📅 2019-yil 20-may · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2019-yil 20-may · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2019 йил 20 май · Қонунлар ва кодекслар
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 20 мая 2019 г. · Законы и кодексы
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 20 May 2019 · Laws and codes
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикасининг
Қонуни
Яйловлар тўғрисида
Қонунчилик палатаси томонидан 2019 йил 2 апрелда қабул қилинган Сенат томонидан 2019 йил 3 майда маъқулланган
1-боб. Умумий қоидалар
1-модда. Ушбу Қонуннинг мақсади
Ушбу Қонуннинг мақсади яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш соҳасидаги муносабатларни тартибга солишдан иборат.
2-модда. Яйловлар тўғрисидаги қонунчилик
Яйловлар тўғрисидаги қонунчилик ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатларидан иборатдир.
Агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномасида Ўзбекистон Республикасининг яйловлар тўғрисидаги қонунчилигида назарда тутилганидан бошқача қоидалар белгиланган бўлса, халқаро шартнома қоидалари қўлланилади.
3-модда. Яйловлар
Яйловлар чорва моллари учун озуқа бўлган ўсимликларнинг табиий қопламига эга ерлардир.
Яйловлар умуммиллий бойлик бўлиб, давлат томонидан муҳофаза қилинади.
Яйловлар чўлдаги, ярим чўлдаги, тоғ олдидаги, тоғдаги ва текисликдаги, сув билан таъминланган ҳамда сув билан таъминланмаган яйловларга ажратилади.
Тоғдаги яйловлар мавсумий бўлиб, улардан йилнинг фақат муайян вақтида фойдаланилади.
2-боб. Яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш соҳасини тартибга солиш
4-модда. Яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш соҳасидаги давлат сиёсатининг асосий йўналишлари
Яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш соҳасидаги давлат сиёсатининг асосий йўналишлари қуйидагилардан иборат:
давлат дастурларини ва бошқа дастурларни ишлаб чиқиш, тасдиқлаш ҳамда амалга ошириш;
яйловларни сақлаб қолишга қаратилган қоидалар, нормалар ва нормативларни белгилаш;
давлат назоратини амалга ошириш;
яйловлардан оқилона фойдаланишни, уларни муҳофаза қилишни, такрор кўпайтиришни ва тиклашни таъминлаш;
илмий-тадқиқот фаолиятини ривожлантириш;
халқаро ҳамкорликни ривожлантириш.
5-модда. Яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш соҳасидаги давлат бошқаруви
Яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш соҳасидаги давлат бошқарувини Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари, яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш соҳасидаги махсус ваколатли давлат органлари амалга оширади.
Яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш соҳасидаги махсус ваколатли давлат органлари қуйидагилардан иборат:
Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги;
Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси;
Ўзбекистон Республикаси Ўрмон хўжалиги давлат қўмитаси.
6-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш соҳасидаги ваколатлари
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш соҳасидаги ягона давлат сиёсати амалга оширилишини таъминлайди;
яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш бўйича давлат дастурларини тасдиқлайди ҳамда уларнинг амалга оширилишини таъминлайди;
яйловларни фойдаланиш учун ижарага бериш тартибини тасдиқлайди.
7-модда. Маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш соҳасидаги ваколатлари
Маҳаллий давлат ҳокимияти вакиллик органлари яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш бўйича ҳудудий дастурларни, яйловларда пичан ўриш ва чорва молларини ўтлатиш нормалари ҳамда муддатларини тасдиқлайди ва уларнинг бажарилиши устидан назоратни амалга оширади.
Маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ўз ваколатлари доирасида:
яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш бўйича давлат дастурларини ҳамда бошқа дастурларни ишлаб чиқиш ва амалга оширишда иштирок этади;
яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш бўйича ҳудудий дастурларни ишлаб чиқади, маҳаллий давлат ҳокимияти вакиллик органига тасдиқлаш учун киритади ҳамда амалга оширади;
яйловларда пичан ўриш ва чорва молларини ўтлатиш нормалари ҳамда муддатларини тасдиқлаш учун маҳаллий давлат ҳокимияти вакиллик органларига киритади;
яйловлардан оқилона фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш бўйича чоралар кўради;
яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш устидан давлат назоратини амалга оширади.
8-модда. Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлигининг яйловлардан фойдаланиш ҳамда уларни муҳофаза қилиш соҳасидаги ваколатлари
Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги:
яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш соҳасидаги давлат сиёсатини амалга оширишда иштирок этади;
яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш бўйича давлат дастурларини ҳамда бошқа дастурларни ишлаб чиқиш ва амалга оширишда иштирок этади;
яйловларнинг ҳолатини яхшилаш, улардан фойдаланишни прогноз қилиш ва истиқболли режалаштириш бўйича таклифлар ишлаб чиқади;
яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш устидан давлат назоратини амалга оширади;
яйловларни инвентаризациядан ўтказади;
яйловларни геоботаник жиҳатдан текширишни амалга оширади;
яйловларнинг мониторингини юритади.
9-модда. Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитасининг яйловлардан фойдаланиш ҳамда уларни муҳофаза қилиш соҳасидаги ваколатлари
Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси:
яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш бўйича давлат дастурларини ҳамда бошқа дастурларни ишлаб чиқиш ва амалга оширишда иштирок этади;
яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш соҳасида давлат экологик экспертизасини ўтказади;
яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш устидан давлат экологик назоратини амалга оширади;
яйловлардаги ўсимликлар ҳолатининг мониторингини ўтказишда иштирок этади.
10-модда. Ўзбекистон Республикаси Ўрмон хўжалиги давлат қўмитасининг яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш соҳасидаги ваколатлари
Ўзбекистон Республикаси Ўрмон хўжалиги давлат қўмитаси:
ўрмон фонди ерларида яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш бўйича давлат дастурларини ҳамда бошқа дастурларни ишлаб чиқиш ва амалга оширишда иштирок этади;
яйловларда пичан ўриш ва чорва молларини ўтлатиш нормалари ҳамда муддатларини белгилашда иштирок этади;
чорва молларини ўтлатиш учун участкалар берилишини таъминлайди;
ўрмон фонди ерларида яйловлар мониторингини ўтказишда иштирок этади.
11-модда. Фуқаролар ўзини ўзи бошқариш органларининг, нодавлат нотижорат ташкилотларининг ҳамда фуқароларнинг яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилишни ташкил этишдаги иштироки
Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлари ва фуқаролар:
яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш бўйича давлат дастурларини, ҳудудий ва бошқа дастурларни амалга оширишда иштирок этади;
яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш бўйича тадбирлар ўтказилишига кўмаклашади;
яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш устидан жамоатчилик назоратини амалга оширади.
