📅 2019-yil 7-noyabr · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2019-yil 7-noyabr · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2019 йил 7 ноябрь · Қонунлар ва кодекслар
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 7 ноября 2019 г. · Законы и кодексы
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 7 November 2019 · Laws and codes
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикасининг Қонуни
Кўп квартирали уйларни бошқариш тўғрисида
Қонунчилик палатаси томонидан 2019 йил 6 августда қабул қилинган Сенат томонидан 2019 йил 11 октябрда маъқулланган
1-боб. Умумий қоидалар
1-модда. Ушбу Қонуннинг мақсади
Ушбу Қонуннинг мақсади кўп квартирали уйларни бошқариш соҳасидаги муносабатларни тартибга солишдан иборат.
2-модда. Ушбу Қонуннинг амал қилиш соҳаси
Ушбу Қонуннинг амал қилиши кўп квартирали уйлардаги турар жойлар ва яшаш учун мўлжалланмаган жойларнинг мулкдорларига (бундан буён матнда жойларнинг мулкдорлари деб юритилади), кўп квартирали уйни бошқарувчи ташкилотлар ва бошқарувчиларга, уй-жой мулкдорларининг ширкатларига, шунингдек фаолияти кўп квартирали уйларни бошқариш билан боғлиқ бўлган бошқа шахсларга нисбатан татбиқ этилади.
Ушбу Қонун битта юридик ёки жисмоний шахс кўп квартирали уйнинг мулкдори бўлганда кўп квартирали уйни бошқариш билан боғлиқ муносабатларга нисбатан татбиқ этилмайди.
3-модда. Кўп квартирали уйларни бошқариш тўғрисидаги қонунчилик
Кўп квартирали уйларни бошқариш тўғрисидаги қонунчилик ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатларидан иборатдир.
Агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномасида Ўзбекистон Республикасининг кўп квартирали уйларни бошқариш тўғрисидаги қонунчилигида назарда тутилганидан бошқача қоидалар белгиланган бўлса, халқаро шартнома қоидалари қўлланилади.
4-модда. Кўп квартирали уйларни бошқаришнинг асосий принциплари
Кўп квартирали уйларни бошқаришнинг асосий принциплари қуйидагилардан иборат:
бошқариш усулини танлаш эркинлиги;
ўзини ўзи бошқариш;
коллегиаллик;
очиқлик ва ошкоралик;
ташкилий ва молиявий жиҳатдан мустақиллик;
жойларнинг мулкдорлари олдида мунтазам ҳисобдорлик.
5-модда. Кўп квартирали уй
Кўп квартирали уй — кўп квартирали уйга туташ ер участкасига ёхуд бундай уйдаги умумий фойдаланиладиган жойларга мустақил чиқиш йўлакларига эга бўлган икки ва ундан ортиқ квартиралар мажмуидир. Кўп квартирали уй улушли мулк ҳуқуқи асосида жойларнинг мулкдорларига тегишли бўлган умумий мулк (бундан буён матнда умумий мол-мулк деб юритилади) элементларини ўз ичига олади.
6-модда. Умумий мол-мулк
Кўп квартирали уйдаги умумий жойлар, таянч ва тўсиқ конструкциялар, квартиралар оралиғидаги иҳоталанган (ўрама) пиллапоялар, зинапоялар, лифтлар, лифтнинг шахталари ҳамда бошқа шахталар, даҳлизлар, техник қаватлар, ертўлалар, чердаклар ва томлар, уй ичидаги муҳандислик тармоқлари ва коммуникациялари, жойларнинг ташқарисида ёки ичида жойлашган ҳамда биттадан ортиқ жойга хизмат кўрсатадиган механик, электр, санитария-техника ускуналари ва қурилмалари ҳамда бошқа ускуна ва қурилмалар умумий мол-мулкдир.
7-модда. Кўп квартирали уйга туташ ер участкаси
Кўп квартирали уйга туташ ер участкаси маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари томонидан кўп квартирали уйдаги жойларнинг мулкдорларига доимий фойдаланиш ҳуқуқи асосида ажратилади. Кўп квартирали уйдаги жойлар мулкдорларининг зиммасига мазкур ер участкасининг санитария ҳолати ва ободонлаштирилиши учун жавобгарлик юклатилади.
Ҳар бир кўп квартирали уйнинг кадастр паспортида кўп квартирали уйга туташ ер участкаси тўғрисида маълумотлар, шунингдек ер майдонининг кадастр режаси мажбурий тартибда бўлиши шарт.
Кўп квартирали уйга туташ ер участкаси бўлинмасдир ва мустақил ер участкаларига ажратилиши мумкин эмас.
Янги қурилаётган объектлар учун кўп квартирали уйга туташ ер участкаси майдонининг ўлчами шаҳарсозлик нормативларининг талабларига мувофиқ, бинолар ўртасидаги энг кам ёнғинга қарши ва санитар оралиқ масофани таъминлаш, мол-мулкнинг барча қисмларига кириш шароитларидан келиб чиққан ҳолда аниқланади.
Маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари кўп квартирали уйни бошқарувчи ташкилотнинг, бошқарувчининг, кўп квартирали уй бевосита жойларнинг мулкдорлари томонидан бошқарилган тақдирда, кўп квартирали уй кенгашининг, уй-жой мулкдорлари ширкати бошқарувининг (бундан буён матнда кўп квартирали уйни бошқариш органи деб юритилади) мурожаатидан кейин ўттиз кундан кечиктирилмаган муддатда кўп квартирали уйга туташ ер участкасининг чегаралари ва ўлчамларини белгилаши ҳамда кўп квартирали уйни бошқариш органига бундай ер участкасидан доимий фойдаланиш ҳуқуқини белгиловчи зарур ҳужжатларни бериши шарт.
8-модда. Кўп квартирали уйни бошқариш усули
Кўп квартирали уйни бошқариш истиқомат қилувчиларнинг яшаш ва яшаш учун мўлжалланмаган жойларни фойдаланиш қулай ҳамда хавфсиз шароитларини таъминлаш, умумий мол-мулкни лозим даражада сақлаш ҳамда умумий мол-мулкдан фойдаланиш масалаларини ҳал этиш бўйича чора-тадбирлар мажмуини ўз ичига олади.
Кўп квартирали уйни бошқариш усули кўп квартирали уйдаги жойлар мулкдорларининг умумий йиғилишида белгиланади.
Кўп квартирали уйни бошқариш:
бевосита жойларнинг мулкдорлари томонидан (бундан буён матнда кўп квартирали уйни бевосита бошқариш деб юритилади);
юридик шахс бўлган бошқарувчи ташкилот томонидан ёки жисмоний шахс (якка тартибдаги тадбиркор) бўлган бошқарувчи (бундан буён матнда бошқарувчи ташкилот ёки бошқарувчи деб юритилади) томонидан шартнома асосида;
битта ёки зич жойлашган бир нечта кўп квартирали уйда турар жойларнинг ва яшаш учун мўлжалланмаган жойларнинг мулкдорларини бирлаштирувчи уй-жой мулкдорларининг ширкати бўлган нотижорат ташкилот (бундан буён матнда ширкат деб юритилади) томонидан амалга оширилиши мумкин.
2-боб. Кўп квартирали уйларни бошқаришда давлат томонидан кўмаклашиш
9-модда. Кўп квартирали уйларни бошқариш органларини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш
Давлат жойлар мулкдорларининг, бошқарувчи ташкилотлар ва бошқарувчиларнинг, ширкатларнинг ҳуқуқлари таъминланишини ҳамда қонуний манфаатлари ҳимоя қилинишини кафолатлайди, уларни ривожлантиришга ва мустаҳкамлашга кўмаклашади.
Кўп квартирали уйларни бошқариш органларини давлат томонидан қўллаб-қувватлашнинг асосий йўналишлари қуйидагилардан иборат:
уй-жой-коммунал соҳасидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни, шу жумладан стандартларни такомиллаштириш;
кўп квартирали уйларда авария вазиятларини бартараф этишда кўмаклашиш;
коммунал хизматлар ҳақини тўлаш тизимини такомиллаштириш;
уй-жой-коммунал соҳасида хизматлар кўрсатишда рақобатни ривожлантириш учун шарт-шароитлар яратиш;
солиқлар ва бошқа мажбурий тўловлар бўйича имтиёзлар, шунингдек имтиёзли кредитлар бериш;
кам таъминланган оилаларга кўп квартирали уйларни сақлаш бўйича ёрдам кўрсатиш;
кўп квартирали уйга туташ ер участкаларини доимий фойдаланиш ҳуқуқи асосида бериш;
кўп квартирали уйларни бошқариш соҳасида кадрлар тайёрлашни ва уларни қайта тайёрлашни амалга ошириш;
кўп квартирали уйлардан фойдаланишнинг самарали тизимини яратиш бўйича алоҳида дастурлар қабул қилиш ва бошқа чоралар кўриш.
10-модда. Кўп квартирали уйларни бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш
Кўп квартирали уйларни бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш Ўзбекистон Республикаси Уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги томонидан қуйидаги йўналишларда амалга оширилади:
кўп квартирали уйлардан ва кўп квартирали уйларга туташ ер участкаларидан фойдаланиш ҳамда уларни сақлаш бўйича тизимли ишларни самарали ташкил этиш;
кўп квартирали уйларнинг техник ҳолати мониторингини ўтказиш бўйича ишларни ташкил этиш;
кўп квартирали уйларни сақлаш, улардан фойдаланиш талабларига ва фойдаланиш харажатларини аниқлаш талабларига, кўп квартирали уйлардан техник жиҳатдан фойдаланиш қоидалари ва нормаларига, кўп квартирали уйларга туташ ер участкаларини санитария нормаларига, қоидаларига ҳамда гигиена нормативларига мувофиқ сақлаш талабларига риоя этилиши устидан назоратни амалга ошириш;
кўп квартирали уйларни мавсумий фойдаланишга ўз вақтида ва сифатли тайёрлаш;
новаторлик фаолиятини ва замонавий инновацион технологияларни жорий этишга кўмаклашиш;
кўп квартирали уйларни бошқариш органларининг ҳисобини ва уларнинг фаолияти бўйича ҳисоботларни юритиш учун ахборот тизимлари ҳамда ахборот ресурсларини жорий этиш;
кўп квартирали уйларни бошқариш органларининг кўп квартирали уйлардаги жойлар мулкдорларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатлари билан боғлиқ фаолияти тўғрисидаги ахборотни вазирликнинг расмий веб-сайтига жойлаштириш ва янгилаб туриш;
кўп квартирали уйларни бошқариш бўйича ахборот ва маслаҳат ёрдами кўрсатиш;
кўп квартирали уйларни бошқариш органларининг фаолиятини ҳуқуқий ҳамда услубий жиҳатдан таъминлаш;
кўп квартирали уйларни бошқариш бўйича норматив-ҳуқуқий базани такомиллаштириш юзасидан таклифлар ишлаб чиқиш, ривожланган хорижий мамлакатларнинг илғор тажрибасини инобатга олган ҳолда кўп квартирали уйларни бошқаришнинг замонавий шакллари ва усулларини ишлаб чиқиш ҳамда жорий этиш;
кўп квартирали уйларни бошқариш бўйича мутахассислар малакасини ошириш курсларини ташкил этиш;
бошқарувчи ташкилотларнинг мансабдор шахсларини ва бошқарувчиларни, ширкатлар бошқаруви раисларини аттестациядан ўтказиш ҳамда уларга кўп квартирали уйларни бошқариш учун малака сертификатини бериш.
11-модда. Кўп квартирали уйларни бошқариш соҳасидаги давлат назорати
Кўп квартирали уйларни бошқариш соҳасидаги давлат назорати кўп квартирали уйдан техник фойдаланиш қоидалари ва нормаларига ҳамда санитария нормаларига, қоидаларига ва гигиена нормативларига мувофиқ кўп квартирали уйга туташ ер участкасини сақлаш бўйича талабларга риоя этилишини таъминлаш мақсадида амалга оширилади.
Кўп квартирали уйларни бошқариш соҳасидаги давлат назорати Ўзбекистон Республикаси Уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги ҳузуридаги Кўп квартирали уй-жой фондидан фойдаланиш соҳасини назорат қилиш инспекцияси ва унинг ҳудудий инспекциялари (бундан буён матнда Уй-жой фонди инспекцияси деб юритилади) томонидан ўрганишлар ҳамда мониторинг ўтказиш орқали амалга оширилади.
12-модда. Уй-жой фонди инспекциясининг ваколатлари
Уй-жой фонди инспекцияси:
кўп квартирали уйларни, кўп квартирали уйларга туташ ер участкаларини санитария нормаларига, қоидаларига ва гигиена нормативларига мувофиқ сақлаш бўйича талабларга ва улардан техник фойдаланиш қоидалари ва нормаларига риоя этилиши ҳамда мулкдорлар томонидан жойларнинг ўзбошимчалик билан қайта қурилишига ва қайта режалаштирилишига йўл қўйилмаслиги;
белгиланган қоидаларга риоя этилиши ва умумий мол-мулкни, кўп квартирали уйларнинг олд томонларини, уйларнинг ички муҳандислик коммуникацияларини таъмирлаш-тиклаш ишларининг тизимли равишда олиб борилиши;
уй-жой-коммунал хизмат кўрсатиш соҳаси ташкилотлари томонидан тегишли хизматлар кўрсатишда техник тартибга солувчи норматив ҳужжатлар талабларига риоя этилиши;
кўп квартирали уйлардаги жойлар мулкдорларининг кўп квартирали уйларни капитал таъмирлашни амалга ошириш учун жамғариладиган маблағларидан мақсадли фойдаланилиши устидан давлат назоратини амалга оширади.
Уй-жой фонди инспекциясига:
кўп квартирали уйларни бошқариш органларига ёки жойларнинг мулкдорларига — кўп квартирали уйларни сақлаш ва улардан техник фойдаланиш қоидаларининг ҳамда кўп квартирали уйларга туташ ер участкаларини санитария нормалари, қоидалари ва гигиена нормативларининг бузилиш ҳолларини бартараф этиш юзасидан;
уй-жой-коммунал хизмат кўрсатиш соҳаси ташкилотларига — тегишли хизматлар кўрсатишда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига риоя этилиши юзасидан бажарилиши шарт бўлган кўрсатмалар бериш ваколатлари берилади.
Уй-жой фонди инспекциясининг қарорлари, унинг мансабдор шахсларининг ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) устидан суд тартибида шикоят қилиниши мумкин.
3-боб. Кўп квартирали уйдаги умумий мол-мулк
13-модда. Умумий мол-мулкка бўлган мулк ҳуқуқи
Умумий мол-мулк жойларнинг мулкдорларига умумий улушли мулк ҳуқуқи асосида тегишли бўлади.
Умумий мол-мулкдан фойдаланиш ҳуқуқи жой мулкдорининг умумий мол-мулкдаги улушига боғлиқ бўлмайди. Жойларнинг мулкдорлари умумий мол-мулкдан ҳамда уйга туташ ер участкасидан фойдаланишда тенг ҳуқуқларга эга.
Умумий мол-мулкнинг айрим қисмлари, бундан ушбу модданинг еттинчи ва саккизинчи қисмларида кўрсатилганлари мустасно, жойларнинг мулкдорларига ёки бошқа шахсларга жойлар мулкдорларининг умумий йиғилиши қарорида белгиланган тартибда фойдаланишга берилиши мумкин.
Умумий мол-мулкнинг айрим қисмларидан фақат ўз манфаатлари учун фойдаланувчи жой мулкдори жойлар мулкдорларининг умумий йиғилиши қарорида белгиланган миқдорда умумий мулкни сақлаш учун ҳақ тўлаши шарт.
Жой мулкдорининг умумий мол-мулкдаги улуши натура ҳолида ажратилиши мумкин эмас.
Умумий мол-мулкнинг айрим қисмлари, бундан ушбу модданинг еттинчи ва саккизинчи қисмларида кўрсатилганлари мустасно, умумий улушли мулкнинг барча иштирокчилари томонидан бир овоздан қабул қилинган қарор асосида бошқа шахсга берилиши мумкин.
Умумий мол-мулк, агар унинг бошқа шахсга берилиши ёки фойдаланиш учун ўтказилиши бошқа мулкдорларнинг ўз мулк ҳуқуқларини амалга оширишини чеклайдиган бўлса, бошқа шахсга берилиши ёхуд бир ёки бир нечта мулкдорга ёки бошқа шахсларга фойдаланиш учун ўтказилиши мумкин эмас.
Таянч ва тўсиқ конструкцияларни, квартиралар оралиғидаги иҳоталанган (ўрама) пиллапоялар, зинапоялар, лифтлар, лифтнинг шахталари ҳамда бошқа шахталар, уй ичидаги муҳандислик тармоқлари ва коммуникациялари, жойларнинг ташқарисида ёки ичида жойлашган ҳамда биттадан ортиқ жойга хизмат кўрсатадиган механик, электр, санитария-техника ускуналари ҳамда қурилмалари ва бошқа ускуна ҳамда қурилмаларни бошқа шахсга бериш тақиқланади.
14-модда. Умумий мол-мулкдаги улушли мулк иштирокчиси
Ҳар бир мулкдорнинг умумий мол-мулкка бўлган мулк ҳуқуқидаги улуши мазкур кўп квартирали уй барча мулкдорларининг турар жойлар ва яшаш учун мўлжалланмаган жойларнинг умумий майдонида ўзига тегишли бўлган жой майдони улушига мутаносибдир. Кўп квартирали уйдаги жойнинг умумий майдони ўлчами ушбу жойнинг кадастр ҳужжатига мувофиқ аниқланади.
Агар, алоҳида жой бир неча мулкдорларга тегишли бўлса, унда улар кўп квартирали уйдаги умумий мол-мулкни бошқаришда умумий мажбуриятлардаги солидар жавобгарлиги билан бирга битта улушли мулк иштирокчиси сифатида қатнашадилар. Бундай мулкдорлар ўртасидаги ўзаро муносабатлар улар ўртасидаги келишув билан тартибга солинади.
Ёзма келишув мавжуд бўлмаган тақдирда мулкдорлардан ҳар бири бўлинмас тенг ҳуқуқларга ва умумий мол-мулкдаги кўрсатилган улушга мулкдорлик билан боғлиқ ҳолда келиб чиқадиган мажбуриятларга эга бўлади.
Умумий мулкка бўлган мулк ҳуқуқидаги улуш турар жойларга ҳамда яшаш учун мўлжалланмаган жойларга бўлган мулк ҳуқуқидан ажратилиши мумкин эмас ва фақат ушбу ҳуқуқ билан бирга ўтади.
15-модда. Умумий мол-мулкни сақлаш
Умумий мол-мулкни сақлаш умумий мол-мулкнинг лозим даражадаги техник ва санитария ҳолатини таъминлашга қаратилгандир.
Умумий мол-мулкни сақлаш унинг техник ва санитария ҳолатини сақлаб туришни, унга хизмат кўрсатишни, таъмирлашни ҳамда ушбу мол-мулкни асрашга ва ундан фойдаланиш бўйича зарур шарт-шароитларни яратишга қаратилган бошқа фаолиятни ўз ичига олади.
Кўп квартирали уйни бошқариш органи мажбурий нормаларга мувофиқ, умумий мол-мулкни сақлаш бўйича амалга оширилмаслиги кўп квартирали уйга, одамларнинг ҳаётига, соғлиғига, шахсларнинг мол-мулкига ва атроф-муҳитга бевосита хавф туғдириши мумкин бўлган мажбурий тадбирларни ҳамда ишларни амалга ошириши шарт.
Мажбурий нормалар ёнғинга қарши, санитария, шаҳарсозлик нормаларини, кўп квартирали уйга хизмат кўрсатиш бўйича тадбирларни ўз ичига олади.
Агар кўп квартирали уйда шахсларнинг ҳаётига, соғлиғига ва мол-мулкига ёки атроф-муҳитга ҳақиқий хавф туғдирадиган ҳолатлар юзага келса, Уй-жой фонди инспекцияси бу ҳақда жойларнинг мулкдорларини ва кўп квартирали уйни бошқариш органини олдиндан хабардор қилган ҳолда, ушбу хавфни бартараф этиш чораларини кўриши шарт.
Хавф мавжудлиги факти тегишли давлат органи томонидан тасдиқланиши керак.
16-модда. Умумий мол-мулкни сақлаш бўйича умумий харажатлар
Жойларнинг мулкдорлари умумий мол-мулкни сақлаш бўйича умумий харажатларни биргаликда зиммасига олиши шарт.
Умумий мол-мулкни сақлаш бўйича умумий харажатлар умумий мол-мулкни сақлаш, ундан фойдаланиш ва уни таъмирлаш, шунингдек кўп квартирали уйга туташ ер участкасини ободонлаштириш билан боғлиқ харажатлардан иборатдир.
Жой мулкдорининг умумий мол-мулкни сақлаш бўйича умумий харажатларда иштирок этиш улуши кўп квартирали уйнинг умумий майдонидаги мулкдорга қарашли жой майдони улушига мутаносиб равишда кўп квартирали уйнинг кадастр паспортига мувофиқ белгиланади.
Янги қурилган кўп квартирали уйлар фойдаланишга топширилганда реализация қилинмаган жойларнинг умумий мол-мулкини сақлаш бўйича умумий харажатларда иштирок этиш улуши ушбу жойларга бўлган мулк ҳуқуқи расмийлаштирилган шахснинг зиммасида бўлади.
Жойларнинг мулкдорлари умумий мол-мулкни сақлаш бўйича харажатларни ҳар ойда, қоида тариқасида, пул шаклида тўлаши шарт.
Умумий мол-мулкни сақлаш, ундан фойдаланиш ва уни таъмирлаш ҳамда кўп квартирали уйга туташ ер участкасини ободонлаштириш учун жойлар мулкдорлари мажбурий бадалларининг ёки тўловларининг миқдори умумий йиғилиш қарори билан белгиланади.
Умумий мол-мулкни бошқариш, унга техник хизмат кўрсатиш ва уни таъмирлаш, шунингдек кўп квартирали уйга туташ ер участкасини ободонлаштириш бўйича хизматлар уй-жой-коммунал хизмат кўрсатиш соҳаси ташкилотлари томонидан кўрсатилишига ва ишлар бажарилишига, шунингдек кўп квартирали уй бевосита жойлар мулкдорлари томонидан бошқарилганда кўп квартирали уй кенгаши раиси ва аъзоларига мукофот пули тўланишига, бошқарув аъзоларига, тафтиш комиссиясига мукофот пули ва ширкат ходимларига иш ҳақи тўланишига солиқ тўғрисидаги қонунчиликка мувофиқ солиқ солиниши лозим.
Жойлар мулкдорларининг мажбурий бадаллари ёки тўловлари миқдорини белгилашда харажатларнинг таркибини аниқлаш тартиби Ўзбекистон Республикаси Уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги томонидан тасдиқланади.
Айрим ҳолларда умумий йиғилиш мулкдорлар мажбурий бадалларининг ёки тўловларининг бир қисмини киритишнинг пул шаклини, ариза берувчининг ёзма билдиришномаси ва умумий йиғилишнинг баённомаси асосида уларнинг умумий харажатлардаги иштирокининг бошқа турларига алмаштириш тўғрисида қарор қабул қилиши мумкин.
Мулкдорнинг ўзига қарашли жойдан фойдаланмаслиги ёхуд умумий мол-мулкдан фойдаланишдан воз кечиши уни умумий харажатларда иштирок этишдан тўлиқ ёки қисман озод этмайди.
Умумий мол-мулкни, кўп квартирали уйга туташ ер участкасини сақлаш бўйича жойлар мулкдорларининг мажбурий бадалларини ёки тўловларини тўлаш юзасидан якуний ҳисоб-китоб жорий йил тугаганидан сўнг амалда бажарилган ишларнинг ҳажмлари, уларнинг сифати ва бажарилиш муддатлари тўғрисидаги маълумотлар асосида амалга оширилади.
Харажатларни асослашда тўловлар қайта ҳисоб-китоб қилинади: етишмаган маблағлар ҳисобот йилидан кейинги даврда жойлар мулкдорларининг мажбурий бадалларини ёки тўловларини шакллантиришда ҳисобга олинади, ортиқча маблағлар эса келгуси тўловлар ҳисобига олинади.
Жой мулкдори умумий мол-мулкни сақлаш, ундан фойдаланиш ва уни таъмирлаш учун умумий харажатларда иштирок этиш бўйича ўзининг мажбуриятини шартнома асосида бошқа шахсга ўтказиши мумкин. Жой мулкдори мажбурий бадалларни ёки тўловларни тўлаш бўйича ўз мажбуриятлари бошқа шахсга ўтказилганлиги тўғрисида кўп квартирали уйни бошқариш органини хабардор қилиши шарт.
Умумий мол-мулкка эгалик қилиш, ундан фойдаланиш ва уни тасарруф этишдан олинган маблағлар улушли мулк иштирокчиларининг улушларига мутаносиб равишда ушбу кўп квартирали уйнинг умумий мол-мулкини сақлашга йўналтирилади.
Бошқа мулкдорларнинг розилигисиз мулкдорлардан бири томонидан, бошқарув органи ёхуд бошқа шахс томонидан амалга оширилган асосланмаган харажатларнинг ўрни қопланмайди. Бунда юзага келадиган низолар суд тартибида ҳал қилинади.
4-боб. Кўп квартирали уйнинг мулкдорлари
17-модда. Кўп квартирали уйдаги турар жойнинг ва яшаш учун мўлжалланмаган жойнинг мулкдорлари
Кўп квартирали уйдаги жойга нисбатан мулк ҳуқуқига эга бўлган юридик ёки жисмоний шахс кўп квартирали уйдаги турар жойнинг ва яшаш учун мўлжалланмаган жойнинг мулкдоридир.
Жойларнинг мулкдорлари умумий мол-мулкка нисбатан улушли мулк иштирокчиларидир ва улар умумий мол-мулкни сақлаш бўйича умумий харажатларни ўз зиммасига олиши шарт.
18-модда. Жой мулкдорининг ҳуқуқлари
Жой мулкдори:
умумий мол-мулкни бошқаришда иштирок этиш, кўп квартирали уйни бошқариш органининг фаолияти тўғрисида ахборот олиш;
кўп квартирали уйни бошқариш органининг фаолияти тўғрисида ҳисобот олиш;
кўп квартирали уйни бошқариш органига кўп квартирали уйни бошқариш бўйича таклифлар тақдим этиш;
жойнинг белгиланган мақсадига мувофиқ ўзига мулк ҳуқуқи асосида тегишли бўлган жойга эгалик қилиш, ундан фойдаланиш ва уни тасарруф этиш;
ўзига мулк ҳуқуқи асосида тегишли бўлган жойни ижара шартномаси, бепул фойдаланиш шартномаси асосида ёки бошқа қонуний асосда эгалик қилиш ва (ёки) ундан фойдаланиш учун бошқа шахсга бериш ҳуқуқига эга.
19-модда. Жой мулкдорининг мажбуриятлари
Жой мулкдори:
ўзига мулк ҳуқуқи асосида тегишли бўлган жойдан ҳамда умумий мол-мулкдан қатъий мўлжалланган мақсадда фойдаланиши;
ўзига мулк ҳуқуқи асосида тегишли бўлган жойларнинг, умумий мол-мулк қисмларининг ва кўп квартирали уйга туташ ер участкасининг бут сақланишини таъминлаши;
жойларни қайта қуриш ва қайта режалаштиришни фақат жойнинг қулайлигини ошириш мақсадида, бинонинг ва муҳандислик коммуникацияларининг конструктив схемасини бузмаган ҳолда, бинонинг, муҳандислик коммуникацияларининг олд томони ва ташқи кўриниши архитектурасини ёмонлаштирмаган ҳолда амалга ошириши, бунда бинонинг таянч қобилияти ва зилзилага бардошлилиги пасайишига йўл қўймаслиги;
жойга, санитария-техника ускуналарига ва бошқа ускуналарга (водопровод, оқова сувларни чиқариб юбориш, марказий иситиш, иссиқ сув таъминоти, газ жиҳозлари ва ҳоказо) нисбатан эҳтиёткорлик билан муносабатда бўлиши;
электр ва иссиқлик энергиясининг, сувнинг, газнинг сирқиб чиқишига ва беҳуда сарфланишига йўл қўймаган ҳолда улардан тежамли фойдаланиши;
кўп квартирали уйлардан техник жиҳатдан фойдаланиш қоидаларига, кўп квартирали уйларга туташ ер участкаларини сақлаш бўйича талабларга санитария нормаларига, қоидаларига ҳамда гигиена нормативларига мувофиқ риоя этиши;
жойда, санитария-техника ускуналарида ва бошқа ускуналарда носозликлар аниқланган тақдирда, шикастланишларни бартараф этиш юзасидан дарҳол мумкин бўлган чораларни кўриши ҳамда зарур бўлган ҳолларда тегишли хизматга хабар қилиши;
авария вазиятлари юзага келган тақдирда ўзи эгаллаб турган жойга авария-тиклаш хизматлари вакилларининг киришини таъминлаши;
кўп квартирали уйдаги жойларда ва умумий фойдаланишдаги жойларда уй ҳайвонларини сақлашга доир талабларга риоя этиши шарт.
Қуйидагиларга:
умумий мол-мулкнинг, шунингдек ҳар қандай бошқа мулкдор мол-мулкининг бузилишига ёки хавфга дучор этилишига;
тегишли рухсатномасиз ҳар хил иморатлар ва иншоотларни ўзбошимчалик билан тиклашга;
ёнғинга қарши ўтиш жойларини, умумий йўлакларни, иҳоталанган (ўрама) пиллапояларни, захира чиқиш жойларини ва уйнинг бошқа умумий жойларини нарсалар ҳамда ускуналар билан тўсиб қўйишга;
уй ҳайвонларини умумий фойдаланишдаги жойларда: зинапояларда, чердакларда, ертўлаларда, шунингдек умумий фойдаланишдаги ошхоналарда, балконларда ва пешайвонларда сақлашга;
жойларни қайта қуриш ва қайта режалаштириш бўйича кўп квартирали уйнинг конструктив қисмлари таянч қобилиятини ҳамда зилзилага бардошлилигини бузадиган ишларни ўзбошимчалик билан амалга оширишга йўл қўйилмайди.
Агар мулкдор ёки у билан бирга яшовчи шахслар бошқа мулкдорларнинг мол-мулкига ёхуд умумий мол-мулкка зарар етказган бўлса, улар етказилган зарарнинг ўрнини қоплаши шарт.
Агар умумий мол-мулкнинг фақат мазкур жойдан кирилиши мумкин бўлган конструктив қисмларини текшириш, таъмирлаш ёки алмаштириш зарур бўлса, башарти мулкдор бу ҳақда олдиндан хабардор қилинса, мулкдор кўп квартирали уйни бошқариш органи вакилларининг бу жойга киришига рухсат бериши шарт. Авариянинг олдини олиш ёки унинг оқибатларини тезкор бартараф этиш зарур бўлган шошилинч ҳолларда олдиндан хабардор қилиш талаб этилмайди.
