📅 2019-yil 13-may · Vazirlar Mahkamasi qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2019-yil 13-may · Vazirlar Mahkamasi qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2019 йил 13 май · Вазирлар Маҳкамаси қарорлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 13 мая 2019 г. · Постановления Кабинета Министров
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 13 May 2019 · Cabinet of Ministers resolutions
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
қарори
НИЗОМ
НИЗОМ
НИЗОМ
НИЗОМ
РЎЙХАТИ
Мактабгача таълим ташкилотлари фаолиятини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида
Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Мактабгача таълим тизимини бошқаришни такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2018 йил 30 сентябрдаги ПҚ-3955-сон қарорига мувофиқ, шунингдек, мактабгача таълим тизимини янада такомиллаштириш, соғлом, фаол, тўлақонли, жамиятга мослашган бола шахсини шакллантириш, ўсишида турли нуқсонлари бўлган болаларни, шунингдек реабилитация қилиш ва соғломлаштиришга муҳтож болаларни ўқитиш, тарбиялаш ва интеграция қилиш учун қулай муҳит яратиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
1. Қуйидагилар:
Умумий типдаги давлат ва нодавлат мактабгача таълим ташкилотлари тўғрисидаги низом 1-иловага мувофиқ;
Мактабгача таълим ташкилотларидаги қисқа муддатли гуруҳлар тўғрисидаги низом 2-иловага мувофиқ;
Кўп тармоқли ихтисослаштирилган мактабгача таълим ташкилотлари ва қўшма типдаги мактабгача таълим ташкилотлари тўғрисидаги низом 3-иловага мувофиқ;
Реабилитация марказига эга бўлган давлат кўп тармоқли ихтисослаштирилган мактабгача таълим ташкилоти тўғрисидаги низом 5-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
2. Ўзбекистон Республикаси Мактабгача таълим вазирлиги Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Иқтисодиёт ва саноат вазирлиги, Молия вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари билан биргаликда республика давлат ихтисослаштирилган мактабгача таълим ташкилотлари фаолиятини ўрганишни таъминласин.
Ўрганиш якунларига кўра:
2019 йил 1 июлгача бўлган муддатда — Тошкент шаҳри давлат ихтисослаштирилган мактабгача таълим ташкилотлари фаолиятини мақбуллаштириш бўйича;
2019 йил 1 декабргача бўлган муддатда — Қорақалпоғистон Республикаси ва вилоятлар давлат ихтисослаштирилган мактабгача таълим ташкилотлари фаолиятини мақбуллаштириш бўйича таклифларни ишлаб чиқсин ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига киритсин.
3. Белгилаб қўйилсинки:
2019 йил 1 июндан бошлаб давлат кўп тармоқли ихтисослаштирилган мактабгача таълим ташкилотлари раҳбарларининг, педагог ходимлар ва тиббиёт ходимларининг лавозим маошлари ва базавий тариф ставкаларига 100 фоиз миқдорида қўшимча ҳақ тўланади;
2019 йил 1 сентябрдан бошлаб давлат кўп тармоқли ихтисослаштирилган мактабгача таълим ташкилотлари тарбиячилари ёрдамчиларининг, шунингдек, қўшма типдаги давлат мактабгача таълим ташкилотларидаги ўсишида жисмоний ёки руҳий нуқсонлар бўлган болаларга мўлжалланган гуруҳларда ишлайдиган тарбиячилар, педагог ходимлар ва тиббиёт ходимлари ёрдамчиларининг лавозим маошлари ва базавий тариф ставкаларига 100 фоиз миқдорида қўшимча ҳақ тўланади;
давлат кўп тармоқли ихтисослаштирилган мактабгача таълим ташкилотлари, қўшма типдаги давлат мактабгача таълим ташкилотларидаги ўсишида жисмоний ёки руҳий нуқсонлар бўлган болаларга мўлжалланган гуруҳларда ишловчи мутахассис (тиббиёт ходимлари бундан мустасно), ишлаб чиқариш, ўқув ёрдамчи, техник ва хизмат кўрсатувчи ходимларнинг базавий тариф ставкаларига 50 фоиз миқдорда устамалар тўланади.
4. Ўзбекистон Республикаси Мактабгача таълим вазирлиги, Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги ҳамда Молия вазирлиги уч ой муддатда умумий типдаги давлат мактабгача таълим ташкилотларининг, кўп тармоқли ихтисослаштирилган мактабгача таълим ташкилотларининг ва қўшма типдаги мактабгача таълим ташкилотларининг намунавий штат бирликларини қайта кўриб чиқсинлар.
5. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Таълим сифатини назорат қилиш давлат инспекцияси, Мактабгача таълим вазирлиги ва Соғлиқни сақлаш вазирлиги уч ой муддатда ушбу қарордан келиб чиқиб Нодавлат таълим хизматларини кўрсатиш соҳасидаги фаолиятни лицензиялаш тўғрисидаги низомга ўзгартиш ва қўшимчалар киритишни назарда тутувчи Ҳукумат қарори лойиҳасини ишлаб чиқсин ва Вазирлар Маҳкамасига киритсин.
7. Ўзбекистон Республикаси Мактабгача таълим вазирлиги манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда бир ой муддатда улар қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ушбу қарорга мувофиқлаштирсин.
8. Ушбу қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ижтимоий ривожлантириш масалалари бўйича ўринбосари А.А. Абдухакимов, Ўзбекистон Республикаси мактабгача таълим вазири А.В. Шин ва Ўзбекистон Республикаси соғлиқни сақлаш вазири А.К. Шадманов зиммасига юклансин.
Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 13 майдаги 391-сон қарорига 1-ИЛОВА
Умумий турдаги давлат ва нодавлат мактабгача таълим ташкилотлари тўғрисида
1-боб. Умумий қоидалар
1. Ушбу Низом умумий турдаги давлат ва нодавлат мактабгача таълим ташкилотлари (кейинги ўринда мактабгача таълим ташкилотлари деб аталади) мақсадлари ва вазифалари, ҳуқуқлари, мажбуриятлари ва жавобгарлигини, шунингдек, уларнинг фаолиятини ташкил этиш тартибини белгилайди.
2. Ушбу Низомда қуйидаги тушунчалардан фойдаланилади:
мактабгача таълим ташкилоти — умумий турдаги давлат ёки нодавлат мактабгача таълим ташкилоти;
давлат мактабгача таълим ташкилоти — давлат томонидан молиялаштириладиган ва бошқариладиган ҳамда Илк ва мактабгача ёшдаги болалар ривожланишига қўйиладиган давлат талабларига мувофиқ мактабгача таълим хизматларини кўрсатадиган ташкилот;
нодавлат мактабгача таълим ташкилоти — қонунчиликда белгиланган тартибда берилган лицензия асосида, шунингдек, Илк ва мактабгача ёшдаги болалар ривожланишига қўйиладиган давлат талабларига мувофиқ мактабгача таълим соҳасида таълим хизматларини кўрсатувчи юридик шахс;
боланинг қонуний вакиллари — боланинг ота-оналари ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар;
инклюзив таълим ва тарбия — болаларнинг алоҳида таълим олишга бўлган эҳтиёжларини ҳамда индивидуал имкониятларини ҳисобга олган ҳолда таълим ва тарбия олиши учун тенг имкониятларни таъминлайдиган жараён.
3. Ушбу Низом кўп тармоқли ихтисослаштирилган мактабгача таълим ташкилотларига ва қўшма типдаги мактабгача таълим ташкилотларига татбиқ этилмайди.
4. Мактабгача таълим ташкилотлари ўз фаолиятини Ўзбекистон Республикаси Конституциясига , Ўзбекистон Республикасининг «Мактабгача таълим ва тарбия тўғрисида»ги Қонунига ва Ўзбекистон Республикасининг бошқа қонунларига, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталари қарорларига, Ўзбекистон Республикаси Президенти фармонлари, қарорлари ва фармойишларига, Вазирлар Маҳкамаси қарорлари ва фармойишларига, Илк ва мактабгача ёшдаги болалар ривожланишига қўйиладиган давлат талабларига, ушбу Низомга ва ўз уставига мувофиқ амалга оширади.
5. Мактабгача таълим ташкилотлари давлат ташкилотлари ва нодавлат ташкилотлар бўлиши мумкин.
5 1 . Янги авлод мактабгача таълим ташкилоти илғор хорижий тажрибалар асосида ўйинга асосланган таълим ва тарбия жараёнларини амалга оширадиган ҳамда Болаларни ривожлантириш инновацион марказини ўз ичига олган умумий турдаги мактабгача таълим ташкилоти ҳисобланади.
6. Мактабгача таълим ташкилоти ваколатли давлат органи томонидан аттестация асосида қонунчиликда белгиланган тартибда аккредитациядан ўтказилади.
7. Давлат мактабгача таълим ташкилоти юридик шахс ҳисобланади, Ўзбекистон Республикаси Давлат герби тасвири туширилган ва ўз номи давлат тилида ёзилган муҳрга ва штампга, мустақил балансга, бюджет ва бюджетдан ташқари шахсий ғазна ҳисобварақларига эга.
8. Нодавлат мактабгача таълим ташкилоти юридик шахс ҳисобланади, мустақил балансга эга, ўз мажбуриятлари бўйича ихтиёридаги мол-мулк билан жавоб беради, ўз номи ёзилган муҳр ва штампга эга бўлиши мумкин.
2-боб. Мактабгача таълим ташкилотининг мақсадлари ва вазифалари
9. Қуйидагилар мактабгача таълим ташкилотининг мақсадлари ҳисобланади:
боланинг таълим олишга бўлган ҳуқуқини амалга оширишни таъминлаш;
боланинг жисмоний, ақлий ва маънавий камолотини сақлаш ва мустаҳкамлаш;
умумтаълим муассасаларида боланинг жамиятга мослашишини ва таълим олишни давом эттиришга тайёрлигини таъминлаш.
10. Қуйидагилар мактабгача таълим ташкилоти вазифалари ҳисобланади:
болаларга, шу жумладан, ўзига хос эҳтиёжлари бор болаларга якка тартибда таълим дастурларидан фойдаланиш, шунингдек, ўз вақтида инклюзив мактабгача таълим ва тарбия олиш имконини берадиган қулай муҳит яратиш;
болаларда Ватанга муҳаббат туйғусини, оилага, ўз халқининг миллий, тарихий, маданий қадриятларига ҳурмат билан муносабатда бўлишни, атроф-муҳитга эҳтиёткор муносабатни шакллантириш;
боланинг шахсини шакллантириш, унинг ижодий қобилиятларини ривожлантириш, ижтимоий тажриба орттиришини таъминлаш;
боланинг жамиятга мослашишини ва бошланғич таълимга тайёрлигини таъминлаш;
таълим-тарбия жараёнига замонавий таълим дастурлари ва технологияларни жорий этиш.
3-боб. Мактабгача таълим ташкилотини ташкил этиш, қайта ташкил этиш ва тугатиш тартиби
11. Давлат мактабгача таълим ташкилоти юридик шахс шаклида ташкил этилади ва ўз фаолиятини устав асосида амалга оширади.
12. Давлат бошқаруви органлари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа давлат ташкилотлари давлат мактабгача таълим ташкилотининг муассислари бўлиши мумкин.
13. Юридик шахслар — хусусий мулк ҳуқуқи субъектлари ва жисмоний шахслар нодавлат мактабгача таълим ташкилотининг муассислари бўлиши мумкин.
14. Давлат мактабгача таълим ташкилотлари бинолари ва иншоотларини Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги билан келишмасдан хусусийлаштириш, ўзгага бериш ва қайта ихтисослаштириш мумкин эмас.
15. Мактабгача таълим ташкилотлари қонунчиликда белгиланган тартибда ташкил этилади, қайта ташкил этилади ва тугатилади.
4-боб. Нодавлат мактабгача таълим ташкилотлари фаолиятини лицензиялаш
16. Мактабгача таълим соҳасидаги нодавлат таълим хизматларини амалга ошириш ҳуқуқи учун лицензиялар юридик шахс давлат рўйхатидан ўтганидан кейин берилади.
17. Мактабгача таълим соҳасида нодавлат таълим хизматларини амалга ошириш ҳуқуқи учун лицензия бериш, лицензиянинг амал қилиш муддатини узайтириш, лицензиянинг амал қилишини тўхтатиб туриш ёки тўхтатиш, шунингдек, уни бекор қилиш ва қайта расмийлаштириш Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги томонидан Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси белгилаб берган тартибда амалга оширилади.
5-боб. Мактабгача таълим ташкилотларининг ҳуқуқлари, мажбуриятлари ва жавобгарлиги
18. Мактабгача таълим ташкилотлари қуйидаги ҳуқуқларга эга:
Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги томонидан тасдиқланган мактабгача таълимнинг давлат таълим дастури асосида ўз таълим дастурини ишлаб чиқиш;
мактабгача таълимнинг давлат таълим дастурида кўрсатилгандан ташқари қўшимча пулли таълим хизматлари кўрсатиш, ишланмайдиган кунларда ёки белгиланган иш соатларидан ташқари боланинг қонуний вакиллари билан келишув асосида болаларни парваришлаш ва уларга қараб туриш бўйича хизматлар кўрсатиш;
боланинг қонуний вакиллари билан ҳамкорлик қилиш;
мактабгача таълим тизимини ривожлантириш бўйича инновацион фаолиятда қатнашиш.
Мактабгача таълим ташкилотлари қонунчиликка мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.
19. Мактабгача таълим ташкилотлари:
Илк ва мактабгача ёшдаги болалар ривожланишига қўйиладиган давлат талабларига мувофиқ таълим-тарбия жараёнини амалга ошириши;
мактабгача таълимнинг тегишли сифатини таъминлаши;
болани тарбиялаш ва ўқитиш масалалари бўйича унинг қонуний вакилларига маслаҳатлар билан ёрдам бериши;
болаларни камол топтириш, тарбиялаш ва ўқитиш учун хавфсиз шарт-шароитларни яратиши;
мактабгача таълим сифати таъминланишини назорат қилишда ваколатли давлат органларига кўмаклашиши шарт.
Мактабгача таълим ташкилотларининг қонунчиликка мувофиқ бошқа мажбуриятлари ҳам бўлиши мумкин.
20. Мактабгача таълим ташкилотлари қуйидагилар учун жавоб беради:
боланинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатлари бузилиши;
болалар мактабгача таълим ташкилотида бўлган вақтида уларнинг ҳаётини ҳимоя қилишни ва соғлиғини мустаҳкамлашни ташкил этиш;
таълим-тарбия жараёнини ташкил этишда қўлланиладиган шакллар, усуллар ва воситаларнинг болаларнинг ёш, руҳий ва физиологик хусусиятлари, қизиқишлари, қобилиятлари, манфаатлари ва эҳтиёжларига мувофиқ келмаслиги;
болаларни умумтаълим муассасаларидаги бошланғич таълимга шахсга йўналтирилган ёндашувни қўллаган ҳолда тайёрлаш сифати;
таълим дастурлари тегишли сифатда ва белгиланган ҳажмда амалга оширилишини таъминлаш;
ушбу Низомда назарда тутилган вазифалар ва функцияларни бажариш.
21. Мактабгача таълим ташкилотлари фаолияти устидан мониторинг олиб бориш ва назорат қилиш ваколатли давлат органлари томонидан қонунчиликка мувофиқ амалга оширилади.
22. Ўқув жараёнидан сиёсий мақсадларда ёки таълим олаётган болаларни Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ва қонунчиликка зид ҳаракатларни содир этишга ундаш учун фойдаланиш тақиқланади.
23. Педагог ходимлар мактабгача таълим ташкилотларида таълим-тарбия жараёнини ташкил этиш учун жавоб берадилар.
6-боб. Мактабгача таълим ташкилоти фаолиятини ташкил этиш
24. Мактабгача таълим ташкилоти мактабгача таълимга қўйиладиган давлат талабларига мувофиқ болаларни тарбиялашни, ўқитишни, уларга қараб туришни, уларни парваришлашни ва соғломлаштиришни таъминлайди.
25. Мактабгача таълим ташкилотидаги таълимнинг мазмун-моҳияти Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги томонидан тасдиқланган Мактабгача таълим давлат таълим дастури асосида ишлаб чиқилган таълим дастурида белгилаб берилади.
26. Мактабгача таълим ташкилотидаги таълим-тарбия жараёни машғулотларнинг йиллик, календарь-мавзули режалари ва жадвали билан тартибга солинади.
27. Мактабгача таълим ташкилоти «Мактабгача таълим ва тарбия тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига , Илк ва мактабгача ёшдаги болалар ривожланишига қўйиладиган давлат талабларига ва бошқа қонунчиликка мувофиқ таълим бериш ва тарбиялаш шакллари, воситалари ва усулларини танлайди.
Ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган тарбияланувчилар билан ишлаш технологиялари, усуллари ва шакллари уларнинг психофизик ривожланиш хусусиятлари, ўзига хос имкониятлари ва соғлиғи ҳолатидан келиб чиққан ҳолда, педагог ва тиббий ходимлар томонидан белгиланади ҳамда мактабгача таълим ташкилотининг Педагогик кенгаши билан келишилади.
28. Мактабгача таълим ташкилотида таълим-тарбия жараёнини ташкил этишнинг асосий шакли ўйин ҳисобланади.
Ҳар бир ёш гуруҳидаги машғулотлар, ўйинларнинг ҳар йилги сони, давом этадиган даври ва изчиллиги мактабгача таълим ташкилотининг ўқув режасида белгиланади.
29. Мактабгача таълим ташкилотларида ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган болалар ва ривожланишида нуқсонлари бўлмаган болаларнинг бир ташкилотда биргаликда ўқиши ва тарбияланишига қаратилган инклюзив гуруҳлар ташкил этилиши мумкин.
Болаларнинг мактабгача таълим ташкилотларида бўлиш вақтига қараб у ердаги гуруҳлар қуйидагича бўлиши мумкин:
болалар қисқа вақт бўладиган гуруҳлар (кунига 3-4 соат);
тўлиқ кунли гуруҳлар (кунига 9, 10,5 ва 12 соат);
болалар кечаю кундуз бўладиган гуруҳлар.
Мактабгача таълим ташкилотининг:
болалар кунига 3-4 соат бўладиган гуруҳларида — кундузги уйқу ташкил этилмайди ва бир марталик овқатлантириш ташкил этилиши мумкин;
болалар кунига 9 — 10,5 соат бўладиган гуруҳларида — уч марталик овқатлантириш ташкил этилиши ва кундузги уйқу учун шароитлар яратилган бўлиши керак;
болалар 12 соат бўладиган гуруҳларида — тўрт марталик овқатлантириш ташкил этилиши ва кундузги уйқу учун шароитлар яратилган бўлиши керак.
Мактабгача таълим ташкилотларининг болалар кечаю кундуз бўладиган гуруҳларида кундузги ва тунги уйқу ҳамда беш марталик овқатлантириш ташкил этилиши учун шароитлар яратилган бўлиши керак.
Уч ёшдан етти ёшгача бўлган болалар узлуксиз ухламайдиган муддатнинг тавсия этиладиган максимал давомийлиги 5,5 — 6 соатни ташкил этади.
29 1 . Инклюзив таълим гуруҳларида алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган тарбияланувчилар билан таълим-тарбия ва коррекцион-педагогик ишларни амалга ошираётган тарбиячи, ёрдамчи — тарбиячилар ҳамда ўқитувчи-дефектолог (логопед)ларга алоҳида меҳнат шароитлари учун лавозим маошлари ва базавий тариф ставкаларига нисбатан бир нафар бола учун 10 фоиз, икки нафар бола учун 20 фоиз, уч нафар бола учун эса 30 фоиз миқдорида қўшимча ҳақ психологик-тиббий-педагогик комиссия хулосаси амал қилиш муддати давомида тўланади.
30. Мактабгача таълим ташкилотининг ишлаш тартиби ва болаларнинг унда бўлиш вақти унинг устави ва муассиснинг қарори билан белгиланади.
31. Мактабгача таълим ташкилоти ва боланинг қонуний вакиллари ўртасидаги ўзаро муносабатлар бола мактабгача таълим ташкилотига ўтказилганда тузиладиган шартнома билан тартибга солинади.
Шартномада бола мактабгача таълим ташкилотига борадиган режим, неча марта овқатланиш ва бошқа шартлар кўрсатилади.
32. Мактабгача таълим ташкилотидаги ўқув йили жорий йилнинг 2 сентябридан кейинги йилнинг 31 майигача бўлган даврни, ёзги соғломлаштириш даври жорий йилнинг 1 июнидан 31 августигача бўлган даврни ўз ичига олади.
33. Мактабгача таълим ташкилотида болаларга таълим бериш ва тарбиялаш «Давлат тили тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ давлат тилида ва бошқа тилларда олиб борилади.
7-боб. Мактабгача таълим ташкилотига болаларни қабул қилиш ва ундан чиқариш
34. Болани мактабгача таълим ташкилотларига доимий ёки вақтинча қатнашга қабул қилиш ушбу ташкилотда бўш жойлар бўлса, календарь йил давомида қуйидагилар асосида амалга оширилади:
бола қонуний вакилининг аризаси;
йўлланма шакллангани ҳақида хабарномада қайд этилган тасдиқ коди;
бола соғлиғи ҳолати тўғрисидаги тиббий маълумотнома.
Мактабгача таълим ташкилотидаги инклюзив гуруҳларга қабул қилиш учун ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган болаларга белгиланган тартибда психологик-тиббий-педагогик комиссия томонидан берилган хулосани тақдим этади.
35. Давлат мактабгача таълим ташкилотларига 3 ёшдан 7 ёшгача бўлган болалар қабул қилинади.
Жорий ўқув йили давомида 7 ёшга тўлган тарбияланувчилар кейинги ўқув йилининг бошланишига қадар ташкилотда қолади.
36. Бола давлат мактабгача таълим ташкилотига Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланган тартибга мувофиқ қабул қилинади.
36 1 . Давлат мактабгача таълим ташкилотидаги инклюзив гуруҳларга қабул қилиш ҳамда улардан чиқариш психологик-тиббий-педагогик комиссия хулосасига кўра ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар розилиги билан амалга оширилади.
Психологик-тиббий-педагогик комиссия хулосаси тарбияланувчиларни инклюзив гуруҳларга қабул қилиш учун асос ҳисобланади.
37. Бола нодавлат мактабгача таълим ташкилотига Нодавлат мактабгача таълим ташкилоти уставига мувофиқ қабул қилинади ва чиқарилади.
38. Болани давлат мактабгача таълим ташкилотига қабул қилиш мактабгача таълим ташкилоти ва боланинг қонуний вакили ўртасида тузиладиган шартнома ҳамда мактабгача таълим ташкилоти раҳбарининг буйруғи билан расмийлаштирилади.
Боланинг қонуний вакили ва мактабгача таълим ташкилоти ўртасида тузиладиган шартнома тарбияланувчининг мактабгача таълим ташкилотини битиргунича ёки ундан кетгунича кучда бўлади.
Ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган тарбияланувчилар болани қонуний вакилларининг розилиги билан зарурат бўлганда йил давомида психологик-тиббий-педагогик комиссияга ёхуд маслаҳат олиш учун зарур ихтисосликдаги мутахассисларга юборилиши мумкин.
39. Боланинг қонуний вакили билан тузилган шартнома болани нодавлат мактабгача таълим ташкилотига қабул қилиш учун асос ҳисобланади.
7 1 -боб. Мактабгача таълим ташкилотида дефектолог фаолиятини ташкил этиш
39 1 . Умумий турдаги мактабгача таълим ташкилотида ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган, шу жумладан нутқида нуқсони бўлган тарбияланувчилар билан коррекцион-педагогик машғулотларни ўтказиш учун дефектолог штат бирлиги киритилади.
Машғулотлар махсус педагогика соҳасида олий маълумотга ёки педагогика бўйича олий маълумотга эга бўлган ва махсус педагогика соҳасида касбий қайта тайёрловдан ўтган дефектолог томонидан ўтказилади.
39 2 . Дефектолог билан машғулотларга мактабгача таълим ташкилотининг қуйидаги тарбияланувчилари жалб қилинади:
3 — 7 ёшдаги инклюзив гуруҳлардаги ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган тарбияланувчилар;
5 — 7 ёшдаги нутқнинг фонетик-фонематик ривожланмаганлиги, дислалия (оддий, мураккаб) бўлган тарбияланувчилар.
39 3 . Инклюзив гуруҳлардаги ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган 3 — 7 ёшдаги тарбияланувчилар ҳудудий психологик-тиббий-педагогик комиссия хулосаси асосида дефектолог билан машғулотларга жалб қилинади.
Нутқида нуқсонлари бўлган 5 — 7 ёшдаги тарбияланувчилар яшаш жойи бўйича даволаш-профилактика муассасаси логопедининг коррекцион-педагогик ишларни ўтказиш тавсия қилинаётган муддат белгиланган ҳолда, ушбу даволаш-профилактика муассасаси муҳри билан тасдиқланган ва туман (шаҳар) мактабгача ва мактаб таълими бўлими томонидан рўйхатга олинган хулосаси асосида дефектолог билан бўлган машғулотларига жалб қилинади.
39 4 . Дефектолог билан машғулотларнинг заруратини аниқлаш учун тарбияланувчилар ривожланиши ва нутқини дастлабки текшириш бола мактабгача таълим ташкилотига қабул қилинган вақтдан бошлаб 2 ҳафта ичида ўтказилади.
39 5 . Мактабгача таълим ташкилотида чуқурлаштирилган тиббий кўрик ўтказилганда ва унда тарбияланувчиларда психологик-тиббий-педагогик комиссия хулосасини бериш учун асос бўладиган тиббий кўрсатмалар рўйхатида кўрсатилган ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари аниқланганда, тарбияланувчи психологик-тиббий-педагогик комиссиядан ўрнатилган тартибда ўтиш учун юборилади.
Мактабгача таълим ташкилотида чуқурлаштирилган тиббий кўрик ўтказилганда ва унда 5 — 7 ёшдаги тарбияланувчилар орасида нутқида нуқсонлари бўлган тарбияланувчилар аниқланганда, мактабгача таълим ташкилотига ҳудудий бириктирилган даволаш-профилактика муассасаси логопедининг ушбу муассаса муҳри билан тасдиқланган ва туман (шаҳар) мактабгача ва мактаб таълими бўлими томонидан рўйхатга олинган хулосаси расмийлаштирилади.
39 6 . Мактабгача таълим ташкилотининг дефектолог томонидан 3 — 7 ёшдаги тарбияланувчилар ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари ва 5 — 7 ёшдаги тарбияланувчилар нутқида нуқсонлари аниқланганда, ушбу тарбияланувчилар мактабгача таълим ташкилотига ҳудудий бириктирилган даволаш-профилактика муассасасига чуқурлаштирилган тиббий кўрикдан ўтиш учун юборилади.
Ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари тасдиқланганда ҳудудий психологик-тиббий-педагогик комиссиясидан ўрнатилган тартибда ўтиш учун юборилади.
Нутқида нуқсонлари тасдиқланганда логопеднинг даволаш-профилактика муассаса муҳри билан тасдиқланган ва туман (шаҳар) мактабгача ва мактаб таълими бўлими томонидан рўйхатга олинган хулосаси расмийлаштирилади.
39 7 . Умумий турдаги мактабгача таълим ташкилотида дефектолог фаолиятини ташкил этишдан мақсад ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари, шу жумладан нутқида нуқсонлари бўлган тарбияланувчиларга коррекцион-педагогик ёрдам кўрсатишдир.
39 8 . Дефектолог фаолиятининг вазифалари қуйидагилардан иборат:
нуқсонларни аниқлаштириш мақсадида ва якка тартибдаги коррекцион-педагогик иш режасини тузиш учун комплекс психологик-педагогик текширувни ташкил этиш;
ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонларни, шунингдек хотира, тафаккур, диққат-эътиборни имкон қадар коррекция қилишга қаратилган ишларни амалга ошириш;
тарбияланувчининг имкониятлари ва эҳтиёжларига мувофиқ коррекцион-педагогик усулларни танлаш;
ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган тарбияланувчиларга таълим-тарбия бериш, уларни ижтимоий мослашуви, шунингдек ривожланишидаги нуқсонларни коррекция қилиш учун қулай шарт-шароитлар, шу жумладан инклюзив таълим муҳитини яратиш юзасидан педагоглар билан ҳамкорликда ишлаш ва ушбу фаолиятларни мувофиқлаштириш.
39 9 . Дефектолог илк ва мактабгача ёшдаги болалар ривожланишига қўйиладиган давлат талабларига мувофиқ, шунингдек улар асосида ишлаб чиқилган таълим-тарбия ва коррекцион фаолиятни ташкил этиш дастурларига мувофиқ тарбияланувчиларга таълим-тарбия ва коррекцион-педагогик ёрдам кўрсатилишини таъминлайди.
39 10 . Умум ривожлантирувчи ва коррекцион дастурлар бўйича ўтказиладиган якка тартибдаги, кичик гуруҳдаги ёки фронтал машғулотлар коррекцион-педагогик ишларни ташкил этишнинг асосий шакли ҳисобланади.
39 11 . Дефектолог мактабгача таълим ташкилотининг педагоглари, бошқа мутахассислари билан яқин ҳамкорликда иш олиб боради, машғулотларни бориб кўради, педагог ходимлари ва боланинг қонуний вакилларга нуқсонлари бўлган тарбияланувчиларга ёрдам кўрсатишнинг махсус усуллар ва услубларини қўллаш юзасидан маслаҳат беради.
39 12 . Инклюзив гуруҳлардаги ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган тарбияланувчилар билан коррекцион-педагогик ишлар психологик-тиббий-педагогик комиссия хулосасида белгиланган муддатгача ўтказилади.
Нутқида нуқсонлари бўлган 5 — 7 ёшдаги тарбияланувчилар мактабгача таълим ташкилотида коррекцион-педагогик ишлар 6 ой ўтказилганидан кейин мактабгача таълим ташкилотига ҳудудий бириктирилган даволаш-профилактика муассасасининг логопеди томонидан текширилади.
Агар тарбияланувчида нутқида нуқсонлари бўлса, мактабгача таълим ташкилотида тарбияланувчига коррекцион-педагогик ёрдам кўрсатилишини давом эттириш тавсия этилганлиги тўғрисидаги логопеднинг хулосаси берилади.
39 13 . Хулосада кўрсатилган муддат тугашигача нуқсонлар бартараф этилса, дефектолог томонидан ўтказиладиган машғулотлар тўхтатилади.
39 14 . Дефектолог фаолиятига бевосита раҳбарлик қилиш ва уни назорат қилиш мактабгача таълим ташкилоти директори томонидан амалга оширилади.
8-боб. Мактабгача таълим ташкилоти гуруҳларини тўлдириш
40. Гуруҳ мактабгача таълим ташкилотининг таркибий бирлиги ҳисобланади.
Давлат мактабгача таълим ташкилотларида янгидан ташкил этиладиган гуруҳлар давлат мактабгача таълим ташкилоти раҳбари таклифига кўра, туман (шаҳар) мактабгача ва мактаб таълими бўлими раҳбарининг буйруғига асосан ташкил этилади.
41. Мактабгача таълим ташкилотидаги гуруҳлар ҳам бир хил ёшдаги, ҳам турли ёшдаги болалар билан тўлдирилиши мумкин.
Мактабгача таълим ташкилотидаги инклюзив гуруҳлар ёш принципи бўйича тўлдирилади.
42. Мактабгача таълим ташкилоти тарбияланувчиларини тўлдириш ва бир гуруҳдан бошқасига ўтказиш ҳар йили ўқув йили бошланишидан олдин амалга оширилади.
43. Давлат мактабгача таълим ташкилотларида гуруҳлар қуйидаги миқдорда тўлдирилади:
3 ёшдан 7 ёшгача бўлган болалар учун мўлжалланган тўлиқ кунлик гуруҳларда — камида 25 нафар, кўпи билан 30 нафар бола;
болалар қисқа вақт бўладиган гуруҳларда — камида 15 нафар, кўпи билан 30 нафар бола;
турли ёшдаги гуруҳларда — камида 20 нафар, кўпи билан 25 нафар бола;
болалар кечаю кундуз бўладиган гуруҳларда — кўпи билан 10 нафар бола.
Агар давлат мактабгача таълим ташкилоти жойлашган жойда давлат мактабгача таълим ташкилотига боришни хоҳловчи мактабгача ёшдаги болалар сони 20 нафардан кам бўлса ва бу жойда бошқа давлат мактабгача таълим ташкилоти бўлмаса, Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги билан келишган ҳолда кам сонли болалардан иборат гуруҳларни ташкил этишга йўл қўйилади.
3 ёшдан катта бўлган болалар учун мўлжалланган инклюзив гуруҳлар ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган болаларнинг тоифасига қараб тўлдирилади ҳамда кўпи билан 25 нафар бола, шу жумладан, ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган кўпи билан 3 нафар болани ташкил этади.
Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги билан келишувга кўра гуруҳларни уларни тўлдиришнинг энг кўп миқдори оширилган ҳолда ташкил этишга йўл қўйилади.
44. Нодавлат мактабгача таълим ташкилотларида гуруҳларни тўлдириш тартиби мактабгача таълим ташкилотларини сақлаб туриш, тузиш ва уларда ишлаш тартибини ташкил этишга қўйилган санитария-гигиена талабларини ҳисобга олган ҳолда муассис томонидан белгиланади.
9-боб. Мактабгача таълим ташкилотида овқатланишни ташкил этиш
45. Мактабгача таълим ташкилотида овқатланиш қонунчиликка мувофиқ амалга оширилади.
46. Мактабгача таълим ташкилотида болалар овқатланишини ташкил этиш учун жавобгарлик мактабгача таълим ташкилоти раҳбари зиммасига юкланади.
10-боб. Мактабгача таълим ташкилотида тарбияланувчилар соғлиғини асраш
47. Мактабгача таълим ташкилоти тарбияланувчиларига тиббий ёрдам мактабгача таълим ташкилоти штатига кирадиган тиббиёт ходимлари ёки соғлиқни сақлаш муассасаларининг мактабгача таълим ташкилотига бириктирилган тиббиёт ходимлари томонидан таъминланади, улар болаларнинг ҳаёти, соғлиғи ва жисмоний камолоти, даволаш-профилактика тадбирлари ўтказилиши, санитария-гигиена нормаларига, овқатланиш режими ва сифатига риоя этилиши учун жавоб беради.
48. Давлат мактабгача таълим ташкилоти тиббиёт ходимлари фаолиятини назорат қилиш туман (шаҳар) тиббиёт бирлашмаларига юкланади.
49. Нодавлат мактабгача таълим ташкилоти тиббиёт ходимлари фаолиятини назорат қилиш унинг раҳбарига юкланади.
50. Давлат мактабгача таълим ташкилотининг штатдаги ходимлари соғлиқни сақлаш муассасаларида белгиланган тартибда бепул тиббий текширувдан ўтади.
51. Нодавлат мактабгача таълим ташкилотига тиббий ёрдам қонунчиликка мувофиқ берилади.
52. Давлат мактабгача таълим ташкилоти тиббиёт ходимларининг малакасини ошириш бепул асосда соғлиқни сақлаш тизимининг малака ошириш муассасаларида 3 йилда камида бир марта ўтказилади.
11-боб. Мактабгача таълим ташкилоти фаолиятини молиялаштириш
53. Давлат мактабгача таълим ташкилотлари фаолияти Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари, болаларни парваришлаш, овқатлантириш ва уларга қараб туриш учун олинадиган ота-оналар тўлови, жисмоний ва юридик шахсларнинг хайрия эҳсонлари ҳамда қонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобига молиялаштирилади.
54. Нодавлат мактабгача таълим ташкилотлари фаолияти уларнинг муассислари ва қонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобига молиялаштирилади.
55. Давлат мактабгача таълим ташкилотига қўшимча бюджет маблағларини жалб қилиш бюджетдан молиялаштиришни камайтиришга олиб келмайди.
12-боб. Болаларни мактабгача таълим ташкилотида парваришлаш, овқатлантириш ва уларга қараб туриш учун ота-оналар тўлови
56. Болаларни парваришлаш, овқатлантириш ва уларга қараб туриш учун тўловлар ота-оналар ва мактабгача таълим ташкилоти ўртасида тузилган шартномага асосан амалга оширилади.
57. Болаларни давлат мактабгача таълим ташкилотларида парваришлаш, овқатлантириш ва уларга қараб туриш учун ота-оналар тўлови қонунчилик ҳужжатларида белгиланган миқдорларда амалга оширилади.
58. Болаларни нодавлат мактабгача таълим ташкилотларида парваришлаш, овқатлантириш ва уларга қараб туриш учун ота-оналар тўлови миқдори ва уни тўлаш шакли уларнинг муассислари томонидан белгиланади.
59. Ижтимоий қўллаб-қувватлашга муҳтож оилалар фарзандларини ҳамда ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган болаларни парваришлаш, овқатлантириш ва уларга қараб туриш учун ота-оналар тўлови имтиёзли шартларда қонунчилик ҳужжатларида белгиланган миқдорларда амалга оширилади.
13-боб. Мактабгача таълим ташкилотини бошқариш
60. Мактабгача таълим ташкилоти қонунчиликда, ушбу Низомда, шунингдек, мактабгача таълим ташкилоти уставида назарда тутилган тартибда бошқарилади.
61. Давлат мактабгача таълим ташкилотига Кузатув кенгаши томонидан овоз бериш йўли орқали танланган уч нафар номзодлар ичидан Қорақалпоғистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар мактабгача ва мактаб таълими бошқармаларида ташкил этилган Директорлар кенгаши томонидан тавсия этилган мактабгача таълим ташкилоти директори раҳбарлик қилади.
62. Мактабгача таълим ташкилотининг уставига мувофиқ лавозимга тайинланадиган ва лавозимдан озод этиладиган директор нодавлат мактабгача таълим ташкилотининг раҳбари ҳисобланади.
63. Давлат мактабгача таълим ташкилоти фаолиятига директор жорий раҳбарлик қилади ҳамда давлат мактабгача таълим ташкилотининг Кузатув кенгаши ва муассиси олдида ҳисоб беради.
64. Нодавлат мактабгача таълим ташкилоти фаолиятига директор жорий раҳбарлик қилади ва муассис олдида ҳисоб беради.
65. Қуйидагилар давлат мактабгача таълим ташкилотининг бошқаруви органлари ҳисобланади:
Педагогик кенгаш;
Кузатув кенгаши.
66. Мактабгача таълим ташкилотининг Педагогик кенгаш:
мактабгача таълим ташкилотида таълим-тарбия жараёнини такомиллаштириш масалаларини кўриб чиқади;
мактабгача таълим ташкилотининг иш режасини ва педагог ходимларининг педагогик юкламасини белгилайди;
мактабгача таълим ташкилоти таълим дастурини амалга ошириш натижаларини баҳолайди;
мактабгача таълим ташкилотининг боланинг қонуний вакиллари билан ҳамкорлиги тартибини белгилайди;
мактабгача таълим ташкилоти педагог ходимлари малакасини ошириш, уларнинг ижодий ташаббусини ривожлантириш, таълим жараёнига фан ютуқларини ва илғор педагогик тажрибани жорий этиш масалаларини муҳокама этади;
мактабгача таълим ташкилоти ходимларини маънавий ва моддий рағбатлантириш масалаларини кўриб чиқади;
мактабгача таълим ташкилоти раҳбари ва педагог ходимлар ҳисоботларини эшитади.
Мактабгача таълим ташкилотининг Педагогик кенгаш қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам бажариши мумкин.
Давлат мактабгача таълим ташкилотида болани тарбиялаш, шакллантириш ва ўқитишда кўмаклашиш мақсадида Кузатув кенгаши ташкил этилади. Унинг таркиби ушбу ташкилотга борадиган болаларнинг қонуний вакиллари, унинг ходимлари, шунингдек, нодавлат нотижорат ташкилотлар вакиллари орасидан тузилади.
67. Мактабгача таълим ташкилотининг Кузатув кенгаши:
мактабгача таълим ташкилотини ривожлантиришнинг устувор йўналишларини белгилайди;
мактабгача ва мактаб таълимининг туман (шаҳар) бўлими томонидан тавсия этилган номзодлар орасидан мактабгача таълим ташкилоти раҳбарини сайлайди, шунингдек, уни эгаллаб турган лавозимидан озод қилиш бўйича таклифларни белгиланган тартибда киритади;
мактабгача таълим ташкилоти раҳбарининг унинг фаолиятини такомиллаштириш юзасидан кўрилаётган чора-тадбирлар, молия-хўжалик ҳолати, даромадлар ва харажатлар, бюджет, бюджетдан ташқари, ҳомийлик ва бошқа маблағлардан фойдаланиш тўғрисидаги ҳисоботларини вақти-вақти билан эшитади;
мактабгача таълим ташкилоти раҳбари, педагог ходимлар ва бошқа ходимлар фаолиятига тааллуқли ижтимоий сўровлар ўтказади;
туман (шаҳар) мактабгача ва мактаб таълими бўлимларига мактабгача таълим ташкилоти ходимларини рағбатлантириш тўғрисида таклифлар киритади.
Мактабгача таълим ташкилотининг Кузатув кенгаши қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам бажариши мумкин.
Мактабгача таълим ташкилоти Кузатув кенгашининг фаолиятини ташкил этиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги томонидан белгиланади.
68. Мактабгача таълим ташкилотлари раҳбарларининг ҳуқуқлари ва мажбуриятлари қонунчиликда, уставда, бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда, шунингдек, меҳнат шартномасида белгиланади.
69. Давлат мактабгача таълим ташкилоти раҳбарининг лавозимига қўйиладиган малака талаблари Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги томонидан белгиланади.
14-боб. Якунловчи қоидалар
70. Мактабгача таълим ташкилотларида сиёсий партиялар ва диний муассасаларнинг ташкилий тузилмалари ташкил этилишига ва фаолиятига йўл қўйилмайди.
71. Халқаро ҳамкорлик, педагогик ахборот ва тажриба алмашиш, педагог ходимлар амалиётини ўтказиш ва малакасини ошириш белгиланган тартибда амалга оширилади.
Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 13 майдаги 391-сон қарорига 2-ИЛОВА
Мактабгача таълим ташкилотларидаги қисқа муддатли гуруҳлар тўғрисида
1-боб. Умумий қоидалар
1. Ушбу Низом мактабгача таълим ташкилотларидаги мактабгача ёшдаги болалар қисқа муддатли гуруҳлари мақсадлари, вазифалар ва фаолиятини ташкил этиш тартибини белгилайди.
2. Қисқа муддатли гуруҳлар фаолияти мактабгача таълим ташкилотлари устави билан тартибга солинади.
3. Қисқа муддатли гуруҳлар мактабгача таълим ташкилотига бормайдиган болаларнинг тўлақонли камол топишини таъминлаш, уларни тенгдошлари ва катталар даврасига мослаштириш учун мўлжалланган.
4. Давлат мактабгача таълим ташкилотларида ташкил этилган қисқа муддатли гуруҳларда болаларнинг бўлиши учун тўлов қонунчиликда белгиланган миқдорларда амалга оширилади.
5. Нодавлат мактабгача таълим ташкилотларида ташкил этилган қисқа муддатли гуруҳларда болаларнинг бўлиши учун тўлов муассис томонидан белгиланадиган нархлар ва тарифлар бўйича белгиланади, бундан қонунчиликда белгиланган ҳоллар мустасно.
2-боб. Қисқа муддатли гуруҳлар мақсадлари ва вазифалари
6. Қисқа муддатли гуруҳлар мақсадлари болаларнинг мактабгача таълимга тўлиқ жалб этилишини ва мактабгача таълим ташкилотларига бормайдиган болалар мактабгача таълим олишда тенг имкониятлардан фойдаланишини таъминлашдан иборат.
7. Қисқа муддатли гуруҳларнинг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:
боланинг жисмоний, ақлий ва маънавий камол топишини сақлаш ва мустаҳкамлаш;
боланинг шахсини шакллантириш, унинг ижодий қобилиятларини ривожлантириш, боланинг ўзига хос хусусиятларини ҳисобга олиб, унинг ижтимоий тажриба орттиришини таъминлаш;
боланинг ёш ва ўзига хос имкониятлари, қобилиятлари ва эҳтиёжларига қараб ҳар томонлама камол топишини таъминлаш;
болани шакллантиришда, тарбиялашда ва ўқитишда оилага ҳар томонлама ёрдам бериш;
болаларнинг билим орттиришини, ижтимоий-шахсий, бадиий-эстетик ва жисмоний камол топишини таъминлаш.
3-боб. Қисқа муддатли гуруҳлар ташкил этиш, уларга қабул қилиш ва уларни тўлдириш тартиби
8. Қисқа муддатли гуруҳлар мактабгача таълим ташкилотларида фойдаланилмайдиган хоналар бўлганда ташкил этилади.
9. Нодавлат мактабгача таълим ташкилотларидаги қисқа муддатли гуруҳларга болалар уларнинг ота-оналари ёки уларнинг ўрнини босувчи шахсларнинг (кейинги ўринларда қонуний вакиллар деб аталади) аризаси ва бола соғлиғи ҳолати тўғрисидаги тиббий хулоса асосида қабул қилинади.
10. Давлат мактабгача таълим ташкилотларидаги қисқа муддатли гуруҳларга болалар қуйидагилар асосида қабул қилинади:
боланинг қонуний вакили аризаси;
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланган тартибда ваколатли орган берган йўлланма;
бола соғлиғи ҳолати тўғрисидаги тиббий маълумотнома.
11. Давлат мактабгача таълим ташкилотларидаги қисқа муддатли гуруҳлар ўз фаолиятини давлат мактабгача таълим ташкилоти раҳбарининг буйруғи асосида амалга оширади.
12. Нодавлат мактабгача таълим ташкилотларидаги қисқа муддатли гуруҳлар ўз фаолиятини боланинг қонуний вакиллари билан шартнома асосида амалга оширади.
13. Битта хонада кўпи билан 3 та қисқа муддатли гуруҳ фаолиятини учта сменада ташкил этишга йўл қўйилади.
14. Қисқа муддатли гуруҳлар мактабгача таълим ташкилотларининг санитария-гигиена талабларига ва ёнғин хавфсизлиги қоидаларига жавоб берадиган хоналарида ташкил этилади.
15. Давлат мактабгача таълим ташкилотларидаги қисқа муддатли гуруҳларга 3 ёшдан 7 ёшгача бўлган болалар қабул қилинади.
16. Нодавлат мактабгача таълим ташкилотларидаги қисқа муддатли гуруҳларга 2 ёшдан 7 ёшгача бўлган болалар қабул қилинади.
17. Қисқа муддатли гуруҳлар ҳам бир хил ёшдаги, ҳам турли ёшдаги болалар билан тўлдирилиши мумкин.
18. Болаларни қисқа муддатли гуруҳлардан чиқариб юбориш мактабгача таълим ташкилоти раҳбарининг буйруғи билан расмийлаштирилади ва:
бола қонуний вакилининг аризаси бўйича;
тиббий кўрсатмалар бўйича;
бола мактабгача таълим ташкилотининг тўлиқ кунли гуруҳига жойлаштирилганда амалга оширилади. Бу ҳақда қисқа муддатли гуруҳга борадиган боланинг қонуний вакиллари мактабгача таълим ташкилотига йўлланма олган кундан бошлаб 14 кун ичида мактабгача таълим ташкилотининг раҳбарини хабардор қилиши шарт.
