке твердых бытовых отходов, строительства новых и оптимизации действующих полигонов твердых бытовых отходов в городах и районах Республики Каракалпакстан

Условные территории Города и районы, входящие в условные территории Территории, в которых создаются перегрузочные станции твердых бытовых отходов Территории, в которых создаются новые полигоны твердых бытовых отходов 1-я территория г. Нукус * Нукусский район Нукусский район * Тахиаташский район Ходжейлийский район Ходжейлийский район 2-я территория Берунийский район * Берунийский район Элликкалинский район Элликкалинский район Турткульский район Турткульский район 3-я территория Караузякский район * Караузякский район Кегейлийский район Чимбайский район Чимбайский район Тахтакупырский район Тахтакупырский район 4-я территория Кунградский район * Кунградский район Канлыкульский район Канлыкульский район Шуманайский район Муйнакский район Муйнакский район 5-я территория Амударьинский район * Амударьинский район

ПРИЛОЖЕНИЕ № 1.2 к Стратегии по обращению с твердыми бытовыми отходами в Республике Узбекистан на период 2019 — 2028 годы

создания передвижных станций по перегрузке твердых бытовых отходов, строительства новых и оптимизации действующих полигонов твердых бытовых отходов в городах и районах Андижанской области

Условные территории Города и районы, входящие в условные территории Территории, в которых создаются перегрузочные станции твердых бытовых отходов Территории, в которых создаются новые полигоны твердых бытовых отходов 1-я территория Бозский район * Бозский район Улугнарский район Улугнарский район Баликчинский район Шахриханский район Шахриханский район Асакинский район 2-я территория г. Андижан * Андижанский район Андижанский район * Избасканский район Избасканский район Алтынкульский район Алтынкульский район Пахтаабадский район Пахтаабадский район 3-я территория Ходжаабадский район * Ходжаабадский район Булакбашинский район Булакбашинский район Мархаматский район Кургантепинский район Кургантепинский район Джалакудукский район Джалакудукский район

ПРИЛОЖЕНИЕ № 1.3 к Стратегии по обращению с твердыми бытовыми отходами в Республике Узбекистан на период 2019 — 2028 годы

создания передвижных станций по перегрузке твердых бытовых отходов, строительства новых и оптимизации действующих полигонов твердых бытовых отходов в городах и районах Бухарской области

Условные территории Города и районы, входящие в условные территории Территории, в которых создаются перегрузочные станции твердых бытовых отходов Территории, в которых создаются новые полигоны твердых бытовых отходов 1-я территория Гиждуванский район * Гиждуванский район Шафирканский район Шафирканский район 2-я территория Каракульский район * Каракульский район Алатский район Алатский район Жандарский район Жандарский район городок Газли Рамитанского района городок Газли Рамитанского района 3-я территория Рамитанский район * Рамитанский район Пешкунский район Пешкунский район Вабкентский район Вабкентский район 4-я территория Бухарский район * Бухарский район г. Бухара * г. Каган * Каганский район * 5-я территория Караулбазарский район * Караулбазарский район 6-я территория населенный пункт Кизилработ Рамитанского района * населенный пункт Кизилработ Рамитанского района

ПРИЛОЖЕНИЕ № 1.4 к Стратегии по обращению с твердыми бытовыми отходами в Республике Узбекистан на период 2019 — 2028 годы

создания передвижных станций по перегрузке твердых бытовых отходов, строительства новых и оптимизации действующих полигонов твердых бытовых отходов в городах и районах Джизакской области

Условные территории Города и районы, входящие в условные территории Территории, в которых создаются перегрузочные станции твердых бытовых отходов Территории, в которых создаются новые полигоны твердых бытовых отходов 1-я территория Шараф Рашидовский район * Шараф Рашидовский район г. Джизак * Зарбдарский район Зарбдарский район 2-я территория Дустликский район * Дустликский район Арнасайский район Арнасайский район Зафарабадский район Пахтакорский район Пахтакорский район Мирзачульский район Мирзачульский район 3-я территория Зааминский район * Зааминский район Янгиабадский район Янгиабадский район 4-я территория Бахмальский район Бахмальский район Галляаральский район Галляаральский район * 5-я территория Фаришский район * Фаришский район

ПРИЛОЖЕНИЕ № 1.5 к Стратегии по обращению с твердыми бытовыми отходами в Республике Узбекистан на период 2019 — 2028 годы

создания передвижных станций по перегрузке твердых бытовых отходов, строительства новых и оптимизации действующих полигонов твердых бытовых отходов в городах и районах Кашкадарьинской области

Условные территории Города и районы, входящие в условные территории Территории, в которых создаются перегрузочные станции твердых бытовых отходов Территории, в которых создаются новые полигоны твердых бытовых отходов 1-я территория Касанский район * Касанский район Мубарекский район Мубарекский район Касбийский район Касбийский район 2-я территория Нишанский район * Нишанский район Миришкорский район Миришкорский район Каршинский район Каршинский район 3-я территория г. Карши * Гузарский район Гузарский район * Дехканабадский район Дехканабадский район Камашинский район Камашинский район 4-я территория Чиракчинский район * Чиракчинский район Шахрисабзский район Шахрисабзский район Китабский район Китабский район Яккабакский район Яккабакский район

ПРИЛОЖЕНИЕ № 1.6 к Стратегии по обращению с твердыми бытовыми отходами в Республике Узбекистан на период 2019 — 2028 годы

создания передвижных станций по перегрузке твердых бытовых отходов, строительства новых и оптимизации действующих полигонов твердых бытовых отходов в городах и районах Навоийской области

Условные территории Города и районы, входящие в условные территории Территории, в которых создаются перегрузочные станции твердых бытовых отходов Территории, в которых создаются новые полигоны твердых бытовых отходов 1-я территория г. Зарафшан * г. Зарафшан Тамдынский район * Учкудукский район Учкудукский район Канимехский район (северный) Канимехский район (северный) 2-я территория Кызылтепинский район * Кызылтепинский район Канимехский район (южный) Канимехский район (южный) 3-я территория Карманинский район * Карманинский район г. Навои * 4-я территория Навбахорский район * Навбахорский район Нуратинский район Нуратинский район 5-я территория Хатирчинский район * Хатирчинский район

ПРИЛОЖЕНИЕ № 1.7 к Стратегии по обращению с твердыми бытовыми отходами в Республике Узбекистан на период 2019 — 2028 годы

создания передвижных станций по перегрузке твердых бытовых отходов, строительства новых и оптимизации действующих полигонов твердых бытовых отходов в городах и районах Наманганской области

