UzbekAI

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг

қарори

НИЗОМ

намунавий шакли

схемаси

Ўзбекистон Республикасининг Давлат чегараси орқали ўтказиш пунктларида чегара, божхона, санитария-карантин, фитосанитария ва ветеринария назоратини ташкил этиш тартибини янада такомиллаштириш тўғрисида

Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона хизмати органлари фаолиятини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2018 йил 12 апрелдаги ПФ-5414-сон Фармонига , Ўзбекистон Республикаси Президентининг « Ташқи иқтисодий фаолиятини янада тартибга солиш ҳамда божхона-тариф жиҳатдан тартибга солиш тизимини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида » 2018 йил 29 июндаги ПҚ-3818-сон, « Техник жиҳатдан тартибга солиш, стандартлаштириш, сертификатлаштириш ва метрология тизимларини янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида » 2018 йил 12 декабрдаги ПҚ-4059-сон ва « Ташқи иқтисодий фаолиятни амалга оширишда маъмурий тартиб-таомилларни янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида » 2019 йил 23 апрелдаги ПҚ-4297-сон қарорларига мувофиқ, шунингдек, Ўзбекистон Республикасининг давлат чегараси орқали ўтказиш пунктларида чегара, божхона, санитария-карантин, фитосанитария ва ветеринария назорати органлари ўртасида самарали ҳамкорликни таъминлаш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. Ўзбекистон Республикасининг Давлат чегараси орқали шахслар, транспорт воситалари ва товарларни ўтказиш пунктларида чегара, божхона, санитария-карантин, фитосанитария ва ветеринария назоратидан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.

2. Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикасининг Давлат чегараси орқали ўтказиш пунктларида чегара, божхона, санитария-карантин, фитосанитария ва ветеринария назоратини ташкил этиш тартибини такомиллаштириш тўғрисида» 2017 йил 21 декабрдаги 1007-сон қарори ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.

3. Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни икки ой муддатда ушбу қарорга мувофиқлаштирсин.

4. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг инвестициялар ва ташқи иқтисодий алоқалар масалалари бўйича ўринбосари Э.М. Ганиев, Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси раиси М.Б. Азимов ва Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати раисининг ўринбосари — чегара қўшинлари қўмондони Р.Э. Мирзаев зиммасига юклансин.

Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 18 ноябрдаги 912-сон қарорига ИЛОВА

Ўзбекистон Республикасининг Давлат чегараси орқали шахслар, транспорт воситалари ва товарларни ўтказиш пунктларида чегара, божхона, санитария-карантин, фитосанитария ва ветеринария назоратидан ўтказиш тартиби тўғрисида

1-боб. Умумий қоидалар

1. Ушбу Низом Ўзбекистон Республикасининг Давлат чегараси (кейинги ўринларда — Давлат чегараси) орқали ўтказиш пунктларида (кейинги ўринларда — ўтказиш пунктлари) шахслар, транспорт воситалари ва товарларни чегара, божхона, санитария-карантин, фитосанитария ва ветеринария назоратидан ўтказиш тартибини белгилайди.

2. Ушбу Низомда қуйидаги тушунчалардан фойдаланилади:

божхона назорати — Ўзбекистон Республикаси қонунчилиги ва халқаро шартномаларига риоя этилишини таъминлаш учун Ўзбекистон Республикаси давлат божхона хизмати органлари (кейинги ўринларда божхона органлари деб аталади) томонидан, жумладан, хавфни бошқариш тизимидан фойдаланган ҳолда амалга ошириладиган чора-тадбирлар;

божхона расмийлаштируви — божхона чегараси орқали олиб ўтиладиган товарлар ва транспорт воситаларининг божхона назоратини таъминлаш учун божхона органлари мансабдор шахслари томонидан амалга ошириладиган божхона операциялари;

ветеринария назорати — одамлар ва ҳайвонлар ҳаёти ҳамда саломатлигини ҳимоя қилиш, ҳайвонлар касалликлари қўзғатувчиларининг ташувчилари бўлиши мумкин бўлган предметлар ва товарларни, шунингдек, «Ветеринария тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунида белгиланган давлат ветеринария назорати объектларини назорат қилиш мақсадида ҳайвонларнинг юқумли касалликлари олиб кирилишидан муҳофаза қилишни таъминлаш учун чегара назорати ветеринария пунктлари томонидан (кейинги ўринларда давлат ветеринария назорати пунктлари деб аталади) ҳайвонлар ҳамда улардан олинадиган маҳсулотларга нисбатан амалга ошириладиган комплекс тадбирлар;

давлат назорати органлари — Давлат чегарасини кесиб ўтаётган шахсларга ва транспорт воситаларига, шунингдек Давлат чегараси орқали олиб ўтилаётган товарларга нисбатан назоратни амалга оширувчи Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати Чегара қўшинлари чегара назорати бўлинмалари (кейинги ўринларда — чегара назорати бўлинмалари), божхона органлари, Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси (кейинги ўринларда — Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси), давлат ветеринария хизмати, ўсимликлар карантини ва ҳимояси бўйича давлат хизматининг ҳудудий бўлинмалари;

кириш пункти — шахслар, транспорт воситалари ва товарлар ҳаракатланадиган йўналиш бўйича Ўзбекистон Республикаси ҳудудига киришда чегара, божхона, санитария-карантин, фитосанитария ва ветеринария назорати амалга ошириладиган дастлабки ўтказиш пункти;

қўшма наряд — шахслар, транспорт воситалари ва товарларни биргаликда назорат қилишга жалб этиладиган давлат назорати органлари вакилларидан иборат таркибдаги наряд;

назорат тартиб-таомиллари — Давлат чегарасини кесиб ўтаётган шахсларга ва транспорт воситаларига, шунингдек Давлат чегараси орқали олиб ўтилаётган товарларга нисбатан давлат назорати органлари томонидан ўз ваколатлари доирасида амалга ошириладиган чора-тадбирлар мажмуи;

рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжат — товарлар ва (ёки) транспорт воситалари Давлат чегараси орқали ўтишида (олиб ўтилишида) қонун ҳужжатларига мувофиқ талаб этиладиган ҳужжатлар;

санитария-карантин назорати — ўтказиш пунктларида Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг ҳудудий бўлинмалари томонидан Давлат чегараси орқали келган шахслар, транспорт воситалари ва товарларга нисбатан амалга ошириладиган комплекс тадбирлар;

технологик схема — чегара, божхона, санитария-карантин, фитосанитария ва ветеринария назоратини амалга ошириш кетма-кетлигини, шу жумладан, шахслар, транспорт воситалари ва товарларни кўздан кечириш ва (ёки) кўрикдан ўтказиш тартибини, уларнинг ўтказиш пункти ҳудудида ҳаракатланиши тартибини, товарлар ва транспорт воситаларини сақлаш, транспорт воситаларини кузатиб бориш тартибини, назоратда фойдаланиладиган шахсий таркибни, махсус техника воситалари ва хизмат ҳайвонларидан фойдаланиш тартибини, шахслар, транспорт воситалари ва товарларни Давлат чегарасидан ўтказишда иштирок этадиган вазирликлар ва идораларнинг ўзаро ҳамкорлиги тартибини белгилайдиган ҳужжат;

товар — божхона чегараси орқали олиб ўтиладиган ҳар қандай кўчар мол-мулк, шу жумладан, Ўзбекистон Республикаси миллий валютаси, валюта бойликлари ва бошқа қимматли қоғозлар, интеллектуал мулк объектлари, транспорт воситаси;

транспорт воситаси — товарлар ва йўловчиларни ташиш учун фойдаланиладиган восита. Транспорт воситаси ҳар қандай сув кемаси, ҳаво кемаси, автотранспорт воситаси, темир йўл транспорт воситасини (темир йўлда ҳаракатланадиган таркиб, темир йўлда ҳаракатланадиган таркибнинг бир қисми) ёки контейнерни, шунингдек, уларнинг конструкциясига мувофиқ техник паспорт ёки техник маълумотларда назарда тутилган эҳтиёт қисмлар, анжомлар ва ускуналар, суюқлик сақлаш идишларидаги ёқилғи-мойлаш материалларини совутувчи ва бошқа техник суюқликларни, агар улар ушбу транспорт воситалари билан бирга ташилаётган бўлса, ўз ичига олади;

Давлат чегараси — Ўзбекистон Республикасининг ҳудуди доирасини (қуруқликни, сувни, ер қаърини ва самовий ҳудудни) белгиловчи чизиқдан ва бу чизиқ бўйлаб ўтувчи вертикал сатҳдан иборат;

ўтказиш пункти маъмурияти — ушбу ўтказиш пункти бириктирилган аэропорт (аэродром), дарё бандаргоҳи, темир йўл станцияси, автомобиль (пиёдалар) ўтказиш пункти раҳбарияти;

ўтказиш пункти — Давлат чегарасини кесиб ўтаётган шахсларга ва транспорт воситаларига, шунингдек Давлат чегараси орқали олиб ўтилаётган товарларга нисбатан назорат тартиб-таомиллари ва уларни Давлат чегараси орқали ўтказиш амалга ошириладиган, халқаро қатновлар учун очиқ бўлган чегараолди темир йўл бекатлари ва автомобиль йўлларининг, дарё портларининг, аэропортларнинг (аэродромларнинг) махсус жиҳозланган ҳудуди (унинг бир қисми);

ўтказиш пункти режими — назорат тартиб-таомилларини амалга ошириш, шахсларнинг ва транспорт воситаларининг ўтказиш пунктларига кириши, у ерда бўлиши ҳамда у ердан чиқиши, товарларнинг олиб кирилиши, туриши ва олиб чиқилиши, ўтказиш пунктлари ҳудудида хўжалик фаолиятини ҳамда бошқа фаолиятни амалга ошириш тартибини белгиловчи қоидалар мажмуи;

фитосанитария назорати — Ўзбекистон Республикаси ҳудудига олиб кирилаётган, унинг ҳудудидан олиб чиқилаётган ва транзит тарзида ташиладиган карантин остидаги маҳсулотларни текширишда ўсимликлар карантини давлат инспектори томонидан амалга ошириладиган комплекс тадбирлар;

чиқиш пункти — шахслар, транспорт воситалари ва товарлар ҳаракатланадиган йўналиш бўйича Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан чиқишда божхона, санитария-карантин, фитосанитария, чегара ва ветеринария назорати амалга ошириладиган охирги ўтказиш пункти;

чегара назорати — ўтказиш пунктларида шахсларга, транспорт воситаларига ва товарларга нисбатан Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизматининг Чегара қўшинлари томонидан амалга ошириладиган давлат назоратининг бир тури;

экологик назорат — атроф муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш соҳасидаги қонун ҳужжатлари талаблари бузилишининг олдини олиш, уни аниқлаш ва чек қўйишга, табиатни муҳофаза қилиш фаолияти самарадорлигини оширишга қаратилган давлат ва жамоатчилик чора-тадбирлари тизими;

чегара наряди — Давлат чегарасини қўриқлаш ва ҳимоя қилиш вазифасини бажарувчи бир ёки бир нечта ҳарбий хизматчи;

кўздан кечириш — транспорт воситаларининг бўлимларини, товарларнинг ўров-идишини очмаган, кўздан кечирилаётган объектларни ва уларнинг қисмларини бўлакларга ажратмаган ва бошқа йўллар билан уларнинг бутлигини бузмаган ҳолда товарларнинг ва (ёки) транспорт воситаларининг, халқаро почта ва курьерлик жўнатмаларининг ҳамда жисмоний шахслар багажининг, шунингдек юк ортилган идишларни, контейнерларни, идентификациялаш воситаларининг ташқи кўринишини текшириш тури;

кўрикдан ўтказиш — қўйилган пломбаларни, муҳрларни ёки идентификациялашнинг бошқа воситаларини бузган холда, текширилаётган объектларни ва уларнинг қисмларини бўлакларга ажратиб, демонтаж қилиб ёки бошқа йўллар билан уларнинг бутлигини бузиб, товарларнинг ўрамини ёки транспорт воситасининг юк жойланадиган бўлимини ёхуд идишларини, контейнерларни ва товарлар бўлган ёки бўлиши эҳтимоли бўлган бошқа жойларни очган ҳолда текшириш тури.

2-боб. Давлат чегарасини кесиб ўтишнинг умумий қоидалари

3. Давлат чегараси орқали ўтадиган барча шахслар, транспорт воситалари ва товарлар чегара, божхона, санитария-карантин, шунингдек, қонун ҳужжатларига мувофиқ фитосанитария ва ветеринария назоратига тегишли бўлса, фитосанитария ва ветеринария назоратидан ўтказилади.

Бунда агар мазкур товарлар ва транспорт воситалари қонун ҳужжатларига мувофиқ фитосанитария ва ветеринария назоратига тегишли бўлмаса, уларни фитосанитария ва (ёки) ветеринария назоратидан ўтказилмайди.

Муайян тур ва шаклдаги назоратдан озод этиш тартиби Ўзбекистон Республикаси қонунчилиги ва халқаро шартномаларга мувофиқ белгиланади.

4. Ўтказиш пунктида давлат назорати органлари шахслар, транспорт воситалари ва товарларни Давлат чегараси орқали ўтказишни Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати ва Ички ишлар вазирлиги ҳудудий органлари билан ҳамкорликда амалга оширадилар.

Ҳар бир ўтказиш пунктида шахслар, транспорт воситалари ва товарларни Давлат чегараси орқали ўтказишнинг технологик схемаси давлат назорати органларининг ҳудудий тузилмалари ва (ёки) ўтказиш пункти маъмурияти раҳбарлари томонидан келишилган ҳолда жорий этилади.

Назорат тартиб-таомилларини амалга оширишда қурол-яроғ, техника, назорат-техника воситалари, муҳандислик иншоотлари, хизмат итлари, шунингдек, инсон ҳаёти ва саломатлиги, ҳайвонлар, ўсимликлар учун хавфсиз ҳамда товарлар ва транспорт воситаларига зарар етказмайдиган дезинфекция воситаларидан фойдаланиш мумкин.

Чегара назорати бўлинмалари шахсларни паспорт назоратидан ўтказишда автоматлаштирилган паспорт назорати қурилмаларидан (электрон дарвозалар) фойдаланади.

5. Давлат чегарасини кесиб ўтишда «Қизил китоб»га киритилган ёки Ўзбекистон Республикаси қонунчилигига мувофиқ олиб кириш ва олиб чиқиш тақиқланган ўсимлик ҳамда ҳайвонот дунёси объектлари, уларнинг қисмлари, ҳосилалари, яшаш фаолияти маҳсулотлари, ботаник ва зоологик коллекциялар давлат экологик назоратидан ўтказилади.

Давлат экологик назорати объектларини Ўзбекистон Республикасига олиб кириш ва олиб чиқиш, шунингдек, унинг ҳудуди орқали транзит олиб ўтишга қонун ҳужжатларига мувофиқ йўл қўйилади.

6. Божхона органлари ходимлари томонидан Давлат чегараси орқали ўтадиган шахсларнинг автотранспорт воситалари, товарлар, қўл юки ҳамда багажини божхона назоратидан ўтказиш жараёнида экологик назорат объектлари аниқланганда, Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф -муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитасининг ҳудудий органлари мутахассислари жалб қилинади.

Экологик назорат меъёр ва қоидалари бузилиши аниқланганда, Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф — муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитасининг ҳудудий органлари мутахассислари қоидабузарлик ҳолатини расмийлаштириш ва ҳужжатлаштириш билан боғлиқ тартиб-таомилларни амалга оширади ҳамда объектни олиб қўйиш, утилизация қилиш ёки бошқа турдаги ҳаракатларни қўллаш чораларини кўради.

7. Ўтказиш пунктларида назорат тартиб-таомиллари давлат назорати органларининг ўзаро ҳамкорлигида амалга оширилади.

Ўтказиш пунктларида давлат назорати органлари ўртасида ўзаро ҳамкорликни ташкил этишга божхона органи бошлиғи ва чегара назорати бўлинмасининг раҳбари масъул ҳисобланади.

8. Қуйидагилар давлат назорати органлари ўртасида ўзаро ҳамкорликни ташкил этишнинг асосий вазифалари ҳисобланади:

шахслар, транспорт воситалари ва товарларни Давлат чегараси орқали ўтказишда биргаликда ҳаракат қилиш тартиби ва усулларини белгилаш;

ўтказиш пунктларида ёки уларга кириш жойларида шахслар ва транспорт воситалари тирбандлиги юзага келишининг олдини олишга қаратилган чора-тадбирларни белгилаш;

Давлат чегарасида Ўзбекистон Республикаси манфаатларини ҳимоя қилиш, чегара ва божхона қонун ҳужжатлари бузилишини аниқлаш ва унинг олдини олишга доир комплекс чора-тадбирлар ишлаб чиқиш;

ўтказиш пунктларида шахслар, транспорт воситалари ва товарларни имкон қадар қисқа муддатларда назорат тартиб-таомилларидан ўтказиш ҳамда ташқи савдонинг ривожланишига кўмаклашиш;

ўтказиш пунктларида ҳуқуқбузарликларга қарши курашиш, назорат тартиб-таомилларини амалга ошириш технологияларини такомиллаштириш ва оптималлаштириш;

давлат назорати органларининг ўтказиш пунктларида кутилмаган вазиятлар юзага келганда келишилган ҳолда ҳаракат қилишга доим тайёр туриш;

Давлат чегараларини ҳимоя қилиш ва қўриқлаш соҳасидаги қонун ҳужжатларини бажариш бўйича давлат назорати органлари фаолиятини такомиллаштириш.

9. Шахслар, транспорт воситалари ва товарлар Давлат чегараси орқали Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари ва халқаро шартномалар билан белгиланган Давлат чегарасини кесиб ўтиш ҳуқуқини берадиган амалдаги ҳужжатлар бўйича ўтказилади.

10. Алоҳида ҳолларда, ҳужжатларсиз, бекор қилинган ёки муддати ўтган ҳужжатлар билан Ўзбекистон Республикасига кириш учун келган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати раҳбариятининг рухсати билан Давлат чегараси орқали ўтказилади.

10 1 . Транспорт воситаларининг ўтказиш пунктлари ҳудудидан чиқиб кетиши (тўхташ жойини ўзгартириши) тегишли давлат назорати органлари билан келишилган ҳолда, чегара назорати бўлинмаларининг рухсати билан амалга оширилади.

Ўтказиш пунктидан чиқиш ёки ўтказиш пунктига кириш чоғида йўловчиларни транспорт воситаларига чиқариш (улардан тушириш) чегара назорати бўлинмаларининг рухсати билан амалга оширилади.

Давлат чегараси орқали олиб ўтилаётган товарларни ўтказиш пунктларида юклаш (тушириш) чегара назорати бўлинмаларини хабардор қилган ҳолда, божхона органларининг рухсати билан амалга оширилади.

11. Давлат чегараси орқали қуйидагилар устувор тартибда, навбатсиз ўтказилади:

Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари ва халқаро шартномаларга мувофиқ муайян имтиёзларга эга шахслар, оғир беморлар, ҳомиладор ва ногиронлиги бўлган шахслар, 7 ёшгача бўлган болалар, уларга ҳамроҳлик қилувчи шахслар ва улар кетаётган автотранспорт воситалари;

халқаро йўналишларда йўловчиларни мунтазам ташийдиган транспорт воситалари;

тирик ҳайвонлар, тез бузиладиган товарлар, радиоактив материаллар, оммавий ахборот воситалари учун хабарлар ва бошқа материаллар;

табиий офатлар, авариялар, ҳалокатлар оқибатларини бартараф этишда зарур бўлган ва инсонпарварлик ёрдами сифатида юбориладиган товарлар, шунингдек, ушбу товарлар олиб ўтиладиган транспорт воситалари;

Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ёки Вазирлар Маҳкамасининг тегишли ёзма топшириғига мувофиқ шахслар, транспорт воситалари ва товарлар;

Ўзбекистон Республикасининг хориждаги дипломатик ваколатхоналари ва консуллик муассасаларига юбориладиган товарлар;

Ўзбекистон Республикасининг олий қонунчилик, ижро этувчи ва суд ҳокимияти органларига юбориладиган товарлар.

Шахслар, транспорт воситалари ва товарлар зарур ҳолларда чегара назорати бўлинмаси раҳбари ҳамда божхона органи бошлиғининг ўзаро келишувига асосан устувор тартибда ўтказилиши мумкин.

12. Давлат чегараси орқали ўтувчи шахслар давлат назорати органи ходимларининг талабига биноан зарур ҳужжатлар, багаж, қўл юки, валюта қимматликларини назорат ва текширувдан ўтказиш учун тақдим этади, назорат ва текширувни ўтказишга кўмаклашади.

13. Жисмоний шахсларга ўтказиш пунктида қуйидагилар тақиқланади:

чегара назорати бўлинмаси раҳбари ва (ёки) божхона органи бошлиғининг рухсатисиз фото ва видеога суратга олиш;

назорат тартиб-таомилларини амалга ошириш жараёнига тўсқинлик қилувчи мобиль алоқа воситалари орқали сўзлашувлар олиб бориш;

давлат назорати органлари ходимларини назорат тартиб-таомилларини амалга ошириш бўйича белгиланган тартибни бузишга мажбур қиладиган ҳаракатларни содир этиш, шу жумладан, уларга бирон-бир моддий қимматликларни таклиф этиш;

давлат назорати органларининг қонуний талабларини бажармасликка, ҳар қандай кўринишда омма олдида даъват этиш, оммавий равишда бўйсунмасликни келтириб чиқариш мақсадида атайин сохта уйдирмалар тарқатиш йўли билан давлат назорати органларининг ўз қонуний фаолиятини амалга оширишига қаршилик кўрсатиш, шунингдек, давлат назорати органларининг бошқа қонуний талабларига бўйсунмаслик;

ўтказиш пункти ҳудудига ёки унинг хизмат хоналарига белгиланган тартибни бузган ҳолда кириш;

ўтказиш пункти ҳудудига тегишли рухсатларсиз қуролни, портловчи моддаларни, портлатиш қурилмаларини, заҳарли ва радиоактив моддаларни, шунингдек одамларнинг ҳаётига ёки соғлиғига хавф туғдирувчи бошқа моддаларни ҳамда буюмларни олиб кириш (олиб ўтиш);

текшириш учун тақдим этилаётган ҳужжатлар ичида бошқа нарсаларни қолдириш;

назорат тартиб-таомилларини амалга оширишга тўсқинлик қилувчи бошқа ҳаракатларни амалга ошириш.

13 1 . Шахслар ва транспорт воситалари Давлат чегарасидан автомобиль йўли ва темир йўл ўтказиш пунктларигача ёки қарама-қарши йўналишда ҳаракатланаётганда:

белгиланган йўналишни ўзгартириш;

транспорт воситаларига шахсларни чиқаришни, товарларни юклашни ҳамда транспорт воситаларидан шахсларни, товарларни туширишни амалга ошириш;

ҳар қандай учувчи аппаратларни ва учувчисиз учувчи аппаратларни ҳавога кўтаришни, қўндиришни ёки қабул қилишни амалга ошириш тақиқланади.