19. Қисқа муддатли гуруҳларнинг ишлаш тартиби мактабгача таълим ташкилотининг уставида ва боланинг қонуний вакили билан тузиладиган шартномада белгиланади.
20. Давлат мактабгача таълим ташкилотларида қисқа муддатли гуруҳларнинг қуйидаги турлари фаолият кўрсатиши мумкин:
ривожлантириш гуруҳи;
инклюзив гуруҳ;
кечки, дам олиш ва байрам кунидаги гуруҳ.
Ривожлантириш гуруҳи 3 ёшдан 5 ёшгача бўлган болалар учун уларни ҳар томонлама камол топтириш, тенгдошлари ва катталар даврасига мослаштириш мақсадида ташкил этилади. Ривожлантириш гуруҳи камида 20 нафар ва кўпи билан 30 нафар бола билан тўлдирилади.
Инклюзив гуруҳ 2 ёшдан 7 ёшгача бўлган болалар учун ўзига хос эҳтиёжлари бор болани жамиятга мослаштиришни таъминлаш, боланинг қонуний вакилларига маслаҳат-методик кўмаклашиш, ўзига хос эҳтиёжи бор болаларнинг бундай заифликка эга бўлмаган болалар билан бирга ўқиши учун қулай шарт-шароитлар яратиш мақсадида ташкил этилади.
Кечки, дам олиш ва байрам кунидаги гуруҳ 3 ёшдан 7 ёшгача болалар учун болаларни тарбиялаш, таълим бериш, парваришлаш ва уларга қараб туриш масалаларида қонуний вакилларга ёрдам бериш мақсадда ташкил этилади. Кечки, дам олиш ва байрам кунидаги гуруҳ кўпи билан 15 нафар бола билан тўлдирилади.
Нодавлат мактабгача таълим ташкилотларига қисқа муддатли гуруҳлар турига қараб 7 ёшгача бўлган болалар қабул қилиниши мумкин.
Мактабгача таълим ташкилотларида қонунчиликка мувофиқ қисқа муддатли гуруҳларнинг бошқа турлари ташкил этилиши мумкин.
21. Давлат мактабгача таълим ташкилотларидаги қисқа муддатли гуруҳлар учун қуйидаги штат бирликлари белгиланади:
битта гуруҳ учун — 0,5 бирлик тарбиячи ва 0,5 бирлик тарбиячи ёрдамчиси;
иккита гуруҳ учун — 0,25 бирлик тиббий ҳамшира ва 0,25 бирлик мусиқа раҳбари.
22. Қисқа муддатли гуруҳлар фаолияти ташкил этилган мактабгача таълим ташкилоти қуйидагилар учун жавоб беради:
боланинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини таъминлаш;
болалар мактабгача таълим ташкилотида бўлган вақтида уларнинг ҳаёти ҳимоя қилинишини ва соғлиғи мустаҳкамланишини ташкил этиш;
таълим-тарбия жараёнини ташкил этишда қўлланиладиган шакллар, усуллар ва воситаларнинг болаларнинг ёш, руҳий ва физиологик хусусиятлари, қизиқишлари, қобилиятлари, манфаатлари ва эҳтиёжларига мувофиқлиги;
болаларни умумтаълим муассасаларидаги бошланғич таълимга шахсга йўналтирилган ёндашувни қўллаган ҳолда тайёрлаш сифати;
умумтаълим дастурларини амалга оширишни тегишли сифатда ва белгиланган ҳажмда таъминламаслик.
4-боб. Қисқа муддатли гуруҳларда таълим-тарбия жараёнини ташкил этиш
23. Қисқа муддатли гуруҳлардаги таълим-тарбия жараёнининг мазмуни Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги томонидан тасдиқланган Мактабгача таълимнинг давлат таълим дастурига ҳамда Илк ва мактабгача ёшдаги болалар ривожланишига қўйиладиган давлат талабларига мувофиқ ишлаб чиқилган мактабгача таълим ташкилоти дастурида белгилаб берилади.
24. Қисқа муддатли гуруҳлардаги таълим-тарбия жараёнининг мазмуни мослашувчан хусусиятга эга, шунингдек, боланинг ўзига хос, шахсга йўналтирилган камол топишини таъминлайдиган инновацион педагогик технологиялардан фойдаланишни ўз ичига олади.
25. Қисқа муддатли гуруҳлардаги таълим-тарбия жараёни якка тартибдаги ва биргаликдаги фаолиятнинг ҳар хил шаклларини — ҳам катта ёшдагиларнинг болалар билан, ҳам болаларнинг ўзлари иштирокидаги шаклларини ўз ичига олади.
26. Негизида қисқа муддатли гуруҳ ташкил этилган мактабгача таълим ташкилотининг раҳбари болалар билан методик ишларни ташкил этади, қисқа муддатли гуруҳларда таълим-тарбия жараёни ташкил этилишини ва ҳужжатлар юритилишини назорат қилади.
27. Қисқа муддатли гуруҳларда болалар билан машғулотларни ташкил этишда таълим юкламаси бир ҳафталик таълим юкламасининг энг кўп рухсат этилган ҳажмидан ва машғулотларнинг энг кўп рухсат этилган сонидан ошмаслиги керак.
28. Узлуксиз таълим фаолияти муддати санитария талабларига мувофиқ ҳисоблаб чиқилади.
5-боб. Қисқа муддатли гуруҳларни молиялаштириш
29. Давлат мактабгача таълим ташкилотларидаги қисқа муддатли гуруҳларнинг фаолияти Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари, мактабгача таълим ташкилотларида болаларни парваришлаш, овқатлантириш ва уларга қараб туриш учун олинадиган ота-оналар тўлови, жисмоний ва юридик шахсларнинг хайр-эҳсонлари ҳамда қонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобига молиялаштирилади.
30. Таълим фаолиятини олиб борувчи қисқа муддати гуруҳларнинг педагог ходимлари меҳнатига қонунчиликда белгиланган тартибда ҳақ тўланади.
Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 13 майдаги 391-сон қарорига 3-ИЛОВА
Кўп тармоқли ихтисослаштирилган мактабгача таълим ташкилотлари ва қўшма турдаги мактабгача таълим ташкилотлари тўғрисида
1-боб. Умумий қоидалар
1. Ушбу Низом кўп тармоқли ихтисослаштирилган мактабгача таълим ташкилотларининг (кейинги ўринларда ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотлар деб аталади) ва қўшма турдаги мактабгача таълим ташкилотларининг (кейинги ўринларда қўшма турдаги мактабгача ташкилотлар деб аталади) мақсадлари ва вазифалари, ҳуқуқлари, мажбуриятлари ҳамда жавобгарлигини, шунингдек, уларнинг фаолиятини ташкил этиш тартибини белгилайди.
2. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотлар ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотлар ўз фаолиятини Ўзбекистон Республикаси Конституциясига , Ўзбекистон Республикасининг «Мактабгача таълим ва тарбия тўғрисида»ги Қонунига ва Ўзбекистон Республикасининг бошқа қонунларига, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталари қарорларига, Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари ва фармойишларига, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарорлари ва фармойишларига, Илк ва мактабгача ёшдаги болалар ривожланишига қўйиладиган давлат талабларига, ушбу Низомга ҳамда ўз уставига амалга қилади.
3. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотларнинг фаолияти ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган болаларнинг мактабгача таълим олишига, шунингдек, уларни тарбиялаш ва реабилитация қилишга қаратилган.
Қўшма турдаги мактабгача ташкилотларнинг фаолияти ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган болалар ва ривожланишида нуқсонлари бўлмаган болаларнинг бир ташкилотда алоҳида гуруҳларда биргаликда ўқишини ва тарбияланишини ташкил этишга қаратилган.
Қўшма турдаги мактабгача ташкилотларда инклюзив гуруҳлар ташкил этилиши мумкин.
4. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотлар ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотлар давлат ташкилотлари ва нодавлат ташкилотлар бўлиши мумкин.
5. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилот ва қўшма турдаги мактабгача ташкилот аккредитацияси аттестация асосида қонунчиликда белгиланган тартибда ваколатли давлат органи томонидан амалга оширилади.
6. Давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилоти ва қўшма турдаги мактабгача ташкилот юридик шахслар ҳисобланади, Ўзбекистон Республикаси Давлат герби тасвири туширилган ва ўз номи давлат тилида ёзилган муҳрга ҳамда штампга, мустақил балансга, бюджет ва бюджетдан ташқари шахсий ғазна ҳисобварақларига эга.
7. Нодавлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилот ва қўшма турдаги мактабгача ташкилот юридик шахслар ҳисобланади, ажратилган мол-мулкка, мустақил балансга эга, ўз мажбуриятлари бўйича ўз ихтиёридаги мол-мулк билан жавоб беради, ўз номи ёзилган муҳрга ва штампга эга бўлиши мумкин.
8. Нодавлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилот ва қўшма турдаги мактабгача ташкилот лицензия олган вақтдан бошлаб қонунчиликда белгиланган тартибда таълим фаолиятини амалга оширади.
2-боб. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилот ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотнинг мақсадлари ҳамда вазифалари
9. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилот ва қўшма турдаги мактабгача ташкилот мақсадлари қуйидагилардан иборат:
боланинг таълим олишга бўлган ҳуқуқи амалга оширилишини таъминлаш;
болаларни ўқитиш ва тарбиялаш, жамиятга мослаштириш, шунингдек, ривожланишидаги нуқсонларни коррекциялаш учун қулай шарт-шароитлар яратиш;
болаларнинг ёш ва ўзига хос имкониятларига, қобилиятлари ва эҳтиёжларига мувофиқ уларнинг жисмоний, ақлий ва маънавий камол топишини таъминлаш;
боланинг шахсини шакллантириш, унинг ижодий қобилиятларини ривожлантириш, унинг ижтимоий тажриба орттиришини таъминлаш.
10. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилот ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотнинг вазифалари қуйидагилардан иборат:
Илк ва мактабгача ёшдаги болалар ривожланишига қўйиладиган давлат талабларига, шунингдек, улар асосида ишлаб чиқилган таълим-тарбия ва коррекцион ишларни ташкил этиш дастурларига мувофиқ тарбияланувчиларга таълим-тарбия ва коррекция-педагогик ёрдам берилишини таъминлаш;
болаларда Ватанга муҳаббат, оилага ҳурмат билан муносабатда бўлиш, миллий қадриятлар ва урф-одатларга ҳурмат, ўзига ва атроф-муҳитга онгли муносабатда бўлиш руҳида тарбиялаш;
тиббий абилитация ва реабилитация ўтказиш, болалар ривожланишидаги нуқсонларни компенсация ва коррекция қилиш;
болаларга сифатли мактабгача таълим ва тарбия олиш имконини берадиган шарт-шароитлар яратиш;
болаларнинг ижтимоий мослашувчанлигини ҳамда таълим ва тарбия олишни давом эттиришга тайёрлигини таъминлаш;
болаларни умумтаълим муассасаларида ўқишга тайёрлаш;
ўқув жараёнига замонавий таълим дастурлари ва технологияларни жорий этиш.
3-боб. Давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилоти ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилотини ташкил этиш, қайта ташкил этиш ва тугатиш тартиби
11. Давлат бошқаруви органлари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа давлат ташкилотлари давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилоти ёки қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилотнинг муассислари бўлиши мумкин.
12. Давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотларини ташкил этиш учун гуруҳларнинг энг кам сони 6 тани ташкил этади.
Қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилотларини ташкил этиш учун гуруҳларнинг энг кам сони тегишли равишда қуйидагиларни ташкил этиши керак:
а) камида 3 та инклюзив гуруҳ;
б) қуйидаги ихтисосликлар бўйича ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган болалар учун камида 3 та гуруҳ:
эшитишда оғир нуқсонлари бўлган болалар учун;
кўришда оғир нуқсонлари бўлган болалар учун;
психик ривожланиши кечиккан болалар учун;
ақлий заифлик билан тарбияланувчилар учун;
таянч-ҳаракат аппаратида нуқсонлари бўлган болалар учун.
13. Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган 5 ёшга бўлган болалар контингенти мавжудлиги тўғрисидаги маълумотларни ҳар йили йиғиб боради ва бу маълумотни Ўзбекистон Республикаси Мактабгача таълим вазирлигига белгиланган тартибда тақдим этади.
14. Давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилоти ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилоти Мактабгача таълим вазирлиги томонидан Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси мактабгача таълим вазирлиги, вилоятлар мактабгача таълим бошқармалари, Тошкент шаҳар мактабгача таълим бош бошқармаси (кейинги ўринларда мактабгача таълим ҳудудий бошқарув органлари, деб аталади) Қорақалпоғистон Республикаси соғлиқни сақлаш вазирлиги, вилоятлар соғлиқни сақлаш бошқармалари, Тошкент шаҳар соғлиқни сақлаш бош бошқармаси (кейинги ўринларда соғлиқни сақлаш ҳудудий бошқарув органлари деб аталади) билан биргаликда бундай муассасаларга бўлган эҳтиёжни ўрганиш якунлари бўйича ташкил этилади.
15. Ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган болалар мавжуд бўлса, мактабгача таълимнинг ҳудудий бошқарув органлари соғлиқни сақлашнинг ҳудудий бошқарув органлари билан биргаликда давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотини ёки қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилотини ташкил этиш тўғрисидаги таклиф билан Ўзбекистон Республикаси Мактабгача таълим вазирлигига мурожаат қилади.
Давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотини ёки қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилотини ташкил этиш тўғрисидаги таклиф охирги 5 йил ҳар йилга бўлиб чиқилган ва тегишли ҳудуддаги 5 ёшгача бўлган болалар орасида қайд этилган касалликлар ўсишини кўрсатадиган соғлиқни сақлаш органларининг расмий статистика маълумотлари билан асосланган бўлиши керак.
16. Ўзбекистон Республикаси Мактабгача таълим вазирлиги ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотни ёки қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилотини ташкил этиш масаласини Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги билан келишиб олганидан кейин Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесига, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликларига тегишли таклиф билан мурожаат қилади.
17. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотни ёки қўшма турдаги мактабгача ташкилотни ташкил этиш тўғрисидаги қарор Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари томонидан қабул қилинади.
18. Давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотларининг ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилотларининг бино ҳамда иншоотлари Ўзбекистон Республикаси Мактабгача таълим вазирлиги билан келишилмасдан хусусийлаштирилиши, ўзгага берилиши ва қайта ихтисослаштирилиши мумкин эмас.
Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилот ва қўшма турдаги мактабгача ташкилот ўқув йили тугаганидан кейин қонунчиликда белгиланган тартибда қайта ташкил этилади ёки тугатилади.
Давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотини ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилотини қайта ташкил этиш ёки тугатиш жараёнида болаларни бошқа давлат мактабгача таълим ташкилотларига ўтказиш Қорақалпоғистон Республикаси Мактабгача таълим вазирлиги, вилоят мактабгача таълим бошқармалари, Тошкент шаҳар мактабгача таълим бош бошқармаси томонидан боланинг қонуний вакиллари билан келишилган ҳолда амалга оширилади.
4-боб. Нодавлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотларнинг ва қўшма турдаги нодавлат мактабгача таълим ташкилотларининг фаолиятини лицензиялаш
19. Нодавлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотлар ва қўшма турдаги нодавлат мактабгача ташкилотлар ўз фаолиятини Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Таълим сифатини назорат қилиш давлат инспекцияси томонидан бериладиган лицензияни олган вақтдан бошлаб амалга оширади.
5-боб. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотларнинг ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотларнинг ҳуқуқлари, мажбуриятлари ва жавобгарлиги
20. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотлар ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотлар қуйидаги ҳуқуқларга эга:
тасдиқланган мослаштирилган таълим дастури асосида мустақил равишда ўз таълим дастурини ишлаб чиқиш;
боланинг қонуний вакиллари билан ҳамкорлик қилиш;
мактабгача таълим тизимини ривожлантириш бўйича инновацион фаолиятда қатнашиш.
Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотлар ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотлар қонунчиликка мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.
21. Ихтисослаштирилган мактабгача таълим ташкилотлари ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотлар:
болаларнинг жисмоний ўсиши ва соғлиғи мустаҳкамланиши учун санитария-гигиена меъёрларига мувофиқ шарт-шароитлар яратиши ва уларга риоя этилишини таъминлаши;
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан тасдиқланган тегишли нозологияларни даволаш стандартларига мувофиқ болаларнинг абилитацияси ва реабилитациясини ўтказиш учун шарт-шароитларни яратиши;
таълим-тарбия ва коррекцион-педагогика жараёнини ташкил этишда қўлланиладиган шакллар, усуллар ва воситаларнинг болаларнинг ёш, психик ва физиологик хусусиятлари, қизиқишлари, қобилиятлари, манфаатлари ва эҳтиёжларига мос келишини таъминлаши;
болалар тўғри овқатланишини ва уларга тиббий ёрдам кўрсатилишини ташкил этиш учун зарур шарт-шароитлар яратиши;
болаларни шахсга йўналтирилган ёндашувни қўллаган ҳолда умумтаълим муассасаларида ўқишга сифатли тайёрлашни таъминлаши;
мактабгача таълим сифатини таъминлаш устидан назорат олиб боришда, саломатликни муҳофаза қилиш ва мустаҳкамлаш, абилитация ва реабилитация тадбирларини ўтказишда ваколатли давлат органларига кўмаклашиши;
ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотдаги гуруҳларни ихтисослаштирилган мактабгача таълимга қўйиладиган талабларга мувофиқ болалар билан тўлдирилиши;
қўшма типдаги мактабгача ташкилотлардаги инклюзив гуруҳлар учун мўлжалланган гуруҳларни умумий турдаги мактабгача таълим ташкилотларига қўйиладиган талабларга мувофиқ, ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган болаларга мўлжалланган гуруҳларни ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотларга қўйиладиган талабларга мувофиқ болалар билан тўлдириши шарт;
Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотлар ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотларнинг қонунчиликка мувофиқ бошқа мажбуриятлари ҳам бўлиши мумкин.
22. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотлар ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотлар қуйидагилар учун жавоб беради:
болаларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини таъминлаш;
болалар ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда ёки қўшма турдаги мактабгача ташкилотда бўлган вақтида уларнинг ҳаётини ҳимоя қилишни ва соғлиғини мустаҳкамлашни ташкил этиш;
белгиланган талабларга мувофиқ таълим-тарбия, коррекцион-педагогика ҳамда реабилитация жараёнларини амалга ошириш;
болани тарбиялаш ва таълим бериш масалалари бўйича унинг қонуний вакилларига маслаҳатлар билан ёрдам бериш;
умумтаълим дастурларини амалга оширишни тегишли сифатда ва белгиланган ҳажмда таъминлаш;
ушбу Низомда назарда тутилган вазифалар ва функцияларни бажариш.
23. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотларнинг ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотларнинг фаолияти устидан мониторинг ҳамда назорат ваколатли давлат органлари томонидан қонунчиликка мувофиқ амалга оширилади.
24. Ўқув жараёнидан сиёсий мақсадларда ёки таълим олаётган болаларни Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ва қонунчилигига зид ҳаракатларни содир этишга ундаш учун фойдаланиш тақиқланади.
6-боб. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотларга ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотларга болаларни қабул қилиш ҳамда улардан чиқариш
25. Болаларни ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотга ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотга қабул қилиш ушбу ташкилотда бўш жойлар бўлса, календарь йил давомида амалга оширилади.
Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотларга болаларни қабул қилиш:
психологик-тиббий-педагогик комиссиянинг белгиланган тартибда берилган хулосаси;
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан тасдиқланган шакл бўйича боланинг тиббий картаси ва профилактик эмлаш картаси асосида амалга оширилади.
Қўшма турдаги мактабгача ташкилотнинг инклюзив гуруҳларга ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлмаган болалар:
бола қонуний вакилининг аризаси;
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланган тартибда ваколатли орган берган йўлланма (қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилоти учун);
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан тасдиқланган шакл бўйича боланинг тиббий картаси ва профилактик эмлаш картаси асосида қабул қилинади.
Ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган болаларга мўлжалланган гуруҳларга, шунингдек қўшма турдаги мактабгача ташкилотнинг инклюзив гуруҳларига ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган болалар қуйидагилар асосида қабул қилинади:
бола қонуний вакилининг аризаси;
психологик-тиббий-педагогик комиссиянинг белгиланган тартибда берилган хулосаси;
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан тасдиқланган шакл бўйича боланинг тиббий картаси ва профилактик эмлаш картаси асосида қабул қилинади.
26. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда, қўшма турдаги мактабгача ташкилотининг ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган болаларга мўлжалланган ҳамда инклюзив гуруҳларда бўлиш даври, коррекцион ишлари муддати психологик-тиббий-педагогик комиссия томонидан белгиланади.
27. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотга ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотга қуйидаги нуқсонлари бўлган болалар қабул қилинмайди:
оғир ва чуқур даражадаги ақли заифлик;
шизофрения, ҳиссий ироданинг чуқур бузилишлари;
тез-тез такрорланувчи умумлашган эпилептик хуружлар;
турли сабабли психопатия ва психопатсимон ҳолатларнинг оғир шакллари;
асаб тизимининг органик шикастланганлиги сабабли сийдик ва нажас ушлаб туролмаслик;
юрак-қон томир, нафас олиш ва овқат ҳазм қилиш тизимининг хуруж ва декомпенсация босқичи.
27 1 . Болалар ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотдан ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотдаги ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган болалар учун гуруҳлардан қуйидагилар асосида чиқарилади:
болани қонуний вакилларининг аризаси;
соғлиқни сақлаш органлари муассасаларининг тиббий кўрсатмалари;
мактабгача таълим ташкилот ва боланинг қонуний вакилларнинг ўртасидаги шартнома шартларининг бажарилмаслиги;
мактабгача таълим ташкилот тиббий-психологик-педагогик кенгашининг хулосаси;
Психологик-тиббий-педагогик комиссиянинг хулосасида кўрсатилган боланинг ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда бўлиш муддати тугаши;
мактаб ёшига етиши (7 ёш).
7-боб. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотда таълим-тарбия жараёнини ташкил этиш
28. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилот ва қўшма турдаги мактабгача ташкилот мактабгача таълимга қўйиладиган белгиланган давлат талабларига мувофиқ болалар таълим олиши, тарбияланиши, парваришланиши ва соғломлаштирилишини таъминлайди.
29. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотдаги ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотдаги таълим-тарбия жараёнининг мазмуни Ўзбекистон Республикаси Мактабгача таълим вазирлиги томонидан тасдиқланган таълим дастури асосида, Илк ва мактабгача ёшдаги болалар ривожланишига қўйиладиган давлат талабларига мувофиқ ишлаб чиқилган (шу жумладан, муаллифлик, мослаштирилган ва бошқа) дастур билан белгиланади.
30. Таълим-тарбия жараёни машғулотларнинг йиллик, календарь-мавзули режалари ва жадвали билан тартибга солинади.
31. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилот ва қўшма турдаги мактабгача ташкилот қонунчиликка ҳамда Илк ва мактабгача ёшдаги болалар ривожланишига қўйиладиган давлат талабларига мувофиқ болаларга таълим бериш ва тарбиялаш шакллари, воситалари ва усулларини танлайди.
32. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотда таълим-тарбия жараёни ишлаб чиқиладиган якка тартибдаги йўналиш асосида болаларнинг ўзига хос хусусиятлари ҳисобга олинган ҳолда ташкил этилади. Машғулотлар фронтал, кичик гуруҳ ва якка тартибда олиб борилади.
33. Ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган болаларга қуйидаги тамойиллар асосида таълим берилади ва тарбияланади:
таълимнинг коррекцион йўналтирилганлиги;
ижтимоий мослашуви;
таълим-тарбия жараёнини ташкил этишда таълимнинг махсус методологиясидан ва тоифаланган ёндашувдан фойдаланиш.
34. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотда беш кунлик иш ҳафтаси белгиланади.
35. Болалар ташкилотда бўлиш вақтига қараб ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотдаги ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотдаги гуруҳлар:
болалар қисқа вақт бўладиган гуруҳлар (кунига 3-4 соат);
тўлиқ кунли гуруҳлар (кунига 9, 10,5 ва 12 соат);
болалар кечаю кундуз бўладиган гуруҳлар бўлиши мумкин.
36. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотда ишлаш тартиби ҳамда тарбияланувчиларнинг бўлиш вақти унинг уставида ва муассис қарорида белгиланади.
37. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилот ва боланинг қонуний вакиллари ўртасидаги ўзаро муносабатлар, қўшма турдаги мактабгача ташкилот ва боланинг қонуний вакиллари ўртасидаги ўзаро муносабатлар бола ушбу ташкилотга жойлаштирилганда тузиладиган шартнома билан тартибга солинади.
38. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотда таълим-тарбия жараёни махсус мактабгача таълим бўйича тегишли малакага эга педагог ходимлар томонидан ўтказилади. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотдаги ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотдаги таълим-тарбия жараёнининг психологик-педагог кузатуви психологлар томонидан амалга оширилади.
39. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотда таълим-тарбия давлат тилида ҳамда «Давлат тили тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ бошқа тилларда олиб борилади.
8-боб. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотда реабилитация жараёнини ташкил этиш
40. Давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотларида ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилотларида ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган болалар учун реабилитация тадбирлари ташкилот штатидаги тиббиёт ходимлари, шунингдек, ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотга ёки қўшма турдаги мактабгача ташкилотга ҳудудий бириктирилган соғлиқни сақлаш органлари тиббиёт ходимлари томонидан ўтказилади.
41. Нодавлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотларда ва қўшма турдаги нодавлат мактабгача ташкилотларда реабилитация тадбирлари ташкилот штатидаги тиббиёт ходимлари, шунингдек, бошқа тиббиёт ходимлари томонидан шартнома асосида ўтказилади.
42. Тиббиёт ходимлари Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан тасдиқланган даволаш стандартларига мувофиқ тарбияланувчининг ривожланишидаги нуқсонларни коррекция қилишга, ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган болаларни тиббий реабилитация қилиш, абилитация қилиш ва ижтимоий мослашувга қаратилган даволаш-соғломлаштириш тадбирларини ўтказади.
43. Даволашнинг белгиланган курси доирасида тиббий реабилитация муолажаларини ўтказиш ҳар бир тарбияланувчи учун машғулотлар жадвалини ҳисобга олиб якка тартибда ўтқазилади.
44. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотда боланинг бўлиш муддати тугаганидан сўнг унинг қонуний вакиллари яшаш жойидаги тиббиёт муассасаси учун ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган ҳар бир боланинг тиббий картасидан кўчирма берилади.
45. Тиббий жисмоний тарбия бўйича машғулотлар тиббий жисмоний тарбия инструктори ёки тегишли тайёргарликка эга ўқитувчи томонидан ўтказилади.
46. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотда барча соғломлаштириш ва реабилитация тадбирлари тўғри ташкил этилиши ҳамда ўтказилиши устидан назорат ушбу ташкилот жойлашган жойдаги соғлиқни сақлаш органлари томонидан амалга оширилади.
47. Давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилоти ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилотининг штатидаги ходимлар соғлиқни сақлаш муассасаларида бепул тиббий текширувдан ўтади.
48. Нодавлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотлар ва қўшма турдаги нодавлат мактабгача ташкилотлар ходимлари соғлиқни сақлаш органларининг муассасалари томонидан шартнома асосида тиббий текширувдан ўтказилади.
9-боб. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотда гуруҳларни тўлдириш
49. Давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотида ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган 2 ёшдан 7 ёшгача тарбияланувчилар контингентига мувофиқ қуйидаги гуруҳлар тузилади:
нутқида оғир нуқсонлари бўлган тарбияланувчилар учун;
эшитишида оғир нуқсонлари бўлган тарбияланувчилар учун;
кўришида оғир нуқсонлар бўлган тарбияланувчилар учун;
психик ривожланишда кечикаётган тарбияланувчилар учун;
ақли заиф бўлган тарбияланувчилар учун;
таянч-ҳаракат аппаратида нуқсонлари бўлган тарбияланувчилар учун.
50. Давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотида гуруҳлар болаларнинг тоифасига ва ёшига қараб тўлдирилади ҳамда тегишли равишда қуйидагиларни ташкил этади:
кар тарбияланувчиларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 8 нафар ва кўпи билан 10 нафар тарбияланувчи;
заиф эшитучи тарбияланувчиларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 10 нафар ва кўпи билан 12 нафар тарбияланувчи;
кўзи ожиз тарбияланувчиларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 8 нафар ва кўпи билан 10 нафар тарбияланувчи;
заиф кўрувчи яхши кўрмайдиган тарбияланувчиларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 10 нафар ва кўпи билан 12 нафар тарбияланувчи;
таянч-ҳаракат аппаратида нуқсонлар бўлган тарбияланувчиларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 15 нафар ва кўпи билан 18 нафар тарбияланувчи;
гемипарез, монопарез, плегия асоратлари билан тарбияланувчиларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 10 нафар ва кўпи билан 12 нафар тарбияланувчи;
болалар церебрал фалажи синдроми асоратлари билан тарбияланувчиларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 8 нафар ва кўпи билан 10 нафар тарбияланувчи;
енгил даражада ақли заиф бўлган уч ёшдан катта тарбияланувчиларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 8 нафар ва кўпи билан 12 нафар тарбияланувчи; ўрта даражада ақлий заиф бўлган уч ёшдан катта тарбияланувчиларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 6 нафар ва кўпи билан 10 нафар тарбияланувчи;
нутқида оғир нуқсонлари бўлган уч ёшдан катта тарбияланувчиларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 10 нафар ва кўпи билан 12 нафар тарбияланувчи;
аутизм билан уч ёшдан катта тарбияланувчиларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 8 нафар ва кўпи билан 10 нафар тарбияланувчи;
психик ривожланишда кечикаётган уч ёшдан катта болаларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 10 нафар ва кўпи билан 12 нафар тарбияланувчи;
мураккаб нуқсонли (икки ва ундан ортиқ нуқсонли) тарбияланувчиларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 8 нафар ва кўпи билан 10 нафар тарбияланувчи.
51. Қўшма турдаги мактабгача ташкилотларда инклюзив гуруҳлар ёши бўйича тўлдирилади.
52. Қўшма турдаги мактабгача ташкилотларда уч ёшдан катта болаларга мўлжалланган инклюзив гуруҳлар ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган болаларнинг тоифасига қараб тўлдирилади ҳамда қуйидагини ташкил этади:
камида 20 нафар ва кўпи билан 25 нафар бола, шу жумладан, кўпи билан ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган (заиф кўрувчилар ёки заиф эшитувчилар ёки таянч-ҳаракат аппаратида нуқсонлар бўлган) 3 нафар бола;
камида 20 нафар ва кўпи билан 25 нафар бола, шу жумладан, кўпи билан ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган (амблиопия билан, кўзи ғилайлик, ёки нутқида оғир нуқсонлари бўлган ёки аутизм билан) 2 нафар бола;
камида 20 нафар ва кўпи билан 25 нафар бола, шу жумладан, кўпи билан нутқида оғир нуқсонлари бўлган 3 нафар бола;
камида 20 нафар ва кўпи билан 25 нафар бола, шу жумладан, кўпи билан психик ривожланишда кечикаётган 3 нафар бола.
Қўшма турдаги мактабгача ташкилотларда гуруҳлар болаларнинг тоифасига ва ёшига қараб тўлдирилади ҳамда тегишли равишда қуйидагини ташкил этади:
кар болаларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 8 нафар ва кўпи билан 10 нафар бола;
заиф эшитувчи болаларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 10 нафар ва кўпи билан 12 нафар бола;
кўзи ожиз болаларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 8 нафар ва кўпи билан 10 нафар бола;
заиф кўрувчи болаларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 10 нафар ва кўпи билан 12 нафар бола;
таянч-ҳаракат аппаратида нуқсонлар бўлган болаларга мўлжалланган гуруҳларда –камида 15 нафар ва кўпи билан 18 нафар бола;
гемипарез, монопарез, плегия асоратлари билан болаларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 10 нафар ва кўпи билан 12 нафар бола;
болалар церебрал фалажи синдроми асоратлари билан болаларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 8 нафар ва кўпи билан 10 нафар бола;
енгил даражада ақли заиф бўлган уч ёшдан катта тарбияланувчиларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 8 нафар ва кўпи билан 12 нафар тарбияланувчи; ўрта даражада ақли заиф бўлган уч ёшдан катта тарбияланувчиларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 6 нафар ва кўпи билан 10 нафар тарбияланувчи;
аутизм билан уч ёшдан катта тарбияланувчиларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 8 нафар ва кўпи билан 10 нафар тарбияланувчи;
психик ривожланишда кечикаётган уч ёшдан катта болаларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 10 нафар ва кўпи билан 12 нафар тарбияланувчи;
мураккаб нуқсонли (икки ва ундан ортиқ нуқсонли) тарбияланувчиларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 8 нафар ва кўпи билан 10 нафар тарбияланувчи.
53. Нодавлат мактабгача таълим ташкилотларида гуруҳларни тўлдириш тартиби мактабгача таълим ташкилотларини сақлаб туриш, тузиш ва уларда ишлаш тартибини ташкил этишга қўйилган санитария-гигиена талабларини ҳисобга олган ҳолда муассис томонидан белгиланади.
10-боб. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотларда ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотларда овқатланишни ташкил этиш
54. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотда овқатланиш қонунчиликка мувофиқ амалга оширилади.
55. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотда тарбияланувчилар овқатланишини ташкил этиш учун жавобгарлик ушбу ташкилотнинг раҳбари зиммасига юкланади.
11-боб. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотлар ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотлар фаолиятини молиялаштириш
56. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилот ва қўшма турдаги мактабгача ташкилот фаолияти қуйидагилар ҳисобига молиялаштирилади:
Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари;
мактабгача таълим ташкилотларида болаларни парваришлаш, овқатлантириш ва уларга қараб туриш учун олинадиган ота-оналар тўлови;
жисмоний ва юридик шахсларнинг ихтиёрий хайрия эҳсонлари;
қонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар.
57. Давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотига ва қўшма турдаги давлат мактабгача таълим ташкилотига қўшимча бюджет маблағларини жалб қилиш бюджетдан молиялаштиришни камайтиришга олиб келмайди.
58. Нодавлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотни ва қўшма турдаги нодавлат мактабгача ташкилотни молиялаштириш ҳамда моддий-техник таъминлаш муассис маблағлари, жисмоний ва юридик шахсларнинг ихтиёрий хайрия эҳсонлари ҳамда қонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобига амалга оширилади.
59. Давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотларида ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилотларида болаларни парваришлаш, овқатлантириш ва уларга қараб туриш учун олинадиган ота-оналар тўлови қонунчиликда белгиланган миқдорда ундирилади.
60. Нодавлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотларда ва қўшма турдаги нодавлат мактабгача ташкилотлари ўзи кўрсатаётган мактабгача таълим ва тарбия хизматлари ҳақи муассис томонидан шартнома асосида белгиланадиган нархлар ва тарифлар бўйича тўланади, қонунчиликда назарда тутилган ҳоллар бундан мустасно.
61. Ижтимоий қўллаб-қувватлашга муҳтож бўлган оилаларнинг болаларини парваришлаш, овқатлантириш ва уларга қараб туриш учун ота-оналар тўлови имтиёзли шартлар асосида қонунчиликда белгиланган миқдорларда олинади.
62. Давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотларида ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилотларида ота-оналар тўлови ундирилмайдиган тарбияланувчиларнинг ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлар рўйхати қонунчиликда белгиланган тартибда белгиланади.
63. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотни молиялаштириш ихтисослаштирилган мактабгача ташкилот томонидан тасдиқланган ва қонунчиликда белгиланган тартибда рўйхатга олинган харажатлар сметаси асосида амалга оширилади.
Қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилотларининг инклюзив гуруҳлари қонунчиликда белгиланган тартибда тасдиқланган ва рўйхатга олинган умумий турдаги мактабгача таълим ташкилотлари учун харажатлар сметаси асосида молиялаштирилади.
Қўшма турдаги мактабгача ташкилотларнинг ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган болаларга мўлжалланган гуруҳлари қонунчиликда белгиланган тартибда тасдиқланган ва рўйхатга олинган ихтисослаштирилган мактабгача таълим ташкилотлари учун харажатлар сметаси асосида молиялаштирилади.
64. Давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотида ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилотида ходимлар иш ҳақи қонунчиликка мувофиқ белгиланади.
Давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотида раҳбарлар, педагог ва тиббиёт ходимлари, шунингдек, тарбиячилар ёрдамчилари лавозим маошларига ҳамда тариф ставкаларига 100 фоиз миқдорида қўшимча тўлов тўланади.
Қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилотларининг ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган болаларга мўлжалланган гуруҳларда ишловчи педагог ва тиббиёт ходимлари, шунингдек, тарбиячилар ёрдамчилари лавозим маошларига ҳамда тариф ставкаларига 100 фоиз миқдорида қўшимча тўлов тўланади.
65. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилот ва қўшма турдаги мактабгача ташкилот тегишли давлат органларига қонунчиликда белгиланган тартибда молиявий ва статистик ҳисобот тақдим этади.
66. Давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилоти ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилотининг молия-хўжалик фаолияти Давлат молиявий назорати инспекцияси ва унинг ҳудудий бошқармалари томонидан назорат қилинади.
12-боб. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотини ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилотини бошқаруви
67. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотни ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилотини бошқариш қонунчиликка, ушбу Низомга ва мазкур ташкилотнинг уставига мувофиқ амалга оширилади.
68. Давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотини ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилотини бошқариш органлари қуйидагилардан иборат:
Педагогик кенгаши;
Кузатув кенгаши;
давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилоти ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилоти раҳбари.
Нодавлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотлар ва нодавлат қўшма турдаги мактабгача ташкилотлар ўз бошқарув органлари тизимини мустақил белгилайди.
69. Давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилоти ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилоти педагогик кенгаши:
давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотида ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилотида таълим-тарбия жараёнини такомиллаштириш масалаларини кўриб чиқади;
давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилоти ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилоти иш режасини ҳамда педагог ходимларнинг педагогик юкламасини белгилайди;
давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилоти ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилоти таълим дастурини амалга ошириш натижаларини баҳолайди;
давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилоти ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилотининг боланинг қонуний вакиллари билан ҳамкорлиги тартибини белгилайди;
давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилоти ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилоти педагог ходимлари малакасини ошириш, уларнинг ижодий ташаббусини ривожлантириш, таълим жараёнига фан ютуқларини ва илғор педагогик тажрибани жорий этиш масалаларини муҳокама қилади;
давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилоти ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилоти ходимларини маънавий ва моддий рағбатлантириш масалаларини кўриб чиқади;
давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилоти ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилоти раҳбари ва педагог ходимлари ҳисоботларини эшитади.
Давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилоти ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилотининг Педагогик кенгаши қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам бажариши мумкин.
70. Давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотида ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилотида болани тарбиялаш, ривожлантириш ва таълим беришда кўмаклашиш мақсадида Кузатув кенгаши ташкил этилади. Унинг таркиби ушбу ташкилотга борадиган болаларнинг қонуний вакиллари, унинг ходимлари, шунингдек, нодавлат нотижорат ташкилотлар вакилларидан тузилади.
Давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилоти ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилотининг Кузатув кенгаши:
давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилоти ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилотини ривожлантиришнинг устувор йўналишларини белгилайди;
туман (шаҳар) мактабгача таълим бўлими томонидан тавсия этилган номзодлар орасидан давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилоти ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилоти раҳбарини сайлайди, шунингдек уни эгаллаган лавозимидан озод қилиш бўйича таклифларни белгиланган тартибда киритади;
давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилоти ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилоти раҳбарининг унинг фаолиятини такомиллаштириш юзасидан кўрилаётган чора-тадбирлар, молия-хўжалик ҳолати, даромадлар ва харажатлар, бюджет, бюджетдан ташқари, ҳомийлик ва бошқа маблағлардан фойдаланиш тўғрисидаги даврий ҳисоботларини эшитади;
давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилоти ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилоти раҳбари, педагог ходимлар ва бошқа ходимлар фаолиятига тааллуқли ижтимоий сўровлар ўтказади;
туман (шаҳар) мактабгача таълим бўлимларига давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилоти ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилоти ходимларини рағбатлантириш тўғрисида таклифлар киритади.
Давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилоти ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилотининг Кузатув кенгаши қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам бажариши мумкин.
71. Давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилоти ва қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилоти Кузатув кенгашининг фаолиятини ташкил этиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Мактабгача таълим вазирлиги томонидан белгиланади.
72. Давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотига ёки қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилотига Ўзбекистон Республикаси Мактабгача таълим вазирлиги билан келишган ҳолда Ўзбекистон Республикаси Мактабгача таълим вазирлигининг ҳудудий бўлинмалари томонидан тавсия этилган номзодлар орасидан Кузатув кенгаши томонидан танланадиган директор раҳбарлик қилади.
73. Мактабгача таълим ташкилотининг уставига мувофиқ лавозимга тайинланадиган ва лавозимдан озод этиладиган директор нодавлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотнинг ёки қўшма турдаги нодавлат мактабгача ташкилотнинг раҳбари ҳисобланади.
74. Директор давлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилоти ёки қўшма турдаги давлат мактабгача ташкилоти фаолиятига жорий раҳбарлик қилади ҳамда давлат мактабгача таълим ташкилотининг Кузатув кенгаши ва муассис олдида ҳисоб беради
75. Директор нодавлат ихтисослаштирилган мактабгача ташкилот ёки қўшма турдаги нодавлат мактабгача ташкилот фаолиятига жорий раҳбарлик қилади ва муассис олдида ҳисоб беради.
76. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилот ва қўшма турдаги мактабгача ташкилот раҳбарининг ҳуқуқлари ҳамда мажбуриятлари қонунчиликда, уставда, бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда, шунингдек, меҳнат шартномасида белгиланади.
77. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилот ва қўшма турдаги мактабгача ташкилот раҳбарининг лавозимига қўйиладиган малака талаблари Ўзбекистон Республикаси Мактабгача таълим вазирлиги томонидан белгиланади.
78. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотда психолог, тиббиёт ва педагог ходимлардан иборат тиббий-психологик-педагогик кенгаш тузилади ҳамда фаолият кўрсатади.
Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилот ва қўшма типдаги мактабгача ташкилотнинг тиббий-психологик-педагогик кенгаши:
бола қабул қилинганда унинг ўзига хос ва ёш хусусиятларини, соғлиғи ҳолати ва ривожланиш даражасини ҳисобга олиб коррекцион-педагогик ҳамда реабилитация тадбирларини ўтказиш юзасидан индивидуал йўналишни ишлаб чиқади;
индивидуал йўналишни амалга ошириш жараёнида бола ривожланиши динамикасини аниқлайди ва зарурат бўлса, унга ўзгартишлар киритади;
коррекцион-педагогик ва реабилитация тадбирлари натижалари, боланинг ўзига ўзи хизмат кўрсатиш кўникмалари даражаси ва ижтимоий мослашув динамикаси, таълим-тарбия дастурларини ўзлаштириши мониторингини олиб боради ва баҳолайди;
бола ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотда бўлган муддат давомида уни психологик-тиббий-педагогик комиссияга қайта текширувга юбориш зарурати ҳақидаги масалани кўриб чиқади;
Психологик-тиббий-педагогик комиссия хулосасида кўрсатилган боланинг бўлиш муддати тугашидан камида бир ой олдин боланинг қонуний вакилларини тарбияланувчининг ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотда бўлиш муддати тугаганидан хабардор қилади ҳамда ушбу ташкилотларда бўлишини давом эттириш юзасидан уни психологик-тиббий-педагогик комиссияга текширувга юборади.
13-боб. Якунловчи қоидалар
79. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотда сиёсий партиялар ва диний муассасаларнинг ташкилий тузилмалари ташкил этилишига ва фаолиятига йўл қўйилмайди.
80. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда ва қўшма турдаги мактабгача ташкилотда халқаро ҳамкорлик, педагогик ахборот ва тажриба алмашиш, педагог ходимлар ва тиббиёт ходимлари амалиётини ўтказиш ва малакасини ошириш белгиланган тартибда амалга оширилади.
Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 13 майдаги 391-сон қарорига 5-ИЛОВА
Реабилитация марказига эга давлат кўп тармоқли ихтисослаштирилган мактабгача таълим ташкилоти тўғрисида
1-боб. Умумий қоидалар
1. Мазкур Низом Реабилитация марказига эга давлат кўп тармоқли ихтисослаштирилган мактабгача таълим ташкилоти (кейинги ўринларда Ихтисослаштирилган ташкилот деб аталади) мақсадлари ва вазифалари, ҳуқуқлари, мажбуриятлари ҳамда жавобгарлигини, шунингдек унинг фаолиятини ташкил этиш тартибини белгилайди.
2. Ушбу Низом умумий типдаги давлат ташкилотлари, кўп тармоқли ихтисослаштирилган мактабгача таълим ташкилотлари ва қўшма турдаги мактабгача таълим ташкилотларига татбиқ этилмайди.
3. Ихтисослаштирилган ташкилот ўз фаолиятини Ўзбекистон Республикаси Конституциясига , «Мактабгача таълим ва тарбия тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ва бошқа қонунларга, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталари қарорларига, Ўзбекистон Республикаси Президенти фармонлари, қарорлари ва фармойишларига, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси қарорлари ва фармойишларига, Илк ва мактабгача ёшдаги болалар ривожланишига қўйиладиган давлат талабларига, ушбу Низомга ҳамда ўз уставига мувофиқ олиб боради.
4. Ихтисослаштирилган ташкилотнинг фаолияти ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган болаларнинг мактабгача таълим олишига, шунингдек уларни тарбиялаш ва реабилитация қилишга қаратилган.
5. Ихтисослаштирилган ташкилот аккредитацияси аттестация асосида қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда ваколатли давлат органи томонидан амалга оширилади.
6. Ихтисослаштирилган ташкилот юридик шахс ҳисобланади, Ўзбекистон Республикаси Давлат герби тасвири туширилган ва давлат тилидаги ўз номи ёзилган муҳрга ҳамда штампга, мустақил балансга, бюджет ва бюджетдан ташқари шахсий ғазна ҳисобварақларига эга бўлади.