Условные территории Города и районы, входящие в условные территории Территории, в которых создаются перегрузочные станции твердых бытовых отходов Территории, в которых создаются новые полигоны твердых бытовых отходов 1-я территория Туракурганский район * Туракурганский район г. Наманган * Наманганский район Наманганский район Мингбулакский район Мингбулакский район Касансайский район Касансайский район 2-я территория Учкурганский район * Учкурганский район Нарынский район * 3-я территория Чартакский район * Чартакский район Уйчинский район Уйчинский район Янгикурганский район Янгикурганский район 4-я территория Папский район * Папский район Чустский район Чустский район

ПРИЛОЖЕНИЕ № 1.8 к Стратегии по обращению с твердыми бытовыми отходами в Республике Узбекистан на период 2019 — 2028 годы

создания передвижных станций по перегрузке твердых бытовых отходов, строительства новых и оптимизации действующих полигонов твердых бытовых отходов в городах и районах Самаркандской области

Условные территории Города и районы, входящие в условные территории Территории, в которых создаются перегрузочные станции твердых бытовых отходов Территории, в которых создаются новые полигоны твердых бытовых отходов 1-я территория Самаркандский район * Самаркандский район Ургутский район * Тайлакский район Тайлакский район 2-я территория Булунгурский район * Булунгурский район Джамбайский район Джамбайский район 3-я территория Иштиханский район * Иштиханский район Пайарыкский район Пайарыкский район Кошрабадский район Кошрабадский район Акдарьинский район Акдарьинский район 4-я территория Нарпайский район * Нарпайский район г. Каттакурган г. Каттакурган Каттакурганский район Пахтачинский район Пахтачинский район 5-я территория Нурабадский район * Нурабадский район Пастдаргомский район Пастдаргомский район 6-я территория г. Самарканд В связи с созданием нового полигона ТБО на территории Самаркандского района для г. Самарканда мусороперегрузочная станция не требуется

ПРИЛОЖЕНИЕ № 1.9 к Стратегии по обращению с твердыми бытовыми отходами в Республике Узбекистан на период 2019 — 2028 годы

создания передвижных станций по перегрузке твердых бытовых отходов, строительства новых и оптимизации действующих полигонов твердых бытовых отходов в городах и районах Сурхандарьинской области

Условные территории Города и районы, входящие в условные территории Территории, в которых создаются перегрузочные станции твердых бытовых отходов Территории, в которых создаются новые полигоны твердых бытовых отходов 1-я территория Шерабадский район * Шерабадский район Музрабатский район Музрабатский район Кизирикский район Кизирикский район Байсунский район Байсунский район 2-я территория Ангорский район Ангорский район г. Термез г. Термез * Термезский район * Джаркурганский район Джаркурганский район 3-я территория Алтынсайский район * Алтынсайский район Денауский район Денауский район Шурчинский район Шурчинский район Кумкурганский район Кумкурганский район 4-я территория Узунский район * Узунский район Сариасийский район Сариасийский район

ПРИЛОЖЕНИЕ № 1.10 к Стратегии по обращению с твердыми бытовыми отходами в Республике Узбекистан на период 2019 — 2028 годы

создания передвижных станций по перегрузке твердых бытовых отходов, строительства новых и оптимизации действующих полигонов твердых бытовых отходов в городах и районах Сырдарьинской области

Условные территории Города и районы, входящие в условные территории Территории, в которых создаются перегрузочные станции твердых бытовых отходов Территории, в которых создаются новые полигоны твердых бытовых отходов 1-я территория Сайхунабадский район * Сайхунабадский район Сырдарьинский район Сырдарьинский район 2-я территория Мирзаабадский район * Мирзаабадский район Гулистанский район Гулистанский район г. Ширин Баяутский район Баяутский район г. Гулистан г. Гулистан Хавастский район Хавастский район г. Янгиер 3-я территория Сардобинский район * Сардобинский район Акалтынский район Акалтынский район

ПРИЛОЖЕНИЕ № 1.11 к Стратегии по обращению с твердыми бытовыми отходами в Республике Узбекистан на период 2019 — 2028 годы

создания передвижных станций по перегрузке твердых бытовых отходов, строительства новых и оптимизации действующих полигонов твердых бытовых отходов в городах и районах Ташкентской области

Условные территории Города и районы, входящие в условные территории Территории, в которых создаются перегрузочные станции твердых бытовых отходов Территории, в которых создаются новые полигоны твердых бытовых отходов 1-я территория г. Бекабад * Бекабадский район Бекабадский район * 2-я территория Ахангаранский район * Ахангаранский район г. Ангрен * Уртачирчикский район Уртачирчикский район г. Нурафшан Пскентский район Пскентский район г. Алмалык г. Алмалык Букинский район Букинский район 3-я территория Янгиюльский район Янгиюльский район Янгиюльский район г. Янгиюль Зангиатинский район Ташкентский район Аккурганский район Аккурганский район Куйичирчикский район Куйичирчикский район Чиназский район Чиназский район 4-я территория Паркентский район * Паркентский район Юкоричирчикский район Юкоричирчикский район Кибрайский район Кибрайский район г. Чирчик Бостанлыкский район Бостанлыкский район г. Ташкент в г. Ташкенте имеются 3 мусороперегрузочных станции, в этой связи потребность в новых мусороперегрузочных станциях отсутствует

ПРИЛОЖЕНИЕ № 1.12 к Стратегии по обращению с твердыми бытовыми отходами в Республике Узбекистан на период 2019 — 2028 годы

создания передвижных станций по перегрузке твердых бытовых отходов, строительства новых и оптимизации действующих полигонов твердых бытовых отходов в городах и районах Ферганской области

Условные территории Города и районы, входящие в условные территории Территории, в которых создаются перегрузочные станции твердых бытовых отходов Территории, в которых создаются новые полигоны твердых бытовых отходов 1-я территория г. Фергана * Ферганский район Ферганский район * г. Маргилан * Язъяванский район Язъяванский район Куштепинский район Куштепинский район Кувинский район г. Кувасай г. Кувасай Ташлакский район Ташлакский район Алтыарыкский район Алтыарыкский район Риштанский район 2-я территория Дангаринский район * Дангаринский район г. Коканд * Багдадский район Багдадский район Учкуприкский район Учкуприкский район Бувайдинский район Бувайдинский район 3-я территория Узбекистанский район * Узбекистанский район Бешарыкский район Бешарыкский район Фуркатский район Фуркатский район 4-я территория Сохский район * Сохский район

ПРИЛОЖЕНИЕ № 1.13 к Стратегии по обращению с твердыми бытовыми отходами в Республике Узбекистан на период 2019 — 2028 годы