14. Чегара назорати бўлинмаси ва божхона органлари йўловчиларни халқаро ташувини амалга оширадиган юридик шахслардан халқаро қатнов йўлларида ҳаракатланувчи йўловчилар ва уларнинг багажи тўғрисидаги маълумотларни олдиндан олади.

Самарали божхона назоратини амалга ошириш мақсадида, темир йўл транспортида ташувни амалга ошираётган юридик шахслар ташилаётган ташқи савдо юклари ортилган темир йўл таркибидаги вагон ва контейнерларнинг ички ҳудудлардаги ҳаракати, улар турган темир йўл станцияси тўғрисида электрон маълумотларни божхона органига реал вақт режимида мавжуд ахборот тизими орқали бепул асосларда тақдим этиб боради.

15. Халқаро йўналишлар учун очилган автомобил йўллари, темир йўллар ва авиация ўтказиш пунктларида йўловчилар ва уларнинг юклари ҳамда багажлари божхона назорати ва текширувидан, қоидага кўра, икки йўлакли тизим ва масофавий божхона назорати тизимини белгиланган тартибда қўллаш орқали ўтказилади.

Ўтказиш пунктларида автотранспорт воситалари учун икки йўлакли хавфларни бошқариш тамойилларига асосланган давлат назорат тартиботи қуйидаги тартибда қўлланилади:

«яшил йўлак»да — хавф даражаси паст бўлган автотранспорт воситалари ва унга юкланган товарларни чиқариб юбориш тўғрисида қарор қабул қилинишида давлат назоратининг барча шакллари уларга нисбатан амалга оширилмайди, автотранспорт воситаси ва унинг ҳайдовчисига нисбатан амалга ошириладиган ҳужжатли назорат бундан мустасно;

«қизил йўлак»да — давлат назорати хавф даражаси юқори ва тасодифий танловда аниқланган автотранспорт воситаларига нисбатан амалга оширилади;

«қизил» ёки «яшил» йўлаклар божхона органларининг «Хавфларни бошқариш» ахборот тизими орқали автоматик тарзда белгилаб берилади;

ўтказиш пунктидаги давлат назорат органлари ходимлари томонидан «профайлинг» танлов асосида автотранспорт воситалари божхона органларининг «Хавфларни бошқариш» ахборот тизимида «яшил йўлак»дан «қизил йўлак»ка йўналтирилиб, тегишли назорат шакллари қўлланади;

мазкур тартибот Ўзбекистон Республикасига кириб келаётган автотранспорт воситаларига нисбатан фақатгина инспекцион кўрик мажмуаси орқали назоратдан ўтказилгандан сўнг қўлланади.

Ўтказиш пунктининг паспорт назорати зонаси аэропортлар ва автомобиль йўллари ўтказиш пунктлари ички имкониятларидан келиб чиққан ҳолда Ўзбекистон Республикаси фуқароларини расмийлаштириш учун мўлжалланган секторлар ва чет эл фуқароларини расмийлаштириш учун мўлжалланган секторларга ажратилиши мумкин ва бу ўтказиш пунктининг технологик схемасида кўрсатилади.

16. Ўтказиш пунктларида қўшма наряд томонидан «қизил йўлак»даги транспорт воситалари ва товарлар, шунингдек «профайлинг» танлов асосида автотранспорт воситалари божхона органларининг «Хавфларни бошқариш» ахборот тизимида «яшил йўлак»дан «қизил йўлак»ка йўналтирилиб кўздан кечирилади (божхона органлари бўлмаган ўтказиш пунктлари бундан мустасно).

Кўздан кечириш натижаларига кўра идентификация воситалари (пломбалар, муҳрлар ва бошқалар) бузилганлиги ва (ёки) уларга шикаст етганлиги ёки Давлат чегарасини бузиб ўтувчи шахс контрабанда предметларини ёхуд ноқонуний олиб кетилаётган товарларни яширган бўлиши мумкинлигини кўрсатувчи белгилар аниқланганда, шунингдек, ҳайдовчига нисбатан шубҳа бўлганда чегара ва божхона органлари бошлиқлари ёки уларнинг ўрнини босувчи шахснинг қарори асосида транспорт воситаси ва (ёки) товар кўрикдан ўтказилади.

Ўтказиш пунктлари ҳудудида автотранспорт воситалари ва товарларни (чегара ва божхона бўлинмаси) алоҳида-алоҳида кўздан кечириш ёки кўрикдан ўтказишга йўл қўйилмайди.

17. Ўтказиш пункти орқали олиб ўтилаётган барча мева-сабзавот ва озиқ-овқат маҳсулотлари божхона органлари томонидан божхона назоратидан, шунингдек, фитосанитария ва ветеринария назорати остидаги товарлар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда назоратдан ўтказилади.

18. Транспорт воситалари ва товарлар техника хавфсизлигига риоя этилган ҳолда, ташувчи вакили ёки товарга ваколатли шахс ёхуд транспорт воситаси ҳайдовчиси (ҳаво, дарё кемаси экипажи, поезд бригадасининг аъзоси) иштирокида чегара ва божхона назоратидан ўтказилади ҳамда улар қўшма наряднинг талабига кўра кўздан кечириш қийин бўлган барча жойларни кўрсатиши шарт.

19. Ўтказиш пунктларида шахслар, транспорт воситалари ва товарлар асоссиз ушлаб турилишига, шунингдек, уларга зарар етказилишига йўл қўйилмайди.

20. Давлат назорати органлари томонидан назорат тартиб-таомилларини амалга ошириш чоғида ҳуқуқбузарликлар аниқланганда, ушбу ҳуқуқбузарликлар изини ва объектларни сақлаш, ушбу ҳолатларга даҳлдор шахсларни қўлга олиш бўйича зарур чоралар кўриши лозим.

21. Ҳуқуқбузарлар ва ҳуқуқбузарликлар содир этилишига даҳлдор бошқа шахслар маъмурий йўл билан ушлаб турилади, шунингдек, зарур ашёвий далиллар олиб қўйилади, сўнгра тегишлилиги бўйича чегара назорати бўлинмаси ёки божхона ёхуд ички ишлар органларига қонун ҳужжатларида назарда тутилган чораларни кўриш учун олиб келинади.

22. Давлат назорати органлари ходимларига нисбатан ҳуқуқбузарликлар содир этган шахсларга нисбатан қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда чоралар кўрилади.

23. Ўзбекистон Республикаси Бош давлат санитария врачининг кўрсатмасига асосан Ўзбекистон Республикаси фуқаролари профилактика мақсадида эмлашларни ўтказишни талаб қиладиган мамлакатларга чиқишда уларда санитария-карантин бўлинмаси ходимлари томонидан вакцинация ва ревакцинация тўғрисидаги халқаро гувоҳномалар мавжудлиги текширилади.

3-боб. Автомобиль йўлларида (пиёдалар) жойлашган ўтказиш пунктларида назорат тартиб-таомилларини амалга ошириш тартиби

1-§. Умумий қоидалар

24. Давлат чегараси орқали пиёда ўтадиган шахслар ва йўловчилар ўтказиш пунктларида чегара назорати бўлинмалари томонидан ўтказиш пунктининг имкониятларига мувофиқ технологик схемада белгиланган миқдорда навбатма-навбат ўтказилади, ушбу Низомнинг 11-бандида назарда тутилган ҳолатлар бундан мустасно.

Автотранспорт воситалари ўтказиш пункти ҳудудига чегара назорати бўлинмалари томонидан божхона органи билан келишилган миқдорларда мавжуд имконият ва шароитдан келиб чиққан ҳолда киритилади.

25. Давлат назорати органлари томонидан ўтказиш пунктида ҳайдовчилар, товарлар ва транспорт воситаларининг назорат тартиб-таомиллардан ўтказилиши «Ягона дарча» божхона ахборот тизими ёки унга интеграциялашган ахборот тизимлари асосида амалга оширилади.

Бунда, ўтказиш пунктига автотранспорт воситаси кириши ва чиқиши вақтлари, уларнинг ҳар бири давлат назорати органлари томонидан тегишли назорат тартиб-таомилларидан ўтказилиши электрон тизимга белги қўйиш орқали қайд этиб борилади.

Давлат назорати органлари томонидан тегишли назорат тартиб-таомилларидан ўтказилганлиги тўғрисида электрон тизимга киритилган белгиларни назорат қилиш чегара назорати бўлинмаси томонидан амалга оширилади.

26. Электрон тизим мавжуд бўлмаганда ёхуд унда техник носозлик ҳолатлари юзага келганда, ўтказиш пунктида мазкур Низомнинг 1-иловасига мувофиқ шаклдаги «Ягона қайд варақаси»дан фойдаланилади. Техник носозлик бартараф этилганидан сўнг бир кунлик муддатда «Ягона қайд варақаси»га киритилган белгилар «Ягона дарча» божхона ахборот тизимига мажбурий тартибда киритилади.

Товарлар ва автотранспорт воситалари Ташқи иқтисодий фаолият товарлар номенклатураси бўйича коди ёки номига мувофиқ фитосанитария ва (ёки) ветеринария объекти бўлмаса, божхона органи ходими «Ягона қайд варақаси»нинг фитосанитария ва (ёки) ветеринария назорати катакларига диагонал чизиқ чизиб, шахсий муҳри ва имзоси билан тасдиқлайди.

«Ягона қайд варақаси» чегара назорати бўлинмаси томонидан ўтказиш пунктига киришда ҳайдовчига берилади ва ундан чиқишда давлат назорати органларининг тегишли белгилари мавжудлиги назорат қилинади. Унинг асл нусхаси расмийлаштирилган йилдан кейинги йилдан эътиборан бир йил давомида чегара назорати бўлинмасида сақланади.

27. Юк автотранспорт воситаларининг божхона расмийлаштируви жараёнлари ҳар бир автотранспорт воситасининг кириш ва чиқиш вақтини автоматлаштирилган қайд этиш тизими ҳамда навбатларни бошқариш электрон тизими орқали амалга оширилади.

Божхона постлари орқали кесиб ўтиш вақти тўғрисидаги ҳар ойлик статистик маълумот ҳар бир божхона пости кесимида Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитасининг расмий веб-сайтида эълон қилинади.

28. Ўтказиш пунктига бевосита туташ ҳудудда божхона терминали мавжуд бўлган ҳолларда товар ва автотранспорт воситаларининг божхона, фитосанитария ва (ёки) ветеринария назоратлари ушбу ҳудудда амалга оширилади. Бунда, товар ва автотранспорт воситалари ўтказиш пункти ҳудудида божхона назоратидан соддалаштирилган тартибда ўтказилади.

29. Ўтказиш пунктида автотранспорт воситаларининг бўлиш вақти уларнинг тури, ўтказиш пунктининг техник ҳолатидан келиб чиққан ҳолда технологик схемада белгиланади, бироқ ушбу кўрсаткич қуйидаги муддатлардан ортиқ бўлмаган ҳолда белгиланиши лозим:

енгил автотранспорт воситалари 15 дақиқа;

юк автотранспорт воситалари 30 дақиқа.

Бунда, автотранспорт воситаларининг ўтказиш пунктидаги ҳар бир давлат назорати органлари томонидан тегишли тартиб-таомиллардан ўтказилиши вақти (дақиқаларда) мазкур Низомнинг 2-3-иловалардаги схемаларга мувофиқ амалга оширилади.

30. Автотранспорт воситаларининг назорат тартиб-таомилларидан ўтиш вақти қуйидаги ҳолларда белгиланган вақт меъёрларидан ортиқ бўлиши мумкин:

автотранспорт воситалари ва (ёки) товарлар кўрикдан ўтказилганда;

ҳайдовчи ва (ёки) автотранспорт воситаси ёки товарларни Давлат чегараси орқали олиб ўтиш ёхуд ташиш учун рухсат этиш хусусиятига эга бўлган ҳужжатлар мавжуд бўлмаганда;

божхона органларига Ўзбекистон Республикасининг божхона чегараси орқали, шу жумладан, транзит шартларида ўтказиладиган автотранспорт воситалари ва товарлар бўйича транзит декларацияси олдиндан тақдим қилинмаган ҳолларда;

ўтказиш пунктларида тўланиши белгиланган йиғимлар ёки тўловлар тўланмаган ҳолларда;

ўтказиш пунктида фаолият олиб борувчи давлат назорати органлари қонунбузарлик ҳолатларини аниқлаганда;

фавқулотда ҳолатларда.

Бироқ, ушбу бандда келтириб ўтилган ҳолатларда автотранспорт воситаларининг назорат тартиб-таомилларидан ўтиш вақти 72 соатдан ортиқ бўлмаслиги лозим. Ушбу вақт ўтгандан сўнг, божхона органи томонидан автотранспорт воситасининг республикага кириши ҳал этилади ёхуд божхона органи томонидан чегара назорати бўлинмаси билан келишилган ҳолда ортига қайтарилади. Бунда, мазкур турдаги автотранспорт воситалари, агар ўтказиш пунктининг яқинида божхона терминали мавжуд бўлса, дарҳол ушбу божхона терминалига ўтказилади.

31. Ўтказиш пунктлари орқали ҳаракатланаётган шахслар, автотранспорт воситалари ва товарлар устидан самарали назоратни ўрнатиш мақсадида чегара ва божхона органлари ўзаро электрон ахборот алмашади.

Бунда, давлат назорати органлари томонидан бир-бирини такрорловчи назорат тартиб-таомилларини амалга ошириш тақиқланади.

Давлат назорати органларининг ахборот алмашинуви электрон тизим орқали амалга оширилади.

32. Автотранспорт воситаси божхона кўздан кечируви ва (ёки) божхона кўригидан ўтказилиши жараёнида чегара назоратидан яширинган шахслар аниқланганда, қонуний чоралар кўриш учун божхона органи чегара назорати бўлинмасига хабар беради.

33. Ушбу Низомнинг 16-17-бандларида назарда тутилган ҳолатларда божхона органи томонидан товарга илова қилинадиган ҳужжатларда ёки халқаро йўлларда ташиш дафтарчасида Халқаро йўлларда ташиш дафтарчасини қўллаган ҳолда юкларни халқаро ташиш тўғрисидаги божхона конвенциясига (Женева, 1975 йил 14 ноябрь) мувофиқ тегишли ёзувлар қайд этилади.

34. Ўтказиш пунктларида божхона органлари санитария-карантин, фитосанитария ва ветеринария назорати фаолиятини мувофиқлаштиради, жумладан:

хизматга келиб-кетишини;

ўтказиш пункти орқали ҳаракатланаётган шахслар орасида тушунтириш ишлари ташкил этилишини;

назорат-техник воситаларининг белгиланган талаблар асосида сақланиши ва эксплуатация қилинишини.

2-§. Ўзбекистон Республикасига кириш

35. Шахслар, транспорт воситалари ва товарлар чегара, санитария-карантин, божхона, фитосанитария ва ветеринария назоратидан одатда, қуйидаги кетма-кетликда ўтказилади:

а) чегара назорати бўлинмалари томонидан Давлат чегарасини кесиб ўтиш ҳуқуқини берувчи ҳужжатлар мавжудлиги текширилади;

б) санитария-карантин бўлинмаси томонидан назоратдан ўтказилади;

в) Давлат чегараси орқали пиёда ўтадиган шахслар қўл юки билан бирга назорат тартиб-таомилларидан ўтиш учун залга йўналтирилади;

г) божхона назоратидан ўтказиш жараёнида божхона органлари фитосанитария ва ветеринария назорати органларининг қуйидаги вазифаларини ҳам амалга оширади:

фитосанитария ва ветеринария назорати предметлари мавжудлиги тўғрисида сўраш;

фитосанитария ва ветеринария назорати талаб қилинадиган товарларни олиб кириш учун рухсат этувчи ҳужжатлар мавжудлигини сўраш;

қўл юки ва багажни назорат қилиш жараёнида фитосанитария ва ветеринария назорати объектлари мавжудлигини назорат техник воситалари ёрдамида кўздан кечириш.

Шахслар ёки йўловчиларнинг қўл юки ва багажини божхона назоратидан ўтказиш жараёнида божхона органи томонидан фитосанитария ҳамда ветеринария назоратига тушадиган товарлар аниқланганда, назорат тартиб-таомилларини амалга ошириш учун тегишли давлат назорат органи жалб қилинади. Ушбу ҳолатда божхона органининг талабига асосан фитосанитария ва ветеринария назорати ходимлари божхона назорати жараёнида иштирок этади.

Товарларга нисбатан рухсат этувчи ҳужжатлар мавжуд бўлмаганда ва (ёки) рухсат этувчи ҳужжатлари мавжуд бўлган товарлар фитосанитария ёки ветеринария талабларига жавоб бермаган ҳолларда, ушбу товарлар божхона чегарасидан ўтказилишига рухсат берилмайди ва тегишли назорат органи томонидан республика ички ҳудудига киритилмасдан қайтариб юборилади. Товарларни ортига қайтариш уларни олиб кирган шахс ҳисобидан амалга оширилади.

Божхона чегарасидан олиб кирилишига рухсат берилмаган товарларни ортига қайтариш имкони бўлмаса, улар шу жойда тегишлилиги бўйича фитосанитария ва ветеринария назорати органлари томонидан қонунчиликда белгиланган тартибда йўқ қилиш учун олиб қўйилади.

Божхона органи фитосанитария ва ветеринария органи томонидан ўтказилган назорат натижасига асосан, фитосанитария ва (ёки) ветеринария талабларига жавоб берадиган товарларни амалдаги қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ ўтказиш пункти орқали ўтказади.

36. Товарлар ва автотранспорт воситалари назорат тартиб-таомилларидан қуйидаги тартибда ўтказилади:

а) Ўзбекистон Республикасига кириб келаётган автотранспорт воситаларининг ҳаракатланувчи қисмига ветеринария-санитария жиҳатидан ишлов берилганидан сўнг, чегара назорати бўлинмалари томонидан ҳайдовчининг Давлат чегарасини кесиб ўтиш ҳуқуқини берувчи ҳужжатлари мавжудлиги текширилади;

б) автотранспорт воситаси ўтказиш пункти ҳудудига ўтказилади ва кўздан кечириш майдончасига қўйилади;

в) ҳайдовчи чегара ва божхона назоратидан ўтказилади;

г) ҳайдовчи ёки юкни кузатиб бораётган шахс божхона органига расмийлаштирувни амалга ошириш учун автотранспорт воситаси ва (ёки) товарга тегишли ҳужжатларни қоғоз ёки электрон тарзда тақдим этади;

д) ҳайдовчи ёки юкни кузатиб бораётган шахсни, товарлар ва автотранспорт воситаларини божхона назоратидан ўтказиш жараёнида божхона органлари фитосанитария ва ветеринария назорати органларининг қуйидаги вазифаларини амалга оширади:

ҳайдовчи ёки юкни кузатиб бораётган шахсда фитосанитария ва ветеринария назорати предметлари мавжудлиги тўғрисида сўраш;

ҳайдовчи ёки юкни кузатиб бораётган шахснинг қўл юки ва багажини назорат қилиш жараёнида фитосанитария ва ветеринария назоратидаги товарларни аниқлаш;

товар Ташқи иқтисодий фаолият товарлар номенклатураси бўйича коди ёки номига мувофиқ фитосанитария ёхуд ветеринария объекти бўлса, уларни назоратдан ўтказиш жараёнида божхона органи ходими тегишли давлат назорати органи ходимини жалб қилади;

фитосанитария ва ветеринария назорати ходимлари назорат тартиб-таомилларини амалга оширади ва электрон тизимга белгиланган тартибда белгилар қўяди;

божхона органи ходими тегишли давлат назорат органи ходимининг белгисига асосан товарни Давлат чегараси орқали ўтказиш ёки ортига қайтариб юбориш масаласини ҳал этади;

товарларни ортига қайтариш уларни олиб кирган шахс ҳисобидан амалга оширилади;

агар товарларни ортига қайтариш имкони бўлмаса, улар шу жойда фитосанитария ва ветеринария назорати органлари томонидан тегишли қарор қабул қилингунга қадар вақтинча ушлаб турилади;

е) қўшма наряд томонидан ҳайдовчидан автотранспорт воситасида чегара ва божхона назоратидан яширинган шахслар ва товарлар, Ўзбекистон Республикаси ҳудудига олиб кириш ёки ҳудуди орқали транзит ташиш тақиқланган предметлар бор ёки йўқлиги сўралади. Шундан сўнг автотранспорт воситаси қўшма наряд томонидан кўздан кечирилади ва (ёки) кўрикдан ўтказилади;

ё) автотранспорт воситаси ва унда ташилаётган товарлар божхона расмийлаштирувидан ўтказилгандан сўнг, қоғоз шаклдаги кузатув ҳужжатларига ва (ёки) электрон тизимда божхона органининг тегишли белгилари қўйилади;

ж) барча турдаги назорат ишлари ниҳоясига етганидан сўнг, махсус ажратилган жойдаги йўловчилар қўл юки ва багажи билан бирга автотранспорт воситасига чиқариш учун чегара назорати бўлинмаси томонидан кузатиб борилади. Давлат чегарасидан пиёда ўтаётган шахслар ўтказиш пунктидан технологик схемага мувофиқ белгиланган йўналиш бўйича чиқарилади.

Автотранспорт воситасининг ўтказиш пункти ҳудудидан чиқишига «Ягона дарча» божхона ахборот тизими маълумотлари ва кўрсатмаси асосида ёхуд мазкур Низомнинг 26-бандида келтирилган ҳолатларда чегара назорати бўлинмаси томонидан «Ягона қайд варақчаси»да давлат назорати органларининг тегишли белгилари мавжудлиги текширилганидан сўнг рухсат берилади.

37. Автотранспорт воситаларининг Ўзбекистон Республикаси ҳудудига кириши учун тижорат банкининг шаҳобчаси томонидан ва (ёки) тўловларни амалга ошириш, валюта айирбошлаш, пул маблағларини нақд пулга алмаштириш ҳамда бошқа нақд ва нақдсиз ҳисоб-китоб банк операцияларини амалга ошириш имконини берадиган ўз-ўзига хизмат кўрсатиш терминаллари ёрдамида, агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларида бошқача назарда тутилмаган бўлса, белгиланган тўлов ва йиғимлар қабул қилинади.

38. Чегара ва божхона назорати жараёнида ёки ундан сўнг ҳайдовчи, шахс, йўловчи Ўзбекистон Республикаси ҳудудига киришдан бош тортган ҳолларда, ушбу шахс, ҳайдовчи, йўловчи Ўзбекистон Республикасидан чиқиш учун назорат тартиб-таомилларидан такроран ўтказилади.

Товар ёки автотранспорт воситасини Ўзбекистон Республикаси ҳудудига олиб кириш ёки унинг ҳудуди бўйлаб транзит ҳаракатланишдан бош тортилган ҳолларда, ушбу товар ёки автотранспорт воситаси қонун ҳужжатларига мувофиқ чегарадош мамлакат ҳудудига қайтариб юборилади.