2-боб. Ихтисослаштирилган ташкилотнинг мақсадлари ва вазифалари
7. Ихтисослаштирилган ташкилотнинг мақсадлари қуйидагилардан иборат:
боланинг таълим олишга бўлган ҳуқуқини амалга оширилишини таъминлаш;
болаларни ўқитиш ва тарбиялаш, жамиятга мослаштириш, шунингдек, ривожланишидаги нуқсонларни коррекциялаш учун қулай шарт-шароитлар яратиш;
болаларнинг ёш ва ўзига хос имкониятларига, қобилиятлари ва эҳтиёжларига мувофиқ уларнинг жисмоний, ақлий ва маънавий камол топишини таъминлаш;
боланинг шахсини шакллантириш, унинг ижодий қобилиятларини ривожлантириш, унинг ижтимоий тажриба орттиришини таъминлаш;
ногиронлиги бўлган болаларга, ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган болаларга, шунингдек бундай болалар тарбияланаётган оилаларга малакали ижтимоий-маиший, ижтимоий-психологик, ижтимоий-педагогик, ижтимоий-иқтисодий, ижтимоий-ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш, жамиятдаги, оиладаги ҳаётга, ўқишга ва меҳнат қилишга имкон қадар тўлиқ ҳамда ўз вақтида мослашишига кўмаклашиш.
8. Ихтисослаштирилган ташкилотнинг вазифалари қуйидагилардан иборат:
Илк ва мактабгача ёшдаги болалар ривожланишига қўйиладиган давлат талабларига, шунингдек, улар асосида ишлаб чиқилган таълим-тарбия ва коррекцион ишларни ташкил этиш дастурларига мувофиқ тарбияланувчиларга таълим-тарбия ва коррекцион-педагогик ёрдам берилишини таъминлаш;
болаларда Ватанга муҳаббат, оилага ҳурмат билан муносабатда бўлиш, миллий қадриятлар ва урф-одатларга ҳурмат, ўзига ва атроф-муҳитга онгли муносабатда бўлиш руҳида тарбиялаш;
тиббий абилитация ва реабилитация ўтказиш, болалар ривожланишидаги нуқсонларни компенсация ва коррекция қилиш;
болаларга сифатли мактабгача таълим ва тарбия олиш имконини берадиган шарт-шароитлар яратиш;
болаларнинг ижтимоий мослашувчанлигини ҳамда таълим ва тарбия олишни давом эттиришга тайёрлигини таъминлаш;
болаларни умумтаълим муассасаларида ўқишга тайёрлаш;
ўқув жараёнига замонавий таълим дастурлари ва технологияларни жорий этиш.
3-боб. Ихтисослаштирилган ташкилотни ташкил этиш, қайта ташкил этиш ва тугатиш тартиби
9. Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги (кейинги ўринларда — Агентлик) Ихтисослаштирилган ташкилотнинг муассисидир.
10. Ихтисослаштирилган ташкилот муассис томонидан ташкил этилади ва қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда давлат рўйхатидан ўтказилади.
11. Ихтисослаштирилган ташкилот кўп тармоқли ихтисослаштирилган мактабгача таълим ташкилоти ва реабилитация марказидан иборат, шунингдек ўз тузилмасида болалар ва уларнинг қонуний вакиллари билан вақтинчалик яшайдиган хостелга эга бўлиши мумкин.
12. Ихтисослаштирилган ташкилотда муассис билан келишилган ҳолда фаолияти Ихтисослаштирилган ташкилот фаолиятининг устав турларига зид бўлмаган қўшимча бўлимлар, хизматлар, таркибий бўлинмалар очилиши мумкин. Барча таркибий бўлинмалар ўз фаолиятида Ихтисослаштирилган ташкилотнинг директорига бўйсунади.
13. Ихтисослаштирилган ташкилотнинг бино ва иншоотлари Агентлик билан келишилмасдан хусусийлаштирилиши, мусодара қилиниши ва қайта ихтисослаштирилиши мумкин эмас.
14. Ихтисослаштирилган ташкилот ўқув йили тугаганидан кейин қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда қайта ташкил этилади ёки тугатилади.
Ихтисослаштирилган ташкилотни қайта ташкил этиш ёки тугатиш жараёнида тарбияланувчиларни бошқа давлат мактабгача таълим ташкилотларига ўтказиш Агентликнинг Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар бошқармалари томонидан боланинг қонуний вакиллари билан келишилган ҳолда амалга оширилади.
4-боб. Ихтисослаштирилган ташкилотнинг ҳуқуқлари, мажбуриятлари ва жавобгарлиги
15. Ихтисослаштирилган ташкилот қуйидаги ҳуқуқларга эга:
тасдиқланган мослаштирилган таълим дастури асосида мустақил равишда ўз таълим дастурини ишлаб чиқиш;
боланинг қонуний вакиллари билан ҳамкорлик қилиш;
мактабгача таълим тизимини ривожлантириш бўйича инновацион фаолиятда қатнашиш.
Ихтисослаштирилган ташкилот қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.
16. Ихтисослаштирилган ташкилот:
болаларнинг жисмоний ўсиши ва соғлиғи мустаҳкамланиши учун санитария-гигиена меъёрларига мувофиқ шарт-шароитлар яратиши ва уларга риоя этилишини таъминлаши;
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан тасдиқланган тегишли нозологияларни даволаш стандартларига мувофиқ болаларнинг абилитацияси ва реабилитациясини ўтказиш учун шарт-шароитларни яратиши;
таълим-тарбия ва коррекцион-педагогик жараёнини ташкил этишда қўлланиладиган шакллар, усуллар ва воситаларнинг болаларнинг ёш, психик ва физиологик хусусиятлари, қизиқишлари, қобилиятлари, манфаатлари ва эҳтиёжларига мос келишини таъминлаши;
болалар тўғри овқатланишини ва уларга тиббий ёрдам кўрсатилишини ташкил этиш учун зарур шарт-шароитлар яратиши;
болаларни шахсга йўналтирилган ёндашувни қўллаган ҳолда умумтаълим муассасаларида ўқишга сифатли тайёрлашни таъминлаши;
мактабгача таълим сифатини таъминлаш устидан назорат олиб боришда, саломатликни муҳофаза қилиш ва мустаҳкамлаш, абилитация ва реабилитация тадбирларини ўтказишда ваколатли давлат органларига кўмаклашиши;
Ихтисослаштирилган ташкилотдаги гуруҳларни ихтисослаштирилган мактабгача таълимга қўйиладиган талабларга мувофиқ болалар билан тўлдирилиши.
зарур моддий-техник базаси ва малакали тиббиёт ходимлари мавжуд бўлганда, асосий таълим-тарбия фаолияти билан бирга пулли даволаш-соғломлаштириш хизматларини кўрсатиши шарт.
Ихтисослаштирилган ташкилотнинг қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа мажбуриятлари ҳам бўлиши мумкин.
17. Ихтисослаштирилган ташкилот қуйидагилар учун жавоб беради:
болаларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини таъминлаш;
болалар Ихтисослаштирилган ташкилотда бўлган вақтида уларнинг ҳаётини ҳимоя қилишни ва соғлиғини мустаҳкамлашни ташкил этиш;
белгиланган талабларга мувофиқ таълим-тарбия, коррекцион-педагогик ҳамда реабилитация жараёнларини амалга ошириш;
болани тарбиялаш ва таълим бериш масалалари бўйича унинг қонуний вакилларига маслаҳатлар билан ёрдам бериш;
умумтаълим дастурларини амалга оширишни тегишли сифатда ва белгиланган ҳажмда таъминлаш;
ушбу Низомда назарда тутилган вазифалар ва функцияларни бажариш.
18. Ихтисослаштирилган ташкилотнинг фаолияти устидан мониторинг ҳамда назорат ваколатли давлат органлари томонидан қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилади.
19. Ўқув жараёнидан сиёсий мақсадларда ёки таълим олаётган болаларни Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ва қонунчилик ҳужжатларига зид ҳаракатларни содир этишга ундаш учун фойдаланиш тақиқланади.
5-боб. Кўп тармоқли ихтисослаштирилган мактабгача таълим ташкилоти
20. Кўп тармоқли ихтисослаштирилган мактабгача таълим ташкилоти (кейинги ўринларда ихтисослаштирилган мактабгача ташкилот деб аталади) Ихтисослаштирилган ташкилотнинг таркибий бўлинмаси ҳисобланиб, у ерда тарбияланувчиларга таълим ва тарбия берилади.
21. Болаларни ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотга қабул қилиш ушбу ташкилотда бўш жойлар бўлса, календарь йил давомида амалга оширилади.
Болалар уларнинг қонуний вакиллари розилиги билан қуйидагилар асосида қабул қилинади:
Психологик-тиббий-педагогик комиссиясининг белгиланган тартибда берилган хулосаси;
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан тасдиқланган шакл бўйича боланинг тиббий картаси ва профилактик эмлаш картаси.
22. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда бўлиш даври ва болалар билан ўтказиладиган коррекцион ишлар муддати психологик-тиббий-педагогик комиссия томонидан белгиланади.
23. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда жисмоний ёки психик ривожланишида нуқсонлари бўлган 2 ёшдан 7 ёшгача тарбияланувчилар контингентига мувофиқ қуйидаги гуруҳлар тузилади:
эшитишида оғир нуқсонлари бўлган тарбияланувчилар учун;
кўришида оғир нуқсонлари бўлган тарбияланувчилар учун;
психик ривожланишда кечикаётган тарбияланувчилар учун;
ақлий заифлик билан тарбияланувчилар учун;
таянч-ҳаракат аппаратида нуқсонлари бўлган тарбияланувчилар учун.
24. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда гуруҳлар болаларнинг тоифасига ва ёшига қараб тўлдирилади ҳамда тегишли равишда қуйидагиларни ташкил этади:
кар тарбияланувчиларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 8 нафар ва кўпи билан 10 нафар тарбияланувчи;
заиф эшитувчи тарбияланувчиларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 10 нафар ва кўпи билан 12 нафар тарбияланувчи;
кўзи ожиз тарбияланувчиларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 8 нафар ва кўпи билан 10 нафар тарбияланувчи;
заиф кўрувчи тарбияланувчиларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 10 нафар ва кўпи билан 12 нафар тарбияланувчи;
таянч-ҳаракат аппаратида нуқсонлар бўлган тарбияланувчиларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 15 нафар ва кўпи билан 18 нафар тарбияланувчи;
гемипарез, монопарез, плегия асоратлари билан тарбияланувчиларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 10 нафар ва кўпи билан 12 нафар тарбияланувчи;
болалар церебрал фалажи синдроми асоратлари билан тарбияланувчиларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 8 нафар ва кўпи билан 10 нафар тарбияланувчи;
енгил даражада ақли заиф бўлган уч ёшдан катта тарбияланувчиларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 8 нафар ва кўпи билан 12 нафар тарбияланувчи; ўрта даражада ақлий заиф бўлган уч ёшдан катта тарбияланувчиларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 6 нафар ва кўпи билан 10 нафар тарбияланувчи;
аутизм билан уч ёшдан катта тарбияланувчиларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 8 нафар ва кўпи билан 10 нафар тарбияланувчи;
психик ривожланишида кечикаётган уч ёшдан катта болаларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 10 нафар ва кўпи билан 12 нафар тарбияланувчи;
мураккаб нуқсонли (икки ва ундан ортиқ нуқсонли) тарбияланувчиларга мўлжалланган гуруҳларда — камида 8 нафар ва кўпи билан 10 нафар тарбияланувчи.
25. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда овқатланиш қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда ташкил этилади ва амалга оширилади.
Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда тарбияланувчиларнинг овқатланишини ташкил этиш учун жавобгарлик Ихтисослаштирилган ташкилотнинг директори зиммасига юкланади.
26. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотга қуйидаги нуқсонлари бўлган болалар қабул қилинмайди:
оғир ва чуқур даражадаги ақлий заифлик;
шизофрения, ҳиссий ироданинг чуқур бузилишлари;
тез-тез такрорланувчи умумлашган эпилептик хуружлар;
турли сабабли психопатия ва психопатсимон ҳолатларнинг оғир шакллари;
асаб тизимининг органик шикастланганлиги сабабли сийдик ва нажас ушлаб туролмаслик;
юрак-қон томир, нафас олиш ва овқат ҳазм қилиш тизимининг хуруж ва декомпенсация босқичи;
кўзи кўр қулоғи карлар.
27. Болалар ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотдан қуйидагилар асосида чиқарилади:
болани қонуний вакилларининг аризаси;
соғлиқни сақлаш органлари муассасаларининг тиббий кўрсатмалари;
Ихтисослаштирилган ташкилот ва боланинг қонуний вакилларнинг ўртасидаги шартнома шартларининг бажарилмаслиги;
Ихтисослаштирилган ташкилот тиббий-психологик-педагогик кенгашининг хулосаси;
Психологик-тиббий-педагогик комиссиянинг хулосасида кўрсатилган боланинг ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда бўлиш муддати тугаши;
боланинг мактаб ёшига етиши (7 ёш).
6-боб. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда таълим-тарбия жараёнини ташкил этиш
28. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилот мактабгача таълимга қўйиладиган давлат талабларига мувофиқ болаларни таълим олиши, тарбиялашни, уларни парваришлашни ва болаларга коррекцион-педагогик ёрдамни кўрсатишни таъминлайди.
29. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотдаги таълим-тарбия жараёнининг мазмун-моҳияти Илк ва мактабгача ёшдаги болалар ривожланишига қўйиладиган давлат талабларига мувофиқ Агентлик билан келишилган ҳолда Ўзбекистон Республикаси Мактабгача таълим вазирлиги томонидан тасдиқланган таълим дастури асосида ишлаб чиқилган (шу жумладан, муаллифлик, мослаштирилган ва бошқа) дастур билан белгиланади.
30. Таълим-тарбия жараёни машғулотларнинг йиллик, тақвим-мавзули режалари ва жадвали билан тартибга солинади.
31. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилот қонунчилик ҳужжатларига ҳамда Илк ва мактабгача ёшдаги болалар ривожланишига қўйиладиган давлат талабларига мувофиқ болаларга таълим-тарбия бериш шакллари, воситалари ва усулларини танлайди.
32. Таълим-тарбия жараёни ишлаб чиқиладиган якка тартибдаги йўналиш асосида болаларнинг ўзига хос хусусиятлари ҳисобга олинган ҳолда ташкил этилади. Машғулотлар фронтал, кичик гуруҳ ва якка тартибда олиб борилади. Гуруҳлар ва коррекцион-таълим кабинетлар зарур ихтисослаштирилган асбоб-ускуна ва жиҳозлар билан таъминланган бўлиши керак.
33. Ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган болаларга қуйидаги тамойиллар асосида таълим берилади ва тарбияланади:
таълимнинг коррекцион йўналтирилганлиги;
ижтимоий мослашуви;
таълим-тарбия жараёнини ташкил этишда таълимнинг махсус методологиясидан ва тоифаланган ёндашувдан фойдаланиш.
34. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда беш кунлик иш ҳафтаси белгиланади. Болалар ташкилотда бўладиган муддатга қараб гуруҳлар:
тўлиқ кунли гуруҳлар (кунига 10,5 соатгача);
болалар кечаю кундуз бўладиган гуруҳлар (24 соат) бўлиши мумкин.
35. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда ишлаш тартиби ва тарбияланувчиларнинг бўлиш муддати Ихтисослаштирилган ташкилотнинг уставида ва муассис қарорида белгиланади.
36. Ихтисослаштирилган ташкилот ва боланинг қонуний вакиллари ўртасидаги ўзаро муносабатлар бола ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотга жойлаштирилганда тузиладиган шартнома билан тартибга солинади. Бола ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда бўладиган вақт ушбу шартномада кўрсатилади.
37. Таълим-тарбия жараёни ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотнинг махсус мактабгача таълим бўйича тегишли малакага эга педагог ходимлари томонидан ўтказилади. Таълим жараёнининг психологик-педагогик кузатуви психологлар томонидан амалга оширилади.
38. Педагог ходимлари таълим-тарбия жараёнини ташкил этиш учун Ўзбекистон Республикасининг қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавоб беради. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилот фаолиятига ва таълим-тарбия жараёнини ташкил этишга умумий раҳбарлик Ихтисослаштирилган ташкилотнинг ўқув-тарбия ишлари бўйича директор ўринбосари томонидан амалга оширилади.
39. Таълим-тарбия давлат тилида ҳамда «Давлат тили тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ бошқа тилларда олиб борилади.
7-боб. Таълим-тарбия жараёни иштирокчилари
40. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда таълим-тарбия жараёни иштирокчилари қуйидагилардан иборат:
тарбияланувчилар;
педагог ходимлари;
тиббиёт ходимлари ва бошқа ходимлар;
боланинг қонуний вакиллари.
41. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилот тарбияланувчилари қуйидаги ҳуқуқларга эга:
бепул мактабгача таълим олиш;
реабилитация ва тиббий хизматлардан фойдаланиш;
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан тасдиқланган дори-дармонлар рўйхатига асосан дори воситалари билан бепул таъминланиш;
Ўзбекистон Республикасида тасдиқланган санитария қоидалари ва меъёрларига мувофиқ овқатланиш.
Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилот тарбияланувчиларининг бошқа ҳуқуқ ва мажбуриятлари қонунчилик ҳужжатлари ва Ихтисослаштирилган ташкилот уставига мувофиқ белгиланади.
42. Тегишли ихтисослаштирилган маълумотга, касбий тайёргарликка, юксак ахлоқий хислатларга эга шахслар Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда педагогика фаолияти билан шуғулланиш ҳуқуқига эга.
43. Боланинг қонуний вакиллари ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотнинг таълим-тарбия фаолияти, ўз фарзандига берилаётган таълим ва кўрсатилаётган реабилитация ёрдами билан ушбу ташкилотнинг ишига аралашмай танишиш ҳуқуқига эга.
8-боб. Реабилитация маркази ва реабилитация жараёнини ташкил этиш
44. Реабилитация тадбирлари Ихтисослаштирилган ташкилотнинг таркибий бўлинмаси ҳисобланган реабилитация марказида штатдаги тиббиёт ва педагог ходимлари, шунингдек Ихтисослаштирилган ташкилотга ҳудудий бириктирилган соғлиқни сақлаш органлари муассасаларининг тиббиёт ходимлари томонидан амалга оширилади.
45. Реабилитация марказининг тиббиёт ва педагог ходимлари болаларнинг қонуний вакиллари билан тузиладиган шартномада назарда тутилган талаб ва шартлар асосида Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан тасдиқлаган даволаш стандартларига мувофиқ болаларнинг ривожланишидаги нуқсонларини коррекция қилиш, ривожланишида жисмоний ёки психик нуқсонлари бўлган болаларни тиббий реабилитация, абилитация қилиш ва ижтимоий мослашувга қаратилган реабилитация тадбирларини ўтказади.
46. Белгиланган даволаш курси доирасида реабилитация тадбирларини ўтказиш ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотнинг ҳар бир тарбияланувчиси учун якка тартибда машғулотлар жадвалини ҳисобга олган ҳолда режалаштирилади.
47. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотнинг тарбияланувчиларидан ташқари реабилитация маркази мазкур ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотнинг тиббий-психологик-педагогик кенгаши кўрсатмасига кўра 2 ёшдан 18 ёшгача ногиронлиги бўлган болаларни мазкур Низомнинг иловасида кўрсатилган тиббий кўрсатмалар асосида амбулатор шароитида қабул қилади ва реабилитация тадбирларини ўтказади.
Болаларни амбулатор шароитида қабул қилишда уларга кўрсатиладиган реабилитация муолажаларни даврийлиги якка тартибдаги реабилитация дастурида белгиланади, унда бир ой давомида реабилитация муолажалари курсини олиш, боланинг соғлиғи ҳолатига қараб ва Ихтисослаштирилган ташкилотни Тиббий-психологик-педагогик кенгашининг тавсиялари бўйича 3 ёки ундан кўпроқ ойдан сўнг муолажаларни такроран ўтказиш назарда тутилади.
48. Реабилитация марказида ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотининг ҳар бир тарбияланувчисига ҳамда амбулатор шароитида даволаниш курсидан ўтган бола учун белгиланган намунадаги тиббий картаси очилади. Тарбияланувчининг ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда бўлиш муддати тугагандан кейин ёки амбулатор шароитида даволаниш курси тугаганидан сўнг боланинг қонуний вакиллари яшаш жойи бўйича тиббиёт муассасаси учун тиббий картасидан кўчирма берилади.
49. Реабилитация марказида беш кунлик иш ҳафтаси белгиланади. Қабул қилиш жадвал бўйича белгиланган вақтда — ҳар куни 7,2 соатдан амалга оширилади.
50. Реабилитация маркази қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда бола яшаш жойи бўйича туман (шаҳар) марказий кўп тармоқли поликлиниканинг йўлланмаси асосида, юқумли касалликлар билан алоқа бўлмаганлиги ҳақидаги маълумотномани албатта талаб қилган ҳолда, қўшимча пулли амбулатор хизматларини ташкил этишга ҳақли.
51. Тиббий жисмоний тарбия бўйича машғулотлар тиббий жисмоний тарбия инструктори ёки тегишли тайёргарликка эга ўқитувчи томонидан ўтказилади.
52. Реабилитация марказида барча соғломлаштириш ва реабилитация тадбирлари тўғри ташкил этилиши ҳамда ўтказилиши устидан назорат соғлиқни сақлаш ҳудудий бошқариш органлари томонидан олиб борилади.
Соғлиқни сақлаш ҳудудий бошқариш органлари реабилитация марказини тиббиёт кадрлари билан тўлдириш, уларнинг малакасини ошириш, шунингдек даволаш ва соғломлаштиришнинг замонавий технологиялари ҳамда усулларини кенг жалб қилиш, маслаҳатлари билан ёрдам кўрсатиши учун юқори малакали мутахассисларни жалб қилиш учун масъулдир.
53. Ихтисослаштирилган ташкилотнинг штатдаги ходимлари соғлиқни сақлаш муассасаларида бепул тиббий текширувдан ўтади.
54. Тиббиёт ва педагог ходимлар Ўзбекистон Республикасининг қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ реабилитация жараёнини ташкил этиш учун жавоб беради. Реабилитация маркази фаолиятига ва реабилитация жараёнини ташкил этишга умумий раҳбарлик Ихтисослаштирилган ташкилотнинг даволаш ишлари бўйича директор ўринбосари томонидан амалга оширади.
9-боб. Ихтисослаштирилган ташкилот хостели
55. Ихтисослаштирилган ташкилотларга бола амбулатор шароитида белгиланган даволаш курси доирасида реабилитация муолажаларини оладиган даврда бола (болалар) ўз қонуний вакиллари билан биргаликда вақтинчалик яшаши учун хостел ташкил этишга рухсат берилсин.
56. Хостеллар юридик мақомга эга бўлмайди ва Ихтисослаштирилган ташкилотлар томонидан бошқарилади.
57. Хостеллар асосан ўзини-ўзи молиялаштириш маблағлари ҳисобига сақланади. Шунингдек юридик ва жисмоний шахсларнинг ҳомийлик (беғараз) ёрдамлари ва қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалардан маблағ жалб қилиниши мумкин.
58. Хостеллардан тушган тушумлар Давлат бюджетига ундириладиган солиқлар, Республика йўл жамғармасига йиғимлар ва давлат мақсадли жамғармаларига мажбурий ажратмалардан озод қилинсин.
59. Хостеллардан фойдаланиш тартибини Агентлик томонидан белгиланади.
10-боб. Ихтисослаштирилган ташкилотнинг фаолиятини молиялаштириш
60. Ихтисослаштирилган ташкилотнинг фаолияти қуйидагилар ҳисобига молиялаштирилади:
Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари;
жисмоний ва юридик шахсларнинг ихтиёрий хайрия эҳсонлари;
пулли хизматлар;
қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар.
Ихтисослаштирилган ташкилот қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда қўшимча даромадлар олиш ҳуқуқига эга.
61. Ихтисослаштирилган ташкилотга қўшимча бюджет маблағларини жалб қилиш бюджетдан молиялаштиришни камайтиришга олиб келмайди.
62. Ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда болаларни сақлаш учун ота-оналар тўлови ундирилмайди, бундан болаларнинг қонуний вакиллари билан тузилган шартномада назарда тутилган ҳолатлар мустасно.
63. Ихтисослаштирилган ташкилот ўзи томонидан тасдиқланган ва қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда рўйхатга олинган харажатлар сметаси асосида молиялаштирилади.
64. Ихтисослаштирилган ташкилотда ходимлар иш ҳақи қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ белгиланади.
Ихтисослаштирилган ташкилотда раҳбарлар, педагог ва тиббиёт ходимлари, шунингдек, тарбиячилар ёрдамчилари лавозим маошларига ҳамда базавий тариф ставкаларига 100 фоиз миқдорида қўшимча тўлов тўланади.
65. Ихтисослаштирилган ташкилот тегишли давлат органларига қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда молиявий ва статистик ҳисобот тақдим этади.
66. Ихтисослаштирилган ташкилотнинг молия-хўжалик фаолияти Давлат молиявий назорати инспекцияси ва унинг ҳудудий бошқармалари томонидан назорат қилинади.
11-боб. Ихтисослаштирилган ташкилотини бошқаруви
67. Ихтисослаштирилган ташкилот қонунчилик ҳужжатларига, ушбу Низомга ва Ихтисослаштирилган ташкилотининг уставига мувофиқ бошқарилади.
68. Ихтисослаштирилган ташкилотнинг бошқарув органлари қуйидагилардан иборат:
Педагогик кенгаши;
Кузатув кенгаши;
Ихтисослаштирилган ташкилот директори.
69. Ихтисослаштирилган ташкилот Педагогик кенгаши:
Ихтисослаштирилган ташкилотда таълим-тарбия жараёнини такомиллаштириш масалаларини кўриб чиқади;
Ихтисослаштирилган ташкилот иш режасини ҳамда педагог ходимларнинг педагогик юкламасини белгилайди;
Ихтисослаштирилган ташкилот таълим дастурини амалга ошириш натижаларини баҳолайди;
Ихтисослаштирилган ташкилот боланинг қонуний вакиллари билан ҳамкорлиги тартибини белгилайди;
Ихтисослаштирилган ташкилот педагог ходимлари малакасини ошириш, уларнинг ижодий ташаббусини ривожлантириш, таълим жараёнига фан ютуқларини ва илғор педагогик тажрибани жорий этиш масалаларини муҳокама қилади;
Ихтисослаштирилган ташкилот ходимларини маънавий ва моддий рағбатлантириш масалаларини кўриб чиқади;
Ихтисослаштирилган ташкилот директори ва педагог ходимлари ҳисоботларини эшитади.
Ихтисослаштирилган ташкилот Педагогик кенгаши қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам бажариши мумкин.
70. Ихтисослаштирилган ташкилотда болани тарбиялаш, ривожлантириш ва таълим беришда кўмаклашиш мақсадида Кузатув кенгаши ташкил этилади. Унинг таркиби ушбу ташкилотга борадиган болаларнинг қонуний вакиллари, унинг ходимлари, шунингдек нодавлат нотижорат ташкилотлар вакилларидан тузилади.
Ихтисослаштирилган ташкилотнинг Кузатув кенгаши:
Ихтисослаштирилган ташкилотни ривожлантиришнинг устувор йўналишларини белгилайди;
Ихтисослаштирилган ташкилот директорининг унинг фаолиятини такомиллаштириш юзасидан кўрилаётган чора-тадбирлар, молия-хўжалик ҳолати, даромадлар ва харажатлар, бюджет, бюджетдан ташқари, ҳомийлик ва бошқа маблағлардан фойдаланиш тўғрисидаги даврий ҳисоботларини эшитади;
Ихтисослаштирилган ташкилот директори, педагог ходимлари ва бошқа ходимлари фаолиятига тааллуқли ижтимоий сўровлар ўтказади;
Агентликнинг Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар бошқармаларига Ихтисослаштирилган ташкилот ходимларини рағбатлантириш тўғрисида таклифлар киритади.
Ихтисослаштирилган ташкилотнинг Кузатув кенгаши қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам бажариши мумкин.
71. Ихтисослаштирилган ташкилот Кузатув кенгашининг фаолиятини ташкил этиш тартиби Агентлик томонидан белгиланади.
72. Ихтисослаштирилган ташкилотга Агентлик директори томонидан лавозимга тайинланадиган ва лавозимдан озод қилинадиган директор раҳбарлик қилади.
73. Директор Ихтисослаштирилган ташкилотнинг фаолиятига жорий раҳбарлик қилади ва Кузатув кенгашига ҳамда муассисга ҳисоб беради.
74. Ихтисослаштирилган ташкилот директорининг ҳуқуқлари ва мажбуриятлари қонунчилик ҳужжатларида, уставда, бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда, шунингдек, меҳнат шартномасида белгиланади.
75. Ихтисослаштирилган ташкилот директорининг лавозимига қўйиладиган малака талаблари Агентлик томонидан белгиланади.
76. Директор:
Ихтисослаштирилган ташкилот номидан фаолият олиб боради, унинг манфаатларини ифодалайди, Ихтисослаштирилган ташкилот мулкини қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда тасарруф этади ва шартнома тузади;
Ихтисослаштирилган ташкилот ваколатига кирадиган масалалар юзасидан қарорлар қабул қилади ва Ихтисослаштирилган ташкилотга юклатилган вазифалар ҳамда функциялар бажарилиши учун шахсан жавоб беради;
ўз ваколати доирасида Ихтисослаштирилган ташкилотнинг барча ходимлари учун мажбурий бўлган буйруқлар чиқаради ва кўрсатмалар беради;
ўқув-моддий базани мустаҳкамлаш, таълим-тарбия ишларини такомиллаштириш, малакали педагог ва тиббий кадрлар билан таъминлаш билан боғлиқ айрим масалаларни ҳал қилиш юзасидан ҳамда Ихтисослаштирилган ташкилот фаолиятига оид бошқа масалалар бўйича тегишли органларга кўриб чиқиш учун таклифлар киритади;
педагог, тиббиёт ходимлари ва бошқа ходимлар билан меҳнат шартномаларни тузади;
қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа ваколатларни амалга оширади.
77. Уч нафар директор ўринбосари Ихтисослаштирилган ташкилотнинг таркибий бўлинмаларига жорий раҳбарлик қилади:
ўқув-тарбия ишлари бўйича директор ўринбосари Агентлик билан келишув бўйича Ихтисослаштирилган ташкилот директори томонидан тайинланади;
даволаш ишлари бўйича директор ўринбосари соғлиқни сақлаш ҳудудий бошқарув органи томонидан тавсия этилади ҳамда Агентлик билан келишув бўйича Ихтисослаштирилган ташкилот директори томонидан тайинланади;
умумий масалалар бўйича директор ўринбосари Агентлик билан келишув бўйича Ихтисослаштирилган ташкилот директори томонидан тайинланади.
78. Ихтисослаштирилган ташкилот директори ўринбосарларининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари уставда, бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда, шунингдек меҳнат шартномасида белгиланади.
12-боб. Ихтисослаштирилган ташкилотнинг тиббий-психологик-педагогик кенгаши
79. Ихтисослаштирилган ташкилотда тиббий-психологик-педагогик кенгаши тузилади ва фаолият олиб боради, Ихтисослаштирилган ташкилот директори унинг раиси ва ўқув-тарбия ишлари бўйича директор ўринбосари, даволаш ишлари бўйича директор ўринбосари, психолог, педагог ҳамда тиббиёт ходимлари унинг аъзолари ҳисобланади.
80.Тиббий-психологик-педагогик кенгаш:
бола Ихтисослаштирилган ташкилотнинг ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотига қабул қилинганда унинг ўзига хос ва ёш хусусиятларини, соғлиғи ҳолати ва ривожланиш даражасини ҳисобга олиб коррекцион-педагогик ҳамда реабилитация тадбирларини ўтказиш юзасидан якка тартибдаги йўналишни ишлаб чиқади;
ўқув йили давомида 3 марта (сентябрь, январь ва майда) ихтисослаштирилган мактабгача ташкилот тарбияланувчиларини текширади;
якка тартибдаги йўналишни амалга ошириш жараёнида бола ривожланиши динамикасини аниқлайди ва зарурат бўлса, унга ўзгартишлар киритади;
коррекцион-педагогик ва реабилитация тадбирлари натижалари, боланинг ўзига ўзи хизмат кўрсатиш кўникмалари даражаси ва ижтимоий мослашув динамикаси, таълим-тарбия дастурларини ўзлаштириши мониторингини олиб боради ва баҳолайди;
бола ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда бўлган муддат давомида уни психологик-тиббий-педагогик комиссияга қайта текширувга юбориш зарурати ҳақидаги масалани кўриб чиқади;
Психологик-тиббий-педагогик комиссия хулосасида кўрсатилган боланинг бўлиш муддати тугашидан камида бир ой олдин боланинг қонуний вакилларини тарбияланувчининг ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотда бўлиш муддати тугаганидан хабардор қилади ҳамда ушбу ташкилотларда бўлишини давом эттириш юзасидан уни психологик-тиббий-педагогик комиссияга текширувга юборади;
тарбияланувчиларни текшириш маълумотлари ёки коррекцион-педагогик ва реабилитация тадбирлари натижаларининг ижобий динамикаси асосида психологик-тиббий-педагогик комиссия хулосасида кўрсатилган бўлиш муддати тугашигача тарбияланувчини ихтисослаштирилган мактабгача ташкилотидан чиқариш тўғрисида қарор қабул қилиш ҳуқуқига эга;
Ихтисослаштирилган ташкилотнинг реабилитация марказида амбулатор шароитида белгиланган даволаш курси доирасида реабилитация муолажаларини олишга юборилган болаларни якка тартибда текширади ва боланинг ўзига хос ва ёш хусусиятларига, соғлиғи ҳолатига ва ривожланиш даражасига қараб коррекцион-педагогик ва реабилитация тадбирларини тайинлайди; бола коррекцион-педагогик ва реабилитация муолажаларини вақти ва даврийлиги билан олиши тўғрисида тавсиялар ишлаб чиқади;
боланинг қонуний вакиллари розилиги билан бола Ихтисослаштирилган ташкилот хостелида яшаши учун у амбулатор шароитида белгиланган даволаш курси доирасида реабилитация муолажаларини олиши зарурлиги ва унинг давомийлиги ҳақида хулоса беради.
13-боб. Якунловчи қоидалар
81. Ихтисослаштирилган ташкилотда сиёсий партиялар ва диний муассасаларнинг ташкилий тузилмалари ташкил этилишига ва фаолиятига йўл қўйилмайди.
82. Ихтисослаштирилган ташкилотда халқаро ҳамкорлик, педагогик ахборот ва тажриба алмашиш, педагог ва тиббиёт ходимлари амалиётини ўтказиш ва малакасини ошириш белгиланган тартибда амалга оширилади.
Реабилитация марказига эга давлат кўп тармоқли ихтисослаштирилган мактабгача таълим ташкилоти тўғрисидаги низомга ИЛОВА
Реабилитация марказига қабул қилиш учун асос бўладиган тиббий кўрсатмалар
Касаллик номи Халқаро Касалликлар Таснифи (ХКТ-10) Руҳий ривожланишдаги нуқсонлар (3 ёшдан) Психологик ривожланишнинг аралаш специфик бузилишлари F83 Болалар аутизми F84.0 Атипик аутизм F84.1 Ретта синдроми F84.2 Ақлий заифлик ва стереотип ҳаракатлар билан бирга F84.4 Болалик ёшидаги бошқа дезинтегратив бузилиш F84.3 Аспергер синдроми F84.5 Ривожланишнинг бошқа умумий бузилишлари F84.8 Ақлий ривожланишдаги нуқсонлар (3 ёшдан) Енгил даражадаги ақлий заифлик F70 Мўътадил ақлий заифлик F71 Оғир даражадаги ақлий заифлик F72 Нутқдаги нуқсонлар (3 ёшдан) Экспрессив нутқнинг бузилиши (нутқ ривожланишининг биринчи ва иккинчи даражали мотор алалияси) F80.1 Рецептив нутқнинг бузилиши (сенсор алалия) F80.2 Ринолалия (нутқ аппаратининг коррекция бўйича операциялардан кейинги ҳолат) R49.2 Ўртача ва оғир даражадаги дудуқлик F98.5 Дизартрия (марказий нерв тизимининг органик шикастланиши билан) R47.1 Кўришида нуқсонлар (2 ёшдан): Кўзи ожизлик (амовроз) Н54.1 Туғма нуқсонлар Q11 Микрофтальм Микрокорнеа Анофтальм Ретинобластома C69.2 Колобома Q13.0 Q12.2 Q10.3 Q14.2 Q14.8 Преретинопатия (чала туғилган болалар ретинопатияси) Н35.1 Кўриш нервининг атрофияси Н47.2 Кўриш нерви диск ва макуласининг оғир даражадаги гипоплазияси Q14.2 Альбинизм Е70.3 Аниридия Q13.1 Катаракта Н26.0 Марказий зонада тўлиқ ёки қисман хиралашиш Н26.0 Артифакия Н27.0 Афакия (кўз гавҳари йўқлиги) Q12.3 Н27.0 Кўз гавҳари силжиши (жойи ўзгариши) Q12.1 Н27.1 Кўз гавҳарининг чиқиши Н27.1 Глаукома (туғма, иккиламчи) Н40 — 42 Туғма миопиянинг ўрта, юқори даражаси Н52.1 Гиперметропиянинг ўрта юқори даражаси Н52.0 Тўр парда ажралиши, унинг ёрилиши ёки йиртилишлари Н33 Нистагм Н55 Эшитишида нуқсонлар (2 ёшдан) Кохлеар имплантациядан кейин Н90.3 KI Нейросенсор эшитиш заифлигининг II даражаси (эшитишнинг 41 — 55 дб гача пасайиши), (қулоқни протезлаш) Н90.3 II даража Нейросенсор эшитиш заифлигининг III даражаси (эшитишнинг 56 — 70 дб гача пасайиши), (қулоқни протезлаш) Н90.3 III даража Нейросенсор эшитиш заифлигининг IV даражаси (эшитишнинг 91 дб гача пасайиши) Н90.3 IV даража Карлик ёки кар-соқовлик (эшитишнинг 91 дб дан ортиқ пасайиши) Н90.3 Кар Таянч-ҳаракат аппарати нуқсонлари (2 ёшдан) Кўкрак қафасининг 2, 3 ва 4 даражали гирдобсимон деформацияси Q67.6 Кўкрак қафасининг 2,3 ва 4 даражали қилсимон деформацияси Q67.7 Артрогрипоз Q74.3 Бошқа неврологик патологиялар оқибатида ортопедик деформациялари; туғма ва ирсий касалликлар (Даун синдроми, Шерешев-Тернер синдроми, Клайнфельтер синдроми, спинал амиотрофиялар, Корнеллии-де Ланге синдроми, Вильямс синдроми, Прадера-Вилли синдроми, Нунан синдроми) Q90 Q96 Q98 G12 Q87.1 Спина бифида (таянч-ҳаракат аппарати бузилган ҳолда Q05 Остеомиелит асоратлари (жарроҳлик муолажасидан кейинги ҳолатлар) М86 Ўрта, оғир туғма маймоқлик Q66.0 Q66.1 Q66.4 Қўл ва оёқларда жароҳатдан кейинги бўғимлар оғир даражадаги контрактураси M24.5 Ортопедиядаги суяк скелетининг тизим касалликлари (ахондроплазия, дисхондроплазия, хондродистрофия) Q77.4 Туғма сон суяги чиқиши S73.0 Аниқланмаган оёқ-қўл(лар) туғма аномалиялари (туғма ривожланиш аномалияси оқибатида ампутацион чўлтоқлик (таянч-ҳаракат функционал етишмовчилигига олиб келадиган) Q74.9 Кўпинча марказий нерв системасини шикастлантирувчи, систем атрофиялар (G10-G13) (2 ёшдан) Гентитгтон касаллиги G10 Ирсий атаксия Истисно қилинган: болалар церебрал фалажи G11 Модда алмашинуви бузилишлари, ирсий ва идиопатик невропатия (G80.-) (E70-E90) 433 (G60.-) Туғма прогрессияга мойил бўлмаган атаксия G11.0 ДНК репарацияси бузилишига эга мияча атаксияси Истисно қилинган: пигментли ксеродермия (Q82.1) Коккейн синдроми (Q87.1) G11.3 Ирсий спастик параплегия G11.4 Бошқа ирсий атаксия G11.8 Аниқланмаган ирсий атаксия G11.9 Спинал мушак атрофияси ва унга яқин синдромлар G12 Бошқа ирсий спинал мушак атрофиялари G12.1 Ҳаракатлантирувчи неврон касаллиги G12.2 Бошқа спинал мушак атрофиялари ва унга яқин синдромлар G12.8 Аниқланмаган спинал мушак атрофияси G12.9 Бошқа рукнларда таснифланган касалликларда, асосан марказий нерв системасини шикастлантирувчи, систем атрофиялар G13* Паранеопластик невромиопатия ва невропатия G13.0* Ўсма касалликларда, асосан марказий нерв системага таъсир кўрсатадиган, бошқа систем атрофиялар G13.1* Мекседемадаги, асосан марказий нерв системага таъсир кўрсатадиган, систем атрофия (E00.1+, E03.- +) G13.2* Бошқа рукнларда таснифланган, бўлак касалликларда, асосан марказий нерв системага таъсир кўрсатадиган, систем атрофия G13.8 Экстрапирамид ва бошқа ҳаракатлар бузилишлари(G20-G26) (2 ёшдан) Галлерворден-Шпатц касаллиги G23.0 [Стил-Pичардсон-Oльшевский] прогрессияга мойил ядро усти офтальмоплегияси G23.1 Стриатониграл дегенерация G23.2 Базал ганглийларнинг бошқа аниқланган дегенератив касалликлари G23.8 Базал ганглийлар аниқланмаган дегенератив касаллиги G23.9 Дистония Киритилган: дискинезия Истисно қилинган: атетоидли церебрал паралич (G80.3) G24 Дори воситалар келтириб чиқарган, дистония G24.0 Идиопатик оилавий дистония G24.1 Идиопатик оилавий бўлмаган дистония G24.2 Спастик бўйин қийшиқлиги Истисно қилинган: бўйин қийшиқлиги ҚРА (M43.6) G24.3 Идиопатик оғиз-юз дистонияси G24.4 Блефароспазм G24.5 Бошқа дистониялар G24.8 Аниқланмаган дистония G24.9 Бошқа экстрапирамид ва ҳаракатланиш бузилишлари G25 Эссенциал тремор Истисно қилинган: тремор ҚРА (R25.1) G25.0 Дори восита келтириб чиқарган, тремор G25.1 Бошқа аниқланган тремор турлари G25.2 Миоклонус Истисно қилинган: юз миокимияси (G51.4) миоклоник эпилепсия (G40.) G25.3 Дори восита келтириб чиқарган, хорея G25.4 Хореянинг бошқа турлари Истисно қилинган: ревматик хорея (I02.-) юракни жалб этган хорея ҚРА (I02.0) Гентингтон хореяси (G10) Сиденхем хореяси (I02.-) G25.5 Дори воситалар келтириб чиқарган ва бошқа органик генезли тиклар Истисно қилинган: 53.де ла Туретт синдроми (F95.2) тик ҚРА (F95.9) G25.6 Бошқа аниқланган экстрапирамид ва ҳаракатланиш бузилишлари G25.8 Аниқланмаган экстрапирамид ва ҳаракатланиш бузилиши G26* Бошқа рукнларда таснифланган касалликларда экстрапирамид ва ҳаракатланиш бузилишлари G25.9 Идиопатик оилавий дистония G24.1 Идиопатик оилавий бўлмаган дистония G24.2 Спастик бўйин қийшиқлиги Истисно қилинган: бўйин қийшиқлиги ҚРА (M43.6) G24.3 Модда алмашинуви касалликлари (2 ёшдан): Глюкозаминогликанлар алмашинуви бузилишлари E76 Мукополисахаридоз, I тип E76.0 Мукополисахаридоз, E76.1 Классик фенилкетонурия II тип E70.0 Бошқа рукнларда таснифланган касалликлардаги, энцефалит, миелит ва энцефаломиелит (9.Киритилган: бошқа рукнларда таснифланган касалликлардаги менингоэнцефалит ва менингомие) G05 Бошқа рукнларда таснифланган бактериал касалликлардаги, энцефалит, миелит ва энцефаломиелит G05.0 Бошқа рукнларда таснифланган вирусли касалликлардаги, энцефалит, миелит ва энцефаломиелит G05.1 Бошқа рукнларда таснифланган бошқа инфекцион ва паразитар касалликлардаги, энцефалит, миелит ва энцефаломиелит G05.8
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Тошкент ш.,
2019 йил 13 май,
391-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
NIZOM
NIZOM
NIZOM
NIZOM
ROʻYXATI
Maktabgacha taʼlim tashkilotlari faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Maktabgacha taʼlim tizimini boshqarishni takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2018-yil 30-sentabrdagi PQ-3955-son qaroriga muvofiq, shuningdek, maktabgacha taʼlim tizimini yanada takomillashtirish, sogʻlom, faol, toʻlaqonli, jamiyatga moslashgan bola shaxsini shakllantirish, oʻsishida turli nuqsonlari boʻlgan bolalarni, shuningdek reabilitatsiya qilish va sogʻlomlashtirishga muhtoj bolalarni oʻqitish, tarbiyalash va integratsiya qilish uchun qulay muhit yaratish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Quyidagilar:
Umumiy tipdagi davlat va nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotlari toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq;
Maktabgacha taʼlim tashkilotlaridagi qisqa muddatli guruhlar toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq;
Koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlari va qoʻshma tipdagi maktabgacha taʼlim tashkilotlari toʻgʻrisidagi nizom 3-ilovaga muvofiq;
Reabilitatsiya markaziga ega boʻlgan davlat koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkiloti toʻgʻrisidagi nizom 5-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha taʼlim vazirligi Sogʻliqni saqlash vazirligi, Iqtisodiyot va sanoat vazirligi, Moliya vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan birgalikda respublika davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlari faoliyatini oʻrganishni taʼminlasin.
Oʻrganish yakunlariga koʻra:
2019-yil 1-iyulgacha boʻlgan muddatda — Toshkent shahri davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlari faoliyatini maqbullashtirish boʻyicha;
2019-yil 1-dekabrgacha boʻlgan muddatda — Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlar davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlari faoliyatini maqbullashtirish boʻyicha takliflarni ishlab chiqsin va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.
3. Belgilab qoʻyilsinki:
2019-yil 1-iyundan boshlab davlat koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlari rahbarlarining, pedagog xodimlar va tibbiyot xodimlarining lavozim maoshlari va bazaviy tarif stavkalariga 100 foiz miqdorida qoʻshimcha haq toʻlanadi;
2019-yil 1-sentabrdan boshlab davlat koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlari tarbiyachilari yordamchilarining, shuningdek, qoʻshma tipdagi davlat maktabgacha taʼlim tashkilotlaridagi oʻsishida jismoniy yoki ruhiy nuqsonlar boʻlgan bolalarga moʻljallangan guruhlarda ishlaydigan tarbiyachilar, pedagog xodimlar va tibbiyot xodimlari yordamchilarining lavozim maoshlari va bazaviy tarif stavkalariga 100 foiz miqdorida qoʻshimcha haq toʻlanadi;
davlat koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlari, qoʻshma tipdagi davlat maktabgacha taʼlim tashkilotlaridagi oʻsishida jismoniy yoki ruhiy nuqsonlar boʻlgan bolalarga moʻljallangan guruhlarda ishlovchi mutaxassis (tibbiyot xodimlari bundan mustasno), ishlab chiqarish, oʻquv yordamchi, texnik va xizmat koʻrsatuvchi xodimlarning bazaviy tarif stavkalariga 50 foiz miqdorda ustamalar toʻlanadi.
4. Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha taʼlim vazirligi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi hamda Moliya vazirligi uch oy muddatda umumiy tipdagi davlat maktabgacha taʼlim tashkilotlarining, koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlarining va qoʻshma tipdagi maktabgacha taʼlim tashkilotlarining namunaviy shtat birliklarini qayta koʻrib chiqsinlar.
5. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Taʼlim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi, Maktabgacha taʼlim vazirligi va Sogʻliqni saqlash vazirligi uch oy muddatda ushbu qarordan kelib chiqib Nodavlat taʼlim xizmatlarini koʻrsatish sohasidagi faoliyatni litsenziyalash toʻgʻrisidagi nizomga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritishni nazarda tutuvchi Hukumat qarori loyihasini ishlab chiqsin va Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.
7. Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha taʼlim vazirligi manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda ular qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ushbu qarorga muvofiqlashtirsin.
8. Ushbu qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining ijtimoiy rivojlantirish masalalari boʻyicha oʻrinbosari A.A. Abduxakimov, Oʻzbekiston Respublikasi maktabgacha taʼlim vaziri A.V. Shin va Oʻzbekiston Respublikasi sogʻliqni saqlash vaziri A.K. Shadmanov zimmasiga yuklansin.
Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 13-maydagi 391-son qaroriga 1-ILOVA
Umumiy turdagi davlat va nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotlari toʻgʻrisida
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Ushbu Nizom umumiy turdagi davlat va nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotlari (keyingi oʻrinda maktabgacha taʼlim tashkilotlari deb ataladi) maqsadlari va vazifalari, huquqlari, majburiyatlari va javobgarligini, shuningdek, ularning faoliyatini tashkil etish tartibini belgilaydi.
2. Ushbu Nizomda quyidagi tushunchalardan foydalaniladi:
maktabgacha taʼlim tashkiloti — umumiy turdagi davlat yoki nodavlat maktabgacha taʼlim tashkiloti;
davlat maktabgacha taʼlim tashkiloti — davlat tomonidan moliyalashtiriladigan va boshqariladigan hamda Ilk va maktabgacha yoshdagi bolalar rivojlanishiga qoʻyiladigan davlat talablariga muvofiq maktabgacha taʼlim xizmatlarini koʻrsatadigan tashkilot;
nodavlat maktabgacha taʼlim tashkiloti — qonunchilikda belgilangan tartibda berilgan litsenziya asosida, shuningdek, Ilk va maktabgacha yoshdagi bolalar rivojlanishiga qoʻyiladigan davlat talablariga muvofiq maktabgacha taʼlim sohasida taʼlim xizmatlarini koʻrsatuvchi yuridik shaxs;
bolaning qonuniy vakillari — bolaning ota-onalari yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar;
inklyuziv taʼlim va tarbiya — bolalarning alohida taʼlim olishga boʻlgan ehtiyojlarini hamda individual imkoniyatlarini hisobga olgan holda taʼlim va tarbiya olishi uchun teng imkoniyatlarni taʼminlaydigan jarayon.
3. Ushbu Nizom koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlariga va qoʻshma tipdagi maktabgacha taʼlim tashkilotlariga tatbiq etilmaydi.
4. Maktabgacha taʼlim tashkilotlari oʻz faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga , Oʻzbekiston Respublikasining “Maktabgacha taʼlim va tarbiya toʻgʻrisida”gi Qonuniga va Oʻzbekiston Respublikasining boshqa qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Vazirlar Mahkamasi qarorlari va farmoyishlariga, Ilk va maktabgacha yoshdagi bolalar rivojlanishiga qoʻyiladigan davlat talablariga, ushbu Nizomga va oʻz ustaviga muvofiq amalga oshiradi.
5. Maktabgacha taʼlim tashkilotlari davlat tashkilotlari va nodavlat tashkilotlar boʻlishi mumkin.
5 1 . Yangi avlod maktabgacha taʼlim tashkiloti ilgʻor xorijiy tajribalar asosida oʻyinga asoslangan taʼlim va tarbiya jarayonlarini amalga oshiradigan hamda Bolalarni rivojlantirish innovatsion markazini oʻz ichiga olgan umumiy turdagi maktabgacha taʼlim tashkiloti hisoblanadi.
6. Maktabgacha taʼlim tashkiloti vakolatli davlat organi tomonidan attestatsiya asosida qonunchilikda belgilangan tartibda akkreditatsiyadan oʻtkaziladi.
7. Davlat maktabgacha taʼlim tashkiloti yuridik shaxs hisoblanadi, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbi tasviri tushirilgan va oʻz nomi davlat tilida yozilgan muhrga va shtampga, mustaqil balansga, budjet va budjetdan tashqari shaxsiy gʻazna hisobvaraqlariga ega.
8. Nodavlat maktabgacha taʼlim tashkiloti yuridik shaxs hisoblanadi, mustaqil balansga ega, oʻz majburiyatlari boʻyicha ixtiyoridagi mol-mulk bilan javob beradi, oʻz nomi yozilgan muhr va shtampga ega boʻlishi mumkin.
2-bob. Maktabgacha taʼlim tashkilotining maqsadlari va vazifalari
9. Quyidagilar maktabgacha taʼlim tashkilotining maqsadlari hisoblanadi:
bolaning taʼlim olishga boʻlgan huquqini amalga oshirishni taʼminlash;
bolaning jismoniy, aqliy va maʼnaviy kamolotini saqlash va mustahkamlash;
umumtaʼlim muassasalarida bolaning jamiyatga moslashishini va taʼlim olishni davom ettirishga tayyorligini taʼminlash.
10. Quyidagilar maktabgacha taʼlim tashkiloti vazifalari hisoblanadi:
bolalarga, shu jumladan, oʻziga xos ehtiyojlari bor bolalarga yakka tartibda taʼlim dasturlaridan foydalanish, shuningdek, oʻz vaqtida inklyuziv maktabgacha taʼlim va tarbiya olish imkonini beradigan qulay muhit yaratish;
bolalarda Vatanga muhabbat tuygʻusini, oilaga, oʻz xalqining milliy, tarixiy, madaniy qadriyatlariga hurmat bilan munosabatda boʻlishni, atrof-muhitga ehtiyotkor munosabatni shakllantirish;
bolaning shaxsini shakllantirish, uning ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirish, ijtimoiy tajriba orttirishini taʼminlash;
bolaning jamiyatga moslashishini va boshlangʻich taʼlimga tayyorligini taʼminlash;
taʼlim-tarbiya jarayoniga zamonaviy taʼlim dasturlari va texnologiyalarni joriy etish.
3-bob. Maktabgacha taʼlim tashkilotini tashkil etish, qayta tashkil etish va tugatish tartibi
11. Davlat maktabgacha taʼlim tashkiloti yuridik shaxs shaklida tashkil etiladi va oʻz faoliyatini ustav asosida amalga oshiradi.
12. Davlat boshqaruvi organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa davlat tashkilotlari davlat maktabgacha taʼlim tashkilotining muassislari boʻlishi mumkin.
13. Yuridik shaxslar — xususiy mulk huquqi subyektlari va jismoniy shaxslar nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotining muassislari boʻlishi mumkin.
14. Davlat maktabgacha taʼlim tashkilotlari binolari va inshootlarini Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi bilan kelishmasdan xususiylashtirish, oʻzgaga berish va qayta ixtisoslashtirish mumkin emas.
15. Maktabgacha taʼlim tashkilotlari qonunchilikda belgilangan tartibda tashkil etiladi, qayta tashkil etiladi va tugatiladi.
4-bob. Nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotlari faoliyatini litsenziyalash
16. Maktabgacha taʼlim sohasidagi nodavlat taʼlim xizmatlarini amalga oshirish huquqi uchun litsenziyalar yuridik shaxs davlat roʻyxatidan oʻtganidan keyin beriladi.
17. Maktabgacha taʼlim sohasida nodavlat taʼlim xizmatlarini amalga oshirish huquqi uchun litsenziya berish, litsenziyaning amal qilish muddatini uzaytirish, litsenziyaning amal qilishini toʻxtatib turish yoki toʻxtatish, shuningdek, uni bekor qilish va qayta rasmiylashtirish Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi belgilab bergan tartibda amalga oshiriladi.
5-bob. Maktabgacha taʼlim tashkilotlarining huquqlari, majburiyatlari va javobgarligi
18. Maktabgacha taʼlim tashkilotlari quyidagi huquqlarga ega:
Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi tomonidan tasdiqlangan maktabgacha taʼlimning davlat taʼlim dasturi asosida oʻz taʼlim dasturini ishlab chiqish;
maktabgacha taʼlimning davlat taʼlim dasturida koʻrsatilgandan tashqari qoʻshimcha pulli taʼlim xizmatlari koʻrsatish, ishlanmaydigan kunlarda yoki belgilangan ish soatlaridan tashqari bolaning qonuniy vakillari bilan kelishuv asosida bolalarni parvarishlash va ularga qarab turish boʻyicha xizmatlar koʻrsatish;
bolaning qonuniy vakillari bilan hamkorlik qilish;
maktabgacha taʼlim tizimini rivojlantirish boʻyicha innovatsion faoliyatda qatnashish.
Maktabgacha taʼlim tashkilotlari qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.
19. Maktabgacha taʼlim tashkilotlari:
Ilk va maktabgacha yoshdagi bolalar rivojlanishiga qoʻyiladigan davlat talablariga muvofiq taʼlim-tarbiya jarayonini amalga oshirishi;
maktabgacha taʼlimning tegishli sifatini taʼminlashi;
bolani tarbiyalash va oʻqitish masalalari boʻyicha uning qonuniy vakillariga maslahatlar bilan yordam berishi;
bolalarni kamol toptirish, tarbiyalash va oʻqitish uchun xavfsiz shart-sharoitlarni yaratishi;
maktabgacha taʼlim sifati taʼminlanishini nazorat qilishda vakolatli davlat organlariga koʻmaklashishi shart.
Maktabgacha taʼlim tashkilotlarining qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlari ham boʻlishi mumkin.
20. Maktabgacha taʼlim tashkilotlari quyidagilar uchun javob beradi:
bolaning huquqlari va qonuniy manfaatlari buzilishi;
bolalar maktabgacha taʼlim tashkilotida boʻlgan vaqtida ularning hayotini himoya qilishni va sogʻligʻini mustahkamlashni tashkil etish;
taʼlim-tarbiya jarayonini tashkil etishda qoʻllaniladigan shakllar, usullar va vositalarning bolalarning yosh, ruhiy va fiziologik xususiyatlari, qiziqishlari, qobiliyatlari, manfaatlari va ehtiyojlariga muvofiq kelmasligi;
bolalarni umumtaʼlim muassasalaridagi boshlangʻich taʼlimga shaxsga yoʻnaltirilgan yondashuvni qoʻllagan holda tayyorlash sifati;
taʼlim dasturlari tegishli sifatda va belgilangan hajmda amalga oshirilishini taʼminlash;
ushbu Nizomda nazarda tutilgan vazifalar va funksiyalarni bajarish.
21. Maktabgacha taʼlim tashkilotlari faoliyati ustidan monitoring olib borish va nazorat qilish vakolatli davlat organlari tomonidan qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladi.
22. Oʻquv jarayonidan siyosiy maqsadlarda yoki taʼlim olayotgan bolalarni Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunchilikka zid harakatlarni sodir etishga undash uchun foydalanish taqiqlanadi.
23. Pedagog xodimlar maktabgacha taʼlim tashkilotlarida taʼlim-tarbiya jarayonini tashkil etish uchun javob beradilar.
6-bob. Maktabgacha taʼlim tashkiloti faoliyatini tashkil etish
24. Maktabgacha taʼlim tashkiloti maktabgacha taʼlimga qoʻyiladigan davlat talablariga muvofiq bolalarni tarbiyalashni, oʻqitishni, ularga qarab turishni, ularni parvarishlashni va sogʻlomlashtirishni taʼminlaydi.
25. Maktabgacha taʼlim tashkilotidagi taʼlimning mazmun-mohiyati Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi tomonidan tasdiqlangan Maktabgacha taʼlim davlat taʼlim dasturi asosida ishlab chiqilgan taʼlim dasturida belgilab beriladi.
26. Maktabgacha taʼlim tashkilotidagi taʼlim-tarbiya jarayoni mashgʻulotlarning yillik, kalendar-mavzuli rejalari va jadvali bilan tartibga solinadi.
27. Maktabgacha taʼlim tashkiloti “Maktabgacha taʼlim va tarbiya toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga , Ilk va maktabgacha yoshdagi bolalar rivojlanishiga qoʻyiladigan davlat talablariga va boshqa qonunchilikka muvofiq taʼlim berish va tarbiyalash shakllari, vositalari va usullarini tanlaydi.
Rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan tarbiyalanuvchilar bilan ishlash texnologiyalari, usullari va shakllari ularning psixofizik rivojlanish xususiyatlari, oʻziga xos imkoniyatlari va sogʻligʻi holatidan kelib chiqqan holda, pedagog va tibbiy xodimlar tomonidan belgilanadi hamda maktabgacha taʼlim tashkilotining Pedagogik kengashi bilan kelishiladi.
28. Maktabgacha taʼlim tashkilotida taʼlim-tarbiya jarayonini tashkil etishning asosiy shakli oʻyin hisoblanadi.
Har bir yosh guruhidagi mashgʻulotlar, oʻyinlarning har yilgi soni, davom etadigan davri va izchilligi maktabgacha taʼlim tashkilotining oʻquv rejasida belgilanadi.
29. Maktabgacha taʼlim tashkilotlarida rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan bolalar va rivojlanishida nuqsonlari boʻlmagan bolalarning bir tashkilotda birgalikda oʻqishi va tarbiyalanishiga qaratilgan inklyuziv guruhlar tashkil etilishi mumkin.
Bolalarning maktabgacha taʼlim tashkilotlarida boʻlish vaqtiga qarab u yerdagi guruhlar quyidagicha boʻlishi mumkin:
bolalar qisqa vaqt boʻladigan guruhlar (kuniga 3-4 soat);
toʻliq kunli guruhlar (kuniga 9, 10,5 va 12 soat);
bolalar kechayu kunduz boʻladigan guruhlar.
Maktabgacha taʼlim tashkilotining:
bolalar kuniga 3-4 soat boʻladigan guruhlarida — kunduzgi uyqu tashkil etilmaydi va bir martalik ovqatlantirish tashkil etilishi mumkin;
bolalar kuniga 9 — 10,5 soat boʻladigan guruhlarida — uch martalik ovqatlantirish tashkil etilishi va kunduzgi uyqu uchun sharoitlar yaratilgan boʻlishi kerak;
bolalar 12 soat boʻladigan guruhlarida — toʻrt martalik ovqatlantirish tashkil etilishi va kunduzgi uyqu uchun sharoitlar yaratilgan boʻlishi kerak.
Maktabgacha taʼlim tashkilotlarining bolalar kechayu kunduz boʻladigan guruhlarida kunduzgi va tungi uyqu hamda besh martalik ovqatlantirish tashkil etilishi uchun sharoitlar yaratilgan boʻlishi kerak.
Uch yoshdan yetti yoshgacha boʻlgan bolalar uzluksiz uxlamaydigan muddatning tavsiya etiladigan maksimal davomiyligi 5,5 — 6 soatni tashkil etadi.
29 1 . Inklyuziv taʼlim guruhlarida alohida taʼlim ehtiyojlari boʻlgan tarbiyalanuvchilar bilan taʼlim-tarbiya va korreksion-pedagogik ishlarni amalga oshirayotgan tarbiyachi, yordamchi — tarbiyachilar hamda oʻqituvchi-defektolog (logoped)larga alohida mehnat sharoitlari uchun lavozim maoshlari va bazaviy tarif stavkalariga nisbatan bir nafar bola uchun 10 foiz, ikki nafar bola uchun 20 foiz, uch nafar bola uchun esa 30 foiz miqdorida qoʻshimcha haq psixologik-tibbiy-pedagogik komissiya xulosasi amal qilish muddati davomida toʻlanadi.
30. Maktabgacha taʼlim tashkilotining ishlash tartibi va bolalarning unda boʻlish vaqti uning ustavi va muassisning qarori bilan belgilanadi.
31. Maktabgacha taʼlim tashkiloti va bolaning qonuniy vakillari oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlar bola maktabgacha taʼlim tashkilotiga oʻtkazilganda tuziladigan shartnoma bilan tartibga solinadi.
Shartnomada bola maktabgacha taʼlim tashkilotiga boradigan rejim, necha marta ovqatlanish va boshqa shartlar koʻrsatiladi.
32. Maktabgacha taʼlim tashkilotidagi oʻquv yili joriy yilning 2-sentabridan keyingi yilning 31-mayigacha boʻlgan davrni, yozgi sogʻlomlashtirish davri joriy yilning 1-iyunidan 31-avgustigacha boʻlgan davrni oʻz ichiga oladi.
33. Maktabgacha taʼlim tashkilotida bolalarga taʼlim berish va tarbiyalash “Davlat tili toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq davlat tilida va boshqa tillarda olib boriladi.
7-bob. Maktabgacha taʼlim tashkilotiga bolalarni qabul qilish va undan chiqarish
34. Bolani maktabgacha taʼlim tashkilotlariga doimiy yoki vaqtincha qatnashga qabul qilish ushbu tashkilotda boʻsh joylar boʻlsa, kalendar yil davomida quyidagilar asosida amalga oshiriladi:
bola qonuniy vakilining arizasi;
yoʻllanma shakllangani haqida xabarnomada qayd etilgan tasdiq kodi;
bola sogʻligʻi holati toʻgʻrisidagi tibbiy maʼlumotnoma.
Maktabgacha taʼlim tashkilotidagi inklyuziv guruhlarga qabul qilish uchun rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan bolalarga belgilangan tartibda psixologik-tibbiy-pedagogik komissiya tomonidan berilgan xulosani taqdim etadi.
35. Davlat maktabgacha taʼlim tashkilotlariga 3 yoshdan 7 yoshgacha boʻlgan bolalar qabul qilinadi.
Joriy oʻquv yili davomida 7 yoshga toʻlgan tarbiyalanuvchilar keyingi oʻquv yilining boshlanishiga qadar tashkilotda qoladi.
36. Bola davlat maktabgacha taʼlim tashkilotiga Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibga muvofiq qabul qilinadi.
36 1 . Davlat maktabgacha taʼlim tashkilotidagi inklyuziv guruhlarga qabul qilish hamda ulardan chiqarish psixologik-tibbiy-pedagogik komissiya xulosasiga koʻra ota-onalar yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar roziligi bilan amalga oshiriladi.
Psixologik-tibbiy-pedagogik komissiya xulosasi tarbiyalanuvchilarni inklyuziv guruhlarga qabul qilish uchun asos hisoblanadi.
37. Bola nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotiga Nodavlat maktabgacha taʼlim tashkiloti ustaviga muvofiq qabul qilinadi va chiqariladi.
38. Bolani davlat maktabgacha taʼlim tashkilotiga qabul qilish maktabgacha taʼlim tashkiloti va bolaning qonuniy vakili oʻrtasida tuziladigan shartnoma hamda maktabgacha taʼlim tashkiloti rahbarining buyrugʻi bilan rasmiylashtiriladi.
Bolaning qonuniy vakili va maktabgacha taʼlim tashkiloti oʻrtasida tuziladigan shartnoma tarbiyalanuvchining maktabgacha taʼlim tashkilotini bitirgunicha yoki undan ketgunicha kuchda boʻladi.
Rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan tarbiyalanuvchilar bolani qonuniy vakillarining roziligi bilan zarurat boʻlganda yil davomida psixologik-tibbiy-pedagogik komissiyaga yoxud maslahat olish uchun zarur ixtisoslikdagi mutaxassislarga yuborilishi mumkin.
39. Bolaning qonuniy vakili bilan tuzilgan shartnoma bolani nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotiga qabul qilish uchun asos hisoblanadi.
7 1 -bob. Maktabgacha taʼlim tashkilotida defektolog faoliyatini tashkil etish
39 1 . Umumiy turdagi maktabgacha taʼlim tashkilotida rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan, shu jumladan nutqida nuqsoni boʻlgan tarbiyalanuvchilar bilan korreksion-pedagogik mashgʻulotlarni oʻtkazish uchun defektolog shtat birligi kiritiladi.
Mashgʻulotlar maxsus pedagogika sohasida oliy maʼlumotga yoki pedagogika boʻyicha oliy maʼlumotga ega boʻlgan va maxsus pedagogika sohasida kasbiy qayta tayyorlovdan oʻtgan defektolog tomonidan oʻtkaziladi.
39 2 . Defektolog bilan mashgʻulotlarga maktabgacha taʼlim tashkilotining quyidagi tarbiyalanuvchilari jalb qilinadi:
3 — 7 yoshdagi inklyuziv guruhlardagi rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan tarbiyalanuvchilar;
5 — 7 yoshdagi nutqning fonetik-fonematik rivojlanmaganligi, dislaliya (oddiy, murakkab) boʻlgan tarbiyalanuvchilar.
39 3 . Inklyuziv guruhlardagi rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan 3 — 7 yoshdagi tarbiyalanuvchilar hududiy psixologik-tibbiy-pedagogik komissiya xulosasi asosida defektolog bilan mashgʻulotlarga jalb qilinadi.
Nutqida nuqsonlari boʻlgan 5 — 7 yoshdagi tarbiyalanuvchilar yashash joyi boʻyicha davolash-profilaktika muassasasi logopedining korreksion-pedagogik ishlarni oʻtkazish tavsiya qilinayotgan muddat belgilangan holda, ushbu davolash-profilaktika muassasasi muhri bilan tasdiqlangan va tuman (shahar) maktabgacha va maktab taʼlimi boʻlimi tomonidan roʻyxatga olingan xulosasi asosida defektolog bilan boʻlgan mashgʻulotlariga jalb qilinadi.
39 4 . Defektolog bilan mashgʻulotlarning zaruratini aniqlash uchun tarbiyalanuvchilar rivojlanishi va nutqini dastlabki tekshirish bola maktabgacha taʼlim tashkilotiga qabul qilingan vaqtdan boshlab 2 hafta ichida oʻtkaziladi.
39 5 . Maktabgacha taʼlim tashkilotida chuqurlashtirilgan tibbiy koʻrik oʻtkazilganda va unda tarbiyalanuvchilarda psixologik-tibbiy-pedagogik komissiya xulosasini berish uchun asos boʻladigan tibbiy koʻrsatmalar roʻyxatida koʻrsatilgan rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari aniqlanganda, tarbiyalanuvchi psixologik-tibbiy-pedagogik komissiyadan oʻrnatilgan tartibda oʻtish uchun yuboriladi.
Maktabgacha taʼlim tashkilotida chuqurlashtirilgan tibbiy koʻrik oʻtkazilganda va unda 5 — 7 yoshdagi tarbiyalanuvchilar orasida nutqida nuqsonlari boʻlgan tarbiyalanuvchilar aniqlanganda, maktabgacha taʼlim tashkilotiga hududiy biriktirilgan davolash-profilaktika muassasasi logopedining ushbu muassasa muhri bilan tasdiqlangan va tuman (shahar) maktabgacha va maktab taʼlimi boʻlimi tomonidan roʻyxatga olingan xulosasi rasmiylashtiriladi.
39 6 . Maktabgacha taʼlim tashkilotining defektolog tomonidan 3 — 7 yoshdagi tarbiyalanuvchilar rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari va 5 — 7 yoshdagi tarbiyalanuvchilar nutqida nuqsonlari aniqlanganda, ushbu tarbiyalanuvchilar maktabgacha taʼlim tashkilotiga hududiy biriktirilgan davolash-profilaktika muassasasiga chuqurlashtirilgan tibbiy koʻrikdan oʻtish uchun yuboriladi.
Rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari tasdiqlanganda hududiy psixologik-tibbiy-pedagogik komissiyasidan oʻrnatilgan tartibda oʻtish uchun yuboriladi.
Nutqida nuqsonlari tasdiqlanganda logopedning davolash-profilaktika muassasa muhri bilan tasdiqlangan va tuman (shahar) maktabgacha va maktab taʼlimi boʻlimi tomonidan roʻyxatga olingan xulosasi rasmiylashtiriladi.
39 7 . Umumiy turdagi maktabgacha taʼlim tashkilotida defektolog faoliyatini tashkil etishdan maqsad rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari, shu jumladan nutqida nuqsonlari boʻlgan tarbiyalanuvchilarga korreksion-pedagogik yordam koʻrsatishdir.
39 8 . Defektolog faoliyatining vazifalari quyidagilardan iborat:
nuqsonlarni aniqlashtirish maqsadida va yakka tartibdagi korreksion-pedagogik ish rejasini tuzish uchun kompleks psixologik-pedagogik tekshiruvni tashkil etish;
rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlarni, shuningdek xotira, tafakkur, diqqat-eʼtiborni imkon qadar korreksiya qilishga qaratilgan ishlarni amalga oshirish;
tarbiyalanuvchining imkoniyatlari va ehtiyojlariga muvofiq korreksion-pedagogik usullarni tanlash;
rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan tarbiyalanuvchilarga taʼlim-tarbiya berish, ularni ijtimoiy moslashuvi, shuningdek rivojlanishidagi nuqsonlarni korreksiya qilish uchun qulay shart-sharoitlar, shu jumladan inklyuziv taʼlim muhitini yaratish yuzasidan pedagoglar bilan hamkorlikda ishlash va ushbu faoliyatlarni muvofiqlashtirish.
39 9 . Defektolog ilk va maktabgacha yoshdagi bolalar rivojlanishiga qoʻyiladigan davlat talablariga muvofiq, shuningdek ular asosida ishlab chiqilgan taʼlim-tarbiya va korreksion faoliyatni tashkil etish dasturlariga muvofiq tarbiyalanuvchilarga taʼlim-tarbiya va korreksion-pedagogik yordam koʻrsatilishini taʼminlaydi.
39 10 . Umum rivojlantiruvchi va korreksion dasturlar boʻyicha oʻtkaziladigan yakka tartibdagi, kichik guruhdagi yoki frontal mashgʻulotlar korreksion-pedagogik ishlarni tashkil etishning asosiy shakli hisoblanadi.
39 11 . Defektolog maktabgacha taʼlim tashkilotining pedagoglari, boshqa mutaxassislari bilan yaqin hamkorlikda ish olib boradi, mashgʻulotlarni borib koʻradi, pedagog xodimlari va bolaning qonuniy vakillarga nuqsonlari boʻlgan tarbiyalanuvchilarga yordam koʻrsatishning maxsus usullar va uslublarini qoʻllash yuzasidan maslahat beradi.
39 12 . Inklyuziv guruhlardagi rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan tarbiyalanuvchilar bilan korreksion-pedagogik ishlar psixologik-tibbiy-pedagogik komissiya xulosasida belgilangan muddatgacha oʻtkaziladi.
Nutqida nuqsonlari boʻlgan 5 — 7 yoshdagi tarbiyalanuvchilar maktabgacha taʼlim tashkilotida korreksion-pedagogik ishlar 6 oy oʻtkazilganidan keyin maktabgacha taʼlim tashkilotiga hududiy biriktirilgan davolash-profilaktika muassasasining logopedi tomonidan tekshiriladi.
Agar tarbiyalanuvchida nutqida nuqsonlari boʻlsa, maktabgacha taʼlim tashkilotida tarbiyalanuvchiga korreksion-pedagogik yordam koʻrsatilishini davom ettirish tavsiya etilganligi toʻgʻrisidagi logopedning xulosasi beriladi.
39 13 . Xulosada koʻrsatilgan muddat tugashigacha nuqsonlar bartaraf etilsa, defektolog tomonidan oʻtkaziladigan mashgʻulotlar toʻxtatiladi.
39 14 . Defektolog faoliyatiga bevosita rahbarlik qilish va uni nazorat qilish maktabgacha taʼlim tashkiloti direktori tomonidan amalga oshiriladi.
8-bob. Maktabgacha taʼlim tashkiloti guruhlarini toʻldirish
40. Guruh maktabgacha taʼlim tashkilotining tarkibiy birligi hisoblanadi.
Davlat maktabgacha taʼlim tashkilotlarida yangidan tashkil etiladigan guruhlar davlat maktabgacha taʼlim tashkiloti rahbari taklifiga koʻra, tuman (shahar) maktabgacha va maktab taʼlimi boʻlimi rahbarining buyrugʻiga asosan tashkil etiladi.
41. Maktabgacha taʼlim tashkilotidagi guruhlar ham bir xil yoshdagi, ham turli yoshdagi bolalar bilan toʻldirilishi mumkin.
Maktabgacha taʼlim tashkilotidagi inklyuziv guruhlar yosh prinsipi boʻyicha toʻldiriladi.
42. Maktabgacha taʼlim tashkiloti tarbiyalanuvchilarini toʻldirish va bir guruhdan boshqasiga oʻtkazish har yili oʻquv yili boshlanishidan oldin amalga oshiriladi.
43. Davlat maktabgacha taʼlim tashkilotlarida guruhlar quyidagi miqdorda toʻldiriladi:
3 yoshdan 7 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun moʻljallangan toʻliq kunlik guruhlarda — kamida 25 nafar, koʻpi bilan 30 nafar bola;
bolalar qisqa vaqt boʻladigan guruhlarda — kamida 15 nafar, koʻpi bilan 30 nafar bola;
turli yoshdagi guruhlarda — kamida 20 nafar, koʻpi bilan 25 nafar bola;
bolalar kechayu kunduz boʻladigan guruhlarda — koʻpi bilan 10 nafar bola.
Agar davlat maktabgacha taʼlim tashkiloti joylashgan joyda davlat maktabgacha taʼlim tashkilotiga borishni xohlovchi maktabgacha yoshdagi bolalar soni 20 nafardan kam boʻlsa va bu joyda boshqa davlat maktabgacha taʼlim tashkiloti boʻlmasa, Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi bilan kelishgan holda kam sonli bolalardan iborat guruhlarni tashkil etishga yoʻl qoʻyiladi.
3 yoshdan katta boʻlgan bolalar uchun moʻljallangan inklyuziv guruhlar rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan bolalarning toifasiga qarab toʻldiriladi hamda koʻpi bilan 25 nafar bola, shu jumladan, rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan koʻpi bilan 3 nafar bolani tashkil etadi.
Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi bilan kelishuvga koʻra guruhlarni ularni toʻldirishning eng koʻp miqdori oshirilgan holda tashkil etishga yoʻl qoʻyiladi.
44. Nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotlarida guruhlarni toʻldirish tartibi maktabgacha taʼlim tashkilotlarini saqlab turish, tuzish va ularda ishlash tartibini tashkil etishga qoʻyilgan sanitariya-gigiyena talablarini hisobga olgan holda muassis tomonidan belgilanadi.
9-bob. Maktabgacha taʼlim tashkilotida ovqatlanishni tashkil etish
45. Maktabgacha taʼlim tashkilotida ovqatlanish qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladi.
46. Maktabgacha taʼlim tashkilotida bolalar ovqatlanishini tashkil etish uchun javobgarlik maktabgacha taʼlim tashkiloti rahbari zimmasiga yuklanadi.
10-bob. Maktabgacha taʼlim tashkilotida tarbiyalanuvchilar sogʻligʻini asrash
47. Maktabgacha taʼlim tashkiloti tarbiyalanuvchilariga tibbiy yordam maktabgacha taʼlim tashkiloti shtatiga kiradigan tibbiyot xodimlari yoki sogʻliqni saqlash muassasalarining maktabgacha taʼlim tashkilotiga biriktirilgan tibbiyot xodimlari tomonidan taʼminlanadi, ular bolalarning hayoti, sogʻligʻi va jismoniy kamoloti, davolash-profilaktika tadbirlari oʻtkazilishi, sanitariya-gigiyena normalariga, ovqatlanish rejimi va sifatiga rioya etilishi uchun javob beradi.
48. Davlat maktabgacha taʼlim tashkiloti tibbiyot xodimlari faoliyatini nazorat qilish tuman (shahar) tibbiyot birlashmalariga yuklanadi.
49. Nodavlat maktabgacha taʼlim tashkiloti tibbiyot xodimlari faoliyatini nazorat qilish uning rahbariga yuklanadi.
50. Davlat maktabgacha taʼlim tashkilotining shtatdagi xodimlari sogʻliqni saqlash muassasalarida belgilangan tartibda bepul tibbiy tekshiruvdan oʻtadi.
51. Nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotiga tibbiy yordam qonunchilikka muvofiq beriladi.
52. Davlat maktabgacha taʼlim tashkiloti tibbiyot xodimlarining malakasini oshirish bepul asosda sogʻliqni saqlash tizimining malaka oshirish muassasalarida 3 yilda kamida bir marta oʻtkaziladi.
11-bob. Maktabgacha taʼlim tashkiloti faoliyatini moliyalashtirish
53. Davlat maktabgacha taʼlim tashkilotlari faoliyati Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari, bolalarni parvarishlash, ovqatlantirish va ularga qarab turish uchun olinadigan ota-onalar toʻlovi, jismoniy va yuridik shaxslarning xayriya ehsonlari hamda qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga moliyalashtiriladi.
54. Nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotlari faoliyati ularning muassislari va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga moliyalashtiriladi.
55. Davlat maktabgacha taʼlim tashkilotiga qoʻshimcha budjet mablagʻlarini jalb qilish budjetdan moliyalashtirishni kamaytirishga olib kelmaydi.
12-bob. Bolalarni maktabgacha taʼlim tashkilotida parvarishlash, ovqatlantirish va ularga qarab turish uchun ota-onalar toʻlovi
56. Bolalarni parvarishlash, ovqatlantirish va ularga qarab turish uchun toʻlovlar ota-onalar va maktabgacha taʼlim tashkiloti oʻrtasida tuzilgan shartnomaga asosan amalga oshiriladi.
57. Bolalarni davlat maktabgacha taʼlim tashkilotlarida parvarishlash, ovqatlantirish va ularga qarab turish uchun ota-onalar toʻlovi qonunchilik hujjatlarida belgilangan miqdorlarda amalga oshiriladi.
58. Bolalarni nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotlarida parvarishlash, ovqatlantirish va ularga qarab turish uchun ota-onalar toʻlovi miqdori va uni toʻlash shakli ularning muassislari tomonidan belgilanadi.
59. Ijtimoiy qoʻllab-quvvatlashga muhtoj oilalar farzandlarini hamda rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan bolalarni parvarishlash, ovqatlantirish va ularga qarab turish uchun ota-onalar toʻlovi imtiyozli shartlarda qonunchilik hujjatlarida belgilangan miqdorlarda amalga oshiriladi.
13-bob. Maktabgacha taʼlim tashkilotini boshqarish
60. Maktabgacha taʼlim tashkiloti qonunchilikda, ushbu Nizomda, shuningdek, maktabgacha taʼlim tashkiloti ustavida nazarda tutilgan tartibda boshqariladi.
61. Davlat maktabgacha taʼlim tashkilotiga Kuzatuv kengashi tomonidan ovoz berish yoʻli orqali tanlangan uch nafar nomzodlar ichidan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar maktabgacha va maktab taʼlimi boshqarmalarida tashkil etilgan Direktorlar kengashi tomonidan tavsiya etilgan maktabgacha taʼlim tashkiloti direktori rahbarlik qiladi.
62. Maktabgacha taʼlim tashkilotining ustaviga muvofiq lavozimga tayinlanadigan va lavozimdan ozod etiladigan direktor nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotining rahbari hisoblanadi.
63. Davlat maktabgacha taʼlim tashkiloti faoliyatiga direktor joriy rahbarlik qiladi hamda davlat maktabgacha taʼlim tashkilotining Kuzatuv kengashi va muassisi oldida hisob beradi.
64. Nodavlat maktabgacha taʼlim tashkiloti faoliyatiga direktor joriy rahbarlik qiladi va muassis oldida hisob beradi.
65. Quyidagilar davlat maktabgacha taʼlim tashkilotining boshqaruvi organlari hisoblanadi:
Pedagogik kengash;
Kuzatuv kengashi.
66. Maktabgacha taʼlim tashkilotining Pedagogik kengash:
maktabgacha taʼlim tashkilotida taʼlim-tarbiya jarayonini takomillashtirish masalalarini koʻrib chiqadi;
maktabgacha taʼlim tashkilotining ish rejasini va pedagog xodimlarining pedagogik yuklamasini belgilaydi;
maktabgacha taʼlim tashkiloti taʼlim dasturini amalga oshirish natijalarini baholaydi;
maktabgacha taʼlim tashkilotining bolaning qonuniy vakillari bilan hamkorligi tartibini belgilaydi;
maktabgacha taʼlim tashkiloti pedagog xodimlari malakasini oshirish, ularning ijodiy tashabbusini rivojlantirish, taʼlim jarayoniga fan yutuqlarini va ilgʻor pedagogik tajribani joriy etish masalalarini muhokama etadi;
maktabgacha taʼlim tashkiloti xodimlarini maʼnaviy va moddiy ragʻbatlantirish masalalarini koʻrib chiqadi;
maktabgacha taʼlim tashkiloti rahbari va pedagog xodimlar hisobotlarini eshitadi.
Maktabgacha taʼlim tashkilotining Pedagogik kengash qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham bajarishi mumkin.
Davlat maktabgacha taʼlim tashkilotida bolani tarbiyalash, shakllantirish va oʻqitishda koʻmaklashish maqsadida Kuzatuv kengashi tashkil etiladi. Uning tarkibi ushbu tashkilotga boradigan bolalarning qonuniy vakillari, uning xodimlari, shuningdek, nodavlat notijorat tashkilotlar vakillari orasidan tuziladi.
67. Maktabgacha taʼlim tashkilotining Kuzatuv kengashi:
maktabgacha taʼlim tashkilotini rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlarini belgilaydi;
maktabgacha va maktab taʼlimining tuman (shahar) boʻlimi tomonidan tavsiya etilgan nomzodlar orasidan maktabgacha taʼlim tashkiloti rahbarini saylaydi, shuningdek, uni egallab turgan lavozimidan ozod qilish boʻyicha takliflarni belgilangan tartibda kiritadi;
maktabgacha taʼlim tashkiloti rahbarining uning faoliyatini takomillashtirish yuzasidan koʻrilayotgan chora-tadbirlar, moliya-xoʻjalik holati, daromadlar va xarajatlar, budjet, budjetdan tashqari, homiylik va boshqa mablagʻlardan foydalanish toʻgʻrisidagi hisobotlarini vaqti-vaqti bilan eshitadi;
maktabgacha taʼlim tashkiloti rahbari, pedagog xodimlar va boshqa xodimlar faoliyatiga taalluqli ijtimoiy soʻrovlar oʻtkazadi;
tuman (shahar) maktabgacha va maktab taʼlimi boʻlimlariga maktabgacha taʼlim tashkiloti xodimlarini ragʻbatlantirish toʻgʻrisida takliflar kiritadi.
Maktabgacha taʼlim tashkilotining Kuzatuv kengashi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham bajarishi mumkin.
Maktabgacha taʼlim tashkiloti Kuzatuv kengashining faoliyatini tashkil etish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi tomonidan belgilanadi.
68. Maktabgacha taʼlim tashkilotlari rahbarlarining huquqlari va majburiyatlari qonunchilikda, ustavda, boshqa normativ-huquqiy hujjatlarda, shuningdek, mehnat shartnomasida belgilanadi.
69. Davlat maktabgacha taʼlim tashkiloti rahbarining lavozimiga qoʻyiladigan malaka talablari Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi tomonidan belgilanadi.
14-bob. Yakunlovchi qoidalar
70. Maktabgacha taʼlim tashkilotlarida siyosiy partiyalar va diniy muassasalarning tashkiliy tuzilmalari tashkil etilishiga va faoliyatiga yoʻl qoʻyilmaydi.
71. Xalqaro hamkorlik, pedagogik axborot va tajriba almashish, pedagog xodimlar amaliyotini oʻtkazish va malakasini oshirish belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 13-maydagi 391-son qaroriga 2-ILOVA
Maktabgacha taʼlim tashkilotlaridagi qisqa muddatli guruhlar toʻgʻrisida
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Ushbu Nizom maktabgacha taʼlim tashkilotlaridagi maktabgacha yoshdagi bolalar qisqa muddatli guruhlari maqsadlari, vazifalar va faoliyatini tashkil etish tartibini belgilaydi.
2. Qisqa muddatli guruhlar faoliyati maktabgacha taʼlim tashkilotlari ustavi bilan tartibga solinadi.
3. Qisqa muddatli guruhlar maktabgacha taʼlim tashkilotiga bormaydigan bolalarning toʻlaqonli kamol topishini taʼminlash, ularni tengdoshlari va kattalar davrasiga moslashtirish uchun moʻljallangan.
4. Davlat maktabgacha taʼlim tashkilotlarida tashkil etilgan qisqa muddatli guruhlarda bolalarning boʻlishi uchun toʻlov qonunchilikda belgilangan miqdorlarda amalga oshiriladi.
5. Nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotlarida tashkil etilgan qisqa muddatli guruhlarda bolalarning boʻlishi uchun toʻlov muassis tomonidan belgilanadigan narxlar va tariflar boʻyicha belgilanadi, bundan qonunchilikda belgilangan hollar mustasno.
2-bob. Qisqa muddatli guruhlar maqsadlari va vazifalari
6. Qisqa muddatli guruhlar maqsadlari bolalarning maktabgacha taʼlimga toʻliq jalb etilishini va maktabgacha taʼlim tashkilotlariga bormaydigan bolalar maktabgacha taʼlim olishda teng imkoniyatlardan foydalanishini taʼminlashdan iborat.
7. Qisqa muddatli guruhlarning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
bolaning jismoniy, aqliy va maʼnaviy kamol topishini saqlash va mustahkamlash;
bolaning shaxsini shakllantirish, uning ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirish, bolaning oʻziga xos xususiyatlarini hisobga olib, uning ijtimoiy tajriba orttirishini taʼminlash;
bolaning yosh va oʻziga xos imkoniyatlari, qobiliyatlari va ehtiyojlariga qarab har tomonlama kamol topishini taʼminlash;
bolani shakllantirishda, tarbiyalashda va oʻqitishda oilaga har tomonlama yordam berish;
bolalarning bilim orttirishini, ijtimoiy-shaxsiy, badiiy-estetik va jismoniy kamol topishini taʼminlash.
3-bob. Qisqa muddatli guruhlar tashkil etish, ularga qabul qilish va ularni toʻldirish tartibi
8. Qisqa muddatli guruhlar maktabgacha taʼlim tashkilotlarida foydalanilmaydigan xonalar boʻlganda tashkil etiladi.
9. Nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotlaridagi qisqa muddatli guruhlarga bolalar ularning ota-onalari yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslarning (keyingi oʻrinlarda qonuniy vakillar deb ataladi) arizasi va bola sogʻligʻi holati toʻgʻrisidagi tibbiy xulosa asosida qabul qilinadi.
10. Davlat maktabgacha taʼlim tashkilotlaridagi qisqa muddatli guruhlarga bolalar quyidagilar asosida qabul qilinadi:
bolaning qonuniy vakili arizasi;
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda vakolatli organ bergan yoʻllanma;
bola sogʻligʻi holati toʻgʻrisidagi tibbiy maʼlumotnoma.
11. Davlat maktabgacha taʼlim tashkilotlaridagi qisqa muddatli guruhlar oʻz faoliyatini davlat maktabgacha taʼlim tashkiloti rahbarining buyrugʻi asosida amalga oshiradi.
12. Nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotlaridagi qisqa muddatli guruhlar oʻz faoliyatini bolaning qonuniy vakillari bilan shartnoma asosida amalga oshiradi.
13. Bitta xonada koʻpi bilan 3 ta qisqa muddatli guruh faoliyatini uchta smenada tashkil etishga yoʻl qoʻyiladi.
14. Qisqa muddatli guruhlar maktabgacha taʼlim tashkilotlarining sanitariya-gigiyena talablariga va yongʻin xavfsizligi qoidalariga javob beradigan xonalarida tashkil etiladi.
15. Davlat maktabgacha taʼlim tashkilotlaridagi qisqa muddatli guruhlarga 3 yoshdan 7 yoshgacha boʻlgan bolalar qabul qilinadi.
16. Nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotlaridagi qisqa muddatli guruhlarga 2 yoshdan 7 yoshgacha boʻlgan bolalar qabul qilinadi.
17. Qisqa muddatli guruhlar ham bir xil yoshdagi, ham turli yoshdagi bolalar bilan toʻldirilishi mumkin.
18. Bolalarni qisqa muddatli guruhlardan chiqarib yuborish maktabgacha taʼlim tashkiloti rahbarining buyrugʻi bilan rasmiylashtiriladi va:
bola qonuniy vakilining arizasi boʻyicha;
tibbiy koʻrsatmalar boʻyicha;
bola maktabgacha taʼlim tashkilotining toʻliq kunli guruhiga joylashtirilganda amalga oshiriladi. Bu haqda qisqa muddatli guruhga boradigan bolaning qonuniy vakillari maktabgacha taʼlim tashkilotiga yoʻllanma olgan kundan boshlab 14 kun ichida maktabgacha taʼlim tashkilotining rahbarini xabardor qilishi shart.
19. Qisqa muddatli guruhlarning ishlash tartibi maktabgacha taʼlim tashkilotining ustavida va bolaning qonuniy vakili bilan tuziladigan shartnomada belgilanadi.
20. Davlat maktabgacha taʼlim tashkilotlarida qisqa muddatli guruhlarning quyidagi turlari faoliyat koʻrsatishi mumkin:
rivojlantirish guruhi;
inklyuziv guruh;
kechki, dam olish va bayram kunidagi guruh.
Rivojlantirish guruhi 3 yoshdan 5 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun ularni har tomonlama kamol toptirish, tengdoshlari va kattalar davrasiga moslashtirish maqsadida tashkil etiladi. Rivojlantirish guruhi kamida 20 nafar va koʻpi bilan 30 nafar bola bilan toʻldiriladi.
Inklyuziv guruh 2 yoshdan 7 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun oʻziga xos ehtiyojlari bor bolani jamiyatga moslashtirishni taʼminlash, bolaning qonuniy vakillariga maslahat-metodik koʻmaklashish, oʻziga xos ehtiyoji bor bolalarning bunday zaiflikka ega boʻlmagan bolalar bilan birga oʻqishi uchun qulay shart-sharoitlar yaratish maqsadida tashkil etiladi.
Kechki, dam olish va bayram kunidagi guruh 3 yoshdan 7 yoshgacha bolalar uchun bolalarni tarbiyalash, taʼlim berish, parvarishlash va ularga qarab turish masalalarida qonuniy vakillarga yordam berish maqsadda tashkil etiladi. Kechki, dam olish va bayram kunidagi guruh koʻpi bilan 15 nafar bola bilan toʻldiriladi.
Nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotlariga qisqa muddatli guruhlar turiga qarab 7 yoshgacha boʻlgan bolalar qabul qilinishi mumkin.
Maktabgacha taʼlim tashkilotlarida qonunchilikka muvofiq qisqa muddatli guruhlarning boshqa turlari tashkil etilishi mumkin.