5-боб. Кўп квартирали уйни бошқариш
20-модда. Кўп квартирали уйдаги жойлар мулкдорларининг умумий йиғилиши
Кўп квартирали уйдаги жойлар мулкдорларининг умумий йиғилиши (бундан буён матнда умумий йиғилиш деб юритилади) кўп квартирали уйнинг юқори бошқарув органидир.
Умумий йиғилиш ушбу Қонунда белгиланган тартибда йилига камида бир марта чақирилади.
Ҳар йилги умумий йиғилиш календарь йил тугаганидан кейин олтмиш кундан кечиктирмай чақирилади.
Навбатдан ташқари умумий йиғилиш кўп квартирали уйни бошқариш органининг ташаббуси билан ёки жойлар мулкдорларининг камида ўн фоизининг ташаббуси билан чақирилиши мумкин.
Кўп квартирали уйни бошқариш органи томонидан қонунчилик бузилишига йўл қўйилган ҳолларда Уй-жой фонди инспекциясининг мансабдор шахси навбатдан ташқари умумий йиғилишни чақириш ташаббуси билан чиқиши мумкин.
Жойлар мулкдорларини умумий йиғилиш ўтказиладиган жой, сана, вақт ва унинг кун тартиби тўғрисида хабардор қилиш йиғилиш ташаббускорлари томонидан умумий йиғилиш ўтказилишидан камида ўн кун олдин амалга оширилади.
Жойлар мулкдорларини умумий йиғилишни ўтказиш тўғрисида хабардор қилиш тегишли эълонни уйларнинг ҳар бир кириш йўлагига осиб қўйиш ёки эълонни мулкдорларга имзо қўйдириб топшириш орқали амалга оширилади.
Жойларнинг мулкдорлари бўлган юридик шахсларни хабардор қилиш тегишли хабарни буюртма хат билан юридик манзилга юбориш, электрон хабар қилиш ёки хабарни ваколатли вакилга имзо қўйдириб топшириш орқали амалга оширилади.
21-модда. Умумий йиғилишнинг ваколатлари
Умумий йиғилиш:
кўп квартирали уйни бошқариш усулини белгилайди;
умумий мол-мулкни бошқариш, унга хизмат кўрсатиш ва уни таъмирлаш учун танлов асосида юридик ҳамда жисмоний шахслар билан шартнома тузиш тўғрисида қарорлар қабул қилади;
тижорат банкларининг кредитларини олиш тўғрисида қарорлар қабул қилади;
кўп квартирали уйларнинг бошқариш органлари фаолияти устидан назоратни амалга оширади;
кўп квартирали уйларнинг бошқариш органлари томонидан ҳисобот бериш тартибини белгилайди.
Умумий йиғилишда қарор қабул қилиниши учун барча жойлар мулкдорларининг ёки улар вакилларининг эллик фоизидан кўпроғи ҳозир бўлиши керак. Умумий йиғилишнинг қарори, агар уни ёқлаб жойлар мулкдорларининг ёки уларнинг умумий йиғилишда ҳозир бўлган вакилларининг эллик фоизидан кўпроғи овоз берса, қабул қилинган деб ҳисобланади.
Умумий йиғилиш қарори баённома билан расмийлаштирилади. Баённома жойларнинг мулкдорлари орасидан сайланадиган йиғилиш раиси ва котиби томонидан имзоланади. Баённомага йиғилишда иштирок этган шахсларнинг рўйхати ҳар бир муҳокама этилаётган масала бўйича уларнинг хоҳиш-иродаси акс эттирилган, уларнинг имзолари билан тасдиқланган ҳолда илова қилинади.
Умумий йиғилиш қарори барча жойларнинг мулкдорлари, шу жумладан овоз беришда иштирок этмаганлар ёки қарши овоз берганлар томонидан ҳам бажарилиши мажбурийдир.
22-модда. Кўп квартирали уйни бошқариш усулини танлаш
Жойларнинг мулкдорлари кўп квартирали уй фойдаланишга қабул қилинган кундан эътиборан уч ой муддатда умумий йиғилишда кўп квартирали уйни бошқариш усули тўғрисида қарор қабул қилиши шарт. Бундай қарор қабул қилингунига қадар мулкдорлар умумий мол-мулкни сақлаш билан боғлиқ мажбуриятлар юзасидан солидар жавоб беради.
Кўп квартирали уйни бошқариш усулини танлаш тўғрисида ушбу модданинг биринчи қисмида белгиланган муддатда жойларнинг мулкдорлари ўртасида келишувга эришилмаган тақдирда Ўзбекистон Республикаси Уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазирлигининг ҳудудий бўлинмаси уч ойлик муддатда кўп квартирали уйни бошқариш органи вазифаларини амалга оширувчи бошқарув ташкилотини ёки бошқарувчини белгилайди.
Агар ушбу модданинг иккинчи қисмида кўрсатилган муддат мобайнида жойларнинг мулкдорлари томонидан кўп квартирали уйни бошқариш усули тўғрисидаги масала ҳал этилмаган бўлса ёки кўп квартирали уйни бошқариш усулини танлаш тўғрисида қабул қилинган қарор амалга оширилмаган бўлса, Ўзбекистон Республикаси Уй-жой-коммунал хизмат кўрсатиш вазирлигининг ҳудудий бўлинмаси кўп квартирали уйни бошқариш учун бошқарувчи ташкилотни ёки бошқарувчини танлаш бўйича очиқ танлов ўтказади.
Кўп квартирали уйни бошқариш усули умумий йиғилишнинг қарори асосида исталган вақтда ўзгартирилиши мумкин. Умумий йиғилишнинг бошқарув усулини танлаш тўғрисидаги қарори мазкур кўп квартирали уйдаги барча жойларнинг мулкдорлари учун мажбурийдир.
23-модда. Кўп квартирали уйни бошқариш учун очиқ танлов ўтказиш
Кўп квартирали уйни бошқариш учун очиқ танлов қуйидаги принципларга асосланади:
танловда иштирок этиш учун тенг шароитлар яратиш;
ҳалол рақобат;
танлов ўтказиш тўғрисидаги ахборотни олиш эркинлиги.
Кўп квартирали уйни бошқариш учун бошқарувчи ташкилотни ёки бошқарувчини танлаш бўйича очиқ танлов ўтказиш тўғрисидаги ахборот Ўзбекистон Республикаси Уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазирлигининг расмий веб-сайтига ва бошқа оммавий ахборот воситаларига жойлаштирилади.
Ўзбекистон Республикаси Уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазирлигининг ҳудудий бўлинмаси кўп квартирали уйни бошқариш бўйича танловнинг ташкилотчисидир.
6-боб. Кўп квартирали уйни бевосита жойларнинг мулкдорлари томонидан бошқариш
24-модда. Кўп квартирали уйни бевосита жойларнинг мулкдорлари томонидан бошқариш тўғрисида қарор қабул қилиш
Кўп квартирали уйни юридик шахс ташкил этмасдан бевосита жойларнинг мулкдорлари томонидан бошқариш усулини биттадан кўп бўлмаган кўп квартирали уйдаги жойларнинг мулкдорлари танлаши мумкин.
Агар умумий йиғилиш томонидан кўп квартирали уйни бевосита жойларнинг мулкдорлари томонидан бошқариш усулини танлаш тўғрисида қарор қабул қилинган бўлса, шу йиғилишнинг ўзида мазкур уйдаги жойларнинг мулкдорлари орасидан кўп квартирали уйнинг кенгаши сайланади.
Кворум мавжуд бўлмаган тақдирда ташаббускорлар умумий йиғилиш ўтказиладиган янги санани тайинлайди, ушбу умумий йиғилиш бўлиб ўтмаган пайтдан эътиборан камида қирқ саккиз соатдан кейин ва ўттиз кундан кечиктирмай чақирилиши мумкин.
Жойларнинг мулкдорлари томонидан кўп квартирали уйни бевосита бошқариш усулини танлаш тўғрисидаги қарор жойлар мулкдорларининг ёки улар вакилларининг умумий йиғилишида ҳозир бўлганларнинг кўпчилик овози билан қабул қилинади. Агар мулкдор умумий йиғилишда шахсан иштирок эта олмайдиган бўлса, у кўп квартирали уйни бошқариш усулини танлаш тўғрисидаги масала юзасидан умумий йиғилиш ўтказилгунига қадар, йиғилиш ташаббускорига мулкдорнинг мазкур масала бўйича фикрини акс эттирувчи ёзма шаклдаги аризани топшириш йўли билан овоз беришга ҳақли.
Кўп квартирали уй бевосита жойларнинг мулкдорлари томонидан бошқарилганда умумий мол-мулкни сақлаш, ундан фойдаланиш ва уни таъмирлаш бўйича уй-жой-коммунал соҳасидаги ташкилотлар билан хизматлар кўрсатишга доир шартнома жойлар мулкдорлари умумий йиғилишининг қарори асосида кўп квартирали уй кенгашининг раиси томонидан тузилади. Бунда учинчи шахслар билан муносабатларда кўп квартирали уйнинг мулкдорлари номидан жойлар мулкдорларининг умумий йиғилиши ваколат берган бир ёки бир неча жой мулкдори иштирок этишга ҳақли.
25-модда. Кўп квартирали уй кенгаши
Кўп квартирали уй кенгашининг аъзолари сони жойлар мулкдорларининг умумий йиғилишида камида уч нафар шахсдан иборат таркибда белгиланади. Кўп квартирали уй кенгашининг аъзолари сони ушбу уйда мавжуд бўлган кириш йўлаклари, қаватлар, жойлар сони ҳисобга олинган ҳолда умумий йиғилиш қарори билан белгиланади.
Кўп квартирали уй кенгаши:
умумий йиғилиш қарорларининг бажарилишини таъминлайди;
умумий мол-мулкдан, шу жумладан кўп квартирали уйга туташ ер участкасидан фойдаланиш тартиби тўғрисидаги таклифларни умумий йиғилишга муҳокама қилиш учун киритади;
кўп квартирали уйдан фойдаланиш ва унга хизмат кўрсатишга доир шартномалар лойиҳаларининг муҳокамасини ўтказади;
умумий мол-мулкни сақлаш ва таъмирлаш бўйича хизматлар кўрсатилиши ва (ёки) ишлар бажарилиши сифати устидан назоратни амалга оширади;
амалга оширилган ишлар тўғрисида умумий йиғилишга ҳисобот тақдим этади.
Кўп квартирали уй кенгаши, агар умумий йиғилиш қарори билан бошқа муддат белгиланмаган бўлса, умумий йиғилишда ҳар йили қайтадан сайланиши лозим. Умумий йиғилишда кўп квартирали уй кенгашини қайта сайлаш тўғрисидаги қарор белгиланган муддатда қабул қилинмаган тақдирда, кўп квартирали уй кенгашининг ваколатлари яна шу муддатга узайтирилади. Кўп квартирали уй кенгаши ўз мажбуриятларини лозим даражада бажармаган тақдирда умумий йиғилиш томонидан муддатидан олдин қайта сайланиши мумкин.
26-модда. Кўп квартирали уй кенгашининг раиси
Кўп квартирали уй кенгашининг раиси умумий йиғилишда кўп квартирали уй кенгашининг аъзолари орасидан сайланади. У кўп квартирали уй кенгашининг жорий фаолиятига раҳбарлик қилади ва умумий йиғилишга ҳисобдордир.
Кўп квартирали уй кенгашининг раиси:
умумий мол-мулкни сақлаш ва ундан фойдаланиш шартномасини тузиш тўғрисида умумий йиғилиш томонидан қарор қабул қилингунига қадар мазкур шартнома шартлари бўйича музокараларга киришишга ҳақли;
умумий мол-мулкни сақлаш ва ундан фойдаланиш шартномасини тузиш масалалари бўйича музокараларнинг натижаларини умумий йиғилиш эътиборига етказади;
умумий йиғилишнинг баённомаси асосида умумий мол-мулкни сақлаш, ундан фойдаланиш ва уни таъмирлашга доир шартномаларни тузади ҳамда жойлар мулкдорларининг номидан умумий мол-мулк билан боғлиқ бошқа ҳуқуқий муносабатларга киришади;
умумий мол-мулкни сақлаш ҳамда таъмирлаш бўйича хизматлар кўрсатиш ва (ёки) ишларни бажаришга доир тузилган шартномалар бўйича мажбуриятларнинг бажарилиши устидан назоратни амалга оширади, умумий мол-мулкни сақлаш ва жорий таъмирлаш бўйича кўрсатилган хизматлар ва (ёки) бажарилган ишларни қабул қилиш далолатномаларини, умумий мол-мулкни сақлаш ҳамда таъмирлаш бўйича хизматлар кўрсатиш ва (ёки) ишларни бажаришнинг сифат нормативлари ҳамда даврийлиги бузилганлиги тўғрисидаги далолатномаларни имзолайди;
умумий йиғилишнинг баённомаси асосида мазкур кўп квартирали уйдаги жойлар мулкдорларининг вакили сифатида умумий мол-мулк ва коммунал хизматлар кўрсатиш билан боғлиқ ишлар бўйича судда иштирок этади;
умумий йиғилиш қарорига мувофиқ кўп квартирали уй кенгашининг раисига ҳал этиш учун топширилган масалалар бўйича қарорлар қабул қилади.
Умумий йиғилиш кўп квартирали уй кенгашининг раисига ва аъзоларига мукофот тўлаш тўғрисида қарор қабул қилишга ҳақлидир. Бундай қарор кўрсатилган мукофотни тўлаш, шунингдек унинг миқдорини белгилаш шартлари ва тартибини ўз ичига олган бўлиши керак.
7-боб. Кўп квартирали уйни бошқарувчи ташкилот ёки бошқарувчи томонидан бошқариш
27-модда. Бошқарувчи ташкилотнинг ва бошқарувчининг фаолияти
Бошқарувчи ташкилот ёки бошқарувчи умумий мол-мулкни сақлашни таъминлайдиган ҳамда сифати умумий мол-мулкни сақлаш бўйича техник регламентлар ва белгиланган қоидалар талабларига мувофиқ бўлиши керак бўлган хизматларни кўрсатиш ва (ёки) ишларни бажариш учун жойларнинг мулкдорлари олдида жавобгар бўлади.
Бошқарувчи фаолиятини амалга оширувчи жисмоний шахс якка тартибдаги тадбиркор сифатида белгиланган тартибда рўйхатдан ўтиши шарт ва малака (аттестация) сертификатига эга бўлиши керак.
Бошқарувчи ташкилот штатида кўп квартирали уйни бошқариш бўйича тегишли малака (аттестация) сертификатига эга бўлган камида икки нафар мутахассис бўлиши зарур.
Бошқарувчи ташкилот ва бошқарувчи умумий мол-мулкни сақлаш, ундан фойдаланиш ва уни таъмирлаш бўйича кўрсатиладиган хизматлар ҳамда бажариладиган ишлар, уларнинг қиймати ҳақидаги ахборотдан жойлар мулкдорларининг, кўп квартирали уй кенгашининг, ширкат бошқаруви ва тафтиш комиссиясининг эркин фойдаланишини таъминлаши шарт.
Бошқарувчи ташкилот ёки бошқарувчи умумий мол-мулкни бошқариш, унга техник хизмат кўрсатиш ва уни таъмирлаш, шунингдек кўп квартирали уйга туташ ер участкасини ободонлаштириш бўйича хизматлар кўрсатилган ва ишлар бажарилган тақдирда, хизматлар кўрсатиш ва ушбу ишларни бажаришга тааллуқли қисм бўйича барча турдаги солиқларни тўлашдан озод этилади.
28-модда. Кўп квартирали уйни бошқариш шартномаси
Кўп квартирали уйни бошқариш шартномаси бошқарувчи ташкилот ёки бошқарувчи билан жойларнинг мулкдорлари ўртасида ҳар бир жой мулкдори билан ушбу Қонун талабларига мувофиқ ёзма шаклда, умумий йиғилиш қарорларида кўрсатилган шартлар асосида тузилади.
Кўп квартирали уйни бошқариш шартномаси бўйича бошқарувчи ташкилот ёки бошқарувчи жойлар мулкдорларининг топшириғига кўра, умумий мол-мулкни бошқариш, лозим даражада сақлаш, ундан фойдаланиш ва уни таъмирлаш бўйича келишилган муддат ичида ҳақ эвазига хизматлар кўрсатиш ва (ёки) ишларни бажариш, кўп квартирали уйни бошқариш мақсадига эришишга қаратилган бошқа фаолиятни амалга ошириш мажбуриятини ўз зиммасига олади.
Кўп квартирали уйни бошқариш шартномасида қуйидагилар кўрсатилган бўлиши керак:
ўзига нисбатан бошқарув амалга ошириладиган умумий мол-мулкнинг таркиби, кўп квартирали уйнинг манзили;
умумий мол-мулкни сақлашга, ундан фойдаланишга ва уни таъмирлашга оид хизматлар ҳамда бажариладиган ишлар рўйхати, мазкур рўйхатни ўзгартириш тартиби;
шартнома нархини белгилаш тартиби, шунингдек тўловни тўлаб бериш тартиби;
бошқарув шартномаси бўйича мажбуриятларнинг бошқарувчи ташкилот ёки бошқарувчи томонидан бажарилиши устидан назоратни амалга ошириш тартиби;
бажарилган ишлар ҳамда кўрсатилган хизматлар учун ҳисобот бериш тартиби ва муддатлари.
Кўп квартирали уйни бошқариш шартномаси камида бир йил, лекин кўпи билан беш йил муддатга тузилади.
Кўп квартирали уйни бошқариш шартномасининг амал қилиш муддати тугаганидан кейин тарафлардан бирининг ушбу шартномани тугатиш тўғрисидаги аризаси мавжуд бўлмаган тақдирда, бундай шартнома унинг ўзида назарда тутилган айни ўша муддатга ва худди шундай шартлар асосида узайтирилган ҳисобланади.
Агар бошқарувчи ташкилот ёки бошқарувчи шартнома шартларини бажармаса, кўп квартирали уйдаги жойларнинг мулкдорлари умумий йиғилиш қарорига асосан кўп квартирали уйни бошқариш шартномасини бажаришдан бир томонлама тартибда воз кечишга ва бошқа бошқарувчи ташкилотни ёки бошқарувчини танлаш тўғрисида қарор қабул қилишга ҳақли.
Бошқарувчи ташкилот ёки бошқарувчи кўп квартирали уйни бошқариш шартномаси бекор қилинган кундан эътиборан уч иш куни ичида кўп квартирали уйнинг техник ҳужжатларини ва уйни бошқариш билан боғлиқ бошқа ҳужжатларни, қолдиқ пул маблағларини, умумий мол-мулк таркибига кирадиган жойларнинг калитларини ҳамда кўп квартирали уйдан фойдаланиш ва уни бошқариш учун зарур бўлган бошқа техник воситаларни ҳамда асбоб-ускуналарни янги танланган бошқарувчи ташкилотга ёки бошқарувчига ёхуд умумий йиғилиш қарорида белгиланган кўп квартирали уйдаги жой мулкдорига топшириши шарт.
29-модда. Бошқарувчи ташкилотнинг ёки бошқарувчининг ҳисоботи
Агар кўп квартирали уйни бошқариш шартномасида бошқача қоида белгиланмаган бўлса, бошқарувчи ташкилот ёки бошқарувчи олдинги йил учун шартноманинг бажарилганлиги тўғрисида ҳар йили умумий йиғилишда ҳисобот бериши шарт.
Бошқарувчи ташкилот ёки бошқарувчи жойларнинг мулкдорларига ўз молия-хўжалик фаолиятининг асосий кўрсаткичлари тўғрисидаги, умумий мол-мулкни сақлаш ва таъмирлаш бўйича кўрсатилаётган хизматлар ҳамда бажарилаётган ишлар ҳақидаги, хизматлар кўрсатиш ва ишларни бажариш тартиби ҳамда шартлари тўғрисидаги, уларнинг қиймати ҳақидаги ахборотдан эркин фойдаланишни таъминлаши шарт.
8-боб. Кўп квартирали уйни ширкат томонидан бошқариш
30-модда. Ширкат
Ширкат жойлар мулкдорларининг ташаббусига кўра ташкил этилади ва ўз уставига мувофиқ ўзини ўзи бошқариш асосида фаолият кўрсатади.
Ширкат юридик шахсдир ва у ўз мулкида ўзининг мустақил балансида ҳисобга олинадиган алоҳида мол-мулкка эга бўлади, ўз номидан мулкий ҳамда шахсий номулкий ҳуқуқларни олишга ва уларни амалга оширишга, мажбуриятларни бажаришга, судда даъвогар ва жавобгар бўлишга ҳақли.
Ширкат белгиланган тартибда давлат рўйхатидан ўтказилган пайтдан эътиборан юридик шахс ҳуқуқига эга бўлади. Ширкат, агар унинг уставида бошқача қоида белгиланмаган бўлса, унинг фаолияти муддати чекланмаган ҳолда ташкил этилади.
Ширкат қонунчиликда белгиланган тартибда тақиқланмаган ҳар қандай фаолият билан шуғулланиши мумкин. Ширкат ўз мажбуриятлари бўйича ўзига тегишли барча мол-мулк билан жавоб беради ва ўз аъзоларининг мажбуриятлари бўйича жавоб бермайди.
Ширкатнинг аъзолари кўп квартирали уйдаги жойларнинг мулкдорлари бўлган юридик ва жисмоний шахслардан иборатдир.
Жой бошқа шахсга ўтказилган тақдирда ширкат аъзоси бўлган унинг мулкдори янги мулкдорни ўзининг ширкат аъзоси эканлиги ҳамда ширкат уставида белгиланган, янги мулкдорга ўтадиган ҳуқуқ ва мажбуриятларга эга эканлиги тўғрисида хабардор қилиши шарт.
Ширкат ташкил этилган кўп квартирали уйдаги жойни сотиб олувчи шахслар ўзида жойга бўлган мулк ҳуқуқи юзага келган пайтдан эътиборан ширкат аъзосига айланади.
Ширкат аъзоси ширкатнинг мажбуриятлари бўйича жавоб бермайди.
Ширкат ўзининг уставида назарда тутилган ўз фаолияти мақсадларига мувофиқ фуқаролик ҳуқуқий лаёқатига эга.
Ширкат жойлашган ер унинг давлат рўйхатидан ўтказилган жойи этиб белгиланади. Ширкат почта манзилига эга бўлади ва у почта манзили ўзгарган тақдирда ваколатли давлат органларини хабардор қилиши шарт.
31-модда. Ширкатни ташкил этиш тартиби
Ширкатни ташкил этиш тўғрисидаги қарор ҳар бир кўп квартирали уйдаги барча жойлар мулкдорларининг ёки улар вакилларининг эллик фоизидан кўпи ҳозир бўлган жойлар мулкдорларининг таъсис йиғилишида қабул қилинади.
Таъсис йиғилиши ҳар бир кўп квартирали уйнинг ширкатга бирлашиш истагида бўлган жойлар мулкдорларининг камида ўн фоизи ташаббусига кўра чақирилади.
Таъсис йиғилиши ўтказиладиган жой, сана, вақт ва унинг кун тартиби тўғрисида жойларнинг мулкдорларини хабардор қилиш йиғилиш ўтказилгунига қадар ўн кундан кечиктирмай таъсис йиғилишининг ташаббускори томонидан амалга оширилади.
Таъсис йиғилишини ўтказиш тўғрисида жойлар мулкдорларини хабардор қилиш уйларнинг ҳар бир йўлагида тегишли эълонни жойлаштириш ёки эълонни мулкдорларга имзо қўйдириб топшириш орқали амалга оширилади. Жойларнинг мулкдорлари бўлган юридик шахсларни хабардор қилиш тегишли хабарни буюртма хат билан юридик манзилга юбориш ёхуд электрон хабар қилиш ёки хабарни ваколатли вакилга имзо қўйдириб топшириш орқали амалга оширилади.
Ширкатни ташкил этиш тўғрисидаги қарор, агар таъсис йиғилишида иштирок этаётган барча жойлар мулкдорларининг ёки улар вакилларининг эллик фоизидан кўпи уни ёқлаб овоз берса, қабул қилинган ҳисобланади.
Бир неча кўп квартирали уйлардаги жойларнинг мулкдорларини бирлаштирувчи ширкатни ташкил этишда ушбу ҳар бир уйдаги жойлар мулкдорларининг ёки улар вакилларининг эллик фоизидан кўпининг розилиги олинган бўлиши керак. Жойлар мулкдорларининг таъсис йиғилишига ёзма шаклда берилган овозларини жой мулкдорининг ширкатни ташкил этиш масаласи бўйича қарори ва ўзига қарашли жойнинг манзили кўрсатилган ҳолда ҳисобга олишга йўл қўйилади.
Жойлар мулкдорларининг таъсис йиғилиши, қоида тариқасида, қуйидаги кун тартиби билан ўтказилади:
ширкатни ташкил этиш тўғрисида;
ширкатнинг уставини тасдиқлаш ҳақида;
ширкат бошқарувининг раиси ва аъзоларини сайлаш тўғрисида;
ширкатнинг тафтиш комиссиясини сайлаш ҳақида.
Жойлар мулкдорларининг таъсис йиғилишида ширкатни ташкил этиш билан боғлиқ бошқа масалалар ҳам кўриб чиқилиши мумкин.
Жойлар мулкдорлари таъсис йиғилишининг овоз бериш натижалари ҳамда ёзма шаклда берилган овозлар сони кўрсатилган баённомаси жойларнинг мулкдорлари орасидан сайланган йиғилиш раиси ва котиби томонидан имзоланади.
Баённомага йиғилишда иштирок этган шахсларнинг ҳар бир муҳокама қилинган масала бўйича ўз хоҳиш-истаги ифодаланган ҳолдаги, уларнинг имзолари билан тасдиқланган рўйхати илова қилинади.
32-модда. Ширкатнинг устави
Ширкатнинг уставида қуйидагилар бўлиши керак:
ширкатнинг тўлиқ ва қисқартирилган номи, жойлашган ери (почта манзили);
жойларнинг мулкдорлари ширкатга бирлаштирилган кўп квартирали уйларнинг манзиллари;
фаолиятнинг предмети ва мақсади;
ширкатнинг ҳамда ширкат аъзоларининг ҳуқуқлари ва мажбуриятлари;
умумий мол-мулкдан фойдаланишдан, тижорат фаолиятини амалга оширишдан ва умумий мол-мулкнинг айрим қисмларини реализация қилиш ва ижарага беришдан олинган даромаддан (фойдадан) фойдаланиш ва (ёки) уни тақсимлаш тартиби;
ширкатнинг зарарлари ўрнини қоплаш тартиби;
захира жамғармаларини ва бошқа жамғармаларни ташкил этиш тартиби;
ҳар бир турар жой ва яшаш учун мўлжалланмаган жой мулкдорининг умумий мол-мулкдаги улуши;
мажбурий бадалларнинг миқдорларини белгилаш ва уларни ширкат аъзолари томонидан тўлаш тартиби;
умумий мол-мулкни, кўп квартирали уйга туташ ер участкасини ва ширкатнинг мол-мулкини бошқариш тартиби;
ширкат бошқаруви ва тафтиш комиссиясининг сон таркиби ҳамда сайланиш муддати, уларнинг ваколатлари, улар томонидан қарорлар қабул қилиш тартиби тўғрисидаги маълумотлар;
йиллик ҳисоботларни тузиш, текшириш ва тасдиқлаш тартиби;
ширкатни қайта ташкил этиш ва тугатиш тартиби.
Ширкатнинг уставида ширкат фаолияти билан боғлиқ бўлган, қонунчиликка зид бўлмаган бошқа қоидалар ҳам бўлиши мумкин.
33-модда. Ширкатнинг ҳуқуқлари
Ширкат қуйидаги ҳуқуқларга эга:
умумий мол-мулкни, кўп квартирали уйга туташ ер участкасини ва ширкатнинг мол-мулкини сақлаш усулини белгилаш;
ширкатнинг йиллик даромадлар ва харажатлар сметасини белгилаш;
умумий мол-мулкдан, кўп квартирали уйга туташ ер участкасидан ва ширкатнинг мол-мулкидан фойдаланиш қоидаларини ширкатнинг уставида белгиланган тартибда белгилаш;
банкларнинг кредитларидан қонунчиликда назарда тутилган тартибда ва шартларда фойдаланиш;
ўз мол-мулкини, шу жумладан айланма маблағларини қонунчиликка мувофиқ мустақил тасарруф этиш;
ер участкаларини доимий фойдаланиш учун белгиланган тартибда олиш;
ер участкасида шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига мувофиқ хўжалик биноларини ҳамда бошқа иморатларни қуриш;
мулкдорнинг жойи ичидаги умумий мол-мулкнинг ҳолатини назорат қилиш, унга хизмат кўрсатиш ва уни таъмирлаш мақсадида мулкдорни олдиндан хабардор қилгач, мулкдорнинг жойига унинг борлигида кириш ёки авария юз берган тақдирда дарҳол кириш;
ширкатнинг мол-мулкини олиш, сотиш, топшириш, айирбошлаш, ижарага бериш, балансдан чиқариш;
ширкат аъзоларига ва бошқа шахсларга ишларни бажариш ҳамда қўшимча хизматлар кўрсатиш;
маблағларидан ширкат уставида назарда тутилган мақсадлар учун фойдаланиладиган махсус фондлар ташкил этиш.
34-модда. Ширкатнинг мажбуриятлари
Ширкат:
умумий мол-мулкнинг, кўп квартирали уйларга туташ ер участкаларининг ва ширкат мол-мулкининг белгиланган қоидалар, нормалар ҳамда стандартларга мувофиқ асралиши ва сақланишини таъминлаши;
ширкат аъзолари умумий йиғилишининг қарорлари бажарилишини таъминлаши;
мажбурий бадаллар ўз вақтида келиб тушишини таъминлаши;
ҳар йили умумий мол-мулкни сақлаш ишлари режасини, шу жумладан кўп квартирали ҳар бир уй учун алоҳида шундай режани белгилаши ва унинг ижроси тўғрисида ҳисобот тузиши;
ҳар йили ширкатнинг даромадлар ва харажатлар сметасини ҳамда унинг ижросига доир ҳисоботни тузиши, шу жумладан кўп квартирали ҳар бир уй бўйича шундай смета ва ҳисобот тузиши;
умумий мол-мулкдан фойдаланиш шартлари ва тартиби белгиланаётганда барча ширкат аъзоларининг ҳуқуқлари ҳамда қонуний манфаатларига риоя этилишини таъминлаши;
кўп квартирали уйнинг хавфсизлигига доир талабларга риоя этилишини таъминлаши;
муҳандислик коммуникациялари ва умумий мол-мулк таркибига кирувчи бошқа жиҳозларнинг кўп квартирали уйлардаги жойлар мулкдорларига коммунал хизматлар кўрсатиш қоидаларига мувофиқ коммунал хизматлар тақдим этиш учун доимий шайлигини таъминлаши;
ширкат аъзоларининг талабига кўра ширкат аъзоларининг ўз ҳуқуқларига тааллуқли барча ҳужжатлардан, шу жумладан электрон шаклларидан фойдаланишини, шунингдек эркин фойдаланиладиган ахборот-коммуникация технологияларининг имкониятларини қўллаган ҳолда фойдаланишини таъминлаши;
қонунчиликда ва ширкат уставида назарда тутилган ҳолларда, учинчи шахслар билан умумий мол-мулкни сақлаш, унга эгалик қилиш ҳамда ундан фойдаланиш, коммунал хизматлар кўрсатишга оид муносабатларда ширкат аъзоларининг манфаатларини ифодалаши шарт.