3-§. Ўзбекистон Республикасидан чиқиш

39. Шахслар, транспорт воситалари ва товарлар чегара, божхона, фитосанитария ва ветеринария назоратидан одатда, қуйидаги кетма-кетликда ўтказилади:

а) чегара назорати бўлинмалари томонидан Ўзбекистон Республикасидан чиқиб кетаётган шахсларнинг Давлат чегарасини кесиб ўтиш ҳуқуқини берувчи ҳужжатлари мавжудлиги текширилади;

б) Давлат чегараси орқали пиёда ўтадиган шахслар ва йўловчилар қўл юки ҳамда багажи билан бирга назорат тартиб-таомилларидан ўтиш учун залга ўтказилади;

в) Давлат чегарасидан пиёда ўтаётган шахслар назорат тартиб-таомилларидан ўтказилганидан сўнг, ўтказиш пунктидан технологик схемага мувофиқ белгиланган йўналиш бўйича чиқарилади, йўловчилар эса махсус ажратилган жойга ўтади.

40. Товарлар ва автотранспорт воситалари назорат тартиб-таомилларидан қуйидаги тартибда ўтказилади:

а) автотранспорт воситаси ўтказиш пункти ҳудудига ўтказилади ва кўздан кечириш майдончасига қўйилади;

б) ҳайдовчи божхона назоратидан ўтказилади;

в) ҳайдовчи ёки юкни кузатиб бораётган шахс божхона органига расмийлаштирувни амалга ошириш учун автотранспорт воситаси ва (ёки) товарга тегишли ҳужжатларни қоғоз ёки электрон тарзда тақдим этади;

г) товар Ташқи иқтисодий фаолият товарлар номенклатураси бўйича коди ёки номига мувофиқ фитосанитария ёхуд ветеринария объекти бўлса, уларни назоратдан ўтказиш жараёнида божхона органи ходими тегишли давлат назорати органи ходимини жалб қилади;

д) қўшма наряд томонидан ҳайдовчидан автотранспорт воситасида чегара ва божхона назоратидан яширинган шахслар ва товарлар, Ўзбекистон Республикаси ҳудудига олиб кириш ёки ҳудуди орқали транзит ташиш тақиқланган предметлар бор ёки йўқлиги сўралади. Шундан сўнг автотранспорт воситаси қўшма наряд томонидан кўздан кечирилади ва (ёки) кўрикдан ўтказилади;

е) автотранспорт воситаси ва унда ташилаётган товарлар божхона расмийлаштирувидан ўтказилгандан сўнг, қоғоз шаклдаги кузатув ҳужжатларига ва (ёки) электрон тизимда божхона органининг тегишли белгилари қўйилади ва шундан сўнг ҳайдовчи чегара (паспорт) назоратидан ўтади;

ё) барча турдаги назорат ишлари ниҳоясига етганидан сўнг, махсус ажратилган жойдаги йўловчилар қўл юки ва багажи билан бирга автотранспорт воситасига чиқариш учун чегара назорати бўлинмаси томонидан кузатиб борилади;

ж) автотранспорт воситасининг ўтказиш пункти ҳудудидан чиқишига «Ягона дарча» божхона ахборот тизими маълумотлари ва кўрсатмаси асосида ёхуд мазкур Низомнинг 26-бандида келтирилган ҳолатларда чегара назорати бўлинмаси томонидан «Ягона қайд варақчаси»да давлат назорати органларининг тегишли белгилари мавжудлиги текширилганидан сўнг рухсат берилади.

41. Чегара ва божхона назорати жараёнида ёки ундан сўнг шахс Ўзбекистон Республикасидан чиқишдан бош тортган ҳолларда, у Ўзбекистон Республикасига қайтариб киритилади, унинг чиқиш ҳақида қўйилган белгилари бекор қилинади ва ундирилган йиғимлар қайтариб берилмайди.

Товар ёки автотранспорт воситасини Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан олиб чиқишдан бош тортилган ҳолларда ушбу товар ёки автотранспорт воситаси қонун ҳужжатларига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси ҳудудига қайтариб киритилади.

4-боб. Темир йўл ўтказиш пунктларида назорат тартиб-таомилларини амалга ошириш тартиби

1-§. Умумий қоидалар

42. Чегара назорати бўлинмасининг раҳбари поезд келишидан олдин ўтказиш пунктида режим ташкил қилади.

Давлат назорати органлари темир йўл таркибининг келиши ва кетиши тўғрисидаги ахборотни станция бўйича навбатчидан (диспетчердан) олади.

43. Йўловчилар, уларнинг қўл юки ва багажи ҳамда поезд бригадаси аъзолари қўшма наряд томонидан ўтказиш пунктида, айрим ҳолларда эса ҳаракатланиш йўналишида назорат тартиб-таомилларидан ўтказилади.

Юк вагонлари ва контейнерларда ташиладиган товар ҳамда транспорт воситалари божхона органлари жойлашган темир йўл станцияларида расмийлаштирилади.

44. Назорат тартиб-таомиллари поездлар ҳаракатланиши жадвалида назарда тутилган тўхтаб туриш вақти давомида амалга оширилади. Темир йўл станцияси маъмурияти давлат назорати органларига поездлар ҳаракатланиши жадвалидаги ўзгартиришлар тўғрисида олдиндан хабар беради.

Юк ташиш поездининг тўхтаб туриш вақти чегара назорати бўлинмалари ва божхона органлари томонидан темир йўл станцияси маъмурияти билан биргаликда белгиланади. Ўтказиш пунктларида юк ва йўловчи ташиш поездларини текшириш тартиби ҳамда давомийлиги юк ва йўловчи ташиш поездларини назорат қилишнинг ҳудудий темир йўл бўлинмалари ва давлат назорати органларининг ҳудудий тузилмалари билан келишилган технологик схема асосида белгиланади.

Айрим ҳолларда, чегара ёки божхона назорати бўлинмаларининг буюртманомалари бўйича таркибларни қўшимча кўрикдан ўтказиш ва поездларни тўхтатиб туриш зарурати юзага келганда, поезднинг тўхтаб туриш вақти юк ва йўловчи ташиш поездларини назорат қилиш технологик схемага биноан белгиланган вақтдан кўпроққа узайтирилиши мумкин.

45. Назорат тартиб-таомиллари ниҳоясига етгандан сўнг, чегара назорати бўлинмасининг раҳбари поездни жўнатиш масаласини давлат назорати бошқа органларининг раҳбарлари билан келишади ҳамда темир йўл станцияси маъмуриятига поездни ўтказиш пункти ҳудудидан жўнатиш учун рухсат беради.

46. Чегара ва божхона назорати ниҳоясига етказилгач ички ишлар органлари ходимларига темир йўл таркибини кузатиб боришни давом эттиришга, йўлда жамоат тартибини сақлашга, йўловчиларнинг шахсий ва мулкий хавфсизлигини таъминлашга рухсат этилади.

2-§. Ўзбекистон Республикасига кириш

47. Чегара назорати бўлинмаси раҳбари чегарадош давлатнинг чегара станциясидан темир йўл таркибининг ҳаракатланиши ва келиш вақти тўғрисида станция навбатчисидан (диспетчеридан) ахборот олади.

48. Темир йўл таркиби Давлат чегарасини кесиб ўтишда чегара наряди сўровига асосан станция навбатчиси (диспетчери) томонидан унга чиқиши учун тўхтатилади ва наряд таркибни ўтказиш пунктигача кузатиб боради. Давлат чегараси линиясида тўхташ жойи ва тўхтаб туриш вақти чегара қўшинлари бўлинмалари томонидан темир йўл маъмурияти билан келишилган ҳолда белгиланади.

49. Йўловчилар, одатда, вагонлар, локомотивлар, темир йўл вокзали биносида ёки бунинг учун махсус ажратилган бошқа жойларда чегара, божхона, санитария-карантин, фитосанитария ва ветеринария назоратидан ўтказилади.

50. Поездлардан йўловчилар туширилмайдиган ўтказиш пунктларида назорат тартиб-таомиллари қуйидаги тартибда амалга оширилади:

қўшма наряд ички ишлар органлари билан биргаликда ўтказиш пунктида зарур режим чекловлари бажарилишини таъминлайди;

чегара назорати бўлинмаси, божхона органи ва санитария-карантин, фитосанитария ва ветеринария назорати ходимлари темир йўл таркибига юборилади ва текширувни амалга оширади. Вагонлар кузатувчилари санитария-карантин бўлинмалари ходимларига ўта хавфли ва бошқа юқумли касалликлари бор деб гумон қилинаётган йўловчилар борлиги ҳамда уларнинг сони ҳақида ахборот беради. Йўловчиларнинг ҳужжатларини текшириш, вагоннинг ички ва ташқи томонини, почта-багаж вагонини, шунингдек локомотивни кўздан кечириш ва (ёки) кўрикдан ўтказиш технологик схемага мувофиқ амалга оширилади;

қўшма наряд вагонда назорат тартиб-таомилларини амалга оширишни бошлашдан аввал вагон кузатувчисидан йўловчилар купеда ўз жойларини эгаллашини ва ҳужжатлари, қўл юклари ҳамда багажини текширишга тайёрлашини, кўриш чекланган шароитда эса вагондаги қўшимча ёритиш чироқларини ёқишни талаб қилади (камида 80 люкс);

йўловчилар, уларнинг қўл юклари ва багажи қуйидаги кетма-кетликда назоратдан ўтказилади:

санитария-карантин назорати;

чегара назорати;

божхона назорати;

фитосанитария ва ветеринария назорати.

51. Йўловчилар поезддан тушириладиган ўтказиш пунктларида назорат тартиб-таомиллари, одатда, қуйидаги тартибда амалга оширилади:

йўловчиларни кутиб оладиган чегара наряди йўловчиларни перронда кутиб туради ва зарур режим чекловлари бажарилишини таъминлайди;

машинистлар бригадаси қўшма наряд томонидан локомотив кабинасида чегара назорати ва божхона расмийлаштирувидан ўтказилади;

божхона наряди товарнинг почта-багаж вагонидан туширилиши ва почта-багаж бўлимига олиб борилишини назорат қилади;

йўловчилар қўл юки ва багажи билан ҳамда товарлар поезддан туширилгач, транспорт воситаларини кўрикдан ўтказиш бўйича қўшма наряд таркибни юк ҳамда йўловчи ташиш поездларини назорат қилиш технологик схемасига мувофиқ махсус ажратилган жойларда ташқи ҳамда ички томондан кўздан кечиради ва (ёки) кўрикдан ўтказади;

йўловчилар уларни кутиб оладиган қўшма наряд кузатуви остида темир йўл вокзалининг тегишли залига боради;

йўловчилар санитария-карантин назоратидан ўтгандан сўнг, чегара назорати линиясига ўтади. Ўта хавфли ва бошқа юқумли касалликлари бор деб гумон қилинган бемор йўловчилар аниқланганда, Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан белгиланган тартибда эпидемияга қарши тадбирлар амалга оширилади;

йўловчилар чегара назоратидан ўтиш пайтида қўшма наряд йўловчилар, хизмат кўрсатувчи ходимлар ва бегона шахсларнинг ҳужжатларни текшириш линияси орқали ноқонуний ўтишига йўл қўймаслик мақсадида кузатиб туради;

йўловчилар божхона расмийлаштирувидан ўтиш пайтида ветеринария ва фитосанитария назоратидан ҳам ўтказилади;

барча турдаги назорат тадбирлари тугагандан сўнг, йўловчилар қўл юки ва багажи билан вокзал биносидан чиқади;

вокзал зали бўйича навбатчи ўтказиш пунктига бегона шахслар, шу жумладан, кутиб олувчилар кириб келишига йўл қўймаслик мақсадида йўловчиларнинг вокзал биносидан чиқишини назорат қилади;

чегара ва божхона назорати ниҳоясига етганидан сўнг йўловчилар, перрон ва вокзал зали қўшма наряд томонидан бегона буюмлар ва предметларни аниқлаш учун кўздан кечирилади.

52. Юк ташувчи темир йўл таркиби алоҳида ишлаб чиқилган технологик схема бўйича давлат назорати органлари томонидан назорат тартиб-таомилларидан ўтказилади.

3-§. Ўзбекистон Республикасидан чиқиш

53. Йўловчилар поездга чиқариладиган ўтказиш пунктларида назорат тартиб-таомиллари қуйидаги тартибда амалга оширилади:

чегара ва божхона назорати бўлинмалари поезднинг поездлар ҳаракатланиши жадвалида белгиланган жўнаб кетиш вақтидан 3 соат олдин чегара ва божхона назорати линиясига ўтади, вокзал залини кўздан кечиради, бегона шахсларни чиқариб юборади, буюмлар ва предметларни олиб ташлайди ҳамда иш ўринлари ва махсус техника воситаларини ишлашга тайёрлайди;

йўловчилар назоратдан ва зал бўйича навбатчилар томонидан чипталар рўйхатдан ўтказилгандан сўнг ветеринария ва фитосанитария назорати, божхона расмийлаштируви ҳамда чегара назоратидан ўтказилади, поезд келгунига қадар кутиш залига юборилади;

чегара наряди чегара назорати линиясида йўловчилар, хизмат кўрсатувчи ходимлар ва бегона шахсларнинг назорат линиясидан ноқонуний ўтишига йўл қўймаслик мақсадида кузатиб туради;

зал бўйича навбатчи рўйхатдан ўтказиш тугагандан сўнг рўйхатга олинган йўловчилар ҳақида чегара нарядига ахборот беради;

чет элга чиқувчи шахсларнинг ҳужжатини текшириш поезд жўнаб кетишига 15 дақиқа қолганда, темир йўл станцияси маъмурияти томонидан рўйхатдан ўтказилган йўловчиларнинг барчаси поездга чиқарилгандан сўнг якунланади;

транспорт воситаларини кўрикдан ўтказиш бўйича қўшма наряд жўнаб кетадиган темир йўл таркибини ташқи ва ички томондан кўздан кечиради ва (ёки) кўрикдан ўтказади;

поезд кўрикдан ўтказилгач, чегара назорати бўлинмасининг раҳбари божхона органи бошлиғи билан келишган ҳолда вокзал биносида божхона расмийлаштируви ва чегара назоратидан ўтган йўловчиларга поездга чиқиш, шунингдек, товарларни юклашга рухсат беради;

рўйхатдан, назорат тартиб-таомилларидан ўтмаган йўловчиларнинг поездга чиқишига рухсат этилмайди;

поезд бригадаси аъзолари технологик схемага мувофиқ темир йўл таркиби ташкил этиладиган жойда турган вагонларда назорат тартиб-таомилларидан ўтказилади;

йўловчилар вагонларга чиқарилгач, чегара назорати бўлинмасининг раҳбари божхона органи бошлиғи ва навбатчи диспетчер билан келишган ҳолда ўтказиш пункти ҳудудидан поезднинг жўнашига рухсат беради;

чегара наряди поезднинг ўтказиш пункти ҳудудидан жўнаб кетишини назорат қилади.

54. Йўловчилар поездга чиқарилмайдиган ўтказиш пунктларида назорат тартиб-таомиллари қуйидаги тартибда амалга оширилади:

чет элга жўнаб кетаётган темир йўл таркибининг ўтказиш пунктига келишидан 20 дақиқа олдин станция бўйича навбатчи (диспетчер) чегара назорати, божхона хизмати бўлинмалари ва ички ишлар органларига тегишли ахборотни етказади ва улар перронга бориб ҳудудни кўздан кечиради, бегона шахсларни чиқариб юборади, буюмлар ва предметларни олиб ташлайди ҳамда иш ўринлари ва махсус техника воситаларини ишлашга тайёрлайди;

ўтказиш пунктига поездда келган йўловчилар бевосита поезд вагонларида назорат тартиб-таомилларидан ўтказилади;

темир йўл таркибининг почта-багаж вагони қўшма наряд томонидан кўздан кечирилади ва (ёки) кўрикдан ўтказилади;

назорат тартиб-таомиллари тугаганидан сўнг чегара назорати бўлинмасининг раҳбари божхона органи бошлиғи ва станция бўйича навбатчи (диспетчер) билан келишган ҳолда ўтказиш пункти ҳудудидан поезднинг жўнашига рухсат беради;

чегара наряди темир йўл таркибининг ўтказиш пунктидан жўнаб кетишини назорат қилади.

5-боб. Авиация ўтказиш пунктларида назорат тартиб-таомилларини амалга ошириш тартиби

1-§. Умумий қоидалар

55. Халқаро парвозларни амалга оширадиган Ўзбекистон Республикаси аэропортларидан (аэродромларидан) учадиган ва қўнадиган барча ҳаво кемалари ҳамда ҳарбий-транспорт авиацияси чегара, божхона назоратидан ўтказилади. Халқаро парвозларни амалга оширадиган фуқаро авиацияси ҳаво кемалари эпидемик кўрсаткичлар бўйича санитария-карантин назоратидан ўтказилади.

Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги Ҳарбий-ҳаво кучларининг жанговар самолётлари ва вертолётлари чегара назоратидан ўтказилмайди.

56. Йўловчилар, уларнинг қўл юки ва багажи аэропорт биносидаги кириш (чиқиш) пунктида, айрим ҳолларда эса парвозларнинг кунлик режаси ҳамда улар бўйича келадиган аниқ маълумотлар ва қўшимчалар асосида чегара назорати бўлинмаси раҳбари ва божхона органи бошлиғининг ўзаро келишувига кўра ҳаво кемасининг бортида (борт остида) чегара ва божхона назоратидан ўтказилади.

Багаж ва товарлар ҳаво кемаси бориб қўнадиган аэропортда (йўловчининг авиачиптасига ёки товарнинг авиа юк хатига кўра) ёки ортиб жўнатиладиган аэропортда божхона расмийлаштирувидан ўтказилади.

Экипаж аъзолари, одатда, аэропорт биносида, айрим ҳолларда ҳаво кемаси бортида (борт остида) назоратдан ўтказилади.

Экипаж аъзолари ўсимликлар карантини бўйича давлат инспектори томонидан фитосанитария назоратидан ҳам ўтказилади.

57. Ҳаво кемаси йўловчилар ундан тушгандан сўнг кириш пунктида ёки йўловчилар унга чиқишидан аввал чиқиш пунктида қўшма наряд томонидан кўздан кечирилади ва (ёки) кўрикдан ўтказилади.

58. Ўзбекистон Республикаси ҳудудига ҳаво кемаларида бир қанча оралиқ қўнишлардан сўнг келган йўловчилар, уларнинг қўл юклари ва багажи ҳаво кемаси бориб қўнадиган аэропортда (йўловчиларнинг авиачипталарига ёки товарларнинг авиа юк хатига кўра) чегара ва божхона назоратидан ўтказилади ҳамда расмийлаштирилади.

Ўзбекистон Республикасига бир қанча оралиқ қўнишлардан сўнг келадиган ҳаво кемалари, техник қўнишни амалга оширадиган ҳаво кемаларидан ташқари, йўловчилар, багаж ва товарлар туширилгандан сўнг охирги пунктда экипаж аъзоларидан бирининг иштирокида кўздан кечирилади ва (ёки) кўрикдан ўтказилади.

Ўзбекистон Республикасидан бир қанча оралиқ қўнишларни амалга оширадиган ҳаво кемаларида чиқиб кетадиган йўловчилар, уларнинг қўл юклари ва багажи, шунингдек, товарлар жўнатиладиган аэропортда (йўловчиларнинг авиачипталарига ёки товарларнинг авиа юк хатига кўра) назорат тартиб-таомилларидан ўтказилади.

Ўзбекистон Республикасидан бир қанча оралиқ қўнишларни амалга оширадиган ҳаво кемалари, техник қўнишни амалга оширадиган ҳаво кемалари бундан мустасно, уларга йўловчилар чиққунича, багаж ва товарлар ортилгунича дастлабки пунктда экипаж аъзоларидан бирининг иштирокида кўздан кечирилади ва (ёки) кўрикдан ўтказилади.

59. Чет элга кетадиган йўловчиларни ҳаво кемасига чиқариш ва чет элдан келадиган йўловчиларни ҳаво кемасидан тушириш чегара назорати бўлинмаси раҳбарининг рухсати билан, чет элдан келишда эса қўшимча равишда санитария-карантин бўлинмалари билан келишилган ҳолда амалга оширилади.

60. Ўзбекистон Республикасининг халқаро парвозларни амалга оширадиган ва жадвалга кўра чегара аэропортларида тижорат қўнишларни бажарадиган ҳаво кемаларида ички республика авиалиниялари йўловчиларини ташишга рухсат этилмайди.

61. Йўловчиларни ҳаво кемасидан аэропорт биносигача ва ортга автобусда ташишда қўшма наряд йўловчилар автобусга чиққунича ва ундан тушганда сўнг бегона шахслар ҳамда предметларни аниқлаш мақсадида автобусни кўздан кечиради.

62. Чегара нарядларининг божхона органлари ва халқаро рейсларга хизмат кўрсатувчи бошқа хизматлар билан ўзаро ҳамкорлиги парвозлар технологик схемаси ва режаларига мувофиқ чегара назорати бўлинмасининг раҳбари томонидан ташкил этилади.

63. Бемор йўловчиларнинг тиббиёт ходими томонидан кузатиб борилиши, уларни юкчи (юк ортувчи ва туширувчи ишчи) ва заруратга кўра ногиронлик аравачалари билан таъминлаш, тиббий хизмат кўрсатиш билан боғлиқ хизматлар технологик схемага мувофиқ аэропорт маъмурияти томонидан кўрсатилади.

64. Ўтказиш пунктларида божхона органлари томонидан божхона назорати ўтказилганда фитосанитария ва ветеринария назорати тегишли давлат назорати органлари томонидан амалга оширилиши таъминланади.

Йўловчилар ва экипаж аъзоларининг қўл юки ҳамда багажини божхона назоратидан ўтказиш жараёнида божхона органлари фитосанитария ва ветеринария назорати органларининг қуйидаги вазифаларини амалга оширади:

фитосанитария ва ветеринария назорати предметлари мавжудлиги тўғрисида сўраш;

Йўловчилар ва экипаж аъзоларининг қўл юки ва багажини божхона назоратидан ўтказиш жараёнида божхона органи томонидан фитосанитария ва ветеринария назоратига тушадиган товарлар аниқланганда, назорат тартиб-таомилларини амалга ошириш учун тегишли давлат назорати органи жалб қилинади. Ушбу ҳолатда божхона органининг талабига асосан фитосанитария ва ветеринария назорати ходимлари божхона назорати жараёнида иштирок этади.

Товарларни ортига қайтариш уларни олиб кирган шахс ҳисобидан амалга оширилади.

Божхона чегарасидан олиб ўтишга рухсат берилмаган товарларни ортига қайтариш имкони бўлмаса, улар шу жойда тегишлилиги бўйича фитосанитария ва ветеринария назорати органлари томонидан қонунчиликда белгиланган тартибда йўқ қилиш учун олиб қўйилади.

Божхона органи фитосанитария ва ветеринария органи томонидан ўтказилган назорат натижасига асосан фитосанитария ва (ёки) ветеринария талабларига жавоб берадиган товарларни амалдаги қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ ўтказиш пункти орқали ўтказади.

Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлигининг тегишли бўлинмалари чегара назорати бўлинмалари ва божхона органларини ҳарбий аэродромлар орқали амалга оширилаётган халқаро қатнов авиарейслари ҳақида олдиндан хабардор қилади.

2-§. Ўзбекистон Республикасига кириш

65. Чегара назорати бўлинмаси ва божхона органи аэропорт диспетчеридан ҳаво кемаси учиши тўғрисида унинг белгиланган манзилга бориб қўниши учун ҳисобланган вақт ва ундаги йўловчилар сони ҳамда бошқа юклар миқдори, беморлар, депортация қилинган йўловчилар бор-йўқлиги ҳақида маълумотлар кўрсатилган ахборотни олади.

Ташишларни ташкил этиш хизмати (кейинги ўринларда ТТХ деб аталади) диспетчери бир вақтнинг ўзида ушбу ахборотни бошқа манфаатдор хизматлар, шу жумладан, Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлигининг консуллик бўлими ходимларига ҳаво кемаси келишидан бир соат олдин етказади. VIP (СIP) зали ходимлари давлат назорати органларига VIP (СIP) зали орқали хизмат кўрсатиладиган йўловчилар борлиги тўғрисида олдиндан маълум қилади.

66. Ҳаво кемаси қўнишидан 10 дақиқа аввал чегара назорати бўлинмаси ҳаво кемалари турадиган тегишли жойда, шунингдек, давлат назорати бошқа органларининг ходимлари билан биргаликда аэропортнинг йўловчилар ўтиши йўналиши бўйича халқаро секторида зарур режимни ўрнатади.

67. Ҳаво кемаси ажратилган жойга келиб тўхтагач, чегара назорати бўлинмаси раҳбари санитария-карантин назорати, божхона органи ва аэропорт ТТХ ходими билан келишган ҳолда ҳаво кемасидан йўловчиларнинг тушишига, шунингдек, багаж ва юкларни туширишга рухсат беради.

Чегара назорати бўлинмаси божхона органи билан биргаликда видеокузатув тизими имкониятларидан фойдаланган ҳолда йўловчиларни, шу жумладан, ҳаво кемасини ер усти техник хизматига топширишда иштирок этмайдиган экипаж аъзолари ва уларнинг багажи аэропорт биносига етказилишини назорат қилади. Божхона органи товарларни тушириш ва уларнинг аэропорт (аэродром) омборига етказилишини назорат қилади.

68. Қўшма наряд келиб қўнган ҳаво кемасини авиатехник ёки экипаж аъзоси иштирокида кўздан кечиради, экипаж аъзоларининг қўл юки ва багажи туширилишини назорат қилади, ушбу Низомнинг 96-бандида назарда тутилган ҳолатлар бундан мустасно.

69. Ҳаво кемасида келган йўловчилар расмийлаштириш залига ўтади ва бу ерда қуйидаги назорат тартиб-таомилларидан ўтказилади:

санитария-карантин назорати;

чегара (паспорт) назорати;

божхона назорати (божхона расмийлаштируви);

фитосанитария назорати;

ветеринария назорати.

Бунда, чегара наряди келган йўловчиларнинг расмийлаштириш залига технологик схемага кўра белгиланган йўналиш бўйича ўтишини назорат қилади.

70. Ўта хавфли ва бошқа юқумли касалликлари бор деб гумон қилинган йўловчилар аниқланганда, эпидемияга қарши тадбирлар Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан белгиланган тартибда амалга оширилади.

71. Йўловчилар чегара (паспорт) назоратидан ўтказилаётганда уларнинг Ўзбекистон Республикасига кириш ҳуқуқини берадиган ҳужжатлари текширилади.

ТТХ вакили визасиз келган чет эл фуқароларига виза билан боғлиқ расмиятчиликларни бажариш учун консуллик бўлими ходимига мурожаат қилиш кераклиги ҳақида маълум қилади.

Виза бериш рад этилганда ёки Ўзбекистон Республикаси ҳудудига қонунчиликка мувофиқ кириш тақиқланган ҳолатларда, чегара назорати бўлинмалари ходимлари Ўзбекистон Республикаси ҳудудига киритиш рад этилганлиги тўғрисида қарор қабул қилади ва бу ҳақида тузилган далолатнома асосида ТТХ ходимлари йўловчининг қайтиб кетишини ташкил этади.

Ўзбекистон Республикасининг визалари чет эл фуқаролари орасидан айрим йўловчиларга ёки фуқаролиги бўлмаган шахсларга берилган ҳолатларда бундай йўловчилар Ўзбекистон Республикаси ҳудудига кириш имкониятига эга бўлади.

72. Кириш тақиқланган шахсларни ҳаво кемасининг учишини кутиш вақтида озиқ-овқат билан таъминлаш чегара назорати бўлинмаси ходимининг буюртманомаси бўйича аэропорт маъмурияти томонидан ташкил этилади.

73. Ўзбекистон Республикаси қонунчилигига мувофиқ ваколатли давлат органлари чет эл фуқароларининг Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан депортация қилинишини (чиқариб юбориш) ташкил этиш билан шуғулланади.

74. Ташувчи депортация қилинган шахсларни қуйидаги ҳолларда ташишни рад этиш ҳуқуқига эга:

депортация тўғрисида қарор нусхаси бўлмаганда:

сўнгги манзилгача авиачипта бўлмаганда;

тегишли равишда расмийлаштирилган ҳаракатланиш ҳужжатлари бўлмаганда;

депортация қилинадиган шахс парвозлар хавфсизлигига хавф туғдирса.

75. Чегара назоратидан ўтиб, ўз багажини олган йўловчилар божхона назорати зонасига ўтади.

Божхона органи фитосанитария ва ветеринария органи томонидан ўтказилган назорат натижасига асосан фитосанитария ва (ёки) ветеринария талабларига жавоб берадиган товарлар амалдаги қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ ўтказиш пункти орқали ўтказади.

76. Йўловчилар багажини олиб божхона назорати линиясига келгандан сўнг, уларни божхона назорати ва расмийлаштирувидан ўтказишнинг умумий вақти йўловчилар сонидан қатъий назар, бир соатдан ошмаслиги лозим, бундан божхона қонун ҳужжатлари бузилишлари аниқланган ҳолатлар мустасно.

77. Давлат назоратининг ҳар бир органи тегишли турдаги назорат тугагач ўзлари масъул бўлган зонадаги йўловчилар ўтиш йўналиши бўйича заллар ва биноларни бегона шахслар, буюмлар ва предметлар бор-йўқлигини аниқлаш учун кўздан кечиради.

3-§. Ўзбекистон Республикасидан чиқиш

78. Чегара назорати бўлинмаси, божхона органи ва давлат назорати бошқа органлари раҳбарларига ҳаво кемаси учиб кетишидан 3 соат аввал аэропорт диспетчери овозни кучайтириш алоқаси орқали ҳаво кемасининг учиб кетиш, рўйхатдан ўтказишнинг бошланиши, йўловчилар сони ва тоифаси, ҳаво кемасининг тури ҳақида маълум қилади.

79. Қўшма наряд ҳаво кемасининг турига қараб йўловчи ташиш ҳаво кемаси учиб кетишидан 1-2,5 соат (юк ташувчи ҳаво кемаси — 45 дақиқа) қолганда тегишли туриш жойига келади ва бу ерда зарур режимни ўрнатади.

80. Аэропорт ТТХ диспетчери рўйхатдан ўтказиш тугагач чегара, божхона ва авиация хавфсизлигини текшириш хизматларига рўйхатдан ўтказилган йўловчилар ҳақида маълум қилади ва уларнинг сонини солиштириб чиқади.

81. Божхона органи ходимлари халқаро рейсларда парвоз қиладиган йўловчиларга хизмат кўрсатишни ҳаво кемасининг эълон қилинган учиш вақтидан 3 соат аввал бошлайди ва кетишига 35 дақиқа қолганда якунлайди.

82. Чегара назорати бўлинмаси кетувчи йўловчиларга хизмат кўрсатишни ҳаво кемаси кетишидан 3 соат аввал бошлайди ва 30 дақиқа қолганда якунлайди.

83. Чегара назорати бўлинмаси ёки божхона органи ходимлари йўловчини (йўловчиларни) парвоздан четлаштирганда ёки бунинг учун сабаб юзага келганда (вазият аниқлангунига қадар), улар ушбу йўловчи (йўловчилар) ҳақидаги маълумотларни унинг багажи бор-йўқлигини аниқлаш ҳамда уни рейсдан тушириб қолиш учун ТТХ агентига зудлик билан хабар беради.

84. Авиация хавфсизлигини текшириш хизмати (кейинги ўринларда АХТХ деб аталади) ходимлари халқаро рейсларда парвоз қиладиган йўловчиларга хизмат кўрсатишни ҳаво кемасининг эълон қилинган учиш вақтидан 3 соат аввал бошлайди ва кетишига 25 дақиқа қолганда якунлайди.

85. Йўловчилар расмийлаштиришдан қуйидаги тартибда ўтади:

авиачипта, қўл юки ва багажни рўйхатга олиш;

божхона назорати (божхона расмийлаштируви);

фитосанитария ва ветеринария назорати;

чегара (паспорт) назорати;

авиация хавфсизлигини текшириш.

86. Назорат тартиб-таомиллари ниҳоясига етгандан сўнг йўловчилар кутиш залига ўтказилади ва ҳаво кемасига чиққунича шу ерда бўлади.

Рўйхатдан, божхона ва чегара назоратидан, шунингдек, авиация хавфсизлиги текширувидан ўтказилмаган йўловчиларнинг парвоз қилишига рухсат этилмайди.

87. Чегара назорати бўлинмаси божхона органи, авиация хавфсизлиги хизматининг назоратчиси билан биргаликда учиб кетадиган ҳаво кемасини авиатехник ёки экипаж аъзосининг иштирокида кўздан кечиради ва (ёки) кўрикдан ўтказади ҳамда бортга озиқ-овқат, экипажнинг қолган аъзолари қўл юки ва багажи юкланишини назорат қилади.

88. ТТХ диспетчери ҳаво кемасининг учиб кетишидан 50 дақиқа аввал чегара назорати бўлинмасидан ҳаво кемаси бортида назорат тартиб-таомиллари ниҳоясига етказилгани тўғрисида ахборот олади ва ТТХ агентлари билан биргаликда йўловчилар автобусларга чиқарилиши, уларнинг самолётга кузатиб борилиши ва багажнинг АХТХ, чегара назорати ва божхона органи ходимлари назоратида юкланишини ташкил этади.

89. Ҳаво кемаси кўздан кечирилиб ва (ёки) кўрикдан ўтказилиб, барча ер усти хизматлари ишлари ниҳоясига етказилгандан сўнг, чегара наряди бу ҳақида аэропорт диспетчерига хабар қилади ва АХТХ, божхона органи билан келишган ҳолда ҳаво кемасига экипаж аъзолари, йўловчилар чиқарилиши ҳамда багажни юклашга рухсат беради.

Багаж ва пакетлаштириш воситалари АХТХ, чегара назорати бўлинмаси ва божхона органи ходими иштирокида юкланади ва парвоздан 25 дақиқа олдин якунланади.

ТТХ агентлари борт катта кузатувчиси, чегара назорати бўлинмаси ва божхона органи ходимлари билан келишган ҳолда йўловчиларни самолётга чиқишга таклиф этади ва чегара назорати ҳамда авиация хавфсизлиги текширувидан ўтганлиги тўғрисида муҳр босилган чиқиш талонини кўрсатишни сўрайди. Чиқиш талонининг бир қисми йиртиб олинади ва ҳаво кемасига чиқиш олдидан олиб қўйилади. Йўловчиларни ҳаво кемасига чиқариш учиб кетишга 20 дақиқа қолганда тугаши керак.

90. Ҳаво кемасига чиқариш ниҳоясига етгандан сўнг, чегара наряди бортдаги йўловчиларни чегара назоратидан ўтган йўловчилар сони билан солиштиради.

91. ТТХ агенти диспетчерга самолётга чиқиш якунлангани ва ундаги йўловчилар сони ҳақида маълум қилади. Чегара назорати бўлинмаси ходимининг рухсати билан трапни олишга кўрсатма беради ва уни олиш вақти ҳақида маълум қилади. Самолётдан трап олингач, йўловчиларни унга ҳар қандай чиқариш ва товарларни ортиш чегара назорати бўлинмаси, АХТХ ва божхона органининг рухсатисиз қатъиян ман этилади.

92. Чегара наряди чегара назоратидан ўтган барча шахслар ҳаво кемаси бортида эканлигига ишонч ҳосил қилгач Бошқариш хизмати диспетчерига двигателларни ишга тушириш ва самолётнинг учишига рухсат беради.

Чегара наряди самолётни унинг аэропорт ҳудудидан учиб кетгунига қадар кузатиб туради.

93. Қўшма наряд авиация хавфсизлигини текшириш, чегара назорати ва божхона расмийлаштируви тугагандан сўнг йўловчилар ўтиш йўналиши бўйича заллар ва биноларни бегона шахслар, буюмлар ва предметлар бор-йўқлигини аниқлаш учун кўздан кечиради.

4-§. Ўзбекистон Республикаси ҳудуди орқали транзит ўтиш

94. Ҳаво кемаси қўнишидан бир соат аввал чегара назорати бўлинмаси раҳбари аэропорт диспетчеридан трансфер йўловчилар сонини аниқлайди ва давлат назорати органлари ўртасида ҳамкорликни ташкил қилади.

Ҳаво кемаси келиб қўнгач трансфер йўловчилар, одатда, авиация хавфсизлиги текширувидан ўтгандан сўнг ТТХ агентлиги ҳамроҳлигида трансфер залга ўтади.

95. Ўзбекистон Республикасининг халқаро ҳаво қатновлари учун очиқ аэропортларида (аэродромларида) техник қўнишларни амалга оширадиган ҳаво кемалари, уларнинг экипаж аъзолари ва йўловчилари ушбу ҳаво кемалари аэропортда (аэродромда) бўлган вақт давомида чегара ва божхона назоратидан ўтказилади.

96. Ўзбекистон Республикаси аэропортларида (аэродромларида) қисқа (3 соатгача) техник қўнишлар билан Ўзбекистон Республикаси ҳудуди орқали транзит парвозларни амалга оширадиган ҳаво кемалари, уларнинг экипаж аъзолари ва йўловчилари, одатда, чегара ва божхона назоратидан ўтказилмайди. Чегара назорати бўлинмалари бундай ҳаво кемалари ва уларнинг йўловчилари аэропортда (аэродромда) бўлган вақт давомида уларни кузатиб туради.

97. Ҳаво кемаси бир самолётдан иккинчисига ўтиладиган, мажбуран қўниш амалга оширилган аэропортларда (аэродромларда) учиб кетиш учун узоқ вақт ушланиб қолган ҳолларда (3 соатдан ортиқ) транзит йўловчилар чегара назорати бўлинмаси раҳбарининг рухсати билан қўл юклари чегара ҳамда божхона назоратидан ўтказилгандан сўнг, Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизматининг ҳудудий бўлинмалари билан келишилган ҳолда аэропорт меҳмонхонасига ёки бошқа меҳмонхоналарга жойлаштирилиши мумкин. Бунда, бундай йўловчилар багажи, одатда, ҳаво кемасида қолади. Йўловчилар меҳмонхонага ва қайтариб аэропортга аэропорт маъмурияти томонидан чегара назорати бўлинмаси билан келишилган ҳолда олиб борилади. Ушбу йўловчилар ҳаво кемасига чиқарилишдан аввал соддалаштирилган чегара ва божхона назоратидан (визуал текширув) ўтказилади.

98. Қўшма наряд аэропортнинг йўловчилар ўтиш йўналиши бўйича заллари ва биноларини бегона шахслар, буюмлар ва предметлар бор-йўқлигини аниқлаш учун кўздан кечиради.

99. Транзит йўловчилар парвозни давом эттиришдан бош тортганда, ушбу тоифадаги шахслар Ўзбекистон Республикасига кириш учун назарда тутилган тартиб-таомиллардан белгиланган тартибда ўтказилади.

100. Ўзбекистон Республикасига кириш учун назорат тартиб-таомилларидан ўтган трансфер йўловчилар парвозни давом эттирмоқчи бўлса, Ўзбекистон Республикасидан чиқиш учун назарда тутилган тартиб-таомиллардан белгиланган тартибда ўтказилади.

6-боб. Дарё ўтказиш пунктларида назорат тартиб-таомилларини амалга ошириш тартиби

1-§. Умумий қоидалар

101. Ўзбекистон Республикаси бандаргоҳларига чет элдан келган ёки ушбу бандаргоҳлардан чет элга кетадиган кемалар ва сузадиган воситалар назорат тартиб-таомилларидан ўтказилади.

Ўзбекистон Республикасининг чет эл бандаргоҳларига кирмасдан сузадиган кемаларини кўрикдан ўтказиш тўғрисидаги қарор улар ўтказиш пунктига келгандан сўнг чегара назорати бўлинмаси ва божхона органи раҳбари томонидан қабул қилинади.

Экипаж аъзолари кема бортида, йўловчилар эса, одатда, бандаргоҳнинг махсус ажратилган биносида чегара ва божхона назоратидан ўтказилади ҳамда расмийлаштирилади.

102. Чет элга кетадиган кема ва сузадиган воситани чегара ва божхона назоратидан ўтказишдан аввал улардан бегона шахслар тушириб юборилиши, экипаж аъзолари эса кема бортида қолишлари лозим.

Кўздан кечиришни ва (ёки) кўрикдан ўтказишни бошлашдан аввал қўшма наряд кема капитанидан ёпиқ иншоотларда заҳарли моддалар бор ёки йўқлиги хусусида сўраб, аниқлаб олади. Кўздан кечириладиган ва (ёки) кўрикдан ўтказиладиган барча иншоотларга кўздан кечириш гуруҳига ҳамроҳлик қиладиган кема экипажи аъзолари биринчи бўлиб кириши ва улардан охирги бўлиб чиқиши керак.

103. Чет элга сузадиган кемаларда ташиладиган лихтерлар, вагонлар, автотранспорт воситалари, контейнерлар ва товарлар кемага, сузадиган воситага юклашдан олдин ёки туширилгандан сўнг кўздан кечирилади ва (ёки) кўрикдан ўтказилади.

104. Чегара назорати бўлинмаси чет элга сузадиган кемалар турадиган жойдаги ўтказиш пунктидаги режимни, шунингдек, уларда вахта хизмати олиб борилишини назорат қилади.

Қўшма наряд аъзолари кўздан кечириш ва (ёки) кўрикдан ўтказиш ишларини ниҳоясига етказгач, чегара ва божхона наряди бошлиғининг рухсати билан кемани тарк этиши мумкин.

106. Кемалар капитанлари чегара ва божхона назорати бўлинмаларини бандаргоҳ маъмурияти орқали кеманинг чет элга чиқишга тайёр эканлиги ҳақида хабардор қилади.

107. Кема ўтказиш пункти причалидан чегара назорати бўлинмаси раҳбарининг рухсати билан жўнайди.

2-§. Ўзбекистон Республикасига кириш

108. Давлат назоратининг навбатчи органлари чет элга сузадиган кеманинг Ўзбекистон Республикаси ҳудудига келиши ҳақидаги ахборотни бандаргоҳ дарё флотининг диспетчер хизматидан кунлик буюртманома бўйича олади.

Дарё кемаси келишидан 30 дақиқа олдин қўшма наряд причалга бориб, уни ва туташ ҳудудларни кўздан кечиради, бегона шахсларни чиқариб юборади ва келган кемани кузатишни ташкил қилади.

109. Қўшма наряд кема бортига кўтарилади.

Чегара наряди кема экипажи аъзолари ва йўловчиларининг сонини аниқлайди, кема дафтарида кема экипаж томонидан кўрикдан ўтказилганлиги тўғрисидаги ёзувни текширади, кема капитанидан унда Давлат чегарасини кесиб ўтиш ҳуқуқини берадиган ҳужжатлари бўлмаган ва кема экипажи аъзолари рўйхатига киритилмаган шахслар, шунингдек, ёпиқ иншоотларда заҳарли моддалар бор ёки йўқлигини сўраб аниқлайди, сўнгра кема жамоаси ва экипаж аъзоларининг ҳужжатларини текширади.

110. Қўшма наряд кема жамоаси аъзолари иштирокида кеманинг тумшуқ ва қуйруқ қисми, шкипер устки қавати, товарларни кўздан кечиради ва (ёки) кўрикдан ўтказади.

Кўздан кечириладиган ва (ёки) кўрикдан ўтказиладиган барча иншоотларга кўрикдан ўтказиш гуруҳига ҳамроҳлик қиладиган кема экипажи аъзолари биринчи бўлиб кириши ва улардан охирги бўлиб чиқиши керак.

111. Кема умумий кўздан кечирилгандан ва (ёки) кўрикдан ўтказилгандан сўнг, божхона органи рухсати билан лихтерлар, вагонлар, автотранспорт воситалари, контейнерлар, катта ҳажмли ва бошқа товарларни туширишга рухсат этилади.

112. Ўзбекистон Республикаси ҳудудига баржалар билан келган ва чет элга тез кетадиган теплоходлар кўрикдан ўтказилмайди. Теплоходлар причалда туриш вақтида кузатувда бўлади.

3-§. Ўзбекистон Республикасидан чиқиш

113. Давлат назорати органлари кеманинг чет элга кетиш вақти тўғрисидаги ахборотни дарё флоти бўйича навбатчи диспетчердан қўшма наряд тўпланишидан 30 дақиқа аввал олади.

114. Қўшма наряд кема турадиган жойга келиб причал ва унга туташ жойларни кўздан кечиради, барча бегона шахсларни чиқариб юборади ва кема ҳамда атроф кузатилишини ташкил қилади.

115. Чегара наряди кема экипажи аъзолари ва йўловчиларининг сонини аниқлайди, кема дафтарида кема экипаж томонидан кўздан кечирилганлиги ва (ёки) кўрикдан ўтказилганлиги тўғрисидаги ёзувни текширади, кема капитанидан унда Давлат чегарасини кесиб ўтиш ҳуқуқини берадиган ҳужжатлари бўлмаган ва кема экипажи аъзолари рўйхатига киритилмаган шахслар, шунингдек, ёпиқ иншоотларда заҳарли моддалар бор ёки йўқлигини сўраб аниқлайди, сўнгра кема жамоаси ва экипаж аъзоларининг ҳужжатларини текширади.

116. Қўшма наряд кема жамоаси аъзолари иштирокида кеманинг тумшуқ ва қуйруқ қисми, шкипер устки қавати, товарларни кўздан кечиради ва (ёки) кўрикдан ўтказади.

117. Кемадаги катта ҳажмли товарларни кўрикдан ўтказиш имконияти бўлмаганда, улар кемага юкланаётганда бунинг учун махсус тайинланган божхона ходимлари томонидан божхона назоратидан ўтказилади.

