📅 2019-yil 5-oktabr · Boshqa hujjatlar · Markaziy saylov komissiyasi
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2019-yil 5-oktabr · Boshqa hujjatlar · Markaziy saylov komissiyasi
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2019 йил 5 октябрь · Бошқа ҳужжатлар · Марказий сайлов комиссияси
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 5 октября 2019 г. · Другие документы · Центральной избирательной комиссии
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 5 October 2019 · Other documents · Markaziy saylov komissiyasi
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссиясининг
Қарори
НИЗОМ
РЎЙХАТИ
Сиёсий партиялар ва фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларидан кузатувчилар тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида
Ўзбекистон Республикаси Сайлов кодексининг 14 ва 16-моддаларига асосан Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссияси қарор қилади:
1. Сиёсий партиялар ва фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларидан кузатувчилар тўғрисидаги низом 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
2. Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссиясининг айрим қарорлари 2-иловага мувофиқ ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.
3. Ушбу қарор Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссиясининг расмий веб-сайтида эълон қилинсин.
4. Мазкур қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссияси раисининг ўринбосари М. Истамов зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссиясининг 2019 йил 5 октябрдаги 951-сонли қарорига 1-ИЛОВА
Сиёсий партиялар ва фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларидан кузатувчилар тўғрисида
Ушбу Низом Ўзбекистон Республикасининг Сайлов кодексининг 33-моддаси , Ўзбекистон Республикасининг « Сиёсий партиялар тўғрисида », « Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари тўғрисида »ги қонунларига мувофиқ ишлаб чиқилган бўлиб, Ўзбекистон Республикаси Президентлигига, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси ва Халқ депутатлари вилоят, туман ва шаҳар кенгашлари депутатлигига номзодлар кўрсатган сиёсий партиялар, шунингдек фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари кузатувчиларининг (бундан буён матнда кузатувчи деб юритилади) ҳуқуқий мақомини, ҳуқуқ ва мажбуриятларини ҳамда уларнинг ҳужжатларини расмийлаштириш тартибини белгилайди.
I. Умумий қоидалар
1. Сайловга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказишга доир барча тадбирларда, шунингдек ҳар бир сайлов участкасида сайлов куни овоз бериш ва овозларни санаб чиқиш жараёнларида кузатувчи қатнашиш ҳуқуқига эга.
2. Кузатувнинг мақсади сайловга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказишга доир барча тадбирларда, шу жумладан сайлов куни овоз бериш ва овозларни санаб чиқиш жараёнларида сайлов қонунчилигига риоя этилиши устидан жамоатчилик назоратини амалга оширишдан иборат.
3. Сайлов комиссиялари кузатувчини мандати ва шахсини тасдиқловчи ҳужжатига асосан рўйхатга олгандан кейин унга ўз ваколатларини тўлақонли ҳамда тўсқинликсиз амалга ошириши учун шароит яратиб беради.
4. Сиёсий партия аъзоси ёки тарафдори ёхуд сиёсий партияга хайрихоҳ бўлган ҳар қандай Ўзбекистон Республикасининг 18 ёшга тўлган фуқароси сиёсий партиядан кузатувчи бўлиши мумкин.
Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларидан Ўзбекистон Республикаси фуқароси бўлган фуқаролар йиғини раиси, унинг ўринбосари, маслаҳатчиси, шунингдек фуқаролар йиғини органларининг бошқа мансабдор шахслари кузатувчи бўлиши мумкин.
4 1 . Кузатувчиларни рўйхатдан ўтказиш учун Қорақалпоғистон Республикаси Марказий сайлов комиссиясига, вилоят, Тошкент шаҳар ҳудудий сайлов комиссиясига (бундан буён матнда ҳудудий сайлов комиссияси деб юритилади) мурожаат этиш ҳамда ҳудудий сайлов комиссияси томонидан рўйхатга олиш жараёнлари «E-saylov» ахборот тизими орқали амалга оширилиши мумкин.
Кузатувчиларга мандатлар электрон шаклда «E-saylov» ахборот тизими орқали берилганда мандат ҳудудий сайлов комиссияси раиси томонидан электрон рақамли имзо билан тасдиқланади.
II. Кузатувчиларнинг ҳужжатларини расмийлаштириш
5. Сиёсий партиянинг туман (шаҳар) ташкилоти, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари тегишли сайлов комиссияси томонидан сиёсий партиянинг сайловда иштирок этишига ижозат берилган кундан бошлаб, сайловга камида ўн кун қолгунига қадар ўз кузатувчилари тўғрисида тегишли сайлов комиссиясига ариза билан мурожаат қилади. Бунда ариза:
Ўзбекистон Республикаси Президенти, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси депутатлари, халқ депутатлари вилоят, туман, шаҳар Кенгашлари депутатлари сайловида — ҳудудий сайлов комиссиясига;
бўшаб қолган ўринларга халқ депутатлари туман, шаҳар (бундан Тошкент шаҳри мустасно) Кенгашлари депутатлари сайловида — туман, шаҳар сайлов комиссиясига тақдим этилади.