создания передвижных станций по перегрузке твердых бытовых отходов, строительства новых и оптимизации действующих полигонов твердых бытовых отходов в городах и районах Хорезмской области

Условные территории Города и районы, входящие в условные территории Территории, в которых создаются перегрузочные станции твердых бытовых отходов Территории, в которых создаются новые полигоны твердых бытовых отходов 1-я территория Кошкупырский район * Кошкупырский район Гурленский район Гурленский район Янгибазарский район Шаватский район Шаватский район Хивинский район Хивинский район г. Хива 2-я территория Багатский район * Багатский район Янгиарыкский район Янгиарыкский район Ханкинский район Ханкинский район Хазараспский район Хазараспский район 3-я территория г. Ургенч * г. Ургенч Ургенчский район *

ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к Стратегии по обращению с твердыми бытовыми отходами в Республике Узбекистан на период 2019 — 2028 годы

реализации Стратегии по обращению с твердыми бытовыми отходами в Республике Узбекистан на период 2019 — 2028 годы

Этапы Основные направления Механизм реализации Сроки выполнения I этап 1. Совершенствование законодательной базы и механизмов экономического регулирования в области обращения с ТБО. 1. Разработка и внесение в Кабинет Министров проектов нормативно-правовых актов по совершенствованию законодательной базы и механизмов экономического регулирования в области обращения с ТБО. 2019 — 2021 годы 2. Развитие материально-технической базы и инфраструктуры санитарной очистки в целях обеспечения эффективной организации услуг по сбору и вывозу ТБО. 2. Обновление и расширение автопарка государственных унитарных предприятий по санитарной очистке, создание объектов хранения и технического обслуживания спецтехники, а также инфраструктуры по сбору ТБО. 3. Укрепление платежной дисциплины, создание методического и информационного обеспечения для развития системы экологического образования в области обращения с ТБО. 3. Осуществление работ в сфере пропаганды, повышения информированности, просвещения и воспитания общественности в области экологии и охраны окружающей среды. II этап 1. Освоение инвестиций, направленных на развитие инфраструктуры по раздельному сбору ТБО, оптимизацию полигонов, строительство перегрузочных станций и мусороперерабатывающих объектов . 1. Обеспечение реализации: адресных программ и прогнозных параметров в области обращения с ТБО, утвержденных решениями Президента Республики Узбекистан; инвестиционных проектов с участием как отечественных, так и иностранных субъектов предпринимательства, а также проектов с участием международных финансовых институтов. 2022 — 2028 годы 2. Создание необходимых условий для обеспечения экологической безопасности регионов, ресурсосбережения и уменьшения объемов образования отходов, изменения структуры и системы обращения с ТБО в пользу утилизации и переработки, предотвращения вреда окружающей среде в результате ее загрязнения отходами, повышения уровня экологической, технической и санитарно-гигиенической безопасности технологий по утилизации, переработке и обезвреживанию отходов. 2. Обеспечение достижения следующих целевых индикаторов: охват населения услугами по сбору и вывозу ТБО: в период до 2021 года — 85 %; в период до 2025 года — 100 %. Увеличение объема переработки ТБО: в период до 2021 года — 25 %; в период до 2025 года — 45 %; в период до 2028 года — 60 %. объемы переработки специфических ТБО (ртутьсодержащие отходы, автопокрышки, аккумуляторы, отработанные масла, отходы упаковок и т.д.): в период до 2021 года — 10 %; в период до 2025 года — 15 %; в период до 2028 года — 25 %. сокращение объемов ТБО, направляемых для захоронения на полигоны: в период до 2021 года — 25 %; в период до 2025 года — 45 %; в период до 2028 года — 60 %. приведение состояние полигонов в соответствие установленным требованиям: в период до 2021 года — 25 %; в период до 2025 года — 65 %; в период до 2028 года — 100 %. рекультивация земель ликвидированных полигонов: в период до 2021 года — 20 %; в период до 2025 года — 65 %; в период до 2028 года — 100 %. использование альтернативных источников энергии на объектах обращения с ТБО: в период до 2021 года — 15 %; в период до 2025 года — 25 %; в период до 2028 года — 35 %. мониторинг состояния полигонов (контроль за состоянием подземных (грунтовых) вод и атмосферного воздуха): в период до 2021 года — 20 %; в период до 2025 года — 75 %; в период до 2028 года — 100 %.

ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 17 апреля 2019 года № ПП-4291

по реализации Стратегии по обращению с твердыми бытовыми отходами в Республике Узбекистан на период 2019 — 2028 годов