35-модда. Ширкатга аъзоликнинг тугатилиши
Ширкатга аъзолик қуйидаги ҳолларда тугатилади:
жойга бўлган мулк ҳуқуқи бекор қилинганда;
кўп квартирали уйдаги жойлар мулкдорларининг кўпчилиги томонидан ширкатдан чиқиш тўғрисида қарор қабул қилинганда;
ширкат тугатилганда.
36-модда. Ширкатнинг мол-мулки
Ширкатнинг мол-мулки пул маблағларидан, бинолар, иншоотлар, жиҳозлар, инвентарлар, транспорт воситаларидан ҳамда ширкат маблағлари ҳисобидан ва қонунчиликда тақиқланмаган ўзга усуллар билан олинган бошқа мол-мулкдан иборатдир.
Ширкатнинг пул маблағлари қуйидагилардан иборат:
ширкат аъзоларининг мажбурий бадаллари;
ширкат аъзоларининг ихтиёрий бадаллари;
юридик ва жисмоний шахсларнинг ихтиёрий хайрия маблағлари;
тадбиркорлик фаолиятидан олинган даромадлар (фойдалар);
бошқа даромадлар ва тушумлар.
Алоҳида кўп квартирали уйдаги жойларнинг мулкдорлари ширкатдан чиққан тақдирда, ширкатнинг ушбу кўп квартирали уйни капитал таъмирлаш мақсадида жойларнинг мулкдорлари томонидан тўпланган маблағлар ҳисобидан шакллантирилган пул маблағларининг тегишли қисми кўп квартирали уйни бошқариш бўйича янги тузилаётган органга белгиланган тартибда ўтказилиши лозим.
37-модда. Ширкатнинг бошқарув органлари
Ширкат аъзоларининг умумий йиғилиши ва ширкат бошқаруви ширкатнинг бошқарув органларидир.
Бошқарув ширкатнинг ижро этувчи органи бўлиб, ширкат аъзоларининг умумий йиғилишига ҳисобдордир.
Қонунга ёки ширкат уставига асосан ширкат номидан иш юритадиган шахс ширкатнинг манфаатлари йўлида виждонан, оқилона ҳаракат қилиши керак ва ширкатга ўзи етказган зарарнинг ўрнини ширкат аъзолари умумий йиғилишининг талабига биноан қоплаши шарт.
38-модда. Ширкат аъзолари умумий йиғилишининг ваколатлари
Ширкат аъзолари умумий йиғилишининг ваколатларига қуйидагилар киради:
ширкат уставини тасдиқлаш ҳамда зарур бўлган тақдирда унга ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш;
ширкатнинг бошқарувини, бошқарув раисини ва тафтиш комиссиясини сайлаш ҳамда уларнинг ваколатларини муддатидан олдин тугатиш;
умумий мол-мулкни, кўп квартирали уйларга туташ ер участкаларини ва ширкат мол-мулкини сақлашга, улардан фойдаланишга ҳамда уларни таъмирлашга доир ишларнинг йиллик режасини, унинг ижроси тўғрисидаги ҳисоботни тасдиқлаш;
ширкатнинг йиллик даромадлари ва харажатлари сметасини ҳамда унинг ижроси тўғрисидаги ҳисоботни тасдиқлаш;
ширкат аъзолари мажбурий бадалларининг миқдорини тасдиқлаш;
бошқарувчининг ёки бошқарув ташкилотининг номзодини тасдиқлаш;
ширкат бошқаруви раисига, аъзоларига ва тафтиш комиссияси аъзоларига тўланадиган ҳақ миқдорини белгилаш;
ширкат ходимларининг иш ҳақи миқдорини ва уларни мукофотлаш тўғрисидаги низомни тасдиқлаш;
ширкатнинг махсус жамғармаларини тузиш ва уларнинг маблағларини сарфлаш тартибини белгилаш;
умумий мол-мулкдан, кўп квартирали уйларга туташ ер участкаларидан ва ширкат мол-мулкидан фойдаланиш қоидаларини тасдиқлаш;
ширкат аъзоларининг ширкат бошқаруви раиси, аъзолари ҳамда тафтиш комиссияси фаолиятига тааллуқли ариза ва шикоятларини кўриб чиқиш;
кўп квартирали уйдаги жойларни реконструкция қилиш, қайта қуриш ва қайта режалаштиришни келишиб олиш тартибини белгилаш;
битта уйдаги жойлар мулкдорларининг маблағларидан бошқа уйнинг эҳтиёжлари учун фойдаланиш тартибини белгилаш, мазкур маблағларнинг ва уларни қайтаришнинг ҳисобини юритиш;
умумий мол-мулкни ижарага бериш тўғрисида қарорлар қабул қилиш;
хўжалик бинолари ва бошқа иморатлар қуриш тўғрисида қарорлар қабул қилиш;
қарз маблағларини, шу жумладан банк кредитларини олиш тўғрисида қарор қабул қилиши;
ширкатнинг тадбиркорлик фаолиятидан олинган даромадидан (фойдасидан) фойдаланиш йўналишларини белгилаш;
уюшмаларга (иттифоқларга) ва бошқа бирлашмаларга кириш ҳамда улардан чиқиш тўғрисида қарорлар қабул қилиш;
ширкатни қайта ташкил этиш ва тугатиш тўғрисида қарорлар қабул қилиш.
39-модда. Ширкат аъзосининг ширкат аъзолари умумий йиғилишидаги вакили
Ширкатнинг бошқа аъзоси ёки ширкат аъзосининг оддий ёзма шаклда расмийлаштириладиган ишончномасига эга бўлган учинчи шахс ширкат аъзоларининг умумий йиғилишида ширкат аъзосининг вакили бўлиши мумкин.
Ширкат аъзоси бўлган жисмоний шахснинг номидан ишончнома унинг шахсий имзоси билан берилади. Ширкат аъзоси бўлган юридик шахснинг номидан ишончнома раҳбар имзоси билан шу юридик шахс муҳри (мавжуд бўлган тақдирда) қўйилган ҳолда берилади.
Ишончномада тегишли кўп квартирали уйдаги ифода этилаётган жой мулкдори ва унинг вакили тўғрисидаги маълумотлар (исми ёки номи, яшаш жойи ёки турган жойи, паспортига ёки идентификацияловчи ID-картасига оид маълумотлар) бўлиши керак.
Ишончнома ширкат аъзосининг вакилига ширкат аъзоларининг битта ширкат аъзолари умумий йиғилишида ёки ишончномада кўрсатилган вақт давомида барча йиғилишларида ширкат аъзосининг номидан ва унинг манфаатларини кўзлаб сўзга чиқиш ҳамда битта йиғилиш кун тартибидаги масалалар юзасидан ёхуд барча ҳолларда овоз бериш ваколатини бериши мумкин.
Ширкат аъзосининг ишончномаси уч йилдан кўп бўлмаган муддатга берилиши мумкин. Агар ишончномада муддат кўрсатилмаган бўлса, у ишончнома берилган кундан эътиборан бир йил давомида ўз кучини сақлаб қолади. Берилган муддати кўрсатилмаган ишончнома ҳақиқий эмас.
Бир шахс ширкат аъзолари умумий йиғилишида ширкат аъзоларидан бир нечтасининг вакили бўлиши мумкин. Агар бир шахс ширкат аъзоларидан бир нечтасининг вакили бўлса, унинг овозлари сони у манфаатларини ифодалаётган ширкат аъзоларининг овозлари сонига кўпаяди. Бунда ширкат аъзоларининг вакили ширкат аъзоларининг умумий йиғилишида ўзи манфаатларини ифодалаётган ҳар бир ширкат аъзосининг номидан алоҳида-алоҳида овоз бериш ҳуқуқига эга.
40-модда. Ширкат аъзоларининг умумий йиғилишини чақириш ва олиб бориш тартиби
Ширкат аъзоларининг умумий йиғилиши ширкат уставида белгиланган тартибда йилига камида бир марта чақирилади.
Ширкат аъзоларининг навбатдан ташқари умумий йиғилиши бошқарувнинг, ширкатда камида ўн фоиз овозга эга бўлган ширкат аъзоларининг ташаббусига, шунингдек тафтиш комиссиясининг талабига биноан чақирилиши мумкин.
Агар ширкат аъзоларининг умумий йиғилиши кун тартибига умумий мол-мулкни сақлашга доир ишларнинг режаларини, даромадлар ва харажатлар сметаларини, уларнинг ижроси тўғрисидаги ҳисоботларни, мажбурий бадаллар миқдорларини кўриб чиқиш ҳамда тасдиқлаш киритилган бўлса, ширкат бошқаруви ширкат аъзолари умумий йиғилиши ўтказилгунига қадар ширкат аъзоларига мазкур ҳужжатларнинг лойиҳалари билан танишиб чиқиш имкониятини таъминлаши шарт.
Ширкат аъзоларининг умумий йиғилиши, агар йиғилишда ширкат аъзоларининг ёки улар вакилларининг эллик фоизидан кўпроғи ҳозир бўлса, ваколатли ҳисобланади. Биттадан ортиқ кўп квартирали уйдаги жойларнинг мулкдорларини бирлаштирган ширкатлардаги йиғилишда кўп квартирали ҳар бир уйдаги жойлар мулкдорларининг ёки улар вакилларининг камида эллик фоизи ҳозир бўлиши керак.
Ширкатнинг ҳар бир аъзоси ширкат аъзолари умумий йиғилишида бир овозга эга бўлади.
Ширкат аъзосининг эри (хотини), агар улар бирга яшаётган бўлса, ушбу аъзонинг номидан ширкат аъзолари умумий йиғилишида ишончномасиз иштирок этиш ва овоз бериш ҳуқуқига эга.
Агар турар жой умумий мулк ҳуқуқи асосида икки ва ундан ортиқ шахсга тегишли бўлса, ширкат аъзоларининг умумий йиғилишида шериклардан бири бошқаларнинг розилиги билан уларнинг номидан иштирок этади. Бунда уларнинг ҳар бири ширкат аъзолари умумий йиғилишида бир овоз доирасида овоз беришга ҳақли.
Ширкат аъзоларининг умумий йиғилишини ҳар бир йиғилишнинг бошланишида ширкат аъзолари орасидан оддий кўпчилик овоз билан сайланадиган йиғилиш раиси олиб боради. Ҳар бир йиғилишнинг бошланишида ширкат аъзолари орасидан йиғилиш баённомасини юритадиган йиғилиш котиби оддий кўпчилик овоз билан сайланади.
Ширкат аъзолари умумий йиғилишининг қарорлари баённома билан расмийлаштирилади. Баённома йиғилиш раиси ва котиби томонидан имзоланади.
41-модда. Ширкат аъзоларининг умумий йиғилиши томонидан қарорлар қабул қилиш
Ширкат аъзолари умумий йиғилишининг ваколатига киритилган масалалар бўйича қарор, агар ширкат аъзолари умумий йиғилишида иштирок этган ширкат аъзоларининг ёки улар вакилларининг эллик фоизидан кўпи уни ёқлаб овоз берган бўлса, қабул қилинган ҳисобланади.
Ширкат аъзоларининг умумий йиғилиши томонидан қарорлар ушбу Қонунда белгиланган тартибда умумий йиғилишни чақириш ёки ширкат аъзолари ўртасида сўровнома ўтказиш орқали ёхуд ширкат уставида назарда тутилган бошқа усулда қабул қилиниши мумкин.
Қарорни қабул қилиш чоғида ширкат аъзолари томонидан ёзма шаклда берилган овозлар йиғилиш кун тартибидаги масалалар юзасидан ширкат ҳар бир аъзосининг қарори кўрсатилган ҳолда ҳисобга олиниши ширкатнинг уставида белгилаб қўйилиши мумкин.
Ширкат аъзоларининг умумий йиғилишида қабул қилинган қарор турар жойларнинг ва яшаш учун мўлжалланмаган жойларнинг мулкдорлари томонидан ижро этилиши мажбурийдир.
42-модда. Ширкат аъзолари ўртасида сўровнома ўтказиш орқали ширкат аъзолари умумий йиғилиши томонидан қарорлар қабул қилиш тартиби
Ширкат аъзоларининг умумий йиғилишида сўровнома ўтказиш орқали қарор қабул қилиш учун йиғилиш ташаббускори умумий йиғилиш қарорининг лойиҳасини ширкатнинг ҳар бир аъзосига юбориши шарт.
Қарор лойиҳаси ягона ҳужжат тарзида тузилган бўлиши керак.
Агар ширкат бошқаруви ширкат аъзолари умумий йиғилиши ташаббускори бўлмаса, ширкат аъзолари умумий йиғилиши қарори лойиҳасининг кўчирма нусхаси ширкат бошқарувига ҳам маълумот учун қабул қилиш мақсадида топширилади.
Ширкат аъзолари умумий йиғилиши қарорининг лойиҳасида йиғилиш ташаббускори тўғрисидаги маълумотлар, қарор юборилиши лозим бўлган жой ва манзил, овоз бериш учун назарда тутилган, беш кундан кам бўлиши мумкин бўлмаган муддат, шунингдек бошқа зарур ахборот кўрсатилади.
Ширкат аъзолари ҳар бир масала бўйича қарор лойиҳасининг аслига ўз имзосини қўйиш орқали ёзма равишда алоҳида овоз бериши (ёқлаб, қарши ёки бетараф) ва қарорни йиғилиш ташаббускори томонидан кўрсатилган жойга ёки манзилга топшириши шарт.
Қайси қарор лойиҳаси масаласи бўйича ушбу Қонунда назарда тутилган тегишли овозлар сони тўпланган бўлса, ўша масала бўйича қарор қабул қилинган ҳисобланади.
Қарор лойиҳаси бўйича овоз беришда унга қўшимча ёки ўзгартишлар киритиш тақиқланади. Агар овоз бериш чоғида қарор лойиҳасини ўзгартириш ёки унга қўшимча киритиш зарурати юзага келса, янги лойиҳа тузилиши ҳамда ширкатнинг ҳар бир аъзосига ўзгартиш ва қўшимчаларнинг сабаблари кўрсатилган ҳолда юборилиши керак. Ўзгартишлар ёки қўшимчалар билан қабул қилинган, ширкат аъзоларига юборилмаган қарор ҳақиқий эмас.
43-модда. Ширкатдаги ҳар бир уйнинг жойлари мулкдорларининг йиғилиши
Биттадан кўп бўлган уйнинг жойлари мулкдорларини бирлаштирадиган ширкатларда ширкат аъзоларининг ҳар йилги умумий йиғилиши ўтказилгунига қадар ширкатдаги ҳар бир уйнинг жойлари мулкдорларининг қарор қабул қилиш учун йиғилишлари албатта ўтказилиб, уларда мазкур уйдаги барча жойлар мулкдорларининг ёки улар вакилларининг эллик фоиздан кўпи ҳозир бўлиши керак.
Ширкатдаги ҳар бир кўп квартирали уйнинг жойлари мулкдорларининг қарорлари йиғилишни чақириш орқали, сўровнома ўтказиш йўли билан ёки ширкат уставида назарда тутилган бошқа усулда қабул қилиниши мумкин.
Ширкатдаги ҳар бир уйнинг жойлари мулкдорларининг йиғилиши қуйидагиларни тасдиқлаш тўғрисида қарорлар қабул қилади:
мазкур кўп квартирали уйдаги умумий мол-мулкни, кўп квартирали уйга туташ ер участкасини ва ширкат мол-мулкини сақлашга доир ширкат ишлар режасининг бир қисми сифатида умумий мол-мулкни сақлаш бўйича ишлар режасини;
ширкатнинг даромадлари ва харажатлари сметасининг бир қисми сифатида ушбу кўп квартирали уйдаги умумий мол-мулкни сақлаш учун даромадлар ва харажатлар сметасини;
умумий мол-мулкни сақлашга доир тасдиқланган даромадлар ва харажатлар сметасига мувофиқ ушбу уйнинг жойлари мулкдорларининг мажбурий бадаллари миқдорларини;
ўтган йил учун ишлар режаларининг, умумий мол-мулкни сақлашга доир даромадлар ва харажатлар сметасининг ижроси тўғрисидаги ҳисоботни.
Жойлар мулкдорларининг йиғилиши жойлар мулкдорларининг маблағларини ширкатдаги бошқа уйнинг эҳтиёжлари учун ишлатиш тўғрисида қарор қабул қилиши мумкин.
Ҳар бир кўп квартирали уйнинг жойлари мулкдорлари йиғилишининг қарорлари баённома билан расмийлаштирилади. Баённома кўп квартирали уйнинг жойлари мулкдорлари орасидан сайланган йиғилиш раиси ва котиби томонидан имзоланади.
Жойлар мулкдорларининг йиғилиши томонидан қабул қилинган қарор ушбу кўп квартирали уйнинг барча жойлари мулкдорлари учун мажбурийдир.
44-модда. Ширкат бошқаруви
Ширкат бошқаруви ширкатнинг жорий фаолиятига раҳбарликни амалга оширади.
Ширкат бошқаруви ширкат аъзолари орасидан ширкат уставида белгиланган таркибда ва муддатга умумий йиғилиш томонидан сайланади.
Агар кўп квартирали уйдаги барча жойларнинг 30 фоиздан ортиқ майдони бир шахснинг мулки бўлса, мазкур шахс ўз розилиги билан ширкат бошқаруви таркибига киритилади.
Ширкат бошқаруви ширкат бошқарувининг раиси томонидан уставда белгиланган муддатларда, аммо бир ойда камида бир марта чақирилади.
Ширкат бошқарувининг мажлиси унда бошқарув аъзоларининг камида учдан икки қисми иштирок этган тақдирда ваколатли деб топилади.
Ширкат бошқарувининг ҳар бир аъзоси бошқарув мажлисида бир овозга эга.
Ширкат бошқарувининг қарорлари бошқарув аъзоларининг оддий кўпчилик овози билан қабул қилинади.
Ширкат бошқарувининг мажлислари баённома билан расмийлаштирилади.
Ширкат аъзолари ширкат бошқаруви мажлисларида маслаҳат овози ҳуқуқи билан иштирок этиши мумкин.
45-модда. Ширкат бошқарувининг ваколатлари
Ширкат бошқаруви ширкат фаолиятининг барча масалалари юзасидан қарорлар қабул қилишга ҳақли, бундан ширкат аъзоларининг умумий йиғилиши ваколатлари жумласига киритилган масалалар мустасно.
Ширкат бошқарувининг ваколатлари жумласига қуйидагилар киради:
ширкат аъзоларининг умумий йиғилишини чақириш ва уни ўтказишни ташкил этиш;
умумий мол-мулкни, ер участкасини ва ширкатнинг мол-мулкини сақлашга доир ишлар режасининг лойиҳасини ҳамда унинг ижроси тўғрисидаги ҳисоботни тузиш;
ширкатнинг йиллик даромадлар ва харажатлар сметаси лойиҳасини ҳамда унинг ижроси тўғрисидаги ҳисоботни тузиш;
ширкат устави талабларининг ва ширкат аъзолари умумий йиғилиши қарорларининг бажарилишини таъминлаш;
умумий мол-мулкка ҳамда ширкатнинг мол-мулкига хизмат кўрсатиш ва уни таъмирлаш учун танлов асосида пудратчиларни танлаш;
танлов ғолиби билан умумий мол-мулкни ва ширкатнинг мол-мулкини сақлаш, унга хизмат кўрсатиш ҳамда уни таъмирлаш учун шартномалар тузиш тўғрисида қарор қабул қилиш;
умумий мол-мулкнинг, ер участкасининг ва ширкат мол-мулкининг асралиши ҳамда сақланиши устидан назорат қилиш;
ширкатнинг асбоб-ускуналарини, анжомларини ва бошқа моддий қимматликларини олиш ҳамда сотиш, топшириш, айирбошлаш, ижарага бериш, шунингдек уларни ширкатнинг балансидан чиқариш тўғрисида қарорлар қабул қилиш;
ширкат аъзоларининг аризалари ва шикоятларини кўриб чиқиш;
иш юритиш, бухгалтерия ҳисобини ва ҳисоботини юритиш, маблағларнинг тушуми ҳамда сарфланиши ҳисобини ширкатдаги ҳар бир кўп квартирали уй бўйича алоҳида-алоҳида юритиш;
ширкат аъзоларининг мажбурий бадаллари тўлиқ тушишини ташкил этиш ва таъминлаш;
ширкат аъзоларининг умумий йиғилиши томонидан тасдиқланган ширкатнинг даромадлар ва харажатлар сметасига мувофиқ ширкат маблағларини тасарруф этиш.
Ширкат бошқаруви ширкат аъзолари олдида қуйидагилар учун жавобгардир:
умумий мол-мулкка хизмат кўрсатиш ва уни таъмирлаш ишларининг тузилган шартномаларга мувофиқ танлов асосида ташкил этилиши;
муҳандислик тармоқларига ва бошқа умумий мол-мулкка хизмат кўрсатишнинг лозим даражадаги сифати таъминланиши;
таъмирлаш ишларини белгиланган нормалар ва талабларга мувофиқ сифатли бўлиши ҳамда ўз вақтида ўтказилиши;
ширкат маблағларидан умумий мол-мулкни сақлаш ва таъмирлаш учун белгиланган мақсадда фойдаланилиши;
умумий фойдаланишдаги жойларнинг ва кўп квартирали уйларга туташ ер участкаларининг лозим даражадаги санитария ҳолати, уларнинг ободонлаштирилиши.
Ширкат бошқаруви мунтазам равишда, бироқ уч ойда камида бир марта умумий мол-мулкни сақлаш бўйича ишлар режаларининг бажарилиши, амалга оширилган ва режалаштирилаётган харажатлар, мажбурий бадалларни йиғиш, тадбиркорлик фаолиятидан олинадиган даромадлар (фойда) тўғрисида ширкат аъзолари олдида ҳисобот беради. Ҳисоботни тақдим этиш шакли ширкатнинг барча аъзолари учун ҳисоботдан фойдаланиш имкониятини таъминлаши керак ва у ширкат аъзолари умумий йиғилишининг қарори билан белгиланади.
46-модда. Ширкат бошқарувининг раиси
Номзодда тегишли малака (аттестация) сертификати мавжуд бўлган тақдирда, ширкат бошқарувининг раиси умумий йиғилиш томонидан ширкат аъзолари орасидан ширкат уставида белгиланган муддатга сайланади.
Малака (аттестация) сертификатига эга бўлмаган ширкат аъзоси бошқарув раиси этиб сайланган тақдирда, янгидан сайланган раис сайланган кунидан эътиборан ўттиз кун ичида белгиланган тартибда тегишли сертификатни олиши керак. Агар янгидан сайланган ширкат бошқарувининг раиси белгиланган муддат давомида малака сертификатини олмаган бўлса, ширкат аъзоларининг умумий йиғилиши ўн кун ичида ширкатнинг бошқа аъзосини бошқарув раиси этиб сайлаши шарт.
Ширкат бошқарувининг раиси:
ширкат бошқаруви фаолиятига раҳбарлик қилади;
бошқа ташкилотлар ва фуқаролар билан ўзаро муносабатларда ширкатнинг манфаатларини ифода этади;
ширкат аъзолари умумий йиғилишининг ва ширкат бошқарувининг қарорлари бажарилишини таъминлайди;
ширкат аъзолари умумий йиғилишининг ёки ширкат бошқарувининг қарорларига мувофиқ молиявий ҳужжатларни, шартномаларни имзолайди;
умумий мол-мулкни ва ширкат мол-мулкини сақлаш, уларга хизмат кўрсатиш ҳамда уларни таъмирлаш усуллари бўйича бошқарув томонидан тайёрланган таклифларни ширкат аъзоларининг умумий йиғилиши муҳокамасига киритади;
ширкат ходимларининг иш ҳақи миқдори тўғрисидаги таклифларни ва уларни мукофотлаш ҳақидаги низомлар, ширкатнинг бошқа низомлари ва қоидалари лойиҳаларини ширкат аъзоларининг умумий йиғилиши муҳокамасига киритади;
бошқарувнинг ширкат аъзолари олдида мунтазам равишда ҳисобот беришини таъминлайди;
ширкат ходимлари билан меҳнат шартномалари тузади ҳамда уларни бекор қилади.
Ширкат бошқаруви раисининг ваколатлари тугатилганда, ширкат аъзолари умумий йиғилишининг қарори қабул қилинган санадан эътиборан уч иш куни ичида ширкат бошқарувининг раиси кўп квартирали уйнинг техник ҳужжатларини, қолдиқ пул маблағларини, ширкат муҳрини ва ширкатни бошқариш билан боғлиқ бошқа ҳужжатларни, умумий мол-мулк таркибига кирувчи жойларнинг калитларини ҳамда кўп квартирали уйдан фойдаланиш ва уни бошқариш учун зарур бўлган бошқа техник воситалар ҳамда жиҳозларни ширкат бошқаруви раисининг мажбуриятларини ўз зиммасига олган шахсга ёки умумий йиғилишнинг қарорида кўрсатилган кўп квартирали уйдаги жой мулкдорига топшириши шарт.
47-модда. Ширкатнинг тафтиш комиссияси
Ширкат аъзолари умумий йиғилишининг қарорига кўра ширкат аъзолари орасидан камида уч кишидан иборат таркибда тафтиш комиссияси сайланади.
Ширкат тафтиш комиссиясининг аъзолари бир вақтнинг ўзида ширкат бошқарувининг аъзолари бўлиши мумкин эмас.
Ширкатнинг тафтиш комиссияси ширкат аъзоларининг умумий йиғилишига ҳисобдордир.
Ширкатнинг тафтиш комиссияси ширкатнинг молия-хўжалик фаолиятини назорат қилишни амалга оширади.
Ширкатнинг тафтиш комиссияси ширкатнинг молия-хўжалик фаолиятини текшириш натижалари тўғрисидаги ҳисоботни ҳар йили ширкат аъзоларининг умумий йиғилишига тақдим этиши шарт.
Ширкат тафтиш комиссиясининг ширкатнинг молия-хўжалик фаолиятини текшириш натижалари тўғрисидаги ҳисоботи ширкат аъзоларининг умумий йиғилишида кўриб чиқилгунига қадар учинчи шахсларга берилиши мумкин эмас.
Ширкат аъзоларининг умумий йиғилиши ширкатнинг молия-хўжалик фаолиятини текшириш учун белгиланган тартибда аудиторлик ташкилотини жалб этишга ҳақлидир.
48-модда. Ширкатни қайта ташкил этиш ва тугатиш
Ширкатни қайта ташкил этиш қўшиб юбориш, қўшиб олиш, бўлиш ва ажратиб чиқариш шаклида амалга оширилиши мумкин.
Ширкатни қайта ташкил этиш ширкат аъзоларининг умумий йиғилиши ширкат аъзоларининг эллик фоиздан кўпроқ овози билан қабул қилган қарорига биноан амалга оширилади.
Қайта ташкил этилаётган ширкатнинг мол-мулкини ажратиб чиқариш ёки бўлиш ширкат аъзоларининг ширкат мол-мулкини шакллантиришдаги иштирокига мутаносиб тарзда амалга оширилади.
Ширкат қайта ташкил этилаётганда умумий мол-мулкка тааллуқли техник ва бошқа ҳужжатларни қабул қилиб олиш-топшириш амалга оширилади.
Ширкатни тугатиш қонунчиликда ҳамда ширкат уставида белгиланган ҳолларда ва тартибда амалга оширилади.
Ширкат тугатилаётганда кредиторларнинг талаблари қаноатлантирилганидан кейин ширкатнинг қолган мол-мулки ширкат аъзолари ўртасида ширкат аъзоларининг ширкат мол-мулкини шакллантиришдаги иштирокига мутаносиб тарзда тақсимланади.
9-боб. Якунловчи қоидалар
49-модда. Кўп квартирали уйларни бошқариш органларининг маҳаллий давлат ҳокимияти органлари ва фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари билан ўзаро муносабатлари
Маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг ва улар мансабдор шахсларининг кўп квартирали уйларни бошқариш органлари фаолиятига аралашувига йўл қўйилмайди.
Маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари кўп квартирали уйларни бошқариш органлари томонидан банк кредитларини олишда қонунчиликда белгиланган тартибда кафил бўлиши мумкин.
Кўп квартирали уйларни бошқариш органлари фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари билан кўп квартирали уйларга туташ ҳудудларни ободонлаштириш ва кўкаламзорлаштиришга доир ишларни ташкил этиш ҳамда бошқа масалалар бўйича ҳамкорлик қилади.
50-модда. Бошқарувчи ташкилотлар, бошқарувчилар ва ширкатларнинг бирлашмалари
Бошқарувчи ташкилотлар, бошқарувчилар ва ширкатлар ўз фаолиятини мувофиқлаштириш, тажриба алмашиш, умумий манфаатларни ифода этиш ва ҳимоя қилиш, республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари билан ҳамкорликни таъминлаш, шунингдек фаолиятнинг бошқа масалаларини ҳал этиш мақсадида ассоциацияларга (иттифоқларга) бирлашишга ҳақли.
51-модда. Низоларни ҳал этиш
Кўп квартирали уйларни бошқариш соҳасидаги низолар қонунчиликда белгиланган тартибда ҳал этилади.
52-модда. Кўп квартирали уйларни бошқариш тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун жавобгарлик
Кўп квартирали уйларни бошқариш тўғрисидаги қонунчиликни бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.
53-модда. Қонун ҳужжатларини ўз кучини йўқотган деб топиш
Қуйидагилар ўз кучини йўқотган деб топилсин:
1) Ўзбекистон Республикасининг 2006 йил 12 апрелда қабул қилинган «Хусусий уй-жой мулкдорларининг ширкатлари тўғрисида»ги ЎРҚ-32-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2006 йил, № 4, 158-модда);
2) Ўзбекистон Республикасининг 2015 йил 20 августда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига хусусий мулкни, тадбиркорлик субъектларини ишончли ҳимоя қилишни янада кучайтиришга, уларни жадал ривожлантириш йўлидаги тўсиқларни бартараф этишга қаратилган ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-391-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2015 йил, № 8, 312-модда) 31-моддаси ;
3) Ўзбекистон Республикасининг 2016 йил 25 апрелда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-405-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2016 йил, № 4, 125-модда) 19-моддаси .