21. Davlat maktabgacha taʼlim tashkilotlaridagi qisqa muddatli guruhlar uchun quyidagi shtat birliklari belgilanadi:
bitta guruh uchun — 0,5 birlik tarbiyachi va 0,5 birlik tarbiyachi yordamchisi;
ikkita guruh uchun — 0,25 birlik tibbiy hamshira va 0,25 birlik musiqa rahbari.
22. Qisqa muddatli guruhlar faoliyati tashkil etilgan maktabgacha taʼlim tashkiloti quyidagilar uchun javob beradi:
bolaning huquqlari va qonuniy manfaatlarini taʼminlash;
bolalar maktabgacha taʼlim tashkilotida boʻlgan vaqtida ularning hayoti himoya qilinishini va sogʻligʻi mustahkamlanishini tashkil etish;
taʼlim-tarbiya jarayonini tashkil etishda qoʻllaniladigan shakllar, usullar va vositalarning bolalarning yosh, ruhiy va fiziologik xususiyatlari, qiziqishlari, qobiliyatlari, manfaatlari va ehtiyojlariga muvofiqligi;
bolalarni umumtaʼlim muassasalaridagi boshlangʻich taʼlimga shaxsga yoʻnaltirilgan yondashuvni qoʻllagan holda tayyorlash sifati;
umumtaʼlim dasturlarini amalga oshirishni tegishli sifatda va belgilangan hajmda taʼminlamaslik.
4-bob. Qisqa muddatli guruhlarda taʼlim-tarbiya jarayonini tashkil etish
23. Qisqa muddatli guruhlardagi taʼlim-tarbiya jarayonining mazmuni Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi tomonidan tasdiqlangan Maktabgacha taʼlimning davlat taʼlim dasturiga hamda Ilk va maktabgacha yoshdagi bolalar rivojlanishiga qoʻyiladigan davlat talablariga muvofiq ishlab chiqilgan maktabgacha taʼlim tashkiloti dasturida belgilab beriladi.
24. Qisqa muddatli guruhlardagi taʼlim-tarbiya jarayonining mazmuni moslashuvchan xususiyatga ega, shuningdek, bolaning oʻziga xos, shaxsga yoʻnaltirilgan kamol topishini taʼminlaydigan innovatsion pedagogik texnologiyalardan foydalanishni oʻz ichiga oladi.
25. Qisqa muddatli guruhlardagi taʼlim-tarbiya jarayoni yakka tartibdagi va birgalikdagi faoliyatning har xil shakllarini — ham katta yoshdagilarning bolalar bilan, ham bolalarning oʻzlari ishtirokidagi shakllarini oʻz ichiga oladi.
26. Negizida qisqa muddatli guruh tashkil etilgan maktabgacha taʼlim tashkilotining rahbari bolalar bilan metodik ishlarni tashkil etadi, qisqa muddatli guruhlarda taʼlim-tarbiya jarayoni tashkil etilishini va hujjatlar yuritilishini nazorat qiladi.
27. Qisqa muddatli guruhlarda bolalar bilan mashgʻulotlarni tashkil etishda taʼlim yuklamasi bir haftalik taʼlim yuklamasining eng koʻp ruxsat etilgan hajmidan va mashgʻulotlarning eng koʻp ruxsat etilgan sonidan oshmasligi kerak.
28. Uzluksiz taʼlim faoliyati muddati sanitariya talablariga muvofiq hisoblab chiqiladi.
5-bob. Qisqa muddatli guruhlarni moliyalashtirish
29. Davlat maktabgacha taʼlim tashkilotlaridagi qisqa muddatli guruhlarning faoliyati Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari, maktabgacha taʼlim tashkilotlarida bolalarni parvarishlash, ovqatlantirish va ularga qarab turish uchun olinadigan ota-onalar toʻlovi, jismoniy va yuridik shaxslarning xayr-ehsonlari hamda qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga moliyalashtiriladi.
30. Taʼlim faoliyatini olib boruvchi qisqa muddati guruhlarning pedagog xodimlari mehnatiga qonunchilikda belgilangan tartibda haq toʻlanadi.
Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 13-maydagi 391-son qaroriga 3-ILOVA
Koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlari va qoʻshma turdagi maktabgacha taʼlim tashkilotlari toʻgʻrisida
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Ushbu Nizom koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlarining (keyingi oʻrinlarda ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotlar deb ataladi) va qoʻshma turdagi maktabgacha taʼlim tashkilotlarining (keyingi oʻrinlarda qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotlar deb ataladi) maqsadlari va vazifalari, huquqlari, majburiyatlari hamda javobgarligini, shuningdek, ularning faoliyatini tashkil etish tartibini belgilaydi.
2. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotlar va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotlar oʻz faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga , Oʻzbekiston Respublikasining “Maktabgacha taʼlim va tarbiya toʻgʻrisida”gi Qonuniga va Oʻzbekiston Respublikasining boshqa qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, Ilk va maktabgacha yoshdagi bolalar rivojlanishiga qoʻyiladigan davlat talablariga, ushbu Nizomga hamda oʻz ustaviga amalga qiladi.
3. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotlarning faoliyati rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan bolalarning maktabgacha taʼlim olishiga, shuningdek, ularni tarbiyalash va reabilitatsiya qilishga qaratilgan.
Qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotlarning faoliyati rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan bolalar va rivojlanishida nuqsonlari boʻlmagan bolalarning bir tashkilotda alohida guruhlarda birgalikda oʻqishini va tarbiyalanishini tashkil etishga qaratilgan.
Qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotlarda inklyuziv guruhlar tashkil etilishi mumkin.
4. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotlar va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotlar davlat tashkilotlari va nodavlat tashkilotlar boʻlishi mumkin.
5. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilot va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilot akkreditatsiyasi attestatsiya asosida qonunchilikda belgilangan tartibda vakolatli davlat organi tomonidan amalga oshiriladi.
6. Davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkiloti va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilot yuridik shaxslar hisoblanadi, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbi tasviri tushirilgan va oʻz nomi davlat tilida yozilgan muhrga hamda shtampga, mustaqil balansga, budjet va budjetdan tashqari shaxsiy gʻazna hisobvaraqlariga ega.
7. Nodavlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilot va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilot yuridik shaxslar hisoblanadi, ajratilgan mol-mulkka, mustaqil balansga ega, oʻz majburiyatlari boʻyicha oʻz ixtiyoridagi mol-mulk bilan javob beradi, oʻz nomi yozilgan muhrga va shtampga ega boʻlishi mumkin.
8. Nodavlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilot va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilot litsenziya olgan vaqtdan boshlab qonunchilikda belgilangan tartibda taʼlim faoliyatini amalga oshiradi.
2-bob. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilot va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotning maqsadlari hamda vazifalari
9. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilot va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilot maqsadlari quyidagilardan iborat:
bolaning taʼlim olishga boʻlgan huquqi amalga oshirilishini taʼminlash;
bolalarni oʻqitish va tarbiyalash, jamiyatga moslashtirish, shuningdek, rivojlanishidagi nuqsonlarni korreksiyalash uchun qulay shart-sharoitlar yaratish;
bolalarning yosh va oʻziga xos imkoniyatlariga, qobiliyatlari va ehtiyojlariga muvofiq ularning jismoniy, aqliy va maʼnaviy kamol topishini taʼminlash;
bolaning shaxsini shakllantirish, uning ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirish, uning ijtimoiy tajriba orttirishini taʼminlash.
10. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilot va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotning vazifalari quyidagilardan iborat:
Ilk va maktabgacha yoshdagi bolalar rivojlanishiga qoʻyiladigan davlat talablariga, shuningdek, ular asosida ishlab chiqilgan taʼlim-tarbiya va korreksion ishlarni tashkil etish dasturlariga muvofiq tarbiyalanuvchilarga taʼlim-tarbiya va korreksiya-pedagogik yordam berilishini taʼminlash;
bolalarda Vatanga muhabbat, oilaga hurmat bilan munosabatda boʻlish, milliy qadriyatlar va urf-odatlarga hurmat, oʻziga va atrof-muhitga ongli munosabatda boʻlish ruhida tarbiyalash;
tibbiy abilitatsiya va reabilitatsiya oʻtkazish, bolalar rivojlanishidagi nuqsonlarni kompensatsiya va korreksiya qilish;
bolalarga sifatli maktabgacha taʼlim va tarbiya olish imkonini beradigan shart-sharoitlar yaratish;
bolalarning ijtimoiy moslashuvchanligini hamda taʼlim va tarbiya olishni davom ettirishga tayyorligini taʼminlash;
bolalarni umumtaʼlim muassasalarida oʻqishga tayyorlash;
oʻquv jarayoniga zamonaviy taʼlim dasturlari va texnologiyalarni joriy etish.
3-bob. Davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkiloti va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkilotini tashkil etish, qayta tashkil etish va tugatish tartibi
11. Davlat boshqaruvi organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa davlat tashkilotlari davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkiloti yoki qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkilotning muassislari boʻlishi mumkin.
12. Davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotlarini tashkil etish uchun guruhlarning eng kam soni 6 tani tashkil etadi.
Qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkilotlarini tashkil etish uchun guruhlarning eng kam soni tegishli ravishda quyidagilarni tashkil etishi kerak:
a) kamida 3 ta inklyuziv guruh;
b) quyidagi ixtisosliklar boʻyicha rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun kamida 3 ta guruh:
eshitishda ogʻir nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun;
koʻrishda ogʻir nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun;
psixik rivojlanishi kechikkan bolalar uchun;
aqliy zaiflik bilan tarbiyalanuvchilar uchun;
tayanch-harakat apparatida nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun.
13. Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan 5 yoshga boʻlgan bolalar kontingenti mavjudligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni har yili yigʻib boradi va bu maʼlumotni Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha taʼlim vazirligiga belgilangan tartibda taqdim etadi.
14. Davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkiloti va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkiloti Maktabgacha taʼlim vazirligi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi maktabgacha taʼlim vazirligi, viloyatlar maktabgacha taʼlim boshqarmalari, Toshkent shahar maktabgacha taʼlim bosh boshqarmasi (keyingi oʻrinlarda maktabgacha taʼlim hududiy boshqaruv organlari, deb ataladi) Qoraqalpogʻiston Respublikasi sogʻliqni saqlash vazirligi, viloyatlar sogʻliqni saqlash boshqarmalari, Toshkent shahar sogʻliqni saqlash bosh boshqarmasi (keyingi oʻrinlarda sogʻliqni saqlash hududiy boshqaruv organlari deb ataladi) bilan birgalikda bunday muassasalarga boʻlgan ehtiyojni oʻrganish yakunlari boʻyicha tashkil etiladi.
15. Rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan bolalar mavjud boʻlsa, maktabgacha taʼlimning hududiy boshqaruv organlari sogʻliqni saqlashning hududiy boshqaruv organlari bilan birgalikda davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotini yoki qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkilotini tashkil etish toʻgʻrisidagi taklif bilan Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha taʼlim vazirligiga murojaat qiladi.
Davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotini yoki qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkilotini tashkil etish toʻgʻrisidagi taklif oxirgi 5 yil har yilga boʻlib chiqilgan va tegishli hududdagi 5 yoshgacha boʻlgan bolalar orasida qayd etilgan kasalliklar oʻsishini koʻrsatadigan sogʻliqni saqlash organlarining rasmiy statistika maʼlumotlari bilan asoslangan boʻlishi kerak.
16. Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha taʼlim vazirligi ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotni yoki qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkilotini tashkil etish masalasini Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan kelishib olganidan keyin Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesiga, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklariga tegishli taklif bilan murojaat qiladi.
17. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotni yoki qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotni tashkil etish toʻgʻrisidagi qaror Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari tomonidan qabul qilinadi.
18. Davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotlarining va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkilotlarining bino hamda inshootlari Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha taʼlim vazirligi bilan kelishilmasdan xususiylashtirilishi, oʻzgaga berilishi va qayta ixtisoslashtirilishi mumkin emas.
Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilot va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilot oʻquv yili tugaganidan keyin qonunchilikda belgilangan tartibda qayta tashkil etiladi yoki tugatiladi.
Davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotini va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkilotini qayta tashkil etish yoki tugatish jarayonida bolalarni boshqa davlat maktabgacha taʼlim tashkilotlariga oʻtkazish Qoraqalpogʻiston Respublikasi Maktabgacha taʼlim vazirligi, viloyat maktabgacha taʼlim boshqarmalari, Toshkent shahar maktabgacha taʼlim bosh boshqarmasi tomonidan bolaning qonuniy vakillari bilan kelishilgan holda amalga oshiriladi.
4-bob. Nodavlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotlarning va qoʻshma turdagi nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotlarining faoliyatini litsenziyalash
19. Nodavlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotlar va qoʻshma turdagi nodavlat maktabgacha tashkilotlar oʻz faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Taʼlim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi tomonidan beriladigan litsenziyani olgan vaqtdan boshlab amalga oshiradi.
5-bob. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotlarning va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotlarning huquqlari, majburiyatlari va javobgarligi
20. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotlar va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotlar quyidagi huquqlarga ega:
tasdiqlangan moslashtirilgan taʼlim dasturi asosida mustaqil ravishda oʻz taʼlim dasturini ishlab chiqish;
bolaning qonuniy vakillari bilan hamkorlik qilish;
maktabgacha taʼlim tizimini rivojlantirish boʻyicha innovatsion faoliyatda qatnashish.
Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotlar va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotlar qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.
21. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlari va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotlar:
bolalarning jismoniy oʻsishi va sogʻligʻi mustahkamlanishi uchun sanitariya-gigiyena meʼyorlariga muvofiq shart-sharoitlar yaratishi va ularga rioya etilishini taʼminlashi;
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan tasdiqlangan tegishli nozologiyalarni davolash standartlariga muvofiq bolalarning abilitatsiyasi va reabilitatsiyasini oʻtkazish uchun shart-sharoitlarni yaratishi;
taʼlim-tarbiya va korreksion-pedagogika jarayonini tashkil etishda qoʻllaniladigan shakllar, usullar va vositalarning bolalarning yosh, psixik va fiziologik xususiyatlari, qiziqishlari, qobiliyatlari, manfaatlari va ehtiyojlariga mos kelishini taʼminlashi;
bolalar toʻgʻri ovqatlanishini va ularga tibbiy yordam koʻrsatilishini tashkil etish uchun zarur shart-sharoitlar yaratishi;
bolalarni shaxsga yoʻnaltirilgan yondashuvni qoʻllagan holda umumtaʼlim muassasalarida oʻqishga sifatli tayyorlashni taʼminlashi;
maktabgacha taʼlim sifatini taʼminlash ustidan nazorat olib borishda, salomatlikni muhofaza qilish va mustahkamlash, abilitatsiya va reabilitatsiya tadbirlarini oʻtkazishda vakolatli davlat organlariga koʻmaklashishi;
ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotdagi guruhlarni ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlimga qoʻyiladigan talablarga muvofiq bolalar bilan toʻldirilishi;
qoʻshma tipdagi maktabgacha tashkilotlardagi inklyuziv guruhlar uchun moʻljallangan guruhlarni umumiy turdagi maktabgacha taʼlim tashkilotlariga qoʻyiladigan talablarga muvofiq, rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan bolalarga moʻljallangan guruhlarni ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotlarga qoʻyiladigan talablarga muvofiq bolalar bilan toʻldirishi shart;
Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotlar va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotlarning qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlari ham boʻlishi mumkin.
22. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotlar va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotlar quyidagilar uchun javob beradi:
bolalarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini taʼminlash;
bolalar ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda yoki qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotda boʻlgan vaqtida ularning hayotini himoya qilishni va sogʻligʻini mustahkamlashni tashkil etish;
belgilangan talablarga muvofiq taʼlim-tarbiya, korreksion-pedagogika hamda reabilitatsiya jarayonlarini amalga oshirish;
bolani tarbiyalash va taʼlim berish masalalari boʻyicha uning qonuniy vakillariga maslahatlar bilan yordam berish;
umumtaʼlim dasturlarini amalga oshirishni tegishli sifatda va belgilangan hajmda taʼminlash;
ushbu Nizomda nazarda tutilgan vazifalar va funksiyalarni bajarish.
23. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotlarning va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotlarning faoliyati ustidan monitoring hamda nazorat vakolatli davlat organlari tomonidan qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladi.
24. Oʻquv jarayonidan siyosiy maqsadlarda yoki taʼlim olayotgan bolalarni Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunchiligiga zid harakatlarni sodir etishga undash uchun foydalanish taqiqlanadi.
6-bob. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotlarga va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotlarga bolalarni qabul qilish hamda ulardan chiqarish
25. Bolalarni ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotga va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotga qabul qilish ushbu tashkilotda boʻsh joylar boʻlsa, kalendar yil davomida amalga oshiriladi.
Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotlarga bolalarni qabul qilish:
psixologik-tibbiy-pedagogik komissiyaning belgilangan tartibda berilgan xulosasi;
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan tasdiqlangan shakl boʻyicha bolaning tibbiy kartasi va profilaktik emlash kartasi asosida amalga oshiriladi.
Qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotning inklyuziv guruhlarga rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlmagan bolalar:
bola qonuniy vakilining arizasi;
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda vakolatli organ bergan yoʻllanma (qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkiloti uchun);
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan tasdiqlangan shakl boʻyicha bolaning tibbiy kartasi va profilaktik emlash kartasi asosida qabul qilinadi.
Rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan bolalarga moʻljallangan guruhlarga, shuningdek qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotning inklyuziv guruhlariga rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan bolalar quyidagilar asosida qabul qilinadi:
bola qonuniy vakilining arizasi;
psixologik-tibbiy-pedagogik komissiyaning belgilangan tartibda berilgan xulosasi;
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan tasdiqlangan shakl boʻyicha bolaning tibbiy kartasi va profilaktik emlash kartasi asosida qabul qilinadi.
26. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda, qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotining rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan bolalarga moʻljallangan hamda inklyuziv guruhlarda boʻlish davri, korreksion ishlari muddati psixologik-tibbiy-pedagogik komissiya tomonidan belgilanadi.
27. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotga va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotga quyidagi nuqsonlari boʻlgan bolalar qabul qilinmaydi:
ogʻir va chuqur darajadagi aqli zaiflik;
shizofreniya, hissiy irodaning chuqur buzilishlari;
tez-tez takrorlanuvchi umumlashgan epileptik xurujlar;
turli sababli psixopatiya va psixopatsimon holatlarning ogʻir shakllari;
asab tizimining organik shikastlanganligi sababli siydik va najas ushlab turolmaslik;
yurak-qon tomir, nafas olish va ovqat hazm qilish tizimining xuruj va dekompensatsiya bosqichi.
27 1 . Bolalar ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotdan va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotdagi rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun guruhlardan quyidagilar asosida chiqariladi:
bolani qonuniy vakillarining arizasi;
sogʻliqni saqlash organlari muassasalarining tibbiy koʻrsatmalari;
maktabgacha taʼlim tashkilot va bolaning qonuniy vakillarning oʻrtasidagi shartnoma shartlarining bajarilmasligi;
maktabgacha taʼlim tashkilot tibbiy-psixologik-pedagogik kengashining xulosasi;
Psixologik-tibbiy-pedagogik komissiyaning xulosasida koʻrsatilgan bolaning ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda boʻlish muddati tugashi;
maktab yoshiga yetishi (7 yosh).
7-bob. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotda taʼlim-tarbiya jarayonini tashkil etish
28. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilot va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilot maktabgacha taʼlimga qoʻyiladigan belgilangan davlat talablariga muvofiq bolalar taʼlim olishi, tarbiyalanishi, parvarishlanishi va sogʻlomlashtirilishini taʼminlaydi.
29. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotdagi va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotdagi taʼlim-tarbiya jarayonining mazmuni Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha taʼlim vazirligi tomonidan tasdiqlangan taʼlim dasturi asosida, Ilk va maktabgacha yoshdagi bolalar rivojlanishiga qoʻyiladigan davlat talablariga muvofiq ishlab chiqilgan (shu jumladan, mualliflik, moslashtirilgan va boshqa) dastur bilan belgilanadi.
30. Taʼlim-tarbiya jarayoni mashgʻulotlarning yillik, kalendar-mavzuli rejalari va jadvali bilan tartibga solinadi.
31. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilot va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilot qonunchilikka hamda Ilk va maktabgacha yoshdagi bolalar rivojlanishiga qoʻyiladigan davlat talablariga muvofiq bolalarga taʼlim berish va tarbiyalash shakllari, vositalari va usullarini tanlaydi.
32. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotda taʼlim-tarbiya jarayoni ishlab chiqiladigan yakka tartibdagi yoʻnalish asosida bolalarning oʻziga xos xususiyatlari hisobga olingan holda tashkil etiladi. Mashgʻulotlar frontal, kichik guruh va yakka tartibda olib boriladi.
33. Rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan bolalarga quyidagi tamoyillar asosida taʼlim beriladi va tarbiyalanadi:
taʼlimning korreksion yoʻnaltirilganligi;
ijtimoiy moslashuvi;
taʼlim-tarbiya jarayonini tashkil etishda taʼlimning maxsus metodologiyasidan va toifalangan yondashuvdan foydalanish.
34. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotda besh kunlik ish haftasi belgilanadi.
35. Bolalar tashkilotda boʻlish vaqtiga qarab ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotdagi va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotdagi guruhlar:
bolalar qisqa vaqt boʻladigan guruhlar (kuniga 3-4 soat);
toʻliq kunli guruhlar (kuniga 9, 10,5 va 12 soat);
bolalar kechayu kunduz boʻladigan guruhlar boʻlishi mumkin.
36. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotda ishlash tartibi hamda tarbiyalanuvchilarning boʻlish vaqti uning ustavida va muassis qarorida belgilanadi.
37. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilot va bolaning qonuniy vakillari oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlar, qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilot va bolaning qonuniy vakillari oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlar bola ushbu tashkilotga joylashtirilganda tuziladigan shartnoma bilan tartibga solinadi.
38. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotda taʼlim-tarbiya jarayoni maxsus maktabgacha taʼlim boʻyicha tegishli malakaga ega pedagog xodimlar tomonidan oʻtkaziladi. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotdagi va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotdagi taʼlim-tarbiya jarayonining psixologik-pedagog kuzatuvi psixologlar tomonidan amalga oshiriladi.
39. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotda taʼlim-tarbiya davlat tilida hamda “Davlat tili toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq boshqa tillarda olib boriladi.
8-bob. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotda reabilitatsiya jarayonini tashkil etish
40. Davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotlarida va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkilotlarida rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun reabilitatsiya tadbirlari tashkilot shtatidagi tibbiyot xodimlari, shuningdek, ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotga yoki qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotga hududiy biriktirilgan sogʻliqni saqlash organlari tibbiyot xodimlari tomonidan oʻtkaziladi.
41. Nodavlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotlarda va qoʻshma turdagi nodavlat maktabgacha tashkilotlarda reabilitatsiya tadbirlari tashkilot shtatidagi tibbiyot xodimlari, shuningdek, boshqa tibbiyot xodimlari tomonidan shartnoma asosida oʻtkaziladi.
42. Tibbiyot xodimlari Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan tasdiqlangan davolash standartlariga muvofiq tarbiyalanuvchining rivojlanishidagi nuqsonlarni korreksiya qilishga, rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan bolalarni tibbiy reabilitatsiya qilish, abilitatsiya qilish va ijtimoiy moslashuvga qaratilgan davolash-sogʻlomlashtirish tadbirlarini oʻtkazadi.
43. Davolashning belgilangan kursi doirasida tibbiy reabilitatsiya muolajalarini oʻtkazish har bir tarbiyalanuvchi uchun mashgʻulotlar jadvalini hisobga olib yakka tartibda oʻtqaziladi.
44. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotda bolaning boʻlish muddati tugaganidan soʻng uning qonuniy vakillari yashash joyidagi tibbiyot muassasasi uchun rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan har bir bolaning tibbiy kartasidan koʻchirma beriladi.
45. Tibbiy jismoniy tarbiya boʻyicha mashgʻulotlar tibbiy jismoniy tarbiya instruktori yoki tegishli tayyorgarlikka ega oʻqituvchi tomonidan oʻtkaziladi.
46. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotda barcha sogʻlomlashtirish va reabilitatsiya tadbirlari toʻgʻri tashkil etilishi hamda oʻtkazilishi ustidan nazorat ushbu tashkilot joylashgan joydagi sogʻliqni saqlash organlari tomonidan amalga oshiriladi.
47. Davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkiloti va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkilotining shtatidagi xodimlar sogʻliqni saqlash muassasalarida bepul tibbiy tekshiruvdan oʻtadi.
48. Nodavlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotlar va qoʻshma turdagi nodavlat maktabgacha tashkilotlar xodimlari sogʻliqni saqlash organlarining muassasalari tomonidan shartnoma asosida tibbiy tekshiruvdan oʻtkaziladi.
9-bob. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotda guruhlarni toʻldirish
49. Davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotida rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan 2 yoshdan 7 yoshgacha tarbiyalanuvchilar kontingentiga muvofiq quyidagi guruhlar tuziladi:
nutqida ogʻir nuqsonlari boʻlgan tarbiyalanuvchilar uchun;
eshitishida ogʻir nuqsonlari boʻlgan tarbiyalanuvchilar uchun;
koʻrishida ogʻir nuqsonlar boʻlgan tarbiyalanuvchilar uchun;
psixik rivojlanishda kechikayotgan tarbiyalanuvchilar uchun;
aqli zaif boʻlgan tarbiyalanuvchilar uchun;
tayanch-harakat apparatida nuqsonlari boʻlgan tarbiyalanuvchilar uchun.
50. Davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotida guruhlar bolalarning toifasiga va yoshiga qarab toʻldiriladi hamda tegishli ravishda quyidagilarni tashkil etadi:
kar tarbiyalanuvchilarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 8 nafar va koʻpi bilan 10 nafar tarbiyalanuvchi;
zaif eshituchi tarbiyalanuvchilarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 10 nafar va koʻpi bilan 12 nafar tarbiyalanuvchi;
koʻzi ojiz tarbiyalanuvchilarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 8 nafar va koʻpi bilan 10 nafar tarbiyalanuvchi;
zaif koʻruvchi yaxshi koʻrmaydigan tarbiyalanuvchilarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 10 nafar va koʻpi bilan 12 nafar tarbiyalanuvchi;
tayanch-harakat apparatida nuqsonlar boʻlgan tarbiyalanuvchilarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 15 nafar va koʻpi bilan 18 nafar tarbiyalanuvchi;
gemiparez, monoparez, plegiya asoratlari bilan tarbiyalanuvchilarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 10 nafar va koʻpi bilan 12 nafar tarbiyalanuvchi;
bolalar serebral falaji sindromi asoratlari bilan tarbiyalanuvchilarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 8 nafar va koʻpi bilan 10 nafar tarbiyalanuvchi;
yengil darajada aqli zaif boʻlgan uch yoshdan katta tarbiyalanuvchilarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 8 nafar va koʻpi bilan 12 nafar tarbiyalanuvchi; oʻrta darajada aqliy zaif boʻlgan uch yoshdan katta tarbiyalanuvchilarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 6 nafar va koʻpi bilan 10 nafar tarbiyalanuvchi;
nutqida ogʻir nuqsonlari boʻlgan uch yoshdan katta tarbiyalanuvchilarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 10 nafar va koʻpi bilan 12 nafar tarbiyalanuvchi;
autizm bilan uch yoshdan katta tarbiyalanuvchilarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 8 nafar va koʻpi bilan 10 nafar tarbiyalanuvchi;
psixik rivojlanishda kechikayotgan uch yoshdan katta bolalarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 10 nafar va koʻpi bilan 12 nafar tarbiyalanuvchi;
murakkab nuqsonli (ikki va undan ortiq nuqsonli) tarbiyalanuvchilarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 8 nafar va koʻpi bilan 10 nafar tarbiyalanuvchi.
51. Qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotlarda inklyuziv guruhlar yoshi boʻyicha toʻldiriladi.
52. Qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotlarda uch yoshdan katta bolalarga moʻljallangan inklyuziv guruhlar rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan bolalarning toifasiga qarab toʻldiriladi hamda quyidagini tashkil etadi:
kamida 20 nafar va koʻpi bilan 25 nafar bola, shu jumladan, koʻpi bilan rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan (zaif koʻruvchilar yoki zaif eshituvchilar yoki tayanch-harakat apparatida nuqsonlar boʻlgan) 3 nafar bola;
kamida 20 nafar va koʻpi bilan 25 nafar bola, shu jumladan, koʻpi bilan rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan (ambliopiya bilan, koʻzi gʻilaylik, yoki nutqida ogʻir nuqsonlari boʻlgan yoki autizm bilan) 2 nafar bola;
kamida 20 nafar va koʻpi bilan 25 nafar bola, shu jumladan, koʻpi bilan nutqida ogʻir nuqsonlari boʻlgan 3 nafar bola;
kamida 20 nafar va koʻpi bilan 25 nafar bola, shu jumladan, koʻpi bilan psixik rivojlanishda kechikayotgan 3 nafar bola.
Qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotlarda guruhlar bolalarning toifasiga va yoshiga qarab toʻldiriladi hamda tegishli ravishda quyidagini tashkil etadi:
kar bolalarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 8 nafar va koʻpi bilan 10 nafar bola;
zaif eshituvchi bolalarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 10 nafar va koʻpi bilan 12 nafar bola;
koʻzi ojiz bolalarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 8 nafar va koʻpi bilan 10 nafar bola;
zaif koʻruvchi bolalarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 10 nafar va koʻpi bilan 12 nafar bola;
tayanch-harakat apparatida nuqsonlar boʻlgan bolalarga moʻljallangan guruhlarda –kamida 15 nafar va koʻpi bilan 18 nafar bola;
gemiparez, monoparez, plegiya asoratlari bilan bolalarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 10 nafar va koʻpi bilan 12 nafar bola;
bolalar serebral falaji sindromi asoratlari bilan bolalarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 8 nafar va koʻpi bilan 10 nafar bola;
yengil darajada aqli zaif boʻlgan uch yoshdan katta tarbiyalanuvchilarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 8 nafar va koʻpi bilan 12 nafar tarbiyalanuvchi; oʻrta darajada aqli zaif boʻlgan uch yoshdan katta tarbiyalanuvchilarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 6 nafar va koʻpi bilan 10 nafar tarbiyalanuvchi;
autizm bilan uch yoshdan katta tarbiyalanuvchilarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 8 nafar va koʻpi bilan 10 nafar tarbiyalanuvchi;
psixik rivojlanishda kechikayotgan uch yoshdan katta bolalarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 10 nafar va koʻpi bilan 12 nafar tarbiyalanuvchi;
murakkab nuqsonli (ikki va undan ortiq nuqsonli) tarbiyalanuvchilarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 8 nafar va koʻpi bilan 10 nafar tarbiyalanuvchi.
53. Nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotlarida guruhlarni toʻldirish tartibi maktabgacha taʼlim tashkilotlarini saqlab turish, tuzish va ularda ishlash tartibini tashkil etishga qoʻyilgan sanitariya-gigiyena talablarini hisobga olgan holda muassis tomonidan belgilanadi.
10-bob. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotlarda va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotlarda ovqatlanishni tashkil etish
54. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotda ovqatlanish qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladi.
55. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotda tarbiyalanuvchilar ovqatlanishini tashkil etish uchun javobgarlik ushbu tashkilotning rahbari zimmasiga yuklanadi.
11-bob. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotlar va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotlar faoliyatini moliyalashtirish
56. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilot va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilot faoliyati quyidagilar hisobiga moliyalashtiriladi:
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari;
maktabgacha taʼlim tashkilotlarida bolalarni parvarishlash, ovqatlantirish va ularga qarab turish uchun olinadigan ota-onalar toʻlovi;
jismoniy va yuridik shaxslarning ixtiyoriy xayriya ehsonlari;
qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar.
57. Davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotiga va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha taʼlim tashkilotiga qoʻshimcha budjet mablagʻlarini jalb qilish budjetdan moliyalashtirishni kamaytirishga olib kelmaydi.
58. Nodavlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotni va qoʻshma turdagi nodavlat maktabgacha tashkilotni moliyalashtirish hamda moddiy-texnik taʼminlash muassis mablagʻlari, jismoniy va yuridik shaxslarning ixtiyoriy xayriya ehsonlari hamda qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga amalga oshiriladi.
59. Davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotlarida va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkilotlarida bolalarni parvarishlash, ovqatlantirish va ularga qarab turish uchun olinadigan ota-onalar toʻlovi qonunchilikda belgilangan miqdorda undiriladi.
60. Nodavlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotlarda va qoʻshma turdagi nodavlat maktabgacha tashkilotlari oʻzi koʻrsatayotgan maktabgacha taʼlim va tarbiya xizmatlari haqi muassis tomonidan shartnoma asosida belgilanadigan narxlar va tariflar boʻyicha toʻlanadi, qonunchilikda nazarda tutilgan hollar bundan mustasno.
61. Ijtimoiy qoʻllab-quvvatlashga muhtoj boʻlgan oilalarning bolalarini parvarishlash, ovqatlantirish va ularga qarab turish uchun ota-onalar toʻlovi imtiyozli shartlar asosida qonunchilikda belgilangan miqdorlarda olinadi.
62. Davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotlarida va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkilotlarida ota-onalar toʻlovi undirilmaydigan tarbiyalanuvchilarning rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlar roʻyxati qonunchilikda belgilangan tartibda belgilanadi.
63. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotni moliyalashtirish ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilot tomonidan tasdiqlangan va qonunchilikda belgilangan tartibda roʻyxatga olingan xarajatlar smetasi asosida amalga oshiriladi.
Qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkilotlarining inklyuziv guruhlari qonunchilikda belgilangan tartibda tasdiqlangan va roʻyxatga olingan umumiy turdagi maktabgacha taʼlim tashkilotlari uchun xarajatlar smetasi asosida moliyalashtiriladi.
Qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotlarning rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan bolalarga moʻljallangan guruhlari qonunchilikda belgilangan tartibda tasdiqlangan va roʻyxatga olingan ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlari uchun xarajatlar smetasi asosida moliyalashtiriladi.
64. Davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotida va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkilotida xodimlar ish haqi qonunchilikka muvofiq belgilanadi.
Davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotida rahbarlar, pedagog va tibbiyot xodimlari, shuningdek, tarbiyachilar yordamchilari lavozim maoshlariga hamda tarif stavkalariga 100 foiz miqdorida qoʻshimcha toʻlov toʻlanadi.
Qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkilotlarining rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan bolalarga moʻljallangan guruhlarda ishlovchi pedagog va tibbiyot xodimlari, shuningdek, tarbiyachilar yordamchilari lavozim maoshlariga hamda tarif stavkalariga 100 foiz miqdorida qoʻshimcha toʻlov toʻlanadi.
65. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilot va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilot tegishli davlat organlariga qonunchilikda belgilangan tartibda moliyaviy va statistik hisobot taqdim etadi.
66. Davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkiloti va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkilotining moliya-xoʻjalik faoliyati Davlat moliyaviy nazorati inspeksiyasi va uning hududiy boshqarmalari tomonidan nazorat qilinadi.
12-bob. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotini va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkilotini boshqaruvi
67. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotni va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkilotini boshqarish qonunchilikka, ushbu Nizomga va mazkur tashkilotning ustaviga muvofiq amalga oshiriladi.
68. Davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotini va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkilotini boshqarish organlari quyidagilardan iborat:
Pedagogik kengashi;
Kuzatuv kengashi;
davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkiloti va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkiloti rahbari.
Nodavlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotlar va nodavlat qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotlar oʻz boshqaruv organlari tizimini mustaqil belgilaydi.
69. Davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkiloti va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkiloti pedagogik kengashi:
davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotida va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkilotida taʼlim-tarbiya jarayonini takomillashtirish masalalarini koʻrib chiqadi;
davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkiloti va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkiloti ish rejasini hamda pedagog xodimlarning pedagogik yuklamasini belgilaydi;
davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkiloti va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkiloti taʼlim dasturini amalga oshirish natijalarini baholaydi;
davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkiloti va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkilotining bolaning qonuniy vakillari bilan hamkorligi tartibini belgilaydi;
davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkiloti va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkiloti pedagog xodimlari malakasini oshirish, ularning ijodiy tashabbusini rivojlantirish, taʼlim jarayoniga fan yutuqlarini va ilgʻor pedagogik tajribani joriy etish masalalarini muhokama qiladi;
davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkiloti va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkiloti xodimlarini maʼnaviy va moddiy ragʻbatlantirish masalalarini koʻrib chiqadi;
davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkiloti va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkiloti rahbari va pedagog xodimlari hisobotlarini eshitadi.
Davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkiloti va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkilotining Pedagogik kengashi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham bajarishi mumkin.
70. Davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotida va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkilotida bolani tarbiyalash, rivojlantirish va taʼlim berishda koʻmaklashish maqsadida Kuzatuv kengashi tashkil etiladi. Uning tarkibi ushbu tashkilotga boradigan bolalarning qonuniy vakillari, uning xodimlari, shuningdek, nodavlat notijorat tashkilotlar vakillaridan tuziladi.
Davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkiloti va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkilotining Kuzatuv kengashi:
davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkiloti va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkilotini rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlarini belgilaydi;
tuman (shahar) maktabgacha taʼlim boʻlimi tomonidan tavsiya etilgan nomzodlar orasidan davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkiloti va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkiloti rahbarini saylaydi, shuningdek uni egallagan lavozimidan ozod qilish boʻyicha takliflarni belgilangan tartibda kiritadi;
davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkiloti va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkiloti rahbarining uning faoliyatini takomillashtirish yuzasidan koʻrilayotgan chora-tadbirlar, moliya-xoʻjalik holati, daromadlar va xarajatlar, budjet, budjetdan tashqari, homiylik va boshqa mablagʻlardan foydalanish toʻgʻrisidagi davriy hisobotlarini eshitadi;
davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkiloti va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkiloti rahbari, pedagog xodimlar va boshqa xodimlar faoliyatiga taalluqli ijtimoiy soʻrovlar oʻtkazadi;
tuman (shahar) maktabgacha taʼlim boʻlimlariga davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkiloti va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkiloti xodimlarini ragʻbatlantirish toʻgʻrisida takliflar kiritadi.
Davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkiloti va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkilotining Kuzatuv kengashi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham bajarishi mumkin.
71. Davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkiloti va qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkiloti Kuzatuv kengashining faoliyatini tashkil etish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha taʼlim vazirligi tomonidan belgilanadi.
72. Davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotiga yoki qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkilotiga Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha taʼlim vazirligi bilan kelishgan holda Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha taʼlim vazirligining hududiy boʻlinmalari tomonidan tavsiya etilgan nomzodlar orasidan Kuzatuv kengashi tomonidan tanlanadigan direktor rahbarlik qiladi.
73. Maktabgacha taʼlim tashkilotining ustaviga muvofiq lavozimga tayinlanadigan va lavozimdan ozod etiladigan direktor nodavlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotning yoki qoʻshma turdagi nodavlat maktabgacha tashkilotning rahbari hisoblanadi.
74. Direktor davlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkiloti yoki qoʻshma turdagi davlat maktabgacha tashkiloti faoliyatiga joriy rahbarlik qiladi hamda davlat maktabgacha taʼlim tashkilotining Kuzatuv kengashi va muassis oldida hisob beradi
75. Direktor nodavlat ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilot yoki qoʻshma turdagi nodavlat maktabgacha tashkilot faoliyatiga joriy rahbarlik qiladi va muassis oldida hisob beradi.
76. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilot va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilot rahbarining huquqlari hamda majburiyatlari qonunchilikda, ustavda, boshqa normativ-huquqiy hujjatlarda, shuningdek, mehnat shartnomasida belgilanadi.
77. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilot va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilot rahbarining lavozimiga qoʻyiladigan malaka talablari Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha taʼlim vazirligi tomonidan belgilanadi.
78. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotda psixolog, tibbiyot va pedagog xodimlardan iborat tibbiy-psixologik-pedagogik kengash tuziladi hamda faoliyat koʻrsatadi.
Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilot va qoʻshma tipdagi maktabgacha tashkilotning tibbiy-psixologik-pedagogik kengashi:
bola qabul qilinganda uning oʻziga xos va yosh xususiyatlarini, sogʻligʻi holati va rivojlanish darajasini hisobga olib korreksion-pedagogik hamda reabilitatsiya tadbirlarini oʻtkazish yuzasidan individual yoʻnalishni ishlab chiqadi;
individual yoʻnalishni amalga oshirish jarayonida bola rivojlanishi dinamikasini aniqlaydi va zarurat boʻlsa, unga oʻzgartishlar kiritadi;
korreksion-pedagogik va reabilitatsiya tadbirlari natijalari, bolaning oʻziga oʻzi xizmat koʻrsatish koʻnikmalari darajasi va ijtimoiy moslashuv dinamikasi, taʼlim-tarbiya dasturlarini oʻzlashtirishi monitoringini olib boradi va baholaydi;
bola ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotda boʻlgan muddat davomida uni psixologik-tibbiy-pedagogik komissiyaga qayta tekshiruvga yuborish zarurati haqidagi masalani koʻrib chiqadi;
Psixologik-tibbiy-pedagogik komissiya xulosasida koʻrsatilgan bolaning boʻlish muddati tugashidan kamida bir oy oldin bolaning qonuniy vakillarini tarbiyalanuvchining ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotda boʻlish muddati tugaganidan xabardor qiladi hamda ushbu tashkilotlarda boʻlishini davom ettirish yuzasidan uni psixologik-tibbiy-pedagogik komissiyaga tekshiruvga yuboradi.
13-bob. Yakunlovchi qoidalar
79. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotda siyosiy partiyalar va diniy muassasalarning tashkiliy tuzilmalari tashkil etilishiga va faoliyatiga yoʻl qoʻyilmaydi.
80. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda va qoʻshma turdagi maktabgacha tashkilotda xalqaro hamkorlik, pedagogik axborot va tajriba almashish, pedagog xodimlar va tibbiyot xodimlari amaliyotini oʻtkazish va malakasini oshirish belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 13-maydagi 391-son qaroriga 5-ILOVA
Reabilitatsiya markaziga ega davlat koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkiloti toʻgʻrisida
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Nizom Reabilitatsiya markaziga ega davlat koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkiloti (keyingi oʻrinlarda Ixtisoslashtirilgan tashkilot deb ataladi) maqsadlari va vazifalari, huquqlari, majburiyatlari hamda javobgarligini, shuningdek uning faoliyatini tashkil etish tartibini belgilaydi.
2. Ushbu Nizom umumiy tipdagi davlat tashkilotlari, koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlari va qoʻshma turdagi maktabgacha taʼlim tashkilotlariga tatbiq etilmaydi.
3. Ixtisoslashtirilgan tashkilot oʻz faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga , “Maktabgacha taʼlim va tarbiya toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga va boshqa qonunlarga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qarorlari va farmoyishlariga, Ilk va maktabgacha yoshdagi bolalar rivojlanishiga qoʻyiladigan davlat talablariga, ushbu Nizomga hamda oʻz ustaviga muvofiq olib boradi.
4. Ixtisoslashtirilgan tashkilotning faoliyati rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan bolalarning maktabgacha taʼlim olishiga, shuningdek ularni tarbiyalash va reabilitatsiya qilishga qaratilgan.
5. Ixtisoslashtirilgan tashkilot akkreditatsiyasi attestatsiya asosida qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda vakolatli davlat organi tomonidan amalga oshiriladi.
6. Ixtisoslashtirilgan tashkilot yuridik shaxs hisoblanadi, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbi tasviri tushirilgan va davlat tilidagi oʻz nomi yozilgan muhrga hamda shtampga, mustaqil balansga, budjet va budjetdan tashqari shaxsiy gʻazna hisobvaraqlariga ega boʻladi.
2-bob. Ixtisoslashtirilgan tashkilotning maqsadlari va vazifalari
7. Ixtisoslashtirilgan tashkilotning maqsadlari quyidagilardan iborat:
bolaning taʼlim olishga boʻlgan huquqini amalga oshirilishini taʼminlash;
bolalarni oʻqitish va tarbiyalash, jamiyatga moslashtirish, shuningdek, rivojlanishidagi nuqsonlarni korreksiyalash uchun qulay shart-sharoitlar yaratish;
bolalarning yosh va oʻziga xos imkoniyatlariga, qobiliyatlari va ehtiyojlariga muvofiq ularning jismoniy, aqliy va maʼnaviy kamol topishini taʼminlash;
bolaning shaxsini shakllantirish, uning ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirish, uning ijtimoiy tajriba orttirishini taʼminlash;
nogironligi boʻlgan bolalarga, rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan bolalarga, shuningdek bunday bolalar tarbiyalanayotgan oilalarga malakali ijtimoiy-maishiy, ijtimoiy-psixologik, ijtimoiy-pedagogik, ijtimoiy-iqtisodiy, ijtimoiy-huquqiy yordam koʻrsatish, jamiyatdagi, oiladagi hayotga, oʻqishga va mehnat qilishga imkon qadar toʻliq hamda oʻz vaqtida moslashishiga koʻmaklashish.
8. Ixtisoslashtirilgan tashkilotning vazifalari quyidagilardan iborat:
Ilk va maktabgacha yoshdagi bolalar rivojlanishiga qoʻyiladigan davlat talablariga, shuningdek, ular asosida ishlab chiqilgan taʼlim-tarbiya va korreksion ishlarni tashkil etish dasturlariga muvofiq tarbiyalanuvchilarga taʼlim-tarbiya va korreksion-pedagogik yordam berilishini taʼminlash;
bolalarda Vatanga muhabbat, oilaga hurmat bilan munosabatda boʻlish, milliy qadriyatlar va urf-odatlarga hurmat, oʻziga va atrof-muhitga ongli munosabatda boʻlish ruhida tarbiyalash;
tibbiy abilitatsiya va reabilitatsiya oʻtkazish, bolalar rivojlanishidagi nuqsonlarni kompensatsiya va korreksiya qilish;
bolalarga sifatli maktabgacha taʼlim va tarbiya olish imkonini beradigan shart-sharoitlar yaratish;
bolalarning ijtimoiy moslashuvchanligini hamda taʼlim va tarbiya olishni davom ettirishga tayyorligini taʼminlash;
bolalarni umumtaʼlim muassasalarida oʻqishga tayyorlash;
oʻquv jarayoniga zamonaviy taʼlim dasturlari va texnologiyalarni joriy etish.
3-bob. Ixtisoslashtirilgan tashkilotni tashkil etish, qayta tashkil etish va tugatish tartibi
9. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligi (keyingi oʻrinlarda — Agentlik) Ixtisoslashtirilgan tashkilotning muassisidir.
10. Ixtisoslashtirilgan tashkilot muassis tomonidan tashkil etiladi va qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda davlat roʻyxatidan oʻtkaziladi.
11. Ixtisoslashtirilgan tashkilot koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkiloti va reabilitatsiya markazidan iborat, shuningdek oʻz tuzilmasida bolalar va ularning qonuniy vakillari bilan vaqtinchalik yashaydigan xostelga ega boʻlishi mumkin.