12-модда. Яйловлардан фойдаланувчилар бирлашмалари
Яйловлардан фойдаланувчилар яйловлардан биргаликда фойдаланиш ҳамда уларни муҳофаза қилиш учун яйловлардан фойдаланувчилар бирлашмаларини тузиши мумкин.
Яйловлардан фойдаланувчилар бирлашмалари яйловлардан оқилона фойдаланишга ва уларни муҳофаза қилишга доир ишларни ташкил этади ҳамда яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш устидан жамоатчилик назоратини амалга оширади.
3-боб. Яйловлардан фойдаланиш
13-модда. Яйловлардан фойдаланиш ҳуқуқи
Юридик ва жисмоний шахслар ер участкаларини ижарага, шу жумладан иккиламчи ижарага олиш йўли билан яйловлардан фойдаланиши мумкин.
Яйловлар ижара ҳуқуқи асосида электрон онлайн-аукцион орқали жисмоний ва юридик шахсларга берилиши мумкин.
Ўрмон фонди ерларида яйловлардан давлат ўрмон хўжалиги органларининг рухсатномаси бўйича фойдаланилади.
Фойдаланишдан чиқиб кетган яйловлар Ўзбекистон Республикаси фуқароларига, қишлоқ хўжалиги корхоналарига, шунингдек Ўзбекистон Республикаси резидентлари бўлган инвесторларга инвестиция шартномаси ёки давлат-хусусий шериклик асосида қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқариши мақсадида уч йилдан кам бўлмаган ва қирқ тўққиз йилдан ошмайдиган муддатга ижарага берилиши мумкин.
Ушбу модданинг тўртинчи қисмида кўрсатилган юридик ва жисмоний шахслар фойдаланишга киритилган яйловларни иккиламчи ижарага бериши (учинчи шахсларга бериш ҳуқуқисиз) мумкин.
14-модда. Яйловлардан фойдаланувчиларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
Яйловлардан фойдаланувчилар:
яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилишга доир чора-тадбирларга мувофиқ чорва молларини ўтлатиш ва пичан ўриш;
яйлов инфратузилмасини барпо этишга доир ишларни амалга ошириш;
яйловлардан фойдаланувчилар бирлашмасини тузиш ҳуқуқига эга.
Яйловлардан фойдаланувчилар:
яйловлардан уларнинг белгиланган мақсадига кўра оқилона фойдаланиши;
яйлов ўсимликларини такрор кўпайтиришга кўмаклашишга, ўсимлик қопламини тиклашга, шунингдек яйловларнинг таназзулга учрашига йўл қўймасликка доир чора-тадбирларни амалга ошириши;
яйловлар алмашинишини ташкил этиши ва унга риоя қилиши;
яйловларда ёнғинларнинг олдини олиш юзасидан чора-тадбирлар кўриши, ёнғин ўчоқларининг ўз вақтида тугатилишини таъминлаши;
яйлов ўсимликлари зараркунандаларига ва касалликларига қарши курашиш тадбирларини амалга ошириши;
яйловларни сақлаб қолишга қаратилган белгиланган қоидалар, нормалар ва нормативларга риоя этиши шарт.
15-модда. Яйловлардан фойдаланишга доир тадбирлар
Яйловлардан фойдаланишга доир тадбирлар яйловларни инвентаризациядан ўтказиш ва геоботаник жиҳатдан текшириш маълумотларидан келиб чиққан ҳолда тузилади ҳамда қуйидагиларни ўз ичига олади:
яйловлардан фойдаланувчиларнинг рўйхатини;
яйловларда ўтлатиш учун мўлжалланадиган чорва моллари рўйхатини;
ҳайвонлар касалликларини профилактика қилишни;
яйловларнинг чегаралари ва участкалари белгиланган харитани;
поданинг мавсумий ҳаракатланиш йўналишларининг календарь жадвалини, яйловларнинг алмашиниши, чорва моллари ҳайдаб ўтиладиган жойлар ва фойдаланиладиган қўтонлар схемаларини;
яйлов инфратузилмаси объектларини ривожлантиришни, шу жумладан сувлоқларни тиклашни;
яйлов участкаларининг ҳолати ва сифатини яхшилашни, ўт-ўланлар таназзулга учрашининг олдини олишни.
16-модда. Яйловлардан фойдаланиш нормалари ва муддатлари
Чорва молларини ўтлатиш ва пичан ўриш яйловларнинг турига, шунингдек яйловнинг муайян участкасида ўтлатиладиган чорва молларининг тури ва сонига қараб тасдиқланадиган яйловлардан фойдаланиш нормалари ҳамда муддатларига риоя этган ҳолда амалга оширилади.
Яйловлардан фойдаланиш нормалари ва муддатлари яйловларни инвентаризациядан ўтказиш ҳамда геоботаник жиҳатдан текшириш материаллари асосида белгиланади.
17-модда. Яйловларнинг алмашиниши
Яйловларнинг алмашиниши яйлов участкаларидан даврий равишда ва навбати билан фойдаланишдир.
Яйловларнинг алмашинишини таъминлаш учун яйловлар участкаларга ажратилади.
Яйловларнинг алмашиниш участкалари майдонини белгилашда яйловлар участкаси учун энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаси инобатга олинади.
Яйловларнинг алмашиниши яйловлардан оқилона фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш учун ташкил этилади.
18-модда. Яйловлардан фойдаланганлик учун ҳақ тўлаш
Яйловлардан фойдаланганлик учун ҳақ ер солиғи ёки ижара ҳақи тарзида ундирилади.
19-модда. Яйловлардан фойдаланиш ҳуқуқининг тугатилиши
Яйловлардан фойдаланиш ҳуқуқи қуйидаги ҳолларда тугатилади:
юридик шахс тугатилганда;
жисмоний шахс вафот этганда;
яйловлар берилган муддат тугаганда;
бошқа мақсадда фойдаланилганда;
оқилона фойдаланилмаганда;
яйлов ерлари жамоат эҳтиёжлари учун олиб қўйилганда;
яйловлардан фойдаланишдан ихтиёрий равишда воз кечилганда.