№ п/п Наименования мероприятий Механизмы и формы реализации Сроки реализации Источники финансирования Ответственные исполнители Ожидаемые результаты I. Совершенствование нормативно-правовой базы в области обращения с отходами 1. Разработка проекта Закона «Об отходах» в новой редакции. Разработка и внесение , в Кабинет Министров проекта Закона Республики Узбекистан «О внесении изменений и дополнений в Закон Республики Узбекистан «Об отходах». Июнь 2020 года Не требуется Госкомэкологии, Минздрав, Минэкономпром, Минюст, заинтересованные министерства и ведомства Установление необходимых требований в области обращения с твердыми бытовыми отходами (далее — ТБО). Установление и совершенствование правовых основ экономических механизмов в области обращения с ТБО. Создание необходимых инструментов стимулирования деятельности в области обращения с ТБО. 2. Совершенствование экономических механизмов в области обращения с ТБО. Разработка и внесение в Кабинет Министров проекта постановления, предусматривающего утверждение Положения о порядке применения экологического сбора на группы производимых и импортируемых товаров, включая упаковку, наносящих вред окружающей среде после утраты ими потребительских свойств. Февраль 2021 года Не требуется Госкомэкологии, Минфин, Минэкономпром, заинтересованные министерства и ведомства Сокращение объемов ТБО, направляемых для захоронения на полигоны. Достижение роста объемов использования вторичных материальных ресурсов. Улучшение состояния объектов инфраструктуры санитарной очистки. Доведение мощностей специализированных организаций санитарной очистки до уровня, необходимого для оказания качественных услуг в полном объеме. Разработка и внесение в Кабинет Министров проектов нормативно-правовых актов, регулирующих порядок депозитной системы потребительской упаковки (тары). Май 2021 года Не требуется Госкомэкологии, Минфин, Минэкономпром, заинтересованные министерства и ведомства Достижение роста объемов сбора вторичных материальных ресурсов посредством внедрения депозитной системы. Снижение образования ТБО посредством вовлечения вторичных материальных ресурсов в хозяйственный оборот. Создание системы учета материальных и финансовых потоков потребительской упаковки (тары), предусматривающей единую систему учета ТБО. Снижение нагрузки на Государственный бюджет Республики Узбекистан в сфере финансирования области обращения с ТБО путем переноса ее части на частный сектор. 3. Совершенствование ведомственных нормативно-правовых актов в области обращения с ТБО. Разработка и принятие Правил транспортировки бытовых отходов в новой редакции. Декабрь 2019 года Не требуется Госкомэкологии, заинтересованные министерства и ведомства Повышение эффективности деятельности специализированных организаций санитарной очистки. Достижение качественно высокого уровня оказания услуг в сфере санитарной очистки. Систематизация механизмов оказания услуг в сфере санитарной очистки. Разработка и принятие Инструкции по проектированию и эксплуатации полигонов для ТБО в новой редакции. Ноябрь 2019 года Не требуется Госкомэкологии, заинтересованные министерства и ведомства 4. Разработка методических рекомендаций. Разработка методических рекомендаций по определению норм накопления ТБО. Ноябрь 2019 года Не требуется Госкомэкологии, заинтересованные министерства и ведомства Внедрение методик для определения и утверждения норм накопления ТБО. 5. Внедрение оценки эффективности деятельности специализированных организаций санитарной очистки. Разработка индикаторов оценки эффективности деятельности организаций санитарной очистки. Октябрь 2019 года Не требуется Госкомэкологии, заинтересованные министерства и ведомства Внедрение системы оценки эффективности деятельности специализированных организаций санитарной очистки. Повышение эффективности деятельности специализированных организаций санитарной очистки. Повышение качественного уровня оказания услуг в сфере санитарной очистки. Систематизация механизмов оказания услуг по сбору и вывозу бытовых отходов. II. Укрепление материально-технической базы и развитие инфраструктуры санитарной очистки 7. Создание объектов временного размещения ТБО. Строительство в населенных пунктах 59 новых мусоросборочных пунктов (МСП). Приобретение контейнеров для: спецтехники (мультилифт) — 291 ед.; объектов социального значения — 13 567 ед. 2019 — 2020 годы Средства республиканского бюджета Республики Каракалпакстан и местных бюджетов областей (6,1 млрд сумов в рамках выделяемых средств для реализации утвержденных программ), средства АБР (3,4 млн долл. США) Госкомэкологии, Мининвествнешторг, Минфин, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей Развитие инфраструктуры санитарной очистки. Строительство новых МСП в соответствии с типовыми или индивидуальными проектами. Оснащение спецтехники (мульти-лифт) контейнерами. Оснащение контейнерами мест временного сбора и хранения ТБО на объектах социального значения (4 463 дошкольных и 9 104 учебных учреждения). III. Оптимизация полигонов ТБО 8. Оптимизация количества и площади полигонов (свалок) ТБО. Приостановление деятельности полигонов ТБО, не соответствующих санитарным и экологическим требованиям: проведение оценки воздействия полигонов на окружающую среду; проектирование закрытия (рекультивации) полигонов; закрытие (рекультивация) полигонов; реконструкция существующих и строительство новых полигонов ТБО на основе современных технологий. 2019 — 2028 годы Средства республиканского бюджета Республики Каракалпакстан и местных бюджетов областей (в рамках выделяемых средств для реализации утвержденных программ), МФИ, Фонда экологии, охраны окружающей среды и обращения с отходами, прямые иностранные инвестиции (сумма определяется по результатам разработанной проектно-сметной документации) Госкомэкологии, Мининвествнешторг, Минфин, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей Оптимизация количества полигонов за счет закрытия и рекультивации 167 полигонов ТБО общей площадью 1 108,6 га, создания 54 модернизированных полигонов ТБО общей площадью 693,3 га, строительства 5 новых полигонов ТБО общей площадью 80 га, в том числе в: 1) 2019 — 2021 годы: закрытие 18 полигонов; реконструкция 3 полигонов; строительство 2 новых полигонов; создание 5 объектов получения биогумуса; 2) 2022 — 2025 годы: закрытие 79 полигонов; реконструкция 25 полигонов; строительство 2 новых полигонов ТБО; создание 27 объектов получения биогумуса; 3) 2026 — 2028 годы: закрытие 70 полигонов; реконструкция 26 полигонов; строительство 1 нового полигона ТБО; создание 27 объектов получения биогумуса. IV. Реализация инвестиционных проектов 11. Реализация проекта «Управление твердыми бытовыми отходами в г. Ташкенте» с участием Азиатского банка развития. 1. Ввод в эксплуатацию 182 ед. новой специальной техники. Август 2019 год Кредитные средства АБР (33,1 млн долл. США) Хокимият г. Ташкента, Мининвествнешторг, Госкомэкологии, ГУП «Махсустранс» Укрепление материально-технической базы ГУП «Махсустранс». Улучшение качества оказываемых услуг за счет обновления автопарка. Повышение мощности перегрузочных станций от 700 до 1 000 тонн/сутки за счет модернизации. 