12. Ixtisoslashtirilgan tashkilotda muassis bilan kelishilgan holda faoliyati Ixtisoslashtirilgan tashkilot faoliyatining ustav turlariga zid boʻlmagan qoʻshimcha boʻlimlar, xizmatlar, tarkibiy boʻlinmalar ochilishi mumkin. Barcha tarkibiy boʻlinmalar oʻz faoliyatida Ixtisoslashtirilgan tashkilotning direktoriga boʻysunadi.
13. Ixtisoslashtirilgan tashkilotning bino va inshootlari Agentlik bilan kelishilmasdan xususiylashtirilishi, musodara qilinishi va qayta ixtisoslashtirilishi mumkin emas.
14. Ixtisoslashtirilgan tashkilot oʻquv yili tugaganidan keyin qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda qayta tashkil etiladi yoki tugatiladi.
Ixtisoslashtirilgan tashkilotni qayta tashkil etish yoki tugatish jarayonida tarbiyalanuvchilarni boshqa davlat maktabgacha taʼlim tashkilotlariga oʻtkazish Agentlikning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar boshqarmalari tomonidan bolaning qonuniy vakillari bilan kelishilgan holda amalga oshiriladi.
4-bob. Ixtisoslashtirilgan tashkilotning huquqlari, majburiyatlari va javobgarligi
15. Ixtisoslashtirilgan tashkilot quyidagi huquqlarga ega:
tasdiqlangan moslashtirilgan taʼlim dasturi asosida mustaqil ravishda oʻz taʼlim dasturini ishlab chiqish;
bolaning qonuniy vakillari bilan hamkorlik qilish;
maktabgacha taʼlim tizimini rivojlantirish boʻyicha innovatsion faoliyatda qatnashish.
Ixtisoslashtirilgan tashkilot qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.
16. Ixtisoslashtirilgan tashkilot:
bolalarning jismoniy oʻsishi va sogʻligʻi mustahkamlanishi uchun sanitariya-gigiyena meʼyorlariga muvofiq shart-sharoitlar yaratishi va ularga rioya etilishini taʼminlashi;
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan tasdiqlangan tegishli nozologiyalarni davolash standartlariga muvofiq bolalarning abilitatsiyasi va reabilitatsiyasini oʻtkazish uchun shart-sharoitlarni yaratishi;
taʼlim-tarbiya va korreksion-pedagogik jarayonini tashkil etishda qoʻllaniladigan shakllar, usullar va vositalarning bolalarning yosh, psixik va fiziologik xususiyatlari, qiziqishlari, qobiliyatlari, manfaatlari va ehtiyojlariga mos kelishini taʼminlashi;
bolalar toʻgʻri ovqatlanishini va ularga tibbiy yordam koʻrsatilishini tashkil etish uchun zarur shart-sharoitlar yaratishi;
bolalarni shaxsga yoʻnaltirilgan yondashuvni qoʻllagan holda umumtaʼlim muassasalarida oʻqishga sifatli tayyorlashni taʼminlashi;
maktabgacha taʼlim sifatini taʼminlash ustidan nazorat olib borishda, salomatlikni muhofaza qilish va mustahkamlash, abilitatsiya va reabilitatsiya tadbirlarini oʻtkazishda vakolatli davlat organlariga koʻmaklashishi;
Ixtisoslashtirilgan tashkilotdagi guruhlarni ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlimga qoʻyiladigan talablarga muvofiq bolalar bilan toʻldirilishi.
zarur moddiy-texnik bazasi va malakali tibbiyot xodimlari mavjud boʻlganda, asosiy taʼlim-tarbiya faoliyati bilan birga pulli davolash-sogʻlomlashtirish xizmatlarini koʻrsatishi shart.
Ixtisoslashtirilgan tashkilotning qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa majburiyatlari ham boʻlishi mumkin.
17. Ixtisoslashtirilgan tashkilot quyidagilar uchun javob beradi:
bolalarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini taʼminlash;
bolalar Ixtisoslashtirilgan tashkilotda boʻlgan vaqtida ularning hayotini himoya qilishni va sogʻligʻini mustahkamlashni tashkil etish;
belgilangan talablarga muvofiq taʼlim-tarbiya, korreksion-pedagogik hamda reabilitatsiya jarayonlarini amalga oshirish;
bolani tarbiyalash va taʼlim berish masalalari boʻyicha uning qonuniy vakillariga maslahatlar bilan yordam berish;
umumtaʼlim dasturlarini amalga oshirishni tegishli sifatda va belgilangan hajmda taʼminlash;
ushbu Nizomda nazarda tutilgan vazifalar va funksiyalarni bajarish.
18. Ixtisoslashtirilgan tashkilotning faoliyati ustidan monitoring hamda nazorat vakolatli davlat organlari tomonidan qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.
19. Oʻquv jarayonidan siyosiy maqsadlarda yoki taʼlim olayotgan bolalarni Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunchilik hujjatlariga zid harakatlarni sodir etishga undash uchun foydalanish taqiqlanadi.
5-bob. Koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkiloti
20. Koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkiloti (keyingi oʻrinlarda ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilot deb ataladi) Ixtisoslashtirilgan tashkilotning tarkibiy boʻlinmasi hisoblanib, u yerda tarbiyalanuvchilarga taʼlim va tarbiya beriladi.
21. Bolalarni ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotga qabul qilish ushbu tashkilotda boʻsh joylar boʻlsa, kalendar yil davomida amalga oshiriladi.
Bolalar ularning qonuniy vakillari roziligi bilan quyidagilar asosida qabul qilinadi:
Psixologik-tibbiy-pedagogik komissiyasining belgilangan tartibda berilgan xulosasi;
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan tasdiqlangan shakl boʻyicha bolaning tibbiy kartasi va profilaktik emlash kartasi.
22. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda boʻlish davri va bolalar bilan oʻtkaziladigan korreksion ishlar muddati psixologik-tibbiy-pedagogik komissiya tomonidan belgilanadi.
23. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda jismoniy yoki psixik rivojlanishida nuqsonlari boʻlgan 2 yoshdan 7 yoshgacha tarbiyalanuvchilar kontingentiga muvofiq quyidagi guruhlar tuziladi:
eshitishida ogʻir nuqsonlari boʻlgan tarbiyalanuvchilar uchun;
koʻrishida ogʻir nuqsonlari boʻlgan tarbiyalanuvchilar uchun;
psixik rivojlanishda kechikayotgan tarbiyalanuvchilar uchun;
aqliy zaiflik bilan tarbiyalanuvchilar uchun;
tayanch-harakat apparatida nuqsonlari boʻlgan tarbiyalanuvchilar uchun.
24. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda guruhlar bolalarning toifasiga va yoshiga qarab toʻldiriladi hamda tegishli ravishda quyidagilarni tashkil etadi:
kar tarbiyalanuvchilarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 8 nafar va koʻpi bilan 10 nafar tarbiyalanuvchi;
zaif eshituvchi tarbiyalanuvchilarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 10 nafar va koʻpi bilan 12 nafar tarbiyalanuvchi;
koʻzi ojiz tarbiyalanuvchilarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 8 nafar va koʻpi bilan 10 nafar tarbiyalanuvchi;
zaif koʻruvchi tarbiyalanuvchilarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 10 nafar va koʻpi bilan 12 nafar tarbiyalanuvchi;
tayanch-harakat apparatida nuqsonlar boʻlgan tarbiyalanuvchilarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 15 nafar va koʻpi bilan 18 nafar tarbiyalanuvchi;
gemiparez, monoparez, plegiya asoratlari bilan tarbiyalanuvchilarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 10 nafar va koʻpi bilan 12 nafar tarbiyalanuvchi;
bolalar serebral falaji sindromi asoratlari bilan tarbiyalanuvchilarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 8 nafar va koʻpi bilan 10 nafar tarbiyalanuvchi;
yengil darajada aqli zaif boʻlgan uch yoshdan katta tarbiyalanuvchilarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 8 nafar va koʻpi bilan 12 nafar tarbiyalanuvchi; oʻrta darajada aqliy zaif boʻlgan uch yoshdan katta tarbiyalanuvchilarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 6 nafar va koʻpi bilan 10 nafar tarbiyalanuvchi;
autizm bilan uch yoshdan katta tarbiyalanuvchilarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 8 nafar va koʻpi bilan 10 nafar tarbiyalanuvchi;
psixik rivojlanishida kechikayotgan uch yoshdan katta bolalarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 10 nafar va koʻpi bilan 12 nafar tarbiyalanuvchi;
murakkab nuqsonli (ikki va undan ortiq nuqsonli) tarbiyalanuvchilarga moʻljallangan guruhlarda — kamida 8 nafar va koʻpi bilan 10 nafar tarbiyalanuvchi.
25. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda ovqatlanish qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda tashkil etiladi va amalga oshiriladi.
Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda tarbiyalanuvchilarning ovqatlanishini tashkil etish uchun javobgarlik Ixtisoslashtirilgan tashkilotning direktori zimmasiga yuklanadi.
26. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotga quyidagi nuqsonlari boʻlgan bolalar qabul qilinmaydi:
ogʻir va chuqur darajadagi aqliy zaiflik;
shizofreniya, hissiy irodaning chuqur buzilishlari;
tez-tez takrorlanuvchi umumlashgan epileptik xurujlar;
turli sababli psixopatiya va psixopatsimon holatlarning ogʻir shakllari;
asab tizimining organik shikastlanganligi sababli siydik va najas ushlab turolmaslik;
yurak-qon tomir, nafas olish va ovqat hazm qilish tizimining xuruj va dekompensatsiya bosqichi;
koʻzi koʻr qulogʻi karlar.
27. Bolalar ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotdan quyidagilar asosida chiqariladi:
bolani qonuniy vakillarining arizasi;
sogʻliqni saqlash organlari muassasalarining tibbiy koʻrsatmalari;
Ixtisoslashtirilgan tashkilot va bolaning qonuniy vakillarning oʻrtasidagi shartnoma shartlarining bajarilmasligi;
Ixtisoslashtirilgan tashkilot tibbiy-psixologik-pedagogik kengashining xulosasi;
Psixologik-tibbiy-pedagogik komissiyaning xulosasida koʻrsatilgan bolaning ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda boʻlish muddati tugashi;
bolaning maktab yoshiga yetishi (7 yosh).
6-bob. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda taʼlim-tarbiya jarayonini tashkil etish
28. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilot maktabgacha taʼlimga qoʻyiladigan davlat talablariga muvofiq bolalarni taʼlim olishi, tarbiyalashni, ularni parvarishlashni va bolalarga korreksion-pedagogik yordamni koʻrsatishni taʼminlaydi.
29. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotdagi taʼlim-tarbiya jarayonining mazmun-mohiyati Ilk va maktabgacha yoshdagi bolalar rivojlanishiga qoʻyiladigan davlat talablariga muvofiq Agentlik bilan kelishilgan holda Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha taʼlim vazirligi tomonidan tasdiqlangan taʼlim dasturi asosida ishlab chiqilgan (shu jumladan, mualliflik, moslashtirilgan va boshqa) dastur bilan belgilanadi.
30. Taʼlim-tarbiya jarayoni mashgʻulotlarning yillik, taqvim-mavzuli rejalari va jadvali bilan tartibga solinadi.
31. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilot qonunchilik hujjatlariga hamda Ilk va maktabgacha yoshdagi bolalar rivojlanishiga qoʻyiladigan davlat talablariga muvofiq bolalarga taʼlim-tarbiya berish shakllari, vositalari va usullarini tanlaydi.
32. Taʼlim-tarbiya jarayoni ishlab chiqiladigan yakka tartibdagi yoʻnalish asosida bolalarning oʻziga xos xususiyatlari hisobga olingan holda tashkil etiladi. Mashgʻulotlar frontal, kichik guruh va yakka tartibda olib boriladi. Guruhlar va korreksion-taʼlim kabinetlar zarur ixtisoslashtirilgan asbob-uskuna va jihozlar bilan taʼminlangan boʻlishi kerak.
33. Rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan bolalarga quyidagi tamoyillar asosida taʼlim beriladi va tarbiyalanadi:
taʼlimning korreksion yoʻnaltirilganligi;
ijtimoiy moslashuvi;
taʼlim-tarbiya jarayonini tashkil etishda taʼlimning maxsus metodologiyasidan va toifalangan yondashuvdan foydalanish.
34. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda besh kunlik ish haftasi belgilanadi. Bolalar tashkilotda boʻladigan muddatga qarab guruhlar:
toʻliq kunli guruhlar (kuniga 10,5 soatgacha);
bolalar kechayu kunduz boʻladigan guruhlar (24 soat) boʻlishi mumkin.
35. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda ishlash tartibi va tarbiyalanuvchilarning boʻlish muddati Ixtisoslashtirilgan tashkilotning ustavida va muassis qarorida belgilanadi.
36. Ixtisoslashtirilgan tashkilot va bolaning qonuniy vakillari oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlar bola ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotga joylashtirilganda tuziladigan shartnoma bilan tartibga solinadi. Bola ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda boʻladigan vaqt ushbu shartnomada koʻrsatiladi.
37. Taʼlim-tarbiya jarayoni ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotning maxsus maktabgacha taʼlim boʻyicha tegishli malakaga ega pedagog xodimlari tomonidan oʻtkaziladi. Taʼlim jarayonining psixologik-pedagogik kuzatuvi psixologlar tomonidan amalga oshiriladi.
38. Pedagog xodimlari taʼlim-tarbiya jarayonini tashkil etish uchun Oʻzbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlariga muvofiq javob beradi. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilot faoliyatiga va taʼlim-tarbiya jarayonini tashkil etishga umumiy rahbarlik Ixtisoslashtirilgan tashkilotning oʻquv-tarbiya ishlari boʻyicha direktor oʻrinbosari tomonidan amalga oshiriladi.
39. Taʼlim-tarbiya davlat tilida hamda “Davlat tili toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq boshqa tillarda olib boriladi.
7-bob. Taʼlim-tarbiya jarayoni ishtirokchilari
40. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda taʼlim-tarbiya jarayoni ishtirokchilari quyidagilardan iborat:
tarbiyalanuvchilar;
pedagog xodimlari;
tibbiyot xodimlari va boshqa xodimlar;
bolaning qonuniy vakillari.
41. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilot tarbiyalanuvchilari quyidagi huquqlarga ega:
bepul maktabgacha taʼlim olish;
reabilitatsiya va tibbiy xizmatlardan foydalanish;
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan tasdiqlangan dori-darmonlar roʻyxatiga asosan dori vositalari bilan bepul taʼminlanish;
Oʻzbekiston Respublikasida tasdiqlangan sanitariya qoidalari va meʼyorlariga muvofiq ovqatlanish.
Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilot tarbiyalanuvchilarining boshqa huquq va majburiyatlari qonunchilik hujjatlari va Ixtisoslashtirilgan tashkilot ustaviga muvofiq belgilanadi.
42. Tegishli ixtisoslashtirilgan maʼlumotga, kasbiy tayyorgarlikka, yuksak axloqiy xislatlarga ega shaxslar Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda pedagogika faoliyati bilan shugʻullanish huquqiga ega.
43. Bolaning qonuniy vakillari ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotning taʼlim-tarbiya faoliyati, oʻz farzandiga berilayotgan taʼlim va koʻrsatilayotgan reabilitatsiya yordami bilan ushbu tashkilotning ishiga aralashmay tanishish huquqiga ega.
8-bob. Reabilitatsiya markazi va reabilitatsiya jarayonini tashkil etish
44. Reabilitatsiya tadbirlari Ixtisoslashtirilgan tashkilotning tarkibiy boʻlinmasi hisoblangan reabilitatsiya markazida shtatdagi tibbiyot va pedagog xodimlari, shuningdek Ixtisoslashtirilgan tashkilotga hududiy biriktirilgan sogʻliqni saqlash organlari muassasalarining tibbiyot xodimlari tomonidan amalga oshiriladi.
45. Reabilitatsiya markazining tibbiyot va pedagog xodimlari bolalarning qonuniy vakillari bilan tuziladigan shartnomada nazarda tutilgan talab va shartlar asosida Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan tasdiqlagan davolash standartlariga muvofiq bolalarning rivojlanishidagi nuqsonlarini korreksiya qilish, rivojlanishida jismoniy yoki psixik nuqsonlari boʻlgan bolalarni tibbiy reabilitatsiya, abilitatsiya qilish va ijtimoiy moslashuvga qaratilgan reabilitatsiya tadbirlarini oʻtkazadi.
46. Belgilangan davolash kursi doirasida reabilitatsiya tadbirlarini oʻtkazish ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotning har bir tarbiyalanuvchisi uchun yakka tartibda mashgʻulotlar jadvalini hisobga olgan holda rejalashtiriladi.
47. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotning tarbiyalanuvchilaridan tashqari reabilitatsiya markazi mazkur ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotning tibbiy-psixologik-pedagogik kengashi koʻrsatmasiga koʻra 2 yoshdan 18 yoshgacha nogironligi boʻlgan bolalarni mazkur Nizomning ilovasida koʻrsatilgan tibbiy koʻrsatmalar asosida ambulator sharoitida qabul qiladi va reabilitatsiya tadbirlarini oʻtkazadi.
Bolalarni ambulator sharoitida qabul qilishda ularga koʻrsatiladigan reabilitatsiya muolajalarni davriyligi yakka tartibdagi reabilitatsiya dasturida belgilanadi, unda bir oy davomida reabilitatsiya muolajalari kursini olish, bolaning sogʻligʻi holatiga qarab va Ixtisoslashtirilgan tashkilotni Tibbiy-psixologik-pedagogik kengashining tavsiyalari boʻyicha 3 yoki undan koʻproq oydan soʻng muolajalarni takroran oʻtkazish nazarda tutiladi.
48. Reabilitatsiya markazida ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotining har bir tarbiyalanuvchisiga hamda ambulator sharoitida davolanish kursidan oʻtgan bola uchun belgilangan namunadagi tibbiy kartasi ochiladi. Tarbiyalanuvchining ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda boʻlish muddati tugagandan keyin yoki ambulator sharoitida davolanish kursi tugaganidan soʻng bolaning qonuniy vakillari yashash joyi boʻyicha tibbiyot muassasasi uchun tibbiy kartasidan koʻchirma beriladi.
49. Reabilitatsiya markazida besh kunlik ish haftasi belgilanadi. Qabul qilish jadval boʻyicha belgilangan vaqtda — har kuni 7,2 soatdan amalga oshiriladi.
50. Reabilitatsiya markazi qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda bola yashash joyi boʻyicha tuman (shahar) markaziy koʻp tarmoqli poliklinikaning yoʻllanmasi asosida, yuqumli kasalliklar bilan aloqa boʻlmaganligi haqidagi maʼlumotnomani albatta talab qilgan holda, qoʻshimcha pulli ambulator xizmatlarini tashkil etishga haqli.
51. Tibbiy jismoniy tarbiya boʻyicha mashgʻulotlar tibbiy jismoniy tarbiya instruktori yoki tegishli tayyorgarlikka ega oʻqituvchi tomonidan oʻtkaziladi.
52. Reabilitatsiya markazida barcha sogʻlomlashtirish va reabilitatsiya tadbirlari toʻgʻri tashkil etilishi hamda oʻtkazilishi ustidan nazorat sogʻliqni saqlash hududiy boshqarish organlari tomonidan olib boriladi.
Sogʻliqni saqlash hududiy boshqarish organlari reabilitatsiya markazini tibbiyot kadrlari bilan toʻldirish, ularning malakasini oshirish, shuningdek davolash va sogʻlomlashtirishning zamonaviy texnologiyalari hamda usullarini keng jalb qilish, maslahatlari bilan yordam koʻrsatishi uchun yuqori malakali mutaxassislarni jalb qilish uchun masʼuldir.
53. Ixtisoslashtirilgan tashkilotning shtatdagi xodimlari sogʻliqni saqlash muassasalarida bepul tibbiy tekshiruvdan oʻtadi.
54. Tibbiyot va pedagog xodimlar Oʻzbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlariga muvofiq reabilitatsiya jarayonini tashkil etish uchun javob beradi. Reabilitatsiya markazi faoliyatiga va reabilitatsiya jarayonini tashkil etishga umumiy rahbarlik Ixtisoslashtirilgan tashkilotning davolash ishlari boʻyicha direktor oʻrinbosari tomonidan amalga oshiradi.
9-bob. Ixtisoslashtirilgan tashkilot xosteli
55. Ixtisoslashtirilgan tashkilotlarga bola ambulator sharoitida belgilangan davolash kursi doirasida reabilitatsiya muolajalarini oladigan davrda bola (bolalar) oʻz qonuniy vakillari bilan birgalikda vaqtinchalik yashashi uchun xostel tashkil etishga ruxsat berilsin.
56. Xostellar yuridik maqomga ega boʻlmaydi va Ixtisoslashtirilgan tashkilotlar tomonidan boshqariladi.
57. Xostellar asosan oʻzini-oʻzi moliyalashtirish mablagʻlari hisobiga saqlanadi. Shuningdek yuridik va jismoniy shaxslarning homiylik (begʻaraz) yordamlari va qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalardan mablagʻ jalb qilinishi mumkin.
58. Xostellardan tushgan tushumlar Davlat budjetiga undiriladigan soliqlar, Respublika yoʻl jamgʻarmasiga yigʻimlar va davlat maqsadli jamgʻarmalariga majburiy ajratmalardan ozod qilinsin.
59. Xostellardan foydalanish tartibini Agentlik tomonidan belgilanadi.
10-bob. Ixtisoslashtirilgan tashkilotning faoliyatini moliyalashtirish
60. Ixtisoslashtirilgan tashkilotning faoliyati quyidagilar hisobiga moliyalashtiriladi:
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari;
jismoniy va yuridik shaxslarning ixtiyoriy xayriya ehsonlari;
pulli xizmatlar;
qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar.
Ixtisoslashtirilgan tashkilot qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda qoʻshimcha daromadlar olish huquqiga ega.
61. Ixtisoslashtirilgan tashkilotga qoʻshimcha budjet mablagʻlarini jalb qilish budjetdan moliyalashtirishni kamaytirishga olib kelmaydi.
62. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda bolalarni saqlash uchun ota-onalar toʻlovi undirilmaydi, bundan bolalarning qonuniy vakillari bilan tuzilgan shartnomada nazarda tutilgan holatlar mustasno.
63. Ixtisoslashtirilgan tashkilot oʻzi tomonidan tasdiqlangan va qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda roʻyxatga olingan xarajatlar smetasi asosida moliyalashtiriladi.
64. Ixtisoslashtirilgan tashkilotda xodimlar ish haqi qonunchilik hujjatlariga muvofiq belgilanadi.
Ixtisoslashtirilgan tashkilotda rahbarlar, pedagog va tibbiyot xodimlari, shuningdek, tarbiyachilar yordamchilari lavozim maoshlariga hamda bazaviy tarif stavkalariga 100 foiz miqdorida qoʻshimcha toʻlov toʻlanadi.
65. Ixtisoslashtirilgan tashkilot tegishli davlat organlariga qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda moliyaviy va statistik hisobot taqdim etadi.
66. Ixtisoslashtirilgan tashkilotning moliya-xoʻjalik faoliyati Davlat moliyaviy nazorati inspeksiyasi va uning hududiy boshqarmalari tomonidan nazorat qilinadi.
11-bob. Ixtisoslashtirilgan tashkilotini boshqaruvi
67. Ixtisoslashtirilgan tashkilot qonunchilik hujjatlariga, ushbu Nizomga va Ixtisoslashtirilgan tashkilotining ustaviga muvofiq boshqariladi.
68. Ixtisoslashtirilgan tashkilotning boshqaruv organlari quyidagilardan iborat:
Pedagogik kengashi;
Kuzatuv kengashi;
Ixtisoslashtirilgan tashkilot direktori.
69. Ixtisoslashtirilgan tashkilot Pedagogik kengashi:
Ixtisoslashtirilgan tashkilotda taʼlim-tarbiya jarayonini takomillashtirish masalalarini koʻrib chiqadi;
Ixtisoslashtirilgan tashkilot ish rejasini hamda pedagog xodimlarning pedagogik yuklamasini belgilaydi;
Ixtisoslashtirilgan tashkilot taʼlim dasturini amalga oshirish natijalarini baholaydi;
Ixtisoslashtirilgan tashkilot bolaning qonuniy vakillari bilan hamkorligi tartibini belgilaydi;
Ixtisoslashtirilgan tashkilot pedagog xodimlari malakasini oshirish, ularning ijodiy tashabbusini rivojlantirish, taʼlim jarayoniga fan yutuqlarini va ilgʻor pedagogik tajribani joriy etish masalalarini muhokama qiladi;
Ixtisoslashtirilgan tashkilot xodimlarini maʼnaviy va moddiy ragʻbatlantirish masalalarini koʻrib chiqadi;
Ixtisoslashtirilgan tashkilot direktori va pedagog xodimlari hisobotlarini eshitadi.
Ixtisoslashtirilgan tashkilot Pedagogik kengashi qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni ham bajarishi mumkin.
70. Ixtisoslashtirilgan tashkilotda bolani tarbiyalash, rivojlantirish va taʼlim berishda koʻmaklashish maqsadida Kuzatuv kengashi tashkil etiladi. Uning tarkibi ushbu tashkilotga boradigan bolalarning qonuniy vakillari, uning xodimlari, shuningdek nodavlat notijorat tashkilotlar vakillaridan tuziladi.
Ixtisoslashtirilgan tashkilotning Kuzatuv kengashi:
Ixtisoslashtirilgan tashkilotni rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlarini belgilaydi;
Ixtisoslashtirilgan tashkilot direktorining uning faoliyatini takomillashtirish yuzasidan koʻrilayotgan chora-tadbirlar, moliya-xoʻjalik holati, daromadlar va xarajatlar, budjet, budjetdan tashqari, homiylik va boshqa mablagʻlardan foydalanish toʻgʻrisidagi davriy hisobotlarini eshitadi;
Ixtisoslashtirilgan tashkilot direktori, pedagog xodimlari va boshqa xodimlari faoliyatiga taalluqli ijtimoiy soʻrovlar oʻtkazadi;
Agentlikning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar boshqarmalariga Ixtisoslashtirilgan tashkilot xodimlarini ragʻbatlantirish toʻgʻrisida takliflar kiritadi.
Ixtisoslashtirilgan tashkilotning Kuzatuv kengashi qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni ham bajarishi mumkin.
71. Ixtisoslashtirilgan tashkilot Kuzatuv kengashining faoliyatini tashkil etish tartibi Agentlik tomonidan belgilanadi.
72. Ixtisoslashtirilgan tashkilotga Agentlik direktori tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimdan ozod qilinadigan direktor rahbarlik qiladi.
73. Direktor Ixtisoslashtirilgan tashkilotning faoliyatiga joriy rahbarlik qiladi va Kuzatuv kengashiga hamda muassisga hisob beradi.
74. Ixtisoslashtirilgan tashkilot direktorining huquqlari va majburiyatlari qonunchilik hujjatlarida, ustavda, boshqa normativ-huquqiy hujjatlarda, shuningdek, mehnat shartnomasida belgilanadi.
75. Ixtisoslashtirilgan tashkilot direktorining lavozimiga qoʻyiladigan malaka talablari Agentlik tomonidan belgilanadi.
76. Direktor:
Ixtisoslashtirilgan tashkilot nomidan faoliyat olib boradi, uning manfaatlarini ifodalaydi, Ixtisoslashtirilgan tashkilot mulkini qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda tasarruf etadi va shartnoma tuzadi;
Ixtisoslashtirilgan tashkilot vakolatiga kiradigan masalalar yuzasidan qarorlar qabul qiladi va Ixtisoslashtirilgan tashkilotga yuklatilgan vazifalar hamda funksiyalar bajarilishi uchun shaxsan javob beradi;
oʻz vakolati doirasida Ixtisoslashtirilgan tashkilotning barcha xodimlari uchun majburiy boʻlgan buyruqlar chiqaradi va koʻrsatmalar beradi;
oʻquv-moddiy bazani mustahkamlash, taʼlim-tarbiya ishlarini takomillashtirish, malakali pedagog va tibbiy kadrlar bilan taʼminlash bilan bogʻliq ayrim masalalarni hal qilish yuzasidan hamda Ixtisoslashtirilgan tashkilot faoliyatiga oid boshqa masalalar boʻyicha tegishli organlarga koʻrib chiqish uchun takliflar kiritadi;
pedagog, tibbiyot xodimlari va boshqa xodimlar bilan mehnat shartnomalarni tuzadi;
qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi.
77. Uch nafar direktor oʻrinbosari Ixtisoslashtirilgan tashkilotning tarkibiy boʻlinmalariga joriy rahbarlik qiladi:
oʻquv-tarbiya ishlari boʻyicha direktor oʻrinbosari Agentlik bilan kelishuv boʻyicha Ixtisoslashtirilgan tashkilot direktori tomonidan tayinlanadi;
davolash ishlari boʻyicha direktor oʻrinbosari sogʻliqni saqlash hududiy boshqaruv organi tomonidan tavsiya etiladi hamda Agentlik bilan kelishuv boʻyicha Ixtisoslashtirilgan tashkilot direktori tomonidan tayinlanadi;
umumiy masalalar boʻyicha direktor oʻrinbosari Agentlik bilan kelishuv boʻyicha Ixtisoslashtirilgan tashkilot direktori tomonidan tayinlanadi.
78. Ixtisoslashtirilgan tashkilot direktori oʻrinbosarlarining huquq va majburiyatlari ustavda, boshqa normativ-huquqiy hujjatlarda, shuningdek mehnat shartnomasida belgilanadi.
12-bob. Ixtisoslashtirilgan tashkilotning tibbiy-psixologik-pedagogik kengashi
79. Ixtisoslashtirilgan tashkilotda tibbiy-psixologik-pedagogik kengashi tuziladi va faoliyat olib boradi, Ixtisoslashtirilgan tashkilot direktori uning raisi va oʻquv-tarbiya ishlari boʻyicha direktor oʻrinbosari, davolash ishlari boʻyicha direktor oʻrinbosari, psixolog, pedagog hamda tibbiyot xodimlari uning aʼzolari hisoblanadi.
80.Tibbiy-psixologik-pedagogik kengash:
bola Ixtisoslashtirilgan tashkilotning ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotiga qabul qilinganda uning oʻziga xos va yosh xususiyatlarini, sogʻligʻi holati va rivojlanish darajasini hisobga olib korreksion-pedagogik hamda reabilitatsiya tadbirlarini oʻtkazish yuzasidan yakka tartibdagi yoʻnalishni ishlab chiqadi;
oʻquv yili davomida 3-marta (sentabr, yanvar va mayda) ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilot tarbiyalanuvchilarini tekshiradi;
yakka tartibdagi yoʻnalishni amalga oshirish jarayonida bola rivojlanishi dinamikasini aniqlaydi va zarurat boʻlsa, unga oʻzgartishlar kiritadi;
korreksion-pedagogik va reabilitatsiya tadbirlari natijalari, bolaning oʻziga oʻzi xizmat koʻrsatish koʻnikmalari darajasi va ijtimoiy moslashuv dinamikasi, taʼlim-tarbiya dasturlarini oʻzlashtirishi monitoringini olib boradi va baholaydi;
bola ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda boʻlgan muddat davomida uni psixologik-tibbiy-pedagogik komissiyaga qayta tekshiruvga yuborish zarurati haqidagi masalani koʻrib chiqadi;
Psixologik-tibbiy-pedagogik komissiya xulosasida koʻrsatilgan bolaning boʻlish muddati tugashidan kamida bir oy oldin bolaning qonuniy vakillarini tarbiyalanuvchining ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotda boʻlish muddati tugaganidan xabardor qiladi hamda ushbu tashkilotlarda boʻlishini davom ettirish yuzasidan uni psixologik-tibbiy-pedagogik komissiyaga tekshiruvga yuboradi;
tarbiyalanuvchilarni tekshirish maʼlumotlari yoki korreksion-pedagogik va reabilitatsiya tadbirlari natijalarining ijobiy dinamikasi asosida psixologik-tibbiy-pedagogik komissiya xulosasida koʻrsatilgan boʻlish muddati tugashigacha tarbiyalanuvchini ixtisoslashtirilgan maktabgacha tashkilotidan chiqarish toʻgʻrisida qaror qabul qilish huquqiga ega;
Ixtisoslashtirilgan tashkilotning reabilitatsiya markazida ambulator sharoitida belgilangan davolash kursi doirasida reabilitatsiya muolajalarini olishga yuborilgan bolalarni yakka tartibda tekshiradi va bolaning oʻziga xos va yosh xususiyatlariga, sogʻligʻi holatiga va rivojlanish darajasiga qarab korreksion-pedagogik va reabilitatsiya tadbirlarini tayinlaydi; bola korreksion-pedagogik va reabilitatsiya muolajalarini vaqti va davriyligi bilan olishi toʻgʻrisida tavsiyalar ishlab chiqadi;
bolaning qonuniy vakillari roziligi bilan bola Ixtisoslashtirilgan tashkilot xostelida yashashi uchun u ambulator sharoitida belgilangan davolash kursi doirasida reabilitatsiya muolajalarini olishi zarurligi va uning davomiyligi haqida xulosa beradi.
13-bob. Yakunlovchi qoidalar
81. Ixtisoslashtirilgan tashkilotda siyosiy partiyalar va diniy muassasalarning tashkiliy tuzilmalari tashkil etilishiga va faoliyatiga yoʻl qoʻyilmaydi.
82. Ixtisoslashtirilgan tashkilotda xalqaro hamkorlik, pedagogik axborot va tajriba almashish, pedagog va tibbiyot xodimlari amaliyotini oʻtkazish va malakasini oshirish belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
Reabilitatsiya markaziga ega davlat koʻp tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkiloti toʻgʻrisidagi nizomga ILOVA
Reabilitatsiya markaziga qabul qilish uchun asos boʻladigan tibbiy koʻrsatmalar
Kasallik nomi Xalqaro Kasalliklar Tasnifi (XKT-10) Ruhiy rivojlanishdagi nuqsonlar (3 yoshdan) Psixologik rivojlanishning aralash spetsifik buzilishlari F83 Bolalar autizmi F84.0 Atipik autizm F84.1 Retta sindromi F84.2 Aqliy zaiflik va stereotip harakatlar bilan birga F84.4 Bolalik yoshidagi boshqa dezintegrativ buzilish F84.3 Asperger sindromi F84.5 Rivojlanishning boshqa umumiy buzilishlari F84.8 Aqliy rivojlanishdagi nuqsonlar (3 yoshdan) Yengil darajadagi aqliy zaiflik F70 Moʻtadil aqliy zaiflik F71 Ogʻir darajadagi aqliy zaiflik F72 Nutqdagi nuqsonlar (3 yoshdan) Ekspressiv nutqning buzilishi (nutq rivojlanishining birinchi va ikkinchi darajali motor alaliyasi) F80.1 Retseptiv nutqning buzilishi (sensor alaliya) F80.2 Rinolaliya (nutq apparatining korreksiya boʻyicha operatsiyalardan keyingi holat) R49.2 Oʻrtacha va ogʻir darajadagi duduqlik F98.5 Dizartriya (markaziy nerv tizimining organik shikastlanishi bilan) R47.1 Koʻrishida nuqsonlar (2 yoshdan): Koʻzi ojizlik (amovroz) N54.1 Tugʻma nuqsonlar Q11 Mikroftalm Mikrokornea Anoftalm Retinoblastoma C69.2 Koloboma Q13.0 Q12.2 Q10.3 Q14.2 Q14.8 Preretinopatiya (chala tugʻilgan bolalar retinopatiyasi) N35.1 Koʻrish nervining atrofiyasi N47.2 Koʻrish nervi disk va makulasining ogʻir darajadagi gipoplaziyasi Q14.2 Albinizm E70.3 Aniridiya Q13.1 Katarakta N26.0 Markaziy zonada toʻliq yoki qisman xiralashish N26.0 Artifakiya N27.0 Afakiya (koʻz gavhari yoʻqligi) Q12.3 N27.0 Koʻz gavhari siljishi (joyi oʻzgarishi) Q12.1 N27.1 Koʻz gavharining chiqishi N27.1 Glaukoma (tugʻma, ikkilamchi) N40 — 42 Tugʻma miopiyaning oʻrta, yuqori darajasi N52.1 Gipermetropiyaning oʻrta yuqori darajasi N52.0 Toʻr parda ajralishi, uning yorilishi yoki yirtilishlari N33 Nistagm N55 Eshitishida nuqsonlar (2 yoshdan) Koxlear implantatsiyadan keyin N90.3 KI Neyrosensor eshitish zaifligining II darajasi (eshitishning 41 — 55 db gacha pasayishi), (quloqni protezlash) N90.3 II daraja Neyrosensor eshitish zaifligining III darajasi (eshitishning 56 — 70 db gacha pasayishi), (quloqni protezlash) N90.3 III daraja Neyrosensor eshitish zaifligining IV darajasi (eshitishning 91 db gacha pasayishi) N90.3 IV daraja Karlik yoki kar-soqovlik (eshitishning 91 db dan ortiq pasayishi) N90.3 Kar Tayanch-harakat apparati nuqsonlari (2 yoshdan) Koʻkrak qafasining 2, 3 va 4 darajali girdobsimon deformatsiyasi Q67.6 Koʻkrak qafasining 2,3 va 4 darajali qilsimon deformatsiyasi Q67.7 Artrogripoz Q74.3 Boshqa nevrologik patologiyalar oqibatida ortopedik deformatsiyalari; tugʻma va irsiy kasalliklar (Daun sindromi, Shereshev-Terner sindromi, Klaynfelter sindromi, spinal amiotrofiyalar, Kornellii-de Lange sindromi, Vilyams sindromi, Pradera-Villi sindromi, Nunan sindromi) Q90 Q96 Q98 G12 Q87.1 Spina bifida (tayanch-harakat apparati buzilgan holda Q05 Osteomiyelit asoratlari (jarrohlik muolajasidan keyingi holatlar) M86 Oʻrta, ogʻir tugʻma maymoqlik Q66.0 Q66.1 Q66.4 Qoʻl va oyoqlarda jarohatdan keyingi boʻgʻimlar ogʻir darajadagi kontrakturasi M24.5 Ortopediyadagi suyak skeletining tizim kasalliklari (axondroplaziya, disxondroplaziya, xondrodistrofiya) Q77.4 Tugʻma son suyagi chiqishi S73.0 Aniqlanmagan oyoq-qoʻl(lar) tugʻma anomaliyalari (tugʻma rivojlanish anomaliyasi oqibatida amputatsion choʻltoqlik (tayanch-harakat funksional yetishmovchiligiga olib keladigan) Q74.9 Koʻpincha markaziy nerv sistemasini shikastlantiruvchi, sistem atrofiyalar (G10-G13) (2 yoshdan) Gentitgton kasalligi G10 Irsiy ataksiya Istisno qilingan: bolalar serebral falaji G11 Modda almashinuvi buzilishlari, irsiy va idiopatik nevropatiya (G80.-) (E70-E90) 433 (G60.-) Tugʻma progressiyaga moyil boʻlmagan ataksiya G11.0 DNK reparatsiyasi buzilishiga ega miyacha ataksiyasi Istisno qilingan: pigmentli kserodermiya (Q82.1) Kokkeyn sindromi (Q87.1) G11.3 Irsiy spastik paraplegiya G11.4 Boshqa irsiy ataksiya G11.8 Aniqlanmagan irsiy ataksiya G11.9 Spinal mushak atrofiyasi va unga yaqin sindromlar G12 Boshqa irsiy spinal mushak atrofiyalari G12.1 Harakatlantiruvchi nevron kasalligi G12.2 Boshqa spinal mushak atrofiyalari va unga yaqin sindromlar G12.8 Aniqlanmagan spinal mushak atrofiyasi G12.9 Boshqa ruknlarda tasniflangan kasalliklarda, asosan markaziy nerv sistemasini shikastlantiruvchi, sistem atrofiyalar G13* Paraneoplastik nevromiopatiya va nevropatiya G13.0* Oʻsma kasalliklarda, asosan markaziy nerv sistemaga taʼsir koʻrsatadigan, boshqa sistem atrofiyalar G13.1* Meksedemadagi, asosan markaziy nerv sistemaga taʼsir koʻrsatadigan, sistem atrofiya (E00.1+, E03.- +) G13.2* Boshqa ruknlarda tasniflangan, boʻlak kasalliklarda, asosan markaziy nerv sistemaga taʼsir koʻrsatadigan, sistem atrofiya G13.8 Ekstrapiramid va boshqa harakatlar buzilishlari(G20-G26) (2 yoshdan) Gallervorden-Shpats kasalligi G23.0 [Stil-Pichardson-Olshevskiy] progressiyaga moyil yadro usti oftalmoplegiyasi G23.1 Striatonigral degeneratsiya G23.2 Bazal gangliylarning boshqa aniqlangan degenerativ kasalliklari G23.8 Bazal gangliylar aniqlanmagan degenerativ kasalligi G23.9 Distoniya Kiritilgan: diskineziya Istisno qilingan: atetoidli serebral paralich (G80.3) G24 Dori vositalar keltirib chiqargan, distoniya G24.0 Idiopatik oilaviy distoniya G24.1 Idiopatik oilaviy boʻlmagan distoniya G24.2 Spastik boʻyin qiyshiqligi Istisno qilingan: boʻyin qiyshiqligi QRA (M43.6) G24.3 Idiopatik ogʻiz-yuz distoniyasi G24.4 Blefarospazm G24.5 Boshqa distoniyalar G24.8 Aniqlanmagan distoniya G24.9 Boshqa ekstrapiramid va harakatlanish buzilishlari G25 Essensial tremor Istisno qilingan: tremor QRA (R25.1) G25.0 Dori vosita keltirib chiqargan, tremor G25.1 Boshqa aniqlangan tremor turlari G25.2 Mioklonus Istisno qilingan: yuz miokimiyasi (G51.4) mioklonik epilepsiya (G40.) G25.3 Dori vosita keltirib chiqargan, xoreya G25.4 Xoreyaning boshqa turlari Istisno qilingan: revmatik xoreya (I02.-) yurakni jalb etgan xoreya QRA (I02.0) Gentington xoreyasi (G10) Sidenxem xoreyasi (I02.-) G25.5 Dori vositalar keltirib chiqargan va boshqa organik genezli tiklar Istisno qilingan: 53.de la Turett sindromi (F95.2) tik QRA (F95.9) G25.6 Boshqa aniqlangan ekstrapiramid va harakatlanish buzilishlari G25.8 Aniqlanmagan ekstrapiramid va harakatlanish buzilishi G26* Boshqa ruknlarda tasniflangan kasalliklarda ekstrapiramid va harakatlanish buzilishlari G25.9 Idiopatik oilaviy distoniya G24.1 Idiopatik oilaviy boʻlmagan distoniya G24.2 Spastik boʻyin qiyshiqligi Istisno qilingan: boʻyin qiyshiqligi QRA (M43.6) G24.3 Modda almashinuvi kasalliklari (2 yoshdan): Glukozaminoglikanlar almashinuvi buzilishlari E76 Mukopolisaxaridoz, I tip E76.0 Mukopolisaxaridoz, E76.1 Klassik fenilketonuriya II tip E70.0 Boshqa ruknlarda tasniflangan kasalliklardagi, ensefalit, miyelit va ensefalomiyelit (9.Kiritilgan: boshqa ruknlarda tasniflangan kasalliklardagi meningoensefalit va meningomiye) G05 Boshqa ruknlarda tasniflangan bakterial kasalliklardagi, ensefalit, miyelit va ensefalomiyelit G05.0 Boshqa ruknlarda tasniflangan virusli kasalliklardagi, ensefalit, miyelit va ensefalomiyelit G05.1 Boshqa ruknlarda tasniflangan boshqa infeksion va parazitar kasalliklardagi, ensefalit, miyelit va ensefalomiyelit G05.8
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Toshkent sh.,
2019-yil 13-may,
391-son
Кабинета Министров Республики Узбекистан
Постановление
ПОЛОЖЕНИЕ
ПОЛОЖЕНИЕ
ПОЛОЖЕНИЕ
Положение
О мерах по дальнейшему совершенствованию деятельности дошкольных образовательных организаций
В соответствии с постановлением Президента Республики Узбекистан от 30 сентября 2018 года № ПП-3955 «О мерах по совершенствованию системы управления дошкольным образованием», а также в целях дальнейшего совершенствования системы дошкольного образования, формирования здоровой, активной, полноценной, социально адаптированной личности ребенка, создания благоприятной среды для обучения, воспитания и интеграции детей с различными нарушениями в развитии, а также детей, нуждающихся в реабилитации и оздоровлении, Кабинет Министров постановляет:
1. Утвердить:
Положение о государственных и негосударственных дошкольных образовательных организациях общего типа согласно приложению № 1 ;
Положение о группах кратковременного пребывания в дошкольных образовательных организациях согласно приложению № 2 ;
Положение о многопрофильных специализированных дошкольных образовательных организациях и дошкольных образовательных организациях комбинированного типа согласно приложению № 3 ;
Положение о государственной специализированной многопрофильной дошкольной образовательной организации с реабилитационным центром согласно приложению № 5.
2. Министерству дошкольного образования совместно с Министерством здравоохранения, Министерством экономики и промышленности, Министерством финансов Республики Узбекистан, Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятами областей и г. Ташкента обеспечить изучение деятельности государственных специализированных дошкольных образовательных учреждений республики и по итогам изучения разработать и внести в Кабинет Министров Республики Узбекистан предложения:
в срок до 1 июля 2019 года — по оптимизации деятельности государственных специализированных дошкольных образовательных учреждений г. Ташкента;
в срок до 1 декабря 2019 года — по оптимизации деятельности государственных специализированных дошкольных образовательных учреждений Республики Каракалпакстан и областей.
3. Установить:
с 1 июня 2019 года надбавку в размере 100 процентов к должностным окладам и базовым тарифным ставкам руководящих, педагогических и медицинских работников государственных многопрофильных специализированных дошкольных образовательных организаций;
с 1 сентября 2019 года надбавки в размере 100 процентов к должностным окладам и базовым тарифным ставкам помощников воспитателей государственных многопрофильных специализированных дошкольных образовательных организаций, а также помощников воспитателей, педагогических и медицинских работников, работающих в группах для детей с физическими или психическими нарушениями в развитии в государственных дошкольных образовательных организациях комбинированного типа;
надбавки к базовым тарифным ставкам в размере 50 процентов специалистов (за исключением медицинских работников), производственного, учебно-вспомогательного, технического и обслуживающего персонала, работающего в группах для детей с физическими или психическими нарушениями в развитии государственных многопрофильных специализированных дошкольных образовательных организаций, государственных дошкольных образовательных организаций комбинированного типа.
4. Министерству дошкольного образования, Министерству занятости и трудовых отношений и Министерству финансов Республики Узбекистан в трехмесячный срок пересмотреть типовые штатные единицы государственных дошкольных образовательных организаций общего типа, многопрофильных специализированных дошкольных образовательных организаций и дошкольных образовательных организаций комбинированного типа.