20-модда. Яйловлардан фойдаланиш ҳуқуқини чеклаш
Таназзулга учраган яйловларни такрор кўпайтириш ва тиклаш, Ўзбекистон Республикасининг Қизил китобига киритилган камёб ҳамда йўқолиб кетаётган ўсимлик ва ҳайвонлар турларини муҳофаза қилиш мақсадида махсус ваколатли давлат органлари томонидан яйловлардан фойдаланишга чекловлар ҳамда тақиқлар белгиланади.
4-боб. Яйловларни муҳофаза қилиш, такрор кўпайтириш ва тиклаш
21-модда. Яйловларни муҳофаза қилиш
Яйловларни муҳофаза қилиш яйловлардан белгиланган мақсадда, оқилона фойдаланишга, уларни такрор кўпайтиришга ва тиклашга қаратилган ҳуқуқий, ташкилий, иқтисодий ва бошқа тадбирлар тизимини ўз ичига олади.
Яйловларни муҳофаза қилиш:
яйловлардан фойдаланиш, уларни такрор кўпайтириш ва тиклаш қоидалари, нормалари ҳамда нормативларини белгилаш;
яйловлардан фойдаланишга чекловлар ва тақиқлар белгилаш;
яйловлардан ўзбошимчалик билан фойдаланишнинг, ўсимликларни пайҳон қилишнинг олдини олиш ва уларга барҳам бериш;
яйловларни инвентаризациядан ўтказиш;
яйловларнинг геоботаник жиҳатдан текширилишини амалга ошириш;
яйловларнинг мониторингини юритиш;
яйловлардан фойдаланиш, уларни такрор кўпайтириш ва тиклаш устидан назоратни амалга ошириш йўли билан таъминланади.
22-модда. Яйловларни такрор кўпайтириш ва тиклаш
Яйловларни такрор кўпайтириш ва тиклаш яйловларни инвентаризациядан ўтказиш ҳамда геоботаник жиҳатдан текшириш асосида амалга оширилади.
Яйловларни такрор кўпайтиришга доир тадбирлар тупроқ унумдорлигини, яйловлардаги ўсимликлар қопламининг миқдорий ва сифат ҳолатини сақлаб туришнинг табиий жараёнларига кўмаклашишдан иборатдир.
Яйловлардаги тиклаш тадбирлари ўсимликларнинг муайян турларини экишни қўллаш йўли билан амалга оширилади. Бунда табиий яйловларда ўсимликларнинг бегона турларини экиш тақиқланади.
23-модда. Яйловларни инвентаризациядан ўтказиш
Яйловларни инвентаризациядан ўтказиш яйловлар ҳолатининг миқдорий ва сифат кўрсаткичларини аниқлашга ҳамда картографик ва бошқа материалларда яйловларнинг ҳолатини тасвирлашга (акс эттиришга) доир ишлар мажмуидан иборатдир.
Инвентаризация жараёнида сифат ҳолати яхшиланиши талаб этиладиган ва фойдаланиш учун яроқсиз бўлган таназзулга учраган яйлов участкалари, шунингдек сув билан таъминланмаган яйловлар аниқланади.
Яйловларни инвентаризациядан ўтказиш материалларидан яйловларда пичан ўриш ва чорва молларини ўтлатиш нормалари ҳамда муддатларини белгилаш учун фойдаланилади.
24-модда. Яйловларни геоботаник жиҳатдан текшириш
Яйловларни геоботаник жиҳатдан текшириш яйловларнинг маҳсулдорлигини, ўт-ўланларнинг тузилиши ва таркибини, уларнинг униб чиқиш жойларини, яйловлардан чорва молларини ўтлатиш учун фойдаланиш имкониятини, яйловлардаги ўсимликларнинг сифати ва захираларини аниқлаш мақсадида ўтказиладиган текширувдир.
Яйловларни геоботаник жиҳатдан текшириш материалларидан:
ер тузиш лойиҳаларини ишлаб чиқишда;
ажратилган участкада ерни, ўсувчи ўтларнинг озуқабоплик хусусиятларини кадастр жиҳатдан баҳолашда;
яйловлардан фойдаланишни яхшилаш бўйича ишлар амалга оширилишини ўз ичига оладиган яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилишга доир чора-тадбирларни ишлаб чиқишда;
яйловларнинг геоботаник хариталарини тузишда;
ерларни рекультивация, консервация қилиш тўғрисида қарорлар қабул қилишда, ердан фойдаланишга доир чекловлар белгилашда, яйловларни такрор кўпайтириш, тиклаш, муҳофаза қилиш ва уларнинг ҳосилдорлигини ошириш бўйича тадбирлар ўтказишда, шунингдек яйловлардан оқилона фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш юзасидан тадбирлар ишлаб чиқишда фойдаланилади.
25-модда. Яйловлар мониторинги
Яйловлар мониторинги яйловлар тўғрисидаги миқдорий ва сифатга доир маълумотлар ҳақида ахборот тўплаш, уларнинг ҳолатини баҳолаш ва прогноз қилиш, салбий жараёнларни аниқлаш ҳамда бартараф этиш мақсадида яйловларнинг ҳолати, яйловлардан фойдаланиш натижасида юзага келаётган ўзгаришлар юзасидан кузатувлар тизимидир.
Яйловларни геоботаник жиҳатдан текшириш ва инвентаризациядан ўтказиш йўли билан олинган тизимли кузатиш маълумотлари мониторингнинг асосидир.
Қорақалпоғистон Республикаси ва вилоятлар бўйича яйловларнинг ҳолати тўғрисидаги мониторинг маълумотлари Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлигининг веб-сайтида вақти-вақти билан жойлаштириб борилади.
5-боб. Якунловчи қоидалар
26-модда. Яйловларга етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш
Юридик ва жисмоний шахслар яйловларни ифлослантирганлик, улардан оқилона фойдаланмаганлик, уларнинг таназзулга учраганлиги ва яйловлар тўғрисидаги қонунчиликни бошқача тарзда бузганлик натижасида етказилган зарарнинг ўрнини қоплаши шарт.
27-модда. Низоларни ҳал этиш
Яйловлардан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш соҳасида юзага келадиган низолар қонунчиликда белгиланган тартибда ҳал этилади.
28-модда. Яйловлар тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун жавобгарлик
Яйловлар тўғрисидаги қонунчиликни бузганликда айбдор юридик ва жисмоний шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.
29-модда. Ушбу Қонуннинг ижросини, етказилишини, моҳияти ва аҳамияти тушунтирилишини таъминлаш
Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси, Ўзбекистон Республикаси Ўрмон хўжалиги давлат қўмитаси ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.
30-модда. Қонунчиликни ушбу Қонунга мувофиқлаштириш
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;
давлат бошқаруви органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.
