UzbekAI

← Qonunlar

📅 2019-yil 22-aprel · Prezident qarorlari

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2019 йил 22 апрель · Президент қарорлари

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 22 апреля 2019 г. · Постановления Президента

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 22 April 2019 · Presidential resolutions

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикаси Президентининг

Қарори

РЎЙХАТИ

Бола ҳуқуқлари кафолатларини янада кучайтиришга оид қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида

Мамлакатимизда оналик ва болаликни қўллаб-қувватлаш, болаларнинг маънавий ва жисмоний ривожланиши учун шарт-шароитлар яратиш, шунингдек, Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Бола ҳуқуқлари тўғрисидаги конвенцияси талабларига риоя этилишини таъминлаш мақсадида кенг кўламли ишлар амалга оширилмоқда.

Шу билан бирга, болаларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш ва уларнинг баркамол авлод бўлиб етишишини таъминлаш борасидаги фаолиятнинг институционал ва ҳуқуқий асосларини тубдан такомиллаштириш зарурати тобора ортиб бормоқда.

Бола ҳуқуқлари тўғрисидаги конвенция талабларини ҳар томонлама ҳаётга татбиқ этиш, Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ва қонунларида назарда тутилган болаларнинг ҳуқуқларини амалда кафолатлаш, уларнинг жисмоний, интеллектуал, руҳий ва маънавий етук авлод бўлиб етишишини таъминлаш мақсадида, шунингдек, 2017 — 2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясида белгиланган вазифаларга мувофиқ:

1. Белгилаб қўйилсинки:

ота-она қарамоғисиз қолган болаларга муниципал ва аниқ мақсадли коммунал уй-жой фондидаги ўзлари яшаб турган турар жойларни улар «Меҳрибонлик» уйларига жойлаштирилган, васийлик ёки ҳомийлик органининг розилигига кўра васийликка ёки ҳомийликка олувчи билан бирга яшаётган бутун вақт мобайнида, ўн саккиз ёшга тўлгунга қадар бронлаштириш ҳуқуқи берилади;

болаларнинг рўйхатда туриш жойи ва фуқаролигидан қатъи назар, уларга барча ижтимоий хизматлар кўрсатилади;

болаларнинг давлат органларига бевосита қилган мурожаатларини тўлиқ кўриб чиқиш кафолатланади ва бола тўлиқ муомала лаёқатига эга эмаслиги важлари билан бу турдаги мурожаатларни кўрмасдан қолдиришга йўл қўйилмайди;

ўн саккиз ёшга тўлмаган шахсларга алимент тўлаш ҳақида ота-она ўртасида келишув бўлмаганда ёки алимент ихтиёрий равишда тўланмаганда ва ота-онадан бирортаси ҳам алимент ундириш тўғрисида судга мурожаат қилмаган ҳолларда 14 ёшга тўлган бола ўзининг таъминоти учун ота ёки онадан ёхуд ота-онаси билан бирга яшамаётган бўлса, бир вақтнинг ўзида ота-онанинг ҳар иккаласидан қонунда белгиланган миқдорда алимент ундириш тўғрисида даъво қўзғатишга ҳақли;

болаларни ҳимоя қилиш мақсадида судларга ариза билан мурожаат қилган даъвогар давлат божи ва бошқа тўловларни тўлашдан озод қилинади.

2. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман), Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий маркази, Соғлиқни сақлаш вазирлиги ва кенг жамоатчиликнинг:

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман) ўринбосари — Бола ҳуқуқлари бўйича вакил лавозимини жорий этиш ва Котибият тузилмасида бола ҳуқуқларини таъминлаш фаолиятига кўмаклашувчи бошқарув ходимларининг чекланган сони 2 нафардан иборат сектор тузиш;

2019 йил 1 сентябрдан Ўзбекистон Республикасида эркаклар ва аёллар учун никоҳ ёшини ўн саккиз ёш этиб белгилаш;

қонун ҳужжатларида оилавий муносабатларни тартибга солишга оид тегишли нормалар бўлмаган тақдирда, Ўзбекистон Республикасининг қонун ҳужжатлари тамойиллари ва умумэътироф этилган халқаро ҳуқуқ тамойилларига зид бўлмаган маҳаллий урф-одат ва анъаналар қўлланилиши ҳақидаги таклифлари маъқуллансин.

3. Маълумот учун қабул қилинсинки, оилада боланинг манфаатларига тааллуқли ҳар қандай масала ҳал қилинаётганда, шунингдек, ҳар қандай суд муҳокамаси ёки маъмурий муҳокама даврида бола ўз фикрини ифода қилишга ҳақлидир. Бунда қарор қабул қилишга ваколатли органлар (шахслар) боланинг манфаатига тааллуқли масалани ҳал қилишда оқилона ва мустақил фикрлаш қобилиятига эга боланинг фикрини, унинг ёшидан қатъи назар, жиддий омил сифатида кўриб чиқиши ҳамда боланинг энг устун манфаатларини назарда тутувчи қарорни қабул қилиши шарт.

Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Халқ таълими вазирлиги, Мактабгача таълим вазирлиги ва Олий суди уч ой муддатда боланинг оқилона ва мустақил фикрлаш қобилиятини баҳолаш мезонларини ишлаб чиқсин ва тасдиқласин.

5. Ўн саккиз ёшга тўлмаган чет эл фуқароси ва фуқаролиги бўлмаган шахсни, агар унинг ота-онасидан бири, васийликка ёки ҳомийликка олган шахс Ўзбекистон Республикаси ҳудудида қонуний асосга кўра яшаш ҳуқуқига эга бўлса, қуйидаги ҳолларда Ўзбекистон Республикасидан чиқариб юборишга йўл қўйилмайди:

Ўзбекистон Республикасида бўлиш қоидаларини бузган, яъни Ўзбекистонда яшаш ҳуқуқини берувчи ҳужжатларсиз ёки ҳақиқий бўлмаган ҳужжатлар билан яшаган, яшаш жойи ёки турган жойи бўйича рўйхатдан ўтказиш, кўчиш ёки турар жой танлаш юзасидан белгиланган тартибга риоя этмаган, бўлиш муддати тугагач чиқиб кетишдан бўйин товлаган, шунингдек, Ўзбекистон Республикасининг ҳудуди орқали транзит тарзда ўтиш тартибига риоя қилмаган ҳолларда;

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида содир этган жинояти учун суд томонидан белгиланган жазо ижро этиб бўлинган ёки ўтаб бўлинганидан кейин ёхуд қонун ҳужжатларида назарда тутилган ҳолларда жиноий жавобгарликдан ёки жазодан озод қилинган ҳолларда.