54-модда. Ушбу Қонуннинг ижросини, етказилишини, моҳияти ва аҳамияти тушунтирилишини таъминлаш
Ўзбекистон Республикаси Уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, шунингдек бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.
55-модда. Ҳуқуқий эксперимент ўтказиш ва қонунчиликни ушбу Қонунга мувофиқлаштириш
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
2020 йил 1 майга қадар бўлган муддатда Тошкент шаҳрининг Яккасарой туманида, Жиззах ва Марғилон шаҳарларида кўп квартирали уйларни бошқаришда ушбу Қонун нормаларини апробация қилиш юзасидан ҳуқуқий эксперимент (бундан буён матнда ҳуқуқий эксперимент деб юритилади) ўтказилишини таъминласин;
бир ой муддатда ҳуқуқий экспериментни ўтказишга доир тегишли қарорни қабул қилсин;
ҳуқуқий экспериментнинг моҳияти ва вазифалари оммавий ахборот воситаларида мунтазам равишда ёритиб борилишини, шунингдек аҳоли ўртасида тушунтириш ишлари ўтказилишини таъминласин;
ҳуқуқий эксперимент якунлари бўйича 2020 йил 1 июнга қадар бўлган муддатда ушбу Қонун нормаларини янада такомиллаштириш ва уни республиканинг бошқа ҳудудларида қўллаш тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Қонунчилик палатасига таклифлар киритсин;
ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;
давлат бошқаруви органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.
56-модда. Ушбу Қонуннинг кучга кириши
Ушбу Қонун 2020 йил 1 августдан эътиборан кучга киради.
Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2019 йил 7 ноябрь,
ЎРҚ-581-сон
Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni
Koʻp kvartirali uylarni boshqarish toʻgʻrisida
Qonunchilik palatasi tomonidan 2019-yil 6-avgustda qabul qilingan Senat tomonidan 2019-yil 11-oktabrda maʼqullangan
1-bob. Umumiy qoidalar
1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi koʻp kvartirali uylarni boshqarish sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.
2-modda. Ushbu Qonunning amal qilish sohasi
Ushbu Qonunning amal qilishi koʻp kvartirali uylardagi turar joylar va yashash uchun moʻljallanmagan joylarning mulkdorlariga (bundan buyon matnda joylarning mulkdorlari deb yuritiladi), koʻp kvartirali uyni boshqaruvchi tashkilotlar va boshqaruvchilarga, uy-joy mulkdorlarining shirkatlariga, shuningdek faoliyati koʻp kvartirali uylarni boshqarish bilan bogʻliq boʻlgan boshqa shaxslarga nisbatan tatbiq etiladi.
Ushbu Qonun bitta yuridik yoki jismoniy shaxs koʻp kvartirali uyning mulkdori boʻlganda koʻp kvartirali uyni boshqarish bilan bogʻliq munosabatlarga nisbatan tatbiq etilmaydi.
3-modda. Koʻp kvartirali uylarni boshqarish toʻgʻrisidagi qonunchilik
Koʻp kvartirali uylarni boshqarish toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.
Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining koʻp kvartirali uylarni boshqarish toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.
4-modda. Koʻp kvartirali uylarni boshqarishning asosiy prinsiplari
Koʻp kvartirali uylarni boshqarishning asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat:
boshqarish usulini tanlash erkinligi;
oʻzini oʻzi boshqarish;
kollegiallik;
ochiqlik va oshkoralik;
tashkiliy va moliyaviy jihatdan mustaqillik;
joylarning mulkdorlari oldida muntazam hisobdorlik.
5-modda. Koʻp kvartirali uy
Koʻp kvartirali uy — koʻp kvartirali uyga tutash yer uchastkasiga yoxud bunday uydagi umumiy foydalaniladigan joylarga mustaqil chiqish yoʻlaklariga ega boʻlgan ikki va undan ortiq kvartiralar majmuidir. Koʻp kvartirali uy ulushli mulk huquqi asosida joylarning mulkdorlariga tegishli boʻlgan umumiy mulk (bundan buyon matnda umumiy mol-mulk deb yuritiladi) elementlarini oʻz ichiga oladi.
6-modda. Umumiy mol-mulk
Koʻp kvartirali uydagi umumiy joylar, tayanch va toʻsiq konstruksiyalar, kvartiralar oraligʻidagi ihotalangan (oʻrama) pillapoyalar, zinapoyalar, liftlar, liftning shaxtalari hamda boshqa shaxtalar, dahlizlar, texnik qavatlar, yertoʻlalar, cherdaklar va tomlar, uy ichidagi muhandislik tarmoqlari va kommunikatsiyalari, joylarning tashqarisida yoki ichida joylashgan hamda bittadan ortiq joyga xizmat koʻrsatadigan mexanik, elektr, sanitariya-texnika uskunalari va qurilmalari hamda boshqa uskuna va qurilmalar umumiy mol-mulkdir.
7-modda. Koʻp kvartirali uyga tutash yer uchastkasi
Koʻp kvartirali uyga tutash yer uchastkasi mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari tomonidan koʻp kvartirali uydagi joylarning mulkdorlariga doimiy foydalanish huquqi asosida ajratiladi. Koʻp kvartirali uydagi joylar mulkdorlarining zimmasiga mazkur yer uchastkasining sanitariya holati va obodonlashtirilishi uchun javobgarlik yuklatiladi.
Har bir koʻp kvartirali uyning kadastr pasportida koʻp kvartirali uyga tutash yer uchastkasi toʻgʻrisida maʼlumotlar, shuningdek yer maydonining kadastr rejasi majburiy tartibda boʻlishi shart.
Koʻp kvartirali uyga tutash yer uchastkasi boʻlinmasdir va mustaqil yer uchastkalariga ajratilishi mumkin emas.
Yangi qurilayotgan obyektlar uchun koʻp kvartirali uyga tutash yer uchastkasi maydonining oʻlchami shaharsozlik normativlarining talablariga muvofiq, binolar oʻrtasidagi eng kam yongʻinga qarshi va sanitar oraliq masofani taʼminlash, mol-mulkning barcha qismlariga kirish sharoitlaridan kelib chiqqan holda aniqlanadi.
Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari koʻp kvartirali uyni boshqaruvchi tashkilotning, boshqaruvchining, koʻp kvartirali uy bevosita joylarning mulkdorlari tomonidan boshqarilgan taqdirda, koʻp kvartirali uy kengashining, uy-joy mulkdorlari shirkati boshqaruvining (bundan buyon matnda koʻp kvartirali uyni boshqarish organi deb yuritiladi) murojaatidan keyin oʻttiz kundan kechiktirilmagan muddatda koʻp kvartirali uyga tutash yer uchastkasining chegaralari va oʻlchamlarini belgilashi hamda koʻp kvartirali uyni boshqarish organiga bunday yer uchastkasidan doimiy foydalanish huquqini belgilovchi zarur hujjatlarni berishi shart.
8-modda. Koʻp kvartirali uyni boshqarish usuli
Koʻp kvartirali uyni boshqarish istiqomat qiluvchilarning yashash va yashash uchun moʻljallanmagan joylarni foydalanish qulay hamda xavfsiz sharoitlarini taʼminlash, umumiy mol-mulkni lozim darajada saqlash hamda umumiy mol-mulkdan foydalanish masalalarini hal etish boʻyicha chora-tadbirlar majmuini oʻz ichiga oladi.
Koʻp kvartirali uyni boshqarish usuli koʻp kvartirali uydagi joylar mulkdorlarining umumiy yigʻilishida belgilanadi.
Koʻp kvartirali uyni boshqarish:
bevosita joylarning mulkdorlari tomonidan (bundan buyon matnda koʻp kvartirali uyni bevosita boshqarish deb yuritiladi);
yuridik shaxs boʻlgan boshqaruvchi tashkilot tomonidan yoki jismoniy shaxs (yakka tartibdagi tadbirkor) boʻlgan boshqaruvchi (bundan buyon matnda boshqaruvchi tashkilot yoki boshqaruvchi deb yuritiladi) tomonidan shartnoma asosida;
bitta yoki zich joylashgan bir nechta koʻp kvartirali uyda turar joylarning va yashash uchun moʻljallanmagan joylarning mulkdorlarini birlashtiruvchi uy-joy mulkdorlarining shirkati boʻlgan notijorat tashkilot (bundan buyon matnda shirkat deb yuritiladi) tomonidan amalga oshirilishi mumkin.
2-bob. Koʻp kvartirali uylarni boshqarishda davlat tomonidan koʻmaklashish
9-modda. Koʻp kvartirali uylarni boshqarish organlarini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash
Davlat joylar mulkdorlarining, boshqaruvchi tashkilotlar va boshqaruvchilarning, shirkatlarning huquqlari taʼminlanishini hamda qonuniy manfaatlari himoya qilinishini kafolatlaydi, ularni rivojlantirishga va mustahkamlashga koʻmaklashadi.
Koʻp kvartirali uylarni boshqarish organlarini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlashning asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:
uy-joy-kommunal sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarni, shu jumladan standartlarni takomillashtirish;
koʻp kvartirali uylarda avariya vaziyatlarini bartaraf etishda koʻmaklashish;
kommunal xizmatlar haqini toʻlash tizimini takomillashtirish;
uy-joy-kommunal sohasida xizmatlar koʻrsatishda raqobatni rivojlantirish uchun shart-sharoitlar yaratish;
soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlar boʻyicha imtiyozlar, shuningdek imtiyozli kreditlar berish;
kam taʼminlangan oilalarga koʻp kvartirali uylarni saqlash boʻyicha yordam koʻrsatish;
koʻp kvartirali uyga tutash yer uchastkalarini doimiy foydalanish huquqi asosida berish;
koʻp kvartirali uylarni boshqarish sohasida kadrlar tayyorlashni va ularni qayta tayyorlashni amalga oshirish;
koʻp kvartirali uylardan foydalanishning samarali tizimini yaratish boʻyicha alohida dasturlar qabul qilish va boshqa choralar koʻrish.
10-modda. Koʻp kvartirali uylarni boshqarish organlari faoliyatini muvofiqlashtirish
Koʻp kvartirali uylarni boshqarish organlari faoliyatini muvofiqlashtirish Oʻzbekiston Respublikasi Uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vazirligi tomonidan quyidagi yoʻnalishlarda amalga oshiriladi:
koʻp kvartirali uylardan va koʻp kvartirali uylarga tutash yer uchastkalaridan foydalanish hamda ularni saqlash boʻyicha tizimli ishlarni samarali tashkil etish;
koʻp kvartirali uylarning texnik holati monitoringini oʻtkazish boʻyicha ishlarni tashkil etish;
koʻp kvartirali uylarni saqlash, ulardan foydalanish talablariga va foydalanish xarajatlarini aniqlash talablariga, koʻp kvartirali uylardan texnik jihatdan foydalanish qoidalari va normalariga, koʻp kvartirali uylarga tutash yer uchastkalarini sanitariya normalariga, qoidalariga hamda gigiyena normativlariga muvofiq saqlash talablariga rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshirish;
koʻp kvartirali uylarni mavsumiy foydalanishga oʻz vaqtida va sifatli tayyorlash;
novatorlik faoliyatini va zamonaviy innovatsion texnologiyalarni joriy etishga koʻmaklashish;
koʻp kvartirali uylarni boshqarish organlarining hisobini va ularning faoliyati boʻyicha hisobotlarni yuritish uchun axborot tizimlari hamda axborot resurslarini joriy etish;
koʻp kvartirali uylarni boshqarish organlarining koʻp kvartirali uylardagi joylar mulkdorlarining huquqlari va qonuniy manfaatlari bilan bogʻliq faoliyati toʻgʻrisidagi axborotni vazirlikning rasmiy veb-saytiga joylashtirish va yangilab turish;
koʻp kvartirali uylarni boshqarish boʻyicha axborot va maslahat yordami koʻrsatish;
koʻp kvartirali uylarni boshqarish organlarining faoliyatini huquqiy hamda uslubiy jihatdan taʼminlash;
koʻp kvartirali uylarni boshqarish boʻyicha normativ-huquqiy bazani takomillashtirish yuzasidan takliflar ishlab chiqish, rivojlangan xorijiy mamlakatlarning ilgʻor tajribasini inobatga olgan holda koʻp kvartirali uylarni boshqarishning zamonaviy shakllari va usullarini ishlab chiqish hamda joriy etish;
koʻp kvartirali uylarni boshqarish boʻyicha mutaxassislar malakasini oshirish kurslarini tashkil etish;
boshqaruvchi tashkilotlarning mansabdor shaxslarini va boshqaruvchilarni, shirkatlar boshqaruvi raislarini attestatsiyadan oʻtkazish hamda ularga koʻp kvartirali uylarni boshqarish uchun malaka sertifikatini berish.
11-modda. Koʻp kvartirali uylarni boshqarish sohasidagi davlat nazorati
Koʻp kvartirali uylarni boshqarish sohasidagi davlat nazorati koʻp kvartirali uydan texnik foydalanish qoidalari va normalariga hamda sanitariya normalariga, qoidalariga va gigiyena normativlariga muvofiq koʻp kvartirali uyga tutash yer uchastkasini saqlash boʻyicha talablarga rioya etilishini taʼminlash maqsadida amalga oshiriladi.
Koʻp kvartirali uylarni boshqarish sohasidagi davlat nazorati Oʻzbekiston Respublikasi Uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vazirligi huzuridagi Koʻp kvartirali uy-joy fondidan foydalanish sohasini nazorat qilish inspeksiyasi va uning hududiy inspeksiyalari (bundan buyon matnda Uy-joy fondi inspeksiyasi deb yuritiladi) tomonidan oʻrganishlar hamda monitoring oʻtkazish orqali amalga oshiriladi.
12-modda. Uy-joy fondi inspeksiyasining vakolatlari
Uy-joy fondi inspeksiyasi:
koʻp kvartirali uylarni, koʻp kvartirali uylarga tutash yer uchastkalarini sanitariya normalariga, qoidalariga va gigiyena normativlariga muvofiq saqlash boʻyicha talablarga va ulardan texnik foydalanish qoidalari va normalariga rioya etilishi hamda mulkdorlar tomonidan joylarning oʻzboshimchalik bilan qayta qurilishiga va qayta rejalashtirilishiga yoʻl qoʻyilmasligi;
belgilangan qoidalarga rioya etilishi va umumiy mol-mulkni, koʻp kvartirali uylarning old tomonlarini, uylarning ichki muhandislik kommunikatsiyalarini taʼmirlash-tiklash ishlarining tizimli ravishda olib borilishi;
uy-joy-kommunal xizmat koʻrsatish sohasi tashkilotlari tomonidan tegishli xizmatlar koʻrsatishda texnik tartibga soluvchi normativ hujjatlar talablariga rioya etilishi;
koʻp kvartirali uylardagi joylar mulkdorlarining koʻp kvartirali uylarni kapital taʼmirlashni amalga oshirish uchun jamgʻariladigan mablagʻlaridan maqsadli foydalanilishi ustidan davlat nazoratini amalga oshiradi.
Uy-joy fondi inspeksiyasiga:
koʻp kvartirali uylarni boshqarish organlariga yoki joylarning mulkdorlariga — koʻp kvartirali uylarni saqlash va ulardan texnik foydalanish qoidalarining hamda koʻp kvartirali uylarga tutash yer uchastkalarini sanitariya normalari, qoidalari va gigiyena normativlarining buzilish hollarini bartaraf etish yuzasidan;
uy-joy-kommunal xizmat koʻrsatish sohasi tashkilotlariga — tegishli xizmatlar koʻrsatishda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga rioya etilishi yuzasidan bajarilishi shart boʻlgan koʻrsatmalar berish vakolatlari beriladi.
Uy-joy fondi inspeksiyasining qarorlari, uning mansabdor shaxslarining harakatlari (harakatsizligi) ustidan sud tartibida shikoyat qilinishi mumkin.
3-bob. Koʻp kvartirali uydagi umumiy mol-mulk
13-modda. Umumiy mol-mulkka boʻlgan mulk huquqi
Umumiy mol-mulk joylarning mulkdorlariga umumiy ulushli mulk huquqi asosida tegishli boʻladi.
Umumiy mol-mulkdan foydalanish huquqi joy mulkdorining umumiy mol-mulkdagi ulushiga bogʻliq boʻlmaydi. Joylarning mulkdorlari umumiy mol-mulkdan hamda uyga tutash yer uchastkasidan foydalanishda teng huquqlarga ega.
Umumiy mol-mulkning ayrim qismlari, bundan ushbu moddaning yettinchi va sakkizinchi qismlarida koʻrsatilganlari mustasno, joylarning mulkdorlariga yoki boshqa shaxslarga joylar mulkdorlarining umumiy yigʻilishi qarorida belgilangan tartibda foydalanishga berilishi mumkin.
Umumiy mol-mulkning ayrim qismlaridan faqat oʻz manfaatlari uchun foydalanuvchi joy mulkdori joylar mulkdorlarining umumiy yigʻilishi qarorida belgilangan miqdorda umumiy mulkni saqlash uchun haq toʻlashi shart.
Joy mulkdorining umumiy mol-mulkdagi ulushi natura holida ajratilishi mumkin emas.
Umumiy mol-mulkning ayrim qismlari, bundan ushbu moddaning yettinchi va sakkizinchi qismlarida koʻrsatilganlari mustasno, umumiy ulushli mulkning barcha ishtirokchilari tomonidan bir ovozdan qabul qilingan qaror asosida boshqa shaxsga berilishi mumkin.
Umumiy mol-mulk, agar uning boshqa shaxsga berilishi yoki foydalanish uchun oʻtkazilishi boshqa mulkdorlarning oʻz mulk huquqlarini amalga oshirishini cheklaydigan boʻlsa, boshqa shaxsga berilishi yoxud bir yoki bir nechta mulkdorga yoki boshqa shaxslarga foydalanish uchun oʻtkazilishi mumkin emas.
Tayanch va toʻsiq konstruksiyalarni, kvartiralar oraligʻidagi ihotalangan (oʻrama) pillapoyalar, zinapoyalar, liftlar, liftning shaxtalari hamda boshqa shaxtalar, uy ichidagi muhandislik tarmoqlari va kommunikatsiyalari, joylarning tashqarisida yoki ichida joylashgan hamda bittadan ortiq joyga xizmat koʻrsatadigan mexanik, elektr, sanitariya-texnika uskunalari hamda qurilmalari va boshqa uskuna hamda qurilmalarni boshqa shaxsga berish taqiqlanadi.
14-modda. Umumiy mol-mulkdagi ulushli mulk ishtirokchisi
Har bir mulkdorning umumiy mol-mulkka boʻlgan mulk huquqidagi ulushi mazkur koʻp kvartirali uy barcha mulkdorlarining turar joylar va yashash uchun moʻljallanmagan joylarning umumiy maydonida oʻziga tegishli boʻlgan joy maydoni ulushiga mutanosibdir. Koʻp kvartirali uydagi joyning umumiy maydoni oʻlchami ushbu joyning kadastr hujjatiga muvofiq aniqlanadi.
Agar, alohida joy bir necha mulkdorlarga tegishli boʻlsa, unda ular koʻp kvartirali uydagi umumiy mol-mulkni boshqarishda umumiy majburiyatlardagi solidar javobgarligi bilan birga bitta ulushli mulk ishtirokchisi sifatida qatnashadilar. Bunday mulkdorlar oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlar ular oʻrtasidagi kelishuv bilan tartibga solinadi.
Yozma kelishuv mavjud boʻlmagan taqdirda mulkdorlardan har biri boʻlinmas teng huquqlarga va umumiy mol-mulkdagi koʻrsatilgan ulushga mulkdorlik bilan bogʻliq holda kelib chiqadigan majburiyatlarga ega boʻladi.
Umumiy mulkka boʻlgan mulk huquqidagi ulush turar joylarga hamda yashash uchun moʻljallanmagan joylarga boʻlgan mulk huquqidan ajratilishi mumkin emas va faqat ushbu huquq bilan birga oʻtadi.
15-modda. Umumiy mol-mulkni saqlash
Umumiy mol-mulkni saqlash umumiy mol-mulkning lozim darajadagi texnik va sanitariya holatini taʼminlashga qaratilgandir.
Umumiy mol-mulkni saqlash uning texnik va sanitariya holatini saqlab turishni, unga xizmat koʻrsatishni, taʼmirlashni hamda ushbu mol-mulkni asrashga va undan foydalanish boʻyicha zarur shart-sharoitlarni yaratishga qaratilgan boshqa faoliyatni oʻz ichiga oladi.
Koʻp kvartirali uyni boshqarish organi majburiy normalarga muvofiq, umumiy mol-mulkni saqlash boʻyicha amalga oshirilmasligi koʻp kvartirali uyga, odamlarning hayotiga, sogʻligʻiga, shaxslarning mol-mulkiga va atrof-muhitga bevosita xavf tugʻdirishi mumkin boʻlgan majburiy tadbirlarni hamda ishlarni amalga oshirishi shart.
Majburiy normalar yongʻinga qarshi, sanitariya, shaharsozlik normalarini, koʻp kvartirali uyga xizmat koʻrsatish boʻyicha tadbirlarni oʻz ichiga oladi.
Agar koʻp kvartirali uyda shaxslarning hayotiga, sogʻligʻiga va mol-mulkiga yoki atrof-muhitga haqiqiy xavf tugʻdiradigan holatlar yuzaga kelsa, Uy-joy fondi inspeksiyasi bu haqda joylarning mulkdorlarini va koʻp kvartirali uyni boshqarish organini oldindan xabardor qilgan holda, ushbu xavfni bartaraf etish choralarini koʻrishi shart.
Xavf mavjudligi fakti tegishli davlat organi tomonidan tasdiqlanishi kerak.
16-modda. Umumiy mol-mulkni saqlash boʻyicha umumiy xarajatlar
Joylarning mulkdorlari umumiy mol-mulkni saqlash boʻyicha umumiy xarajatlarni birgalikda zimmasiga olishi shart.
Umumiy mol-mulkni saqlash boʻyicha umumiy xarajatlar umumiy mol-mulkni saqlash, undan foydalanish va uni taʼmirlash, shuningdek koʻp kvartirali uyga tutash yer uchastkasini obodonlashtirish bilan bogʻliq xarajatlardan iboratdir.
Joy mulkdorining umumiy mol-mulkni saqlash boʻyicha umumiy xarajatlarda ishtirok etish ulushi koʻp kvartirali uyning umumiy maydonidagi mulkdorga qarashli joy maydoni ulushiga mutanosib ravishda koʻp kvartirali uyning kadastr pasportiga muvofiq belgilanadi.
Yangi qurilgan koʻp kvartirali uylar foydalanishga topshirilganda realizatsiya qilinmagan joylarning umumiy mol-mulkini saqlash boʻyicha umumiy xarajatlarda ishtirok etish ulushi ushbu joylarga boʻlgan mulk huquqi rasmiylashtirilgan shaxsning zimmasida boʻladi.
Joylarning mulkdorlari umumiy mol-mulkni saqlash boʻyicha xarajatlarni har oyda, qoida tariqasida, pul shaklida toʻlashi shart.
Umumiy mol-mulkni saqlash, undan foydalanish va uni taʼmirlash hamda koʻp kvartirali uyga tutash yer uchastkasini obodonlashtirish uchun joylar mulkdorlari majburiy badallarining yoki toʻlovlarining miqdori umumiy yigʻilish qarori bilan belgilanadi.
Umumiy mol-mulkni boshqarish, unga texnik xizmat koʻrsatish va uni taʼmirlash, shuningdek koʻp kvartirali uyga tutash yer uchastkasini obodonlashtirish boʻyicha xizmatlar uy-joy-kommunal xizmat koʻrsatish sohasi tashkilotlari tomonidan koʻrsatilishiga va ishlar bajarilishiga, shuningdek koʻp kvartirali uy bevosita joylar mulkdorlari tomonidan boshqarilganda koʻp kvartirali uy kengashi raisi va aʼzolariga mukofot puli toʻlanishiga, boshqaruv aʼzolariga, taftish komissiyasiga mukofot puli va shirkat xodimlariga ish haqi toʻlanishiga soliq toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq soliq solinishi lozim.
Joylar mulkdorlarining majburiy badallari yoki toʻlovlari miqdorini belgilashda xarajatlarning tarkibini aniqlash tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vazirligi tomonidan tasdiqlanadi.
Ayrim hollarda umumiy yigʻilish mulkdorlar majburiy badallarining yoki toʻlovlarining bir qismini kiritishning pul shaklini, ariza beruvchining yozma bildirishnomasi va umumiy yigʻilishning bayonnomasi asosida ularning umumiy xarajatlardagi ishtirokining boshqa turlariga almashtirish toʻgʻrisida qaror qabul qilishi mumkin.
Mulkdorning oʻziga qarashli joydan foydalanmasligi yoxud umumiy mol-mulkdan foydalanishdan voz kechishi uni umumiy xarajatlarda ishtirok etishdan toʻliq yoki qisman ozod etmaydi.
Umumiy mol-mulkni, koʻp kvartirali uyga tutash yer uchastkasini saqlash boʻyicha joylar mulkdorlarining majburiy badallarini yoki toʻlovlarini toʻlash yuzasidan yakuniy hisob-kitob joriy yil tugaganidan soʻng amalda bajarilgan ishlarning hajmlari, ularning sifati va bajarilish muddatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar asosida amalga oshiriladi.
Xarajatlarni asoslashda toʻlovlar qayta hisob-kitob qilinadi: yetishmagan mablagʻlar hisobot yilidan keyingi davrda joylar mulkdorlarining majburiy badallarini yoki toʻlovlarini shakllantirishda hisobga olinadi, ortiqcha mablagʻlar esa kelgusi toʻlovlar hisobiga olinadi.
Joy mulkdori umumiy mol-mulkni saqlash, undan foydalanish va uni taʼmirlash uchun umumiy xarajatlarda ishtirok etish boʻyicha oʻzining majburiyatini shartnoma asosida boshqa shaxsga oʻtkazishi mumkin. Joy mulkdori majburiy badallarni yoki toʻlovlarni toʻlash boʻyicha oʻz majburiyatlari boshqa shaxsga oʻtkazilganligi toʻgʻrisida koʻp kvartirali uyni boshqarish organini xabardor qilishi shart.
Umumiy mol-mulkka egalik qilish, undan foydalanish va uni tasarruf etishdan olingan mablagʻlar ulushli mulk ishtirokchilarining ulushlariga mutanosib ravishda ushbu koʻp kvartirali uyning umumiy mol-mulkini saqlashga yoʻnaltiriladi.
Boshqa mulkdorlarning roziligisiz mulkdorlardan biri tomonidan, boshqaruv organi yoxud boshqa shaxs tomonidan amalga oshirilgan asoslanmagan xarajatlarning oʻrni qoplanmaydi. Bunda yuzaga keladigan nizolar sud tartibida hal qilinadi.
4-bob. Koʻp kvartirali uyning mulkdorlari
17-modda. Koʻp kvartirali uydagi turar joyning va yashash uchun moʻljallanmagan joyning mulkdorlari
Koʻp kvartirali uydagi joyga nisbatan mulk huquqiga ega boʻlgan yuridik yoki jismoniy shaxs koʻp kvartirali uydagi turar joyning va yashash uchun moʻljallanmagan joyning mulkdoridir.
Joylarning mulkdorlari umumiy mol-mulkka nisbatan ulushli mulk ishtirokchilaridir va ular umumiy mol-mulkni saqlash boʻyicha umumiy xarajatlarni oʻz zimmasiga olishi shart.
18-modda. Joy mulkdorining huquqlari
Joy mulkdori:
umumiy mol-mulkni boshqarishda ishtirok etish, koʻp kvartirali uyni boshqarish organining faoliyati toʻgʻrisida axborot olish;
koʻp kvartirali uyni boshqarish organining faoliyati toʻgʻrisida hisobot olish;
koʻp kvartirali uyni boshqarish organiga koʻp kvartirali uyni boshqarish boʻyicha takliflar taqdim etish;
joyning belgilangan maqsadiga muvofiq oʻziga mulk huquqi asosida tegishli boʻlgan joyga egalik qilish, undan foydalanish va uni tasarruf etish;
oʻziga mulk huquqi asosida tegishli boʻlgan joyni ijara shartnomasi, bepul foydalanish shartnomasi asosida yoki boshqa qonuniy asosda egalik qilish va (yoki) undan foydalanish uchun boshqa shaxsga berish huquqiga ega.
19-modda. Joy mulkdorining majburiyatlari
Joy mulkdori:
oʻziga mulk huquqi asosida tegishli boʻlgan joydan hamda umumiy mol-mulkdan qatʼiy moʻljallangan maqsadda foydalanishi;
oʻziga mulk huquqi asosida tegishli boʻlgan joylarning, umumiy mol-mulk qismlarining va koʻp kvartirali uyga tutash yer uchastkasining but saqlanishini taʼminlashi;
joylarni qayta qurish va qayta rejalashtirishni faqat joyning qulayligini oshirish maqsadida, binoning va muhandislik kommunikatsiyalarining konstruktiv sxemasini buzmagan holda, binoning, muhandislik kommunikatsiyalarining old tomoni va tashqi koʻrinishi arxitekturasini yomonlashtirmagan holda amalga oshirishi, bunda binoning tayanch qobiliyati va zilzilaga bardoshliligi pasayishiga yoʻl qoʻymasligi;
joyga, sanitariya-texnika uskunalariga va boshqa uskunalarga (vodoprovod, oqova suvlarni chiqarib yuborish, markaziy isitish, issiq suv taʼminoti, gaz jihozlari va hokazo) nisbatan ehtiyotkorlik bilan munosabatda boʻlishi;
elektr va issiqlik energiyasining, suvning, gazning sirqib chiqishiga va behuda sarflanishiga yoʻl qoʻymagan holda ulardan tejamli foydalanishi;
koʻp kvartirali uylardan texnik jihatdan foydalanish qoidalariga, koʻp kvartirali uylarga tutash yer uchastkalarini saqlash boʻyicha talablarga sanitariya normalariga, qoidalariga hamda gigiyena normativlariga muvofiq rioya etishi;
joyda, sanitariya-texnika uskunalarida va boshqa uskunalarda nosozliklar aniqlangan taqdirda, shikastlanishlarni bartaraf etish yuzasidan darhol mumkin boʻlgan choralarni koʻrishi hamda zarur boʻlgan hollarda tegishli xizmatga xabar qilishi;
avariya vaziyatlari yuzaga kelgan taqdirda oʻzi egallab turgan joyga avariya-tiklash xizmatlari vakillarining kirishini taʼminlashi;
koʻp kvartirali uydagi joylarda va umumiy foydalanishdagi joylarda uy hayvonlarini saqlashga doir talablarga rioya etishi shart.