5. Государственной инспекции по надзору за качеством образования при Кабинете Министров Республики Узбекистан, Министерству дошкольного образования и Министерству здравоохранения в трехмесячный срок внести в Кабинет Министров предложения о внесении изменений и дополнений в Положение о лицензировании деятельности в сфере оказания негосударственных образовательных услуг, исходя из положений настоящего постановления.
7. Министерству дошкольного образования Республики Узбекистан совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами в месячный срок привести принятые ими нормативно-правовые акты в соответствие с настоящим постановлением.
8. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на заместителя Премьер-министра Республики Узбекистан по вопросам социального развития А.А. Абдухакимова, министра дошкольного образования Республики Узбекистан А.В. Шин и министра здравоохранения Республики Узбекистан А.К. Шадманова.
ПРИЛОЖЕНИЕ № 1 к постановлению Кабинета Министров от 13 мая 2019 года № 391
о государственных и негосударственных дошкольных образовательных организациях общего типа
Глава 1. Общие положения
1. Настоящее Положение определяет цели и задачи, права, обязанности и ответственность государственных и негосударственных дошкольных образовательных организаций общего типа (далее — дошкольные образовательные организации), а также порядок организации их деятельности.
2. В настоящем Положении используются следующие понятия:
дошкольная образовательная организация — государственная или негосударственная дошкольная образовательная организация общего типа;
государственная дошкольная образовательная организация — организация, финансируемая и управляемая государством и предоставляющая дошкольные образовательные услуги в соответствии с Государственными требованиями к развитию детей раннего и дошкольного возраста;
негосударственная дошкольная образовательная организация — юридическое лицо, оказывающее образовательные услуги в сфере дошкольного образования на основании лицензии, выданной в установленном законодательством порядке, а также в соответствии с Государственными требованиями к развитию детей раннего и дошкольного возраста;
законные представители ребенка — родители ребенка или лица, их заменяющие;
инклюзивное образование и воспитание — это процесс, обеспечивающий детям равные возможности для получения образования и воспитания с учетом их особых образовательных потребностей и индивидуальных возможностей.
3. Действие настоящего Положения не распространяется на многопрофильные специализированные дошкольные образовательные организации и дошкольные образовательные организации комбинированного типа.
4. Дошкольные образовательные организации осуществляют свою деятельность в соответствии с Конституцией Республики Узбекистан, Законом Республики Узбекистан «О дошкольном образовании и воспитании» и другими законами Республики Узбекистан, постановлениями палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, указами, постановлениями и распоряжениями Президента Республики Узбекистан, постановлениями и распоряжениями Кабинета Министров, Государственными требованиями к развитию детей раннего и дошкольного возраста, настоящим Положением и своим уставом.
5. Дошкольные образовательные организации могут быть государственными и негосударственными.
5 1 . Дошкольная образовательная организация «Янги авлод» является дошкольной образовательной организацией общего типа, реализующей процессы образования и воспитания в игровой форме на основе передового зарубежного опыта и включающей в себя Инновационный центр развития детей.
6. Аккредитация дошкольной образовательной организации осуществляется уполномоченным государственным органом на основе аттестации в порядке, установленном законодательством.
7. Государственная дошкольная образовательная организация является юридическим лицом, имеет печать с изображением Государственного герба Республики Узбекистан и своим наименованием на государственном языке и штамп, самостоятельный баланс, бюджетные и внебюджетные казначейские лицевые счета.
8. Негосударственная дошкольная образовательная организация является юридическим лицом, обладает обособленным имуществом, имеет самостоятельный баланс, отвечает по своим обязательствам находящимся в ее распоряжении имуществом, может иметь печать и штамп со своим наименованием.
Глава 2. Цели и задачи дошкольной образовательной организации
9. Целями дошкольной образовательной организации являются:
обеспечение реализации права ребенка на образование;
сохранение и укрепление физического, умственного и духовного развития ребенка;
обеспечение социальной адаптации ребенка и готовности продолжать образование в общеобразовательных учреждениях.
10. Задачами дошкольной образовательной организации являются:
создание благоприятной среды, позволяющей детям, в том числе детям с особыми потребностями, получать индивидуальные образовательные программы, а также современное инклюзивное дошкольное образование и воспитание;
формирование у детей чувства любви к Родине, уважительного отношения к семье, национальным, историческим, культурным ценностям своего народа, бережного отношения к окружающей среде;
формирование личности ребенка, развитие его творческих способностей, приобретение им социального опыта;
обеспечение социальной адаптации ребенка и его готовности к начальному образованию;
внедрение современных образовательных программ и технологий в образовательно-воспитательный процесс.
Глава 3. Порядок создания, реорганизации и ликвидации дошкольной образовательной организации
11. Государственная дошкольная образовательная организация создается в форме юридического лица и осуществляет свою деятельность на основании устава.
12. Учредителями государственной дошкольной образовательной организации могут быть органы государственного управления, органы исполнительной власти на местах и другие государственные организации.
13. Учредителями негосударственной дошкольной образовательной организации могут быть юридические лица — субъекты права частной собственности и физические лица.
14. Здания и сооружения государственных дошкольных образовательных организаций не подлежат приватизации, отчуждению и перепрофилированию без согласования с Министерством дошкольного и школьного образования Республики Узбекистан.
15. Создание, реорганизация и ликвидация дошкольных образовательных организаций осуществляются в порядке, установленном законодательством.
Глава 4. Лицензирование деятельности негосударственных дошкольных образовательных организаций
16. Лицензии на право осуществления негосударственных образовательных услуг в сфере дошкольного образования выдаются после государственной регистрации юридического лица.
17. Выдача лицензии на право осуществления негосударственных образовательных услуг в сфере дошкольного образования, продление срока действия лицензии, приостановление или прекращение действия лицензии, а также ее аннулирование и переоформление осуществляются Министерством дошкольного и школьного образования Республики Узбекистан в порядке, определяемом Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Глава 5. Права, обязанности и ответственность дошкольных образовательных организаций
18. Дошкольные образовательные организации имеют право:
на основе утвержденной Министерством дошкольного и школьного образования Республики Узбекистан государственной образовательной программы дошкольного образования разрабатывать собственную образовательную программу;
оказывать дополнительные платные образовательные услуги сверх государственной образовательной программы дошкольного образования, услуги по уходу и присмотру за детьми в нерабочие дни или сверх установленных рабочих часов на основе договора с законными представителями ребенка;
осуществлять взаимодействие с законными представителями ребенка;
принимать участие в инновационной деятельности по развитию системы дошкольного образования.
Дошкольные образовательные организации могут иметь и иные права в соответствии с законодательством.
19. Дошкольные образовательные организации обязаны:
осуществлять образовательно-воспитательный процесс в соответствии с Государственными требованиями к развитию детей раннего и дошкольного возраста;
обеспечивать надлежащее качество дошкольного образования;
оказывать консультативную помощь законным представителям ребенка по вопросам его воспитания и образования;
создавать безопасные условия для развития, воспитания и обучения детей;
оказывать содействие уполномоченным государственным органам в проведении контроля за обеспечением качества дошкольного образования.
Дошкольные образовательные организации могут нести и иные обязанности в соответствии с законодательством.
20. Дошкольные образовательные организации несут ответственность за:
обеспечение прав и законных интересов ребенка;
организацию охраны жизни и укрепления здоровья детей во время их нахождения в дошкольной образовательной организации;
несоответствие применяемых форм, методов и средств организации образовательно-воспитательного процесса возрастным, психическим и физиологическим особенностям, склонностям, способностям, интересам и потребностям детей;
качество подготовки детей к начальному образованию в общеобразовательных учреждениях с применением личностно-ориентированного подхода;
обеспечение надлежащего качества и установленного объема реализации образовательных программ;
выполнение задач и функций, предусмотренных настоящим Положением.
21. Мониторинг и надзор за деятельностью дошкольных образовательных организаций осуществляется уполномоченными государственными органами в соответствии с законодательством.
22. Запрещается использовать учебный процесс в политических целях или для побуждения обучающихся детей к совершению действий, противоречащим Конституции и законодательным актам Республики Узбекистан.
23. Педагогические работники несут ответственность за организацию образовательно-воспитательного процесса в дошкольных образовательных организациях.
Глава 6. Организация деятельности дошкольной образовательной организации
24. Дошкольная образовательная организация обеспечивает воспитание, обучение, присмотр, уход за детьми в соответствии с установленными государственными требованиями, предъявляемыми к дошкольному образованию.
25. Содержание образования в дошкольной образовательной организации определяется образовательной программой, разработанной на основе утвержденной Министерством дошкольного и школьного образования Республики Узбекистан Государственной образовательной программы дошкольного образования.
26. Воспитательно-образовательный процесс в дошкольной образовательной организации регламентируется годовым, календарно-тематическим планами и расписанием занятий.
27. Дошкольная образовательная организация выбирает формы, средства и методы обучения и воспитания в соответствии с Законом Республики Узбекистан «О дошкольном образовании и воспитании», Государственными требованиями к развитию детей раннего и дошкольного возраста и другими законодательными актами.
Технологии, методы и формы работы с воспитанниками с физическими или психическими нарушениями в развитии определяются педагогическими и медицинскими работниками исходя из особенностей их психофизического развития, индивидуальных возможностей и состояния здоровья и подлежат согласованию с Педагогическим советом дошкольной образовательной организации.
28. Основной формой организации образовательно-воспитательного процесса в дошкольной образовательной организации является игра.
Ежегодное количество, периодичность и последовательность занятий, игр в каждой возрастной группе определяются учебным планом дошкольной образовательной организации.
29. В дошкольных образовательных организациях могут быть созданы инклюзивные группы, направленные на совместное обучение и воспитание в одной организации детей с физическими или психическими нарушениями в развитии с детьми, не имеющими нарушений в развитии.
В зависимости от длительности пребывания детей в дошкольных образовательных организациях группы могут быть:
с кратковременным (3-4 часа в день) пребыванием детей;
полного дня (9, 10, 5 и 12 часов в день);
с круглосуточным пребыванием детей.
В дошкольной образовательной организации:
группы с пребыванием детей 3-4 часа в день — могут быть созданы без организации дневного сна и с организацией разового питания;
в группах с пребыванием детей 9 и 10, 5 часов в день — должно быть организовано трехразовое питание и созданы условия для дневного сна;
в группах с пребыванием детей 12 часов в день — должно быть организовано четырехразовое питание и созданы условия для дневного сна.
В группах дошкольной образовательной организации с круглосуточным пребыванием детей должны быть созданы условия для организации дневного и ночного сна, а также пятиразового питания.
Максимальная рекомендуемая продолжительность непрерывного времени без сна для детей в возрасте от трех до семи лет составляет 5,5-6 часов.
29 1 . Воспитатели, помощники воспитателей и учителя-дефектолога (логопеда), осуществляющие учебно-воспитательную и коррекционно — педагогическую работу с воспитанниками с особыми образовательными потребностями в группах инклюзивного образования, в отношении должностных окладов и базовых тарифных ставок за особые условия труда составляют 10 процентов на одного ребенка, 20 процентов на двоих детей, три процента на троих детей а за заключение психолого-медико-педагогической комиссии доплата в размере 30 процентов выплачивается в течение срока действия.
30. Режим работы дошкольной образовательной организации и длительность пребывания детей в ней определяются ее уставом и решением учредителя.
31. Взаимоотношения между дошкольной образовательной организацией и законными представителями ребенка регулируются договором, который заключается при зачислении ребенка в дошкольную образовательную организацию.
В договоре указывается режим посещения ребенком дошкольной образовательной организации, кратность питания и иные условия.
32. Учебный год в дошкольной образовательной организации включает период со 2 сентября текущего года до 31 мая следующего года, летний оздоровительный период — с 1 июня по 31 августа текущего года.
33. Обучение и воспитание детей в дошкольной образовательной организации ведется на государственном языке и других языках в соответствии с Законом Республики Узбекистан «О государственном языке».
Глава 7. Прием и выбытие детей из дошкольной образовательной организации
34. Прием ребенка на постоянное или временное посещение в дошкольные образовательные организации осуществляется в течение календарного года при наличии свободных мест в данной организации на основании:
заявления законного представителя ребенка;
код подтверждения, указанный в уведомлении о сформированном направлении;
медицинской справки о состоянии здоровья ребенка.
Представляет в установленном порядке заключение психолого-медико-педагогической комиссии на детей с физическими или психическими отклонениями в развитии для поступления в инклюзивные группы в дошкольной образовательной организации.
35. В государственные дошкольные образовательные организации принимаются дети в возрасте от 3 до 7 лет.
Воспитанники, достигшие возраста 7 лет в течение текущего учебного года, остаются в организации до начала следующего учебного года.
36. Прием ребенка в государственную дошкольную образовательную организацию осуществляется в соответствии с порядком, определяемым Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
36 1 . Прием в инклюзивные группы в государственной дошкольной образовательной организации и выпуск из них осуществляется по заключению психолого-медико-педагогической комиссии с согласия родителей или лиц, их замещающих.
Заключение психолого-медико-педагогической комиссии является основанием для приема воспитанников в инклюзивные группы.
37. Прием и выбытие ребенка из негосударственной дошкольной образовательной организации осуществляется в соответствии с уставом негосударственной дошкольной образовательной организации.
38. Прием ребенка в государственную дошкольную образовательную организацию оформляется приказом руководителя дошкольной образовательной организации.
39. Основанием для приема ребенка в негосударственную дошкольную образовательную организацию является договор, заключенный с законным представителем ребенка.
Глава 7 1 . Организация деятельности дефектолога в дошкольной образовательной организации
39 1 . В дошкольной образовательной организации общего типа вводится штатная единица дефектолога для проведения коррекционно-педагогических занятий с воспитанниками с физическими или психическими нарушениями в развитии, в том числе с нарушениями речи.
Занятия проводятся дефектологом, имеющим высшее образование в сфере специальной педагогики или высшее педагогическое образование и прошедшим профессиональную переподготовку в сфере специальной педагогики.
39 2 . К занятиям с дефектологом привлекаются следующие воспитанники дошкольной образовательной организации:
воспитанники инклюзивных групп в возрасте 3 — 7 лет с физическими или психическими нарушениями в развитии;
воспитанники в возрасте 5 — 7 лет с нарушением фонетико-фонематического развития речи, дислалией (простая, сложная).
39 3 . Воспитанники инклюзивных групп в возрасте 3 — 7 лет с физическими или психическими нарушениями в развитии привлекаются к занятиям с дефектологом на основании заключения территориальной психолого-медико-педагогической комиссии.
Воспитанники в возрасте 5 — 7 лет с нарушениями речи привлекаются к занятиям с дефектологом на основании заключения логопеда лечебно-профилактического учреждения по месту жительства, заверенного печатью данного лечебно-профилактического учреждения и зарегистрированного районным (городским) отделом дошкольного и школьного образования, с установлением рекомендуемого срока проведения коррекционно-педагогических работ.
39 4 . Предварительная проверка развития и речи воспитанников для определения необходимости проведения занятий с дефектологом проводится в течение 2 недель, начиная с момента приема ребенка в дошкольную образовательную организацию.
39 5 . При проведении в дошкольной образовательной организации углубленного медицинского обследования и выявлении физических или психических нарушений в развитии воспитанников, указанных в перечне медицинских показаний, являющихся основанием для выдачи заключения психолого-медико-педагогической комиссии, воспитанник направляется для прохождения психолого-медико-педагогической комиссии в установленном порядке.
При проведении в дошкольной образовательной организации углубленного медицинского обследования и выявлении среди воспитанников в возрасте 5 — 7 лет воспитанников с нарушениями речи, оформляется заключение логопеда лечебно-профилактического учреждения, территориально закрепленного за этой дошкольной образовательной организацией, заверенное печатью данного учреждения и зарегистрированное районным (городским) отделом дошкольного и школьного образования.
39 6 . В случае выявления дефектологом дошкольной образовательной организации физических или психических нарушений в развитии воспитанников в возрасте 3 — 7 лет и нарушения речи у воспитанников в возрасте 5 — 7 лет, данные воспитанники направляются в лечебно-профилактическое учреждение, территориально закрепленное за дошкольной образовательной организацией, для прохождения углубленного медицинского обследования.
При подтверждении физических или психических нарушений в развитии воспитанники направляются для прохождения территориальной психолого-медико-педагогической комиссии в установленном порядке.
В случае подтверждения нарушений речи оформляется заключение логопеда, заверенное печатью лечебно-профилактического учреждения и зарегистрированное районным (городским) отделом дошкольного и школьного образования.
39 7 . Целью организации деятельности дефектолога в дошкольной образовательной организации общего типа является оказание коррекционно-педагогической помощи воспитанникам с физическими или психическими нарушениями в развитии, в том числе с нарушениями речи.
39 8 . Задачами деятельности дефектолога являются:
организация комплексной психолого-педагогической проверки с целью выявления нарушений и составления индивидуального коррекционно-педагогического плана работ;
организация комплексной психолого-педагогической проверки с целью выявления нарушений и составления индивидуального коррекционно-педагогического плана работ;
выбор коррекционно-педагогических методов в соответствии с возможностями и потребностями воспитанников;
обучение и воспитание воспитанников с физическими или психическими нарушениями в развитии, осуществление совместной работы с педагогами по созданию благоприятных условий, в том числе среды инклюзивного обучения для их социальной адаптации, коррекции нарушений в развитии и координация этой деятельности.
39 9 . Дефектолог, в соответствии с государственными требованиями к развитию детей раннего и дошкольного возраста, а также согласно разработанным на их основе программам по организации образовательно-воспитательной и коррекционной деятельности, обеспечивает оказание воспитанникам образовательно-воспитательной и коррекционно-педагогической помощи.
39 10 . Индивидуальные, групповые или фронтальные занятия, проводимые по общеразвивающим и коррекционным программам, являются основной формой организации коррекционно-педагогических работ.
39 11 . Дефектолог осуществляет деятельность в тесном сотрудничестве с педагогами, иными специалистами дошкольной образовательной организации, посещает занятия, оказывает консультации педагогическим работникам и законным представителям ребенка о применении специальных видов и методов оказания помощи воспитанникам с нарушениями.
39 12 . Коррекционно-педагогические работы с воспитанниками с физическими или психическими нарушениями в развитии в инклюзивных группах проводятся в течение срока, установленного в заключении психолого-медико-педагогической комиссии.
Воспитанники с нарушениями речи в возрасте 5 — 7 лет после 6 месяцев проведения коррекционно-педагогических работ в дошкольной образовательной организации проверяются логопедом лечебно-профилактического учреждения, территориально закрепленного за дошкольной образовательной организацией.
Воспитанники с нарушениями речи в возрасте 5 — 7 лет после 6 месяцев проведения коррекционно-педагогических работ в дошкольной образовательной организации проверяются логопедом лечебно-профилактического учреждения, территориально закрепленного за дошкольной образовательной организацией.
39 13 . В случае устранения нарушений до окончания указанного в заключении срока, занятия, проводимые дефектологом, прекращаются.
39 14 . Непосредственное руководство и контроль за деятельностью дефектолога осуществляется директором дошкольной образовательной организации.
Глава 8. Комплектование групп дошкольной образовательной организации
40. Группа является структурной единицей дошкольной образовательной организации.
В государственных дошкольных образовательных организациях вновь создаваемые группы создаются по предложению руководителя Государственной дошкольной образовательной организации на основании приказа руководителя районного (городского) отдела дошкольного и школьного образования.
41. Группы в дошкольной образовательной организации могут комплектоваться как по возрастной, так и разновозрастной категориям.
Инклюзивные группы в дошкольной образовательной организации комплектуются по возрастному принципу.
42. Комплектование и перевод воспитанников дошкольной образовательной организации из одной группы в другую осуществляется ежегодно до начала учебного года.
43. В государственных дошкольных образовательных организациях комплектность групп составляет соответственно:
в группах для детей в возрасте от 3 до 7 лет — не менее 27, не более 30 детей;
в группах с кратковременным пребыванием детей — не менее 15, не более 30 детей;
в разновозрастных группах — не менее 20, не более 25 детей;
в группах с круглосуточным пребыванием детей — не более десяти детей.
Если в месте расположения государственной дошкольной образовательной организации количество детей дошкольного возраста, желающих посещать государственную дошкольную образовательную организацию, не достигает 20 детей и в данной местности нет другой государственной дошкольной образовательной организации, допускается организация малокомплектных групп по согласованию с Министерством дошкольного и школьного образования Республики Узбекистан.
Инклюзивные группы для детей старше 3 лет комплектуются в зависимости от категории детей с физическими или психическими нарушениями развития и включают не более 25 детей, в том числе не более 3 детей с физическими или психическими нарушениями развития.
Допускается организация групп с превышением предельной численности комплектации по согласованию с Министерством дошкольного и школьного образования Республики Узбекистан.
44. Порядок комплектования групп в негосударственных дошкольных образовательных организациях определяется учредителем с учетом санитарно-гигиенических требований к содержанию, устройству и организации режима работы дошкольных образовательных организаций.
Глава 9. Организация питания в дошкольной образовательной организации
45. Питание в дошкольной образовательной организации осуществляется в соответствии с законодательством.
46. Ответственность за организацию питания детей в дошкольной образовательной организации возлагается на руководителя дошкольной образовательной организации.
Глава 10. Охрана здоровья воспитанников в дошкольной образовательной организации
47. Медицинская помощь воспитанникам дошкольной образовательной организации обеспечивается медицинскими работниками, входящими в штат дошкольной образовательной организации, или медицинскими работниками из закрепленных за дошкольной образовательной организацией учреждений здравоохранения, которые несут ответственность за жизнь, здоровье и физическое развитие детей, проведение лечебно-профилактических мероприятий, соблюдение санитарно-гигиенических норм, режима и качества питания.
48. Контроль за деятельностью медицинских работников государственной дошкольной образовательной организации возлагается на районные (городские) медицинские объединения.
49. Контроль за деятельностью медицинских работников негосударственной дошкольной образовательной организации возлагается на ее руководителя.
50. Штатные работники государственной дошкольной образовательной организации проходят бесплатное медицинское обследование в учреждениях здравоохранения в установленном порядке.
51. Предоставление медицинской помощи негосударственной дошкольной образовательной организации осуществляется в соответствии с законодательством.
52. Повышение квалификации медицинских работников государственной дошкольной образовательной организации осуществляется на бесплатной основе в учреждениях повышения квалификации системы здравоохранения не менее одного раза в 3 года.
Глава 11. Финансирование деятельности дошкольной образовательной организации
53. Финансирование деятельности государственных дошкольных образовательных организаций осуществляется за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан, родительской платы за уход, питание и присмотр за детьми в дошкольных образовательных организациях, благотворительных пожертвований физических и юридических лиц и других источников, не запрещенных законодательством.
54. Финансирование деятельности негосударственных дошкольных образовательных организаций осуществляется за счет средств их учредителей и иных источников, не запрещенных законодательством.
55. Привлечение в государственную дошкольную образовательную организацию дополнительных внебюджетных средств не влечет за собой снижения бюджетного финансирования.
Глава 12. Родительская плата за уход, питание и присмотр за детьми в дошкольной образовательной организации
56. Оплата ухода, кормления и ухода за детьми осуществляется на основании договора между родителями и дошкольной образовательной организацией.
57. Родительская плата за содержание, питание и уход за детьми в государственных дошкольных образовательных организациях осуществляется в размерах, установленных законодательством.
58. Размер родительской платы за содержание, питание и уход за детьми в негосударственных дошкольных образовательных организациях и форма ее оплаты устанавливаются их учредителями.
58. Размер и форма родительской платы за уход, питание и присмотр за детьми в негосударственных дошкольных образовательных организациях определяется их учредителями.
59. Родительская плата за содержание, питание и уход за детьми из семей, нуждающихся в социальной поддержке, а также за детьми с физическими или психическими отклонениями в развитии осуществляется на льготных условиях в размерах, установленных законодательством.
Глава 13. Управление дошкольной образовательной организацией
60. Управление дошкольной образовательной организацией осуществляется в порядке, предусмотренном законодательством, настоящим Положением, а также уставом дошкольной образовательной организации.
61. Руководителем государственной дошкольной образовательной организации является директор дошкольной образовательной организации, избираемый путем голосования Наблюдательным советом из числа трех кандидатов, рекомендованных Советом директоров, созданным в Министерстве дошкольного и школьного образования Республики Каракалпакстан, управлениях дошкольного и школьного образования областей и города Ташкента.
62. Руководителем негосударственной дошкольной образовательной организации является директор, назначаемый на должность и освобождаемый от должности в соответствии с уставом дошкольной образовательной организации.
63. Директор осуществляет текущее руководство деятельностью государственной дошкольной образовательной организации и подотчетен Наблюдательному совету и учредителю дошкольной образовательной организации.
64. Директор осуществляет текущее руководство деятельностью негосударственной дошкольной образовательной организации и подотчетен учредителю.
65. Органами управления государственной дошкольной образовательной организации являются:
Педагогический совет;
Наблюдательный совет.
66. Педагогический совет дошкольной образовательной организации:
рассматривает вопросы совершенствования образовательно-воспитательного процесса в дошкольной образовательной организации;
определяет план работы дошкольной образовательной организации и педагогическую нагрузку педагогических работников;
оценивает результаты реализации образовательной программы дошкольной образовательной организации;
определяет порядок сотрудничества дошкольной образовательной организации с законными представителями ребенка;
обсуждает вопросы повышения квалификации педагогических работников дошкольной образовательной организации, развития их творческой инициативы, внедрения в образовательный процесс достижений науки и передового педагогического опыта;
рассматривает вопросы морального и материального поощрения работников дошкольной образовательной организации;
заслушивает отчеты руководителя и педагогических работников дошкольной образовательной организации.
Педагогический совет дошкольной образовательной организации может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
В государственной дошкольной образовательной организации в целях оказания содействия в воспитании, развитии и образовании ребенка создается Наблюдательный совет, состав которого формируется из числа законных представителей детей, посещающих данную организацию, его работников, а также представителей негосударственных некоммерческих организаций.
67. Наблюдательный совет дошкольной образовательной организации:
определяет приоритетные направления развития дошкольной образовательной организации;
избирает руководителя дошкольной и школьной образовательной организации из числа кандидатур, рекомендованных районным (городским) отделом дошкольного образования, а также вносит в установленном порядке предложения по освобождению его от занимаемой должности;
периодически заслушивает отчеты руководителя дошкольной образовательной организации о принимаемых мерах по совершенствованию ее деятельности, финансово-хозяйственном состоянии, доходах и расходах, использовании бюджетных, внебюджетных, спонсорских и иных средств;
проводит социальные опросы, касающиеся деятельности руководителя, педагогических и других работников дошкольной образовательной организации;
вносит в районные (городские) отделы дошкольного и школьного образования предложения о поощрении работников дошкольной образовательной организации.
Наблюдательный совет дошкольной образовательной организации может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Порядок организации деятельности Наблюдательного совета дошкольной образовательной организации устанавливается Министерством дошкольного и школьного образования Республики Узбекистан.
68. Права и обязанности руководителей дошкольных образовательных организаций устанавливаются законодательством, уставом, иными нормативно-правовыми актами, а также трудовым договором.
69. Квалификационные требования, предъявляемые к должности руководителя государственной дошкольной образовательной организации, определяются Министерством дошкольного и школьного образования Республики Узбекистан.
Глава 14. Заключительные положения
70. В дошкольных образовательных организациях не допускается создание и деятельность организационных структур политических партий и религиозных учреждений.
71. Международное сотрудничество, обмен педагогической информацией и опытом, прохождение стажировки и повышение квалификации педагогических работников дошкольных образовательных организаций осуществляются в установленном порядке.
ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к постановлению Кабинета Министров от 13 мая 2019 года № 391
о группах кратковременного пребывания в дошкольных образовательных организациях
Глава 1. Общие положения
1. Настоящее Положение определяет цели, задачи и порядок организации деятельности групп кратковременного пребывания детей дошкольного возраста в дошкольных образовательных организациях.
2. Деятельность группы кратковременного пребывания регламентируется уставом дошкольной образовательной организации.
3. Группы кратковременного пребывания предназначены для обеспечения полноценного развития детей, не посещающих дошкольные образовательные организации, их социализации в коллективе сверстников и взрослых.
4. Плата за пребывание детей в группах кратковременного пребывания, организованных в государственных дошкольных образовательных организациях, осуществляется в размерах, установленных законодательством.
5. Плата за пребывание детей в группах кратковременного пребывания, организованных в негосударственных дошкольных образовательных организациях, устанавливается по ценам и тарифам, устанавливаемым учредителем, за исключением случаев, предусмотренных законодательством.
Глава 2. Цели и задачи групп кратковременного пребывания
6. Целью групп кратковременного пребывания является обеспечение полного охвата детей дошкольным образованием и реализации равных возможностей получения дошкольного образования детьми, не посещающими дошкольные образовательные организации.
7. Основными задачами групп кратковременного пребывания являются:
сохранение и укрепление физического, умственного и духовного развития ребенка;
формирование личности ребенка, развитие его творческих способностей, приобретение им социального опыта с учетом его индивидуальных особенностей;
обеспечение разностороннего развития ребенка в соответствии с его возрастными и индивидуальными возможностями, способностями и потребностями;
оказание всесторонней помощи семье в развитии, воспитании и обучении ребенка;
обеспечение познавательного, социально-личностного, художественно-эстетического и физического развития детей.
Глава 3. Порядок создания, приема и комплектования групп кратковременного пребывания
8. Группы кратковременного пребывания создаются в дошкольных образовательных организациях при наличии неиспользуемых помещений.
9. Прием детей в группы кратковременного пребывания негосударственных дошкольных образовательных организаций осуществляется на основании заявления родителей ребенка или лиц, их заменяющих (далее — законные представители), и медицинского заключения о состоянии здоровья ребенка.
10. Прием детей в группы кратковременного пребывания государственных дошкольных образовательных организаций осуществляется на основании:
заявления законного представителя ребенка;
направления, выданного уполномоченным органом в порядке, установленном Кабинетом Министров Республики Узбекистан;
медицинской справки о состоянии здоровья ребенка.
11. Группы кратковременного пребывания государственных дошкольных образовательных организаций осуществляют свою деятельность на основании приказа руководителя государственной дошкольной образовательной организации.
12. Группы кратковременного пребывания негосударственных дошкольных образовательных организаций осуществляют свою деятельность на основании договора, заключаемого с законными представителями ребенка.
13. В одном помещении допускается организация деятельности не более 3 групп кратковременного пребывания в три смены по отдельности.
14. Группы кратковременного пребывания организуются в помещениях дошкольных образовательных организаций, отвечающих санитарно-гигиеническим требованиям и правилам пожарной безопасности.
15. В группы кратковременного пребывания государственных дошкольных образовательных организаций зачисляются дети в возрасте от 3 до 7 лет.
16. В группы кратковременного пребывания негосударственных дошкольных образовательных организаций зачисляются дети в возрасте от 2 до 7 лет.
17. Комплектование групп кратковременного пребывания может осуществляться как по возрастной, так и разновозрастной категориям.
18. Отчисление детей из группы кратковременного пребывания оформляется приказом руководителя дошкольной образовательной организации и производится:
по заявлению законного представителя ребенка;
по медицинским показаниям;
в случае определения ребенка в группу полного дня дошкольной образовательной организации, о чем законные представители ребенка, посещающего группу кратковременного пребывания, обязаны уведомить руководителя дошкольной образовательной организации в течение 14 дней со дня получения направления в дошкольную образовательную организацию.
19. Режим работы групп кратковременного пребывания определяется уставом дошкольной образовательной организации и договором, заключаемым с законным представителем ребенка.
20. В государственных дошкольных образовательных организациях могут функционировать следующие виды групп кратковременного пребывания:
группа развития;
инклюзивная группа;
группа вечернего пребывания, выходного и праздничного дня.
Группа развития организуется для детей в возрасте от 3 до 5 лет в целях обеспечения их всестороннего развития, социализации в коллективе сверстников и взрослых. Комплектность группы развития составляет не менее 20 и не более 30 детей.
Инклюзивная группа организуется для детей в возрасте от 2 до 7 лет в целях обеспечения социализации ребенка с особыми потребностями, оказания консультативно-методической поддержки законным представителям ребенка, создания благоприятных условий для обучения детей с особыми потребностями совместно с детьми, не имеющими таких ограничений.
Группа вечернего пребывания, выходного и праздничного дня организуется для детей в возрасте от 3 до 7 лет с целью оказания помощи законным представителям в вопросах воспитания, обучения, ухода и присмотра за детьми. Комплектность группы вечернего пребывания, выходного и праздничного дня составляет не более 15 детей.
В негосударственных дошкольных образовательных организациях в зависимости от вида групп кратковременного пребывания могут быть приняты дети в возрасте до 7 лет.
В дошкольных образовательных организациях также могут быть созданы другие виды групп кратковременного пребывания в соответствии с законодательством.
21. Для групп кратковременного пребывания в государственных дошкольных образовательных организациях устанавливаются следующие штатные единицы:
для одной группы — 0,5 единицы воспитателя и 0,5 единицы помощника воспитателя;
для двух групп — 0,25 единицы медицинской сестры и 0,25 единицы музыкального руководителя.
22. Дошкольные образовательные организации, в которых организована деятельность групп кратковременного пребывания, несут ответственность за:
обеспечение прав и законных интересов ребенка;
организацию охраны жизни и укрепления здоровья детей во время их нахождения в дошкольной образовательной организации;
несоответствие применяемых форм, методов и средств организации образовательно-воспитательного процесса возрастным, психическим и физиологическим особенностям, склонностям, способностям, интересам и потребностям детей;
качество подготовки детей к начальному образованию в общеобразовательных учреждениях с применением личностно-ориентированного подхода;
необеспечение надлежащего качества и установленного объема реализации образовательных программ.
Глава 4. Организация воспитательно-образовательного процесса в группах кратковременного пребывания
23. Содержание образовательно-воспитательного процесса в группах кратковременного пребывания определяется программой дошкольной образовательной организации, разработанной в соответствии с Государственной образовательной программой дошкольного образования, утвержденной Министерством дошкольного и школьного образования Республики Узбекистан, и Государственными требованиями к развитию детей раннего и дошкольного возраста.
24. Содержание образовательно-воспитательного процесса в группах кратковременного пребывания носит гибкий характер, а также включает в себя использование инновационных педагогических технологий, обеспечивающих индивидуальное, личностно-ориентированное развитие ребенка.
25. Образовательно-воспитательный процесс в группах кратковременного пребывания включает в себя разные формы индивидуальной и совместной деятельности как взрослого с детьми, так и самих детей.
26. Организация методической работы с детьми, осуществление контроля за организацией образовательно-воспитательного процесса и ведением документации в группах кратковременного пребывания осуществляются руководителем дошкольной образовательной организации, на базе которой создана группа кратковременного пребывания.
27. При организации занятий с детьми в группах кратковременного пребывания образовательная нагрузка не должна превышать максимально допустимый объем недельной образовательной нагрузки и максимально допустимое количество занятий.
28. Продолжительность непрерывной образовательной деятельности в группах кратковременного пребывания рассчитывается в соответствии с санитарными требованиями.
Глава 5. Финансирование групп кратковременного пребывания
29. Финансирование деятельности групп кратковременного пребывания в государственных дошкольных образовательных организациях осуществляется за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан, родительской платы за уход, питание и присмотр за детьми в дошкольных образовательных организациях, благотворительных пожертвований физических и юридических лиц и других источников, не запрещенных законодательством.
30. Оплата труда педагогических работников групп кратковременного пребывания, осуществляющих образовательную деятельность, производится в установленном законодательством порядке.
ПРИЛОЖЕНИЕ № 3 к постановлению Кабинета Министров от 13 мая 2019 года № 391
о многопрофильных специализированных дошкольных образовательных организациях и дошкольных образовательных организациях комбинированного типа
Глава 1. Общие положения
1. Настоящее Положение определяет цели и задачи, права, обязанности и ответственность многопрофильных специализированных дошкольных образовательных организаций (далее — специализированные дошкольные организации) и дошкольных образовательных организаций комбинированного типа (далее — дошкольная организация комбинированного типа), а также порядок организации их деятельности.
2. Специализированные дошкольные организации и дошкольные организации комбинированного типа осуществляют свою деятельность в соответствии с Конституцией Республики Узбекистан, Законом Республики Узбекистан «О дошкольном образовании и воспитании» и другими законами Республики Узбекистан, постановлениями палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, указами, постановлениями и распоряжениями Президента Республики Узбекистан, постановлениями и распоряжениями Кабинета Министров Республики Узбекистан, Государственными требованиями к развитию детей раннего и дошкольного возраста, настоящим Положением и своим уставом.
3. Деятельность специализированных дошкольных организаций направлена на получение дошкольного образования детьми с физическими или психическими нарушениями в развитии, а также их воспитание и реабилитацию.
Деятельность дошкольных организаций комбинированного типа направлена на организацию совместного обучения и воспитания в одной организации в отдельных группах детей с физическими или психическими нарушениями в развитии и детей, не имеющих нарушений в развитии.
В дошкольной организации комбинированного типа могут быть организованы инклюзивные группы.
4. Специализированные дошкольные организации и дошкольные организации комбинированного типа могут быть государственными и негосударственными.
5. Аккредитация специализированной дошкольной организации и дошкольной организации комбинированного типа осуществляется уполномоченным государственным органом на основе аттестации в порядке, установленном законодательством.
6. Государственная специализированная дошкольная организация и дошкольная организация комбинированного типа являются юридическими лицами, имеют печать с изображением Государственного герба Республики Узбекистан и своим наименованием на государственном языке и штамп, самостоятельный баланс, бюджетные и внебюджетные казначейские лицевые счета.
7. Негосударственная специализированная дошкольная организация и дошкольная организация комбинированного типа являются юридическими лицами, обладают обособленным имуществом, имеют самостоятельный баланс, отвечают по своим обязательствам находящимся в их распоряжении имуществом, могут иметь печать и штамп со своим наименованием.
8. Негосударственная специализированная дошкольная организация и дошкольная организация комбинированного типа осуществляют образовательную деятельность с момента получения лицензии в установленном законодательством порядке.
Глава 2. Цели и задачи специализированной дошкольной организации и дошкольной организации комбинированного типа
9. Целями специализированной дошкольной организации и дошкольной организации комбинированного типа являются:
обеспечение реализации права ребенка на образование;
создание благоприятных условий для образования и воспитания детей, их социальной адаптации, а также коррекции нарушений в развитии;
обеспечение дальнейшего физического, умственного и духовного развития детей в соответствии с их возрастными и индивидуальными возможностями, способностями и потребностями;
формирование личности ребенка, развитие его творческих способностей, приобретение им социального опыта.
10. Задачами специализированной дошкольной организации и дошкольной организации комбинированного типа являются:
обеспечение образовательно-воспитательной и коррекционно-педагогической помощи воспитанникам в соответствии с Государственными требованиями к развитию детей раннего и дошкольного возраста, а также разработанными на их основе программами по организации образовательно-воспитательной и коррекционной деятельности;
воспитание у детей чувства любви к Родине, почтительного отношения к семье, уважения к национальным традициям и обычаям, сознательного отношения к себе и окружающей среде;
проведение медицинской абилитации и реабилитации, компенсации и коррекции нарушений в развитии детей;
создание условий, позволяющих детям получать качественное дошкольное образование и воспитание;
обеспечение социальной адаптации детей и готовности продолжать образование и воспитание;
подготовка детей к обучению в общеобразовательных учреждениях;
внедрение современных образовательных программ и технологий в учебный процесс.
Глава 3. Порядок создания, реорганизации и ликвидации государственной специализированной дошкольной организации и государственной дошкольной организации комбинированного типа
11. Учредителями государственной специализированной дошкольной организации или государственной дошкольной организации комбинированного типа могут быть органы государственного управления, органы исполнительной власти на местах и другие государственные организации.
12. Минимальное количество групп для создания государственных специализированных дошкольных организаций составляет 6 групп.
Минимальное количество групп для создания государственных дошкольных организаций комбинированного типа должно составлять:
а) не менее 3 инклюзивных групп;
б) не менее 3 групп для детей с физическими или психическими нарушениями в развитии по следующим специализациям:
для детей с тяжелыми нарушениями слуха;
для детей с тяжелыми нарушениями зрения;
для детей с задержкой психического развития;
для воспитанников с умственной отсталостью;
для детей с нарушениями опорно-двигательного аппарата.
13. Министерство здравоохранения Республики Узбекистан осуществляет ежегодно сбор данных о наличии контингента детей с физическими или психическими нарушениями в развитии в возрасте до 5 лет и предоставляет данную информацию в Министерство дошкольного образования Республики Узбекистан в установленном порядке.
14. Государственная специализированная дошкольная организация и государственная дошкольная организация комбинированного типа создаются по итогам изучения потребности в данных учреждениях, проводимого Министерством дошкольного образования совместно с Министерством здравоохранения Республики Узбекистан, Министерством дошкольного образования Республики Каракалпакстан, управлениями дошкольного образования областей, Главным управлением дошкольного образования г. Ташкента (далее — территориальные органы управления дошкольного образования) совместно с Министерством здравоохранения Республики Каракалпакстан, управлениями здравоохранения областей, Главным управлением здравоохранения г. Ташкента (далее — территориальные органы управления здравоохранения).
15. При наличии детей с физическими или психическими нарушениями в развитии территориальные управления дошкольного образования совместно с территориальными управлениями здравоохранения обращаются в Министерство дошкольного образования Республики Узбекистан с предложением о создании государственной специализированной дошкольной организации или государственной дошкольной организации комбинированного типа.
Предложение о создании государственной специализированной дошкольной организации или государственной дошкольной организации комбинированного типа должно быть обосновано официальными статистическими данными органов здравоохранения с ежегодной разбивкой за последние 5 лет, показывающими рост указанных заболеваний среди детей в возрасте до 5 лет в соответствующем регионе.
16. Министерство дошкольного образования Республики Узбекистан после согласования вопроса создания специализированной дошкольной организации или государственной дошкольной организации комбинированного типа с Министерством финансов Республики Узбекистан обращается с соответствующим предложением в Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и г. Ташкента.
17. Решение о создании специализированной дошкольной организации или дошкольной организации комбинированного типа принимается Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятами областей и г. Ташкента.
18. Здания и сооружения государственных специализированных дошкольных организаций и государственных дошкольной организации комбинированного типа не подлежат приватизации, отчуждению и перепрофилированию без согласования с Министерством дошкольного образования Республики Узбекистан.
Реорганизация или ликвидация специализированной дошкольной организации и дошкольной организации комбинированного типа осуществляются после окончания учебного года в порядке, установленным законодательством.
В процессе реорганизации или ликвидации государственной специализированной дошкольной организации и государственной дошкольной организации комбинированного типа перевод детей в другие государственные дошкольные образовательные организации осуществляется Министерством дошкольного образования Республики Каракалпакстан, областными управлениями дошкольного образования, Главным управлением дошкольного образования г. Ташкента по согласованию с родителями или законными представителями ребенка (далее — законные представители ребенка).
Глава 4. Лицензирование деятельности негосударственных специализированных дошкольных организаций и негосударственных дошкольных организаций комбинированного типа
19. Негосударственные специализированные дошкольные организации и негосударственные дошкольные организации комбинированного типа осуществляют свою деятельность с момента получения лицензии, выдаваемой Государственной инспекцией по надзору за качеством образования при Кабинете Министров Республики Узбекистан.
Глава 5. Права, обязанности и ответственность специализированных дошкольных организаций и дошкольных организаций комбинированного типа
20. Специализированные дошкольные организации и дошкольные организации комбинированного типа имеют право:
на основе утвержденной адаптированной образовательной программы самостоятельно разрабатывать собственную образовательную программу;
осуществлять взаимодействие с законными представителями ребенка;
принимать участие в инновационной деятельности по развитию системы дошкольного образования.
Специализированные дошкольные организации и дошкольные организации комбинированного типа могут иметь и иные права в соответствии с законодательством.
21. Специализированные дошкольные образовательные организации и дошкольные организации комбинированного типа обязаны:
создавать условия для физического развития и укрепления здоровья детей в соответствии с санитарно-гигиеническими нормами и обеспечивать их соблюдение;
создавать условия для проведения абилитации и реабилитации детей согласно стандартам лечения соответствующих нозологий, утвержденным Министерством здравоохранения Республики Узбекистан;
обеспечивать соответствие применяемых форм, методов и средств организации образовательно-воспитательного и коррекционно-педагогического процесса возрастным, психическим и физиологическим особенностям, склонностям, способностям, интересам и потребностям детей;
создавать необходимые условия для организации рационального питания и оказания медицинской помощи детям;
обеспечивать качественную подготовку детей к обучению в общеобразовательных учреждениях с применением личностно-ориентированного подхода;
оказывать содействие уполномоченным государственным органам в проведении контроля за обеспечением качества дошкольного образования, мероприятий по охране и укреплению здоровья, абилитации и реабилитации;
комплектовать группы детей в специализированной дошкольной организации в соответствии с требованиями, предъявляемыми к специализированному дошкольному образованию.
комплектовать группы детей в дошкольной организации комбинированного типа для инклюзивных групп в соответствии с требованиями, предъявляемыми к дошкольным образовательным организациям общего типа, для групп с детьми с физическими или психическими нарушениями в развитии — в соответствии с требованиями, предъявляемыми к специализированным дошкольным организациям.
Специализированные дошкольные организации и дошкольные организации комбинированного типа могут иметь и иные обязанности в соответствии с законодательством.
22. Специализированные дошкольные организации и дошкольные организации комбинированного типа несут ответственность за:
обеспечение прав и законных интересов детей;
организацию охраны жизни и укрепления здоровья детей во время их нахождения в специализированной дошкольной организации или дошкольной организации комбинированного типа;
осуществление образовательно-воспитательного, коррекционно-педагогического и реабилитационного процессов в соответствии с установленными требованиями;
оказание консультативной помощи законным представителям ребенка по вопросам его воспитания и образования;
обеспечение надлежащего качества и установленного объема реализации образовательных программ;
выполнение задач и функций, предусмотренных настоящим Положением.
23. Мониторинг и контроль за деятельностью специализированных дошкольных организаций и дошкольных организаций комбинированного типа осуществляется уполномоченными государственными органами в соответствии с законодательством.
24. Запрещается использовать учебный процесс в политических целях или для побуждения обучающихся детей к совершению действий, противоречащим Конституции и законодательным актам Республики Узбекистан.
Глава 6. Прием и выбытие детей из специализированных дошкольных организаций и дошкольных организаций комбинированного типа
25. Прием детей в специализированную дошкольную организацию и дошкольную организацию комбинированного типа осуществляется в течение календарного года при наличии свободных мест в данной организации.
Прием детей в специализированные дошкольные организации осуществляется на основании:
заключения психолого-медико-педагогической комиссии, выданного в установленном порядке;
медицинской карты и карты профилактических прививок по форме, утвержденной Министерством здравоохранения Республики Узбекистан.
В инклюзивные группы дошкольной организации комбинированного типа принимаются дети без физических или психических нарушений в развитии на основании:
заявления законного представителя ребенка;
направления, выданного уполномоченным органом в порядке, установленном Кабинетом Министров Республики Узбекистан (для государственной дошкольной организации комбинированного типа);
медицинской карты и карты профилактических прививок по форме, утвержденной Министерством здравоохранения Республики Узбекистан.