6. Меҳрибонлик уйлари, кичик ҳажмли болалар уйлари, болалар шаҳарчалари, SOS — болалар маҳаллалари ва оилавий болалар уйларининг битирувчилари бўлган, шунингдек, васийликка, ҳомийликка ёки оилага тарбияга олинган (патронат) етим болалар ҳамда ота-оналик ҳуқуқидан маҳрум қилинганлиги, бедарак йўқолган ёки муомалага лаёқатсиз деб топилганлиги сабабли ота-она ёки ёлғиз она қарамоғидан маҳрум бўлган, шунингдек, топиб олинган (ташлаб кетилган) ота-онаси номаълум бўлган болалар ҳамда никоҳда бўлмаган онанинг (ёлғиз онанинг) вафот этганлиги натижасида боқувчисиз қолган болалар (йигирма беш ёшга тўлганлар бундан мустасно) учун олий таълим муассасаларига абитуриентларни қабул қилишнинг умумий сонига қўшимча равишда бир фоизгача давлат гранти асосидаги қабул квоталари ажратилади.

7. Ўзбекистон Республикаси Миллий статистика қўмитаси икки ой муддатда иловага мувофиқ оналик ва болаликка оид статистик маълумотларни «stat.uz» веб-сайтига жойлаштиришни ва маълумотларни доимий равишда янгилаб боришни таъминласин.

8. Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ва Адлия вазирлиги Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги билан биргаликда бир ой муддатда ФҲДЁ органлари билан туғилиш ва ўлим тўғрисида электрон маълумотлар алмашиш тизимининг тўлиқ ишлашини таъминлашга ҳамда муассасаларга оптик толали алоқа тармоғини ўрнатишга қаратилган «Йўл харитаси»ни ишлаб чиқсин ҳамда йил якунига қадар мазкур тизимнинг тўлиқ жорий этилишини таъминласин.

9. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман)га манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман) тўғрисида»ги Қонунга ушбу қарордан келиб чиқадиган ҳамда унинг фаолиятини янада такомиллаштиришга ва жамоатчиликнинг кенг иштирок этишини таъминлашга қаратилган ўзгартиришларни киритишни назарда тутувчи қонун лойиҳасини белгиланган тартибда киритиш тавсия этилсин.

10. Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими вазирлиги 2019 йил 1 сентябрга қадар:

а) Инсон ҳуқуқлари бўйича Миллий марказ ва Адлия вазирлиги билан биргаликда қуйидагиларни назарда тутувчи «Етим болалар ва ота-она қарамоғидан маҳрум бўлган болаларни ижтимоий ҳимоялаш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси қонуни лойиҳасини ишлаб чиқсин ва белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритсин:

етим болалар ва ота-она қарамоғисиз қолган болаларнинг ижтимоий-ҳуқуқий мақоми ҳамда бундай болаларни тарбиялаш учун жойлаштириш шакллари;

фарзандликка олувчи оилаларни тайёрлаш ва уларга кўмаклашиш тартиби;

етим болалар ва ота-она қарамоғисиз қолган болаларнинг ижтимоий ҳимояси, мулкий ва номулкий ҳуқуқларининг кафолатлари;

етим болалар ва ота-она қарамоғисиз қолган болаларнинг ҳуқуқий ёрдам олиш ва суд ҳимоясида бўлиш ҳуқуқларини таъминлаш;

етим болалар ва ота-она қарамоғисиз қолган болалар «Меҳрибонлик» уйлари ва интернатларни ўқиб тугатганидан кейин уларнинг ижтимоий мослашувига кўмаклашиш;

б) Адлия вазирлиги Уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги билан биргаликда ота-она қарамоғисиз қолган болаларга муниципал ва аниқ мақсадли коммунал уй-жой фондидаги ўзлари яшаб турган турар жойларни улар «Меҳрибонлик» уйларига жойлаштирилган, васийлик ёки ҳомийлик органининг розилигига кўра васийликка ёки ҳомийликка олувчи билан бирга яшаётган бутун вақт мобайнида, ўн саккиз ёшга тўлгунга қадар бронлаштириш тартибини белгиловчи ҳукумат қарори лойиҳасини ишлаб чиқсин ва Вазирлар Маҳкамасига киритсин.

11. Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими вазирлиги Мактабгача таълим вазирлиги билан биргаликда уч ой муддатда болалар уйлари, ногирон болалар учун «Мурувват» интернат уйлари, сил касаллигига қарши болалар санаторийси, «Меҳрибонлик» уйлари, Болалар шаҳарчалари ва мактабгача таълим муассасаларида суиистеъмолчиликларнинг олдини олиш ва қонунийликни таъминлашга қаратилган жамоат назоратини ўрнатишни назарда тутувчи амалий механизмни жорий қилишни назарда тутувчи таклифларни Вазирлар Маҳкамасига киритсин.

12. Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси Ички ишлар вазирлиги, Адлия вазирлиги ва Инсон ҳуқуқлари бўйича Миллий марказ билан биргаликда уч ой муддатда:

а) Ўзбекистон Республикасининг «Бола ҳуқуқларининг кафолатлари тўғрисида»ги Қонунига :

болага нисбатан ишлатиладиган тазйиқ ва зўравонликлар турлари ҳамда унинг олдини олишга оид чораларни;

судгача ва суд жараёнида жиноят процесси иштирокчиси бўлган болаларни ҳимоя қилишга қаратилган қўшимча кафолатларни назарда тутувчи ўзгартиш ва қўшимчалар киритишни;

б) Ўзбекистон Республикасининг «Ҳуқуқбузарликлар профилактикаси тўғрисида»ги Қонунига ўн саккиз ёшга тўлмаган шахсларни ҳуқуқбузарлик содир этганлиги учун профилактик ҳисобга олиш ўрнига, уларнинг жамиятга мослашувини таъминловчи механизмларни назарда тутувчи ўзгартиш ва қўшимчалар киритишни;

в) Ўзбекистон Республикасининг Жиноят кодексига ўн саккиз ёшга тўлмаган шахсни ёлланма сифатида жалб этиш, ўқитиш, молиялаштириш ёки унга бошқа моддий таъминот бериш, худди шунингдек ундан ҳарбий тўқнашув ёки ҳарбий ҳаракатларда фойдаланиш жинояти учун жавобгарликни оғирлаштирувчи нормалар билан тўлдиришни назарда тутувчи ўзгартиш ва қўшимчалар киритишни;

г) Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг одам савдоси учун жавобгарликни назарда тутувчи 135-моддасини Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Бола ҳуқуқлари тўғрисидаги конвенциясига доир Факультатив протоколга (2000 йил 25 май, Нью-Йорк) имплементация қилишни назарда тутувчи қонун лойиҳасини ишлаб чиқсин ва Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасига белгиланган тартибда киритсин.