Quyidagilarga:
umumiy mol-mulkning, shuningdek har qanday boshqa mulkdor mol-mulkining buzilishiga yoki xavfga duchor etilishiga;
tegishli ruxsatnomasiz har xil imoratlar va inshootlarni oʻzboshimchalik bilan tiklashga;
yongʻinga qarshi oʻtish joylarini, umumiy yoʻlaklarni, ihotalangan (oʻrama) pillapoyalarni, zaxira chiqish joylarini va uyning boshqa umumiy joylarini narsalar hamda uskunalar bilan toʻsib qoʻyishga;
uy hayvonlarini umumiy foydalanishdagi joylarda: zinapoyalarda, cherdaklarda, yertoʻlalarda, shuningdek umumiy foydalanishdagi oshxonalarda, balkonlarda va peshayvonlarda saqlashga;
joylarni qayta qurish va qayta rejalashtirish boʻyicha koʻp kvartirali uyning konstruktiv qismlari tayanch qobiliyatini hamda zilzilaga bardoshliligini buzadigan ishlarni oʻzboshimchalik bilan amalga oshirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Agar mulkdor yoki u bilan birga yashovchi shaxslar boshqa mulkdorlarning mol-mulkiga yoxud umumiy mol-mulkka zarar yetkazgan boʻlsa, ular yetkazilgan zararning oʻrnini qoplashi shart.
Agar umumiy mol-mulkning faqat mazkur joydan kirilishi mumkin boʻlgan konstruktiv qismlarini tekshirish, taʼmirlash yoki almashtirish zarur boʻlsa, basharti mulkdor bu haqda oldindan xabardor qilinsa, mulkdor koʻp kvartirali uyni boshqarish organi vakillarining bu joyga kirishiga ruxsat berishi shart. Avariyaning oldini olish yoki uning oqibatlarini tezkor bartaraf etish zarur boʻlgan shoshilinch hollarda oldindan xabardor qilish talab etilmaydi.
5-bob. Koʻp kvartirali uyni boshqarish
20-modda. Koʻp kvartirali uydagi joylar mulkdorlarining umumiy yigʻilishi
Koʻp kvartirali uydagi joylar mulkdorlarining umumiy yigʻilishi (bundan buyon matnda umumiy yigʻilish deb yuritiladi) koʻp kvartirali uyning yuqori boshqaruv organidir.
Umumiy yigʻilish ushbu Qonunda belgilangan tartibda yiliga kamida bir marta chaqiriladi.
Har yilgi umumiy yigʻilish kalendar yil tugaganidan keyin oltmish kundan kechiktirmay chaqiriladi.
Navbatdan tashqari umumiy yigʻilish koʻp kvartirali uyni boshqarish organining tashabbusi bilan yoki joylar mulkdorlarining kamida oʻn foizining tashabbusi bilan chaqirilishi mumkin.
Koʻp kvartirali uyni boshqarish organi tomonidan qonunchilik buzilishiga yoʻl qoʻyilgan hollarda Uy-joy fondi inspeksiyasining mansabdor shaxsi navbatdan tashqari umumiy yigʻilishni chaqirish tashabbusi bilan chiqishi mumkin.
Joylar mulkdorlarini umumiy yigʻilish oʻtkaziladigan joy, sana, vaqt va uning kun tartibi toʻgʻrisida xabardor qilish yigʻilish tashabbuskorlari tomonidan umumiy yigʻilish oʻtkazilishidan kamida oʻn kun oldin amalga oshiriladi.
Joylar mulkdorlarini umumiy yigʻilishni oʻtkazish toʻgʻrisida xabardor qilish tegishli eʼlonni uylarning har bir kirish yoʻlagiga osib qoʻyish yoki eʼlonni mulkdorlarga imzo qoʻydirib topshirish orqali amalga oshiriladi.
Joylarning mulkdorlari boʻlgan yuridik shaxslarni xabardor qilish tegishli xabarni buyurtma xat bilan yuridik manzilga yuborish, elektron xabar qilish yoki xabarni vakolatli vakilga imzo qoʻydirib topshirish orqali amalga oshiriladi.
21-modda. Umumiy yigʻilishning vakolatlari
Umumiy yigʻilish:
koʻp kvartirali uyni boshqarish usulini belgilaydi;
umumiy mol-mulkni boshqarish, unga xizmat koʻrsatish va uni taʼmirlash uchun tanlov asosida yuridik hamda jismoniy shaxslar bilan shartnoma tuzish toʻgʻrisida qarorlar qabul qiladi;
tijorat banklarining kreditlarini olish toʻgʻrisida qarorlar qabul qiladi;
koʻp kvartirali uylarning boshqarish organlari faoliyati ustidan nazoratni amalga oshiradi;
koʻp kvartirali uylarning boshqarish organlari tomonidan hisobot berish tartibini belgilaydi.
Umumiy yigʻilishda qaror qabul qilinishi uchun barcha joylar mulkdorlarining yoki ular vakillarining ellik foizidan koʻprogʻi hozir boʻlishi kerak. Umumiy yigʻilishning qarori, agar uni yoqlab joylar mulkdorlarining yoki ularning umumiy yigʻilishda hozir boʻlgan vakillarining ellik foizidan koʻprogʻi ovoz bersa, qabul qilingan deb hisoblanadi.
Umumiy yigʻilish qarori bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi. Bayonnoma joylarning mulkdorlari orasidan saylanadigan yigʻilish raisi va kotibi tomonidan imzolanadi. Bayonnomaga yigʻilishda ishtirok etgan shaxslarning roʻyxati har bir muhokama etilayotgan masala boʻyicha ularning xohish-irodasi aks ettirilgan, ularning imzolari bilan tasdiqlangan holda ilova qilinadi.
Umumiy yigʻilish qarori barcha joylarning mulkdorlari, shu jumladan ovoz berishda ishtirok etmaganlar yoki qarshi ovoz berganlar tomonidan ham bajarilishi majburiydir.
22-modda. Koʻp kvartirali uyni boshqarish usulini tanlash
Joylarning mulkdorlari koʻp kvartirali uy foydalanishga qabul qilingan kundan eʼtiboran uch oy muddatda umumiy yigʻilishda koʻp kvartirali uyni boshqarish usuli toʻgʻrisida qaror qabul qilishi shart. Bunday qaror qabul qilinguniga qadar mulkdorlar umumiy mol-mulkni saqlash bilan bogʻliq majburiyatlar yuzasidan solidar javob beradi.
Koʻp kvartirali uyni boshqarish usulini tanlash toʻgʻrisida ushbu moddaning birinchi qismida belgilangan muddatda joylarning mulkdorlari oʻrtasida kelishuvga erishilmagan taqdirda Oʻzbekiston Respublikasi Uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vazirligining hududiy boʻlinmasi uch oylik muddatda koʻp kvartirali uyni boshqarish organi vazifalarini amalga oshiruvchi boshqaruv tashkilotini yoki boshqaruvchini belgilaydi.
Agar ushbu moddaning ikkinchi qismida koʻrsatilgan muddat mobaynida joylarning mulkdorlari tomonidan koʻp kvartirali uyni boshqarish usuli toʻgʻrisidagi masala hal etilmagan boʻlsa yoki koʻp kvartirali uyni boshqarish usulini tanlash toʻgʻrisida qabul qilingan qaror amalga oshirilmagan boʻlsa, Oʻzbekiston Respublikasi Uy-joy-kommunal xizmat koʻrsatish vazirligining hududiy boʻlinmasi koʻp kvartirali uyni boshqarish uchun boshqaruvchi tashkilotni yoki boshqaruvchini tanlash boʻyicha ochiq tanlov oʻtkazadi.
Koʻp kvartirali uyni boshqarish usuli umumiy yigʻilishning qarori asosida istalgan vaqtda oʻzgartirilishi mumkin. Umumiy yigʻilishning boshqaruv usulini tanlash toʻgʻrisidagi qarori mazkur koʻp kvartirali uydagi barcha joylarning mulkdorlari uchun majburiydir.
23-modda. Koʻp kvartirali uyni boshqarish uchun ochiq tanlov oʻtkazish
Koʻp kvartirali uyni boshqarish uchun ochiq tanlov quyidagi prinsiplarga asoslanadi:
tanlovda ishtirok etish uchun teng sharoitlar yaratish;
halol raqobat;
tanlov oʻtkazish toʻgʻrisidagi axborotni olish erkinligi.
Koʻp kvartirali uyni boshqarish uchun boshqaruvchi tashkilotni yoki boshqaruvchini tanlash boʻyicha ochiq tanlov oʻtkazish toʻgʻrisidagi axborot Oʻzbekiston Respublikasi Uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vazirligining rasmiy veb-saytiga va boshqa ommaviy axborot vositalariga joylashtiriladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vazirligining hududiy boʻlinmasi koʻp kvartirali uyni boshqarish boʻyicha tanlovning tashkilotchisidir.
6-bob. Koʻp kvartirali uyni bevosita joylarning mulkdorlari tomonidan boshqarish
24-modda. Koʻp kvartirali uyni bevosita joylarning mulkdorlari tomonidan boshqarish toʻgʻrisida qaror qabul qilish
Koʻp kvartirali uyni yuridik shaxs tashkil etmasdan bevosita joylarning mulkdorlari tomonidan boshqarish usulini bittadan koʻp boʻlmagan koʻp kvartirali uydagi joylarning mulkdorlari tanlashi mumkin.
Agar umumiy yigʻilish tomonidan koʻp kvartirali uyni bevosita joylarning mulkdorlari tomonidan boshqarish usulini tanlash toʻgʻrisida qaror qabul qilingan boʻlsa, shu yigʻilishning oʻzida mazkur uydagi joylarning mulkdorlari orasidan koʻp kvartirali uyning kengashi saylanadi.
Kvorum mavjud boʻlmagan taqdirda tashabbuskorlar umumiy yigʻilish oʻtkaziladigan yangi sanani tayinlaydi, ushbu umumiy yigʻilish boʻlib oʻtmagan paytdan eʼtiboran kamida qirq sakkiz soatdan keyin va oʻttiz kundan kechiktirmay chaqirilishi mumkin.
Joylarning mulkdorlari tomonidan koʻp kvartirali uyni bevosita boshqarish usulini tanlash toʻgʻrisidagi qaror joylar mulkdorlarining yoki ular vakillarining umumiy yigʻilishida hozir boʻlganlarning koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi. Agar mulkdor umumiy yigʻilishda shaxsan ishtirok eta olmaydigan boʻlsa, u koʻp kvartirali uyni boshqarish usulini tanlash toʻgʻrisidagi masala yuzasidan umumiy yigʻilish oʻtkazilguniga qadar, yigʻilish tashabbuskoriga mulkdorning mazkur masala boʻyicha fikrini aks ettiruvchi yozma shakldagi arizani topshirish yoʻli bilan ovoz berishga haqli.
Koʻp kvartirali uy bevosita joylarning mulkdorlari tomonidan boshqarilganda umumiy mol-mulkni saqlash, undan foydalanish va uni taʼmirlash boʻyicha uy-joy-kommunal sohasidagi tashkilotlar bilan xizmatlar koʻrsatishga doir shartnoma joylar mulkdorlari umumiy yigʻilishining qarori asosida koʻp kvartirali uy kengashining raisi tomonidan tuziladi. Bunda uchinchi shaxslar bilan munosabatlarda koʻp kvartirali uyning mulkdorlari nomidan joylar mulkdorlarining umumiy yigʻilishi vakolat bergan bir yoki bir necha joy mulkdori ishtirok etishga haqli.
25-modda. Koʻp kvartirali uy kengashi
Koʻp kvartirali uy kengashining aʼzolari soni joylar mulkdorlarining umumiy yigʻilishida kamida uch nafar shaxsdan iborat tarkibda belgilanadi. Koʻp kvartirali uy kengashining aʼzolari soni ushbu uyda mavjud boʻlgan kirish yoʻlaklari, qavatlar, joylar soni hisobga olingan holda umumiy yigʻilish qarori bilan belgilanadi.
Koʻp kvartirali uy kengashi:
umumiy yigʻilish qarorlarining bajarilishini taʼminlaydi;
umumiy mol-mulkdan, shu jumladan koʻp kvartirali uyga tutash yer uchastkasidan foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi takliflarni umumiy yigʻilishga muhokama qilish uchun kiritadi;
koʻp kvartirali uydan foydalanish va unga xizmat koʻrsatishga doir shartnomalar loyihalarining muhokamasini oʻtkazadi;
umumiy mol-mulkni saqlash va taʼmirlash boʻyicha xizmatlar koʻrsatilishi va (yoki) ishlar bajarilishi sifati ustidan nazoratni amalga oshiradi;
amalga oshirilgan ishlar toʻgʻrisida umumiy yigʻilishga hisobot taqdim etadi.
Koʻp kvartirali uy kengashi, agar umumiy yigʻilish qarori bilan boshqa muddat belgilanmagan boʻlsa, umumiy yigʻilishda har yili qaytadan saylanishi lozim. Umumiy yigʻilishda koʻp kvartirali uy kengashini qayta saylash toʻgʻrisidagi qaror belgilangan muddatda qabul qilinmagan taqdirda, koʻp kvartirali uy kengashining vakolatlari yana shu muddatga uzaytiriladi. Koʻp kvartirali uy kengashi oʻz majburiyatlarini lozim darajada bajarmagan taqdirda umumiy yigʻilish tomonidan muddatidan oldin qayta saylanishi mumkin.
26-modda. Koʻp kvartirali uy kengashining raisi
Koʻp kvartirali uy kengashining raisi umumiy yigʻilishda koʻp kvartirali uy kengashining aʼzolari orasidan saylanadi. U koʻp kvartirali uy kengashining joriy faoliyatiga rahbarlik qiladi va umumiy yigʻilishga hisobdordir.
Koʻp kvartirali uy kengashining raisi:
umumiy mol-mulkni saqlash va undan foydalanish shartnomasini tuzish toʻgʻrisida umumiy yigʻilish tomonidan qaror qabul qilinguniga qadar mazkur shartnoma shartlari boʻyicha muzokaralarga kirishishga haqli;
umumiy mol-mulkni saqlash va undan foydalanish shartnomasini tuzish masalalari boʻyicha muzokaralarning natijalarini umumiy yigʻilish eʼtiboriga yetkazadi;
umumiy yigʻilishning bayonnomasi asosida umumiy mol-mulkni saqlash, undan foydalanish va uni taʼmirlashga doir shartnomalarni tuzadi hamda joylar mulkdorlarining nomidan umumiy mol-mulk bilan bogʻliq boshqa huquqiy munosabatlarga kirishadi;
umumiy mol-mulkni saqlash hamda taʼmirlash boʻyicha xizmatlar koʻrsatish va (yoki) ishlarni bajarishga doir tuzilgan shartnomalar boʻyicha majburiyatlarning bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi, umumiy mol-mulkni saqlash va joriy taʼmirlash boʻyicha koʻrsatilgan xizmatlar va (yoki) bajarilgan ishlarni qabul qilish dalolatnomalarini, umumiy mol-mulkni saqlash hamda taʼmirlash boʻyicha xizmatlar koʻrsatish va (yoki) ishlarni bajarishning sifat normativlari hamda davriyligi buzilganligi toʻgʻrisidagi dalolatnomalarni imzolaydi;
umumiy yigʻilishning bayonnomasi asosida mazkur koʻp kvartirali uydagi joylar mulkdorlarining vakili sifatida umumiy mol-mulk va kommunal xizmatlar koʻrsatish bilan bogʻliq ishlar boʻyicha sudda ishtirok etadi;
umumiy yigʻilish qaroriga muvofiq koʻp kvartirali uy kengashining raisiga hal etish uchun topshirilgan masalalar boʻyicha qarorlar qabul qiladi.
Umumiy yigʻilish koʻp kvartirali uy kengashining raisiga va aʼzolariga mukofot toʻlash toʻgʻrisida qaror qabul qilishga haqlidir. Bunday qaror koʻrsatilgan mukofotni toʻlash, shuningdek uning miqdorini belgilash shartlari va tartibini oʻz ichiga olgan boʻlishi kerak.
7-bob. Koʻp kvartirali uyni boshqaruvchi tashkilot yoki boshqaruvchi tomonidan boshqarish
27-modda. Boshqaruvchi tashkilotning va boshqaruvchining faoliyati
Boshqaruvchi tashkilot yoki boshqaruvchi umumiy mol-mulkni saqlashni taʼminlaydigan hamda sifati umumiy mol-mulkni saqlash boʻyicha texnik reglamentlar va belgilangan qoidalar talablariga muvofiq boʻlishi kerak boʻlgan xizmatlarni koʻrsatish va (yoki) ishlarni bajarish uchun joylarning mulkdorlari oldida javobgar boʻladi.
Boshqaruvchi faoliyatini amalga oshiruvchi jismoniy shaxs yakka tartibdagi tadbirkor sifatida belgilangan tartibda roʻyxatdan oʻtishi shart va malaka (attestatsiya) sertifikatiga ega boʻlishi kerak.
Boshqaruvchi tashkilot shtatida koʻp kvartirali uyni boshqarish boʻyicha tegishli malaka (attestatsiya) sertifikatiga ega boʻlgan kamida ikki nafar mutaxassis boʻlishi zarur.
Boshqaruvchi tashkilot va boshqaruvchi umumiy mol-mulkni saqlash, undan foydalanish va uni taʼmirlash boʻyicha koʻrsatiladigan xizmatlar hamda bajariladigan ishlar, ularning qiymati haqidagi axborotdan joylar mulkdorlarining, koʻp kvartirali uy kengashining, shirkat boshqaruvi va taftish komissiyasining erkin foydalanishini taʼminlashi shart.
Boshqaruvchi tashkilot yoki boshqaruvchi umumiy mol-mulkni boshqarish, unga texnik xizmat koʻrsatish va uni taʼmirlash, shuningdek koʻp kvartirali uyga tutash yer uchastkasini obodonlashtirish boʻyicha xizmatlar koʻrsatilgan va ishlar bajarilgan taqdirda, xizmatlar koʻrsatish va ushbu ishlarni bajarishga taalluqli qism boʻyicha barcha turdagi soliqlarni toʻlashdan ozod etiladi.
28-modda. Koʻp kvartirali uyni boshqarish shartnomasi
Koʻp kvartirali uyni boshqarish shartnomasi boshqaruvchi tashkilot yoki boshqaruvchi bilan joylarning mulkdorlari oʻrtasida har bir joy mulkdori bilan ushbu Qonun talablariga muvofiq yozma shaklda, umumiy yigʻilish qarorlarida koʻrsatilgan shartlar asosida tuziladi.
Koʻp kvartirali uyni boshqarish shartnomasi boʻyicha boshqaruvchi tashkilot yoki boshqaruvchi joylar mulkdorlarining topshirigʻiga koʻra, umumiy mol-mulkni boshqarish, lozim darajada saqlash, undan foydalanish va uni taʼmirlash boʻyicha kelishilgan muddat ichida haq evaziga xizmatlar koʻrsatish va (yoki) ishlarni bajarish, koʻp kvartirali uyni boshqarish maqsadiga erishishga qaratilgan boshqa faoliyatni amalga oshirish majburiyatini oʻz zimmasiga oladi.
Koʻp kvartirali uyni boshqarish shartnomasida quyidagilar koʻrsatilgan boʻlishi kerak:
oʻziga nisbatan boshqaruv amalga oshiriladigan umumiy mol-mulkning tarkibi, koʻp kvartirali uyning manzili;
umumiy mol-mulkni saqlashga, undan foydalanishga va uni taʼmirlashga oid xizmatlar hamda bajariladigan ishlar roʻyxati, mazkur roʻyxatni oʻzgartirish tartibi;
shartnoma narxini belgilash tartibi, shuningdek toʻlovni toʻlab berish tartibi;
boshqaruv shartnomasi boʻyicha majburiyatlarning boshqaruvchi tashkilot yoki boshqaruvchi tomonidan bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshirish tartibi;
bajarilgan ishlar hamda koʻrsatilgan xizmatlar uchun hisobot berish tartibi va muddatlari.
Koʻp kvartirali uyni boshqarish shartnomasi kamida bir yil, lekin koʻpi bilan besh yil muddatga tuziladi.
Koʻp kvartirali uyni boshqarish shartnomasining amal qilish muddati tugaganidan keyin taraflardan birining ushbu shartnomani tugatish toʻgʻrisidagi arizasi mavjud boʻlmagan taqdirda, bunday shartnoma uning oʻzida nazarda tutilgan ayni oʻsha muddatga va xuddi shunday shartlar asosida uzaytirilgan hisoblanadi.
Agar boshqaruvchi tashkilot yoki boshqaruvchi shartnoma shartlarini bajarmasa, koʻp kvartirali uydagi joylarning mulkdorlari umumiy yigʻilish qaroriga asosan koʻp kvartirali uyni boshqarish shartnomasini bajarishdan bir tomonlama tartibda voz kechishga va boshqa boshqaruvchi tashkilotni yoki boshqaruvchini tanlash toʻgʻrisida qaror qabul qilishga haqli.
Boshqaruvchi tashkilot yoki boshqaruvchi koʻp kvartirali uyni boshqarish shartnomasi bekor qilingan kundan eʼtiboran uch ish kuni ichida koʻp kvartirali uyning texnik hujjatlarini va uyni boshqarish bilan bogʻliq boshqa hujjatlarni, qoldiq pul mablagʻlarini, umumiy mol-mulk tarkibiga kiradigan joylarning kalitlarini hamda koʻp kvartirali uydan foydalanish va uni boshqarish uchun zarur boʻlgan boshqa texnik vositalarni hamda asbob-uskunalarni yangi tanlangan boshqaruvchi tashkilotga yoki boshqaruvchiga yoxud umumiy yigʻilish qarorida belgilangan koʻp kvartirali uydagi joy mulkdoriga topshirishi shart.
29-modda. Boshqaruvchi tashkilotning yoki boshqaruvchining hisoboti
Agar koʻp kvartirali uyni boshqarish shartnomasida boshqacha qoida belgilanmagan boʻlsa, boshqaruvchi tashkilot yoki boshqaruvchi oldingi yil uchun shartnomaning bajarilganligi toʻgʻrisida har yili umumiy yigʻilishda hisobot berishi shart.
Boshqaruvchi tashkilot yoki boshqaruvchi joylarning mulkdorlariga oʻz moliya-xoʻjalik faoliyatining asosiy koʻrsatkichlari toʻgʻrisidagi, umumiy mol-mulkni saqlash va taʼmirlash boʻyicha koʻrsatilayotgan xizmatlar hamda bajarilayotgan ishlar haqidagi, xizmatlar koʻrsatish va ishlarni bajarish tartibi hamda shartlari toʻgʻrisidagi, ularning qiymati haqidagi axborotdan erkin foydalanishni taʼminlashi shart.
8-bob. Koʻp kvartirali uyni shirkat tomonidan boshqarish
30-modda. Shirkat
Shirkat joylar mulkdorlarining tashabbusiga koʻra tashkil etiladi va oʻz ustaviga muvofiq oʻzini oʻzi boshqarish asosida faoliyat koʻrsatadi.
Shirkat yuridik shaxsdir va u oʻz mulkida oʻzining mustaqil balansida hisobga olinadigan alohida mol-mulkka ega boʻladi, oʻz nomidan mulkiy hamda shaxsiy nomulkiy huquqlarni olishga va ularni amalga oshirishga, majburiyatlarni bajarishga, sudda daʼvogar va javobgar boʻlishga haqli.
Shirkat belgilangan tartibda davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan paytdan eʼtiboran yuridik shaxs huquqiga ega boʻladi. Shirkat, agar uning ustavida boshqacha qoida belgilanmagan boʻlsa, uning faoliyati muddati cheklanmagan holda tashkil etiladi.
Shirkat qonunchilikda belgilangan tartibda taqiqlanmagan har qanday faoliyat bilan shugʻullanishi mumkin. Shirkat oʻz majburiyatlari boʻyicha oʻziga tegishli barcha mol-mulk bilan javob beradi va oʻz aʼzolarining majburiyatlari boʻyicha javob bermaydi.
Shirkatning aʼzolari koʻp kvartirali uydagi joylarning mulkdorlari boʻlgan yuridik va jismoniy shaxslardan iboratdir.
Joy boshqa shaxsga oʻtkazilgan taqdirda shirkat aʼzosi boʻlgan uning mulkdori yangi mulkdorni oʻzining shirkat aʼzosi ekanligi hamda shirkat ustavida belgilangan, yangi mulkdorga oʻtadigan huquq va majburiyatlarga ega ekanligi toʻgʻrisida xabardor qilishi shart.
Shirkat tashkil etilgan koʻp kvartirali uydagi joyni sotib oluvchi shaxslar oʻzida joyga boʻlgan mulk huquqi yuzaga kelgan paytdan eʼtiboran shirkat aʼzosiga aylanadi.
Shirkat aʼzosi shirkatning majburiyatlari boʻyicha javob bermaydi.
Shirkat oʻzining ustavida nazarda tutilgan oʻz faoliyati maqsadlariga muvofiq fuqarolik huquqiy layoqatiga ega.
Shirkat joylashgan yer uning davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan joyi etib belgilanadi. Shirkat pochta manziliga ega boʻladi va u pochta manzili oʻzgargan taqdirda vakolatli davlat organlarini xabardor qilishi shart.
31-modda. Shirkatni tashkil etish tartibi
Shirkatni tashkil etish toʻgʻrisidagi qaror har bir koʻp kvartirali uydagi barcha joylar mulkdorlarining yoki ular vakillarining ellik foizidan koʻpi hozir boʻlgan joylar mulkdorlarining taʼsis yigʻilishida qabul qilinadi.
Taʼsis yigʻilishi har bir koʻp kvartirali uyning shirkatga birlashish istagida boʻlgan joylar mulkdorlarining kamida oʻn foizi tashabbusiga koʻra chaqiriladi.
Taʼsis yigʻilishi oʻtkaziladigan joy, sana, vaqt va uning kun tartibi toʻgʻrisida joylarning mulkdorlarini xabardor qilish yigʻilish oʻtkazilguniga qadar oʻn kundan kechiktirmay taʼsis yigʻilishining tashabbuskori tomonidan amalga oshiriladi.
Taʼsis yigʻilishini oʻtkazish toʻgʻrisida joylar mulkdorlarini xabardor qilish uylarning har bir yoʻlagida tegishli eʼlonni joylashtirish yoki eʼlonni mulkdorlarga imzo qoʻydirib topshirish orqali amalga oshiriladi. Joylarning mulkdorlari boʻlgan yuridik shaxslarni xabardor qilish tegishli xabarni buyurtma xat bilan yuridik manzilga yuborish yoxud elektron xabar qilish yoki xabarni vakolatli vakilga imzo qoʻydirib topshirish orqali amalga oshiriladi.
Shirkatni tashkil etish toʻgʻrisidagi qaror, agar taʼsis yigʻilishida ishtirok etayotgan barcha joylar mulkdorlarining yoki ular vakillarining ellik foizidan koʻpi uni yoqlab ovoz bersa, qabul qilingan hisoblanadi.
Bir necha koʻp kvartirali uylardagi joylarning mulkdorlarini birlashtiruvchi shirkatni tashkil etishda ushbu har bir uydagi joylar mulkdorlarining yoki ular vakillarining ellik foizidan koʻpining roziligi olingan boʻlishi kerak. Joylar mulkdorlarining taʼsis yigʻilishiga yozma shaklda berilgan ovozlarini joy mulkdorining shirkatni tashkil etish masalasi boʻyicha qarori va oʻziga qarashli joyning manzili koʻrsatilgan holda hisobga olishga yoʻl qoʻyiladi.
Joylar mulkdorlarining taʼsis yigʻilishi, qoida tariqasida, quyidagi kun tartibi bilan oʻtkaziladi:
shirkatni tashkil etish toʻgʻrisida;
shirkatning ustavini tasdiqlash haqida;
shirkat boshqaruvining raisi va aʼzolarini saylash toʻgʻrisida;
shirkatning taftish komissiyasini saylash haqida.
Joylar mulkdorlarining taʼsis yigʻilishida shirkatni tashkil etish bilan bogʻliq boshqa masalalar ham koʻrib chiqilishi mumkin.
Joylar mulkdorlari taʼsis yigʻilishining ovoz berish natijalari hamda yozma shaklda berilgan ovozlar soni koʻrsatilgan bayonnomasi joylarning mulkdorlari orasidan saylangan yigʻilish raisi va kotibi tomonidan imzolanadi.
Bayonnomaga yigʻilishda ishtirok etgan shaxslarning har bir muhokama qilingan masala boʻyicha oʻz xohish-istagi ifodalangan holdagi, ularning imzolari bilan tasdiqlangan roʻyxati ilova qilinadi.
32-modda. Shirkatning ustavi
Shirkatning ustavida quyidagilar boʻlishi kerak:
shirkatning toʻliq va qisqartirilgan nomi, joylashgan yeri (pochta manzili);
joylarning mulkdorlari shirkatga birlashtirilgan koʻp kvartirali uylarning manzillari;
faoliyatning predmeti va maqsadi;
shirkatning hamda shirkat aʼzolarining huquqlari va majburiyatlari;
umumiy mol-mulkdan foydalanishdan, tijorat faoliyatini amalga oshirishdan va umumiy mol-mulkning ayrim qismlarini realizatsiya qilish va ijaraga berishdan olingan daromaddan (foydadan) foydalanish va (yoki) uni taqsimlash tartibi;
shirkatning zararlari oʻrnini qoplash tartibi;
zaxira jamgʻarmalarini va boshqa jamgʻarmalarni tashkil etish tartibi;
har bir turar joy va yashash uchun moʻljallanmagan joy mulkdorining umumiy mol-mulkdagi ulushi;
majburiy badallarning miqdorlarini belgilash va ularni shirkat aʼzolari tomonidan toʻlash tartibi;
umumiy mol-mulkni, koʻp kvartirali uyga tutash yer uchastkasini va shirkatning mol-mulkini boshqarish tartibi;
shirkat boshqaruvi va taftish komissiyasining son tarkibi hamda saylanish muddati, ularning vakolatlari, ular tomonidan qarorlar qabul qilish tartibi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
yillik hisobotlarni tuzish, tekshirish va tasdiqlash tartibi;
shirkatni qayta tashkil etish va tugatish tartibi.
Shirkatning ustavida shirkat faoliyati bilan bogʻliq boʻlgan, qonunchilikka zid boʻlmagan boshqa qoidalar ham boʻlishi mumkin.
33-modda. Shirkatning huquqlari
Shirkat quyidagi huquqlarga ega:
umumiy mol-mulkni, koʻp kvartirali uyga tutash yer uchastkasini va shirkatning mol-mulkini saqlash usulini belgilash;
shirkatning yillik daromadlar va xarajatlar smetasini belgilash;
umumiy mol-mulkdan, koʻp kvartirali uyga tutash yer uchastkasidan va shirkatning mol-mulkidan foydalanish qoidalarini shirkatning ustavida belgilangan tartibda belgilash;
banklarning kreditlaridan qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda va shartlarda foydalanish;
oʻz mol-mulkini, shu jumladan aylanma mablagʻlarini qonunchilikka muvofiq mustaqil tasarruf etish;
yer uchastkalarini doimiy foydalanish uchun belgilangan tartibda olish;
yer uchastkasida shaharsozlik normalari va qoidalariga muvofiq xoʻjalik binolarini hamda boshqa imoratlarni qurish;
mulkdorning joyi ichidagi umumiy mol-mulkning holatini nazorat qilish, unga xizmat koʻrsatish va uni taʼmirlash maqsadida mulkdorni oldindan xabardor qilgach, mulkdorning joyiga uning borligida kirish yoki avariya yuz bergan taqdirda darhol kirish;
shirkatning mol-mulkini olish, sotish, topshirish, ayirboshlash, ijaraga berish, balansdan chiqarish;
shirkat aʼzolariga va boshqa shaxslarga ishlarni bajarish hamda qoʻshimcha xizmatlar koʻrsatish;
mablagʻlaridan shirkat ustavida nazarda tutilgan maqsadlar uchun foydalaniladigan maxsus fondlar tashkil etish.