В группы для детей с физическими или психическими нарушениями в развитии, а также в инклюзивные группы дошкольной организации комбинированного типа принимаются дети с физическими или психическими нарушениями в развитии на основании:
заявления законного представителя ребенка;
заключения психолого-медико-педагогической комиссии, выданного в установленном порядке;
медицинской карты и карты профилактических прививок по форме, утвержденной Министерством здравоохранения Республики Узбекистан.
26. Длительность пребывания детей в специализированной дошкольной организации, в группах для детей с физическими или психическими нарушениями в развитии и в инклюзивных группах дошкольной организации комбинированного типа, срок коррекционной работы устанавливаются психолого-медико-педагогической комиссией.
27. Не подлежат приему в специализированную дошкольную организацию и дошкольную организацию комбинированного типа дети:
с тяжелой и глубокой умственной отсталостью;
с шизофренией, выраженными расстройствами эмоционально-волевой сферы;
страдающие частыми генерализованными эпилептическими припадками;
с психопатией различной этиологии, тяжелыми формами психопатических состояний;
страдающие недержанием мочи, кала вследствие органического поражения нервной системы;
имеющие заболевания сердечно-сосудистой, дыхательной и пищеварительной систем в стадии обострения и декомпенсации.
27 1 . Дети из специализированной дошкольной организации и из групп для детей с физическими и психическими нарушениями в развитии дошкольной организации комбинированного типа выбывают на основании:
заявления законных представителей ребенка;
медицинских показаний учреждений органов здравоохранения;
не исполнения условий договора между дошкольной образовательной организацией и законными представителями ребенка;
заключения медико-психолого-педагогического совета дошкольной образовательной организации;
окончания срока пребывания ребенка в специализированной дошкольной организации, указанного в заключении психолого-медико-педагогической комиссии;
достижения школьного возраста (7 лет).
Глава 7. Организация образовательно-воспитательного процесса в специализированной дошкольной организации и дошкольной организации комбинированного типа
28. Специализированная дошкольная организация и дошкольная организация комбинированного типа обеспечивает образование, воспитание, уход и оздоровление детей в соответствии с установленными государственными требованиями, предъявляемыми к дошкольному образованию.
29. Содержание образовательно-воспитательного процесса в специализированной дошкольной организации и дошкольной организации комбинированного типа определяется программой (в том числе авторской, адаптированной и другой), разработанной на основе образовательной программы, утвержденной Министерством дошкольного образования Республики Узбекистан, в соответствии с Государственными требованиями к развитию детей раннего и дошкольного возраста.
30. Образовательно-воспитательный процесс регламентируется годовым, календарно-тематическим планами и расписанием занятий.
31. Специализированная дошкольная организация и дошкольная организация комбинированного типа выбирает формы, средства и методы образования и воспитания детей в соответствии с законодательством и Государственными требованиями к развитию детей раннего и дошкольного возраста.
32. Организация образовательно-воспитательного процесса в специализированной дошкольной организации и дошкольной организации комбинированного типа строится с учетом индивидуальных особенностей детей на основе разрабатываемого индивидуального маршрута. Проводятся фронтальные, подгрупповые и индивидуальные занятия.
33. Образование и воспитание детей с физическими или психическими нарушениями в развитии осуществляется по следующим принципам:
коррекционная направленность обучения;
социальная адаптация;
использование специальной методологии образования и дифференцированного подхода к организации образовательно-воспитательного процесса.
34. В специализированной дошкольной организации и дошкольной организации комбинированного типа устанавливается пятидневная рабочая неделя.
35. В зависимости от длительности пребывания детей группы в специализированной дошкольной организации и дошкольной организации комбинированного типа могут быть:
с кратковременным (3-4 часа в день) пребыванием детей;
полного дня (9, 10, 5 и 12 часов в день);
с круглосуточным пребыванием детей.
36. Режим работы и длительность пребывания воспитанников в специализированной дошкольной организации и дошкольной организации комбинированного типа определяются ее уставом и решением учредителя.
37. Взаимоотношения между специализированной дошкольной организацией и законными представителями ребенка, взаимоотношения между дошкольной организации комбинированного типа и законными представителями ребенка регулируются договором, который заключается при зачислении ребенка в данную организацию.
38. В специализированной дошкольной организации и дошкольной организации комбинированного типа образовательно-воспитательный процесс проводится педагогическими работниками, имеющими соответствующую квалификацию по специальному дошкольному образованию. Психолого-педагогическое сопровождение образовательного процесса в специализированной дошкольной организации и дошкольной организации комбинированного типа осуществляют психологи.
39. Образование и воспитание в специализированной дошкольной организации и дошкольной организации комбинированного типа ведется на государственном языке и других языках в соответствии с Законом Республики Узбекистан «О государственном языке».
Глава 8. Организация реабилитационного процесса в специализированной дошкольной организации и дошкольной организации комбинированного типа
40. Реабилитационные мероприятия в государственных специализированных дошкольных организациях и государственных дошкольных организациях комбинированного типа для детей с физическими или психическими нарушениями в развитии осуществляются штатными медицинскими работниками, а также медицинскими работниками органов здравоохранения, территориально прикрепленными к специализированной дошкольной организации или дошкольной организации комбинированного типа.
41. Реабилитационные мероприятия в негосударственных специализированных дошкольных организациях и негосударственных дошкольных организациях комбинированного типа осуществляются штатными медицинскими работниками, а также другими медицинскими работниками на договорной основе.
42. Медицинскими работниками проводятся лечебно-оздоровительные мероприятия, направленные на коррекцию нарушений в развитии воспитанника, медицинскую реабилитацию, абилитацию и социальную адаптацию детей с физическими или психическими нарушениями в развитии в соответствии с установленными стандартами лечения, утвержденными Министерством здравоохранения Республики Узбекистан.
43. Проведение медицинских реабилитационных процедур в рамках назначенного курса лечения планируется для каждого воспитанника индивидуально с учетом расписания занятий.
44. В специализированной дошкольной организации и дошкольной организации комбинированного типа на каждого ребенка с физическими или психическими нарушениями в развитии выдается выписка из медицинской карты для медицинского учреждения по месту жительства законных представителей ребенка по окончании срока пребывания ребенка в данной организации.
45. Занятия по лечебной физкультуре проводятся инструктором лечебной физкультуры или преподавателем, имеющим соответствующую подготовку.
46. Контроль за правильной организацией и ведением всех оздоровительных и реабилитационных мероприятий в специализированной дошкольной организации и дошкольной организации комбинированного типа осуществляется органами здравоохранения по месту нахождения данной организации.
47. Штатные работники государственной специализированной дошкольной организации и государственной дошкольной организации комбинированного типа проходят бесплатное медицинское обследование в учреждениях здравоохранения.
48. Медицинское обследование работников негосударственных специализированных дошкольных организаций и негосударственных дошкольных организаций комбинированного типа осуществляется учреждениями органов здравоохранения на договорной основе.
Глава 9. Комплектование групп в специализированной дошкольной организации и дошкольной организации комбинированного типа
49. В государственной специализированной дошкольной организации в соответствии с контингентом воспитанников в возрасте от 2 до 7 лет с физическими или психическими нарушениями в развитии формируются следующие группы:
для детей с тяжелыми нарушениями речи;
для детей с тяжелыми нарушениями слуха;
для детей с тяжелыми нарушениями зрения;
для детей с задержкой психического развития;
для детей с умственной отсталостью;
для детей с нарушениями опорно-двигательного аппарата.
50. В государственной специализированной дошкольной организации наполняемость групп устанавливается в зависимости от категории детей и их возраста и составляет:
в группах для глухих детей — не менее 8 и не более 10 воспитанников;
в группах для слабослышащих детей — не менее 10 и не более 12 воспитанников;
в группах для слепых детей — не менее 8 и не более 10 воспитанников;
в группах для слабовидящих детей — не менее 10 и не более 12 воспитанников;
в группах для детей с нарушением опорно-двигательного аппарата — не менее 15 и не более 18 воспитанников;
в группах для детей с последствиями гемипареза, монопареза, плегиями — не менее 10 и не более 12 воспитанников;
в группах для детей с последствиями синдрома детского церебрального паралича — не менее 8 и не более 10 воспитанников;
в группах для детей с умственной отсталостью легкой степени старше трех лет — не менее 8 и не более 12 воспитанников, умеренной степени старше трех лет — не менее 6 и не более 10 воспитанников;
в группах для детей с тяжелыми нарушениями речи старше трех лет — не менее 10 и не более 12 воспитанников;
в группах для детей с аутизмом старше трех лет — не менее 8 и не более 10 воспитанников;
в группах дети с задержкой психического развития старше трех лет — не менее 10 и не более 12 воспитанников;
в группах для детей со сложными дефектами (два и более дефекта) — не менее 8 и не более 10 воспитанников.
51. В дошкольной организации комбинированного типа инклюзивные группы комплектуются по возрастному принципу.
52. В дошкольной организации комбинированного типа наполняемость инклюзивных групп для детей старше трех лет определяется в зависимости от категории детей с физическими или психическими нарушениями в развитии и составляет:
не менее 20 и не более 25 детей, в том числе не более 3 детей с физическими или психическими нарушениями в развитии (слабовидящие или слабослышащие или с нарушениями опорно-двигательной системы);
не менее 20 и не более 25 детей, в том числе не более 2 детей с физическими или психическими нарушениями в развитии (с амблиопией зрения, косоглазием или тяжелыми нарушениями речи или аутизмом);
не менее 20 и не более 25 детей, в том числе не более 3 детей с тяжелыми нарушениями речи;
не менее 20 и не более 25 детей, в том числе не более 3 детей с задержкой психического развития.
В дошкольной организации комбинированного типа наполняемость групп для детей с физическими или психическими нарушениями в развитии устанавливается в зависимости от категории детей и их возраста и составляет:
в группах для глухих детей — не менее 8 и не более 10 воспитанников;
в группах для слабослышащих детей — не менее 10 и не более 12 воспитанников;
в группах для слепых детей — не менее 8 и не более 10 воспитанников;
в группах для слабовидящих детей — не менее 10 и не более 12 воспитанников;
в группах для детей с нарушением опорно-двигательного аппарата — не менее 15 и не более 18 воспитанников;
в группах для детей с последствиями гемипареза, монопареза, плегиями — не менее 10 и не более 12 воспитанников;
в группах для детей с последствиями синдрома детского церебрального паралича — не менее 8 и не более 10 воспитанников;
в группах для детей с нарушениями интеллекта с умственной отсталостью легкой степени старше трех лет — не менее 8 и не более 12 воспитанников, умеренной и средней степенью старше 3 лет — не менее 6 и не более 10 воспитанников;
в группах для детей с аутизмом старше трех лет — не менее 8 и не более 10 воспитанников;
в группах для детей с задержкой психического развития старше трех лет — не менее 10 и не более 12 воспитанников;
в группах для детей со сложными дефектами (два и более дефекта) — не менее 8 и не более 10 воспитанников.
53. Порядок комплектования групп в негосударственных дошкольных образовательных организаций определяется учредителем с учетом санитарно-гигиенических требований к содержанию, устройству и организации режима работы дошкольных образовательных организаций.
Глава 10. Организация питания в специализированных дошкольных организациях и дошкольных организациях комбинированного типа
54. Питание в специализированной дошкольной организации и дошкольной организации комбинированного типа организуется и осуществляется в порядке, установленном законодательством.
55. Ответственность за организацию питания воспитанников в специализированной дошкольной организации и дошкольной организации комбинированного типа возлагается на руководителя данной организации.
Глава 11. Финансирование деятельности специализированных дошкольных организаций и дошкольных организациях комбинированного типа
56. Финансирование деятельности государственной специализированной дошкольной организации и государственной дошкольной организации комбинированного типа осуществляется за счет:
средств Государственного бюджета Республики Узбекистан;
родительской платы за уход, питание и присмотр за детьми в дошкольных образовательных организациях;
добровольных пожертвований физических и юридических лиц;
иных источников, не запрещенных законодательством.
57. Привлечение в государственную специализированную дошкольную организацию и государственную дошкольную организацию комбинированного типа дополнительных внебюджетных средств не влечет за собой снижения бюджетного финансирования.
58. Финансирование и материально-техническое обеспечение негосударственной специализированной дошкольной организации и негосударственной дошкольной организации комбинированного типа осуществляется за счет средств учредителя, добровольных пожертвований физических и юридических лиц и иных источников, не запрещенных законодательством.
59. Родительская плата за уход, питание и присмотр за детьми в государственных специализированных дошкольных организациях и государственных дошкольных организациях комбинированного типа осуществляется в размерах, установленных законодательством.
60. Оплата стоимости услуг по дошкольному образованию и воспитанию в негосударственных специализированных дошкольных организациях и негосударственных дошкольных организациях комбинированного типа осуществляется по ценам и тарифам, устанавливаемым учредителем на договорной основе, за исключением случаев, предусмотренных законодательством.
61. Родительская плата за уход, питание и присмотр за детьми из семей, нуждающихся в социальной поддержке, осуществляется на льготных условиях в размерах, установленных законодательством.
62. Перечень физических или психических нарушений в развитии детей, при которых не взимается родительская плата в государственных специализированных дошкольных организациях и государственных дошкольных организациях комбинированного типа, определяется в установленном законодательством порядке.
63. Специализированная дошкольная организация финансируется на основании сметы расходов, утвержденной специализированной дошкольной организацией и зарегистрированной в установленном законодательством порядке.
Инклюзивные группы дошкольных организаций комбинированного типа финансируются на основании сметы расходов для дошкольных образовательных организаций общего типа, утвержденной и зарегистрированной в установленном законодательством порядке.
Группы для детей с физическими или психическими нарушениями в развитии дошкольных организаций комбинированного типа финансируются на основании сметы расходов для специализированных дошкольных образовательных организаций, утвержденной и зарегистрированной в установленном законодательством порядке.
64. Заработная плата работников государственной специализированной дошкольной организации и государственной дошкольной организации комбинированного типа устанавливается в соответствии с законодательством.
В государственной специализированной дошкольной организации к должностным окладам и тарифным ставкам руководящих, педагогических и медицинских работников, а также помощников воспитателей дополнительно выплачивается надбавка в размере 100 процентов.
В государственных дошкольных организациях комбинированного типа к должностным окладам и тарифным ставкам педагогических и медицинских работников, а также помощников воспитателей, работающих в группах для детей с физическими или психическими нарушениями в развитии, дополнительно выплачивается надбавка в размере 100 процентов.
65. Специализированная дошкольная организация и дошкольная организация комбинированного типа представляют финансовую и статистическую отчетность в соответствующие государственные органы в порядке, установленном законодательством.
66. Контроль финансово-хозяйственной деятельности государственной специализированной дошкольной организации и государственной дошкольной организации комбинированного типа осуществляется Инспекцией государственного финансового контроля и ее территориальными управлениями.
Глава 12. Управление специализированной дошкольной организацией и дошкольной организацией комбинированного типа
67. Управление специализированной дошкольной организацией и дошкольной организацией комбинированного типа осуществляется в соответствие с законодательством, настоящим Положением и уставом данной организации.
68. Органами управления государственной специализированной дошкольной организации и государственной дошкольной организации комбинированного типа являются:
Педагогический совет;
Наблюдательный совет;
руководитель государственной специализированной дошкольной организации и государственной дошкольной организации комбинированного типа.
Негосударственные специализированные дошкольные организации и негосударственные дошкольные организации комбинированного типа самостоятельно определяют систему своих органов управления.
69. Педагогический совет государственной специализированной дошкольной организации и государственной дошкольной организации комбинированного типа:
рассматривает вопросы совершенствования образовательно-воспитательного процесса в государственной специализированной дошкольной организации и государственной дошкольной организации комбинированного типа;
определяет план работы государственной специализированной дошкольной организации и государственной дошкольной организации комбинированного типа и педагогическую нагрузку педагогических работников;
оценивает результаты реализации образовательной программы государственной специализированной дошкольной организации и государственной дошкольной организации комбинированного типа;
определяет порядок сотрудничества государственной специализированной дошкольной организации и государственной дошкольной организации комбинированного типа с законными представителями ребенка;
обсуждает вопросы повышения квалификации педагогических работников государственной специализированной дошкольной организации и государственной дошкольной организации комбинированного типа, развития их творческой инициативы, внедрения в образовательный процесс достижений науки и передового педагогического опыта;
рассматривает вопросы морального и материального поощрения работников государственной специализированной дошкольной организации и государственной дошкольной организации комбинированного типа;
заслушивает отчеты руководителя и педагогических работников государственной специализированной дошкольной организации и государственной дошкольной организации комбинированного типа.
Педагогический совет государственной специализированной дошкольной организации и государственной дошкольной организации комбинированного типа может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
70. В государственной специализированной дошкольной организации и государственной дошкольной организации комбинированного типа в целях оказания содействия в воспитании, развитии и образовании ребенка создается Наблюдательный совет, состав которого формируется из числа законных представителей детей, посещающих данную организацию, его работников, а также представителей негосударственных некоммерческих организаций.
Наблюдательный совет государственной специализированной дошкольной организации и государственной дошкольной организации комбинированного типа:
определяет приоритетные направления развития государственной специализированной дошкольной организации и государственной дошкольной организации комбинированного типа;
избирает руководителя государственной специализированной дошкольной организации и государственной дошкольной организации комбинированного типа из числа кандидатур, рекомендованных районным (городским) отделом дошкольного образования, а также вносит в установленном порядке предложения по освобождению его от занимаемой должности;
периодически заслушивает отчеты руководителя государственной специализированной дошкольной организации и государственной дошкольной организации комбинированного типа о принимаемых мерах по совершенствованию ее деятельности, финансово-хозяйственном состоянии, доходах и расходах, использовании бюджетных, внебюджетных, спонсорских и иных средств;
проводит социальные опросы, касающиеся деятельности руководителя, педагогических и других работников государственной специализированной дошкольной организации и государственной дошкольной организации комбинированного типа;
вносит в районные (городские) отделы дошкольного образования предложения о поощрении работников государственной специализированной дошкольной организации и государственной дошкольной организации комбинированного типа.
Наблюдательный совет государственной специализированной дошкольной организации и государственной дошкольной организации комбинированного типа может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
71. Порядок организации деятельности Наблюдательного совета государственной специализированной дошкольной организации и государственной дошкольной организации комбинированного типа устанавливается Министерством дошкольного образования Республики Узбекистан.
72. Руководство государственной специализированной дошкольной организацией или государственной дошкольной организацией комбинированного типа осуществляет директор, избираемый Наблюдательным советом из числа кандидатов, рекомендованных территориальными подразделениями Министерства дошкольного образования Республики Узбекистан по согласованию с Министерством дошкольного образования Республики Узбекистан.
73. Руководителем негосударственной специализированной дошкольной организации или негосударственной дошкольной организации комбинированного типа является директор, назначаемый на должность и освобождаемый от должности в соответствии с уставом дошкольной образовательной организации.
74. Директор осуществляет текущее руководство деятельностью государственной специализированной дошкольной организации или государственной дошкольной организации комбинированного типа и подотчетен Наблюдательному совету и учредителю.
75. Директор осуществляет текущее руководство деятельностью негосударственной специализированной дошкольной организации или негосударственной дошкольной организации комбинированного типа и подотчетен учредителю.
76. Права и обязанности руководителя специализированной дошкольной организации и дошкольной организации комбинированного типа устанавливаются законодательством, уставом, иными нормативно-правовыми актами, а также трудовым договором.
77. Квалификационные требования, предъявляемые к должности руководителя специализированной дошкольной организации и дошкольной организации комбинированного типа, определяются Министерством дошкольного образования Республики Узбекистан.
78. В специализированной дошкольной организации и дошкольной организации комбинированного типа образуется и функционирует Медико-психолого-педагогический совет, который состоит из психолога, медицинских и педагогических работников.
Медико-психолого-педагогический совет специализированной дошкольной организации и дошкольной организации комбинированного типа:
при поступлении ребенка с учетом его индивидуальных и возрастных особенностей, состояния здоровья и уровня развития разрабатывает индивидуальный маршрут проведения коррекционно-педагогических и реабилитационных мероприятий;
определяет динамику развития ребенка в процессе реализации индивидуального маршрута и при необходимости вносит в него изменения;
проводит мониторинг и оценку результатов коррекционно-педагогических и реабилитационных мероприятий, уровня навыков самообслуживания и динамики социальной адаптации ребенка, освоения им образовательно-воспитательных программ;
рассматривает вопрос о необходимости направления на повторное обследование ребенка в психолого-медико-педагогическую комиссию в течение срока пребывания в специализированной дошкольной организации и дошкольной организации комбинированного типа;
не менее чем за месяц до окончания срока пребывания, указанного в заключении психолого-медико-педагогической комиссии, уведомляет законных представителей ребенка о сроке окончания пребывания воспитанника в специализированной дошкольной организации и дошкольной организации комбинированного типа и направляет его на обследование в психолого-медико-педагогическую комиссию на предмет дальнейшего пребывания в данных организациях.
Глава 13. Заключительные положения
79. В специализированной дошкольной организации и дошкольной организации комбинированного типа не допускается создание и деятельность организационных структур политических партий и религиозных учреждений.
80. Международное сотрудничество, обмен педагогической и медицинской информацией и опытом, прохождение стажировки и повышение квалификации педагогических и медицинских работников специализированной дошкольной организации и дошкольной организации комбинированного типа осуществляются в установленном порядке.
ПРИЛОЖЕНИЕ № 5 к постановлению Кабинета Министров от 13 мая 2019 года № 391
О государственной многопрофильной специализированной дошкольной образовательной организации с реабилитационным центром
Глава 1. Общие правила
1. Настоящее положение определяет цели и задачи, права, обязанности и ответственность государственной многопрофильной специализированной дошкольной образовательной организации с реабилитационным центром (далее-специализированная организация), а также порядок организации ее деятельности.
2. Настоящее положение не распространяется на государственные организации общего типа, многопрофильные специализированные дошкольные образовательные организации и дошкольные образовательные организации совместного типа.
3. Специализированная организация осуществляет свою деятельность в соответствии с Конституцией Республики Узбекистан, Законом Республики Узбекистан «О дошкольном образовании и воспитании»и другими законами, постановлениями палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, указами, постановлениями и распоряжениями Президента Республики Узбекистан, постановлениями и распоряжениями Кабинета Министров Республики Узбекистан, государственными требованиями, предъявляемыми к развитию детей раннего и дошкольного устава и ведет в соответствии со своим уставом.
4. Деятельность специализированной организации направлена на получение дошкольного образования детьми с физическими или психическими отклонениями в развитии, а также на их воспитание и реабилитацию.
5. Аккредитация специализированной организации осуществляется уполномоченным государственным органом в порядке, установленном законодательством, на основании аттестации.
6. Специализированная организация является юридическим лицом, имеет печать и штамп с изображением Государственного герба Республики Узбекистан и своим наименованием на государственном языке, самостоятельный баланс, бюджетные и внебюджетные личные казначейские счета.
Глава 2. Цели и задачи специализированной организации
7. Цели специализированной организации заключаются в следующем:
обеспечение реализации права ребенка на образование;
создание благоприятных условий для обучения и воспитания детей, адаптации к социуму, а также коррекции пороков развития;
обеспечение физического, умственного и духовного созревания детей в соответствии с их возрастными и конкретными возможностями, способностями и потребностями;
формирование личности ребенка, развитие его творческих способностей, обеспечение приобретения им социального опыта;
оказание квалифицированной социально-бытовой, социально-психологической, социально-педагогической, социально-экономической, социально-правовой помощи детям с ОВЗ, детям с физическими или психическими отклонениями в развитии, а также семьям, в которых воспитываются такие дети, содействие их максимально полной и своевременной адаптации к жизни, учебе и труду в обществе, семье.
8. Задачами специализированной организации являются:
Обеспечение оказания воспитательно-образовательной и коррекционно-педагогической помощи воспитанникам в соответствии с государственными требованиями к развитию детей раннего и дошкольного возраста, а также разработанными на их основе программами организации учебно-воспитательной и коррекционной работы;
воспитывать у детей любовь к родине, уважительное отношение к семье, уважение к национальным ценностям и традициям, сознательное отношение к себе и окружающей среде;
проведение медицинской абилитации и реабилитации, компенсации и коррекции пороков развития детей;
создание условий, позволяющих детям получать качественное дошкольное образование и воспитание;
обеспечение социальной гибкости и готовности детей к продолжению образования и воспитания;
подготовка детей к обучению в общеобразовательных учреждениях;
внедрение в образовательный процесс современных образовательных программ и технологий.
Глава 3. Порядок создания, реорганизации и ликвидации специализированной организации
9. Национальное агентство социальной защиты при Президенте Республики Узбекистан (далее — Агентство) является учредителем специализированной организации.
10. Специализированная организация создается учредителем и подлежит государственной регистрации в порядке, установленном законодательными актами.
11. Специализированная организация состоит из многопрофильной специализированной дошкольной организации и реабилитационного центра, а также может иметь в своей структуре общежитие для временного проживания с детьми и их законными представителями.
12. В специализированной организации по согласованию с учредителем могут быть открыты дополнительные отделы, службы, структурные подразделения, деятельность которых не противоречит уставным видам деятельности специализированной организации. Все структурные подразделения в своей деятельности подчиняются директору специализированной организации.
13. Здания и сооружения специализированной организации не могут быть приватизированы, конфискованы и перепрофилированы без согласования с Агентством.
14. Специализированная организация реорганизуется или ликвидируется после окончания учебного года в порядке, установленном законодательством.
В процессе реорганизации или ликвидации специализированной организации перевод воспитанников в другие государственные дошкольные образовательные организации осуществляется Управлением Агентства по Республике Каракалпакстан, областям и городу Ташкенту по согласованию с законными представителями ребенка.
Глава 4. Права, обязанности и ответственность специализированной организации
15. Специализированная организация имеет право:
разработка собственной образовательной программы самостоятельно на основе утвержденной индивидуальной образовательной программы;
сотрудничество с законными представителями ребенка;
участие в инновационной деятельности по развитию системы дошкольного образования.
Специализированная организация может иметь и другие права в соответствии с законодательными актами.
16. Специализированная организация:
создавать условия в соответствии с санитарно-гигиеническими нормами для физического развития и укрепления здоровья детей и обеспечивать их соблюдение;
Создание условий для абилитации и реабилитации детей в соответствии со стандартами лечения соответствующих нозологий, утвержденными Министерством здравоохранения Республики Узбекистан;
обеспечивать соответствие форм, методов и средств, используемых при организации воспитания и коррекционно-педагогического процесса, возрастным, психическим и физиологическим особенностям, интересам, способностям, интересам и потребностям детей;
создание необходимых условий для организации правильного питания детей и оказания им медицинской помощи;
обеспечение качественной подготовки детей к обучению в общеобразовательных учреждениях с использованием личностно-ориентированного подхода;
содействие уполномоченным государственным органам в осуществлении контроля качества дошкольного образования, охраны и укрепления здоровья, абилитационных и реабилитационных мероприятий;
Наполнение групп специализированной организации детьми в соответствии с требованиями специального дошкольного образования.
при наличии необходимой материально-технической базы и квалифицированного медицинского персонала наряду с основной образовательной деятельностью необходимо оказание платных лечебно-оздоровительных услуг.
Специализированная организация может иметь иные обязанности в соответствии с законодательством.
17. Специализированная организация несет ответственность за:
обеспечение прав и законных интересов детей;
организация защиты жизни детей и укрепления их здоровья во время их пребывания в специализированной организации;
осуществление воспитательного, коррекционно-педагогического и реабилитационного процессов в соответствии с установленными требованиями;
помогать своим законным представителям советами по вопросам воспитания и обучения ребенка;
обеспечение реализации общеобразовательных программ в соответствующем качестве и в установленном объеме;
выполнение обязанностей и функций, предусмотренных настоящим Положением.
18. Мониторинг и контроль за деятельностью специализированной организации осуществляются уполномоченными государственными органами в соответствии с законодательством.
19. Запрещается использовать образовательный процесс в политических целях или побуждать обучающихся детей к совершению действий, противоречащих Конституции и законодательству Республики Узбекистан.
Глава 5. Многопрофильная специализированная организация дошкольного образования
20. Многопрофильная специализированная дошкольная образовательная организация (далее — специализированная дошкольная организация) считается составной частью специализированной организации, в которой осуществляется обучение и воспитание учащихся.
21. Прием детей в специализированную дошкольную организацию осуществляется в течение календарного года при наличии в этой организации вакансий.
Дети принимаются с согласия их законных представителей на следующих основаниях:
Заключение психолого-медико-педагогической комиссии, выданное в установленном порядке;
Медицинская карта ребенка и карта профилактических прививок по форме, утверждаемой Министерством здравоохранения Республики Узбекистан.
22. Срок пребывания в специализированной дошкольной организации и период коррекционной работы с детьми определяются психолого-медико-педагогической комиссией.
23. В специализированной дошкольной организации по контингенту воспитанников от 2 до 7 лет с отклонениями в физическом или умственном развитии создаются следующие группы:
для студентов с тяжелыми нарушениями слуха;
для студентов с тяжелыми нарушениями зрения;
для учащихся с задержкой умственного развития;
для детей с задержкой психического развития;
для студентов с ограниченными возможностями опорно-двигательного аппарата.
24. В специализированной дошкольной организации группы комплектуются по категории и возрасту детей и формируют соответственно:
в группах, предназначенных для глухих школьников, — не менее 8 и не более 10 учащихся;
в группах, предназначенных для слабослышащих учащихся, — не менее 10 и не более 12 учащихся;
в группах для слабовидящих учащихся — не менее 8 и не более 10 учащихся;
в группах, предназначенных для слабовидящих учащихся, — не менее 10 и не более 12 учащихся;
в группах, предназначенных для воспитанников с нарушениями опорно-двигательного аппарата, — не менее 15 и не более 18 учащихся;
в группах, предназначенных для детей с осложнениями гемипареза, монопареза, плегии — не менее 10 и не более 12 детей;
в группах, предназначенных для детей с осложнениями синдрома детского церебрального паралича, — не менее 8 человек и не более 10 человек;
в группах, предназначенных для детей старше трех лет с легкой умственной отсталостью, — не менее 8 и не более 12 детей; в группах, предназначенных для учащихся старше трех лет с умеренной умственной отсталостью, - не менее 6 и не более 10 воспитанников;
в группах для детей с аутизмом старше трех лет — не менее 8 и не более 10 детей;
в группах, предназначенных для детей старше трех лет с задержкой психического развития, — не менее 10 и не более 12 воспитанников;
в группах, предназначенных для воспитанников со сложными нарушениями (два и более нарушений) — не менее 8 и не более 10 учащихся.
25. Питание в специализированной дошкольной организации организуется и осуществляется в порядке, установленном законодательством.
Ответственность за организацию питания воспитанников специализированной дошкольной организации несет директор специализированной организации.
26. В специализированную дошкольную организацию не принимаются дети со следующими нарушениями здоровья:
тяжелая и глубокая умственная слабость;
шизофрения, глубокие расстройства эмоциональной воли;
частые рецидивирующие генерализованные эпилептические припадки;
тяжелые формы различных психопатий и обусловленные ими психопатические состояния;
неспособность удерживать мочу и кал из-за органического расстройства нервной системы;
стадия абстиненции и декомпенсации сердечно-сосудистой, дыхательной и пищеварительной систем;
слепые глаза и глухие уши.
27. Дети увольняются из специализированной дошкольной организации по следующим основаниям:
заявление законных представителей ребенка;
медицинские инструкции учреждений здравоохранения;
Неисполнение условий договора между специализированной организацией и законными представителями ребенка;
Заключение медико-психолого-педагогического совета специализированной организации;
Окончание периода пребывания ребенка в специализированной дошкольной организации, указанное в заключении психолого-медико-педагогической комиссии;
достижения школьного возраста ребенка (7 лет).
Глава 6. Организация образовательного процесса в специализированной дошкольной организации
28. Специализированная дошкольная организация обеспечивает обучение, воспитание, воспитание и оказание коррекционно-педагогической помощи детям в соответствии с государственными требованиями к дошкольному образованию.
29. Содержание образовательного процесса в специализированной дошкольной организации определяется программой (в том числе авторской, адаптационной и т.п.), разработанной на основе образовательной программы, утвержденной Министерством дошкольного образования Республики Узбекистан в соответствии с Агентством к развитию детей младшего и дошкольного возраста.
30. Учебный процесс регламентируется годовыми, календарно-тематическими планами и графиками обучения.
31. Специализированная дошкольная организация выбирает формы, средства и методы воспитания детей в соответствии с законодательством и государственными требованиями развития детей младшего и дошкольного возраста.
32. Образовательный процесс организуется на основе единого порядка с учетом уникальных особенностей детей. Занятия проводятся очно, в небольших группах и индивидуально. Группы и коррекционно-воспитательные отделения должны быть обеспечены необходимым специализированным оборудованием и приспособлениями.
33. Дети с физическими или психическими отклонениями в развитии обучаются и воспитываются на основе следующих принципов:
коррекционная направленность образования;
социальная адаптация;
использование специальной методики обучения и категориального подхода в организации учебного процесса.
34. В специализированной дошкольной организации устанавливается пятидневная рабочая неделя. Группы по периоду времени пребывания детей в организации:
группы полного дня (до 10,5 часов в день);
могут быть группы, где дети находятся круглосуточно (24 часа).
35. Порядок работы в специализированной дошкольной организации и сроки пребывания воспитанников определяются уставом специализированной организации и решением учредителя.
36. Взаимоотношения между специализированной организацией и законными представителями ребенка регулируются договором, заключаемым при помещении ребенка в специализированную дошкольную организацию. Время пребывания ребенка в специализированной дошкольной организации указывается в данном договоре.
37. Воспитательный процесс осуществляют педагогические работники специализированной дошкольной организации, имеющие соответствующую квалификацию по специальному дошкольному образованию. Психолого-педагогический контроль за образовательным процессом осуществляют психологи.
38. Педагогический коллектив несет ответственность за организацию образовательного процесса в соответствии с законодательством Республики Узбекистан. Общее руководство деятельностью специализированной дошкольной организации и организацией образовательного процесса осуществляет заместитель директора специализированной организации по воспитательной и воспитательной деятельности.
39. Обучение ведется на государственном языке и на других языках в соответствии с Законом Законом ики Узбекистан «О государственном языке».
Глава 7. Участники образовательного процесса
40. К участникам образовательного процесса в специализированной дошкольной организации относятся:
студенты;
преподавательский состав;
медицинские работники и другие работники;
законные представители ребенка.
41. Воспитанники специализированной дошкольной организации имеют следующие права:
бесплатное дошкольное образование;
пользование реабилитационными и медицинскими услугами;
Бесплатная поставка лекарственных средств на основании перечня лекарственных средств, утвержденного Министерством здравоохранения Республики Узбекистан;
Питание согласно санитарным правилам и нормам, утвержденным в Республике Узбекистан.
Другие права и обязанности воспитанников специализированной дошкольной организации определяются в соответствии с законодательством и уставом специализированной организации.
42. Лица, имеющие соответствующее профильное образование, профессиональную подготовку и высокие моральные качества, имеют право заниматься педагогической деятельностью в специализированной дошкольной организации.
43. Законные представители ребенка имеют право знакомиться с образовательной деятельностью специализированной дошкольной организации, образованием, предоставляемым их ребенку, и оказываемой реабилитационной помощью, не вмешиваясь в работу этой организации.
Глава 8. Организация реабилитационного центра и реабилитационный процесс
44. Реабилитационные мероприятия осуществляются медико-педагогическим персоналом государства, а также медицинским персоналом учреждений здравоохранения, территориально интегрированных в Специализированную организацию, в реабилитационном центре, который считается составной частью Специализированной организации.
45. Медицинские и педагогические работники Реабилитационного центра на основании требований и условий, предусмотренных договором, заключаемым с законными представителями детей, проводят мероприятия по коррекции нарушений развития детей, медицинской реабилитации, абилитации и социальной адаптации детей, имеющих физические или психические нарушения развития, в соответствии со стандартами лечения, утверждёнными Министерством здравоохранения Республики Узбекистан.
46. В рамках указанного лечебного курса реабилитационные мероприятия планируются индивидуально для каждого воспитанника специализированной дошкольной организации с учетом графика обучения.
47. Помимо воспитанников специализированной дошкольной организации, Реабилитационный центр по направлению медико-психолого-педагогического совета данной специализированной дошкольной организации принимает в амбулаторных условиях детей с инвалидностью в возрасте от 2 до 18 лет на основании медицинских показаний, указанных в приложении к настоящему Положению, и проводит в отношении них реабилитационные мероприятия.
Периодичность реабилитационных процедур, оказываемых детям в амбулаторных условиях, определяется в индивидуальной программе реабилитации, включающей курс реабилитационных процедур продолжительностью один месяц, в зависимости от состояния здоровья ребенка и рекомендаций Медико-психолого-педагогического совета Специализированной больницы. Проводится организация повторения процедур через 3 и более месяцев.
48. Каждый воспитанник специализированной дошкольной организации в реабилитационном центре и ребенок, прошедший курс лечения в амбулаторных условиях, получают медицинскую карту установленного образца. После окончания пребывания воспитанника в специализированной дошкольной организации или после окончания курса лечения в амбулаторных условиях законным представителям ребенка выдается копия медицинской карты медицинского учреждения по месту жительства.
49. В реабилитационном центре установлена пятидневная рабочая неделя. Прием осуществляется в назначенное время — ежедневно по 7,2 часа.
50. Реабилитационный центр вправе организовать платную амбулаторно-поликлиническую помощь на основании направления районной (городской) центральной поликлиники по месту жительства ребенка с требованием справки о неинфекционных заболеваниях в соответствии с порядке, установленном законодательством.
51. Занятия по лечебной физкультуре проводит инструктор медицинской физкультуры или педагог, имеющий соответствующую подготовку.
52. Контроль за правильной организацией и проведением всех лечебно-реабилитационных мероприятий в реабилитационном центре осуществляют областные органы управления здравоохранением.
На органы управления здравоохранением области возлагается ответственность за наполнение реабилитационного центра медицинскими кадрами, повышение их квалификации, а также привлечение высококвалифицированных специалистов для оказания консультативной помощи и широкое привлечение современных технологий и методов лечения и реабилитации.
53. Штатные сотрудники специализированной организации проходят бесплатный медицинский осмотр в учреждениях здравоохранения.
54. Медицинские и педагогические работники несут ответственность за организацию процесса реабилитации в соответствии с законодательством Республики Узбекистан. Общее руководство реабилитационным центром и организацию реабилитационного процесса осуществляет заместитель директора по лечению специализированной организации.
Глава 9. Общежитие специализированной организации
55. Специализированным организациям разрешить организовать общежитие для временного проживания ребенка (детей) совместно с их законными представителями на период прохождения ребенком реабилитационных процедур в рамках установленного курса лечения в амбулаторных условиях.
56. Общежития не имеют юридического статуса и находятся в ведении специализированных организаций.
57. Общежития содержатся в основном за счет средств хозрасчета. Также возможно привлечение средств из патронажной (непредвзятой) помощи юридических и физических лиц и из других источников, не запрещенных законодательством.
58. Доходы от общежитий должны быть освобождены от налогов, взимаемых в государственный бюджет, сборов в Республиканский дорожный фонд и обязательных отчислений в государственные специальные фонды.
59. Порядок использования общежитий определяется Агентство.
Глава 10. Финансирование деятельности специализированной организации
60. Деятельность специализированной организации финансируется за счет:
Средства государственного бюджета Республики Узбекистан;
добровольные пожертвования физических и юридических лиц;
платные услуги;
другие источники, не запрещенные законодательством.
Специализированная организация имеет право на получение дополнительного дохода в порядке, установленном законодательством.
61. Привлечение дополнительных бюджетных средств в специализированную организацию не приводит к уменьшению финансирования из бюджета.
62. Плата с родителей за содержание детей в специализированной дошкольной организации не взимается, за исключением случаев, предусмотренных договором, заключённым с законными представителями детей.
63. Финансирование специализированной организации осуществляется на основе утвержденной ею сметы и учитывается в порядке, установленном законодательством.
64. Заработная плата работников специализированной организации определяется в соответствии с законодательством.
В специализированной организации производится доплата в размере 100 % к заработной плате и основным тарифным ставкам руководителей, преподавателей и медицинских работников, а также помощников учителей.
65. Специализированная организация представляет финансовую и статистическую отчетность в соответствующие государственные органы в порядке, установленном законодательством.
66. Финансово-хозяйственная деятельность специализированной организации контролируется Инспекцией государственного финансового контроля и ее территориальными управлениями.
Глава 11. Руководство специализированной организацией
67. Управление специализированной организацией осуществляется в соответствии с законодательством, настоящим Положением и Уставом специализированной организации.
68. В состав органов управления специализированной организации входят:
Педагогический совет;
Наблюдательный совет;
Директор специализированной организации.
69. Педагогический совет специализированной организации:
Рассматривает вопросы совершенствования образовательного процесса в профильной организации;
Специализированная организация определяет план работы и педагогическую нагрузку ППС;
Специализированная организация оценивает результаты программы обучения;
Специализированная организация определяет порядок взаимодействия с законными представителями ребенка;
В специализированной организации обсуждаются вопросы повышения квалификации педагогических кадров, развития их творческой инициативы, внедрения в учебный процесс достижений науки и передовой педагогической практики;
Рассматривает вопросы моральной и материальной мотивации работников специализированной организации;
Он заслушивает доклады директора и профессорско-преподавательского состава специализированной организации.
Специализированная организация Педагогический совет может осуществлять также иные полномочия в соответствии с законодательством.
70. В целях оказания помощи в воспитании, развитии и обучении ребенка в специализированной организации создается Наблюдательный совет. В его состав входят законные представители детей, посещающих данную организацию, ее сотрудники, а также представители негосударственных некоммерческих организаций.
Наблюдательный совет специализированной организации:
Определяет основные направления развития специализированной организации;
заслушивает периодические отчеты директора специализированной организации о мерах, принятых по улучшению ее деятельности, финансово-экономическому состоянию, доходам и расходам, использованию бюджетных, внебюджетных, спонсорских и других средств;
Специализированная организация проводит социальные опросы, связанные с деятельностью директора, ППС и других сотрудников;
Управлениям Агентства в Республике Каракалпакстан, областях и городе Ташкенте предложения по поощрению работников специализированных организаций.
Наблюдательный совет специализированной организации может осуществлять иные полномочия в соответствии с законодательством.
71. Порядок организации деятельности Мониторингового совета специализированной организации определяется Агентством.
72. Специализированную организацию возглавляет директор, который назначается на должность и освобождается от должности Агентством.
73. Директор руководит деятельностью специализированной организации и подотчетен наблюдательному совету и учредителю.
74. Права и обязанности директора специализированной организации определяются законодательством, уставом, иными правовыми документами, а также трудовым договором.
75. Квалификационные требования к должности директора специализированной организации определяются Агентством.
76. Режиссер:
Действует от имени специализированной организации, представляет ее интересы, присваивает имущество специализированной организации в порядке, установленном законодательством, и заключает договор;
Принимает решения по вопросам, отнесенным к компетенции специализированной организации, и несет персональную ответственность за выполнение задач и функций, возложенных на специализированную организацию;
издает приказы и дает указания, обязательные для исполнения всеми работниками Специализированной организации в пределах своих полномочий;
вносит на рассмотрение соответствующих органов предложения по укреплению учебно-материальной базы, совершенствованию образовательной деятельности, обеспечению квалифицированными педагогическими и медицинскими кадрами, а также другим вопросам, связанным с деятельностью Специализированной организации;
заключает трудовые договоры с преподавателями, медицинским персоналом и другими работниками;
осуществляет иные полномочия в соответствии с законодательством.
77. Составляющие подразделения специализированной организации возглавляют три заместителя директора:
заместитель директора по воспитательной работе назначается директором специализированной организации по согласованию с Агентство;
заместитель директора по лечению рекомендован областным органом управления здравоохранением и назначается директором специализированной организации по согласованию с Агентство;
заместитель директора по общим вопросам назначается директором специализированной организации по согласованию с Агентство.
78. Права и обязанности заместителя директора специализированной организации определяются в уставе, иных нормативных правовых документах, а также в трудовом договоре.
Глава 12. Медико-психолого-педагогический совет специализированной организации
79. В специализированной организации создается и действует медико-психолого-педагогический совет, его председателем и заместителем директора по воспитательной и воспитательной работе является директор специализированной организации, заместитель директора по лечебной работе, психолог, педагог и медицинский персонал. являются его членами.
80. Медико-психолого-педагогический совет:
При поступлении ребенка в специализированную дошкольную организацию специализированной организации для него разрабатывается единый порядок проведения коррекционно-педагогических и реабилитационных мероприятий с учетом его индивидуальных и возрастных особенностей, состояния здоровья и уровня развития;
3 раза в течение учебного года (сентябрь, январь и май) осматривает воспитанников специализированной дошкольной организации;
определяет динамику развития ребенка в ходе реализации индивидуального курса и при необходимости вносит в него изменения;
контролирует и оценивает результаты коррекционно-педагогических и реабилитационных мероприятий, уровень навыков самообслуживания ребенка и динамику социальной адаптации, усвоения образовательных программ;
рассматривает вопрос о необходимости направления ребенка в психолого-медико-педагогическую комиссию на повторное обследование в период пребывания ребенка в специализированной дошкольной организации;
Не позднее чем за месяц до окончания периода пребывания ребенка, указанного в заключении Психолого-медико-педагогической комиссии, законные представители ребенка уведомляются об окончании периода пребывания воспитанника в специализированном дошкольном учреждении. школьной организации, и будет направлен в Психолого-медико-педагогическую комиссию на обследование с целью продолжения пребывания в этих организациях;
имеет право принять решение об исключении воспитанника из специализированной дошкольной организации до окончания срока, указанного в заключении психолого-медико-педагогической комиссии, на основании данных обследования воспитанников или положительной динамики результатов коррекционно-педагогических и реабилитационных мероприятий;
В реабилитационном центре специализированной организации он осматривает детей, направленных на реабилитационное лечение в амбулаторных условиях в рамках назначенного курса лечения, и назначает коррекционно-педагогические и реабилитационные мероприятия в зависимости от особенностей ребенка, его возрастных особенностей, состояния здоровья и уровень развития; разрабатывает рекомендации о времени и периодичности прохождения ребенком коррекционно-педагогического и реабилитационного лечения;
специализированная организация с согласия законных представителей ребенка дает заключение о необходимости прохождения ребенком реабилитационного лечения в рамках назначенного курса лечения в амбулаторных условиях и его продолжительности.
Глава 13. Окончательные правила
81. Организационные структуры политических партий и религиозных учреждений не могут создаваться и действовать в специализированной организации.
82. В специализированной организации международное сотрудничество, обмен педагогической информацией и опытом, проведение операций и обучение педагогических и медицинских работников осуществляются в установленном порядке.
Премьер-министр Республики Узбекистан А. АРИПОВ
г. Ташкент,
13 мая 2019 г.,
№ 391