13. Ўзбекистон Республикаси Олий суди, Бош прокуратураси ва Ички ишлар вазирлиги икки ой муддатда ходимларнинг ўн саккиз ёшга тўлмаган шахслар билан ишлаши бўйича методик қўлланма ишлаб чиқсин ҳамда ўз ходимларининг малакасини тизимли равишда ошириб борсин.

14. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги уч ой муддатда:

Бош прокуратура, Халқ таълими вазирлиги ва Соғлиқни сақлаш вазирлиги билан биргаликда васийлик ва ҳомийлик органлари тизимини қайта кўриб чиқиб, уларнинг мақомини белгилаш ҳамда фаолиятини такомиллаштириш бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини;

ўн саккиз ёшга тўлмаган шахсларнинг ҳуқуқий муносабатлар субъекти сифатида қатнашиши учун қулай шароит яратиш мақсадида қонун ҳужжатларидаги «вояга етмаган» ва «бола» каби тушунчаларни бирхиллаштириш юзасидан ўзгартиш ва қўшимчаларни назарда тутувчи таклифларни Вазирлар Маҳкамасига киритсин.

15. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

икки ой муддатда Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Бола ҳуқуқлари тўғрисидаги конвенциясининг ўттиз йиллигини кенг нишонлаш бўйича чора-тадбирлар дастурини;

уч ой муддатда Болалар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва уларга қулай шарт-шароит яратишга оид миллий ҳаракатлар дастурини тасдиқласин.

16. Ўзбекистон Республикасининг Жиноят ва жиноят-процессуал қонунчилигини такомиллаштириш бўйича идоралараро комиссия (О.Б. Муродов) ҳамда Жиноят-ижроия қонунчилигини такомиллаштириш бўйича идоралараро эксперт гуруҳи (А.Ю. Мавлонов) бир ой муддатда тегишли кодекслар ишлаб чиқилишида фойдаланиш ва миллий қонунчиликни такомиллаштириш мақсадида ювенал адлия тизимини жорий этиш бўйича концепция лойиҳасини ишлаб чиқсин.

17. Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги Олий Мажлиснинг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман) ва Савдо-саноат палатаси билан биргаликда меҳнат қонунчилигига кўра ишга кириш ҳуқуқига эга бўлган болаларнинг меҳнатидан фойдаланишда уларнинг ҳуқуқлари кафолатланишини таъминловчи қоидаларни кенг жамоатчилик ўртасида тарғиб қилсин.

18. Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги, Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси мазкур қарорнинг мазмун-моҳиятини оммавий ахборот воситаларида кенг ёритилишини ташкил этсин.

19. Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий маркази манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда икки ой муддатда қонун ҳужжатларига ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартиш ва қўшимчалар тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин.

20. Мазкур қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосарлари А.А. Абдуҳакимов ва Т.К. Нарбаева зиммасига юклансин.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 22 апрелдаги ПҚ-4296-сон қарорига ИЛОВА

«stat.uz» веб-сайтига жойлаштирилиши лозим бўлган минимал кўрсаткичлар ва бошқа маълумотлар

Т/р Кўрсаткичлар номланиши Маълумотларни шакллантириш учун масъул орган 1. Беш ёшга тўлмаган болалар ўлими сони (нафар киши). Миллий статистика қўмитаси 2. Туғилишда кутилаётган умр давомийлиги. Миллий статистика қўмитаси 3. Оналар ўлими коэффициенти (100 000 тирик туғилганга нисбатан). Соғлиқни сақлаш вазирлиги 4. Вазн оғирлиги етишмаслиги мавжуд беш ёшгача бўлган болалар улуши (%). Соғлиқни сақлаш вазирлиги 5. Иммунизация билан қамраб олинган болалар улуши (%). Соғлиқни сақлаш вазирлиги 6. Шаҳар ва қишлоқлар кесимида сифати яхшиланган ичимлик сувидан фойдаланаётган аҳоли фоизи. Миллий статистика қўмитаси 7. Қиз болаларнинг мактабда таълим олиш давомийлиги. Халқ таълими вазирлиги 8. Ўғил болаларнинг мактабда таълим олиш давомийлиги. Халқ таълими вазирлиги 9. Таълим соҳасида гендер паритет индекси. Халқ таълими вазирлиги 10. Болалар меҳнати (18 ёшга тўлмаган шахс). Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги 11. Ўсмирлик даврида туғиш сони. Соғлиқни сақлаш вазирлиги 12. Туғилиши билан рўйхатга олинган болалар фоизи. Соғлиқни сақлаш вазирлиги 13. Болалар (18 ёшга тўлмаган шахс) орасида жиноятларни профилактика қилиш бўйича кўрилган чоралар сони. Ички ишлар вазирлиги 14. Болалар (18 ёшга тўлмаган шахс) томонидан содир этилган жиноятлар сони ва хусусиятлари. Ички ишлар вазирлиги 15. Судга қадар иш юритиш босқичида қамоққа олиш тарзидаги эҳтиёт чораси қўлланилган болалар (18 ёшга тўлмаган шахс) сони. Олий суд 16. Одил судлов тизимига кирмайдиган таъсир чоралари кўрилган болалар (18 ёшга тўлмаган шахс) сони. Ички ишлар вазирлиги 17. Судланган болалар (18 ёшга тўлмаган шахс) сони. Олий суд 18. Болаларга (18 ёшга тўлмаган шахс) нисбатан қўлланилган жазо чоралари хусусияти. Олий суд 19. Ихтисослаштирилган ўқув-тарбия муассасаларига жойлаштирилган болалар (18 ёшга тўлмаган шахс) сони. Халқ таълими вазирлиги

Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2019 йил 22 апрель,

ПҚ-4296-сон

(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 23.04.2019 й., 07/19/4296/3001-сон; 27.01.2021 й., 06/21/6146/0065-сон, Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 29.01.2022 й., 06/22/61/0084-сон, 12.05.2022 й., 07/22/241/0408-сон; 12.02.2025 й., 06/25/17/0127-сон; 01.03.2025 й., 06/25/27/0196-сон; 10.06.2026 й., 06/26/109/0580-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

Qarori

ROʻYXATI

Bola huquqlari kafolatlarini yanada kuchaytirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida

Mamlakatimizda onalik va bolalikni qoʻllab-quvvatlash, bolalarning maʼnaviy va jismoniy rivojlanishi uchun shart-sharoitlar yaratish, shuningdek, Birlashgan Millatlar Tashkilotining Bola huquqlari toʻgʻrisidagi konvensiyasi talablariga rioya etilishini taʼminlash maqsadida keng koʻlamli ishlar amalga oshirilmoqda.