34-modda. Shirkatning majburiyatlari
Shirkat:
umumiy mol-mulkning, koʻp kvartirali uylarga tutash yer uchastkalarining va shirkat mol-mulkining belgilangan qoidalar, normalar hamda standartlarga muvofiq asralishi va saqlanishini taʼminlashi;
shirkat aʼzolari umumiy yigʻilishining qarorlari bajarilishini taʼminlashi;
majburiy badallar oʻz vaqtida kelib tushishini taʼminlashi;
har yili umumiy mol-mulkni saqlash ishlari rejasini, shu jumladan koʻp kvartirali har bir uy uchun alohida shunday rejani belgilashi va uning ijrosi toʻgʻrisida hisobot tuzishi;
har yili shirkatning daromadlar va xarajatlar smetasini hamda uning ijrosiga doir hisobotni tuzishi, shu jumladan koʻp kvartirali har bir uy boʻyicha shunday smeta va hisobot tuzishi;
umumiy mol-mulkdan foydalanish shartlari va tartibi belgilanayotganda barcha shirkat aʼzolarining huquqlari hamda qonuniy manfaatlariga rioya etilishini taʼminlashi;
koʻp kvartirali uyning xavfsizligiga doir talablarga rioya etilishini taʼminlashi;
muhandislik kommunikatsiyalari va umumiy mol-mulk tarkibiga kiruvchi boshqa jihozlarning koʻp kvartirali uylardagi joylar mulkdorlariga kommunal xizmatlar koʻrsatish qoidalariga muvofiq kommunal xizmatlar taqdim etish uchun doimiy shayligini taʼminlashi;
shirkat aʼzolarining talabiga koʻra shirkat aʼzolarining oʻz huquqlariga taalluqli barcha hujjatlardan, shu jumladan elektron shakllaridan foydalanishini, shuningdek erkin foydalaniladigan axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining imkoniyatlarini qoʻllagan holda foydalanishini taʼminlashi;
qonunchilikda va shirkat ustavida nazarda tutilgan hollarda, uchinchi shaxslar bilan umumiy mol-mulkni saqlash, unga egalik qilish hamda undan foydalanish, kommunal xizmatlar koʻrsatishga oid munosabatlarda shirkat aʼzolarining manfaatlarini ifodalashi shart.
35-modda. Shirkatga aʼzolikning tugatilishi
Shirkatga aʼzolik quyidagi hollarda tugatiladi:
joyga boʻlgan mulk huquqi bekor qilinganda;
koʻp kvartirali uydagi joylar mulkdorlarining koʻpchiligi tomonidan shirkatdan chiqish toʻgʻrisida qaror qabul qilinganda;
shirkat tugatilganda.
36-modda. Shirkatning mol-mulki
Shirkatning mol-mulki pul mablagʻlaridan, binolar, inshootlar, jihozlar, inventarlar, transport vositalaridan hamda shirkat mablagʻlari hisobidan va qonunchilikda taqiqlanmagan oʻzga usullar bilan olingan boshqa mol-mulkdan iboratdir.
Shirkatning pul mablagʻlari quyidagilardan iborat:
shirkat aʼzolarining majburiy badallari;
shirkat aʼzolarining ixtiyoriy badallari;
yuridik va jismoniy shaxslarning ixtiyoriy xayriya mablagʻlari;
tadbirkorlik faoliyatidan olingan daromadlar (foydalar);
boshqa daromadlar va tushumlar.
Alohida koʻp kvartirali uydagi joylarning mulkdorlari shirkatdan chiqqan taqdirda, shirkatning ushbu koʻp kvartirali uyni kapital taʼmirlash maqsadida joylarning mulkdorlari tomonidan toʻplangan mablagʻlar hisobidan shakllantirilgan pul mablagʻlarining tegishli qismi koʻp kvartirali uyni boshqarish boʻyicha yangi tuzilayotgan organga belgilangan tartibda oʻtkazilishi lozim.
37-modda. Shirkatning boshqaruv organlari
Shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishi va shirkat boshqaruvi shirkatning boshqaruv organlaridir.
Boshqaruv shirkatning ijro etuvchi organi boʻlib, shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishiga hisobdordir.
Qonunga yoki shirkat ustaviga asosan shirkat nomidan ish yuritadigan shaxs shirkatning manfaatlari yoʻlida vijdonan, oqilona harakat qilishi kerak va shirkatga oʻzi yetkazgan zararning oʻrnini shirkat aʼzolari umumiy yigʻilishining talabiga binoan qoplashi shart.
38-modda. Shirkat aʼzolari umumiy yigʻilishining vakolatlari
Shirkat aʼzolari umumiy yigʻilishining vakolatlariga quyidagilar kiradi:
shirkat ustavini tasdiqlash hamda zarur boʻlgan taqdirda unga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish;
shirkatning boshqaruvini, boshqaruv raisini va taftish komissiyasini saylash hamda ularning vakolatlarini muddatidan oldin tugatish;
umumiy mol-mulkni, koʻp kvartirali uylarga tutash yer uchastkalarini va shirkat mol-mulkini saqlashga, ulardan foydalanishga hamda ularni taʼmirlashga doir ishlarning yillik rejasini, uning ijrosi toʻgʻrisidagi hisobotni tasdiqlash;
shirkatning yillik daromadlari va xarajatlari smetasini hamda uning ijrosi toʻgʻrisidagi hisobotni tasdiqlash;
shirkat aʼzolari majburiy badallarining miqdorini tasdiqlash;
boshqaruvchining yoki boshqaruv tashkilotining nomzodini tasdiqlash;
shirkat boshqaruvi raisiga, aʼzolariga va taftish komissiyasi aʼzolariga toʻlanadigan haq miqdorini belgilash;
shirkat xodimlarining ish haqi miqdorini va ularni mukofotlash toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash;
shirkatning maxsus jamgʻarmalarini tuzish va ularning mablagʻlarini sarflash tartibini belgilash;
umumiy mol-mulkdan, koʻp kvartirali uylarga tutash yer uchastkalaridan va shirkat mol-mulkidan foydalanish qoidalarini tasdiqlash;
shirkat aʼzolarining shirkat boshqaruvi raisi, aʼzolari hamda taftish komissiyasi faoliyatiga taalluqli ariza va shikoyatlarini koʻrib chiqish;
koʻp kvartirali uydagi joylarni rekonstruksiya qilish, qayta qurish va qayta rejalashtirishni kelishib olish tartibini belgilash;
bitta uydagi joylar mulkdorlarining mablagʻlaridan boshqa uyning ehtiyojlari uchun foydalanish tartibini belgilash, mazkur mablagʻlarning va ularni qaytarishning hisobini yuritish;
umumiy mol-mulkni ijaraga berish toʻgʻrisida qarorlar qabul qilish;
xoʻjalik binolari va boshqa imoratlar qurish toʻgʻrisida qarorlar qabul qilish;
qarz mablagʻlarini, shu jumladan bank kreditlarini olish toʻgʻrisida qaror qabul qilishi;
shirkatning tadbirkorlik faoliyatidan olingan daromadidan (foydasidan) foydalanish yoʻnalishlarini belgilash;
uyushmalarga (ittifoqlarga) va boshqa birlashmalarga kirish hamda ulardan chiqish toʻgʻrisida qarorlar qabul qilish;
shirkatni qayta tashkil etish va tugatish toʻgʻrisida qarorlar qabul qilish.
39-modda. Shirkat aʼzosining shirkat aʼzolari umumiy yigʻilishidagi vakili
Shirkatning boshqa aʼzosi yoki shirkat aʼzosining oddiy yozma shaklda rasmiylashtiriladigan ishonchnomasiga ega boʻlgan uchinchi shaxs shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishida shirkat aʼzosining vakili boʻlishi mumkin.
Shirkat aʼzosi boʻlgan jismoniy shaxsning nomidan ishonchnoma uning shaxsiy imzosi bilan beriladi. Shirkat aʼzosi boʻlgan yuridik shaxsning nomidan ishonchnoma rahbar imzosi bilan shu yuridik shaxs muhri (mavjud boʻlgan taqdirda) qoʻyilgan holda beriladi.
Ishonchnomada tegishli koʻp kvartirali uydagi ifoda etilayotgan joy mulkdori va uning vakili toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (ismi yoki nomi, yashash joyi yoki turgan joyi, pasportiga yoki identifikatsiyalovchi ID-kartasiga oid maʼlumotlar) boʻlishi kerak.
Ishonchnoma shirkat aʼzosining vakiliga shirkat aʼzolarining bitta shirkat aʼzolari umumiy yigʻilishida yoki ishonchnomada koʻrsatilgan vaqt davomida barcha yigʻilishlarida shirkat aʼzosining nomidan va uning manfaatlarini koʻzlab soʻzga chiqish hamda bitta yigʻilish kun tartibidagi masalalar yuzasidan yoxud barcha hollarda ovoz berish vakolatini berishi mumkin.
Shirkat aʼzosining ishonchnomasi uch yildan koʻp boʻlmagan muddatga berilishi mumkin. Agar ishonchnomada muddat koʻrsatilmagan boʻlsa, u ishonchnoma berilgan kundan eʼtiboran bir yil davomida oʻz kuchini saqlab qoladi. Berilgan muddati koʻrsatilmagan ishonchnoma haqiqiy emas.
Bir shaxs shirkat aʼzolari umumiy yigʻilishida shirkat aʼzolaridan bir nechtasining vakili boʻlishi mumkin. Agar bir shaxs shirkat aʼzolaridan bir nechtasining vakili boʻlsa, uning ovozlari soni u manfaatlarini ifodalayotgan shirkat aʼzolarining ovozlari soniga koʻpayadi. Bunda shirkat aʼzolarining vakili shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishida oʻzi manfaatlarini ifodalayotgan har bir shirkat aʼzosining nomidan alohida-alohida ovoz berish huquqiga ega.
40-modda. Shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishini chaqirish va olib borish tartibi
Shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishi shirkat ustavida belgilangan tartibda yiliga kamida bir marta chaqiriladi.
Shirkat aʼzolarining navbatdan tashqari umumiy yigʻilishi boshqaruvning, shirkatda kamida oʻn foiz ovozga ega boʻlgan shirkat aʼzolarining tashabbusiga, shuningdek taftish komissiyasining talabiga binoan chaqirilishi mumkin.
Agar shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishi kun tartibiga umumiy mol-mulkni saqlashga doir ishlarning rejalarini, daromadlar va xarajatlar smetalarini, ularning ijrosi toʻgʻrisidagi hisobotlarni, majburiy badallar miqdorlarini koʻrib chiqish hamda tasdiqlash kiritilgan boʻlsa, shirkat boshqaruvi shirkat aʼzolari umumiy yigʻilishi oʻtkazilguniga qadar shirkat aʼzolariga mazkur hujjatlarning loyihalari bilan tanishib chiqish imkoniyatini taʼminlashi shart.
Shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishi, agar yigʻilishda shirkat aʼzolarining yoki ular vakillarining ellik foizidan koʻprogʻi hozir boʻlsa, vakolatli hisoblanadi. Bittadan ortiq koʻp kvartirali uydagi joylarning mulkdorlarini birlashtirgan shirkatlardagi yigʻilishda koʻp kvartirali har bir uydagi joylar mulkdorlarining yoki ular vakillarining kamida ellik foizi hozir boʻlishi kerak.
Shirkatning har bir aʼzosi shirkat aʼzolari umumiy yigʻilishida bir ovozga ega boʻladi.
Shirkat aʼzosining eri (xotini), agar ular birga yashayotgan boʻlsa, ushbu aʼzoning nomidan shirkat aʼzolari umumiy yigʻilishida ishonchnomasiz ishtirok etish va ovoz berish huquqiga ega.
Agar turar joy umumiy mulk huquqi asosida ikki va undan ortiq shaxsga tegishli boʻlsa, shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishida sheriklardan biri boshqalarning roziligi bilan ularning nomidan ishtirok etadi. Bunda ularning har biri shirkat aʼzolari umumiy yigʻilishida bir ovoz doirasida ovoz berishga haqli.
Shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishini har bir yigʻilishning boshlanishida shirkat aʼzolari orasidan oddiy koʻpchilik ovoz bilan saylanadigan yigʻilish raisi olib boradi. Har bir yigʻilishning boshlanishida shirkat aʼzolari orasidan yigʻilish bayonnomasini yuritadigan yigʻilish kotibi oddiy koʻpchilik ovoz bilan saylanadi.
Shirkat aʼzolari umumiy yigʻilishining qarorlari bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi. Bayonnoma yigʻilish raisi va kotibi tomonidan imzolanadi.
41-modda. Shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishi tomonidan qarorlar qabul qilish
Shirkat aʼzolari umumiy yigʻilishining vakolatiga kiritilgan masalalar boʻyicha qaror, agar shirkat aʼzolari umumiy yigʻilishida ishtirok etgan shirkat aʼzolarining yoki ular vakillarining ellik foizidan koʻpi uni yoqlab ovoz bergan boʻlsa, qabul qilingan hisoblanadi.
Shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishi tomonidan qarorlar ushbu Qonunda belgilangan tartibda umumiy yigʻilishni chaqirish yoki shirkat aʼzolari oʻrtasida soʻrovnoma oʻtkazish orqali yoxud shirkat ustavida nazarda tutilgan boshqa usulda qabul qilinishi mumkin.
Qarorni qabul qilish chogʻida shirkat aʼzolari tomonidan yozma shaklda berilgan ovozlar yigʻilish kun tartibidagi masalalar yuzasidan shirkat har bir aʼzosining qarori koʻrsatilgan holda hisobga olinishi shirkatning ustavida belgilab qoʻyilishi mumkin.
Shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishida qabul qilingan qaror turar joylarning va yashash uchun moʻljallanmagan joylarning mulkdorlari tomonidan ijro etilishi majburiydir.
42-modda. Shirkat aʼzolari oʻrtasida soʻrovnoma oʻtkazish orqali shirkat aʼzolari umumiy yigʻilishi tomonidan qarorlar qabul qilish tartibi
Shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishida soʻrovnoma oʻtkazish orqali qaror qabul qilish uchun yigʻilish tashabbuskori umumiy yigʻilish qarorining loyihasini shirkatning har bir aʼzosiga yuborishi shart.
Qaror loyihasi yagona hujjat tarzida tuzilgan boʻlishi kerak.
Agar shirkat boshqaruvi shirkat aʼzolari umumiy yigʻilishi tashabbuskori boʻlmasa, shirkat aʼzolari umumiy yigʻilishi qarori loyihasining koʻchirma nusxasi shirkat boshqaruviga ham maʼlumot uchun qabul qilish maqsadida topshiriladi.
Shirkat aʼzolari umumiy yigʻilishi qarorining loyihasida yigʻilish tashabbuskori toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, qaror yuborilishi lozim boʻlgan joy va manzil, ovoz berish uchun nazarda tutilgan, besh kundan kam boʻlishi mumkin boʻlmagan muddat, shuningdek boshqa zarur axborot koʻrsatiladi.
Shirkat aʼzolari har bir masala boʻyicha qaror loyihasining asliga oʻz imzosini qoʻyish orqali yozma ravishda alohida ovoz berishi (yoqlab, qarshi yoki betaraf) va qarorni yigʻilish tashabbuskori tomonidan koʻrsatilgan joyga yoki manzilga topshirishi shart.
Qaysi qaror loyihasi masalasi boʻyicha ushbu Qonunda nazarda tutilgan tegishli ovozlar soni toʻplangan boʻlsa, oʻsha masala boʻyicha qaror qabul qilingan hisoblanadi.
Qaror loyihasi boʻyicha ovoz berishda unga qoʻshimcha yoki oʻzgartishlar kiritish taqiqlanadi. Agar ovoz berish chogʻida qaror loyihasini oʻzgartirish yoki unga qoʻshimcha kiritish zarurati yuzaga kelsa, yangi loyiha tuzilishi hamda shirkatning har bir aʼzosiga oʻzgartish va qoʻshimchalarning sabablari koʻrsatilgan holda yuborilishi kerak. Oʻzgartishlar yoki qoʻshimchalar bilan qabul qilingan, shirkat aʼzolariga yuborilmagan qaror haqiqiy emas.
43-modda. Shirkatdagi har bir uyning joylari mulkdorlarining yigʻilishi
Bittadan koʻp boʻlgan uyning joylari mulkdorlarini birlashtiradigan shirkatlarda shirkat aʼzolarining har yilgi umumiy yigʻilishi oʻtkazilguniga qadar shirkatdagi har bir uyning joylari mulkdorlarining qaror qabul qilish uchun yigʻilishlari albatta oʻtkazilib, ularda mazkur uydagi barcha joylar mulkdorlarining yoki ular vakillarining ellik foizdan koʻpi hozir boʻlishi kerak.
Shirkatdagi har bir koʻp kvartirali uyning joylari mulkdorlarining qarorlari yigʻilishni chaqirish orqali, soʻrovnoma oʻtkazish yoʻli bilan yoki shirkat ustavida nazarda tutilgan boshqa usulda qabul qilinishi mumkin.
Shirkatdagi har bir uyning joylari mulkdorlarining yigʻilishi quyidagilarni tasdiqlash toʻgʻrisida qarorlar qabul qiladi:
mazkur koʻp kvartirali uydagi umumiy mol-mulkni, koʻp kvartirali uyga tutash yer uchastkasini va shirkat mol-mulkini saqlashga doir shirkat ishlar rejasining bir qismi sifatida umumiy mol-mulkni saqlash boʻyicha ishlar rejasini;
shirkatning daromadlari va xarajatlari smetasining bir qismi sifatida ushbu koʻp kvartirali uydagi umumiy mol-mulkni saqlash uchun daromadlar va xarajatlar smetasini;
umumiy mol-mulkni saqlashga doir tasdiqlangan daromadlar va xarajatlar smetasiga muvofiq ushbu uyning joylari mulkdorlarining majburiy badallari miqdorlarini;
oʻtgan yil uchun ishlar rejalarining, umumiy mol-mulkni saqlashga doir daromadlar va xarajatlar smetasining ijrosi toʻgʻrisidagi hisobotni.
Joylar mulkdorlarining yigʻilishi joylar mulkdorlarining mablagʻlarini shirkatdagi boshqa uyning ehtiyojlari uchun ishlatish toʻgʻrisida qaror qabul qilishi mumkin.
Har bir koʻp kvartirali uyning joylari mulkdorlari yigʻilishining qarorlari bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi. Bayonnoma koʻp kvartirali uyning joylari mulkdorlari orasidan saylangan yigʻilish raisi va kotibi tomonidan imzolanadi.
Joylar mulkdorlarining yigʻilishi tomonidan qabul qilingan qaror ushbu koʻp kvartirali uyning barcha joylari mulkdorlari uchun majburiydir.
44-modda. Shirkat boshqaruvi
Shirkat boshqaruvi shirkatning joriy faoliyatiga rahbarlikni amalga oshiradi.
Shirkat boshqaruvi shirkat aʼzolari orasidan shirkat ustavida belgilangan tarkibda va muddatga umumiy yigʻilish tomonidan saylanadi.
Agar koʻp kvartirali uydagi barcha joylarning 30 foizdan ortiq maydoni bir shaxsning mulki boʻlsa, mazkur shaxs oʻz roziligi bilan shirkat boshqaruvi tarkibiga kiritiladi.
Shirkat boshqaruvi shirkat boshqaruvining raisi tomonidan ustavda belgilangan muddatlarda, ammo bir oyda kamida bir marta chaqiriladi.
Shirkat boshqaruvining majlisi unda boshqaruv aʼzolarining kamida uchdan ikki qismi ishtirok etgan taqdirda vakolatli deb topiladi.
Shirkat boshqaruvining har bir aʼzosi boshqaruv majlisida bir ovozga ega.
Shirkat boshqaruvining qarorlari boshqaruv aʼzolarining oddiy koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi.
Shirkat boshqaruvining majlislari bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi.
Shirkat aʼzolari shirkat boshqaruvi majlislarida maslahat ovozi huquqi bilan ishtirok etishi mumkin.
45-modda. Shirkat boshqaruvining vakolatlari
Shirkat boshqaruvi shirkat faoliyatining barcha masalalari yuzasidan qarorlar qabul qilishga haqli, bundan shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishi vakolatlari jumlasiga kiritilgan masalalar mustasno.
Shirkat boshqaruvining vakolatlari jumlasiga quyidagilar kiradi:
shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishini chaqirish va uni oʻtkazishni tashkil etish;
umumiy mol-mulkni, yer uchastkasini va shirkatning mol-mulkini saqlashga doir ishlar rejasining loyihasini hamda uning ijrosi toʻgʻrisidagi hisobotni tuzish;
shirkatning yillik daromadlar va xarajatlar smetasi loyihasini hamda uning ijrosi toʻgʻrisidagi hisobotni tuzish;
shirkat ustavi talablarining va shirkat aʼzolari umumiy yigʻilishi qarorlarining bajarilishini taʼminlash;
umumiy mol-mulkka hamda shirkatning mol-mulkiga xizmat koʻrsatish va uni taʼmirlash uchun tanlov asosida pudratchilarni tanlash;
tanlov gʻolibi bilan umumiy mol-mulkni va shirkatning mol-mulkini saqlash, unga xizmat koʻrsatish hamda uni taʼmirlash uchun shartnomalar tuzish toʻgʻrisida qaror qabul qilish;
umumiy mol-mulkning, yer uchastkasining va shirkat mol-mulkining asralishi hamda saqlanishi ustidan nazorat qilish;
shirkatning asbob-uskunalarini, anjomlarini va boshqa moddiy qimmatliklarini olish hamda sotish, topshirish, ayirboshlash, ijaraga berish, shuningdek ularni shirkatning balansidan chiqarish toʻgʻrisida qarorlar qabul qilish;
shirkat aʼzolarining arizalari va shikoyatlarini koʻrib chiqish;
ish yuritish, buxgalteriya hisobini va hisobotini yuritish, mablagʻlarning tushumi hamda sarflanishi hisobini shirkatdagi har bir koʻp kvartirali uy boʻyicha alohida-alohida yuritish;
shirkat aʼzolarining majburiy badallari toʻliq tushishini tashkil etish va taʼminlash;
shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishi tomonidan tasdiqlangan shirkatning daromadlar va xarajatlar smetasiga muvofiq shirkat mablagʻlarini tasarruf etish.
Shirkat boshqaruvi shirkat aʼzolari oldida quyidagilar uchun javobgardir:
umumiy mol-mulkka xizmat koʻrsatish va uni taʼmirlash ishlarining tuzilgan shartnomalarga muvofiq tanlov asosida tashkil etilishi;
muhandislik tarmoqlariga va boshqa umumiy mol-mulkka xizmat koʻrsatishning lozim darajadagi sifati taʼminlanishi;
taʼmirlash ishlarini belgilangan normalar va talablarga muvofiq sifatli boʻlishi hamda oʻz vaqtida oʻtkazilishi;
shirkat mablagʻlaridan umumiy mol-mulkni saqlash va taʼmirlash uchun belgilangan maqsadda foydalanilishi;
umumiy foydalanishdagi joylarning va koʻp kvartirali uylarga tutash yer uchastkalarining lozim darajadagi sanitariya holati, ularning obodonlashtirilishi.
Shirkat boshqaruvi muntazam ravishda, biroq uch oyda kamida bir marta umumiy mol-mulkni saqlash boʻyicha ishlar rejalarining bajarilishi, amalga oshirilgan va rejalashtirilayotgan xarajatlar, majburiy badallarni yigʻish, tadbirkorlik faoliyatidan olinadigan daromadlar (foyda) toʻgʻrisida shirkat aʼzolari oldida hisobot beradi. Hisobotni taqdim etish shakli shirkatning barcha aʼzolari uchun hisobotdan foydalanish imkoniyatini taʼminlashi kerak va u shirkat aʼzolari umumiy yigʻilishining qarori bilan belgilanadi.
46-modda. Shirkat boshqaruvining raisi
Nomzodda tegishli malaka (attestatsiya) sertifikati mavjud boʻlgan taqdirda, shirkat boshqaruvining raisi umumiy yigʻilish tomonidan shirkat aʼzolari orasidan shirkat ustavida belgilangan muddatga saylanadi.
Malaka (attestatsiya) sertifikatiga ega boʻlmagan shirkat aʼzosi boshqaruv raisi etib saylangan taqdirda, yangidan saylangan rais saylangan kunidan eʼtiboran oʻttiz kun ichida belgilangan tartibda tegishli sertifikatni olishi kerak. Agar yangidan saylangan shirkat boshqaruvining raisi belgilangan muddat davomida malaka sertifikatini olmagan boʻlsa, shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishi oʻn kun ichida shirkatning boshqa aʼzosini boshqaruv raisi etib saylashi shart.
Shirkat boshqaruvining raisi:
shirkat boshqaruvi faoliyatiga rahbarlik qiladi;
boshqa tashkilotlar va fuqarolar bilan oʻzaro munosabatlarda shirkatning manfaatlarini ifoda etadi;
shirkat aʼzolari umumiy yigʻilishining va shirkat boshqaruvining qarorlari bajarilishini taʼminlaydi;
shirkat aʼzolari umumiy yigʻilishining yoki shirkat boshqaruvining qarorlariga muvofiq moliyaviy hujjatlarni, shartnomalarni imzolaydi;
umumiy mol-mulkni va shirkat mol-mulkini saqlash, ularga xizmat koʻrsatish hamda ularni taʼmirlash usullari boʻyicha boshqaruv tomonidan tayyorlangan takliflarni shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishi muhokamasiga kiritadi;
shirkat xodimlarining ish haqi miqdori toʻgʻrisidagi takliflarni va ularni mukofotlash haqidagi nizomlar, shirkatning boshqa nizomlari va qoidalari loyihalarini shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishi muhokamasiga kiritadi;
boshqaruvning shirkat aʼzolari oldida muntazam ravishda hisobot berishini taʼminlaydi;
shirkat xodimlari bilan mehnat shartnomalari tuzadi hamda ularni bekor qiladi.
Shirkat boshqaruvi raisining vakolatlari tugatilganda, shirkat aʼzolari umumiy yigʻilishining qarori qabul qilingan sanadan eʼtiboran uch ish kuni ichida shirkat boshqaruvining raisi koʻp kvartirali uyning texnik hujjatlarini, qoldiq pul mablagʻlarini, shirkat muhrini va shirkatni boshqarish bilan bogʻliq boshqa hujjatlarni, umumiy mol-mulk tarkibiga kiruvchi joylarning kalitlarini hamda koʻp kvartirali uydan foydalanish va uni boshqarish uchun zarur boʻlgan boshqa texnik vositalar hamda jihozlarni shirkat boshqaruvi raisining majburiyatlarini oʻz zimmasiga olgan shaxsga yoki umumiy yigʻilishning qarorida koʻrsatilgan koʻp kvartirali uydagi joy mulkdoriga topshirishi shart.
47-modda. Shirkatning taftish komissiyasi
Shirkat aʼzolari umumiy yigʻilishining qaroriga koʻra shirkat aʼzolari orasidan kamida uch kishidan iborat tarkibda taftish komissiyasi saylanadi.
Shirkat taftish komissiyasining aʼzolari bir vaqtning oʻzida shirkat boshqaruvining aʼzolari boʻlishi mumkin emas.
Shirkatning taftish komissiyasi shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishiga hisobdordir.
Shirkatning taftish komissiyasi shirkatning moliya-xoʻjalik faoliyatini nazorat qilishni amalga oshiradi.
Shirkatning taftish komissiyasi shirkatning moliya-xoʻjalik faoliyatini tekshirish natijalari toʻgʻrisidagi hisobotni har yili shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishiga taqdim etishi shart.
Shirkat taftish komissiyasining shirkatning moliya-xoʻjalik faoliyatini tekshirish natijalari toʻgʻrisidagi hisoboti shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishida koʻrib chiqilguniga qadar uchinchi shaxslarga berilishi mumkin emas.
Shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishi shirkatning moliya-xoʻjalik faoliyatini tekshirish uchun belgilangan tartibda auditorlik tashkilotini jalb etishga haqlidir.
48-modda. Shirkatni qayta tashkil etish va tugatish
Shirkatni qayta tashkil etish qoʻshib yuborish, qoʻshib olish, boʻlish va ajratib chiqarish shaklida amalga oshirilishi mumkin.
Shirkatni qayta tashkil etish shirkat aʼzolarining umumiy yigʻilishi shirkat aʼzolarining ellik foizdan koʻproq ovozi bilan qabul qilgan qaroriga binoan amalga oshiriladi.
Qayta tashkil etilayotgan shirkatning mol-mulkini ajratib chiqarish yoki boʻlish shirkat aʼzolarining shirkat mol-mulkini shakllantirishdagi ishtirokiga mutanosib tarzda amalga oshiriladi.
Shirkat qayta tashkil etilayotganda umumiy mol-mulkka taalluqli texnik va boshqa hujjatlarni qabul qilib olish-topshirish amalga oshiriladi.
Shirkatni tugatish qonunchilikda hamda shirkat ustavida belgilangan hollarda va tartibda amalga oshiriladi.
Shirkat tugatilayotganda kreditorlarning talablari qanoatlantirilganidan keyin shirkatning qolgan mol-mulki shirkat aʼzolari oʻrtasida shirkat aʼzolarining shirkat mol-mulkini shakllantirishdagi ishtirokiga mutanosib tarzda taqsimlanadi.
9-bob. Yakunlovchi qoidalar
49-modda. Koʻp kvartirali uylarni boshqarish organlarining mahalliy davlat hokimiyati organlari va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari bilan oʻzaro munosabatlari
Mahalliy davlat hokimiyati organlarining va ular mansabdor shaxslarining koʻp kvartirali uylarni boshqarish organlari faoliyatiga aralashuviga yoʻl qoʻyilmaydi.
Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari koʻp kvartirali uylarni boshqarish organlari tomonidan bank kreditlarini olishda qonunchilikda belgilangan tartibda kafil boʻlishi mumkin.
Koʻp kvartirali uylarni boshqarish organlari fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari bilan koʻp kvartirali uylarga tutash hududlarni obodonlashtirish va koʻkalamzorlashtirishga doir ishlarni tashkil etish hamda boshqa masalalar boʻyicha hamkorlik qiladi.