31-модда. Ушбу Қонуннинг кучга кириши
Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2019 йил 20 май,
ЎРҚ-538-сон
Oʻzbekiston Respublikasining
Qonuni
Yaylovlar toʻgʻrisida
Qonunchilik palatasi tomonidan 2019-yil 2-aprelda qabul qilingan Senat tomonidan 2019-yil 3-mayda maʼqullangan
1-bob. Umumiy qoidalar
1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilish sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.
2-modda. Yaylovlar toʻgʻrisidagi qonunchilik
Yaylovlar toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.
Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining yaylovlar toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.
3-modda. Yaylovlar
Yaylovlar chorva mollari uchun ozuqa boʻlgan oʻsimliklarning tabiiy qoplamiga ega yerlardir.
Yaylovlar umummilliy boylik boʻlib, davlat tomonidan muhofaza qilinadi.
Yaylovlar choʻldagi, yarim choʻldagi, togʻ oldidagi, togʻdagi va tekislikdagi, suv bilan taʼminlangan hamda suv bilan taʼminlanmagan yaylovlarga ajratiladi.
Togʻdagi yaylovlar mavsumiy boʻlib, ulardan yilning faqat muayyan vaqtida foydalaniladi.
2-bob. Yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilish sohasini tartibga solish
4-modda. Yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilish sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari
Yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilish sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:
davlat dasturlarini va boshqa dasturlarni ishlab chiqish, tasdiqlash hamda amalga oshirish;
yaylovlarni saqlab qolishga qaratilgan qoidalar, normalar va normativlarni belgilash;
davlat nazoratini amalga oshirish;
yaylovlardan oqilona foydalanishni, ularni muhofaza qilishni, takror koʻpaytirishni va tiklashni taʼminlash;
ilmiy-tadqiqot faoliyatini rivojlantirish;
xalqaro hamkorlikni rivojlantirish.
5-modda. Yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilish sohasidagi davlat boshqaruvi
Yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilish sohasidagi davlat boshqaruvini Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi, mahalliy davlat hokimiyati organlari, yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilish sohasidagi maxsus vakolatli davlat organlari amalga oshiradi.
Yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilish sohasidagi maxsus vakolatli davlat organlari quyidagilardan iborat:
Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi;
Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi;
Oʻzbekiston Respublikasi Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi.
6-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilish sohasidagi yagona davlat siyosati amalga oshirilishini taʼminlaydi;
yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilish boʻyicha davlat dasturlarini tasdiqlaydi hamda ularning amalga oshirilishini taʼminlaydi;
yaylovlarni foydalanish uchun ijaraga berish tartibini tasdiqlaydi.
7-modda. Mahalliy davlat hokimiyati organlarining yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilish sohasidagi vakolatlari
Mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlari yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilish boʻyicha hududiy dasturlarni, yaylovlarda pichan oʻrish va chorva mollarini oʻtlatish normalari hamda muddatlarini tasdiqlaydi va ularning bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi.
Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari oʻz vakolatlari doirasida:
yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilish boʻyicha davlat dasturlarini hamda boshqa dasturlarni ishlab chiqish va amalga oshirishda ishtirok etadi;
yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilish boʻyicha hududiy dasturlarni ishlab chiqadi, mahalliy davlat hokimiyati vakillik organiga tasdiqlash uchun kiritadi hamda amalga oshiradi;
yaylovlarda pichan oʻrish va chorva mollarini oʻtlatish normalari hamda muddatlarini tasdiqlash uchun mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlariga kiritadi;
yaylovlardan oqilona foydalanish va ularni muhofaza qilish boʻyicha choralar koʻradi;
yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilish ustidan davlat nazoratini amalga oshiradi.
8-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligining yaylovlardan foydalanish hamda ularni muhofaza qilish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi:
yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilish sohasidagi davlat siyosatini amalga oshirishda ishtirok etadi;
yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilish boʻyicha davlat dasturlarini hamda boshqa dasturlarni ishlab chiqish va amalga oshirishda ishtirok etadi;
yaylovlarning holatini yaxshilash, ulardan foydalanishni prognoz qilish va istiqbolli rejalashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqadi;
yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilish ustidan davlat nazoratini amalga oshiradi;
yaylovlarni inventarizatsiyadan oʻtkazadi;
yaylovlarni geobotanik jihatdan tekshirishni amalga oshiradi;
yaylovlarning monitoringini yuritadi.
9-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasining yaylovlardan foydalanish hamda ularni muhofaza qilish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi:
yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilish boʻyicha davlat dasturlarini hamda boshqa dasturlarni ishlab chiqish va amalga oshirishda ishtirok etadi;
yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilish sohasida davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazadi;
yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilish ustidan davlat ekologik nazoratini amalga oshiradi;
yaylovlardagi oʻsimliklar holatining monitoringini oʻtkazishda ishtirok etadi.
10-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasining yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi:
oʻrmon fondi yerlarida yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilish boʻyicha davlat dasturlarini hamda boshqa dasturlarni ishlab chiqish va amalga oshirishda ishtirok etadi;
yaylovlarda pichan oʻrish va chorva mollarini oʻtlatish normalari hamda muddatlarini belgilashda ishtirok etadi;
chorva mollarini oʻtlatish uchun uchastkalar berilishini taʼminlaydi;
oʻrmon fondi yerlarida yaylovlar monitoringini oʻtkazishda ishtirok etadi.
11-modda. Fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining, nodavlat notijorat tashkilotlarining hamda fuqarolarning yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilishni tashkil etishdagi ishtiroki
Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolar:
yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilish boʻyicha davlat dasturlarini, hududiy va boshqa dasturlarni amalga oshirishda ishtirok etadi;
yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilish boʻyicha tadbirlar oʻtkazilishiga koʻmaklashadi;
yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilish ustidan jamoatchilik nazoratini amalga oshiradi.
12-modda. Yaylovlardan foydalanuvchilar birlashmalari
Yaylovlardan foydalanuvchilar yaylovlardan birgalikda foydalanish hamda ularni muhofaza qilish uchun yaylovlardan foydalanuvchilar birlashmalarini tuzishi mumkin.
Yaylovlardan foydalanuvchilar birlashmalari yaylovlardan oqilona foydalanishga va ularni muhofaza qilishga doir ishlarni tashkil etadi hamda yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilish ustidan jamoatchilik nazoratini amalga oshiradi.