Аризага кузатувчиларнинг рўйхати (исми-фамилияси, лавозими, яшаш манзили ва телефон рақами кўрсатилган ҳолда), уларнинг шахсини тасдиқловчи ҳужжат нусхалари, 3х4 см. ўлчамдаги икки дона фотосурат илова қилинади.
6. Сиёсий партиялар ва фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари ўз кузатувчилари тўғрисида тегишли сайлов комиссиясига сайловга камида ўн кун қолгунга қадар мурожаат қилиши мумкин.
7. Тегишли сайлов комиссияси сиёсий партия ташкилотининг ва фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органининг аризасини олгандан кейин беш кун ичида қарор қабул қилади ва кузатувчи учун тегишинча мазкур Низомнинг 1 , 2 ёки 3-иловасига мувофиқ шаклда мандат беради.
8. Мандатда сиёсий партияни бошқа сиёсий партиядан ва фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларидан фарқлаш учун алоҳида белгилар (мандат ранги ёки бошқа) акс эттирилиши мумкин.
9. Сиёсий партия ташкилоти ва фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари тегишли сайлов комиссиясидан мандатларни олгандан сўнг уларни кузатувчиларга етказилишини таъминлайди.
10. Қуйидаги ҳолларда кузатувчига мандат бериш рад этилиши мумкин:
кузатувчига номзод 18 ёшга тўлмаган бўлса ёки Ўзбекистон Республикаси фуқароси бўлмаса;
сайловга ўн кундан кам муддат қолганда мурожаат этилса;
тегишли сайлов округи бўйича сиёсий партиядан номзод рўйхатга олинмаган бўлса (сиёсий партиянинг кузатувчилари учун);
фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органининг мансабдор шахси бўлмаса (фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органининг кузатувчилари учун);
мазкур Низомнинг 5-бандида кўрсатилган ҳужжатлар тўлиқ тақдим этилмаса.
11. Кузатувчи сайловга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказишга доир барча тадбирларда, шунингдек овоз бериш куни мандатни тақиб юриши шарт.
12. Кузатувчининг ваколат муддати унга мандат берилган кундан бошланади ва сайлов якунлари расман эълон қилинган куни тугайди.
Тегишли сайлов комиссияси томонидан такрорий овоз бериш ёки такрорий сайлов ўтказиш тўғрисида қарор қабул қилинган тақдирда, кузатувчилар мандатининг амал қилиши тегишли муддатга узайтирилади.
III. Кузатувчининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
13. Кузатувчи:
сайлов комиссияларининг мажлисларида ҳозир бўлиш;
номзодлар кўрсатишга бағишланган йиғилишларда, номзодларнинг ва сиёсий партияларнинг (вакилларининг) сайловчилар билан учрашувларида иштирок этиш;
сайлов участкасида ҳозир бўлиш, тайёргарлик ишларининг боришини, яширин овоз бериш кабиналарининг ёки хоналарининг жойлаштирилишини ва сайлов қутиларининг муҳрланишини, фуқароларнинг рўйхатга олинишини, сайлов бюллетенларининг уларга берилишини кузатиш;
сайлов куни овоз бериш жараёнини кузатиш;
муддатидан олдин овоз беришни ўтказиш вақти ва жойи ҳақида хабардор бўлиш ҳамда ушбу жараённи кузатиш;
сайловчининг турган жойида унинг рухсати билан овоз бериш жараёнини кузатиш;
овозлар санаб чиқилаётганда ва сайлов комиссиясининг баённомаси тузилаётганда ҳозир бўлиш;
сайлов натижалари тўғрисидаги ҳужжатларнинг тегишли сайлов комиссияси томонидан тасдиқланган кўчирма нусхаларини сўраш ва олиш;
сайлов жараёни ва овоз беришнинг яширинлигини бузмасдан фото, видео, аудио ёзувларни амалга ошириш (қамоқда сақлаш ва озодликдан маҳрум этиш жойлари, ҳарбий қисмлар, даволаш муассасалари бундан мустасно);
кузатув натижалари тўғрисида оммавий ахборот воситалари вакилларига мурожаат қилиш;
тегишинча ҳудудий, округ, туман, шаҳар сайлов комиссияси участка сайлов комиссияларидан овозларни санаб чиқиш натижалари тўғрисидаги баённомаларни қабул қилиб олиш ҳамда ҳудуд ёки округ бўйича сайлов натижаларини аниқлаш жараёнида ҳозир бўлиш;
ҳарбий қисмларда, қамоқда сақлаш ва озодликдан маҳрум этиш жойларида тузилган сайлов участкаларига бориши ҳақида камида уч кун олдин тегишли участка сайлов комиссиясини белгиланган тартибда хабардор қилиш;
агар сайлов участкасида сайлов қонунчилиги талаблари бузилишига йўл қўйилган деб ҳисоблаш учун асослар бўлса, ўз кузатувлари тўғрисида ушбу участка сайлов комиссияси аъзоларига уларнинг ишига аралашмаган ҳолда маълум қилиш, шунингдек юқори турувчи сайлов комиссияларига хабар бериш;
сайлов тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари ҳақида, шунингдек сайловга тайёргарлик кўриш ва унинг ўтказилиши бўйича ўз фикрини баён қилиш ҳуқуқига эга.