118. Кема умумий кўздан кечирилгандан ва (ёки) кўрикдан ўтказилгандан сўнг, божхона органи рухсати билан лихтерлар, вагонлар, автотранспорт воситалари, контейнерлар, катта ҳажмли ва бошқа товарлар ортишга рухсат этилади.

119. Кемани кўздан кечириш ва (ёки) кўрикдан ўтказиш ва қўшма наряд ишлари ниҳоясига етказилгач, чегара наряди бошлиғи кеманинг чет элга жўнаб кетишига рухсат беради.

120. Чегара наряди кеманинг қирғоқдан чиқиб, причалдан камида 100 метр масофагача узоқлашишини кузатиб туради.

7-боб. Ўтказиш пунктларида давлат назорати органларининг ҳуқуқлари ва мажбуриятлари

1-§. Чегара назорати

121. Чегара назорати бўлинмаси ўтказиш пунктида тезкор хизмат фаолиятини амалга оширишда қуйидаги ҳуқуқларга эга:

Давлат чегарасидан ўтаётган шахсларнинг улар шахсини тасдиқловчи ҳужжатларини текшириш, уларга тегишли белгилар қўйиш ва зарур бўлганда, ушбу ҳужжатларни вақтинча олиб қўйиш, тегишли ҳужжатлари бўлмаган шахсларни улар Давлат чегарасини кесиб ўтиш ҳуқуқини берувчи ҳужжатларни расмийлаштирмагунича ёки Ўзбекистон Республикаси фуқароларининг чет элда бўлган даврда ҳужжатлари йўқотган ҳолатлари ва уларнинг шахси аниқлангунига қадар Давлат чегарасидан ўтказмаслик;

зиммасига юкланган вазифаларни бажариш мақсадида саволлар бериш, Давлат чегарасини бузиш тўғрисидаги ишлар юзасидан терговга қадар текширув ўтказиш — Ўзбекистон Республикасининг Жиноят-процессуал кодексига мувофиқ ушлаб туриш, кўрикдан ўтказиш (кўздан кечириш) ва бошқа шошилинч процессуал ҳаракатларни амалга ошириш;

ўз иш юритувига доир маъмурий ҳуқуқбузарликлар аниқланган такдирда, мазкур ҳуқуқбузарликларни содир этган шахслар баённома тузиш учун уч соатгача муддатга ушлаб туриш. Ҳуқуқбузарнинг шахсини ва ҳуқуқбузарлик ҳолатларини аниқлаш учун зарур бўлган ҳолларда эса — ушлаш пайтидан бошлаб йигирма тўрт соат ичида прокурорга ёзма тарзда маълум қилиб, қирқ саккиз соатгача ёки ҳуқуқбузарда ўзининг шахсини тасдиқловчи ҳужжат бўлмаса, суднинг ажрими билан ўн суткагача муддатга ушлаб турилиши мумкин;

ўтказиш пунктларида чегара назоратига тақдим этилган ҳужжатларнинг ҳақиқийлигини аниқлаш бўйича экспертиза ўтказиш ҳамда эксперт хулосаларини бериш. Бунда, чегара назорати бўлинмалари ҳарбий хизматчилари Давлат чегараси орқали ўтиш ҳуқуқини берувчи ҳужжатларнинг ҳақиқийлигини аниқлаш бўйича экспертиза ўтказиш ҳамда эксперт хулосаларини бериш бўйича Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлигининг ўқув муассасаси томонидан ўқитилади ва тегишли сертификатлар берилади;

Ўзбекистон Республикасига кириши тақиқланган, Давлат чегарасини кесиб ўтиш ҳуқуқини берувчи ҳужжатларга эга бўлмаган шахсларни ўзи келган мамлакатга қайтариб юбориладиган пайтга қадар, шунингдек маъмурий йўл билан ушлаб турилган ва жиноят содир этганликда гумон қилиниб ушланган шахсларни махсус жиҳозланган жойларда сақлаш;

терговга қадар текширувни амалга оширувчи органлардан, суриштирув, тергов органларидан ва суддан яшириниб юрган, жиноий жазони ўташдан бўйин товлаётган, қидирувдаги шахсларни, тегишли давлат органларини хабардор қилган ҳолда, ушлаб туриш;

ўзига нисбатан Ўзбекистон Республикасига киришга ёки Ўзбекистон Республикасидан чиқишга доир вақтинча чеклов белгиланган шахсларни Давлат чегараси орқали ўтказмаслик;

чет эл фуқароси ва фуқаролиги бўлмаган шахсларга нисбатан уларни прокурорнинг санкцияси билан чегарадош давлат чегара ҳокимиятига топшириш ёки республика ташқарисига чиқариб юбориш тўғрисида қарор белгиланган тартибда қабул қилинмаса, ушбу шахсларни топшириш ёхуд чиқариб юбориш учун зарур вақтга ушлаб туриш;

Давлат чегарасини ноқонуний кесиб ўтиш, Давлат чегараси режими, чегара режими, бўлиш режими ёки ўтказиш пунктларидаги режимни бузиш ҳолатларини, шунингдек, шахсини тасдиқловчи ҳужжатлардаги хатоликларни аниқлаш учун ушбу шахсларни ўтказиш пунктига таклиф қилиш;

божхона органлари бўлмаган ўтказиш пунктларида Давлат чегарасидан ўтаётган шахслар олиб ўтадиган босма нашр асарлари, клишелар, қўлёзмалар, ҳужжатлар, видео ва аудиоёзувли материаллар, фото-киноматериаллар, электрон ахборот манбалари, бошқа босма ва тасвирий маҳсулотларни текшириш, зарур ҳолларда эса юқорида қайд этилган материалларни текшириш учун ушлаб туриш ҳамда улардан Ўзбекистон Республикасининг амалдаги қонун ҳужжатларига мувофиқ Ўзбекистон Республикасига олиб кириш ёки ундан олиб чиқиш мумкин бўлмаганларини белгиланган тартибда олиб қўйиш;

Давлат чегарасидан ўтаётган транспорт воситаларида чегара назоратидан яширинган шахслар борлиги юзасидан асосли гумон мавжуд бўлганда ёки бу тўғрисида божхона органи чегара назорати бўлинмасига хабар берганда, ушбу транспорт воситаларини божхона органлари билан биргаликда текшириш, транспорт воситаларини чегара нарядлари томонидан кузатиб бориш, зарур ҳолларда, чегара назоратига оид ҳуқуқбузарликлар юзасидан асосли гумон мавжуд бўлганда божхона органлари орқали транспорт ташкилотлари мансабдор шахслари ва (ёки) ҳайдовчидан божхона кўригини амалга ошириш учун пломбаланган вагонлар, автотранспорт воситалари, контейнерлар, трюмлар ва транспорт воситаларининг бошқа жойларини очишни талаб қилиш;

ўтказиш пунктларида чегара ва божхона назоратини амалга ошириш учун бинолар ва бошқа жойларни божхона органи билан келишилган ҳолда белгилаш, шунингдек, бу жойлардан бегона шахслар фойдаланиши ва Давлат чегарасини ноқонуний кесиб ўтишининг олдини олиш мақсадида уларда қўшимча режим қоидаларини ўрнатиш;

қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда ва ҳолатларда қурол-яроғ, жанговар техника, махсус техника воситалари, хизмат итлари ва жисмоний таъсир кўрсатиш чораларини қўллаш;

манфаатдор корхоналар, муассасалар ва ташкилотлар билан биргаликда чет элга кетаётган транспорт воситаларининг ўтказиш пунктларида тўхташ жойлари ва вақтини аниқлаш;

Ўзбекистон Республикаси ички сувларида сузиш ва бўлишда, шунингдек, республика бандаргоҳларида туришда ҳуқуқбузарликларга йўл қўйган хорижий ноҳарбий кемалар экипаж аъзолари ва улардаги бошқа шахсларнинг қирғоққа тушиши ва бўлишини ман этиш;

дарё кемаларидан жиноят содир этган ва қонунчиликка биноан жиноий жавобгарликка тортиладиган шахсларни, агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларида бошқача ҳол назарда тутилмаган бўлса, тушириб қолдириш ва ушлаб туриш, дастлабки тергов органларига топшириш;

чегарадош мамлакатлар ва бошқа давлатларнинг чегара назорати бўлинмалари билан белгиланган тартибда алоқа ўрнатиш ва ўзаро ҳамкорликни йўлга қўйиш.

Чегара назорати бўлинмаси қонун ҳужжатларида назарда тутилган бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.

122. Чегара назорати бўлинмаси ўтказиш пунктида хизмат фаолиятини амалга оширишда қуйидагиларга мажбур:

Ўзбекистон Республикаси ҳудудига жанговар гуруҳлар ва жангариларнинг қуролли ҳужумини қайтариш, ўтказиш пунктларида қуролли ва бошқа фитналарнинг олдини олиш, қайд этилган жиноий тажовузлардан аҳолини, давлат ва фуқароларнинг шахсий мулкини ҳимоя қилиш;

ўтказиш пунктида тартибсизликлар юзага келишининг олдини олиш ва ўтказиш пунктида фаолият олиб бораётган давлат назорат органлари ходимлари хавфсизлигини таъминлаш ҳамда шу каби ҳолатларни баратараф этишга қаратилган дастлабки чораларни кўриш;

тегишли равишда расмийлаштирилган ҳужжатлар мавжуд бўлганда шахслар, транспорт воситалари ва товарларни ўтказиш;

ўтказиш пунктларида шахслар ва транспорт воситаларининг Давлат чегарасини ноқонуний усуллар билан кесиб ўтишининг олдини олиш ва йўл қўймаслик;

қалбаки, белгиланган намунада бўлмаган, нотўғри расмийлаштирилган, ўзга шахсга тегишли бўлган ҳужжатлар билан, ватанига қайтиш сертификата билан қайтаётган, шунингдек Ўзбекистон Республикасига кириш ва Ўзбекистон Республикасидан чиқиш ҳуқуқини берувчи ҳужжатларини йўқотган шахсларга нисбатан сўровни ҳамда тушунтириш ишларини амалга ошириш;

ўтказиш пунктларида ва уларга кириш жойларида шахслар ҳамда транспорт воситаларининг тўпланиб қолишига йўл қўймаслик бўйича чоралар кўриш;

Давлат чегарасини, ўтказиш пунктларидаги режим ва Ўзбекистон Республикасида бўлиш қоидаларини бузган шахсларни аниқлаш ва ушлаб туриш;

божхона органлари билан биргаликда Давлат чегараси орқали контрабанда предметлари, шунингдек, Ўзбекистон Республикасига олиб кириш ёки ундан олиб чиқиш тақиқланган предметлар олиб ўтилишининг олдини олиш;

мустақил ёки аэропортлар (аэродромлар), темир йўл станциялари, дарё бандаргоҳлари маъмуриятлари билан биргаликда ўтказиш пунктларида белгиланган режимга риоя этилишини назорат қилиш;

қонунчиликка биноан Ўзбекистон Республикасига кириш ёки ундан чиқиш ҳуқуқлари чекланган шахсларни назорат қилиш;

ўтказиш пунктларида махсус ваколатли давлат органларига табиий муҳитни ифлосланишдан ҳимоя қилиш борасида кўмаклашиш.

Чегара назорати бўлинмалари қонун ҳужжатларида назарда тутилган бошқа мажбуриятларни ҳам амалга оширади.

2-§. Божхона назорати

123. Божхона органи ўз ваколати доирасида ўтказиш пунктида қуйидаги ҳуқуқларга эга:

юридик ва жисмоний шахслардан товарлар ва транспорт воситаларини, шунингдек, зарур ҳужжатларни божхона кўздан кечируви ва (ёки) божхона кўригидан ўтказиш учун тақдим этишини талаб қилиш;

қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатларини кўриб чиқиш;

шахслар, товарлар ва транспорт воситалари устидан божхона назоратини амалга ошириш учун маълумотлар ва ҳужжатларни текшириш, оғзаки сўров ўтказиш, ахборот олиш, божхона кўздан кечируви, божхона кўриги ва шахсий кўрикни ўтказиш, шунингдек, бинолар, ҳудудлар ва транспорт воситаларини кўздан кечириш;

валюта назоратини амалга ошириш;

божхона назорати учун товарлар ва бошқа предметлардан намуна ҳамда нусхалар олиш;

божхона назоратидан ўтказиладиган товарлар турадиган ҳудудлар ва иншоотлардан белгиланган тартибда фойдаланиш;

божхона қонунчилиги бузилишлари ҳақидаги материалларни белгиланган тартибда кўриб чиқиш, жисмоний ва юридик шахсларни қонун ҳужжатларига биноан жавобгарликка тортиш;

божхонага оид ҳуқуқбузарликларнинг бевосита предмети бўлган товарлар ва бошқа қимматликларни ушлаб туриш ҳамда олиб қўйиш;

терговга қадар текширув, суриштирув олиб бориш ва тезкор-қидирув фаолиятини амалга ошириш;

божхона назоратини амалга ошириш ва ҳуқуқбузарликларни аниқлашда техник ва махсус воситаларни, хизмат итларини, қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда ва ҳолатларда ўқотар қурол, жисмоний таъсир чораларини қўллаш.

Ўтказиш пункти орқали олиб ўтилаётган фитосанитария ва ветеринария назорати остидаги товарларни қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда назоратдан ўтказиш.

Божхона органи қонун ҳужжатларида назарда тутилган бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.

124. Божхона органи ўтказиш пунктида фаолият юритишда қуйидагиларга мажбур:

ягона давлат божхона сиёсатини амалга оширишда иштирок этиш;

божхона қонун ҳужжатларига риоя этилишини назорат қилиш;

давлат хавфсизлиги, жамоат тартиби, фуқаролар ҳаёти ва саломатлигини ҳимоя қилиш, атроф муҳитни муҳофаза қилиш чора-тадбирларини амалга оширишга кўмаклашиш;

юридик ва жисмоний шахсларни товарлар ҳамда транспорт воситалари ўтказиш ҳамда божхона чегарасини кесиб ўтишда ҳуқуқ ва мажбуриятлари тўғрисида ўз вақтида хабардор қилиш;

қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда фаолият турлари билан шуғулланиш ҳуқуқи учун махсус рухсатномалар (лицензиялар) бериш.

Божхона органи қонун ҳужжатларида назарда тутилган бошқа мажбуриятларни ҳам амалга оширади.

3-§. Санитария-карантин назорати

125. Санитария-карантин бўлинмаси ўтказиш пунктида фаолият юритишда қуйидаги ҳуқуқларга эга:

профилактик ва эпимедемияга қарши комплекс тадбирлар, шахсларни тиббий-санитария кўригидан ўтказиш, эпидемик кўрсатмалар асосида транспорт воситалари ва товарларни текшириш;

транспорт воситасида ўта хавфли ва халқаро хавф туғдирадиган бошқа юқумли касалликлари бор деб гумон қилинган шахсларни аниқлаш, клиник ва бактериологик ташхис қўйилгунига қадар эпидемияга қарши бирламчи тадбирлар ташкил этиш;

Давлат чегарасини кесиб ўтадиган ҳар қандай транспорт воситаси ҳайдовчиси ва унинг йўловчиларида эпидемиологик хавф даражасини баҳолаш;

ҳаво кемалари командирлари, поездлар бригадирлари, дарё кемалари капитанлари, автотранспорт воситалари эгаларидан (ҳайдовчиларидан) йўловчилар орасида юқумли касалликлар ва транспортда ўлган кемирувчилар аниқланганлиги тўғрисида бандаргоҳлар, аэропортлар, темир йўл станцияларининг юқори маъмуриятларига зудлик билан хабар беришни талаб қилиш;

Давлат чегарасидан ўтаётган шахсларда, транспорт воситалари, товарларда ўта хавфли юқумли касалликлар белгилари аниқланганда Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси ҳудудий бўлинмаларининг тезкор режасига кўра профилактик ва эпидемияга қарши тадбирларни белгилайди;

давлат назорати бошқа органлари ходимларидан турли назорат босқичларида аниқланган юқумли касалликлар аломатлари бор беморлар тўғрисида зудлик билан хабар беришни талаб қилиш;

аҳолининг санитария-эпидемиология осойишталиги соҳасида касалликлар кириб келиши ва фавқулодда вазиятлар пайдо бўлишининг реал хавфи мавжуд бўлганда етиб келган ҳар қандай транспорт воситаси, товарлар ва юклар, шунингдек, халқаро рейс билан келган ҳар қандай шахсни санитария (тиббий) назоратидан ўтказиш;

транспорт воситалари:

а) ўтказиш пункти маъмурияти, дарё кемалари капитанлари, ҳаво кемалари командирлари, поездлар бригадирлари, автотранспорт воситалари эгаларидан (ҳайдовчиларидан) юқумли касалликлар (безгак (тана ҳарорати 38°С ва ундан юқори), ич кетиш, қайт қилиш, тошма, лимфа тугунлари катталашиши, сариқ касаллиги, қон қуйилиши ва қон кетиши) аломатлари бўлган беморлар борлиги тўғрисида ахборот тушганда назоратдан ўтказилади. Ушбу ахборот дарё кемалари капитанлари ва ҳаво кемалари командирлари томонидан ўтказиш пунктига келишдан 30 дақиқа олдин, поездлар бригадирлари автотранспорт воситалари эгалари (ҳайдовчилари) томонидан ўтказиш пунктига келганда алоқа воситалари ёрдамида берилади;

б) ўтказиш пунктидаги давлат назорати органлари ходимларидан транспорт воситаларида юқумли касаллик аломатлари бўлган беморлар борлиги тўғрисида ахборот тушганда назоратдан ўтказилади;

юқумли касаллиги бор деб гумон қилинган шахсларга нисбатан тиббий-санитария тадбирларини (зарарланган ҳудудларга бориш тарихини, тиббий кўрикдан ва ҳар қандай лаборатория таҳлилларидан ўтганликни тасдиқловчи ҳужжатларни ўрганиш) ўтказиш;

тиббий текширувни ўтказишни талаб қилиш;

эмлаш ёки бошқа профилактика чоралари ўтказилганини тасдиқловчи ҳужжатларни текшириш, зарур бўлганда уларнинг ўтказилишини талаб қилиш;

зарарланган деб гумон қилинаётган шахсларга нисбатан карантин эълон қилиш, уларни тиббий кузатув хонасига жойлаштириш ёки бошқа тиббий санитария чораларини кўриш;

зарарланган шахсларни ажратиб қўйиш чораларини кўриш, зарур бўлганда даволаш;

зарарланган деб гумон қилинган ёки зарарланган шахсларнинг бошқа шахслар билан алоқаларини кузатиш чораларини кўриш;

Ўзбекистон Республикаси ҳудудига зарарланган деб гумон қилинган ёки зарарланган шахсларнинг киришини рад этиш чораларини кўриш;

зарарланмаган шахсларнинг зарарланган ҳудудларга киришини ман этиш, зарарланган ҳудудлардаги шахсларга нисбатан чиқишда скрининг ўтказиш ва (ёки) уларга нисбатан чекловлар белгилаш;

юқумли касалликлар қўзғатувчилар билан зарарланган деб гумон қилинган багаж, контейнер, идишлар, товарлар ва почтада қуйидаги тиббий-санитария чораларини ўтказиш:

а) божхона декларацияси ва йўналиш варақасини текшириш, назорат ўрнатиш чораларини кўриш;

б) кетишда ёки транзитда контаминация ёки инфекция манбаларини истисно қиладиган тасдиқловчи ҳужжатларни текшириш;

в) багаж, юклар, контейнерлар, ташиш воситалари, товарлар, почта жўнатмалари, инсон жасади ва унинг қолдиқларига инфекция ва контаминация манбаини, шу жумладан, ташувчилар ва резервуарларни йўқ қилиш учун ишлов бериш чораларини кўриш;

инсон жасади ва унинг қолдиқларига хавфсиз ишлов бериш ва транспортировка қилишни таъминлаш учун аниқ тиббий-санитария чораларини кўриш;

изоляцияни таъминлаш ва карантин жорий қилиш чораларини кўриш;

назорат шароитида зарарланган ёки зарарланганликда гумон қилинган багаж, товарлар, контейнерлар, ташиш воситалари, почта жўнатмаларини, агар уларга мавжуд ишлов бериш турлари ва жараёнлари муваффақиятсиз бўлса ва уларни Ўзбекистон Республикасига олиб кириш ҳамда олиб чиқиш рад этилганда, белгиланган тартибда олиб қўйиш ва йўқ қилиш;

чегара назорати ёки божхона органи бўлинмаларига шахсларни киришини, транспорт воситалари, шунингдек, багаж, товар ва почта жўнатмаларини Ўзбекистон Республикаси ҳудудига олиб кирилишини рад этиш тўғрисида мурожаат қилиш;

келган транспорт воситасида бемор борлиги аниқланганда (дастлабки маълумотларсиз) бу ҳақида ахборот йўқлиги тўғрисидаги сабабларни аниқлаш;

Ўзбекистон Республикаси Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги хизматининг кўрсатмасига биноан эпидемиологик вазиятни аниқлаш мақсадида транспорт воситаларини саралаб, тиббий назоратдан ўтказиш.

Санитария-карантин бўлинмаси қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.

Транспорт воситаларида эпидемияга қарши тадбирлар ўтказилишидан бош тортилганда, ундаги шахслар келган пунктда эркин муомала қилиш ҳуқуқидан маҳрум этилади, аммо ундан тушмасдан, йўловчиларни олмасдан, юкларни туширмасдан ва ортмасдан зудлик билан жўнаб кетишига рухсат этилади. Бундай транспорт воситаси бортига ёқилғи, сув ва озиқ-овқат олишга рухсат этилади.

Товарлар фақат ўта хавфли ва бошқа юқумли касалликлар рўйхатга олинган жойлардан келган бўлса ёки Ўзбекистон Республикаси Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси бу юклар қайд этилган инфекциялар қўзғатувчилари билан зарарлангани ва улар тарқалиши мумкинлиги ҳақида ахборотга эга бўлса, улар назоратидан ўтказилиши мумкин.