3-bob. Yaylovlardan foydalanish
13-modda. Yaylovlardan foydalanish huquqi
Yuridik va jismoniy shaxslar yer uchastkalarini ijaraga, shu jumladan ikkilamchi ijaraga olish yoʻli bilan yaylovlardan foydalanishi mumkin.
Yaylovlar ijara huquqi asosida elektron onlayn-auksion orqali jismoniy va yuridik shaxslarga berilishi mumkin.
Oʻrmon fondi yerlarida yaylovlardan davlat oʻrmon xoʻjaligi organlarining ruxsatnomasi boʻyicha foydalaniladi.
Foydalanishdan chiqib ketgan yaylovlar Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolariga, qishloq xoʻjaligi korxonalariga, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlari boʻlgan investorlarga investitsiya shartnomasi yoki davlat-xususiy sheriklik asosida qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishi maqsadida uch yildan kam boʻlmagan va qirq toʻqqiz yildan oshmaydigan muddatga ijaraga berilishi mumkin.
Ushbu moddaning toʻrtinchi qismida koʻrsatilgan yuridik va jismoniy shaxslar foydalanishga kiritilgan yaylovlarni ikkilamchi ijaraga berishi (uchinchi shaxslarga berish huquqisiz) mumkin.
14-modda. Yaylovlardan foydalanuvchilarning huquq va majburiyatlari
Yaylovlardan foydalanuvchilar:
yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilishga doir chora-tadbirlarga muvofiq chorva mollarini oʻtlatish va pichan oʻrish;
yaylov infratuzilmasini barpo etishga doir ishlarni amalga oshirish;
yaylovlardan foydalanuvchilar birlashmasini tuzish huquqiga ega.
Yaylovlardan foydalanuvchilar:
yaylovlardan ularning belgilangan maqsadiga koʻra oqilona foydalanishi;
yaylov oʻsimliklarini takror koʻpaytirishga koʻmaklashishga, oʻsimlik qoplamini tiklashga, shuningdek yaylovlarning tanazzulga uchrashiga yoʻl qoʻymaslikka doir chora-tadbirlarni amalga oshirishi;
yaylovlar almashinishini tashkil etishi va unga rioya qilishi;
yaylovlarda yongʻinlarning oldini olish yuzasidan chora-tadbirlar koʻrishi, yongʻin oʻchoqlarining oʻz vaqtida tugatilishini taʼminlashi;
yaylov oʻsimliklari zararkunandalariga va kasalliklariga qarshi kurashish tadbirlarini amalga oshirishi;
yaylovlarni saqlab qolishga qaratilgan belgilangan qoidalar, normalar va normativlarga rioya etishi shart.
15-modda. Yaylovlardan foydalanishga doir tadbirlar
Yaylovlardan foydalanishga doir tadbirlar yaylovlarni inventarizatsiyadan oʻtkazish va geobotanik jihatdan tekshirish maʼlumotlaridan kelib chiqqan holda tuziladi hamda quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
yaylovlardan foydalanuvchilarning roʻyxatini;
yaylovlarda oʻtlatish uchun moʻljallanadigan chorva mollari roʻyxatini;
hayvonlar kasalliklarini profilaktika qilishni;
yaylovlarning chegaralari va uchastkalari belgilangan xaritani;
podaning mavsumiy harakatlanish yoʻnalishlarining kalendar jadvalini, yaylovlarning almashinishi, chorva mollari haydab oʻtiladigan joylar va foydalaniladigan qoʻtonlar sxemalarini;
yaylov infratuzilmasi obyektlarini rivojlantirishni, shu jumladan suvloqlarni tiklashni;
yaylov uchastkalarining holati va sifatini yaxshilashni, oʻt-oʻlanlar tanazzulga uchrashining oldini olishni.
16-modda. Yaylovlardan foydalanish normalari va muddatlari
Chorva mollarini oʻtlatish va pichan oʻrish yaylovlarning turiga, shuningdek yaylovning muayyan uchastkasida oʻtlatiladigan chorva mollarining turi va soniga qarab tasdiqlanadigan yaylovlardan foydalanish normalari hamda muddatlariga rioya etgan holda amalga oshiriladi.
Yaylovlardan foydalanish normalari va muddatlari yaylovlarni inventarizatsiyadan oʻtkazish hamda geobotanik jihatdan tekshirish materiallari asosida belgilanadi.
17-modda. Yaylovlarning almashinishi
Yaylovlarning almashinishi yaylov uchastkalaridan davriy ravishda va navbati bilan foydalanishdir.
Yaylovlarning almashinishini taʼminlash uchun yaylovlar uchastkalarga ajratiladi.
Yaylovlarning almashinish uchastkalari maydonini belgilashda yaylovlar uchastkasi uchun eng koʻp yoʻl qoʻyiladigan foydalanish normasi inobatga olinadi.
Yaylovlarning almashinishi yaylovlardan oqilona foydalanish va ularni muhofaza qilish uchun tashkil etiladi.
18-modda. Yaylovlardan foydalanganlik uchun haq toʻlash
Yaylovlardan foydalanganlik uchun haq yer soligʻi yoki ijara haqi tarzida undiriladi.
19-modda. Yaylovlardan foydalanish huquqining tugatilishi
Yaylovlardan foydalanish huquqi quyidagi hollarda tugatiladi:
yuridik shaxs tugatilganda;
jismoniy shaxs vafot etganda;
yaylovlar berilgan muddat tugaganda;
boshqa maqsadda foydalanilganda;
oqilona foydalanilmaganda;
yaylov yerlari jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyilganda;
yaylovlardan foydalanishdan ixtiyoriy ravishda voz kechilganda.
20-modda. Yaylovlardan foydalanish huquqini cheklash
Tanazzulga uchragan yaylovlarni takror koʻpaytirish va tiklash, Oʻzbekiston Respublikasining Qizil kitobiga kiritilgan kamyob hamda yoʻqolib ketayotgan oʻsimlik va hayvonlar turlarini muhofaza qilish maqsadida maxsus vakolatli davlat organlari tomonidan yaylovlardan foydalanishga cheklovlar hamda taqiqlar belgilanadi.
4-bob. Yaylovlarni muhofaza qilish, takror koʻpaytirish va tiklash
21-modda. Yaylovlarni muhofaza qilish
Yaylovlarni muhofaza qilish yaylovlardan belgilangan maqsadda, oqilona foydalanishga, ularni takror koʻpaytirishga va tiklashga qaratilgan huquqiy, tashkiliy, iqtisodiy va boshqa tadbirlar tizimini oʻz ichiga oladi.