Кузатувчи қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳуқуқлардан ҳам фойдаланади.
14. Кузатувчи:
ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикаси Конституциясига , Сайлов кодексига , Марказий сайлов комиссиясининг қарорларига амал қилиши;
барча даражадаги сайлов комиссияларига, давлат ҳокимияти ва бошқарув органлари ва бошқа ташкилотларга ташриф буюрганида унга берилган мандатни ҳамда ўз шахсини тасдиқловчи ҳужжатни ёнида олиб юриши ҳамда мансабдор шахслар талабига мувофиқ уларни кўрсатиши;
ўз хулосаларини шахсан ўтказилган кузатув ва ҳақиқий материаллар билан асослаши шарт.
15. Кузатувчига қуйидагилар ман этилади:
сайловчи сайлов бюллетенига ўз белгисини қўяётган пайтда овоз бериш кабинасида ёки хонасида бўлиш;
сайловчиларга таъсир ўтказиш, бирон бир ташвиқот материали ёки адабиётини тарқатиш;
сайловчилардан улар кимни ёқлаб овоз берганликларини суриштириш ёки сайловчиларга бюллетенга белги қўйишда бирон-бир тарзда ёрдам кўрсатиш;
участка сайлов комиссиясининг фаолиятига, шу жумладан сайлов қутилари муҳрланаётган, очилаётган, овозлар санаб чиқилаётганда аралашиш;
сайлов куни ва овоз бериш бошланишидан бир кун олдин жамоатчилик фикри сўровлари натижаларини, сайлов натижалари прогнозларини, ўтказилаётган сайлов билан боғлиқ бошқа тадқиқотларни эълон қилиш.
16. Кузатувчи Ўзбекистон Республикасининг Сайлов кодекси талабларига ва ушбу Низом қоидаларига риоя этмаган тақдирда тегишли сайлов комиссияси унинг ваколатларини муддатидан илгари тугатиши мумкин.
IV. Якуний қоидалар
17. Кузатувчи сайлов комиссияларининг ҳаракатлари ва қарорлари устидан қонунда белгиланган тартибда судга шикоят қилиши мумкин.
Кузатувчи шикоятни кўриб чиқишда бевосита иштирок этиши мумкин.
Сиёсий партиялар ва фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларидан кузатувчилар тўғрисида низомга 1-ИЛОВА
Сиёсий партиялар ва фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларидан кузатувчилар тўғрисида низомга 2-ИЛОВА
Сиёсий партиялар ва фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларидан кузатувчилар тўғрисида низомга 3-ИЛОВА
Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссиясининг 2019 йил 5 октябрдаги 951-сонли қарорига 2-ИЛОВА
Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссиясининг ўз кучини йўқотган деб топилган айрим қарорлари
1. Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссиясининг «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси сайловини ўтказиш билан боғлиқ Марказий сайлов комиссиясининг низом ва йўриқномалари тўғрисида» 2004 йил 18 сентябрдаги 198-сон қарори 8-банди ва 8-иловаси.
2. Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссиясининг «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисига сайлов ўтказиш билан боғлиқ норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни тасдиқлаш тўғрисида» 2014 йил 11 сентябрдаги 618-сон қарори 1-бандининг тўққизинчи хатбошиси ва 8-иловаси.
3. Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссиясининг «Ўзбекистон Республикаси Президенти сайловида қатнашувчи сиёсий партияларнинг кузатувчилари тўғрисидаги низомни тасдиқлаш тўғрисида» 2016 йил 7 октябрдаги 752-сон қарори.