2. Реконструкция 2 перегрузочных станций в г. Ташкенте и закрытие 1 перегрузочной станции. Сентябрь 2020 год 3. Реконструкция автопарков Чиланзарского и Мирабадского филиалов ГУП «Махсустранс». 2019 — 2021 годы 4. Строительство нового сервисного центра. 2019 — 2021 годы 5. Приобретение контейнеров для: специальной техники — 300 ед.; для сбора отработавших ртутьсодержащих ламп, батареек и др. — 500 ед. 2019 — 2021 годы 6. Приобретение транспортных средств для эксплуатации полигона ТБО — 14 ед. 2019 — 2021 годы 13. Реализация проекта «Разработка концепции полного процесса управления ТБО на условиях государственно-частного партнерства» на примере двух городов (г. Ташкент и г. Бекабад) с участием Азиатского банка развития. 1. Определение оптимальной структуры проекта, в соответствии с которой услуги по санитарной очистке в городах Ташкенте и Бекабаде могут быть предоставлены на основе ГЧП. 2. Разработка концепции для реализации проектов в области обращения с отходами, учитывая объем предоставляемых услуг, оценку затрат, экономическую целесообразность, а также возможности участия частного сектора. 3. Разработка конкурсных (тендерных) требований по отбору частных партнеров для реализации проектов на основе ГЧП в рамках утвержденной концепции. 2019 — 2020 годы Техническое содействие АБР (Азиатско-Тихоокеанский регион), грантовые средства (650 тыс. долл. США) Госкомэкологии, Мининвествнешторг Повышение потенциала анализа и выявления различных модальностей ГЧП в области обращения с ТБО на основе морфологического состава ТБО и географических характеристик регионов. Повышение потенциала отбора проектов ГЧП в области обращения с ТБО. 17. Реализация проекта «Создание Генерального плана по улучшению системы управления ТБО в Ферганской области» с участием Корейского института экологической промышленности и технологий (KEITI). 1. Проведение обучения специалистов организаций санитарной очистки. 2. Постановка и планирование приоритетных целей в области обращения с ТБО. 3. Разработка программы, направленной на совершенствование процесса сбора, транспортировки, утилизации и переработки ТБО. 4. Разработка «Дорожной карты» в области обращения с ТБО. 5. Проведение семинаров и тренингов в области обращения с ТБО. 6. Проведение экологических кампаний в области обращения с ТБО (распространение рекламных материалов и т.д.). 2019 — 2020 годы Грантовые средства Корейского института экологической промышленности и технологий (KEITI) (710 тыс. долл. США) Госкомэкологии, Мининвествнешторг Совершенствование системы управления отходами в Ферганской области. Содействие в разработке приемлемых бизнес-планов исходя из генерального плана для реализации на территории Ферганской области инвестиционного проекта. 18. Реализация проекта «Производство электроэнергии за счет преобразования свалочного газа, образующегося на полигонах бытовых отходов «Ахангаран» и «Майдонтол» Ташкентской области» с участием компании «Sejin G&E Co., Ltd» (Республика Корея). 1. Закрытие полигона «Ахангаран» (Ахангаранский район). 2. Внедрение системы улавливания и использования газа на полигоне. 3. Установка 12 единиц новых современных генераторов и вспомогательного оборудования, вырабатывающих электроэнергию из свалочного газа (метан), образующегося на полигонах, общей производственной мощностью не менее 16 МВт (10 установок по 1 560 кВт и 2 установки по 500 кВт). 2023 — 2026 годы Прямые инвестиционные средства компании «Sejin G&E Co., Ltd» (55 млн долл. США) Госкомэкологии, Мининвествнешторг, хокимият Ташкентской области Закрытие двух полигонов и рекультивация земельных участков. Оснащение полигонов системами сбора свалочного газа. Производство 5 840 МВт электроэнергии в год. Эффективное использование возобновляемых источников энергии. V. Развитие услуг в сфере санитарной очистки 5.1. Обеспечение эффективной организации оказания услуг в сфере санитарной очистки 19. Закрепление территорий районов и городов для оказания услуг по сбору и вывозу бытовых отходов на конкурсной основе посредством электронного аукциона через электронную торговую платформу «E-AUKSION». Проведение мониторинга, инвентаризации и изучения территорий районов и городов на предмет охвата услугами по сбору и вывозу бытовых отходов, а также соответствия провозных мощностей специальных автотранспортных средств обслуживающих организаций для обеспечения надлежащего качества оказываемых услуг по сбору и своевременному вывозу ТБО на закрепленной территории. Организация и проведение конкурсных торгов по закреплению территорий районов и городов посредством электронного аукциона через электронную торговую платформу «E-AUKSION». Постепенное устойчивое внедрение проведения электронных конкурсов через электронную торговую платформу «E-AUKSION». На постоянной основе Собственные средства заказчика Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и г. Ташкента, Госкомэкологии Обеспечение соблюдения принципов открытости и прозрачности при закреплении территорий за организациями для оказания услуг в сфере санитарной очистки. Систематизация выбора претендентов на оказание услуг в сфере санитарной очистки. Создание равных конкурентных условий между специализированными организациями санитарной очистки. Дальнейшее повышение эффективности специализированных организаций санитарной очистки. Развитие и систематизация механизмов оказания услуг в сфере санитарной очистки, а также повышение их качества. 5.2. Внедрение раздельного сбора твердых бытовых отходов в многоквартирных жилых секторах городов 5.3. Совершенствование деятельности кластеров по комплексному обращению с отходами 22. Укрепление материально-технической базы ООО «ANDIJON SPESIAL ECO TRANS» (Андижанская область). 1. Приобретение 159 ед. специальной техники, в том числе: мусоровозы — 40 ед.; мусоровозы — 50 ед.; бульдозеры — 2 ед.; мусоровозы — 60 ед.; бульдозеры — 2 ед.; автопогрузчики — 5 ед. 2019 — 2021 годы Собственные средства инициатора, привлекаемые средства финансовых институтов (9,4 млн долл. США) ООО «ANDIJON SPESIAL ECO TRANS» Модернизация транспортного парка. Улучшение качества оказания услуг по сбору и вывозу ТБО. Обеспечение эффективной эксплуатации спецтехники. 2. Обновление и расширение автопарка за счет приобретения 200 ед. специальной техники, в том числе: мусоровозы — 180 ед.; специальная техника для полигонов ТБО — 20 ед. 2022 — 2028 годы Собственные средства инициатора, привлекаемые средства финансовых институтов (10,0 млн долл. США) ООО «ANDIJON SPESIAL ECO TRANS» 3. Строительство и реконструкция 16 автопарков, в том числе: строительство 2 новых автопарков; реконструкция 14 автопарков. Декабрь 2022 года Собственные средства инициатора, привлекаемые средства финансовых институтов (сумма определяется по результатам разработанной проектно-сметной документации) Хокимият Андижанской области, ООО «ANDIJON SPESIAL ECO TRANS» 4. Строительство в населенных пунктах 70 ед. новых МСП и оснащение их 500 контейнерами, в том числе: новых МСП — 280 ед.; существующих МСП — 220 ед. 2019 — 2022 годы Собственные средства инициатора, привлекаемые средства финансовых институтов (3,5 млрд сумов) Хокимият Андижанской области, ООО «ANDIJON SPESIAL ECO TRANS» Модернизация и развитие инфраструктуры санитарной очистки. Строительство новых МСП в соответствии с типовыми или индивидуальными проектами. Оснащение новых и дооснащение существующих МСП контейнерами. 