126. Санитария-карантин бўлинмаси ўтказиш пунктида хизмат фаолиятини амалга оширишда қуйидагиларга мажбур:

Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг тасдиқланган махсус дастурига мувофиқ йилига камида бир марта ўта хавфли инфекциялар профилактикаси бўйича тайёргарликдан ўтиш ҳамда Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг ҳудудий бўлимлари ва туман (шаҳар) тиббиёт бирлашмалари ходимлари билан биргаликда касалликлар белгилари бор беморларни аниқлаш ва эпидемияга қарши бирламчи тадбирларни ўтказиш бўйича транспорт воситалари экипажлари, чегара ва божхона назорати ходимларини тайёрлаш;

карантин ёки ўта хавфли инфекция ва транспортда ўлган кемирувчилар аниқланганлиги тўғрисида ахборот олинганда зарур чораларни амалга ошириш (беморни ажратиб қўйиш ва бу ҳақидаги ахборотни Ўзбекистон Республикаси Бош давлат санитария врачи томонидан тасдиқланган хабардор қилиш схемаси бўйича етказиш, эпидемиология ўчоғини бартараф этишга доир тезкор тадбирлар режасини амалга жорий этиш, бирламчи дезинфекция, дератизация ва дезинсекция тадбирларини ташкил этиш);

транспорт воситаларида ёки хонада ўта хавфли ва бошқа юқумли касалликлар бор деб гумон қилинган беморлар аниқланганда, фуқаролар ҳуқуқларини камситмаган ҳолда зудлик билан эпидемияга қарши зарур тадбирларни ўтказиш;

тиббий-санитария тадбирларини ўтказиш сабаблари ва усуллари, шунингдек, транспорт воситалари, багажлар, контейнерлар, шу жумладан, лихтерларда амалга оширилаётган чора-тадбирлар тўғрисида маълумотномаларни бериш;

йўловчилар (экипаж аъзолари) талабига мувофиқ уларга ва уларнинг багажига нисбатан Давлат чегарасини кесиб ўтишда амалга оширилган чора-тадбирлар тўғрисида маълумотнома бериш;

йўловчилар ва экипаж аъзоларини вақтинча ажратиб қўйишни таъминлаш;

беморлар (шифохонага ётқизилгунича), у билан мулоқотда бўлган, шунингдек, вақтинчалик изоляторда бўлган шахсларни чегара ва божхона назоратидан ўтказишда эпидемияга қарши режимни таъминлаш;

санитария-карантин бўлинмаси ходимларининг раҳбарлигида транспорт воситаси, юк, беморнинг шахсий буюмларини, шунингдек, изолятор иншоотларини жорий дезинфекция, дезинсекция ва дератизациядан ўтказиш;

Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати Чегара қўшинларига Давлат чегарасини қўриқлаш ва ҳимоя қилишда кўмаклашиш.

4-§. Фитосанитария назорати

127. Фитосанитария назорати органи ўтказиш пунктида фаолият юритишда қуйидаги ҳуқуқларга эга:

ўз ваколатига кирадиган масалаларни ҳал этиш учун зарур ахборотни белгиланган тартибда сўраш ва олиш;

Давлат чегарасини кесиб ўтаётган жисмоний ва юридик шахслардан ўсимликлар карантини қоидалари ҳамда фитосанитария талаблари ва республика ҳудудига ўсимликлар карантини объектлари кириб келиши ва тарқалишидан ҳимоя қилиш тадбирларини амалга оширишни талаб қилиш;

карантин остидаги маҳсулотни халқаро ташишда амалдаги қонун ҳужжатлари талабларининг сўзсиз бажарилишини таъминлаш;

карантин остидаги маҳсулотлар намуналарини текширувдан ва кейинчалик лаборатория экспертизасидан ўтказиш учун танлаб олиш;

республикага хорижий мамлакатлардан олиб келинадиган карантин остидаги маҳсулот, шунингдек, транспорт воситаларини зарарсизлантиришни назорат қилиш;

ўсимликлар карантини объектлари аниқланганда, ўсимликлар карантини қоидаларига кўра карантин чекловларини ўрнатиш;

ўсимликлар карантини объектлари аниқланганда карантин остидаги маҳсулотни ушлаб туриш, олиб қўйиш, зарур бўлганда, қайтариб юбориш;

Ўзбекистон Республикасининг ўсимликлар карантини соҳасидаги қонун ҳужжатлари талабларига мос келмайдиган юклар, транспорт воситаларини Давлат чегарасидан ўтказишни рад этиш.

Фитосанитария назорати органи қонун ҳужжатларида назарда тутилган бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.

128. Фитосанитария назорати органи ўтказиш пунктида хизмат фаолиятини амалга оширишда қуйидагиларга мажбур:

Ўзбекистон Республикаси ҳудудини хорижий давлатлардан ўсимликлар карантини объектлари кириб келишидан ҳимоя қилиш;

фитосанитария назоратидан ўтказилиши шарт бўлган барча олиб кирилаётган, олиб чиқилаётган ва транзит тарзида олиб ўтилаётган карантин остидаги маҳсулотларнинг назоратини амалга ошириш;

олиб кирилаётган, олиб чиқилаётган ва транзит тарзида олиб ўтилаётган карантин остидаги маҳсулотларда ўсимликлар карантини объектларини ўз вақтида аниқлаш, уларнинг бартараф этилишини ташкил этиш;

ўсимликлар карантини бўйича барча тадбирларнинг ўтказилишини, зарур ишларнинг ўз вақтида ва сифатли амалга оширилишини, карантин остидаги маҳсулотни ташишда ўсимликлар карантини бўйича белгиланган ўсимликлар карантини қоидалари ҳамда фитосанитария талабларига риоя этилиши ва тадбирлар ўтказилишини назорат қилиш;

тегишли органлар ва ташкилотларга чегарабўйи ҳудудлар, чегарадош мамлакатларда юзага келган карантин вазияти тўғрисида хабар бериш, тегишли карантин тадбирларини амалга ошириш ва зарур тавсиялар бериш;

Давлат чегарасидан ўтадиган карантин остидаги маҳсулотнинг фитосанитария назоратидан ўтказилишини таъминлаш ва ваколати доирасида тегишли ҳужжатларни расмийлаштириш.

Фитосанитария назорати органи қонун ҳужжатларида назарда тутилган бошқа мажбуриятларни ҳам амалга оширади.

5-§. Ветеринария назорати

129. Давлат чегарасидан ўтказиладиган ва давлат ветеринария хизмати назоратидаги товарлар давлат ветеринария назоратидан ўтказилиши шарт.

Эпизоотик жиҳатдан осойишта бўлган бошқа давлатлардан давлат ветеринария хизмати назоратидаги товарларни ветеринария, ветеринария-санитария қоидалари ҳамда нормаларига риоя этилган ҳолда Ўзбекистон Республикасига олиб кириш ва Ўзбекистон Республикасидан олиб чиқишга, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси ҳудуди орқали транзит ташишга рухсат этилади.

Давлат ветеринария хизмати назоратидаги товарлар давлат ветеринария хизмати томонидан назоратдан ўтказилади.

130. Давлат ветеринария хизмати ўтказиш пунктида фаолият юритишда қуйидаги ҳуқуқларга эга:

ўз ваколатига кирадиган масалаларни ҳал этиш учун зарур ахборотни белгиланган тартибда сўраш ва олиш;

Давлат чегарасини кесиб ўтадиган жисмоний ва юридик шахслардан ветеринария, ветеринария-санитария қоидалари ва нормаларини бажаришни талаб қилиш;

одамлар ва ҳайвонлар ҳаёти ҳамда саломатлигини, шунингдек, «Ветеринария тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунида белгиланган давлат ветеринария назорати объектларини ҳимоя қилиш мақсадида ҳайвонлар ҳамда улардан олинадиган маҳсулотлар, ҳайвонлар касалликларининг ташувчилари бўлиши мумкин бўлган предметлар ва товарларни халқаро ташишда амалдаги қонунчилик талаблари сўзсиз бажарилишини таъминлаш;

Ўзбекистон Республикасининг ветеринария тўғрисидаги қонун ҳужжатлари талабларига мос келмайдиган юклар, транспорт воситаларини Давлат чегарасидан ўтказишни рад этиш.

Давлат ветеринария хизмати ходими қонун ҳужжатларида назарда тутилган бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.

131. Давлат ветеринария хизмати назорати пункти ўтказиш пунктида хизмат фаолиятини амалга оширишда қуйидагиларга мажбур:

Давлат чегараси орқали олиб ўтиладиган ҳайвонларда ёки улар орасида юқумли касалликлар аниқланганда ёки гумон қилинганда касалликлар тарқалишининг олдини олиш бўйича зарур чоралар кўриш;

ветеринария препаратлари ва дезинфекция воситалари, ускуналари ва предметларининг, шунингдек, бошқа моддий-техник ресурсларнинг зарур захирасини белгиланган тартибда ташкил қилиш;

ўтказиш пунктлари орқали олиб ўтиладиган ва давлат ветеринария хизмати назоратидаги товарларнинг ветеринария кузатув ҳужжатларини расмийлаштириш;

ҳайвонлардан олинган маҳсулотлар ва хом ашёни, ветеринария дори воситалари, микроорганизмлар штамплари, озуқа ва озуқа қўшимчалари, ветеринария техника воситалари ва давлат ветеринария хизмати назоратидаги бошқа товарларни мулкчилик шаклларидан қатъий назар чегара пунктлари орқали импорт, транзит ташишда транспорт воситаларига ишлов берилишини таъминлаш;

Давлат ветеринария хизмати ходими қонун ҳужжатларида назарда тутилган бошқа мажбуриятларни ҳам амалга оширади.

6-§. Кириш пунктида товар ва транспорт воситаларига нисбатан кучайтирилган назорат тартиб-таомиллари

131 1 . Чегара ўтказиш пунктларида чегара, божхона, санитария-карантин, фитосанитария ва ветеринария давлат назорати органларининг назорат объектларини республика ҳудудига олиб киришда қуйидаги хавфлар мавжуд бўлганда, тегишли назорат тартиб-таомиллари кучайтирилган тарзда амалга оширилади:

одамлар ва ҳайвонлар ҳаёти ҳамда саломатлигини ҳимоя қилиш, ҳайвонлар касалликлари қўзғатувчиларининг ташувчилари бўлиши мумкин бўлган предметлар ва товарлар;

ўта хавфли ва бошқа юқумли касалликлар бор деб гумон қилинган беморлар;

карантин остидаги маҳсулотларнинг фитосанитар хавфи юқори бўлганда.

131 2 . Давлат назорати органлари томонидан назорат тартиб-таомиллари амалга ошириш ҳаракатларининг кетма-кетлиги ўзаро тасдиқланган технологик схема асосида таъминланади.

Назорат тартиб-таомилларини амалга ошириш жараёнида ваколатли давлат органлари махсус билим ва кўникмаларга эга бўлган мутахассисларни жалб этиши мумкин.

131 3 . Чегара ўтказиш пунктларида чегара, божхона, санитария-карантин, фитосанитария ва ветеринария давлат назорати органларининг назорат объектларини республика ҳудудига олиб киришда назорат тартиб-таомиллари кучайтирилган тарзда ўтказилиши ёки унинг бекор бўлиши тўғрисидаги давлат назорати органларининг тегишли хулосаси ёки қарори асосида хавфларни «Ягона дарча» божхона ахборот тизими орқали эълон қилинади.

131 4 . Ўтказиш пункти орқали олиб ўтилаётган барча транспорт воситалари ва товарлар хавф даражасидан келиб чиқиб назорат тартиб-таомиллари ўтказилади. Бундай назорат тартиб-таомиллари ўтказилаётганлиги ҳақида ваколатли шахс ёки транспорт воситаси ҳайдовчиси (ҳаво, дарё кемаси экипажи, поезд бригадасининг аъзоси) хабардор этилади.

Ўтказилган назорат тартиб-таомиллари якунлари бўйича товарларни Ўзбекистон Республикасига олиб кириш ва Ўзбекистон Республикасидан олиб чиқишга, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси ҳудуди орқали транзит ташишга рухсат этилади.

Ўтказиш пунктларида шахслар, транспорт воситалари ва товарларнинг асоссиз ушлаб турилишига, шунингдек, уларга зарар етказилишига йўл қўйилмайди.

8-боб. Якунловчи қоидалар

132. Ўзбекистон Республикаси божхона чегараси орқали олиб ўтилаётган ва ўтказиш пунктида санитария-карантин, фитосанитария, ветеринария назорати органлари назоратига тушадиган товарларни божхона назоратидан ўтказиш жараёнида божхона органлари ушбу давлат органларининг ҳаракатларини мувофиқлаштиради.

Ўтказиш пунктида тирбандликлар келиб чиқишини олдини олиш мақсадида, шахслар ва йўловчиларга божхона қонун ҳужжатлари талаблари бўйича тушунтиришлар бериш ва уларни тегишли йўлакларга йўналтириш учун божхона органи ўтказиш пунктининг кириш ва чиқиш жойларида ҳам хизмат олиб бориши мумкин.

Давлат назорати органлари ва бошқа ташкилотлар автомобиль йўлларида (пиёдалар) жойлашган ўтказиш пунктларида фаолият олиб бориши учун бино ва иншоотлардан фойдаланиши, шунингдек, тижорий хизматларни ташкил этиш масаласи қонунчиликда белгиланган тартибда, божхона органи раҳбарининг рухсати асосида амалга оширилади.

Шахсларнинг ва транспорт воситаларининг ўтказиш пунктларига кириши ҳамда ўтказиш пунктларидан чиқиши, товарларни ўтказиш пунктларига олиб кириш ва ўтказиш пунктларидан олиб чиқиш, шахсларда Ўзбекистон Республикасига кириш ёки Ўзбекистон Республикасидан чиқиш ҳуқуқига дойр ҳужжатлар, транспорт воситаларига ва товарларга нисбатан эса қонунчиликда назарда тутилган ҳужжатлар мавжуд бўлган такдирда белгиланган жойларда амалга оширилади.

Ўтказиш пунктларида фаолиятни амалга оширувчи давлат назорати органларининг вакилларини, бошқа органлар ва ташкилотларнинг ходимларини ҳамда уларнинг транспорт воситаларини ўтказиш пунктлари ҳудудига киритиш:

темир йўл, автомобиль ва дарё ўтказиш пунктларида — Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати Чегара қўшинлари томонидан бериладиган;

авиация ўтказиш пунктларида — Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги тасарруфидаги тегишли ташкилот томонидан Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати билан келишилган ҳолда бериладиган рухсатномалар бўйича амалга оширилади.

Мазкур рухсатномалар давлат назорати органлари ходимлари учун бепул расмийлаштирилади.

Давлат назорати органлари, бошқа органлар ҳамда ташкилотларнинг ҳарбий хизматчилари ва ходимлари ўтказиш пунктларида ўз фаолиятини амалга оширишини таъминлаш мақсадида ўтказиш пунктларига навбатсиз киритилади ва чиқарилади.

Ўтказиш пункта ҳудудига қуролни, портловчи моддаларни, портлатиш қурилмаларини, заҳарли ва радиоактив моддаларни, шунингдек одамларнинг ҳаётига ёки соғлиғига хавф туғдирувчи бошқа моддаларни ҳамда буюмларни олиб кириш (ундан олиб чиқиш) Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизматининг рухсати билан амалга оширилади, бундан мазкур товарларнинг Давлат чегараси орқали олиб ўтилиши ҳоллари мустасно.

133. Маданий бойликларнинг олиб чиқилиши ва олиб кирилишини тартибга солиш ва назорат қилиш бўйича тезкор ҳал этишни талаб этадиган масалалар юзасидан божхона органи томонидан Ўзбекистон Республикаси Маданият вазирлигининг ваколатли ходимлари жалб қилинади.

134. Фитосанитария ва ветеринария назорати органлари Давлат чегарасини автойўл, темир йўл, ҳаво ва дарё ўтказиш пунктлари орқали пиёда кесиб ўтаётган шахсларнинг қўл юки ва багажини божхона органлари билан биргаликда тегишли назорат техник воситаларини қўллаган ҳолда назорат тартиб-таомилларидан ўтказишга ҳақли.

135. Агар фитосанитария ва (ёки) ветеринария назорати объектлари ҳисобланган ёки ташувчи транспорт воситалари ва товарларни кўрикдан ўтказиш зарур бўлганда, фитосанитария ва (ёки) ветеринария назорати ходими ҳар бир текширув жараёнида иштирок этади.

136. Ўтказиш пунктида фитосанитария ва ветеринария органлари ходимларида шахслар ва йўловчилар қўл юки ҳамда багажида назорат остидаги товарлар мавжудлиги тўғрисида асосли шубҳа бўлганда, уларни мустақил равишда назоратдан ўтказиш ҳуқуқига эга.

137. Санитария-карантин, фитосанитария ва ветеринария назорати рахбарлари ва ходимлари:

назорат остидаги товарлар олиб ўтилишида тегишли назорат тартиб-таомилларини амалга оширилиши учун;

божхона постининг иш тартибига амал қилиниши учун шахсий жавобгарликни олади.

Ўтказиш пунктлари орқали ҳаракатланётган автотранспорт воситаларининг назорат тартиб-таомилларидан ўтказилганлигини назорат қилишда фойдаланиладиган «Ягона қайд варақаси»нинг

Чегара ўтказиш пунктлари орқали Ўзбекистон Республикасига кириш йўналишида ҳаракатланётган автотранспорт воситаларининг назорат тартиб-таомилларидан ўтиши

Босқичлар Назорат тури Амалга ошириладиган тадбирлар номи Бажариш муддати 1-босқич Санитария-карантин назорати Ҳайдовчини (зарур ҳолларда товар ва транспорт воситасини) * санитария назоратидан ўтказиш. уч дақиқа 2-босқич Чегара назорати 1. Ҳайдовчининг Давлат чегарасини кесиб ўтиш ҳуқуқини берувчи ҳужжатлари мавжудлигини текшириш. 2. Ҳайдовчи ва транспорт воситасини чегара назоратидан ўтказиш. тўрт дақиқа Божхона назоратига ажратилган вақт доирасида 3-босқич Божхона назорати Ҳайдовчи, товарлар ва автотранспорт воситасини божхона назорати ва расмийлаштирувидан (шу жумладан, назорат техник воситаларини қўллаган ҳолда) ўтказиш. ўн беш дақиқа 4-босқич Фитосанитария назорати ** Олиб ўтилаётган товарлар фитосанитария назорати объекти бўлса, ушбу товарни фитосанитария назоратидан ўтказиш. тўрт дақиқа 5-босқич Ветеринария назорати ** Олиб ўтилаётган товар ветеринария назорати объекти бўлса, ушбу товар ветеринария назоратидан ўтказиш. тўрт дақиқа

Чегара ўтказиш пунктлари орқали Ўзбекистон Республикасидан чиқиш йўналишида ҳаракатланётган юкли автотранспорт воситаларининг назорат тартиб-таомилларидан ўтиш

Босқичлар Назорат тури Амалга ошириладиган тадбирлар номи Бажариш муддати 1-босқич Божхона назорати Ҳайдовчи, товарлар ва автотранспорт воситасини божхона назорати ва расмийлаштирувидан (шу жумладан, назорат техник воситаларини қўллаган ҳолда) ўтказиш. ўн дақиқа 2-босқич Фитосанитария назорати * Олиб ўтилаётган товарлар фитосанитария назорати объекти бўлса, ушбу товарни фитосанитария назоратидан ўтказиш . уч дақиқа 3-босқич Ветеринария назорати * Олиб ўтилаётган товар ветеринария назорати объекти бўлса, ушбу товарни ветеринария назоратидан ўтказиш. уч дақиқа 4-босқич Чегара назорати 1. Ҳайдовчининг Давлат чегарасини кесиб ўтиш ҳуқуқини берувчи ҳужжатлари мавжудлигини текшириш. 2. Ҳайдовчи ва транспорт воситасини чегара назоратидан ўтказиш. тўрт дақиқа Божхона назоратига ажратилган вақт доирасида

Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ

Тошкент ш.,

2019 йил 18 ноябрь,

912-сон

(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 18.11.2019 й., 09/18/912/4030-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 20.11.2021 й., 09/21/694/1075-сон, 08.02.2022 й., 09/22/62/0111-сон, 10.06.2022 й., 09/22/323/0508-сон; 30.09.2022 й., 09/22/555/0877-сон; 08.10.2024 й., 09/24/630/0793-сон; 30.01.2025 й., 09/25/48/0093-сон; 07.11.2025 й., 09/25/700/1022-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining

qarori

NIZOM

namunaviy shakli

sxemasi

Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasi orqali oʻtkazish punktlarida chegara, bojxona, sanitariya-karantin, fitosanitariya va veterinariya nazoratini tashkil etish tartibini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona xizmati organlari faoliyatini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2018-yil 12-apreldagi PF-5414-son Farmoniga , Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “ Tashqi iqtisodiy faoliyatini yanada tartibga solish hamda bojxona-tarif jihatdan tartibga solish tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida ” 2018-yil 29-iyundagi PQ-3818-son, “ Texnik jihatdan tartibga solish, standartlashtirish, sertifikatlashtirish va metrologiya tizimlarini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida ” 2018-yil 12-dekabrdagi PQ-4059-son va “ Tashqi iqtisodiy faoliyatni amalga oshirishda maʼmuriy tartib-taomillarni yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida ” 2019-yil 23-apreldagi PQ-4297-son qarorlariga muvofiq, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasining davlat chegarasi orqali oʻtkazish punktlarida chegara, bojxona, sanitariya-karantin, fitosanitariya va veterinariya nazorati organlari oʻrtasida samarali hamkorlikni taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasi orqali shaxslar, transport vositalari va tovarlarni oʻtkazish punktlarida chegara, bojxona, sanitariya-karantin, fitosanitariya va veterinariya nazoratidan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasi orqali oʻtkazish punktlarida chegara, bojxona, sanitariya-karantin, fitosanitariya va veterinariya nazoratini tashkil etish tartibini takomillashtirish toʻgʻrisida” 2017-yil 21-dekabrdagi 1007-son qarori oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ikki oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin.

4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining investitsiyalar va tashqi iqtisodiy aloqalar masalalari boʻyicha oʻrinbosari E.M. Ganiyev, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi raisi M.B. Azimov va Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati raisining oʻrinbosari — chegara qoʻshinlari qoʻmondoni R.E. Mirzayev zimmasiga yuklansin.

Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 18-noyabrdagi 912-son qaroriga ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasi orqali shaxslar, transport vositalari va tovarlarni oʻtkazish punktlarida chegara, bojxona, sanitariya-karantin, fitosanitariya va veterinariya nazoratidan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasi (keyingi oʻrinlarda — Davlat chegarasi) orqali oʻtkazish punktlarida (keyingi oʻrinlarda — oʻtkazish punktlari) shaxslar, transport vositalari va tovarlarni chegara, bojxona, sanitariya-karantin, fitosanitariya va veterinariya nazoratidan oʻtkazish tartibini belgilaydi.