Раис М. АБДУСАЛОМОВ
Тошкент ш.,
2019 йил 5 октябрь,
951-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining
Qarori
NIZOM
ROʻYXATI
Siyosiy partiyalar va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlaridan kuzatuvchilar toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
Oʻzbekiston Respublikasi Saylov kodeksining 14 va 16-moddalariga asosan Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi qaror qiladi:
1. Siyosiy partiyalar va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlaridan kuzatuvchilar toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining ayrim qarorlari 2-ilovaga muvofiq oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.
3. Ushbu qaror Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining rasmiy veb-saytida eʼlon qilinsin.
4. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi raisining oʻrinbosari M. Istamov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining 2019-yil 5-oktabrdagi 951-sonli qaroriga 1-ILOVA
Siyosiy partiyalar va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlaridan kuzatuvchilar toʻgʻrisida
Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasining Saylov kodeksining 33-moddasi , Oʻzbekiston Respublikasining “ Siyosiy partiyalar toʻgʻrisida ”, “ Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari toʻgʻrisida ”gi qonunlariga muvofiq ishlab chiqilgan boʻlib, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentligiga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi va Xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar kengashlari deputatligiga nomzodlar koʻrsatgan siyosiy partiyalar, shuningdek fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari kuzatuvchilarining (bundan buyon matnda kuzatuvchi deb yuritiladi) huquqiy maqomini, huquq va majburiyatlarini hamda ularning hujjatlarini rasmiylashtirish tartibini belgilaydi.
I. Umumiy qoidalar
1. Saylovga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazishga doir barcha tadbirlarda, shuningdek har bir saylov uchastkasida saylov kuni ovoz berish va ovozlarni sanab chiqish jarayonlarida kuzatuvchi qatnashish huquqiga ega.
2. Kuzatuvning maqsadi saylovga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazishga doir barcha tadbirlarda, shu jumladan saylov kuni ovoz berish va ovozlarni sanab chiqish jarayonlarida saylov qonunchiligiga rioya etilishi ustidan jamoatchilik nazoratini amalga oshirishdan iborat.
3. Saylov komissiyalari kuzatuvchini mandati va shaxsini tasdiqlovchi hujjatiga asosan roʻyxatga olgandan keyin unga oʻz vakolatlarini toʻlaqonli hamda toʻsqinliksiz amalga oshirishi uchun sharoit yaratib beradi.
4. Siyosiy partiya aʼzosi yoki tarafdori yoxud siyosiy partiyaga xayrixoh boʻlgan har qanday Oʻzbekiston Respublikasining 18 yoshga toʻlgan fuqarosi siyosiy partiyadan kuzatuvchi boʻlishi mumkin.
Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlaridan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi boʻlgan fuqarolar yigʻini raisi, uning oʻrinbosari, maslahatchisi, shuningdek fuqarolar yigʻini organlarining boshqa mansabdor shaxslari kuzatuvchi boʻlishi mumkin.
4 1 . Kuzatuvchilarni roʻyxatdan oʻtkazish uchun Qoraqalpogʻiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasiga, viloyat, Toshkent shahar hududiy saylov komissiyasiga (bundan buyon matnda hududiy saylov komissiyasi deb yuritiladi) murojaat etish hamda hududiy saylov komissiyasi tomonidan roʻyxatga olish jarayonlari “E-saylov” axborot tizimi orqali amalga oshirilishi mumkin.
Kuzatuvchilarga mandatlar elektron shaklda “E-saylov” axborot tizimi orqali berilganda mandat hududiy saylov komissiyasi raisi tomonidan elektron raqamli imzo bilan tasdiqlanadi.
II. Kuzatuvchilarning hujjatlarini rasmiylashtirish
5. Siyosiy partiyaning tuman (shahar) tashkiloti, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari tegishli saylov komissiyasi tomonidan siyosiy partiyaning saylovda ishtirok etishiga ijozat berilgan kundan boshlab, saylovga kamida oʻn kun qolguniga qadar oʻz kuzatuvchilari toʻgʻrisida tegishli saylov komissiyasiga ariza bilan murojaat qiladi. Bunda ariza:
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputatlari, xalq deputatlari viloyat, tuman, shahar Kengashlari deputatlari saylovida — hududiy saylov komissiyasiga;
boʻshab qolgan oʻrinlarga xalq deputatlari tuman, shahar (bundan Toshkent shahri mustasno) Kengashlari deputatlari saylovida — tuman, shahar saylov komissiyasiga taqdim etiladi.
Arizaga kuzatuvchilarning roʻyxati (ismi-familiyasi, lavozimi, yashash manzili va telefon raqami koʻrsatilgan holda), ularning shaxsini tasdiqlovchi hujjat nusxalari, 3x4 sm. oʻlchamdagi ikki dona fotosurat ilova qilinadi.
6. Siyosiy partiyalar va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari oʻz kuzatuvchilari toʻgʻrisida tegishli saylov komissiyasiga saylovga kamida oʻn kun qolgunga qadar murojaat qilishi mumkin.