50-modda. Boshqaruvchi tashkilotlar, boshqaruvchilar va shirkatlarning birlashmalari
Boshqaruvchi tashkilotlar, boshqaruvchilar va shirkatlar oʻz faoliyatini muvofiqlashtirish, tajriba almashish, umumiy manfaatlarni ifoda etish va himoya qilish, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari bilan hamkorlikni taʼminlash, shuningdek faoliyatning boshqa masalalarini hal etish maqsadida assotsiatsiyalarga (ittifoqlarga) birlashishga haqli.
51-modda. Nizolarni hal etish
Koʻp kvartirali uylarni boshqarish sohasidagi nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.
52-modda. Koʻp kvartirali uylarni boshqarish toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Koʻp kvartirali uylarni boshqarish toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
53-modda. Qonun hujjatlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish
Quyidagilar oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin:
1) Oʻzbekiston Respublikasining 2006-yil 12-aprelda qabul qilingan “Xususiy uy-joy mulkdorlarining shirkatlari toʻgʻrisida”gi OʻRQ-32-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2006-yil, № 4, 158-modda);
2) Oʻzbekiston Respublikasining 2015-yil 20-avgustda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga xususiy mulkni, tadbirkorlik subyektlarini ishonchli himoya qilishni yanada kuchaytirishga, ularni jadal rivojlantirish yoʻlidagi toʻsiqlarni bartaraf etishga qaratilgan oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-391-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2015-yil, № 8, 312-modda) 31-moddasi ;
3) Oʻzbekiston Respublikasining 2016-yil 25-aprelda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-405-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2016-yil, № 4, 125-modda) 19-moddasi .
54-modda. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash
Oʻzbekiston Respublikasi Uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, shuningdek boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.
55-modda. Huquqiy eksperiment oʻtkazish va qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
2020-yil 1-mayga qadar boʻlgan muddatda Toshkent shahrining Yakkasaroy tumanida, Jizzax va Margʻilon shaharlarida koʻp kvartirali uylarni boshqarishda ushbu Qonun normalarini aprobatsiya qilish yuzasidan huquqiy eksperiment (bundan buyon matnda huquqiy eksperiment deb yuritiladi) oʻtkazilishini taʼminlasin;
bir oy muddatda huquqiy eksperimentni oʻtkazishga doir tegishli qarorni qabul qilsin;
huquqiy eksperimentning mohiyati va vazifalari ommaviy axborot vositalarida muntazam ravishda yoritib borilishini, shuningdek aholi oʻrtasida tushuntirish ishlari oʻtkazilishini taʼminlasin;
huquqiy eksperiment yakunlari boʻyicha 2020-yil 1-iyunga qadar boʻlgan muddatda ushbu Qonun normalarini yanada takomillashtirish va uni respublikaning boshqa hududlarida qoʻllash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasiga takliflar kiritsin;
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;
davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.
56-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi
Ushbu Qonun 2020-yil 1-avgustdan eʼtiboran kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2019-yil 7-noyabr,
OʻRQ-581-son
Закон Республики Узбекистан
Об управлении многоквартирными домами
Принят Законодательной палатой 6 августа 2019 года Одобрен Сенатом 11 октября 2019 года
Глава 1. Общие положения
Статья 1. Цель настоящего Закона
Целью настоящего Закона является регулирование отношений в области управления многоквартирными домами.
Статья 2. Сфера действия настоящего Закона
Действие настоящего Закона распространяется на собственников жилых и нежилых помещений в многоквартирных домах (далее — собственники помещений), управляющие многоквартирным домом организации и управляющих, товарищества собственников жилья, а также других лиц, деятельность которых связана с управлением многоквартирными домами.
Настоящий Закон не распространяется на отношения, связанные с управлением многоквартирным домом, когда собственником многоквартирного дома является одно юридическое или физическое лицо.
Статья 3. Законодательство об управлении многоквартирными домами
Законодательство об управлении многоквартирными домами состоит из настоящего Закона и иных актов законодательства.
Если международным договором Республики Узбекистан установлены иные правила, чем те, которые предусмотрены законодательством Республики Узбекистан об управлении многоквартирными домами, то применяются правила международного договора.
Статья 4. Основные принципы управления многоквартирными домами
Основными принципами управления многоквартирными домами являются:
свобода выбора способа управления;
самоуправление;
коллегиальность;
открытость и гласность;
организационная и финансовая самостоятельность;
систематическая отчетность перед собственниками помещений.
Статья 5. Многоквартирный дом
Многоквартирный дом — совокупность двух и более квартир, имеющих самостоятельные выходы либо на земельный участок, прилегающий к многоквартирному дому, либо в помещения общего пользования в таком доме. Многоквартирный дом содержит в себе элементы общей собственности, принадлежащей собственникам помещений на праве долевой собственности (далее — общее имущество).
Статья 6. Общее имущество
Общим имуществом являются общие помещения в многоквартирном доме, несущие и ограждающие конструкции, межквартирные лестничные клетки, лестницы, лифты, лифтовые и иные шахты, коридоры, технические этажи, подвалы, чердаки и крыши, внутридомовые инженерные сети и коммуникации, механическое, электрическое, санитарно-техническое и иное оборудование и устройства, находящиеся за пределами или внутри помещений и обслуживающие более одного помещения.
Статья 7. Земельный участок, прилегающий к многоквартирному дому
Земельный участок, прилегающий к многоквартирному дому, предоставляется органами исполнительной власти на местах собственникам помещений многоквартирного дома на праве постоянного пользования. На собственников помещений многоквартирного дома возлагается ответственность за санитарное состояние и благоустройство данного земельного участка.
Кадастровый паспорт каждого многоквартирного дома в обязательном порядке должен содержать информацию о земельном участке, прилегающем к многоквартирному дому, включая кадастровый план земельного участка.
Земельный участок, прилегающий к многоквартирному дому, является неделимым и не может быть разделен на самостоятельные земельные участки.
Размер площади земельного участка, прилегающего к многоквартирному дому, для вновь строящихся объектов определяется в соответствии с требованиями градостроительных нормативов, исходя из условий обеспечения минимальных противопожарных и санитарных разрывов между зданиями, доступа ко всем частям имущества.
Органы исполнительной власти на местах в срок не позднее тридцати дней после обращения управляющей организации, управляющего, совета многоквартирного дома, при непосредственном управлении многоквартирным домом собственниками помещений, правления товарищества собственников жилья (далее — орган управления многоквартирным домом) обязаны установить границы и размеры земельного участка, прилегающего к многоквартирному дому, и выдать органу управления многоквартирным домом необходимые документы, устанавливающие право постоянного пользования таким земельным участком.
Статья 8. Способ управления многоквартирным домом
Управление многоквартирным домом включает в себя совокупность мер по обеспечению благоприятных и безопасных условий проживания жильцов и пользования нежилыми помещениями, надлежащему содержанию общего имущества и решению вопросов пользования общим имуществом.
Способ управления многоквартирным домом определяется общим собранием собственников помещений многоквартирного дома.
Управление многоквартирным домом может осуществляться:
непосредственно собственниками помещений (далее — непосредственное управление многоквартирным домом);
юридическим лицом — управляющей организацией или физическим лицом (индивидуальным предпринимателем) — управляющим на основании договора (далее — управляющая организация или управляющий);
товариществом собственников жилья — некоммерческой организацией, объединяющей собственников жилых и нежилых помещений в одном или нескольких компактно расположенных многоквартирных домах (далее — товарищество).
Глава 2. Государственное содействие в управлении многоквартирными домами
Статья 9. Государственная поддержка органов управления многоквартирными домами
Государство гарантирует обеспечение прав и защиту законных интересов собственников помещений, управляющих организаций и управляющих, товариществ, содействует их развитию и укреплению.
Основными направлениями государственной поддержки органов управления многоквартирными домами являются:
совершенствование нормативно-правовых актов, в том числе стандартов, в жилищно-коммунальной сфере;
содействие при ликвидации аварийных ситуаций в многоквартирных домах;
совершенствование системы оплаты коммунальных услуг;
создание условий для развития конкуренции при предоставлении услуг в жилищно-коммунальной сфере;
предоставление льгот по налогам и другим обязательным платежам, а также льготных кредитов;
оказание поддержки малообеспеченным семьям по содержанию многоквартирных домов;
предоставление земельных участков, прилегающих к многоквартирному дому, на праве постоянного пользования;
осуществление подготовки и переподготовки кадров в сфере управления многоквартирными домами;
принятие отдельных программ и других мер по созданию эффективной системы эксплуатации многоквартирных домов.
Статья 10. Координация деятельности органов управления многоквартирными домами
Координация деятельности органов управления многоквартирными домами осуществляется Министерством жилищно-коммунального обслуживания Республики Узбекистан в следующих направлениях:
эффективная организация системной работы по эксплуатации и содержанию многоквартирных домов и земельных участков, прилегающих к многоквартирным домам;
организация работ по проведению мониторинга технического состояния многоквартирных домов;
осуществление контроля за соблюдением требований по содержанию, эксплуатации и определению эксплуатационных затрат, правил и норм технической эксплуатации многоквартирных домов, требований по содержанию земельных участков, прилегающих к многоквартирным домам, в соответствии с санитарными нормами, правилами и гигиеническими нормативами;
своевременная и качественная подготовка многоквартирных домов к сезонной эксплуатации;
содействие внедрению новаторской деятельности и современных инновационных технологий;
внедрение информационных систем и информационных ресурсов для ведения учета органов управления многоквартирными домами и отчетности их деятельности;
размещение и обновление информации о деятельности органов управления многоквартирными домами, связанной с правами и интересами собственников помещений многоквартирных домов, на официальном веб-сайте министерства;
оказание информационной и консультационной помощи по управлению многоквартирными домами;
правовое и методологическое сопровождение деятельности органов управления многоквартирными домами;
выработка предложений по совершенствованию нормативно-правовой базы по управлению многоквартирными домами, разработка и внедрение с учетом передового опыта развитых зарубежных стран современных форм и методов управления многоквартирными домами;
организация курсов повышения квалификации специалистов по управлению многоквартирными домами;
проведение аттестации и выдача квалификационного сертификата должностным лицам управляющих организаций и управляющим, председателям правления товариществ для управления многоквартирными домами.
Статья 11. Государственный контроль в области управления многоквартирными домами
Государственный контроль в области управления многоквартирными домами осуществляется в целях обеспечения соблюдения правил и норм технической эксплуатации многоквартирного дома и требований по содержанию земельного участка, прилегающего к многоквартирному дому, в соответствии с санитарными нормами, правилами и гигиеническими нормативами.
Государственный контроль в области органов управления многоквартирными домами осуществляется Инспекцией по контролю в сфере эксплуатации многоквартирного жилищного фонда при Министерстве жилищно-коммунального обслуживания Республики Узбекистан и ее территориальными инспекциями (далее — Жилфондинспекция).
Статья 12. Полномочия Жилфондинспекции
Жилфондинспекция осуществляет государственный контроль за:
соблюдением правил и норм технической эксплуатации многоквартирных домов, требований по содержанию земельных участков, прилегающих к многоквартирным домам, в соответствии с санитарными нормами, правилами и гигиеническими нормативами, недопущением самовольного переустройства и перепланировки помещений собственниками;
соблюдением установленных правил и системным проведением ремонтно-восстановительных работ общего имущества, фасадов многоквартирных домов, внутридомовых инженерных коммуникаций;
соблюдением организациями сферы жилищно-коммунального обслуживания требований нормативных документов в области технического регулирования при оказании соответствующих услуг;
целевым использованием средств собственников помещений в многоквартирных домах, аккумулируемых для проведения капитального ремонта многоквартирных домов.
Жилфондинспекции предоставляются полномочия выдачи обязательных для исполнения предписаний:
органам управления многоквартирными домами либо собственникам помещений — по устранению имеющихся нарушений правил содержания и технической эксплуатации многоквартирных домов, требований по содержанию земельных участков, прилегающих к многоквартирным домам, в соответствии с санитарными нормами, правилами и гигиеническими нормативами;
организациям сферы жилищно-коммунального обслуживания — по соблюдению требований нормативных документов в области технического регулирования при оказании соответствующих услуг.
Решения Жилфондинспекции, действия (бездействие) ее должностных лиц могут быть обжалованы в судебном порядке.
Глава 3. Общее имущество в многоквартирном доме
Статья 13. Право собственности на общее имущество
Общее имущество принадлежит собственникам помещений на праве общей долевой собственности.
Право пользования общим имуществом не зависит от доли собственника на общее имущество. Собственники помещений имеют равные права на пользование общим имуществом и земельным участком, прилегающим к дому.
Отдельные части общего имущества, за исключением указанных в частях седьмой и восьмой настоящей статьи, могут быть переданы в пользование собственникам помещений или другим лицам в порядке, установленном решением общего собрания собственников помещений.
Собственник помещения, использующий отдельные части общего имущества исключительно в своих интересах, обязан вносить плату на содержание общего имущества в размере, установленном решением общего собрания собственников помещений.
В общем имуществе доля собственника помещения не может быть выделена в натуре.
Отдельные части общего имущества, за исключением указанных в частях седьмой и восьмой настоящей статьи, могут быть отчуждены на основании решения, принятого единогласно всеми участниками общей долевой собственности.
Не подлежит отчуждению либо передаче в пользование одному или нескольким собственникам, или иным лицам общее имущество, если его отчуждение либо передача в пользование ограничивает других собственников в реализации их прав собственности.
Запрещается отчуждать несущие и ограждающие конструкции, межквартирные лестничные клетки, лестницы, лифты, лифтовые и иные шахты, внутридомовые инженерные сети и коммуникации, механическое, электрическое, санитарно-техническое и иное оборудование и устройства, находящиеся за пределами или внутри помещений и обслуживающие более одного помещения.
Статья 14. Участник долевой собственности на общее имущество
Доля каждого собственника в праве общей собственности на общее имущество пропорциональна доле площади принадлежащего ему помещения в общей площади жилых и нежилых помещений всех собственников данного многоквартирного дома. Размер общей площади помещения в многоквартирном доме определяется согласно кадастровому паспорту на это помещение.
В случае если отдельное помещение принадлежит нескольким собственникам, то они участвуют в управлении общим имуществом в многоквартирном доме в качестве одного участника долевой собственности с солидарной ответственностью в общих обязательствах. Взаимоотношения между такими собственниками регулируются соглашением между ними.
В случае отсутствия письменного соглашения каждый из собственников имеет равные неделимые права и обязанности, обусловленные собственностью на общее имущество.
Доля в праве собственности на общее имущество не может быть отделена от права собственности на жилые и нежилые помещения и переходит исключительно вместе с ним.
Статья 15. Содержание общего имущества
Содержание общего имущества направлено на обеспечение надлежащего технического и санитарного состояния общего имущества.
Содержание общего имущества включает в себя поддержание технического и санитарного состояния, обслуживание, ремонт и другую деятельность, направленную на сохранность и создание необходимых условий пользования этим имуществом.
Орган управления многоквартирным домом обязан осуществлять обязательные мероприятия и работы по содержанию общего имущества в соответствии с обязательными нормами, неосуществление которых может представлять непосредственную опасность для многоквартирного дома, жизни, здоровья людей, имущества лиц и окружающей среды.
Обязательные нормы включают в себя противопожарные, санитарные, градостроительные нормы, мероприятия по обслуживанию многоквартирного дома.
Если в многоквартирном доме возникают случаи, представляющие реальную опасность для жизни, здоровья и имущества лиц или окружающей среды, то Жилфондинспекция обязана принять меры по устранению этой опасности, заранее уведомив об этом собственников помещений и орган управления многоквартирным домом.
Факт существования опасности должен быть подтвержден соответствующим государственным органом.
Статья 16. Общие расходы по содержанию общего имущества
Собственники помещений обязаны совместно нести общие расходы по содержанию общего имущества.
Общие расходы по содержанию общего имущества представляют собой расходы, связанные с содержанием, эксплуатацией и ремонтом общего имущества, а также благоустройством земельного участка, прилегающего к многоквартирному дому.
Доля участия собственника помещения в общих расходах по содержанию общего имущества определяется пропорционально доле площади его помещения к общей площади помещений многоквартирного дома в соответствии с кадастровым паспортом многоквартирного дома.
При вводе в эксплуатацию вновь построенных многоквартирных домов долю участия в общих расходах по содержанию общего имущества нереализованных помещений несет лицо, на которое оформлено право собственности на эти помещения.
Собственники помещений обязаны ежемесячно оплачивать расходы по содержанию общего имущества, как правило, в денежной форме.
Размер обязательных взносов или платежей собственников помещений на содержание, эксплуатацию и ремонт общего имущества и благоустройство земельного участка, прилегающего к многоквартирному дому, устанавливается решением общего собрания.
Предоставление услуг и выполнение работ по управлению, техническому обслуживанию и ремонту общего имущества, а также благоустройству земельного участка, прилегающего к многоквартирному дому, организациями сферы жилищно-коммунального обслуживания, а также выплата вознаграждения председателю и членам совета многоквартирного дома в случае управления многоквартирным домом непосредственно собственниками помещений, выплата вознаграждения членам правления, ревизионной комиссии и заработной платы работникам товарищества подлежат налогообложению в соответствии с налоговым законодательством.
Порядок определения состава затрат при установлении размера обязательных взносов или платежей собственников помещений утверждается Министерством жилищно-коммунального обслуживания Республики Узбекистан.
В отдельных случаях общее собрание может принять решение о замене денежной формы внесения части обязательных взносов или платежей собственников на другие виды их участия в общих расходах на основании письменного уведомления заявителя и протокола общего собрания.
Неиспользование собственником принадлежащего ему помещения либо отказ от пользования общим имуществом не освобождает его полностью или частично от участия в общих расходах.
Окончательный расчет по оплате обязательных взносов или платежей собственников помещений по содержанию общего имущества, земельного участка, прилегающего к многоквартирному дому, производится по окончании текущего года на основании данных о фактически выполненных объемах работ, их качестве и сроках выполнения.
При обосновании затрат производится перерасчет оплаты: недоборы учитываются при формировании обязательных взносов или платежей собственников помещений в период, следующий за отчетным годом, а сверх поступления засчитываются в счет будущей оплаты.
Собственник помещения может на основании договора передать другому лицу свою обязанность по участию в общих расходах на содержание, эксплуатацию и ремонт общего имущества. Собственник помещения обязан известить орган управления многоквартирным домом о передаче другому лицу своих обязанностей по внесению обязательных взносов или платежей.
Средства, полученные от владения, пользования и распоряжения общим имуществом, направляются на содержание общего имущества этого многоквартирного дома соразмерно долям участников долевой собственности.
Необоснованные расходы, произведенные одним из собственников без согласия остальных собственников, органом управления или другим лицом, возмещению не подлежат. Возникающие при этом споры подлежат разрешению в судебном порядке.
Глава 4. Собственники многоквартирного дома
Статья 17. Собственники жилого и нежилого помещения в многоквартирном доме
Собственником жилого и нежилого помещения в многоквартирном доме является юридическое или физическое лицо, обладающее правом собственности на помещение в многоквартирном доме.
Собственники помещений являются участниками долевой собственности на общее имущество и обязаны нести общие расходы по содержанию общего имущества.
Статья 18. Права собственника помещения
Собственник помещения имеет право:
участвовать в управлении общим имуществом, получать информацию о деятельности органа управления многоквартирным домом;
получать отчет о деятельности органа управления многоквартирным домом;
представлять органу управления многоквартирным домом предложения по управлению многоквартирным домом;
владеть, пользоваться и распоряжаться принадлежащим ему на праве собственности помещением в соответствии с его назначением;
предоставить во владение и (или) в пользование принадлежащее ему на праве собственности помещение другому лицу на основании договора аренды, договора безвозмездного пользования или на ином законном основании.
Статья 19. Обязанности собственника помещения
Собственник помещения обязан:
использовать принадлежащее ему на праве собственности помещение и общее имущество строго по назначению;
обеспечить сохранность помещений, принадлежащих на праве собственности, элементов общего имущества и земельного участка, прилегающего к многоквартирному дому;
производить переустройство и перепланировку помещений только в целях повышения благоустройства помещения, без нарушения конструктивной схемы здания и инженерных коммуникаций, ухудшения архитектуры фасада и внешнего облика здания, инженерных коммуникаций, при этом не допускать снижения несущей способности и сейсмостойкости здания;
бережно относиться к помещению, санитарно-техническому и иному оборудованию (водопровод, отведение сточных вод, центральное отопление, горячее водоснабжение, газовое оборудование и т.д.);
экономно потреблять электрическую и тепловую энергию, воду, газ, не допуская утечек и расточительного их расходования;
соблюдать правила технической эксплуатации многоквартирных домов, требования по содержанию земельных участков, прилегающих к многоквартирным домам, в соответствии с санитарными нормами, правилами и гигиеническими нормативами;
при обнаружении неисправностей в помещении, санитарно-техническом и ином оборудовании немедленно принимать возможные меры по устранению повреждений и, в необходимых случаях, сообщать соответствующей службе;
при возникновении аварийных ситуаций обеспечивать доступ в занимаемое помещение представителям аварийно-восстановительных служб;
соблюдать требования по содержанию домашних животных в помещениях и местах общего пользования многоквартирного дома.
Не допускается:
разрушать или подвергать опасности общее имущество, а также имущество любого другого собственника;
самовольно возводить разного рода строения и сооружения без соответствующего разрешения;
загромождать пожарные проходы, общие коридоры, лестничные клетки, запасные выходы и другие общие помещения дома предметами и оборудованием;
содержать домашних животных в местах общего пользования: на лестничных площадках, чердаках, в подвалах, а также кухнях, балконах и лоджиях общего пользования;
производить самовольные работы по переустройству и перепланировке помещений, нарушающие несущие способности конструктивных элементов и сейсмоустойчивость многоквартирного дома.
Если собственник или проживающие с ним лица нанесли ущерб имуществу других собственников либо общему имуществу, то они обязаны возместить нанесенный ущерб.
В случае если необходимо проверить, отремонтировать или заменить конструктивные элементы общего имущества, доступ к которым возможен только из данного помещения, собственник обязан разрешить доступ в помещение представителям органа управления многоквартирным домом при условии предварительного уведомления его об этом. В экстренных случаях, когда необходимо предотвратить аварию или срочно ликвидировать ее последствия, предварительное уведомление не требуется.
Глава 5. Управление многоквартирным домом
Статья 20. Общее собрание собственников помещений многоквартирного дома
Высшим органом управления многоквартирным домом является общее собрание собственников помещений многоквартирного дома (далее — общее собрание).
Общее собрание созывается не реже одного раза в год в порядке, установленном настоящим Законом.
Ежегодное общее собрание созывается не позднее шестидесяти дней после окончания календарного года.
Внеочередное общее собрание может быть созвано по инициативе органа управления многоквартирным домом или по инициативе не менее десяти процентов собственников помещений.
В случаях допущения органом управления многоквартирным домом нарушений законодательства созыв внеочередного общего собрания может быть инициирован должностным лицом Жилфондинспекции.
Уведомление собственников помещений о месте, дате, времени проведения и повестке дня общего собрания осуществляется инициаторами собрания не позднее чем за десять дней до проведения общего собрания.
Уведомление собственников помещений о проведении общего собрания осуществляется путем размещения соответствующего объявления на каждом подъезде домов или вручения объявления под роспись собственникам.
Уведомление юридических лиц, являющихся собственниками помещений, осуществляется путем направления соответствующего сообщения заказным письмом на юридический адрес, электронным сообщением или вручения сообщения уполномоченному представителю под роспись.
Статья 21. Полномочия общего собрания
Общее собрание:
определяет способ управления многоквартирным домом;
принимает решение о заключении договора с юридическим или физическим лицом на управление, обслуживание и ремонт общего имущества на конкурсной основе;
принимает решение о получении кредитов коммерческих банков;
осуществляет контроль за деятельностью органов управления многоквартирными домами;
устанавливает порядок отчетности органов управления многоквартирными домами.
Для принятия решения на общем собрании должны присутствовать более пятидесяти процентов всех собственников помещений или их представителей. Решение общего собрания считается принятым, если за него проголосовало более пятидесяти процентов присутствующих на общем собрании собственников помещений или их представителей.
Решение общего собрания оформляется протоколом. Протокол подписывается председателем и секретарем собрания, выбираемыми из числа собственников помещений. К протоколу прилагается список лиц, участвовавших в собрании, с отражением их волеизъявления по каждому из обсуждаемых вопросов, заверенный их подписями.
Решение общего собрания является обязательным для исполнения всеми собственниками помещений, в том числе и теми, кто не принял участие в голосовании либо голосовал против.
Статья 22. Выбор способа управления многоквартирным домом
Собственники помещений в трехмесячный срок со дня принятия многоквартирного дома в эксплуатацию на общем собрании обязаны принять решение о способе управления многоквартирным домом. До принятия такого решения по обязательствам, связанным с содержанием общего имущества, собственники отвечают солидарно.
При недостижении соглашения между собственниками помещений о выборе способа управления многоквартирным домом в срок, указанный в части первой настоящей статьи, территориальное подразделение Министерства жилищно-коммунального обслуживания Республики Узбекистан определяет на трехмесячный срок управляющую организацию или управляющего, который осуществляет функции органа управления многоквартирным домом.
Если в течение срока, указанного в части второй настоящей статьи, собственниками помещений не решен вопрос о способе управления многоквартирным домом или принятое решение о выборе способа управления многоквартирным домом не было реализовано, то территориальное подразделение Министерства жилищно-коммунального обслуживания Республики Узбекистан проводит открытый конкурс на управление многоквартирным домом для отбора управляющей организации либо управляющего.
Способ управления многоквартирным домом может быть изменен в любое время на основании решения общего собрания. Решение общего собрания о выборе способа управления является обязательным для всех собственников помещений в данном многоквартирном доме.
Статья 23. Проведение открытого конкурса на управление многоквартирным домом
Открытый конкурс на управление многоквартирным домом основывается на следующих принципах:
создание равных условий участия в конкурсе;
добросовестная конкуренция;
доступность информации о проведении конкурса.
Информация о проведении открытого конкурса на управление многоквартирным домом для отбора управляющей организации или управляющего размещается на официальном веб-сайте Министерства жилищно-коммунального обслуживания Республики Узбекистан и в других средствах массовой информации.
Организатором конкурса на управление многоквартирным домом является территориальное подразделение Министерства жилищно-коммунального обслуживания Республики Узбекистан.
Глава 6. Управление многоквартирным домом непосредственно собственниками помещений
Статья 24. Принятие решения об управлении многоквартирным домом непосредственно собственниками помещений
Способ управления многоквартирным домом непосредственно собственниками помещений без образования юридического лица могут выбрать собственники помещений не более одного многоквартирного дома.
Если общим собранием принято решение о выборе способа управления многоквартирным домом непосредственно собственниками помещений, то на этом же собрании избирается совет многоквартирного дома из числа собственников помещений в данном доме.
В случае отсутствия кворума инициаторы назначают новую дату проведения общего собрания, которое может быть созвано не ранее сорока восьми часов и не позднее тридцати дней с момента несостоявшегося собрания.
Решение о выборе способа непосредственного управления многоквартирным домом собственниками помещений принимается большинством голосов присутствующих на общем собрании собственников помещений или их представителей. Если собственник не может лично принять участие в общем собрании, он вправе проголосовать до проведения общего собрания по вопросу о выборе способа управления многоквартирным домом путем подачи инициатору собрания заявления в письменной форме, отражающего мнение собственника по указанному вопросу.
При непосредственном управлении многоквартирным домом собственниками помещений договор на оказание организациями сферы жилищно-коммунального обслуживания услуг по содержанию, эксплуатации и ремонту общего имущества заключается председателем совета многоквартирного дома на основании решения общего собрания собственников помещений. При этом от имени собственников помещений многоквартирного дома в отношениях с третьими лицами вправе выступать один или несколько собственников помещений, уполномоченных на то общим собранием собственников помещений.
Статья 25. Совет многоквартирного дома
Количество членов совета многоквартирного дома устанавливается на общем собрании собственников помещений в составе не менее трех человек. Количество членов совета многоквартирного дома устанавливается с учетом имеющегося в данном доме количества подъездов, этажей, помещений решением общего собрания.
Совет многоквартирного дома:
обеспечивает выполнение решений общего собрания;
выносит для обсуждения на общее собрание предложения о порядке пользования общим имуществом, в том числе земельным участком, прилегающим к многоквартирному дому;
проводит обсуждения проектов договоров по эксплуатации и обслуживанию многоквартирного дома;
осуществляет контроль за качеством оказания услуг и (или) выполнением работ по содержанию и ремонту общего имущества;
представляет отчет о проделанной работе общему собранию.
Совет многоквартирного дома подлежит переизбранию на общем собрании ежегодно, если иной срок не установлен решением общего собрания. В случае непринятия в установленный срок на общем собрании решения о переизбрании совета многоквартирного дома полномочия совета многоквартирного дома продлеваются на тот же срок. При ненадлежащем исполнении своих обязанностей совет многоквартирного дома может быть досрочно переизбран общим собранием.
Статья 26. Председатель совета многоквартирного дома
Председатель совета многоквартирного дома избирается из числа членов совета многоквартирного дома на общем собрании. Он осуществляет руководство текущей деятельностью совета многоквартирного дома и подотчетен общему собранию.
Председатель совета многоквартирного дома:
до принятия общим собранием решения о заключении договора на содержание и эксплуатацию общего имущества вправе вступить в переговоры по условиям указанного договора;
доводит до сведения общего собрания результаты переговоров по вопросам заключения договора на содержание и эксплуатацию общего имущества;
на основании протокола общего собрания заключает договоры по содержанию, эксплуатации и ремонту общего имущества и вступает в иные правовые отношения от имени собственников помещений, связанные с общим имуществом;
осуществляет контроль за выполнением обязательств по заключенным договорам на оказание услуг и (или) выполнение работ по содержанию и ремонту общего имущества, подписывает акты приемки оказанных услуг и (или) выполненных работ по содержанию и текущему ремонту общего имущества, акты о нарушении нормативов качества или периодичности оказания услуг и (или) выполнения работ по содержанию и ремонту общего имущества;
на основании протокола общего собрания выступает в суде в качестве представителя собственников помещений в данном многоквартирном доме по делам, связанным с общим имуществом и предоставлением коммунальных услуг;
осуществляет принятие решений по вопросам, которые переданы для решения председателю совета многоквартирного дома в соответствии с решением общего собрания.
Общее собрание вправе принять решение о выплате вознаграждения председателю и членам совета многоквартирного дома. Такое решение должно содержать условия и порядок выплаты указанного вознаграждения, а также определения его размера.
Глава 7. Управление многоквартирным домом управляющей организацией или управляющим
Статья 27. Деятельность управляющей организации и управляющего
Управляющая организация или управляющий несет ответственность перед собственниками помещений за оказание услуг и (или) выполнение работ, которые обеспечивают содержание общего имущества и качество которых должно соответствовать требованиям технических регламентов и установленных правил содержания общего имущества.