2. Ushbu Nizomda quyidagi tushunchalardan foydalaniladi:

bojxona nazorati — Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi va xalqaro shartnomalariga rioya etilishini taʼminlash uchun Oʻzbekiston Respublikasi davlat bojxona xizmati organlari (keyingi oʻrinlarda bojxona organlari deb ataladi) tomonidan, jumladan, xavfni boshqarish tizimidan foydalangan holda amalga oshiriladigan chora-tadbirlar;

bojxona rasmiylashtiruvi — bojxona chegarasi orqali olib oʻtiladigan tovarlar va transport vositalarining bojxona nazoratini taʼminlash uchun bojxona organlari mansabdor shaxslari tomonidan amalga oshiriladigan bojxona operatsiyalari;

veterinariya nazorati — odamlar va hayvonlar hayoti hamda salomatligini himoya qilish, hayvonlar kasalliklari qoʻzgʻatuvchilarining tashuvchilari boʻlishi mumkin boʻlgan predmetlar va tovarlarni, shuningdek, “Veterinariya toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunida belgilangan davlat veterinariya nazorati obyektlarini nazorat qilish maqsadida hayvonlarning yuqumli kasalliklari olib kirilishidan muhofaza qilishni taʼminlash uchun chegara nazorati veterinariya punktlari tomonidan (keyingi oʻrinlarda davlat veterinariya nazorati punktlari deb ataladi) hayvonlar hamda ulardan olinadigan mahsulotlarga nisbatan amalga oshiriladigan kompleks tadbirlar;

davlat nazorati organlari — Davlat chegarasini kesib oʻtayotgan shaxslarga va transport vositalariga, shuningdek Davlat chegarasi orqali olib oʻtilayotgan tovarlarga nisbatan nazoratni amalga oshiruvchi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati Chegara qoʻshinlari chegara nazorati boʻlinmalari (keyingi oʻrinlarda — chegara nazorati boʻlinmalari), bojxona organlari, Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi (keyingi oʻrinlarda — Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi), davlat veterinariya xizmati, oʻsimliklar karantini va himoyasi boʻyicha davlat xizmatining hududiy boʻlinmalari;

kirish punkti — shaxslar, transport vositalari va tovarlar harakatlanadigan yoʻnalish boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi hududiga kirishda chegara, bojxona, sanitariya-karantin, fitosanitariya va veterinariya nazorati amalga oshiriladigan dastlabki oʻtkazish punkti;

qoʻshma naryad — shaxslar, transport vositalari va tovarlarni birgalikda nazorat qilishga jalb etiladigan davlat nazorati organlari vakillaridan iborat tarkibdagi naryad;

nazorat tartib-taomillari — Davlat chegarasini kesib oʻtayotgan shaxslarga va transport vositalariga, shuningdek Davlat chegarasi orqali olib oʻtilayotgan tovarlarga nisbatan davlat nazorati organlari tomonidan oʻz vakolatlari doirasida amalga oshiriladigan chora-tadbirlar majmui;

ruxsat etish xususiyatiga ega hujjat — tovarlar va (yoki) transport vositalari Davlat chegarasi orqali oʻtishida (olib oʻtilishida) qonun hujjatlariga muvofiq talab etiladigan hujjatlar;

sanitariya-karantin nazorati — oʻtkazish punktlarida Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari tomonidan Davlat chegarasi orqali kelgan shaxslar, transport vositalari va tovarlarga nisbatan amalga oshiriladigan kompleks tadbirlar;

texnologik sxema — chegara, bojxona, sanitariya-karantin, fitosanitariya va veterinariya nazoratini amalga oshirish ketma-ketligini, shu jumladan, shaxslar, transport vositalari va tovarlarni koʻzdan kechirish va (yoki) koʻrikdan oʻtkazish tartibini, ularning oʻtkazish punkti hududida harakatlanishi tartibini, tovarlar va transport vositalarini saqlash, transport vositalarini kuzatib borish tartibini, nazoratda foydalaniladigan shaxsiy tarkibni, maxsus texnika vositalari va xizmat hayvonlaridan foydalanish tartibini, shaxslar, transport vositalari va tovarlarni Davlat chegarasidan oʻtkazishda ishtirok etadigan vazirliklar va idoralarning oʻzaro hamkorligi tartibini belgilaydigan hujjat;

tovar — bojxona chegarasi orqali olib oʻtiladigan har qanday koʻchar mol-mulk, shu jumladan, Oʻzbekiston Respublikasi milliy valyutasi, valyuta boyliklari va boshqa qimmatli qogʻozlar, intellektual mulk obyektlari, transport vositasi;

transport vositasi — tovarlar va yoʻlovchilarni tashish uchun foydalaniladigan vosita. Transport vositasi har qanday suv kemasi, havo kemasi, avtotransport vositasi, temir yoʻl transport vositasini (temir yoʻlda harakatlanadigan tarkib, temir yoʻlda harakatlanadigan tarkibning bir qismi) yoki konteynerni, shuningdek, ularning konstruksiyasiga muvofiq texnik pasport yoki texnik maʼlumotlarda nazarda tutilgan ehtiyot qismlar, anjomlar va uskunalar, suyuqlik saqlash idishlaridagi yoqilgʻi-moylash materiallarini sovutuvchi va boshqa texnik suyuqliklarni, agar ular ushbu transport vositalari bilan birga tashilayotgan boʻlsa, oʻz ichiga oladi;

Davlat chegarasi — Oʻzbekiston Respublikasining hududi doirasini (quruqlikni, suvni, yer qaʼrini va samoviy hududni) belgilovchi chiziqdan va bu chiziq boʻylab oʻtuvchi vertikal sathdan iborat;

oʻtkazish punkti maʼmuriyati — ushbu oʻtkazish punkti biriktirilgan aeroport (aerodrom), daryo bandargohi, temir yoʻl stansiyasi, avtomobil (piyodalar) oʻtkazish punkti rahbariyati;

oʻtkazish punkti — Davlat chegarasini kesib oʻtayotgan shaxslarga va transport vositalariga, shuningdek Davlat chegarasi orqali olib oʻtilayotgan tovarlarga nisbatan nazorat tartib-taomillari va ularni Davlat chegarasi orqali oʻtkazish amalga oshiriladigan, xalqaro qatnovlar uchun ochiq boʻlgan chegaraoldi temir yoʻl bekatlari va avtomobil yoʻllarining, daryo portlarining, aeroportlarning (aerodromlarning) maxsus jihozlangan hududi (uning bir qismi);

oʻtkazish punkti rejimi — nazorat tartib-taomillarini amalga oshirish, shaxslarning va transport vositalarining oʻtkazish punktlariga kirishi, u yerda boʻlishi hamda u yerdan chiqishi, tovarlarning olib kirilishi, turishi va olib chiqilishi, oʻtkazish punktlari hududida xoʻjalik faoliyatini hamda boshqa faoliyatni amalga oshirish tartibini belgilovchi qoidalar majmui;

fitosanitariya nazorati — Oʻzbekiston Respublikasi hududiga olib kirilayotgan, uning hududidan olib chiqilayotgan va tranzit tarzida tashiladigan karantin ostidagi mahsulotlarni tekshirishda oʻsimliklar karantini davlat inspektori tomonidan amalga oshiriladigan kompleks tadbirlar;

chiqish punkti — shaxslar, transport vositalari va tovarlar harakatlanadigan yoʻnalish boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi hududidan chiqishda bojxona, sanitariya-karantin, fitosanitariya, chegara va veterinariya nazorati amalga oshiriladigan oxirgi oʻtkazish punkti;

chegara nazorati — oʻtkazish punktlarida shaxslarga, transport vositalariga va tovarlarga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmatining Chegara qoʻshinlari tomonidan amalga oshiriladigan davlat nazoratining bir turi;

ekologik nazorat — atrof muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi qonun hujjatlari talablari buzilishining oldini olish, uni aniqlash va chek qoʻyishga, tabiatni muhofaza qilish faoliyati samaradorligini oshirishga qaratilgan davlat va jamoatchilik chora-tadbirlari tizimi;

chegara naryadi — Davlat chegarasini qoʻriqlash va himoya qilish vazifasini bajaruvchi bir yoki bir nechta harbiy xizmatchi;

koʻzdan kechirish — transport vositalarining boʻlimlarini, tovarlarning oʻrov-idishini ochmagan, koʻzdan kechirilayotgan obyektlarni va ularning qismlarini boʻlaklarga ajratmagan va boshqa yoʻllar bilan ularning butligini buzmagan holda tovarlarning va (yoki) transport vositalarining, xalqaro pochta va kuryerlik joʻnatmalarining hamda jismoniy shaxslar bagajining, shuningdek yuk ortilgan idishlarni, konteynerlarni, identifikatsiyalash vositalarining tashqi koʻrinishini tekshirish turi;

koʻrikdan oʻtkazish — qoʻyilgan plombalarni, muhrlarni yoki identifikatsiyalashning boshqa vositalarini buzgan xolda, tekshirilayotgan obyektlarni va ularning qismlarini boʻlaklarga ajratib, demontaj qilib yoki boshqa yoʻllar bilan ularning butligini buzib, tovarlarning oʻramini yoki transport vositasining yuk joylanadigan boʻlimini yoxud idishlarini, konteynerlarni va tovarlar boʻlgan yoki boʻlishi ehtimoli boʻlgan boshqa joylarni ochgan holda tekshirish turi.

2-bob. Davlat chegarasini kesib oʻtishning umumiy qoidalari

3. Davlat chegarasi orqali oʻtadigan barcha shaxslar, transport vositalari va tovarlar chegara, bojxona, sanitariya-karantin, shuningdek, qonun hujjatlariga muvofiq fitosanitariya va veterinariya nazoratiga tegishli boʻlsa, fitosanitariya va veterinariya nazoratidan oʻtkaziladi.

Bunda agar mazkur tovarlar va transport vositalari qonun hujjatlariga muvofiq fitosanitariya va veterinariya nazoratiga tegishli boʻlmasa, ularni fitosanitariya va (yoki) veterinariya nazoratidan oʻtkazilmaydi.

Muayyan tur va shakldagi nazoratdan ozod etish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi va xalqaro shartnomalarga muvofiq belgilanadi.

4. Oʻtkazish punktida davlat nazorati organlari shaxslar, transport vositalari va tovarlarni Davlat chegarasi orqali oʻtkazishni Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati va Ichki ishlar vazirligi hududiy organlari bilan hamkorlikda amalga oshiradilar.

Har bir oʻtkazish punktida shaxslar, transport vositalari va tovarlarni Davlat chegarasi orqali oʻtkazishning texnologik sxemasi davlat nazorati organlarining hududiy tuzilmalari va (yoki) oʻtkazish punkti maʼmuriyati rahbarlari tomonidan kelishilgan holda joriy etiladi.

Nazorat tartib-taomillarini amalga oshirishda qurol-yarogʻ, texnika, nazorat-texnika vositalari, muhandislik inshootlari, xizmat itlari, shuningdek, inson hayoti va salomatligi, hayvonlar, oʻsimliklar uchun xavfsiz hamda tovarlar va transport vositalariga zarar yetkazmaydigan dezinfeksiya vositalaridan foydalanish mumkin.

Chegara nazorati boʻlinmalari shaxslarni pasport nazoratidan oʻtkazishda avtomatlashtirilgan pasport nazorati qurilmalaridan (elektron darvozalar) foydalanadi.

5. Davlat chegarasini kesib oʻtishda “Qizil kitob”ga kiritilgan yoki Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq olib kirish va olib chiqish taqiqlangan oʻsimlik hamda hayvonot dunyosi obyektlari, ularning qismlari, hosilalari, yashash faoliyati mahsulotlari, botanik va zoologik kolleksiyalar davlat ekologik nazoratidan oʻtkaziladi.

Davlat ekologik nazorati obyektlarini Oʻzbekiston Respublikasiga olib kirish va olib chiqish, shuningdek, uning hududi orqali tranzit olib oʻtishga qonun hujjatlariga muvofiq yoʻl qoʻyiladi.

6. Bojxona organlari xodimlari tomonidan Davlat chegarasi orqali oʻtadigan shaxslarning avtotransport vositalari, tovarlar, qoʻl yuki hamda bagajini bojxona nazoratidan oʻtkazish jarayonida ekologik nazorat obyektlari aniqlanganda, Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof -muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasining hududiy organlari mutaxassislari jalb qilinadi.

Ekologik nazorat meʼyor va qoidalari buzilishi aniqlanganda, Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof — muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasining hududiy organlari mutaxassislari qoidabuzarlik holatini rasmiylashtirish va hujjatlashtirish bilan bogʻliq tartib-taomillarni amalga oshiradi hamda obyektni olib qoʻyish, utilizatsiya qilish yoki boshqa turdagi harakatlarni qoʻllash choralarini koʻradi.

7. Oʻtkazish punktlarida nazorat tartib-taomillari davlat nazorati organlarining oʻzaro hamkorligida amalga oshiriladi.

Oʻtkazish punktlarida davlat nazorati organlari oʻrtasida oʻzaro hamkorlikni tashkil etishga bojxona organi boshligʻi va chegara nazorati boʻlinmasining rahbari masʼul hisoblanadi.

8. Quyidagilar davlat nazorati organlari oʻrtasida oʻzaro hamkorlikni tashkil etishning asosiy vazifalari hisoblanadi:

shaxslar, transport vositalari va tovarlarni Davlat chegarasi orqali oʻtkazishda birgalikda harakat qilish tartibi va usullarini belgilash;

oʻtkazish punktlarida yoki ularga kirish joylarida shaxslar va transport vositalari tirbandligi yuzaga kelishining oldini olishga qaratilgan chora-tadbirlarni belgilash;

Davlat chegarasida Oʻzbekiston Respublikasi manfaatlarini himoya qilish, chegara va bojxona qonun hujjatlari buzilishini aniqlash va uning oldini olishga doir kompleks chora-tadbirlar ishlab chiqish;

oʻtkazish punktlarida shaxslar, transport vositalari va tovarlarni imkon qadar qisqa muddatlarda nazorat tartib-taomillaridan oʻtkazish hamda tashqi savdoning rivojlanishiga koʻmaklashish;

oʻtkazish punktlarida huquqbuzarliklarga qarshi kurashish, nazorat tartib-taomillarini amalga oshirish texnologiyalarini takomillashtirish va optimallashtirish;

davlat nazorati organlarining oʻtkazish punktlarida kutilmagan vaziyatlar yuzaga kelganda kelishilgan holda harakat qilishga doim tayyor turish;

Davlat chegaralarini himoya qilish va qoʻriqlash sohasidagi qonun hujjatlarini bajarish boʻyicha davlat nazorati organlari faoliyatini takomillashtirish.

9. Shaxslar, transport vositalari va tovarlar Davlat chegarasi orqali Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari va xalqaro shartnomalar bilan belgilangan Davlat chegarasini kesib oʻtish huquqini beradigan amaldagi hujjatlar boʻyicha oʻtkaziladi.

10. Alohida hollarda, hujjatlarsiz, bekor qilingan yoki muddati oʻtgan hujjatlar bilan Oʻzbekiston Respublikasiga kirish uchun kelgan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati rahbariyatining ruxsati bilan Davlat chegarasi orqali oʻtkaziladi.

10 1 . Transport vositalarining oʻtkazish punktlari hududidan chiqib ketishi (toʻxtash joyini oʻzgartirishi) tegishli davlat nazorati organlari bilan kelishilgan holda, chegara nazorati boʻlinmalarining ruxsati bilan amalga oshiriladi.

Oʻtkazish punktidan chiqish yoki oʻtkazish punktiga kirish chogʻida yoʻlovchilarni transport vositalariga chiqarish (ulardan tushirish) chegara nazorati boʻlinmalarining ruxsati bilan amalga oshiriladi.

Davlat chegarasi orqali olib oʻtilayotgan tovarlarni oʻtkazish punktlarida yuklash (tushirish) chegara nazorati boʻlinmalarini xabardor qilgan holda, bojxona organlarining ruxsati bilan amalga oshiriladi.

11. Davlat chegarasi orqali quyidagilar ustuvor tartibda, navbatsiz oʻtkaziladi:

Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari va xalqaro shartnomalarga muvofiq muayyan imtiyozlarga ega shaxslar, ogʻir bemorlar, homilador va nogironligi boʻlgan shaxslar, 7 yoshgacha boʻlgan bolalar, ularga hamrohlik qiluvchi shaxslar va ular ketayotgan avtotransport vositalari;

xalqaro yoʻnalishlarda yoʻlovchilarni muntazam tashiydigan transport vositalari;

tirik hayvonlar, tez buziladigan tovarlar, radioaktiv materiallar, ommaviy axborot vositalari uchun xabarlar va boshqa materiallar;

tabiiy ofatlar, avariyalar, halokatlar oqibatlarini bartaraf etishda zarur boʻlgan va insonparvarlik yordami sifatida yuboriladigan tovarlar, shuningdek, ushbu tovarlar olib oʻtiladigan transport vositalari;

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi yoki Vazirlar Mahkamasining tegishli yozma topshirigʻiga muvofiq shaxslar, transport vositalari va tovarlar;

Oʻzbekiston Respublikasining xorijdagi diplomatik vakolatxonalari va konsullik muassasalariga yuboriladigan tovarlar;

Oʻzbekiston Respublikasining oliy qonunchilik, ijro etuvchi va sud hokimiyati organlariga yuboriladigan tovarlar.

Shaxslar, transport vositalari va tovarlar zarur hollarda chegara nazorati boʻlinmasi rahbari hamda bojxona organi boshligʻining oʻzaro kelishuviga asosan ustuvor tartibda oʻtkazilishi mumkin.

12. Davlat chegarasi orqali oʻtuvchi shaxslar davlat nazorati organi xodimlarining talabiga binoan zarur hujjatlar, bagaj, qoʻl yuki, valyuta qimmatliklarini nazorat va tekshiruvdan oʻtkazish uchun taqdim etadi, nazorat va tekshiruvni oʻtkazishga koʻmaklashadi.

13. Jismoniy shaxslarga oʻtkazish punktida quyidagilar taqiqlanadi:

chegara nazorati boʻlinmasi rahbari va (yoki) bojxona organi boshligʻining ruxsatisiz foto va videoga suratga olish;

nazorat tartib-taomillarini amalga oshirish jarayoniga toʻsqinlik qiluvchi mobil aloqa vositalari orqali soʻzlashuvlar olib borish;

davlat nazorati organlari xodimlarini nazorat tartib-taomillarini amalga oshirish boʻyicha belgilangan tartibni buzishga majbur qiladigan harakatlarni sodir etish, shu jumladan, ularga biron-bir moddiy qimmatliklarni taklif etish;

davlat nazorati organlarining qonuniy talablarini bajarmaslikka, har qanday koʻrinishda omma oldida daʼvat etish, ommaviy ravishda boʻysunmaslikni keltirib chiqarish maqsadida atayin soxta uydirmalar tarqatish yoʻli bilan davlat nazorati organlarining oʻz qonuniy faoliyatini amalga oshirishiga qarshilik koʻrsatish, shuningdek, davlat nazorati organlarining boshqa qonuniy talablariga boʻysunmaslik;

oʻtkazish punkti hududiga yoki uning xizmat xonalariga belgilangan tartibni buzgan holda kirish;

oʻtkazish punkti hududiga tegishli ruxsatlarsiz qurolni, portlovchi moddalarni, portlatish qurilmalarini, zaharli va radioaktiv moddalarni, shuningdek odamlarning hayotiga yoki sogʻligʻiga xavf tugʻdiruvchi boshqa moddalarni hamda buyumlarni olib kirish (olib oʻtish);

tekshirish uchun taqdim etilayotgan hujjatlar ichida boshqa narsalarni qoldirish;

nazorat tartib-taomillarini amalga oshirishga toʻsqinlik qiluvchi boshqa harakatlarni amalga oshirish.

13 1 . Shaxslar va transport vositalari Davlat chegarasidan avtomobil yoʻli va temir yoʻl oʻtkazish punktlarigacha yoki qarama-qarshi yoʻnalishda harakatlanayotganda:

belgilangan yoʻnalishni oʻzgartirish;

transport vositalariga shaxslarni chiqarishni, tovarlarni yuklashni hamda transport vositalaridan shaxslarni, tovarlarni tushirishni amalga oshirish;

har qanday uchuvchi apparatlarni va uchuvchisiz uchuvchi apparatlarni havoga koʻtarishni, qoʻndirishni yoki qabul qilishni amalga oshirish taqiqlanadi.

14. Chegara nazorati boʻlinmasi va bojxona organlari yoʻlovchilarni xalqaro tashuvini amalga oshiradigan yuridik shaxslardan xalqaro qatnov yoʻllarida harakatlanuvchi yoʻlovchilar va ularning bagaji toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oldindan oladi.

Samarali bojxona nazoratini amalga oshirish maqsadida, temir yoʻl transportida tashuvni amalga oshirayotgan yuridik shaxslar tashilayotgan tashqi savdo yuklari ortilgan temir yoʻl tarkibidagi vagon va konteynerlarning ichki hududlardagi harakati, ular turgan temir yoʻl stansiyasi toʻgʻrisida elektron maʼlumotlarni bojxona organiga real vaqt rejimida mavjud axborot tizimi orqali bepul asoslarda taqdim etib boradi.

15. Xalqaro yoʻnalishlar uchun ochilgan avtomobil yoʻllari, temir yoʻllar va aviatsiya oʻtkazish punktlarida yoʻlovchilar va ularning yuklari hamda bagajlari bojxona nazorati va tekshiruvidan, qoidaga koʻra, ikki yoʻlakli tizim va masofaviy bojxona nazorati tizimini belgilangan tartibda qoʻllash orqali oʻtkaziladi.

Oʻtkazish punktlarida avtotransport vositalari uchun ikki yoʻlakli xavflarni boshqarish tamoyillariga asoslangan davlat nazorat tartiboti quyidagi tartibda qoʻllaniladi:

“yashil yoʻlak”da — xavf darajasi past boʻlgan avtotransport vositalari va unga yuklangan tovarlarni chiqarib yuborish toʻgʻrisida qaror qabul qilinishida davlat nazoratining barcha shakllari ularga nisbatan amalga oshirilmaydi, avtotransport vositasi va uning haydovchisiga nisbatan amalga oshiriladigan hujjatli nazorat bundan mustasno;

“qizil yoʻlak”da — davlat nazorati xavf darajasi yuqori va tasodifiy tanlovda aniqlangan avtotransport vositalariga nisbatan amalga oshiriladi;

“qizil” yoki “yashil” yoʻlaklar bojxona organlarining “Xavflarni boshqarish” axborot tizimi orqali avtomatik tarzda belgilab beriladi;

oʻtkazish punktidagi davlat nazorat organlari xodimlari tomonidan “profayling” tanlov asosida avtotransport vositalari bojxona organlarining “Xavflarni boshqarish” axborot tizimida “yashil yoʻlak”dan “qizil yoʻlak”ka yoʻnaltirilib, tegishli nazorat shakllari qoʻllanadi;

mazkur tartibot Oʻzbekiston Respublikasiga kirib kelayotgan avtotransport vositalariga nisbatan faqatgina inspeksion koʻrik majmuasi orqali nazoratdan oʻtkazilgandan soʻng qoʻllanadi.

Oʻtkazish punktining pasport nazorati zonasi aeroportlar va avtomobil yoʻllari oʻtkazish punktlari ichki imkoniyatlaridan kelib chiqqan holda Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarini rasmiylashtirish uchun moʻljallangan sektorlar va chet el fuqarolarini rasmiylashtirish uchun moʻljallangan sektorlarga ajratilishi mumkin va bu oʻtkazish punktining texnologik sxemasida koʻrsatiladi.

16. Oʻtkazish punktlarida qoʻshma naryad tomonidan “qizil yoʻlak”dagi transport vositalari va tovarlar, shuningdek “profayling” tanlov asosida avtotransport vositalari bojxona organlarining “Xavflarni boshqarish” axborot tizimida “yashil yoʻlak”dan “qizil yoʻlak”ka yoʻnaltirilib koʻzdan kechiriladi (bojxona organlari boʻlmagan oʻtkazish punktlari bundan mustasno).