7. Tegishli saylov komissiyasi siyosiy partiya tashkilotining va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organining arizasini olgandan keyin besh kun ichida qaror qabul qiladi va kuzatuvchi uchun tegishincha mazkur Nizomning 1 , 2 yoki 3-ilovasiga muvofiq shaklda mandat beradi.
8. Mandatda siyosiy partiyani boshqa siyosiy partiyadan va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlaridan farqlash uchun alohida belgilar (mandat rangi yoki boshqa) aks ettirilishi mumkin.
9. Siyosiy partiya tashkiloti va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari tegishli saylov komissiyasidan mandatlarni olgandan soʻng ularni kuzatuvchilarga yetkazilishini taʼminlaydi.
10. Quyidagi hollarda kuzatuvchiga mandat berish rad etilishi mumkin:
kuzatuvchiga nomzod 18 yoshga toʻlmagan boʻlsa yoki Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi boʻlmasa;
saylovga oʻn kundan kam muddat qolganda murojaat etilsa;
tegishli saylov okrugi boʻyicha siyosiy partiyadan nomzod roʻyxatga olinmagan boʻlsa (siyosiy partiyaning kuzatuvchilari uchun);
fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organining mansabdor shaxsi boʻlmasa (fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organining kuzatuvchilari uchun);
mazkur Nizomning 5-bandida koʻrsatilgan hujjatlar toʻliq taqdim etilmasa.
11. Kuzatuvchi saylovga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazishga doir barcha tadbirlarda, shuningdek ovoz berish kuni mandatni taqib yurishi shart.
12. Kuzatuvchining vakolat muddati unga mandat berilgan kundan boshlanadi va saylov yakunlari rasman eʼlon qilingan kuni tugaydi.
Tegishli saylov komissiyasi tomonidan takroriy ovoz berish yoki takroriy saylov oʻtkazish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan taqdirda, kuzatuvchilar mandatining amal qilishi tegishli muddatga uzaytiriladi.
III. Kuzatuvchining huquq va majburiyatlari
13. Kuzatuvchi:
saylov komissiyalarining majlislarida hozir boʻlish;
nomzodlar koʻrsatishga bagʻishlangan yigʻilishlarda, nomzodlarning va siyosiy partiyalarning (vakillarining) saylovchilar bilan uchrashuvlarida ishtirok etish;
saylov uchastkasida hozir boʻlish, tayyorgarlik ishlarining borishini, yashirin ovoz berish kabinalarining yoki xonalarining joylashtirilishini va saylov qutilarining muhrlanishini, fuqarolarning roʻyxatga olinishini, saylov byulletenlarining ularga berilishini kuzatish;
saylov kuni ovoz berish jarayonini kuzatish;
muddatidan oldin ovoz berishni oʻtkazish vaqti va joyi haqida xabardor boʻlish hamda ushbu jarayonni kuzatish;
saylovchining turgan joyida uning ruxsati bilan ovoz berish jarayonini kuzatish;
ovozlar sanab chiqilayotganda va saylov komissiyasining bayonnomasi tuzilayotganda hozir boʻlish;
saylov natijalari toʻgʻrisidagi hujjatlarning tegishli saylov komissiyasi tomonidan tasdiqlangan koʻchirma nusxalarini soʻrash va olish;
saylov jarayoni va ovoz berishning yashirinligini buzmasdan foto, video, audio yozuvlarni amalga oshirish (qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylari, harbiy qismlar, davolash muassasalari bundan mustasno);
kuzatuv natijalari toʻgʻrisida ommaviy axborot vositalari vakillariga murojaat qilish;
tegishincha hududiy, okrug, tuman, shahar saylov komissiyasi uchastka saylov komissiyalaridan ovozlarni sanab chiqish natijalari toʻgʻrisidagi bayonnomalarni qabul qilib olish hamda hudud yoki okrug boʻyicha saylov natijalarini aniqlash jarayonida hozir boʻlish;
harbiy qismlarda, qamoqda saqlash va ozodlikdan mahrum etish joylarida tuzilgan saylov uchastkalariga borishi haqida kamida uch kun oldin tegishli uchastka saylov komissiyasini belgilangan tartibda xabardor qilish;
agar saylov uchastkasida saylov qonunchiligi talablari buzilishiga yoʻl qoʻyilgan deb hisoblash uchun asoslar boʻlsa, oʻz kuzatuvlari toʻgʻrisida ushbu uchastka saylov komissiyasi aʼzolariga ularning ishiga aralashmagan holda maʼlum qilish, shuningdek yuqori turuvchi saylov komissiyalariga xabar berish;
saylov toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari haqida, shuningdek saylovga tayyorgarlik koʻrish va uning oʻtkazilishi boʻyicha oʻz fikrini bayon qilish huquqiga ega.