5. Строительство 3 перегрузочных станций (пунктов), в том числе перегрузочного узла (с решениями беспрессовочного устройства и, соответственно, установкой прессовочных устройств). 2020 — 2025 годы Собственные средства инициатора, привлекаемые средства финансовых институтов (сумма определяется по результатам разработанной проектно-сметной документации) Хокимият Андижанской области, ООО «ANDIJON SPESIAL ECO TRANS» Строительство перегрузочных станций (пунктов). Совершенствование системы транспортировки ТБО. 23. Укрепление материально-технической базы ЧПП «Бережливость» (Навоийская область). 1. Приобретение 60 ед. специальной техники, в том числе: Собственные средства инициатора, привлекаемые средства финансовых институтов (5,0 млн. долл. США) ЧПП «БЕРЕЖЛИВОСТЬ» Модернизация транспортного парка. Улучшение качества оказания услуг по сбору и вывозу ТБО. Обеспечение эффективной эксплуатации спецтехники. мусоровозы — 25 ед.; 2019 — 2021 годы мусоровозы — 35 ед. 2022 — 2025 годы 2. Строительство в населенных пунктах 250 ед. новых МСП и оснащение их 800 контейнерами, в том числе: Собственные средства инициатора, привлекаемые средства финансовых институтов (1,2 млн долл. США) Хокимият Навоийской области, ЧПП «Бережливость» Модернизация и развитие инфраструктуры санитарной очистки; Строительство новых МСП в соответствии с типовыми или индивидуальными проектами. Оснащение новых МСП контейнерами. строительство 150 ед. МСП и оснащение 300 контейнерами; 2019 — 2021 годы строительство 100 ед. МСП и оснащение 500 контейнерами. 2022 — 2025 годы 3. Строительство 4 автопарков (автогаражей). 2019 — 2025 годы Собственные средства инициатора, привлекаемые средства финансовых институтов (300 тыс. долл. США) ЧПП «Бережливость» Модернизация транспортного парка. Обеспечение эффективной эксплуатации спецтехники. 4. Обустройство 4 полигонов ТБО, расположенных в Навоийской области, в том числе: Собственные средства инициатора, привлекаемые средства финансовых институтов (2,0 млн долл. США) Хокимият Навоийской области, ЧПП «Бережливость» Приведение состояния существующих полигонов ТБО (свалок) в соответствие с экологическими и санитарными нормами. 2 полигона ТБО; 2019 — 2021 годы 2 полигона ТБО. 2022 — 2025 годы 24. Укрепление материально-технической базы ООО «GULISTON MAXSUS TRANS» (Сырдарьинская область). Строительство в населенных пунктах 10 новых МСП и оснащение их 200 ед. контейнерами. 2019 — 2028 годы Собственные средства инициатора, привлекаемые средства финансовых институтов (221,0 тыс. долл. США) Хокимият Сырдарьинской области, ООО « GULISTON MAXSUS TRANS » Модернизация и развитие инфра-структуры санитарной очистки. Строительство новых МСП в соответствии с типовыми или индивидуальными проектами. Оснащение новых МСП и дооснащение существующих МСП контейнерами. 25. Укрепление материально-технической базы ООО «EKO HOUSE» (Джизакская область). Строительство в населенных пунктах 40 новых МСП и оснащение их 200 контейнерами. 2019 — 2028 годы Собственные средства инициатора, привлекаемые средства финансовых институтов (72 тыс. долл. США) Хокимият Джизакской области, ООО «EKO HOUSE» Модернизация и развитие инфраструктуры санитарной очистки. Строительство новых МСП в соответствии с типовыми или индивидуальными проектами. Оснащение новых МСП и дооснащение существующих МСП контейнерами. 5.4. Развитие потенциала кластеров по комплексному обращению с ТБО по переработке бытовых отходов 26. Повышение производственного потенциала ООО «ANDIJON SPESIAL ECO TRANS» (Андижанская область). Реализация проекта «Производство электроэнергии за счет преобразования свалочного газа, образующегося на полигонах бытовых отходов» с участием иностранной компании: внедрение системы улавливания и использования газа на полигоне; установка новых современных генераторов газовой турбины по преобразованию свалочного газа (метан), образующегося на полигонах бытовых отходов, в электроэнергию. 2025 — 2028 годы Прямые иностранные инвестиции (сумма определяется по результатам разработанной проектно-сметной документации) Госкомэкологии, Мининвествнешторг,хокимият Андижанской области, ООО «ANDIJON SPESIAL ECO TRANS» Оснащение существующих полигонов системами улавливания выбросов. Сокращение негативного воздействия выбросов парниковых газов, образующихся на полигонах. Производство электроэнергии. Эффективное использование возобновляемых источников энергии. Реализация проекта «Производство готовой трикотажной продукции из отходов» с участием компании «DILMAK MACHINE» (Турция): создание ткацко-швейного комбината на кластерной основе по комплексной промышленной переработке бытовых отходов, с выпуском готовой трикотажной продукции (с годовой мощностью 3,5 тысячи тонн переработки ТБО). 2020 — 2022 годы Прямые иностранные инвестиции (20 млн долл. США), собственные средства инициатора (20 млн долл. США) ООО «ANDIJON SPESIAL ECO TRANS» Переработка бытовых отходов, получение хлопка-волокна с дальнейшей его переработкой и выпуском готовой экспортоориентированной трикотажной продукции. Реализация проекта «Получение первичного сырья (топливо (пиролиз), биогумус, компост и др.) из ТБО для дальнейшей его переработки»; создание мини-цехов для получения первичного сырья из ТБО. 2019 — 2025 годы Собственные средства инициатора, привлекаемые средства финансовых институтов (2,0 млн долл. США) ООО «ANDIJON SPESIAL ECO TRANS» Переработка ТБО, получение первичного сырья с доведением получения полезных веществ из ТБО до 65 %. Вовлечение ресурсной части ТБО в производство. 27. Повышение производственного потенциала ЧПП «Бережливость» (Навоийская область). Реализация проекта по комплексной переработке ТБО: 1) строительство 5 комплексов (объектов) по переработке ТБО, в том числе: 2 комплекса; 1 комплекс; 1 комплекс; 2019 — 2021 годы Привлекаемые средства МФИ и коммерческих банков (7,0 млн долл. США) ЧПП «Бережливость» Вовлечение ресурсной части ТБО в производство. Энергетическое использование ТБО. Решение задачи комплексного управления ТБО, а также надлежащая эксплуатация полигонов ТБО. Совершенствование системы транспортировки ТБО. 2) создание 2 объектов по получению биогумуса; 2022 — 2025 годы 3) приобретение 6 ед. специальной техники для пользования на полигонах ТБО; 2026 — 2028 годы 4) создание 4 перегрузочных станций, в том числе в: 2019 — 2021 годы — 1 станция; в 2022 — 2025 годы — 3 станции. 