Shu bilan birga, bolalarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish va ularning barkamol avlod boʻlib yetishishini taʼminlash borasidagi faoliyatning institutsional va huquqiy asoslarini tubdan takomillashtirish zarurati tobora ortib bormoqda.

Bola huquqlari toʻgʻrisidagi konvensiya talablarini har tomonlama hayotga tatbiq etish, Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlarida nazarda tutilgan bolalarning huquqlarini amalda kafolatlash, ularning jismoniy, intellektual, ruhiy va maʼnaviy yetuk avlod boʻlib yetishishini taʼminlash maqsadida, shuningdek, 2017 — 2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasida belgilangan vazifalarga muvofiq:

1. Belgilab qoʻyilsinki:

ota-ona qaramogʻisiz qolgan bolalarga munitsipal va aniq maqsadli kommunal uy-joy fondidagi oʻzlari yashab turgan turar joylarni ular “Mehribonlik” uylariga joylashtirilgan, vasiylik yoki homiylik organining roziligiga koʻra vasiylikka yoki homiylikka oluvchi bilan birga yashayotgan butun vaqt mobaynida, oʻn sakkiz yoshga toʻlgunga qadar bronlashtirish huquqi beriladi;

bolalarning roʻyxatda turish joyi va fuqaroligidan qatʼi nazar, ularga barcha ijtimoiy xizmatlar koʻrsatiladi;

bolalarning davlat organlariga bevosita qilgan murojaatlarini toʻliq koʻrib chiqish kafolatlanadi va bola toʻliq muomala layoqatiga ega emasligi vajlari bilan bu turdagi murojaatlarni koʻrmasdan qoldirishga yoʻl qoʻyilmaydi;

oʻn sakkiz yoshga toʻlmagan shaxslarga aliment toʻlash haqida ota-ona oʻrtasida kelishuv boʻlmaganda yoki aliment ixtiyoriy ravishda toʻlanmaganda va ota-onadan birortasi ham aliment undirish toʻgʻrisida sudga murojaat qilmagan hollarda 14 yoshga toʻlgan bola oʻzining taʼminoti uchun ota yoki onadan yoxud ota-onasi bilan birga yashamayotgan boʻlsa, bir vaqtning oʻzida ota-onaning har ikkalasidan qonunda belgilangan miqdorda aliment undirish toʻgʻrisida daʼvo qoʻzgʻatishga haqli;

bolalarni himoya qilish maqsadida sudlarga ariza bilan murojaat qilgan daʼvogar davlat boji va boshqa toʻlovlarni toʻlashdan ozod qilinadi.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman), Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Milliy markazi, Sogʻliqni saqlash vazirligi va keng jamoatchilikning:

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman) oʻrinbosari — Bola huquqlari boʻyicha vakil lavozimini joriy etish va Kotibiyat tuzilmasida bola huquqlarini taʼminlash faoliyatiga koʻmaklashuvchi boshqaruv xodimlarining cheklangan soni 2 nafardan iborat sektor tuzish;

2019-yil 1-sentabrdan Oʻzbekiston Respublikasida erkaklar va ayollar uchun nikoh yoshini oʻn sakkiz yosh etib belgilash;

qonun hujjatlarida oilaviy munosabatlarni tartibga solishga oid tegishli normalar boʻlmagan taqdirda, Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlari tamoyillari va umumeʼtirof etilgan xalqaro huquq tamoyillariga zid boʻlmagan mahalliy urf-odat va anʼanalar qoʻllanilishi haqidagi takliflari maʼqullansin.

3. Maʼlumot uchun qabul qilinsinki, oilada bolaning manfaatlariga taalluqli har qanday masala hal qilinayotganda, shuningdek, har qanday sud muhokamasi yoki maʼmuriy muhokama davrida bola oʻz fikrini ifoda qilishga haqlidir. Bunda qaror qabul qilishga vakolatli organlar (shaxslar) bolaning manfaatiga taalluqli masalani hal qilishda oqilona va mustaqil fikrlash qobiliyatiga ega bolaning fikrini, uning yoshidan qatʼi nazar, jiddiy omil sifatida koʻrib chiqishi hamda bolaning eng ustun manfaatlarini nazarda tutuvchi qarorni qabul qilishi shart.

Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi, Xalq taʼlimi vazirligi, Maktabgacha taʼlim vazirligi va Oliy sudi uch oy muddatda bolaning oqilona va mustaqil fikrlash qobiliyatini baholash mezonlarini ishlab chiqsin va tasdiqlasin.

5. Oʻn sakkiz yoshga toʻlmagan chet el fuqarosi va fuqaroligi boʻlmagan shaxsni, agar uning ota-onasidan biri, vasiylikka yoki homiylikka olgan shaxs Oʻzbekiston Respublikasi hududida qonuniy asosga koʻra yashash huquqiga ega boʻlsa, quyidagi hollarda Oʻzbekiston Respublikasidan chiqarib yuborishga yoʻl qoʻyilmaydi:

Oʻzbekiston Respublikasida boʻlish qoidalarini buzgan, yaʼni Oʻzbekistonda yashash huquqini beruvchi hujjatlarsiz yoki haqiqiy boʻlmagan hujjatlar bilan yashagan, yashash joyi yoki turgan joyi boʻyicha roʻyxatdan oʻtkazish, koʻchish yoki turar joy tanlash yuzasidan belgilangan tartibga rioya etmagan, boʻlish muddati tugagach chiqib ketishdan boʻyin tovlagan, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasining hududi orqali tranzit tarzda oʻtish tartibiga rioya qilmagan hollarda;

Oʻzbekiston Respublikasi hududida sodir etgan jinoyati uchun sud tomonidan belgilangan jazo ijro etib boʻlingan yoki oʻtab boʻlinganidan keyin yoxud qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda jinoiy javobgarlikdan yoki jazodan ozod qilingan hollarda.

6. Mehribonlik uylari, kichik hajmli bolalar uylari, bolalar shaharchalari, SOS — bolalar mahallalari va oilaviy bolalar uylarining bitiruvchilari boʻlgan, shuningdek, vasiylikka, homiylikka yoki oilaga tarbiyaga olingan (patronat) yetim bolalar hamda ota-onalik huquqidan mahrum qilinganligi, bedarak yoʻqolgan yoki muomalaga layoqatsiz deb topilganligi sababli ota-ona yoki yolgʻiz ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan, shuningdek, topib olingan (tashlab ketilgan) ota-onasi nomaʼlum boʻlgan bolalar hamda nikohda boʻlmagan onaning (yolgʻiz onaning) vafot etganligi natijasida boquvchisiz qolgan bolalar (yigirma besh yoshga toʻlganlar bundan mustasno) uchun oliy taʼlim muassasalariga abituriyentlarni qabul qilishning umumiy soniga qoʻshimcha ravishda bir foizgacha davlat granti asosidagi qabul kvotalari ajratiladi.

7. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi ikki oy muddatda ilovaga muvofiq onalik va bolalikka oid statistik maʼlumotlarni “stat.uz” veb-saytiga joylashtirishni va maʼlumotlarni doimiy ravishda yangilab borishni taʼminlasin.

8. Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi va Adliya vazirligi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi bilan birgalikda bir oy muddatda FHDY organlari bilan tugʻilish va oʻlim toʻgʻrisida elektron maʼlumotlar almashish tizimining toʻliq ishlashini taʼminlashga hamda muassasalarga optik tolali aloqa tarmogʻini oʻrnatishga qaratilgan “Yoʻl xaritasi”ni ishlab chiqsin hamda yil yakuniga qadar mazkur tizimning toʻliq joriy etilishini taʼminlasin.

9. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman)ga manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda “Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman) toʻgʻrisida”gi Qonunga ushbu qarordan kelib chiqadigan hamda uning faoliyatini yanada takomillashtirishga va jamoatchilikning keng ishtirok etishini taʼminlashga qaratilgan oʻzgartirishlarni kiritishni nazarda tutuvchi qonun loyihasini belgilangan tartibda kiritish tavsiya etilsin.

10. Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi 2019-yil 1-sentabrga qadar:

a) Inson huquqlari boʻyicha Milliy markaz va Adliya vazirligi bilan birgalikda quyidagilarni nazarda tutuvchi “Yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalarni ijtimoiy himoyalash toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi qonuni loyihasini ishlab chiqsin va belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritsin:

yetim bolalar va ota-ona qaramogʻisiz qolgan bolalarning ijtimoiy-huquqiy maqomi hamda bunday bolalarni tarbiyalash uchun joylashtirish shakllari;

farzandlikka oluvchi oilalarni tayyorlash va ularga koʻmaklashish tartibi;

yetim bolalar va ota-ona qaramogʻisiz qolgan bolalarning ijtimoiy himoyasi, mulkiy va nomulkiy huquqlarining kafolatlari;

yetim bolalar va ota-ona qaramogʻisiz qolgan bolalarning huquqiy yordam olish va sud himoyasida boʻlish huquqlarini taʼminlash;

yetim bolalar va ota-ona qaramogʻisiz qolgan bolalar “Mehribonlik” uylari va internatlarni oʻqib tugatganidan keyin ularning ijtimoiy moslashuviga koʻmaklashish;

b) Adliya vazirligi Uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vazirligi bilan birgalikda ota-ona qaramogʻisiz qolgan bolalarga munitsipal va aniq maqsadli kommunal uy-joy fondidagi oʻzlari yashab turgan turar joylarni ular “Mehribonlik” uylariga joylashtirilgan, vasiylik yoki homiylik organining roziligiga koʻra vasiylikka yoki homiylikka oluvchi bilan birga yashayotgan butun vaqt mobaynida, oʻn sakkiz yoshga toʻlgunga qadar bronlashtirish tartibini belgilovchi hukumat qarori loyihasini ishlab chiqsin va Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.

11. Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi Maktabgacha taʼlim vazirligi bilan birgalikda uch oy muddatda bolalar uylari, nogiron bolalar uchun “Muruvvat” internat uylari, sil kasalligiga qarshi bolalar sanatoriysi, “Mehribonlik” uylari, Bolalar shaharchalari va maktabgacha taʼlim muassasalarida suiisteʼmolchiliklarning oldini olish va qonuniylikni taʼminlashga qaratilgan jamoat nazoratini oʻrnatishni nazarda tutuvchi amaliy mexanizmni joriy qilishni nazarda tutuvchi takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.

12. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi Ichki ishlar vazirligi, Adliya vazirligi va Inson huquqlari boʻyicha Milliy markaz bilan birgalikda uch oy muddatda:

a) Oʻzbekiston Respublikasining “Bola huquqlarining kafolatlari toʻgʻrisida”gi Qonuniga :

bolaga nisbatan ishlatiladigan tazyiq va zoʻravonliklar turlari hamda uning oldini olishga oid choralarni;

sudgacha va sud jarayonida jinoyat protsessi ishtirokchisi boʻlgan bolalarni himoya qilishga qaratilgan qoʻshimcha kafolatlarni nazarda tutuvchi oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritishni;

b) Oʻzbekiston Respublikasining “Huquqbuzarliklar profilaktikasi toʻgʻrisida”gi Qonuniga oʻn sakkiz yoshga toʻlmagan shaxslarni huquqbuzarlik sodir etganligi uchun profilaktik hisobga olish oʻrniga, ularning jamiyatga moslashuvini taʼminlovchi mexanizmlarni nazarda tutuvchi oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritishni;

v) Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat kodeksiga oʻn sakkiz yoshga toʻlmagan shaxsni yollanma sifatida jalb etish, oʻqitish, moliyalashtirish yoki unga boshqa moddiy taʼminot berish, xuddi shuningdek undan harbiy toʻqnashuv yoki harbiy harakatlarda foydalanish jinoyati uchun javobgarlikni ogʻirlashtiruvchi normalar bilan toʻldirishni nazarda tutuvchi oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritishni;

g) Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining odam savdosi uchun javobgarlikni nazarda tutuvchi 135-moddasini Birlashgan Millatlar Tashkilotining Bola huquqlari toʻgʻrisidagi konvensiyasiga doir Fakultativ protokolga (2000-yil 25-may, Nyu-York) implementatsiya qilishni nazarda tutuvchi qonun loyihasini ishlab chiqsin va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasiga belgilangan tartibda kiritsin.

13. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi, Bosh prokuraturasi va Ichki ishlar vazirligi ikki oy muddatda xodimlarning oʻn sakkiz yoshga toʻlmagan shaxslar bilan ishlashi boʻyicha metodik qoʻllanma ishlab chiqsin hamda oʻz xodimlarining malakasini tizimli ravishda oshirib borsin.

14. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi uch oy muddatda:

Bosh prokuratura, Xalq taʼlimi vazirligi va Sogʻliqni saqlash vazirligi bilan birgalikda vasiylik va homiylik organlari tizimini qayta koʻrib chiqib, ularning maqomini belgilash hamda faoliyatini takomillashtirish boʻyicha normativ-huquqiy hujjat loyihasini;

oʻn sakkiz yoshga toʻlmagan shaxslarning huquqiy munosabatlar subyekti sifatida qatnashishi uchun qulay sharoit yaratish maqsadida qonun hujjatlaridagi “voyaga yetmagan” va “bola” kabi tushunchalarni birxillashtirish yuzasidan oʻzgartish va qoʻshimchalarni nazarda tutuvchi takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.

15. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

ikki oy muddatda Birlashgan Millatlar Tashkilotining Bola huquqlari toʻgʻrisidagi konvensiyasining oʻttiz yilligini keng nishonlash boʻyicha chora-tadbirlar dasturini;

uch oy muddatda Bolalar huquqlarini himoya qilish va ularga qulay shart-sharoit yaratishga oid milliy harakatlar dasturini tasdiqlasin.

16. Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat va jinoyat-protsessual qonunchiligini takomillashtirish boʻyicha idoralararo komissiya (O.B. Murodov) hamda Jinoyat-ijroiya qonunchiligini takomillashtirish boʻyicha idoralararo ekspert guruhi (A.Yu. Mavlonov) bir oy muddatda tegishli kodekslar ishlab chiqilishida foydalanish va milliy qonunchilikni takomillashtirish maqsadida yuvenal adliya tizimini joriy etish boʻyicha konsepsiya loyihasini ishlab chiqsin.

17. Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi Oliy Majlisning Inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman) va Savdo-sanoat palatasi bilan birgalikda mehnat qonunchiligiga koʻra ishga kirish huquqiga ega boʻlgan bolalarning mehnatidan foydalanishda ularning huquqlari kafolatlanishini taʼminlovchi qoidalarni keng jamoatchilik oʻrtasida targʻib qilsin.

18. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi, Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi mazkur qarorning mazmun-mohiyatini ommaviy axborot vositalarida keng yoritilishini tashkil etsin.

19. Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Milliy markazi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.

20. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosarlari A.A. Abduhakimov va T.K. Narbayeva zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 22-apreldagi PQ-4296-son qaroriga ILOVA

“stat.uz” veb-saytiga joylashtirilishi lozim boʻlgan minimal koʻrsatkichlar va boshqa maʼlumotlar

T/r Koʻrsatkichlar nomlanishi Maʼlumotlarni shakllantirish uchun masʼul organ 1. Besh yoshga toʻlmagan bolalar oʻlimi soni (nafar kishi). Milliy statistika qoʻmitasi 2. Tugʻilishda kutilayotgan umr davomiyligi. Milliy statistika qoʻmitasi 3. Onalar oʻlimi koeffitsiyenti (100 000 tirik tugʻilganga nisbatan). Sogʻliqni saqlash vazirligi 4. Vazn ogʻirligi yetishmasligi mavjud besh yoshgacha boʻlgan bolalar ulushi (%). Sogʻliqni saqlash vazirligi 5. Immunizatsiya bilan qamrab olingan bolalar ulushi (%). Sogʻliqni saqlash vazirligi 6. Shahar va qishloqlar kesimida sifati yaxshilangan ichimlik suvidan foydalanayotgan aholi foizi. Milliy statistika qoʻmitasi 7. Qiz bolalarning maktabda taʼlim olish davomiyligi. Xalq taʼlimi vazirligi 8. Oʻgʻil bolalarning maktabda taʼlim olish davomiyligi. Xalq taʼlimi vazirligi 9. Taʼlim sohasida gender paritet indeksi. Xalq taʼlimi vazirligi 10. Bolalar mehnati (18 yoshga toʻlmagan shaxs). Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi 11. Oʻsmirlik davrida tugʻish soni. Sogʻliqni saqlash vazirligi 12. Tugʻilishi bilan roʻyxatga olingan bolalar foizi. Sogʻliqni saqlash vazirligi 13. Bolalar (18 yoshga toʻlmagan shaxs) orasida jinoyatlarni profilaktika qilish boʻyicha koʻrilgan choralar soni. Ichki ishlar vazirligi 14. Bolalar (18 yoshga toʻlmagan shaxs) tomonidan sodir etilgan jinoyatlar soni va xususiyatlari. Ichki ishlar vazirligi 15. Sudga qadar ish yuritish bosqichida qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasi qoʻllanilgan bolalar (18 yoshga toʻlmagan shaxs) soni. Oliy sud 16. Odil sudlov tizimiga kirmaydigan taʼsir choralari koʻrilgan bolalar (18 yoshga toʻlmagan shaxs) soni. Ichki ishlar vazirligi 17. Sudlangan bolalar (18 yoshga toʻlmagan shaxs) soni. Oliy sud 18. Bolalarga (18 yoshga toʻlmagan shaxs) nisbatan qoʻllanilgan jazo choralari xususiyati. Oliy sud 19. Ixtisoslashtirilgan oʻquv-tarbiya muassasalariga joylashtirilgan bolalar (18 yoshga toʻlmagan shaxs) soni. Xalq taʼlimi vazirligi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2019-yil 22-aprel,

PQ-4296-son

(Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 23.04.2019-y., 07/19/4296/3001-son; 27.01.2021-y., 06/21/6146/0065-son, Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 29.01.2022-y., 06/22/61/0084-son, 12.05.2022-y., 07/22/241/0408-son; 12.02.2025-y., 06/25/17/0127-son; 01.03.2025-y., 06/25/27/0196-son; 10.06.2026-y., 06/26/109/0580-son)

lex.uz

Президента Республики Узбекистан

Постановление

ПЕРЕЧЕНЬ

О дополнительных мерах по дальнейшему усилению гарантий прав ребенка

В стране проводится масштабная работа по поддержке материнства и детства, созданию условий для духовного и физического развития детей, а также обеспечению соблюдения требований Конвенции Организации Объединенных Наций о правах ребенка.

Вместе с тем все больше усиливается потребность в коренном совершенствовании институциональных и правовых основ обеспечения деятельности по защите прав и законных интересов детей, воспитания гармонично развитого поколения.