Kuzatuvchi qonun hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlardan ham foydalanadi.
14. Kuzatuvchi:
oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga , Saylov kodeksiga , Markaziy saylov komissiyasining qarorlariga amal qilishi;
barcha darajadagi saylov komissiyalariga, davlat hokimiyati va boshqaruv organlari va boshqa tashkilotlarga tashrif buyurganida unga berilgan mandatni hamda oʻz shaxsini tasdiqlovchi hujjatni yonida olib yurishi hamda mansabdor shaxslar talabiga muvofiq ularni koʻrsatishi;
oʻz xulosalarini shaxsan oʻtkazilgan kuzatuv va haqiqiy materiallar bilan asoslashi shart.
15. Kuzatuvchiga quyidagilar man etiladi:
saylovchi saylov byulleteniga oʻz belgisini qoʻyayotgan paytda ovoz berish kabinasida yoki xonasida boʻlish;
saylovchilarga taʼsir oʻtkazish, biron bir tashviqot materiali yoki adabiyotini tarqatish;
saylovchilardan ular kimni yoqlab ovoz berganliklarini surishtirish yoki saylovchilarga byulletenga belgi qoʻyishda biron-bir tarzda yordam koʻrsatish;
uchastka saylov komissiyasining faoliyatiga, shu jumladan saylov qutilari muhrlanayotgan, ochilayotgan, ovozlar sanab chiqilayotganda aralashish;
saylov kuni va ovoz berish boshlanishidan bir kun oldin jamoatchilik fikri soʻrovlari natijalarini, saylov natijalari prognozlarini, oʻtkazilayotgan saylov bilan bogʻliq boshqa tadqiqotlarni eʼlon qilish.
16. Kuzatuvchi Oʻzbekiston Respublikasining Saylov kodeksi talablariga va ushbu Nizom qoidalariga rioya etmagan taqdirda tegishli saylov komissiyasi uning vakolatlarini muddatidan ilgari tugatishi mumkin.
IV. Yakuniy qoidalar
17. Kuzatuvchi saylov komissiyalarining harakatlari va qarorlari ustidan qonunda belgilangan tartibda sudga shikoyat qilishi mumkin.
Kuzatuvchi shikoyatni koʻrib chiqishda bevosita ishtirok etishi mumkin.
Siyosiy partiyalar va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlaridan kuzatuvchilar toʻgʻrisida nizomga 1-ILOVA
Siyosiy partiyalar va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlaridan kuzatuvchilar toʻgʻrisida nizomga 2-ILOVA
Siyosiy partiyalar va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlaridan kuzatuvchilar toʻgʻrisida nizomga 3-ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining 2019-yil 5-oktabrdagi 951-sonli qaroriga 2-ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilgan ayrim qarorlari
1. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining “Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi saylovini oʻtkazish bilan bogʻliq Markaziy saylov komissiyasining nizom va yoʻriqnomalari toʻgʻrisida” 2004-yil 18-sentabrdagi 198-son qarori 8-bandi va 8-ilovasi.
2. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining “Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisiga saylov oʻtkazish bilan bogʻliq normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash toʻgʻrisida” 2014-yil 11-sentabrdagi 618-son qarori 1-bandining toʻqqizinchi xatboshisi va 8-ilovasi.
3. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining “Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti saylovida qatnashuvchi siyosiy partiyalarning kuzatuvchilari toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash toʻgʻrisida” 2016-yil 7-oktabrdagi 752-son qarori.
Rais M. ABDUSALOMOV
Toshkent sh.,
2019-yil 5-oktabr,
951-son
Центральной избирательной комиссии Республики Узбекистан
Постановление
ПОЛОЖЕНИЕ
ПЕРЕЧЕНЬ
Об утверждении Положения о наблюдателях от политических партий и органов самоуправления граждан
В соответствии со статьями 14 и 16 Избирательного кодекса Республики Узбекистан Центральная избирательная комиссия Республики Узбекистан постановляет:
1. Утвердить Положение о наблюдателях от политических партий и органов самоуправления граждан, согласно приложению № 1 .
2. Признать утратившими силу некоторые акты Центральной избирательной комиссии Республики Узбекистан согласно приложению № 2 .
3. Опубликовать данное постановление на официальном веб-сайте Центральной избирательной комиссии Республики Узбекистан.
4. Контроль за исполнением данного постановления возложить на заместителя председателя Центральной избирательной комиссии Республики Узбекистан М. Истамова.