2019 — 2025 годы Установка сортировочных линий на полигонах ТБО с мощностями: 100 тыс. тонн в год; 200 тыс. тонн в год; 200 тыс. тонн в год. 2022 — 2028 годы Привлекаемые средства МФИ и коммерческих банков (1,7 млн долл. США) ЧПП «Бережливость» Вовлечение ресурсной части ТБО в производство. Минимизация объемов захоронения ТБО. Продление срока службы полигонов и обеспечение рационального использования земельных ресурсов. 28. Повышение производственного потенциала ООО «AHOLITRANS» (Бухарская область). 1. Строительство 3 объектов производства, в том числе: производство ПЭТ-волокна; производство компоста; производство биоудобрений. Ноябрь 2019 год Собственные средства инициатора (14,0 млрд сумов) Хокимият Бухарской области, ООО «AHOLITRANS» Вовлечение ресурсной части ТБО в производство. Минимизация объемов захоронения ТБО. Продление срока службы полигонов и обеспечение рационального использования земельных ресурсов. 2. Установка в Джандарском и Ромитанском районах мобильных сортировочных линий ТБО. 2021 — 2024 годы Привлекаемые средства финансовых институтов (2,4 млн долл. США) 3. Создание объекта для получения электроэнергии за счет сжигания ТБО. 2025 — 2028 годы Привлекаемые средства финансовых институтов (30,0 млн долл. США) 29. Повышение производственного потенциала ООО «BIO TEXNO ECO». (Сурхандарьинская область). 1. Строительство 4 объектов, в том числе: по производству ПЭТ-волокна; по производству пластиковых труб; по производству компоста; по производству биоудобрений. Ноябрь 2019 год Собственные средства инициатора (10,6 млрд сумов) Хокимият Сурхандарьинской области, ООО «BIO TEXNO ECO» Вовлечение ресурсной части ТБО в производство. Продление срока службы полигонов и обеспечение рационального использования земельных ресурсов. 2. Установка в Денауском, Сариасийском, Узунском, Шурчинском, Джаркурганском, Кумкурганском, Алтынсайском, Шерабадском, Байсунском, Кызырыкском районах мобильных сортировочных линий. 2019 — 2023 годы Привлекаемые средства финансовых институтов (27,5 млн долл. США) 3. Создание объекта для получения электроэнергии за счет сжигания ТБО. 2025 — 2028 годы Привлекаемые средства финансовых институтов (40,0 млн долл. США) 30. Повышение производственного потенциала ООО «URGANCH AVTO ECO TRANS» (Хорезмская область). 1. Строительство объекта для производства ПЭТ-волокна. Декабрь 2019 год Собственные средства инициатора (10,0 млрд. сумов) Хокимият Хорезмской области, ООО «URGANCH AVTO ECO TRANS» Вовлечение ресурсной части ТБО в производство. Продление срока службы полигонов и обеспечение рационального использования земельных ресурсов. 2. Установка в Гурленском и Хазараспском районах мобильных сортировочных линий ТБО. 2021 — 2024 годы Привлекаемые средства финансовых институтов (2,4 млн долл. США) 3. Создание в Кошкупырском районе объекта для получения электроэнергии за счет сжигания ТБО. 2025 — 2028 годы Привлекаемые средства финансовых институтов (30,0 млн долл. США) 31. Повышение производственного потенциала ООО «GULISTON MAXSUS TRANS» (Сырдарьинская область). 1. Обустройство действующих полигонов ТБО и строительство объектов по обращению с ТБО: обустройство 2 полигонов ТБО; установка сортировочных линий на полигонах ТБО; производство компоста и биоудобрений. Декабрь 2019 год Собственные средства инициатора 14,0 млрд сумов) Хокимият Сырдарьинской области, ОО «GULISTON MAXSUS TRANS» Вовлечение ресурсной части ТБО в производство. Продление срока службы полигонов и обеспечение рационального использования земельных ресурсов. 2. Установка в Янгиерском и Сырдарьинском районах мобильных сортировочных линий ТБО. 2022 — 2024 годы Привлекаемые средства финансовых институтов (2,4 млн долл. США) 3. Рекультивация полигонов и строительство эстакады. 2021 — 2024 годы Собственные средства инициатора (12,0 млрд сумов — на строительство эстакады) 32. Повышение производственного потенциала ООО «ECO HOUSE» (Джизакская область). Строительство 3 объектов, в том числе: по производству ПЭТ-волокна; по производству компоста; по производству биоудобрений. Декабрь 2019 год Собственные средства инициатора (8,0 млрд сумов) Хокимият Джизакской области, ООО «ECO HOUSE» Вовлечение ресурсную часть ТБО в производство. Продление срока службы полигонов и обеспечение рационального использования земельных ресурсов. Установка в Дустликском и Зарбдарском районах мобильных сортировочных линий ТБО. 2022 — 2024 годы Привлекаемые средства финансовых институтов (2,4 млн долл. США) Хокимият Джизакской области, ООО «ECO HOUSE» Создание в Джизакском районе объекта для получения электроэнергии за счет сжигания ТБО. 2025 — 2028 годы Привлекаемые средства финансовых институтов (30,0 млн долл. США) Хокимият Джизакской области, ООО «ECO HOUSE» 33. Совершенствование механизмов ГЧП для реализации долгосрочных проектов и повышения их инвестиционной привлекательности. 1. Определение пилотных проектов ГЧП, по которым имеются ПТЭО и/или ТЭО. 2. Привлечение путем организации кластеров прямых иностранных инвестиций для реализации проектов ГЧП. 3. Принятие законодательных мер по поэтапной передаче имущества ГУП «Тоза худуд» кластерам по комплексному обращению с ТБО. 2022 — 2028 годы Собственные средства инициатора, прямые иностранные инвестиции (сумма определяется по результатам разработанной проектно-сметной документации) Кластеры по комплексному обращению с ТБО, Госкомэкологии, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей Повышение прозрачности процедуры предоставления государственной поддержки проектам ГЧП. Оптимизация государственной поддержки и ее направление в наиболее эффективные проекты. VI. Экологическое просвещение, повышение экологической культуры 34. Проведение широкой информационной кампании, направленной на повышение правовой и санитарно-экологической грамотности населения. Широкое освещение в печатных и электронных средствах массовой информации, электронных СМИ и соцсетях вопросов обращения с ТБО в республике и во всем мире, ориентированных на конкретные целевые социальные группы (дети, учащаяся молодежь, домохозяйки, жители городов и сельских населенных пунктов) с целью повышения экологической грамотности населения. На постоянной основе Не требуется Национальное информационное агентство Узбекистана, Национальная телерадиокомпания Узбекистана, Агентство информации и массовых коммуникаций, Национальная Ассоциация электронных средств массовой информации, Госкомэкологии, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и г. Ташкента Обеспечение открытости деятельности природоохранных органов; Информирование населения о сути и значении проводимых в стране реформ по совершенствованию государственного управления в сфере обеспечения экологической безопасности и охраны окружающей среды. Повышение уровня знаний населения в области обращения с ТБО и формирование экологической культуры населения. Обеспечение тесного взаимодействия с общественностью и институтами гражданского общества в вопросах обращения с ТБО. 35. Организация мероприятий (профилактических мер) по повышению уровня знаний населения в области обращения с ТБО. Проведение среди населения и субъектов предпринимательства информационных встреч, семинаров, тренингов, «круглых столов», направленных на разъяснение вопросов обращения с ТБО и ответственности за нарушение законодательства в данной сфере. Подготовка информационных сообщений и статей в СМИ по вопросам обращения с ТБО. Создание и установка баннеров, посвященных актуальным вопросам обращения с ТБО. На постоянной основе Не требуется Госкомэкологии, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и г. Ташкента Снижение уровня правонарушений в области обращения с ТБО. Обеспечение тесного взаимодействия с субъектами предпринимательства в вопросах обращения с ТБО. Повышение экологической культуры и юридической грамотности населения. 