Yaylovlarni muhofaza qilish:
yaylovlardan foydalanish, ularni takror koʻpaytirish va tiklash qoidalari, normalari hamda normativlarini belgilash;
yaylovlardan foydalanishga cheklovlar va taqiqlar belgilash;
yaylovlardan oʻzboshimchalik bilan foydalanishning, oʻsimliklarni payhon qilishning oldini olish va ularga barham berish;
yaylovlarni inventarizatsiyadan oʻtkazish;
yaylovlarning geobotanik jihatdan tekshirilishini amalga oshirish;
yaylovlarning monitoringini yuritish;
yaylovlardan foydalanish, ularni takror koʻpaytirish va tiklash ustidan nazoratni amalga oshirish yoʻli bilan taʼminlanadi.
22-modda. Yaylovlarni takror koʻpaytirish va tiklash
Yaylovlarni takror koʻpaytirish va tiklash yaylovlarni inventarizatsiyadan oʻtkazish hamda geobotanik jihatdan tekshirish asosida amalga oshiriladi.
Yaylovlarni takror koʻpaytirishga doir tadbirlar tuproq unumdorligini, yaylovlardagi oʻsimliklar qoplamining miqdoriy va sifat holatini saqlab turishning tabiiy jarayonlariga koʻmaklashishdan iboratdir.
Yaylovlardagi tiklash tadbirlari oʻsimliklarning muayyan turlarini ekishni qoʻllash yoʻli bilan amalga oshiriladi. Bunda tabiiy yaylovlarda oʻsimliklarning begona turlarini ekish taqiqlanadi.
23-modda. Yaylovlarni inventarizatsiyadan oʻtkazish
Yaylovlarni inventarizatsiyadan oʻtkazish yaylovlar holatining miqdoriy va sifat koʻrsatkichlarini aniqlashga hamda kartografik va boshqa materiallarda yaylovlarning holatini tasvirlashga (aks ettirishga) doir ishlar majmuidan iboratdir.
Inventarizatsiya jarayonida sifat holati yaxshilanishi talab etiladigan va foydalanish uchun yaroqsiz boʻlgan tanazzulga uchragan yaylov uchastkalari, shuningdek suv bilan taʼminlanmagan yaylovlar aniqlanadi.
Yaylovlarni inventarizatsiyadan oʻtkazish materiallaridan yaylovlarda pichan oʻrish va chorva mollarini oʻtlatish normalari hamda muddatlarini belgilash uchun foydalaniladi.
24-modda. Yaylovlarni geobotanik jihatdan tekshirish
Yaylovlarni geobotanik jihatdan tekshirish yaylovlarning mahsuldorligini, oʻt-oʻlanlarning tuzilishi va tarkibini, ularning unib chiqish joylarini, yaylovlardan chorva mollarini oʻtlatish uchun foydalanish imkoniyatini, yaylovlardagi oʻsimliklarning sifati va zaxiralarini aniqlash maqsadida oʻtkaziladigan tekshiruvdir.
Yaylovlarni geobotanik jihatdan tekshirish materiallaridan:
yer tuzish loyihalarini ishlab chiqishda;
ajratilgan uchastkada yerni, oʻsuvchi oʻtlarning ozuqaboplik xususiyatlarini kadastr jihatdan baholashda;
yaylovlardan foydalanishni yaxshilash boʻyicha ishlar amalga oshirilishini oʻz ichiga oladigan yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilishga doir chora-tadbirlarni ishlab chiqishda;
yaylovlarning geobotanik xaritalarini tuzishda;
yerlarni rekultivatsiya, konservatsiya qilish toʻgʻrisida qarorlar qabul qilishda, yerdan foydalanishga doir cheklovlar belgilashda, yaylovlarni takror koʻpaytirish, tiklash, muhofaza qilish va ularning hosildorligini oshirish boʻyicha tadbirlar oʻtkazishda, shuningdek yaylovlardan oqilona foydalanish va ularni muhofaza qilish yuzasidan tadbirlar ishlab chiqishda foydalaniladi.
25-modda. Yaylovlar monitoringi
Yaylovlar monitoringi yaylovlar toʻgʻrisidagi miqdoriy va sifatga doir maʼlumotlar haqida axborot toʻplash, ularning holatini baholash va prognoz qilish, salbiy jarayonlarni aniqlash hamda bartaraf etish maqsadida yaylovlarning holati, yaylovlardan foydalanish natijasida yuzaga kelayotgan oʻzgarishlar yuzasidan kuzatuvlar tizimidir.
Yaylovlarni geobotanik jihatdan tekshirish va inventarizatsiyadan oʻtkazish yoʻli bilan olingan tizimli kuzatish maʼlumotlari monitoringning asosidir.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlar boʻyicha yaylovlarning holati toʻgʻrisidagi monitoring maʼlumotlari Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligining veb-saytida vaqti-vaqti bilan joylashtirib boriladi.
5-bob. Yakunlovchi qoidalar
26-modda. Yaylovlarga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash
Yuridik va jismoniy shaxslar yaylovlarni ifloslantirganlik, ulardan oqilona foydalanmaganlik, ularning tanazzulga uchraganligi va yaylovlar toʻgʻrisidagi qonunchilikni boshqacha tarzda buzganlik natijasida yetkazilgan zararning oʻrnini qoplashi shart.
27-modda. Nizolarni hal etish
Yaylovlardan foydalanish va ularni muhofaza qilish sohasida yuzaga keladigan nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.
28-modda. Yaylovlar toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Yaylovlar toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor yuridik va jismoniy shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
29-modda. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash
Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi, Oʻzbekiston Respublikasi Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.
30-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;
davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.
31-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi
Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2019-yil 20-may,
OʻRQ-538-son
Республики Узбекистан
Закон
О пастбищах
Принят Законодательной палатой 2 апреля 2019 года Одобрен Сенатом 3 мая 2019 года
Глава 1. Общие положения
Статья 1. Цель настоящего Закона
Целью настоящего Закона является регулирование отношений в области использования и охраны пастбищ.
Статья 2. Законодательство о пастбищах
Законодательство о пастбищах состоит из настоящего Закона и иных актов законодательства.
Если международным договором Республики Узбекистан установлены иные правила, чем те, которые предусмотрены законодательством Республики Узбекистан о пастбищах, то применяются правила международного договора.
Статья 3. Пастбища
Пастбища — земли с естественным растительным покровом, являющимся кормом для скота.
Пастбища являются общенациональным богатством и охраняются государством.
Пастбища подразделяются на пустынные, полупустынные, предгорные, горные и равнинные, обеспеченные и не обеспеченные водой.