В целях всестороннего внедрения в жизнь требований Конвенции о правах ребенка, обеспечения реальных гарантий прав детей, предусмотренных в Конституции и законах Республики Узбекистан, воспитания физического, интеллектуального, нравственно и духовно развитого поколения, а также в соответствии с задачами, определенными в Стратегии действий по пяти приоритетным направлениям развития Республики Узбекистан в 2017 — 2021 годах:

1. Установить, что:

детям, оставшимся без попечения родителей, до достижения ими возраста восемнадцати лет предоставляется право бронирования жилого помещения в муниципальном и коммунальном жилищных фондах целевого назначения, в котором они проживали, на весь период нахождения в домах «Мехрибонлик» либо проживания с согласия органа опеки и попечительства с опекуном или попечителем;

детям, оказываются все виды социальных услуг независимо от места их регистрации и гражданства;

детям, гарантируется полноценное рассмотрение их непосредственных обращений в государственные органы, не допускается оставление без рассмотрения таких обращений по причине недостижения ребенком полной дееспособности;

при отсутствии договоренности между родителями о выплате алиментов лицам, не достигшим возраста восемнадцати лет, или неуплате ими алиментов добровольно, а также в случае, когда ни один из родителей не обратился в суд с иском о взыскании алиментов, дети, достигшие возраста 14 лет, вправе самостоятельно подавать иски о взыскании алиментов на свое содержание с отца или матери, а в случаях раздельного проживания — одновременно с каждого родителя в размере, установленном законодательством;

при обращении в суды с заявлением в целях защиты детей истцы освобождаются от уплаты государственной пошлины и иных платежей.

2. Одобрить предложения Уполномоченного Олий Мажлиса Республики Узбекистан по правам человека (омбудсмана), Национального центра Республики Узбекистан по правам человека, Министерства здравоохранения и широкой общественности:

о введении должности заместителя Уполномоченного Олий Мажлиса Республики Узбекистан по правам человека (омбудсмана) — Уполномоченного по правам ребенка и создании в структуре Секретариата сектора, содействующего деятельности по обеспечению прав ребенка, с предельной численностью управленческого персонала 2 единицы;

об установлении с 1 сентября 2019 года в Республике Узбекистан для мужчин и женщин минимального возраста заключения брака — восемнадцать лет;

о применении при отсутствии в законодательстве соответствующих норм, регулирующих семейные отношения, местных обычаев и традиций, не противоречащих принципам законодательства Республики Узбекистан и общепризнанным принципам международного права.

3. Принять к сведению, что ребенок вправе выражать свое мнение при решении в семье любого вопроса, затрагивающего его интересы, а также в ходе любого судебного или административного разбирательства. При этом органы (лица), уполномоченные принимать решения, при разрешении вопросов, затрагивающих интересы ребенка, должны рассматривать в качестве важного фактора мнение разумно и самостоятельно мыслящего ребенка независимо от его возраста и принимать решения исходя из наилучших интересов ребенка.

Министерству здравоохранения, Министерству народного образования, Министерству дошкольного образования и Верховному суду Республики Узбекистан в трехмесячный срок разработать и утвердить критерии оценки способности разумного и самостоятельного мышления ребенка.

5. Не допускается выдворение из Республики Узбекистан иностранного гражданина и лица без гражданства, не достигшего возраста восемнадцати лет, если один из его родителей либо опекун или попечитель имеет право на проживание на законных основаниях на территории Республики Узбекистан в случаях:

нарушения правил пребывания в Республике Узбекистан, то есть проживания без документов на право жительства в Узбекистане либо по недействительным документам, несоблюдения установленного порядка регистрации по месту жительства или по месту пребывания, передвижения или выбора места жительства, уклонения от выезда по истечении срока пребывания, а равно несоблюдения правил транзитного проезда через территорию Республики Узбекистан;

исполнения или отбытия назначенного судом наказания за совершенное на территории Республики Узбекистан преступление либо освобождения от уголовной ответственности или наказания в предусмотренных законодательством случаях.

6. Дополнительная квота приема на основе государственного гранта, до одного процента от общего количества абитуриентов высших образовательных учреждений, выделяется выпускникам домов «Мехрибонлик», компактных детских домов, детских городков, SOS-детских деревень и детских домов семейного типа, а также детям-сиротам, взятым под опеку, попечительство или в семью на воспитание (патронат), детям, которые остались без попечения родителей или матери-одиночки в связи с лишением их родительских прав, признанием безвестно отсутствующими или признанием недееспособными, а также найденным (подкинутым) детям, оба родителя которых неизвестны, и детям, оставшимся без кормильца вследствие смерти матери (матери-одиночки), не состоявшей в браке (за исключением достигших двадцати пяти лет).

7. Национальному комитету Республики Узбекистан по статистике обеспечить в двухмесячный срок размещение на веб-сайте «stat.uz» статистической информации о материнстве и детстве в соответствии с приложением с постоянным обновлением данных.

8. Министерству здравоохранения и Министерству юстиции совместно с Министерством по развитию информационных технологий и коммуникаций Республики Узбекистан в месячный срок разработать «Дорожную карту» по обеспечению полноценного функционирования системы электронного обмена данными с органами ЗАГС о рождении и смерти, прокладки к учреждениям волоконно-оптических линий связи, а также полноценного внедрения данной системы до конца года.

9. Рекомендовать Уполномоченному Олий Мажлиса Республики Узбекистан по правам человека (омбудсману) совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами внести проект закона о внесении изменений в Закон Республики Узбекистан «Об Уполномоченном Олий Мажлиса Республики Узбекистан по правам человека (омбудсмане)», вытекающих из настоящего постановления, а также направленных на совершенствование и обеспечение широкого участия общественности в его деятельности.

10. Министерству народного образования Республики Узбекистан до 1 сентября 2019 года:

а) совместно с Национальным центром Республики Узбекистан по правам человека и Министерством юстиции разработать и внести в установленном порядке в Кабинет Министров проект Закона Республики Узбекистан «О социальной защите детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей», предусматривающий:

социально-правовой статус детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей, а также формы их устройства на воспитание;

порядок подготовки семей усыновителей и оказания им помощи;

гарантии социальной защиты детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей, их имущественных и неимущественных прав;

обеспечение прав детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей на получение правовой помощи и судебную защиту;

содействие социальной адаптации детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей, после завершения обучения в домах «Мехрибонлик» и интернатах;

б) Министерству юстиции совместно с Министерством жилищно-коммунального обслуживания разработать и внести в Кабинет Министров Республики Узбекистан проект правительственного решения, устанавливающего порядок бронирования для детей, оставшихся без попечения родителей до достижения ими возраста восемнадцати лет жилого помещения в муниципальном и коммунальном жилищном фонде целевого назначения, в котором они проживали, на весь период нахождения в домах «Мехрибонлик» либо проживания с согласия органа опеки и попечительства с опекуном или попечителем.

11. Министерству народного образования совместно с Министерством дошкольного образования в трехмесячный срок внести в Кабинет Министров Республики Узбекистан предложения по внедрению действенных механизмов общественного контроля, направленного на предотвращение злоупотреблений и обеспечение законности в домах ребенка, домах-интернатах для детей-инвалидов «Мурувват», детских противотуберкулезных санаториях, домах «Мехрибонлик», Детских городках и дошкольных образовательных учреждениях.