ПРИЛОЖЕНИЕ № 1 к постановлению Центральной избирательной комиссии Республики Узбекистан от 5 октября 2019 года № 951
о наблюдателях от политических партий и органов самоуправления граждан
Настоящее Положение разработано в соответствии со статьей 33 Избирательного кодекса Республики Узбекистан, законами Республики Узбекистан « О политических партиях », « Об органах самоуправления граждан » и определяет правовой статус, права и обязанности наблюдателей от политических партий, выдвинувших кандидатов в Президенты Республики Узбекистан, в депутаты Законодательной палаты Олий Мажлиса Республики Узбекистан и областных, районных и городских Кенгашей народных депутатов, а также органов самоуправления граждан (далее — наблюдатель), а также определяет порядок оформления их документов.
I. Общие положения
1. Наблюдатель вправе участвовать во всех мероприятиях по подготовке и проведению выборов, а также в процессах голосования и подсчета голосов в день выборов на каждом избирательном участке.
2. Целью наблюдения является осуществление общественного контроля за соблюдением избирательного законодательства во всех мероприятиях по подготовке и проведению выборов, в том числе в процессе голосования и подсчета голосов в день выборов.
3. Избирательные комиссии предоставляют наблюдателю возможность осуществлять свои полномочия в полном объеме и без препятствий после их регистрации на основании мандата и документа, удостоверяющего его личность.
4. Наблюдателем от политической партии может быть член или сторонник политической партии либо любой гражданин Республики Узбекистан, достигший 18-летнего возраста, доброжелательно относящийся к политической партии.
Наблюдателем от органов самоуправления граждан может быть гражданин Республики Узбекистан могут быть председатель схода граждан, его заместитель, советник, а также другие должностные лица органов схода граждан.
4 1 . Обращение в Центральную избирательную комиссию Республики Каракалпакстан, областную, Ташкентскую городскую территориальную избирательную комиссию (далее — территориальная избирательная комиссия) для регистрации наблюдателей и процесс регистрации кандидатов территориальной избирательной комиссией могут осуществляться посредством информационной системы «E-saylov».
При выдаче мандатов наблюдателям в электронном виде через информационную систему «E-saylov» мандат заверяется электронной цифровой подписью председателя территориальной избирательной комиссии.
II. Оформление документов наблюдателей
5. Районная (городская) организация политической партии, органы самоуправления граждан обращаются в соответствующую избирательную комиссию с заявлением о своих наблюдателях не позднее чем за десять дней до выборов со дня допуска соответствующей избирательной комиссией политической партии к участию в выборах. При этом к заявлению представляются:
на выборах Президента Республики Узбекистан, депутатов Законодательной палаты Олий Мажлиса Республики Узбекистан, депутатов областных, районных, городских Кенгашей народных депутатов — в территориальную избирательную комиссию;
на выборах депутатов районных, городских (за исключением города Ташкента) Кенгашей народных депутатов вместо выбывших — в районную, городскую избирательную комиссию.
К заявлению прилагаются список наблюдателей (с указанием фамилии, имени, отчества, должности, места жительства и номера телефона), копии документов, удостоверяющих их личность, две фотографии размером 3х4 см.
6. Политические партии и органы самоуправления граждан информируют о своих наблюдателях соответствующую избирательную комиссию не менее чем за десять дней до выборов.
7. Соответствующая избирательная комиссия принимает решение в течение пяти дней после получения заявления от организации политической партии и органа самоуправления граждан и выдает мандат для наблюдателя по форме, согласно приложениям №№ 1, 2 или 3 к настоящему Положению.
8. В мандате могут быть отражены отдельные признаки (цвет мандата или другие) отличия одной политической партии от другой и органов самоуправления граждан.
9. Организация политической партии и органы самоуправления граждан после получения мандатов от соответствующей избирательной комиссии обеспечивают их доведение до наблюдателей.
10. Наблюдателю может быть отказано в выдаче мандата, если:
кандидат в наблюдатели не достиг 18-летнего возраста или не является гражданином Республики Узбекистан;
обращение подано менее чем за десять дней до выборов;
кандидат от политической партии по соответствующему избирательному округу не зарегистрирован (для наблюдателей от политической партии);
кандидат не является должностным лицом органа самоуправления граждан (для наблюдателей от органа самоуправления граждан);
при неполном представлении документов, указанных в пункте 5 настоящего Положения.
11. Наблюдатель обязан носить мандат на всех мероприятиях по подготовке и проведению выборов, а также в день голосования.
12. Срок полномочий наблюдателя начинается со дня, когда ему был выдан мандат, и заканчивается в день официального объявления результатов выборов.
В случае принятия соответствующей избирательной комиссией решения о проведении повторного голосования или повторных выборов действие мандата наблюдателей продлевается на соответствующий срок.