Горные пастбища являются сезонными и используются только в определенное время года.
Глава 2. Регулирование в области использования и охраны пастбищ
Статья 4. Основные направления государственной политики в области использования и охраны пастбищ
Основными направлениями государственной политики в области использования и охраны пастбищ являются:
разработка, утверждение и реализация государственных и иных программ;
установление правил, норм и нормативов, направленных на сохранение пастбищ;
осуществление государственного контроля;
обеспечение рационального использования, охраны, воспроизводства и восстановления пастбищ;
развитие научно-исследовательской деятельности;
развитие международного сотрудничества.
Статья 5. Государственное управление в области использования и охраны пастбищ
Государственное управление в области использования и охраны пастбищ осуществляют Кабинет Министров Республики Узбекистан, органы государственной власти на местах, специально уполномоченные государственные органы в области использования и охраны пастбищ.
Специально уполномоченными государственными органами в области использования и охраны пастбищ являются:
Министерство сельского хозяйства Республики Узбекистан;
Государственный комитет Республики Узбекистан по экологии и охране окружающей среды;
Государственный комитет Республики Узбекистан по лесному хозяйству.
Статья 6. Полномочия Кабинета Министров Республики Узбекистан в области использования и охраны пастбищ
Кабинет Министров Республики Узбекистан:
обеспечивает реализацию единой государственной политики в области использования и охраны пастбищ;
утверждает и обеспечивает реализацию государственных программ по использованию и охране пастбищ;
утверждает порядок предоставления пастбищ в аренду для пользования.
Статья 7. Полномочия органов государственной власти на местах в области использования и охраны пастбищ
Представительные органы государственной власти на местах утверждают территориальные программы по использованию и охране пастбищ, нормы и сроки сенокошения и выпаса скота на пастбищах, а также осуществляют контроль за их выполнением.
Органы исполнительной власти на местах в пределах своих полномочий:
участвуют в разработке и реализации государственных и иных программ по использованию и охране пастбищ;
разрабатывают территориальные программы по использованию и охране пастбищ, вносят их на утверждение в представительный орган государственной власти на местах и обеспечивают реализацию;
вносят на утверждение в представительный орган государственной власти на местах нормы и сроки сенокошения и выпаса скота на пастбищах;
принимают меры по рациональному использованию и охране пастбищ;
осуществляют государственный контроль за использованием и охраной пастбищ.
Статья 8. Полномочия Министерства сельского хозяйства Республики Узбекистан в области использования и охраны пастбищ
Министерство сельского хозяйства Республики Узбекистан:
участвует в реализации государственной политики в области использования и охраны пастбищ;
участвует в разработке и реализации государственных и иных программ по использованию и охране пастбищ;
разрабатывает предложения по улучшению состояния, прогнозированию и перспективному планированию использования пастбищ;
осуществляет государственный контроль за использованием и охраной пастбищ;
проводит инвентаризацию пастбищ;
осуществляет геоботаническое обследование пастбищ;
ведет мониторинг пастбищ.
Статья 9. Полномочия Государственного комитета Республики Узбекистан по экологии и охране окружающей среды в области использования и охраны пастбищ
Государственный комитет Республики Узбекистан по экологии и охране окружающей среды:
участвует в разработке и реализации государственных и иных программ по использованию и охране пастбищ;
проводит государственную экологическую экспертизу в области использования и охраны пастбищ;
осуществляет государственный экологический контроль за использованием и охраной пастбищ;
участвует в проведении мониторинга состояния растительности пастбищ.
Статья 10. Полномочия Государственного комитета Республики Узбекистан по лесному хозяйству в области использования и охраны пастбищ
Государственный комитет Республики Узбекистан по лесному хозяйству:
участвует в разработке и реализации государственных и иных программ по использованию и охране пастбищ на землях лесного фонда;
участвует в установлении норм и сроков сенокошения и выпаса скота на пастбищах;
обеспечивает предоставление участков для выпаса скота;
участвует в проведении мониторинга пастбищ на землях лесного фонда.
Статья 11. Участие органов самоуправления граждан, негосударственных некоммерческих организаций и граждан в организации использования и охраны пастбищ
Органы самоуправления граждан, негосударственные некоммерческие организации и граждане:
принимают участие в реализации государственных, территориальных и иных программ по использованию и охране пастбищ;
содействуют проведению мероприятий по использованию и охране пастбищ;
осуществляют общественный контроль за использованием и охраной пастбищ.
Статья 12. Объединения пастбищепользователей
Пастбищепользователи могут создавать объединения пастбищепользователей для совместного использования и охраны пастбищ.
Объединения пастбищепользователей осуществляют организацию работ по рациональному использованию и охране пастбищ и общественный контроль за их использованием и охраной.
Глава 3. Пользование пастбищами
Статья 13. Право пользования пастбищами
Юридические и физические лица могут использовать пастбища путем получения земельных участков в аренду, в том числе в субаренду.
Пастбища могут предоставляться физическим и юридическим лицам на праве аренды на основе электронного онлайн-аукциона.
На землях лесного фонда пастбища используются по разрешению органов государственного лесного хозяйства.
На основе инвестиционного договора или государственно-частного партнерства пастбища, вышедшие из оборота, могут предоставляться в аренду гражданам Республики Узбекистан, сельскохозяйственным предприятиям, а также инвесторам, являющимся резидентами Республики Узбекистан, в целях сельскохозяйственного производства на срок, который не может быть менее трех лет и не должен превышать сорока девяти лет.
Юридические и физические лица, указанные в части четвертой настоящей статьи, могут предоставлять введенные в пользование пастбища в субаренду (без права их передачи третьим лицам).
Статья 14. Права и обязанности пастбищепользователей
Пастбищепользователи имеют право:
на выпас скота и сенокошение в соответствии с мерами по использованию и охране пастбищ;
проводить работы по созданию пастбищной инфраструктуры;
создавать объединение пастбищепользователей.
Пастбищепользователи обязаны:
рационально использовать пастбища по их целевому назначению;
осуществлять меры по содействию воспроизводствост пастбищной растительности, восстановлению растительного покрова, а также недопущению деградации пастбищ;
организовывать и соблюдать пастбищеоборот;
принимать меры по предупреждению пожаров, обеспечивать своевременную ликвидацию очагов возгорания на пастбищах;
осуществлять мероприятия по борьбе с вредителями и болезнями пастбищной растительности;
соблюдать установленные правила, нормы и нормативы, направленные на сохранение пастбищ.