36. Повышение уровня знаний детей и молодежи в вопросах обращения с ТБО. Разработка методических пособий, направленных на повышение экологической грамотности и формирование культуры обращения с ТБО у детей. Октябрь 2019 год Не требуется Министерство дошкольного образования, Госкомэкологии Развитие экологической грамотности и формирование культуры обращения с ТБО у детей и молодежи. Разработка и внесение в Кабинет Министров на утверждение программы, неправленной на повышение экологической грамотности и формирование культуры обращения с ТБО у молодежи. Ноябрь 2019 год Не требуется Министерство народного образования, Госкомэкологии 37. Организация распространения социальной рекламы по вопросам обращения с ТБО, в том числе их раздельного сбора. Проведение конкурса на лучшую социальную рекламу раздельного сбора ТБО. Размещение социальной рекламы по вопросам обращения с ТБО, в том числе их раздельного сбора, на телевидении. Сентябрь 2019 год Средства Фонда экологии, охраны окружающей среды и обращения с отходами Госкомэкологии, Национальная телерадиокомпания Узбекистана Повышение уровня знаний населения в области обращения с ТБО и формирование экологической культуры населения. Привлечение населения к использованию метода раздельного сбора ТБО. 38. Организация мероприятий, направленных на привлечение физических и юридических лиц к раздельному сбору ТБО и вторичных материальных ресурсов, а также предотвращению их несанкционированного складирования (размещения) и выброса. Подготовка и распространение информационных материалов по раздельному сбору ТБО. Создание и установка баннеров, посвященных актуальным вопросам обращения с ТБО, в том числе их раздельного сбора. Подготовка информационных сообщений и статьей в СМИ по вопросам обращения с ТБО, в том числе их раздельного сбора. Организация информационных встреч, семинаров и тренингов по вопросам раздельного сбора ТБО, и предотвращению их образования. На постоянной основе Средства Фонда экологии, охраны окружающей среды и обращения с отходами Госкомэкологии 39. Организация и проведение мероприятий по благоустройству и санитарной очистке населенных пунктов. Проведение экологических хашаров (субботников) по ликвидации несанкционированных (стихийных) мусорных свалок. Ежегодно в марте-апреле, июле-августе, ноябре-октябре Не требуется Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и г. Ташкента Союз молодежи Узбекистана, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и г. Ташкента Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и г. Ташкента Повышение уровня знаний населения в области обращения с ТБО и формирование экологической культуры населения. Обеспечение тесного взаимодействия с общественностью и институтами гражданского общества в вопросах обращения с ТБО. Проведение молодежных акций на объектах благоустройства городов — «Весна в чистом городе» и «Осень в чистом городе». Ежегодно в марте-апреле, октябре-ноябре Проведение экологической акции «Чистый город», посвященной Всемирному Дню окружающей среды. Ежегодно в июне VII. Совершенствование ценообразования в сфере санитарной очистки 40. Проведение экспериментальных исследований и хронометражных работ по определению норм накопления ТБО. Проведение экспериментальных исследований и хронометражных работ для определения норм накопления ТБО. 2019 — 2020 годы Средства Фонда экологии, охраны окружающей среды и обращения с отходами, грантовые средства Госкомэкологии, Минздрав, Совет Министров Рес?ублики Каракалпакстан, хокимияты областей и г. Ташкента, заинтересованные министерства и ведомства Определение и утверждение норм накопления ТБО, позволяющих осуществлять дальнейшее планирование создания инфраструктурных объектов в сфере обращения с ТБО. Утверждение норм накопления ТБО. Пересмотр норм накопления ТБО с учетом социально-экономической ситуации в республике. Каждые пять лет 41. Оптимизация тарифов в сфере санитарной очистки. Проведение экспериментальных исследований и хронометражных работ по определению нормы операционных затрат на сбор и вывоз ТБО. 2020 — 2021 годы Средства Фонда экологии, охраны окружающей среды и обращения с отходами Госкомэкологии, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и г. Ташкента, заинтересованные министерства и ведомства Создание адаптивной системы ценообразования в области обращения с ТБО. Формирование прейскуранта цен на услуги в сфере санитарной очистки с учетом затрат на переработку и захоронение ТБО. VIII. Осуществление государственного экологического контроля в области обращения с отходами 42. Проведение мониторинга в сфере обращения с ТБО. Проведение мониторинга случаев несанкционированного размещения и сжигания ТБО на местах их образования и складирования. Изучение результатов мониторинга. Выявление существующих проблемных вопросов и принятие соответствующих мер по их решению. На постоянной основе Не требуется Госкомэкологии, уполномоченные министерства и ведомства Профилактика правонарушений в сфере охраны окружающей среды. Обеспечение высокого уровня экологической безопасности. 43. Проведение оперативных контрольных мероприятий. Проведение рейдового экологического контроля по выявлению и пресечению случаев несанкционированного размещения и сжигания ТБО на местах их образования и складирования. Проведение рейдов с участием представителей СМИ для освещения текущего положения в области обращения с ТБО. Выявление правонарушителей в области обращения с ТБО. Принятие мер воздействия в отношении правонарушителей в области обращения с ТБО. На постоянной основе Не требуется Госкомэкологии, уполномоченные министерства и ведомства Снижение уровня правонарушений в области обращения с ТБО. Обеспечение высокого уровня экологической безопасности. Обеспечение тесного взаимодействия с субъектами предпринимательства в вопросах обращения с ТБО. Повышение экологической культуры и юридической грамотности населения.

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

17 апреля 2019 г.,

№ ПП-4291

(Национальная база данных законодательства, 18.04.2019 г., № 07/19/4291/2960; 06.01.2024 г., № 06/24/5/0008, 27.04.2024 г., № 06/24/67/0307; 03.08.2024 г., № 06/24/106/0571)

lex.uz