12. Генеральной прокуратуре совместно с Министерством внутренних дел, Министерством юстиции и Национальным центром Республики Узбекистан по правам человека в трехмесячный срок:

а) внести предложения об изменениях и дополнениях в Закон Республики Узбекистан «О гарантиях прав ребенка», предусматривающий:

виды притеснений и насилия по отношению к ребенку, а также меры по их предупреждению;

дополнительные гарантии по защите детей, являющихся участниками уголовного процесса в ходе досудебного и судебного разбирательства;

б) внести предложения об изменениях и дополнениях в Закон Республики Узбекистан «О профилактике правонарушений», предусматривающий внедрение механизмов адаптации детей, совершивших правонарушения и не достигших возраста восемнадцати лет вместо постановки их на профилактический учет;

в) разработать и внести в Законодательную палату Олий Мажлиса Республики Узбекистан проект закона, предусматривающего внесение изменений и дополнений в Уголовный кодекс об ужесточении норм ответственности за вербовку лица, не достигшего восемнадцати лет, в качестве наемника, равно как его обучение, финансирование или материальное обеспечение, а также использование в вооруженном конфликте или военных действиях;

г) разработать и внести в Законодательную палату Олий Мажлиса Республики Узбекистан в установленном порядке проект закона, направленного на имплементацию статьи 135 Уголовного кодекса, предусматривающей ответственность за торговлю людьми с Факультативным протоколом к Конвенции Организации Объединенных Наций о правах ребенка (25 мая 2000 года, Нью-Йорк).

13. Верховному суду, Генеральной прокуратуре, Министерству внутренних дел Республики Узбекистан в двухмесячный срок разработать методическое пособие по работе сотрудников с лицами, не достигшими возраста восемнадцати лет, а также повышению квалификации своих сотрудников на системной основе.

14. Министерству юстиции Республики Узбекистан в трехмесячный срок внести в Кабинет Министров:

совместно с Генеральной прокуратурой, Министерством народного образования и Министерством здравоохранения проект нормативно-правового акта по пересмотру системы органов опеки и попечительства, определению статуса и совершенствования их деятельности;

предложения об изменениях и дополнениях, направленных на унификацию в законодательстве таких понятий, как «несовершеннолетний» и «ребенок» с целью создания благоприятных условий для участия лиц, не достигших возраста восемнадцати лет в качестве субъектов правоотношений.

15. Кабинету Министров Республики Узбекистан утвердить:

в двухмесячный срок программу мероприятий по широкому празднованию тридцатилетия Конвенции Организации Объединенных Наций о правах ребенка;

в трехмесячный срок Национальную программу действий по защите прав детей и созданию для них благоприятных условий.

16. Межведомственной комиссии по совершенствованию уголовного и уголовно-процессуального законодательства Республики Узбекистан (О.Б. Муродов) и Межведомственной экспертной группе по совершенствованию уголовно-исполнительного законодательства (А.Ю. Мавлонов) в месячный срок разработать проект Концепции по внедрению системы ювенальной юстиции с целью ее использования при разработке соответствующих кодексов и совершенствования национального законодательства.

17. Министерству занятости и трудовых отношений совместно с Уполномоченным Олий Мажлиса Республики Узбекистан по правам человека (омбудсман) и Торгово-промышленной палатой Республики Узбекистан обеспечить пропаганду среди широкой общественности положений, обеспечивающих гарантии прав детей, имеющих согласно трудовому законодательству право на трудоустройство при использовании их труда.

18. Агентству информации и массовых коммуникаций при Администрации Президента Республики Узбекистан и Национальной телерадиокомпании Узбекистана организовать широкое освещение в средствах массовой информации сути и содержания настоящего постановления.

19. Национальному центру Республики Узбекистан по правам человека совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами в двухмесячный срок внести в Кабинет Министров предложения об изменениях и дополнениях в законодательство, вытекающих из настоящего постановления.

20. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на заместителей Премьер-министра Республики Узбекистан А.А. Абдухакимова и Т.К. Нарбаеву.

ПРИЛОЖЕНИЕ к постановлению Президента Республики Узбекистан от 22 апреля 2019 года № ПП-4296

минимальных показателей и других сведений, подлежащих размещению на веб-сайте «stat.uz»

№ Наименование показателей Орган, ответственный за формирование данных 1. Число смертности детей, не достигших возраста пяти лет (количество человек). Национальный комитет по статистике 2. Ожидаемая продолжительность жизни при рождении. Национальный комитет по статистике 3. Коэффициент материнской смертности (по отношению к 100 000 живорожденных). Министерство здравоохранения 4. Доля детей, страдающих от недобора веса, не достигших возраста пяти лет (%). Министерство здравоохранения 5. Доля детей, охваченных иммунизацией (%). Министерство здравоохранения 6. Процент населения, пользующихся улучшенной питьевой водой в разрезе городов и кишлаков. Национальный комитет по статистике 7. Продолжительность обучения девочек в школах. Министерство народного образования 8. Продолжительность обучения мальчиков в школах. Министерство народного образования 9. Индекс гендерного паритета в сфере образования. Министерство народного образования 10. Детский труд (не достигших возраста 18 лет). Министерство занятости и трудовых отношений 11. Число рождений в подростковом возрасте. Министерство здравоохранения 12. Процент детей, зарегистрированных при рождении. Министерство здравоохранения 13. Количество принятых мер по профилактике преступлений среди детей (не достигших возраста 18 лет). Министерство внутренних дел 14. Количество и классификация преступлений, совершенных детьми (не достигших возраста 18 лет). Министерство внутренних дел 15. Количество детей (не достигших возраста 18 лет), в отношении которых применена мера пресечения в виде содержания под стражей на стадии досудебного производства. Верховный суд 16. Количество детей (не достигших возраста 18 лет) в отношении которых применены меры воздействия, не относящиеся к системе правосудия Министерство внутренних дел 17. Количество осужденных детей (не достигших возраста 18 лет). Верховный суд 18. Особенности мер наказания, примененных в отношении детей (не достигших возраста 18 лет). Верховный суд 19. Количество детей (не достигших возраста 18 лет), помещенных в специализированные учебно-воспитательные учреждения. Министерство народного образования

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

22 апреля 2019 г.,

№ ПП-4296

(Национальная база данных законодательства, 23.04.2019 г., № 07/19/4296/3001; 27.01.2021 г., № 06/21/6146/0065, 29.01.2022 г., № 06/22/61/0084, 12.05.2022 г., № 07/22/241/0408; 12.02.2025 г., № 06/25/17/0127; 01.03.2025 г., № 06/25/27/0196; 10.06.2026 г., № 06/26/109/0580)

lex.uz