III. Права и обязанности наблюдателя
13. Наблюдатель имеет право:
присутствовать на заседаниях избирательных комиссий;
участвовать на собраниях по выдвижению кандидатов, встречах кандидатов и политических партий (представителей) с избирателями;
присутствовать на избирательном участке, наблюдать за ходом подготовительной работы, размещением кабин или комнат для тайного голосования и опечатыванием избирательных урн, за регистрацией граждан, выдачей им избирательных бюллетеней;
наблюдать за процессом голосования в день выборов;
быть информированным о месте и времени проведения досрочного голосования и наблюдать за этим процессом;
наблюдать за процессом голосования по месту пребывания избирателя с его согласия;
присутствовать при подсчете голосов и составлении протокола избирательной комиссии;
запрашивать и получать заверенные соответствующей избирательной комиссией копии документов о результатах выборов;
осуществлять фото-, видеосъемку, аудиозапись, не нарушая избирательный процесс и тайну голосования (за исключением мест содержания под стражей и лишения свободы, воинских частей, лечебных учреждений);
обращаться к представителям средств массовой информации по результатам наблюдения;
присутствовать при процессе получения соответствующей территориальной, окружной, районной, городской избирательной комиссией от участковых избирательных комиссий протоколов о результатах подсчета голосов и определения результатов выборов по территории или округу;
извещать в установленном порядке соответствующую участковую избирательную комиссию не менее чем за три дня до прибытия на избирательные участки, образованные в воинских частях, местах содержания под стражей и лишения свободы;
сообщать о своих наблюдениях членам избирательной комиссии данного участка не вмешиваясь в их работу, а также информировать вышестоящие избирательные комиссии, если есть основания полагать, что на соответствующем избирательном участке были допущены нарушения требований избирательного законодательства;
публично излагать свое мнение об избирательном законодательстве, а также подготовке и проведении выборов.
Наблюдатель также пользуется другими правами в соответствии с законодательством.
14. Наблюдатель обязан:
в своей деятельности руководствоваться Конституцией Республики Узбекистан, Избирательным кодексом , постановлениями Центральной избирательной комиссии;
при посещении избирательных комиссий всех уровней, органов государственной власти и управления и других организаций иметь при себе мандат, а также документ, удостоверяющий его личность, и представлять их по требованию должностных лиц;
обосновывать свои заключения проведенным наблюдением и фактическим материалом.
15. Наблюдателю запрещено:
находиться в кабине или комнате для тайного голосования, когда избиратель делает свою отметку в избирательном бюллетене;
оказывать влияние на избирателей, распространять какие-либо агитационные материалы или литературу;
спрашивать у избирателей, как они проголосовали, или оказывать какую-либо помощь избирателям при внесении отметок в избирательный бюллетень;
вмешиваться в деятельность участковой избирательной комиссии, в том числе при опечатывании избирательных урн, их вскрытии, подсчете голосов;
объявлять в день выборов и за день до начала голосования результаты опросов общественного мнения, прогнозы результатов выборов, другие исследования, связанные с проводимыми выборами.
16. В случае несоблюдения наблюдателем требований Избирательного кодекса Республики Узбекистан и правил настоящего Положения соответствующая избирательная комиссия может досрочно прекратить его полномочия.
IV. Заключительные положения
17. Наблюдатель может обжаловать действия и решения избирательных комиссий в суде в установленном законом порядке.
Наблюдатель может непосредственно участвовать при рассмотрении жалобы.
ПРИЛОЖЕНИЕ № 1 к Положению о наблюдателях от политических партий и органов самоуправления граждан
ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к Положению о наблюдателях от политических партий и органов самоуправления граждан
ПРИЛОЖЕНИЕ № 3 к Положению о наблюдателях от политических партий и органов самоуправления граждан
ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к постановлению Центральной избирательной комиссии Республики Узбекистан от 5 октября 2019 года № 951
некоторых актов Центральной избирательной комиссии Республики Узбекистан, признаваемых утратившими силу
1. Пункт 8 постановления Центральной избирательной комиссии Республики Узбекистан от 18 сентября 2004 года № 198 «О положениях и инструкциях Центральной избирательной комиссии, связанных с проведением выборов в Олий Мажлис Республики Узбекистан» и приложение № 8 к нему.
2. Абзац девятый пункта 1 постановления Центральной избирательной комиссии Республики Узбекистан от 11 сентября 2014 года № 618 «Об утверждении нормативно-правовых актов, связанных с проведением выборов в Олий Мажлис Республики Узбекистан» и приложение № 8 к нему.
3. Постановление Центральной избирательной комиссии Республики Узбекистан от 7 октября 2016 года № 752 «Об утверждении Положения о наблюдателях от политических партий, участвующих в выборах Президента Республики Узбекистан».
Председатель М. АБДУСАЛОМОВ
г. Ташкент,
5 октября 2019 г.,
№ 951