Осуществляющее деятельность управляющего физическое лицо обязано в установленном порядке зарегистрироваться в качестве индивидуального предпринимателя и должно иметь квалификационный (аттестационный) сертификат.
В штате управляющей организации необходимо наличие не менее двух специалистов по управлению многоквартирным домом, имеющих соответствующий квалификационный (аттестационный) сертификат.
Управляющая организация и управляющий обязаны обеспечить свободный доступ к информации об оказываемых услугах и о выполняемых работах по содержанию, эксплуатации и ремонту общего имущества, их стоимости собственникам помещений, совету многоквартирного дома, правлению и ревизионной комиссии товарищества.
Управляющая организация или управляющий в случае предоставления услуг и выполнения работ по управлению, техническому обслуживанию и ремонту общего имущества, а также по благоустройству земельного участка, прилегающего к многоквартирному дому, освобождается от уплаты всех видов налогов в части оказания услуг и (или) выполнения данных работ.
Статья 28. Договор управления многоквартирным домом
Договор управления многоквартирным домом заключается между управляющей организацией или управляющим и собственниками помещений в соответствии с требованиями настоящего Закона, в письменной форме с каждым собственником помещения на условиях, указанных в решении общего собрания.
По договору управления многоквартирным домом управляющая организация или управляющий по заданию собственников помещений в течение согласованного срока за плату обязуется оказывать услуги и (или) выполнять работы по управлению, надлежащему содержанию, эксплуатации и ремонту общего имущества, осуществлять иную деятельность, направленную на достижение целей управления многоквартирным домом.
В договоре управления многоквартирным домом должны быть указаны:
состав общего имущества, в отношении которого будет осуществляться управление, адрес многоквартирного дома;
перечень услуг и работ по содержанию, эксплуатации и ремонту общего имущества, порядок изменения данного перечня;
порядок определения цены договора, а также порядок внесения платы;
порядок осуществления контроля за выполнением управляющей организацией или управляющим обязательств по договору управления;
порядок и сроки отчетности за выполненные работы и оказанные услуги.
Договор управления многоквартирным домом заключается на срок не менее чем один год, но не более чем на пять лет.
При отсутствии заявления одной из сторон о прекращении договора управления многоквартирным домом по окончании срока его действия такой договор считается продленным на тот же срок и на тех же условиях, какие были предусмотрены этим договором.
Собственники помещений многоквартирного дома на основании решения общего собрания в одностороннем порядке вправе отказаться от исполнения договора управления многоквартирным домом, если управляющая организация или управляющий не выполняет условия такого договора, и принять решение о выборе иной управляющей организации или управляющего.
Управляющая организация или управляющий в течение трех рабочих дней со дня прекращения договора управления многоквартирным домом обязан передать техническую документацию на многоквартирный дом и иные связанные с управлением домом документы, остаточные денежные средства, ключи от помещений, входящих в состав общего имущества, и иные технические средства и оборудование, необходимые для эксплуатации и управления многоквартирным домом, вновь выбранной управляющей организации либо управляющему или собственнику помещения в многоквартирном доме, указанному в решении общего собрания.
Статья 29. Отчет управляющей организации или управляющего
Если иное не установлено договором управления многоквартирным домом, управляющая организация или управляющий ежегодно на общем собрании обязан отчитаться о выполнении договора за предыдущий год.
Управляющая организация или управляющий обязан обеспечить собственникам помещений свободный доступ к информации об основных показателях своей финансово-хозяйственной деятельности, об оказываемых услугах и о выполняемых работах по содержанию и ремонту общего имущества, о порядке и об условиях их оказания и выполнения, об их стоимости.
Глава 8. Управление многоквартирным домом товариществом
Статья 30. Товарищество
Товарищество создается по инициативе собственников помещений и действует на основе самоуправления в соответствии со своим уставом.
Товарищество является юридическим лицом и имеет в собственности обособленное имущество, учитываемое на его самостоятельном балансе, вправе от своего имени приобретать и осуществлять имущественные и личные неимущественные права, исполнять обязанности, быть истцом и ответчиком в суде.
Товарищество приобретает права юридического лица с момента его государственной регистрации в установленном порядке. Товарищество создается без ограничения срока его деятельности, если иное не установлено его уставом.
Товарищество может заниматься любой незапрещенной деятельностью в установленном законодательством порядке. Товарищество отвечает по своим обязательствам всем принадлежащим ему имуществом и не отвечает по обязательствам своих членов.
Членами товарищества являются юридические и физические лица — собственники помещений в многоквартирном доме.
В случае отчуждения помещения его собственник — член товарищества обязан поставить в известность нового собственника о том, что он является членом товарищества и имеет определенные уставом товарищества права и обязанности, которые перейдут к новому собственнику.
Лица, приобретающие помещения в многоквартирном доме, где создано товарищество, становятся членами товарищества с момента возникновения у них права собственности на помещения.
Член товарищества не отвечает по обязательствам товарищества.
Товарищество обладает гражданской правоспособностью в соответствии с целями его деятельности, предусмотренными в его уставе.
Местонахождение товарищества определяется местом его государственной регистрации. Товарищество имеет почтовый адрес и обязано уведомлять уполномоченные государственные органы в случае его изменения.
Статья 31. Порядок создания товарищества
Решение о создании товарищества принимается на учредительном собрании собственников помещений, на котором присутствует более пятидесяти процентов всех собственников помещений каждого многоквартирного дома или их представителей.
Учредительное собрание созывается по инициативе не менее десяти процентов собственников помещений каждого многоквартирного дома, желающих объединиться в товарищество.
Уведомление собственников помещений о месте, дате, времени проведения и повестке дня учредительного собрания осуществляется инициатором учредительного собрания не позднее чем за десять дней до проведения собрания.
Уведомление собственников помещений о проведении учредительного собрания осуществляется путем размещения соответствующего объявления в каждом подъезде домов или вручения объявления под роспись собственникам. Уведомление юридических лиц, являющихся собственниками помещений, осуществляется путем направления соответствующего сообщения заказным письмом на юридический адрес либо электронного сообщения или вручения сообщения уполномоченному представителю под роспись.
Решение о создании товарищества считается принятым, если за него проголосовало более пятидесяти процентов всех собственников помещений или их представителей, участвующих в учредительном собрании.
При создании товарищества, объединяющего собственников помещений нескольких многоквартирных домов, должно быть получено согласие более пятидесяти процентов собственников помещений или их представителей в каждом из этих домов. Допускается учет голосов собственников помещений, поданных на учредительное собрание в письменной форме, с указанием решения собственника по вопросу создания товарищества и адреса принадлежащего ему помещения.
Учредительное собрание собственников помещений проводится, как правило, со следующей повесткой дня:
о создании товарищества;
об утверждении устава товарищества;
об избрании председателя и членов правления товарищества;
об избрании ревизионной комиссии товарищества.
На учредительном собрании собственников помещений могут рассматриваться и другие вопросы, связанные с созданием товарищества.
Протокол учредительного собрания собственников помещений с указанием результатов голосования и количества голосов, поданных в письменной форме, подписывается председателем и секретарем собрания, выбранными из числа собственников помещений.
К протоколу прилагается список лиц, участвовавших в собрании, с отражением их волеизъявления по каждому из обсуждаемых вопросов, заверенный их подписями.
Статья 32. Устав товарищества
Устав товарищества должен содержать:
полное и сокращенное наименование товарищества, место его нахождения (почтовый адрес);
адреса многоквартирных домов, собственники помещений которых объединены в товарищество;
предмет и цели деятельности;
права и обязанности товарищества и членов товарищества;
порядок использования и (или) распределения дохода (прибыли), полученного от использования общего имущества, осуществления коммерческой деятельности, реализации и аренды отдельных частей общего имущества;
порядок возмещения убытков товарищества;
порядок создания резервного и иных фондов;
доля каждого собственника жилых и нежилых помещений в общем имуществе;
порядок установления размеров и внесения членами товарищества обязательных взносов;
порядок управления общим имуществом, земельным участком, прилегающим к многоквартирному дому, и имуществом товарищества;
данные о количественном составе и сроке избрания правления и ревизионной комиссии товарищества, их компетенции, порядок принятия ими решений;
порядок составления, проверки и утверждения годовых отчетов;
порядок реорганизации и ликвидации товарищества.
В уставе товарищества могут содержаться и другие положения, связанные с деятельностью товарищества, не противоречащие законодательству.
Статья 33. Права товарищества
Товарищество имеет право:
определять способ содержания общего имущества, земельного участка, прилегающего к многоквартирному дому, и имущества товарищества;
определять смету доходов и расходов товарищества на год;
устанавливать правила пользования общим имуществом, земельным участком, прилегающим к многоквартирному дому, и имуществом товарищества в определенном уставом товарищества порядке;
пользоваться кредитами банков в порядке и на условиях, предусмотренных законодательством;
самостоятельно распоряжаться собственным имуществом, в том числе оборотными средствами, в соответствии с законодательством;
получать в установленном порядке в постоянное пользование земельные участки;
возводить хозяйственные и иные постройки на земельном участке в соответствии с градостроительными нормами и правилами;
доступа в помещение собственника с целью контроля состояния общего имущества, находящегося внутри помещения собственника, его обслуживания и ремонта после предварительного уведомления собственника в его присутствии или немедленно в случае аварии;
приобретать, продавать, передавать, обменивать, сдавать в аренду имущество товарищества, списывать имущество с баланса;
выполнять работы и оказывать дополнительные услуги членам товарищества и другим лицам;
создавать специальные фонды с использованием средств из них на цели, предусмотренные уставом товарищества.
Статья 34. Обязанности товарищества
Товарищество обязано:
обеспечивать сохранность и содержание общего имущества, земельных участков, прилегающих к многоквартирным домам, и имущества товарищества в соответствии с установленными правилами, нормами и стандартами;
обеспечивать выполнение решений общего собрания членов товарищества;
обеспечивать своевременное поступление обязательных взносов;
определять ежегодно план работ по содержанию общего имущества, в том числе для каждого многоквартирного дома отдельно, и составлять отчет о его исполнении;
составлять ежегодно смету доходов и расходов товарищества и отчет по ее исполнению, в том числе по каждому многоквартирному дому отдельно;
обеспечивать соблюдение прав и законных интересов всех членов товарищества при установлении условий и порядка пользования общим имуществом;
обеспечивать соблюдение требований к безопасности многоквартирного дома;
обеспечивать постоянную готовность инженерных коммуникаций и другого оборудования, входящих в состав общего имущества, для предоставления коммунальных услуг в соответствии с правилами оказания коммунальных услуг собственникам помещений в многоквартирных домах;
по требованию членов товарищества обеспечивать доступ ко всем документам, касающимся прав членов товарищества, в том числе электронным версиям, а также с применением возможностей доступных информационно-коммуникационных технологий;
в случаях, предусмотренных законодательством и уставом товарищества, представлять интересы членов товарищества в отношениях с третьими лицами, связанных с содержанием, владением и пользованием общим имуществом, предоставлением коммунальных услуг.
Статья 35. Прекращение членства в товариществе
Членство в товариществе прекращается в случаях:
прекращения права собственности на помещение;
принятия большинством собственников помещений многоквартирного дома решения о выходе из товарищества;
ликвидации товарищества.
Статья 36. Имущество товарищества
Имущество товарищества состоит из денежных средств, зданий, сооружений, оборудования, инвентаря, транспортных средств и другого имущества, приобретенного за счет средств товарищества и другими способами, не запрещенными законодательством.
Денежные средства товарищества состоят из:
обязательных взносов членов товарищества;
добровольных взносов членов товарищества;
добровольных пожертвований юридических и физических лиц;
доходов (прибыли) от предпринимательской деятельности;
прочих доходов и поступлений.
В случае выхода собственников помещений отдельного многоквартирного дома из товарищества часть денежных средств товарищества, образующаяся за счет целевого накопления собственниками помещений средств на капитальный ремонт этого многоквартирного дома, подлежит передаче в установленном порядке вновь создаваемому органу управления многоквартирным домом.
Статья 37. Органы управления товарищества
Органами управления товарищества являются общее собрание членов товарищества и правление товарищества.
Правление является исполнительным органом товарищества и подотчетно общему собранию членов товарищества.
Лицо, которое в силу закона или устава товарищества выступает от его имени, должно действовать в интересах товарищества добросовестно, разумно и обязано по требованию общего собрания членов товарищества возместить убытки, причиненные им товариществу.
Статья 38. Полномочия общего собрания членов товарищества
К полномочиям общего собрания членов товарищества относятся:
утверждение устава товарищества и внесение, при необходимости, в него изменений и дополнений;
избрание правления товарищества, председателя правления и ревизионной комиссии товарищества и досрочное прекращение их полномочий;
утверждение годового плана работ по содержанию, эксплуатации и ремонту общего имущества, земельных участков, прилегающих к многоквартирным домам, и имущества товарищества, отчета о его исполнении;
утверждение сметы доходов и расходов товарищества на год и отчета о ее исполнении;
утверждение размера обязательных взносов членов товарищества;
утверждение кандидатуры управляющего или управляющей организации;
установление размера вознаграждения председателю, членам правления и ревизионной комиссии товарищества;
утверждение размера заработной платы и положения о премировании работников товарищества;
создание специальных фондов товарищества и установление порядка расходования их средств;
утверждение правил пользования общим имуществом, земельными участками, прилегающими к многоквартирным домам, и имуществом товарищества;
рассмотрение заявлений и жалоб членов товарищества, касающихся деятельности председателя, членов правления и ревизионной комиссии товарищества;
установление порядка согласования реконструкции, переустройства и перепланировки помещений в многоквартирном доме;
установление порядка использования средств собственников помещений одного дома на нужды другого дома, ведение учета указанных средств и их возврата;
принятие решений о сдаче в аренду общего имущества;
принятие решений о возведении хозяйственных и иных построек;
принятие решения о получении заемных средств, включая банковские кредиты;
определение направлений использования дохода (прибыли) от предпринимательской деятельности товарищества;
принятие решений о вступлении и выходе из ассоциаций (союзов) и других объединений;
принятие решений о реорганизации и ликвидации товарищества.
Статья 39. Представитель члена товарищества на общем собрании членов товарищества
Представителем члена товарищества на общем собрании членов товарищества может быть другой член товарищества или третье лицо, имеющее доверенность члена товарищества, оформляемую в простой письменной форме.
Доверенность от имени члена товарищества — физического лица выдается за его личной подписью. Доверенность от имени члена товарищества — юридического лица выдается за подписью руководителя с печатью (при наличии) этого юридического лица.
Доверенность должна содержать сведения о представляемом собственнике помещения в соответствующем многоквартирном доме и его представителе (имя или наименование, место жительства или место нахождения, паспортные данные или данные идентификационной ID-карты).
Доверенность может предоставлять представителю члена товарищества полномочия выступать от имени и в интересах члена товарищества на одном общем собрании членов товарищества либо на всех собраниях членов товарищества в течение указанного в доверенности периода времени и голосовать по вопросам повестки дня одного собрания или во всех случаях.
Доверенность члена товарищества может быть выдана на срок не более трех лет. Если срок в доверенности не указан, она сохраняет силу в течение одного года со дня ее выдачи. Доверенность, в которой не указана дата ее выдачи, недействительна.
Одно лицо может быть представителем на общем собрании членов товарищества нескольких членов товарищества. В случае если одно лицо является представителем нескольких членов товарищества, то количество его голосов увеличивается на количество голосов представляемых им членов товарищества. При этом представитель членов товарищества имеет право голосовать отдельно от имени каждого члена товарищества, представляемого им на общем собрании членов товарищества.
Статья 40. Порядок созыва и ведения общего собрания членов товарищества
Общее собрание членов товарищества созывается не реже одного раза в год в порядке, установленном уставом товарищества.
Внеочередное общее собрание членов товарищества может быть созвано по инициативе правления, членов товарищества, обладающих не менее десятью процентами голосов в товариществе, а также по требованию ревизионной комиссии.
Если повестка дня общего собрания членов товарищества включает рассмотрение и утверждение планов работ по содержанию общего имущества, смет доходов и расходов, отчетов об их исполнении, размеров обязательных взносов, правление товарищества обязано обеспечить возможность ознакомления с проектами данных документов членам товарищества до проведения общего собрания членов товарищества.
Общее собрание членов товарищества считается правомочным, если на нем присутствуют более пятидесяти процентов членов товарищества или их представителей. В товариществах, объединяющих собственников помещений более чем одного многоквартирного дома, на собрании должно присутствовать не менее пятидесяти процентов собственников помещений каждого многоквартирного дома или их представителей.
Каждый член товарищества обладает на общем собрании членов товарищества одним голосом.
Супруг (супруга) члена товарищества имеет право участвовать и голосовать на общем собрании членов товарищества от его имени без доверенности, при условии их совместного проживания.
Если жилое помещение принадлежит на праве общей собственности двум и более лицам, то на общем собрании членов товарищества участвует и голосует от их имени один из совладельцев с согласия остальных. При этом каждый из них вправе голосовать на общем собрании членов товарищества в пределах одного голоса.
Общее собрание членов товарищества ведет председатель собрания, избираемый в начале каждого собрания простым большинством голосов из числа членов товарищества. В начале каждого собрания из числа членов товарищества простым большинством голосов избирается также секретарь собрания, который ведет протокол собрания.
Решения общего собрания членов товарищества оформляются протоколом. Протокол подписывается председателем и секретарем собрания.
Статья 41. Принятие решений общим собранием членов товарищества
Решение по вопросам, отнесенным к компетенции общего собрания членов товарищества, считается принятым, если за него проголосовало более пятидесяти процентов членов товарищества или их представителей, участвовавших в общем собрании членов товарищества.
Общим собранием членов товарищества решения могут приниматься путем созыва общего собрания или опроса членов товарищества в порядке, установленном настоящим Законом, либо иным способом, предусмотренным уставом товарищества.
Уставом товарищества может быть установлено, что при принятии решения учитываются голоса членов товарищества, поданные ими в письменной форме, с указанием решения каждого члена товарищества по вопросам повестки дня собрания.
Принятое общим собранием членов товарищества решение является обязательным для исполнения собственниками жилых и нежилых помещений.
Статья 42. Порядок принятия решений общим собранием членов товарищества путем опроса членов товарищества
Для принятия решения общим собранием членов товарищества путем опроса инициатор собрания обязан направить проект решения общего собрания каждому члену товарищества.
Проект решения должен быть составлен в виде единого документа.
В случае если инициатором общего собрания членов товарищества не является правление товарищества, копия проекта решения общего собрания членов товарищества передается также правлению товарищества для принятия к сведению.
В проекте решения общего собрания членов товарищества указываются сведения об инициаторе собрания, место и адрес, куда должно быть направлено решение, срок, предусматриваемый для голосования, который не может быть менее пяти дней, а также другая необходимая информация.
Члены товарищества обязаны письменно проголосовать (за, против или воздержался) по каждому вопросу отдельно путем проставления своей подписи на оригинале проекта решения и передать решение в место или по адресу, указанному инициатором собрания.
Решение считается принятым по тому вопросу проекта решения, по которому набрано предусмотренное настоящим Законом соответствующее количество голосов.
При голосовании по проекту решения запрещается вносить в него дополнения или изменения. Если при голосовании возникает необходимость в изменении или дополнении проекта решения, то должен быть составлен новый проект и направлен каждому члену товарищества с указанием причины изменения и дополнения. Решение, принятое с изменениями или дополнениями, которые не были направлены членам товарищества, недействительно.
Статья 43. Собрание собственников помещений каждого дома в товариществе
В товариществах, объединяющих собственников помещений более чем одного дома, проведению ежегодного общего собрания членов товарищества должно обязательно предшествовать проведение собраний собственников помещений каждого дома в товариществе для принятия решения, на которых должны присутствовать более пятидесяти процентов всех собственников помещений данного дома или их представителей.
Решения собственников помещений каждого многоквартирного дома товарищества могут приниматься путем созыва собрания, опросным путем или иным способом, предусмотренным уставом товарищества.
Собрание собственников помещений каждого дома в товариществе принимает решения об утверждении:
плана работ по содержанию общего имущества данного многоквартирного дома как части плана работ товарищества по содержанию общего имущества, земельного участка, прилегающего к многоквартирному дому, и имущества товарищества;
сметы доходов и расходов на содержание общего имущества данного многоквартирного дома как части сметы доходов и расходов товарищества;
размеров обязательных взносов собственников помещений данного дома в соответствии с утвержденной сметой доходов и расходов на содержание общего имущества;
отчета об исполнении планов работ, сметы доходов и расходов на содержание общего имущества данного дома за истекший год.
Собрание собственников помещений может принять решение об использовании средств собственников помещений на нужды другого дома в товариществе.
Решения собрания собственников помещений каждого многоквартирного дома оформляются протоколом. Протокол подписывается председателем и секретарем собрания, избранными из числа собственников помещений многоквартирного дома.
Принятое собранием собственников помещений решение является обязательным для всех собственников помещений данного многоквартирного дома.
Статья 44. Правление товарищества
Правление товарищества осуществляет руководство текущей деятельностью товарищества.
Правление товарищества избирается из числа членов товарищества общим собранием в составе и на срок, установленный уставом товарищества.
В случае если в собственности у одного лица находится более 30 процентов площади всех помещений в многоквартирном доме, данное лицо по его согласию входит в правление товарищества.
Правление товарищества созывается председателем правления товарищества в сроки, установленные уставом, но не реже одного раза в месяц.
Заседание правления товарищества признается правомочным при участии в нем не менее двух третей членов правления.
Каждый член правления товарищества обладает на заседании правления одним голосом.
Решения правления товарищества принимаются простым большинством голосов членов правления.
Заседания правления товарищества оформляются протоколом.
Члены товарищества могут принимать участие в заседаниях правления товарищества с правом совещательного голоса.
Статья 45. Полномочия правления товарищества
Правление товарищества вправе принимать решения по вопросам деятельности товарищества, за исключением вопросов, отнесенных к полномочиям общего собрания членов товарищества.
К полномочиям правления товарищества относятся:
созыв и организация проведения общего собрания членов товарищества;
составление проекта плана работ по содержанию общего имущества, земельного участка и имущества товарищества и отчета о его исполнении;
составление проекта годовой сметы доходов и расходов товарищества и отчета о ее исполнении;
обеспечение выполнения требований устава товарищества и решений общего собрания членов товарищества;
выбор на конкурсной основе подрядчиков для обслуживания и ремонта общего имущества и имущества товарищества;
принятие решения о заключении договоров на содержание, обслуживание и ремонт общего имущества и имущества товарищества с победителем конкурса;
контроль за сохранностью и содержанием общего имущества, земельного участка и имущества товарищества;
принятие решений о приобретении и продаже, передаче, обмене, сдаче в аренду оборудования, инвентаря и других материальных ценностей товарищества, а также о списании их с баланса;
рассмотрение заявлений и жалоб членов товарищества;
ведение делопроизводства, бухгалтерского учета и отчетности, учета поступления и расходования средств отдельно по каждому многоквартирному дому в товариществе;
организация и обеспечение полноты поступлений обязательных взносов членов товарищества;
распоряжение средствами товарищества в соответствии с утвержденной общим собранием членов товарищества сметой доходов и расходов товарищества.
Правление товарищества несет ответственность перед членами товарищества за:
организацию работ по обслуживанию и ремонту общего имущества на конкурсной основе в соответствии с заключенными договорами;
обеспечение надлежащего качества обслуживания инженерных сетей и другого общего имущества;
качество и своевременность проведения ремонтных работ в соответствии с установленными нормами и требованиями;
использование средств товарищества на содержание и ремонт общего имущества по целевому назначению;
надлежащее санитарное состояние мест общего пользования и земельных участков, прилегающих к многоквартирным домам, их благоустройство.
Правление товарищества систематически, но не реже одного раза в три месяца отчитывается перед членами товарищества о выполнении планов работ по содержанию общего имущества, произведенных и планируемых расходах, сборе обязательных взносов, доходах (прибыли) от предпринимательской деятельности. Форма предоставления отчетности должна обеспечивать ее доступность для всех членов товарищества и устанавливается решением общего собрания членов товарищества.
Статья 46. Председатель правления товарищества
Председатель правления товарищества избирается общим собранием из числа членов товарищества на срок, установленный уставом товарищества, при наличии у кандидата соответствующего квалификационного (аттестационного) сертификата.
В случае избрания председателем правления члена товарищества, не имеющего квалификационного (аттестационного) сертификата, вновь избранный председатель в течение тридцати дней со дня его избрания должен получить соответствующий сертификат в установленном порядке. Если вновь избранный председатель правления товарищества в течение установленного срока не получил квалификационный сертификат, общее собрание членов товарищества в течение десяти дней обязано выбрать другого члена товарищества председателем правления.
Председатель правления товарищества:
руководит деятельностью правления товарищества;
представляет интересы товарищества во взаимоотношениях с другими организациями, гражданами;
обеспечивает выполнение решений общего собрания членов товарищества и правления товарищества;
подписывает финансовые документы, договоры в соответствии с решениями общего собрания членов товарищества или правления товарищества;
вносит на рассмотрение общего собрания членов товарищества подготовленные правлением предложения по способам содержания, обслуживания и ремонта общего имущества и имущества товарищества;
вносит на рассмотрение общего собрания членов товарищества предложения о размере заработной платы и проекты положения о премировании работников товарищества, других положений и правил товарищества;
обеспечивает систематический отчет правления перед членами товарищества;
заключает и прекращает трудовые договоры с работниками товарищества.
При прекращении полномочий председателя правления товарищества в течение трех рабочих дней с даты принятия решения общим собранием членов товарищества председатель правления товарищества обязан передать техническую документацию на многоквартирный дом, остаточные денежные средства, печать товарищества и иные, связанные с управлением товарищества документы, ключи от помещений, входящих в состав общего имущества, и иные технические средства и оборудование, необходимые для эксплуатации многоквартирного дома и управления им, лицу, принявшему на себя обязательства председателя правления товарищества, либо собственнику помещения в многоквартирном доме, указанному в решении общего собрания.
Статья 47. Ревизионная комиссия товарищества
По решению общего собрания членов товарищества избирается ревизионная комиссия из числа членов товарищества в составе не менее трех человек.
Члены ревизионной комиссии товарищества не могут одновременно являться членами правления товарищества.
Ревизионная комиссия товарищества подотчетна общему собранию членов товарищества.
Ревизионная комиссия товарищества осуществляет контроль финансово-хозяйственной деятельности товарищества.
Ревизионная комиссия товарищества обязана ежегодно представлять отчет о результатах проверки финансово-хозяйственной деятельности товарищества общему собранию членов товарищества.
Отчет ревизионной комиссии товарищества о результатах проверки финансово-хозяйственной деятельности товарищества не подлежит передаче третьим лицам до рассмотрения его на общем собрании членов товарищества.
Для проверки финансово-хозяйственной деятельности товарищества общее собрание членов товарищества вправе в установленном порядке привлекать аудиторскую организацию.
Статья 48. Реорганизация и ликвидация товарищества
Реорганизация товарищества может происходить в форме слияния, присоединения, разделения и выделения.
Реорганизация товарищества производится по решению общего собрания членов товарищества, принятому более чем пятьюдесятью процентами голосов членов товарищества.
Выделение или разделение имущества реорганизуемого товарищества происходит соразмерно участию членов товарищества в формировании имущества товарищества.
При реорганизации товарищества производится прием-передача технической и другой документации, относящейся к общему имуществу.
Ликвидация товарищества производится в случаях и порядке, установленных законодательством и уставом товарищества.
При ликвидации товарищества имущество товарищества, оставшееся после удовлетворения требований кредиторов, распределяется между членами товарищества соразмерно участию членов товарищества в формировании имущества товарищества.
Глава 9. Заключительные положения
Статья 49. Взаимоотношения органов управления многоквартирными домами с органами государственной власти на местах и органами самоуправления граждан
Вмешательство органов государственной власти на местах и их должностных лиц в деятельность органов управления многоквартирными домами не допускается.
Органы исполнительной власти на местах в порядке, установленном законодательством, могут выступать гарантом в получении банковских кредитов органами управления многоквартирными домами.
Органы управления многоквартирными домами сотрудничают с органами самоуправления граждан по вопросам организации работ по благоустройству и озеленению прилегающих к многоквартирным домам территорий и другим вопросам.
Статья 50. Объединения управляющих организаций, управляющих и товариществ
Управляющие организации, управляющие и товарищества вправе объединяться в ассоциации (союзы) в целях координации своей деятельности, обмена опытом, представления и защиты общих интересов, обеспечения взаимодействия с республиканскими органами исполнительной власти и органами исполнительной власти на местах, а также решения других вопросов деятельности.
Статья 51. Разрешение споров
Споры в области управления многоквартирными домами разрешаются в порядке, установленном законодательством.
Статья 52. Ответственность за нарушение законодательства об управлении многоквартирными домами
Лица, виновные в нарушении законодательства об управлении многоквартирными домами, несут ответственность в установленном порядке.
Статья 53. Признание утратившими силу законодательных актов
Признать утратившими силу:
1) Закон Республики Узбекистан от 12 апреля 2006 года № ЗРУ-32 «О товариществах частных собственников жилья» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2006 г., № 4, ст. 158);
2) статью 31 Закона Республики Узбекистан от 20 августа 2015 года № ЗРУ-391 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан, направленных на дальнейшее усиление надежной защиты частной собственности, субъектов предпринимательства, снятие преград для их ускоренного развития» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2015 г., № 8, ст. 312);
3) статью 19 Закона Республики Узбекистан от 25 апреля 2016 года № ЗРУ-405 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2016 г., № 4, ст. 125).
Статья 54. Обеспечение исполнения, доведения, разъяснения сути и значения настоящего Закона
Министерству жилищно-коммунального обслуживания Республики Узбекистан, Совету Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятам областей и города Ташкента, а также другим заинтересованным организациям обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.
Статья 55. Проведение правового эксперимента и приведение законодательства в соответствие с настоящим Законом
Кабинету Министров Республики Узбекистан:
в срок до 1 мая 2020 года обеспечить проведение правового эксперимента по апробации норм настоящего Закона при управлении многоквартирными домами в Яккасарайском районе города Ташкента, городах Джизак и Маргилан (далее — правовой эксперимент);
в месячный срок принять соответствующее решение по проведению правового эксперимента;
обеспечить регулярное освещение в средствах массовой информации сути и задач правового эксперимента, а также проведение разъяснительной работы среди населения;
по итогам правового эксперимента в срок до 1 июня 2020 года внести в Законодательную палату Олий Мажлиса Республики Узбекистан предложения по дальнейшему совершенствованию норм настоящего Закона и его применению в других регионах республики;
привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;
обеспечить пересмотр и отмену органами государственного управления их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.
Статья 56. Вступление в силу настоящего Закона
Настоящий Закон вступает в силу с 1 августа 2020 года.
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
7 ноября 2019 г.,
№ ЗРУ-581