Статья 15. Мероприятия по использованию пастбищ
Мероприятия по использованию пастбищ составляются исходя из данных инвентаризации и геоботанического обследования пастбищ и включают:
список пастбищепользователей;
опись скота, намечаемого к выпасу на пастбищах;
профилактику заболеваний животных;
карту с обозначением границ и участков пастбищ;
календарный график сезонных маршрутов передвижения стада, схемы пастбищеоборота, скотопрогонов и используемых загонов;
развитие объектов пастбищной инфраструктуры, в том числе восстановление водопоев;
улучшение состояния и качества участков пастбищ, предотвращение деградации травостоя.
Статья 16. Нормы и сроки пользования пастбищами
Выпас скота и сенокошение осуществляются при соблюдении норм и сроков пользования пастбищами, утверждаемых в зависимости от их вида, а также разновидности и количества поголовья скота, выпасаемого на определенном участке пастбища.
Нормы и сроки пользования пастбищами определяются на основе материалов инвентаризации и геоботанического обследования пастбищ.
Статья 17. Пастбищеоборот
Пастбищеоборот — это периодическое и последовательное использование участков пастбищ.
Для обеспечения пастбищеоборота пастбища делятся на участки.
При определении площади участков пастбищеоборота учитывается предельно допустимая норма нагрузки на участок пастбищ.
Пастбищеоборот организуется для рационального использования и охраны пастбищ.
Статья 18. Плата за использование пастбищ
Плата за использование пастбищ взимается в виде земельного налога или арендной платы.
Статья 19. Прекращение права пользования пастбищами
Право пользования пастбищами прекращается в случаях:
ликвидации юридического лица;
смерти физического лица;
истечения срока, на который были предоставлены пастбища;
использования не по целевому назначению;
нерационального использования;
изъятия пастбищных земель для общественных нужд;
добровольного отказа от пользования пастбищами.
Статья 20. Ограничение права использования пастбищ
В целях воспроизводства и восстановления деградированных пастбищ, охраны редких и исчезающих видов растений и животных, включенных в Красную книгу Республики Узбекистан, специально уполномоченными государственными органами устанавливаются ограничения и запреты на использование пастбищ.
Глава 4. Охрана, воспроизводство и восстановление пастбищ
Статья 21. Охрана пастбищ
Охрана пастбищ включает систему правовых, организационных, экономических и других мероприятий, направленных на целевое, рациональное использование, воспроизводство и восстановление пастбищ.
Охрана пастбищ обеспечивается путем:
установления правил, норм и нормативов использования, воспроизводства и восстановления пастбищ;
установления ограничений и запретов на использование пастбищ;
предупреждения и пресечения самовольного пользования пастбищами, потравы растительности;
проведения инвентаризации пастбищ;
осуществления геоботанического обследования пастбищ;
ведения мониторинга пастбищ;
осуществления контроля за использованием, воспроизводством и восстановлением пастбищ.
Статья 22. Воспроизводство и восстановление пастбищ
Воспроизводство и восстановление пастбищ осуществляются на основе инвентаризации и геоботанического обследования пастбищ.
Мероприятия по воспроизводству пастбищ заключаются в содействии естественным процессам поддержания плодородия почвы, количественного и качественного состояния растительного покрова пастбищ.
Восстановительные мероприятия на пастбищах производятся путем применения посева определенных видов растений. При этом на естественных пастбищах запрещается посев чужеродных видов растений.
Статья 23. Инвентаризация пастбищ
Инвентаризация пастбищ представляет собой комплекс работ по определению количественных и качественных показателей состояния пастбищ и описанию (отражению) состояния пастбищ в картографических и иных материалах.
В процессе инвентаризации выявляются пастбищные участки, требующие улучшения качественного состояния, и деградированные участки, не пригодные для использования, а также необводненные пастбища.
Материалы инвентаризации пастбищ используются для определения норм и сроков сенокошения и выпаса скота на пастбищах.
Статья 24. Геоботаническое обследование пастбищ
Геоботаническим обследованием пастбищ является обследование, проводимое в целях определения продуктивности пастбищ, строения и состава травостоя, мест его произрастания, возможности использования пастбищ для выпаса скота, качества растительности пастбищ и ее запасов.
Материалы геоботанических обследований пастбищ используются при:
разработке проектов землеустройства;
кадастровой оценке земли, кормовых свойств трав, произрастающих на выделенном участке;
разработке мер по использованию и охране пастбищ, включающих проведение работ по улучшению использования пастбищ;
составлении геоботанических карт пастбищ;
принятии решений о проведении рекультивации, консервации земель, установлении ограничений на землепользование, осуществлении мероприятий по воспроизводству, восстановлению, защите и повышению урожайности пастбищ, а также разработке мероприятий по рациональному использованию и охране пастбищ.
Статья 25. Мониторинг пастбищ
Мониторингом пастбищ является система наблюдений за состоянием пастбищ, происходящими изменениями, возникающими в результате использования пастбищ, в целях сбора информации о количественных и качественных данных о пастбищах, оценки и прогноза их состояния, выявления и устранения негативных процессов.
Основой мониторинга являются данные систематического наблюдения, полученные путем геоботанических обследований и инвентаризации пастбищ.
Данные мониторинга о состоянии пастбищ по Республике Каракалпакстан и областям периодически размещаются на веб-сайте Министерства сельского хозяйства Республики Узбекистан.
Глава 5. Заключительные положения
Статья 26. Возмещение вреда, причиненного пастбищам
Юридические и физические лица обязаны возместить вред, причиненный пастбищам в результате загрязнения, нерационального использования, деградации пастбищ и иного нарушения законодательства о пастбищах.
Статья 27. Разрешение споров
Споры, возникающие в области использования и охраны пастбищ, разрешаются в порядке, установленном законодательством.
Статья 28. Ответственность за нарушение законодательства о пастбищах
Юридические и физические лица, виновные в нарушении законодательства о пастбищах, несут ответственность в установленном порядке.
Статья 29. Обеспечение исполнения, доведения, разъяснения сути и значения настоящего Закона
Министерству сельского хозяйства Республики Узбекистан, Государственному комитету Республики Узбекистан по экологии и охране окружающей среды, Государственному комитету Республики Узбекистан по лесному хозяйству и другим заинтересованным организациям обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.
Статья 30. Приведение законодательства в соответствие с настоящим Законом
Кабинету Министров Республики Узбекистан:
привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;
обеспечить пересмотр и отмену органами государственного управления их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.
Статья 31. Вступление в силу настоящего Закона
Настоящий Закон вступает в силу со дня его официального опубликования.
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
20 мая 2019 г.,
№ ЗРУ-538