Koʻzdan kechirish natijalariga koʻra identifikatsiya vositalari (plombalar, muhrlar va boshqalar) buzilganligi va (yoki) ularga shikast yetganligi yoki Davlat chegarasini buzib oʻtuvchi shaxs kontrabanda predmetlarini yoxud noqonuniy olib ketilayotgan tovarlarni yashirgan boʻlishi mumkinligini koʻrsatuvchi belgilar aniqlanganda, shuningdek, haydovchiga nisbatan shubha boʻlganda chegara va bojxona organlari boshliqlari yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxsning qarori asosida transport vositasi va (yoki) tovar koʻrikdan oʻtkaziladi.

Oʻtkazish punktlari hududida avtotransport vositalari va tovarlarni (chegara va bojxona boʻlinmasi) alohida-alohida koʻzdan kechirish yoki koʻrikdan oʻtkazishga yoʻl qoʻyilmaydi.

17. Oʻtkazish punkti orqali olib oʻtilayotgan barcha meva-sabzavot va oziq-ovqat mahsulotlari bojxona organlari tomonidan bojxona nazoratidan, shuningdek, fitosanitariya va veterinariya nazorati ostidagi tovarlar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda nazoratdan oʻtkaziladi.

18. Transport vositalari va tovarlar texnika xavfsizligiga rioya etilgan holda, tashuvchi vakili yoki tovarga vakolatli shaxs yoxud transport vositasi haydovchisi (havo, daryo kemasi ekipaji, poyezd brigadasining aʼzosi) ishtirokida chegara va bojxona nazoratidan oʻtkaziladi hamda ular qoʻshma naryadning talabiga koʻra koʻzdan kechirish qiyin boʻlgan barcha joylarni koʻrsatishi shart.

19. Oʻtkazish punktlarida shaxslar, transport vositalari va tovarlar asossiz ushlab turilishiga, shuningdek, ularga zarar yetkazilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

20. Davlat nazorati organlari tomonidan nazorat tartib-taomillarini amalga oshirish chogʻida huquqbuzarliklar aniqlanganda, ushbu huquqbuzarliklar izini va obyektlarni saqlash, ushbu holatlarga dahldor shaxslarni qoʻlga olish boʻyicha zarur choralar koʻrishi lozim.

21. Huquqbuzarlar va huquqbuzarliklar sodir etilishiga dahldor boshqa shaxslar maʼmuriy yoʻl bilan ushlab turiladi, shuningdek, zarur ashyoviy dalillar olib qoʻyiladi, soʻngra tegishliligi boʻyicha chegara nazorati boʻlinmasi yoki bojxona yoxud ichki ishlar organlariga qonun hujjatlarida nazarda tutilgan choralarni koʻrish uchun olib kelinadi.

22. Davlat nazorati organlari xodimlariga nisbatan huquqbuzarliklar sodir etgan shaxslarga nisbatan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda choralar koʻriladi.

23. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh davlat sanitariya vrachining koʻrsatmasiga asosan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari profilaktika maqsadida emlashlarni oʻtkazishni talab qiladigan mamlakatlarga chiqishda ularda sanitariya-karantin boʻlinmasi xodimlari tomonidan vaksinatsiya va revaksinatsiya toʻgʻrisidagi xalqaro guvohnomalar mavjudligi tekshiriladi.

3-bob. Avtomobil yoʻllarida (piyodalar) joylashgan oʻtkazish punktlarida nazorat tartib-taomillarini amalga oshirish tartibi

1-§. Umumiy qoidalar

24. Davlat chegarasi orqali piyoda oʻtadigan shaxslar va yoʻlovchilar oʻtkazish punktlarida chegara nazorati boʻlinmalari tomonidan oʻtkazish punktining imkoniyatlariga muvofiq texnologik sxemada belgilangan miqdorda navbatma-navbat oʻtkaziladi, ushbu Nizomning 11-bandida nazarda tutilgan holatlar bundan mustasno.

Avtotransport vositalari oʻtkazish punkti hududiga chegara nazorati boʻlinmalari tomonidan bojxona organi bilan kelishilgan miqdorlarda mavjud imkoniyat va sharoitdan kelib chiqqan holda kiritiladi.

25. Davlat nazorati organlari tomonidan oʻtkazish punktida haydovchilar, tovarlar va transport vositalarining nazorat tartib-taomillardan oʻtkazilishi “Yagona darcha” bojxona axborot tizimi yoki unga integratsiyalashgan axborot tizimlari asosida amalga oshiriladi.

Bunda, oʻtkazish punktiga avtotransport vositasi kirishi va chiqishi vaqtlari, ularning har biri davlat nazorati organlari tomonidan tegishli nazorat tartib-taomillaridan oʻtkazilishi elektron tizimga belgi qoʻyish orqali qayd etib boriladi.

Davlat nazorati organlari tomonidan tegishli nazorat tartib-taomillaridan oʻtkazilganligi toʻgʻrisida elektron tizimga kiritilgan belgilarni nazorat qilish chegara nazorati boʻlinmasi tomonidan amalga oshiriladi.

26. Elektron tizim mavjud boʻlmaganda yoxud unda texnik nosozlik holatlari yuzaga kelganda, oʻtkazish punktida mazkur Nizomning 1-ilovasiga muvofiq shakldagi “Yagona qayd varaqasi”dan foydalaniladi. Texnik nosozlik bartaraf etilganidan soʻng bir kunlik muddatda “Yagona qayd varaqasi”ga kiritilgan belgilar “Yagona darcha” bojxona axborot tizimiga majburiy tartibda kiritiladi.

Tovarlar va avtotransport vositalari Tashqi iqtisodiy faoliyat tovarlar nomenklaturasi boʻyicha kodi yoki nomiga muvofiq fitosanitariya va (yoki) veterinariya obyekti boʻlmasa, bojxona organi xodimi “Yagona qayd varaqasi”ning fitosanitariya va (yoki) veterinariya nazorati kataklariga diagonal chiziq chizib, shaxsiy muhri va imzosi bilan tasdiqlaydi.

“Yagona qayd varaqasi” chegara nazorati boʻlinmasi tomonidan oʻtkazish punktiga kirishda haydovchiga beriladi va undan chiqishda davlat nazorati organlarining tegishli belgilari mavjudligi nazorat qilinadi. Uning asl nusxasi rasmiylashtirilgan yildan keyingi yildan eʼtiboran bir yil davomida chegara nazorati boʻlinmasida saqlanadi.

27. Yuk avtotransport vositalarining bojxona rasmiylashtiruvi jarayonlari har bir avtotransport vositasining kirish va chiqish vaqtini avtomatlashtirilgan qayd etish tizimi hamda navbatlarni boshqarish elektron tizimi orqali amalga oshiriladi.

Bojxona postlari orqali kesib oʻtish vaqti toʻgʻrisidagi har oylik statistik maʼlumot har bir bojxona posti kesimida Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasining rasmiy veb-saytida eʼlon qilinadi.

28. Oʻtkazish punktiga bevosita tutash hududda bojxona terminali mavjud boʻlgan hollarda tovar va avtotransport vositalarining bojxona, fitosanitariya va (yoki) veterinariya nazoratlari ushbu hududda amalga oshiriladi. Bunda, tovar va avtotransport vositalari oʻtkazish punkti hududida bojxona nazoratidan soddalashtirilgan tartibda oʻtkaziladi.

29. Oʻtkazish punktida avtotransport vositalarining boʻlish vaqti ularning turi, oʻtkazish punktining texnik holatidan kelib chiqqan holda texnologik sxemada belgilanadi, biroq ushbu koʻrsatkich quyidagi muddatlardan ortiq boʻlmagan holda belgilanishi lozim:

yengil avtotransport vositalari 15 daqiqa;

yuk avtotransport vositalari 30 daqiqa.

Bunda, avtotransport vositalarining oʻtkazish punktidagi har bir davlat nazorati organlari tomonidan tegishli tartib-taomillardan oʻtkazilishi vaqti (daqiqalarda) mazkur Nizomning 2-3-ilovalardagi sxemalarga muvofiq amalga oshiriladi.

30. Avtotransport vositalarining nazorat tartib-taomillaridan oʻtish vaqti quyidagi hollarda belgilangan vaqt meʼyorlaridan ortiq boʻlishi mumkin:

avtotransport vositalari va (yoki) tovarlar koʻrikdan oʻtkazilganda;

haydovchi va (yoki) avtotransport vositasi yoki tovarlarni Davlat chegarasi orqali olib oʻtish yoxud tashish uchun ruxsat etish xususiyatiga ega boʻlgan hujjatlar mavjud boʻlmaganda;

bojxona organlariga Oʻzbekiston Respublikasining bojxona chegarasi orqali, shu jumladan, tranzit shartlarida oʻtkaziladigan avtotransport vositalari va tovarlar boʻyicha tranzit deklaratsiyasi oldindan taqdim qilinmagan hollarda;

oʻtkazish punktlarida toʻlanishi belgilangan yigʻimlar yoki toʻlovlar toʻlanmagan hollarda;

oʻtkazish punktida faoliyat olib boruvchi davlat nazorati organlari qonunbuzarlik holatlarini aniqlaganda;

favqulotda holatlarda.

Biroq, ushbu bandda keltirib oʻtilgan holatlarda avtotransport vositalarining nazorat tartib-taomillaridan oʻtish vaqti 72 soatdan ortiq boʻlmasligi lozim. Ushbu vaqt oʻtgandan soʻng, bojxona organi tomonidan avtotransport vositasining respublikaga kirishi hal etiladi yoxud bojxona organi tomonidan chegara nazorati boʻlinmasi bilan kelishilgan holda ortiga qaytariladi. Bunda, mazkur turdagi avtotransport vositalari, agar oʻtkazish punktining yaqinida bojxona terminali mavjud boʻlsa, darhol ushbu bojxona terminaliga oʻtkaziladi.

31. Oʻtkazish punktlari orqali harakatlanayotgan shaxslar, avtotransport vositalari va tovarlar ustidan samarali nazoratni oʻrnatish maqsadida chegara va bojxona organlari oʻzaro elektron axborot almashadi.

Bunda, davlat nazorati organlari tomonidan bir-birini takrorlovchi nazorat tartib-taomillarini amalga oshirish taqiqlanadi.

Davlat nazorati organlarining axborot almashinuvi elektron tizim orqali amalga oshiriladi.

32. Avtotransport vositasi bojxona koʻzdan kechiruvi va (yoki) bojxona koʻrigidan oʻtkazilishi jarayonida chegara nazoratidan yashiringan shaxslar aniqlanganda, qonuniy choralar koʻrish uchun bojxona organi chegara nazorati boʻlinmasiga xabar beradi.

33. Ushbu Nizomning 16-17-bandlarida nazarda tutilgan holatlarda bojxona organi tomonidan tovarga ilova qilinadigan hujjatlarda yoki xalqaro yoʻllarda tashish daftarchasida Xalqaro yoʻllarda tashish daftarchasini qoʻllagan holda yuklarni xalqaro tashish toʻgʻrisidagi bojxona konvensiyasiga (Jeneva, 1975-yil 14-noyabr) muvofiq tegishli yozuvlar qayd etiladi.

34. Oʻtkazish punktlarida bojxona organlari sanitariya-karantin, fitosanitariya va veterinariya nazorati faoliyatini muvofiqlashtiradi, jumladan:

xizmatga kelib-ketishini;

oʻtkazish punkti orqali harakatlanayotgan shaxslar orasida tushuntirish ishlari tashkil etilishini;

nazorat-texnik vositalarining belgilangan talablar asosida saqlanishi va ekspluatatsiya qilinishini.

2-§. Oʻzbekiston Respublikasiga kirish

35. Shaxslar, transport vositalari va tovarlar chegara, sanitariya-karantin, bojxona, fitosanitariya va veterinariya nazoratidan odatda, quyidagi ketma-ketlikda oʻtkaziladi:

a) chegara nazorati boʻlinmalari tomonidan Davlat chegarasini kesib oʻtish huquqini beruvchi hujjatlar mavjudligi tekshiriladi;

b) sanitariya-karantin boʻlinmasi tomonidan nazoratdan oʻtkaziladi;

v) Davlat chegarasi orqali piyoda oʻtadigan shaxslar qoʻl yuki bilan birga nazorat tartib-taomillaridan oʻtish uchun zalga yoʻnaltiriladi;

g) bojxona nazoratidan oʻtkazish jarayonida bojxona organlari fitosanitariya va veterinariya nazorati organlarining quyidagi vazifalarini ham amalga oshiradi:

fitosanitariya va veterinariya nazorati predmetlari mavjudligi toʻgʻrisida soʻrash;

fitosanitariya va veterinariya nazorati talab qilinadigan tovarlarni olib kirish uchun ruxsat etuvchi hujjatlar mavjudligini soʻrash;

qoʻl yuki va bagajni nazorat qilish jarayonida fitosanitariya va veterinariya nazorati obyektlari mavjudligini nazorat texnik vositalari yordamida koʻzdan kechirish.

Shaxslar yoki yoʻlovchilarning qoʻl yuki va bagajini bojxona nazoratidan oʻtkazish jarayonida bojxona organi tomonidan fitosanitariya hamda veterinariya nazoratiga tushadigan tovarlar aniqlanganda, nazorat tartib-taomillarini amalga oshirish uchun tegishli davlat nazorat organi jalb qilinadi. Ushbu holatda bojxona organining talabiga asosan fitosanitariya va veterinariya nazorati xodimlari bojxona nazorati jarayonida ishtirok etadi.

Tovarlarga nisbatan ruxsat etuvchi hujjatlar mavjud boʻlmaganda va (yoki) ruxsat etuvchi hujjatlari mavjud boʻlgan tovarlar fitosanitariya yoki veterinariya talablariga javob bermagan hollarda, ushbu tovarlar bojxona chegarasidan oʻtkazilishiga ruxsat berilmaydi va tegishli nazorat organi tomonidan respublika ichki hududiga kiritilmasdan qaytarib yuboriladi. Tovarlarni ortiga qaytarish ularni olib kirgan shaxs hisobidan amalga oshiriladi.

Bojxona chegarasidan olib kirilishiga ruxsat berilmagan tovarlarni ortiga qaytarish imkoni boʻlmasa, ular shu joyda tegishliligi boʻyicha fitosanitariya va veterinariya nazorati organlari tomonidan qonunchilikda belgilangan tartibda yoʻq qilish uchun olib qoʻyiladi.

Bojxona organi fitosanitariya va veterinariya organi tomonidan oʻtkazilgan nazorat natijasiga asosan, fitosanitariya va (yoki) veterinariya talablariga javob beradigan tovarlarni amaldagi qonun hujjatlari talablariga muvofiq oʻtkazish punkti orqali oʻtkazadi.

36. Tovarlar va avtotransport vositalari nazorat tartib-taomillaridan quyidagi tartibda oʻtkaziladi:

a) Oʻzbekiston Respublikasiga kirib kelayotgan avtotransport vositalarining harakatlanuvchi qismiga veterinariya-sanitariya jihatidan ishlov berilganidan soʻng, chegara nazorati boʻlinmalari tomonidan haydovchining Davlat chegarasini kesib oʻtish huquqini beruvchi hujjatlari mavjudligi tekshiriladi;

b) avtotransport vositasi oʻtkazish punkti hududiga oʻtkaziladi va koʻzdan kechirish maydonchasiga qoʻyiladi;

v) haydovchi chegara va bojxona nazoratidan oʻtkaziladi;

g) haydovchi yoki yukni kuzatib borayotgan shaxs bojxona organiga rasmiylashtiruvni amalga oshirish uchun avtotransport vositasi va (yoki) tovarga tegishli hujjatlarni qogʻoz yoki elektron tarzda taqdim etadi;

d) haydovchi yoki yukni kuzatib borayotgan shaxsni, tovarlar va avtotransport vositalarini bojxona nazoratidan oʻtkazish jarayonida bojxona organlari fitosanitariya va veterinariya nazorati organlarining quyidagi vazifalarini amalga oshiradi:

haydovchi yoki yukni kuzatib borayotgan shaxsda fitosanitariya va veterinariya nazorati predmetlari mavjudligi toʻgʻrisida soʻrash;

fitosanitariya va veterinariya nazorati talab qilinadigan tovarlarni olib kirish uchun ruxsat etuvchi hujjatlar mavjudligini soʻrash;

haydovchi yoki yukni kuzatib borayotgan shaxsning qoʻl yuki va bagajini nazorat qilish jarayonida fitosanitariya va veterinariya nazoratidagi tovarlarni aniqlash;

tovar Tashqi iqtisodiy faoliyat tovarlar nomenklaturasi boʻyicha kodi yoki nomiga muvofiq fitosanitariya yoxud veterinariya obyekti boʻlsa, ularni nazoratdan oʻtkazish jarayonida bojxona organi xodimi tegishli davlat nazorati organi xodimini jalb qiladi;

fitosanitariya va veterinariya nazorati xodimlari nazorat tartib-taomillarini amalga oshiradi va elektron tizimga belgilangan tartibda belgilar qoʻyadi;

bojxona organi xodimi tegishli davlat nazorat organi xodimining belgisiga asosan tovarni Davlat chegarasi orqali oʻtkazish yoki ortiga qaytarib yuborish masalasini hal etadi;

tovarlarni ortiga qaytarish ularni olib kirgan shaxs hisobidan amalga oshiriladi;

agar tovarlarni ortiga qaytarish imkoni boʻlmasa, ular shu joyda fitosanitariya va veterinariya nazorati organlari tomonidan tegishli qaror qabul qilingunga qadar vaqtincha ushlab turiladi;

e) qoʻshma naryad tomonidan haydovchidan avtotransport vositasida chegara va bojxona nazoratidan yashiringan shaxslar va tovarlar, Oʻzbekiston Respublikasi hududiga olib kirish yoki hududi orqali tranzit tashish taqiqlangan predmetlar bor yoki yoʻqligi soʻraladi. Shundan soʻng avtotransport vositasi qoʻshma naryad tomonidan koʻzdan kechiriladi va (yoki) koʻrikdan oʻtkaziladi;

yo) avtotransport vositasi va unda tashilayotgan tovarlar bojxona rasmiylashtiruvidan oʻtkazilgandan soʻng, qogʻoz shakldagi kuzatuv hujjatlariga va (yoki) elektron tizimda bojxona organining tegishli belgilari qoʻyiladi;

j) barcha turdagi nazorat ishlari nihoyasiga yetganidan soʻng, maxsus ajratilgan joydagi yoʻlovchilar qoʻl yuki va bagaji bilan birga avtotransport vositasiga chiqarish uchun chegara nazorati boʻlinmasi tomonidan kuzatib boriladi. Davlat chegarasidan piyoda oʻtayotgan shaxslar oʻtkazish punktidan texnologik sxemaga muvofiq belgilangan yoʻnalish boʻyicha chiqariladi.

Avtotransport vositasining oʻtkazish punkti hududidan chiqishiga “Yagona darcha” bojxona axborot tizimi maʼlumotlari va koʻrsatmasi asosida yoxud mazkur Nizomning 26-bandida keltirilgan holatlarda chegara nazorati boʻlinmasi tomonidan “Yagona qayd varaqchasi”da davlat nazorati organlarining tegishli belgilari mavjudligi tekshirilganidan soʻng ruxsat beriladi.

37. Avtotransport vositalarining Oʻzbekiston Respublikasi hududiga kirishi uchun tijorat bankining shahobchasi tomonidan va (yoki) toʻlovlarni amalga oshirish, valyuta ayirboshlash, pul mablagʻlarini naqd pulga almashtirish hamda boshqa naqd va naqdsiz hisob-kitob bank operatsiyalarini amalga oshirish imkonini beradigan oʻz-oʻziga xizmat koʻrsatish terminallari yordamida, agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalarida boshqacha nazarda tutilmagan boʻlsa, belgilangan toʻlov va yigʻimlar qabul qilinadi.

38. Chegara va bojxona nazorati jarayonida yoki undan soʻng haydovchi, shaxs, yoʻlovchi Oʻzbekiston Respublikasi hududiga kirishdan bosh tortgan hollarda, ushbu shaxs, haydovchi, yoʻlovchi Oʻzbekiston Respublikasidan chiqish uchun nazorat tartib-taomillaridan takroran oʻtkaziladi.

Tovar yoki avtotransport vositasini Oʻzbekiston Respublikasi hududiga olib kirish yoki uning hududi boʻylab tranzit harakatlanishdan bosh tortilgan hollarda, ushbu tovar yoki avtotransport vositasi qonun hujjatlariga muvofiq chegaradosh mamlakat hududiga qaytarib yuboriladi.

3-§. Oʻzbekiston Respublikasidan chiqish

39. Shaxslar, transport vositalari va tovarlar chegara, bojxona, fitosanitariya va veterinariya nazoratidan odatda, quyidagi ketma-ketlikda oʻtkaziladi:

a) chegara nazorati boʻlinmalari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasidan chiqib ketayotgan shaxslarning Davlat chegarasini kesib oʻtish huquqini beruvchi hujjatlari mavjudligi tekshiriladi;

b) Davlat chegarasi orqali piyoda oʻtadigan shaxslar va yoʻlovchilar qoʻl yuki hamda bagaji bilan birga nazorat tartib-taomillaridan oʻtish uchun zalga oʻtkaziladi;

v) Davlat chegarasidan piyoda oʻtayotgan shaxslar nazorat tartib-taomillaridan oʻtkazilganidan soʻng, oʻtkazish punktidan texnologik sxemaga muvofiq belgilangan yoʻnalish boʻyicha chiqariladi, yoʻlovchilar esa maxsus ajratilgan joyga oʻtadi.

40. Tovarlar va avtotransport vositalari nazorat tartib-taomillaridan quyidagi tartibda oʻtkaziladi:

a) avtotransport vositasi oʻtkazish punkti hududiga oʻtkaziladi va koʻzdan kechirish maydonchasiga qoʻyiladi;

b) haydovchi bojxona nazoratidan oʻtkaziladi;

v) haydovchi yoki yukni kuzatib borayotgan shaxs bojxona organiga rasmiylashtiruvni amalga oshirish uchun avtotransport vositasi va (yoki) tovarga tegishli hujjatlarni qogʻoz yoki elektron tarzda taqdim etadi;

g) tovar Tashqi iqtisodiy faoliyat tovarlar nomenklaturasi boʻyicha kodi yoki nomiga muvofiq fitosanitariya yoxud veterinariya obyekti boʻlsa, ularni nazoratdan oʻtkazish jarayonida bojxona organi xodimi tegishli davlat nazorati organi xodimini jalb qiladi;

fitosanitariya va veterinariya nazorati xodimlari nazorat tartib-taomillarini amalga oshiradi va elektron tizimga belgilangan tartibda belgilar qoʻyadi;

d) qoʻshma naryad tomonidan haydovchidan avtotransport vositasida chegara va bojxona nazoratidan yashiringan shaxslar va tovarlar, Oʻzbekiston Respublikasi hududiga olib kirish yoki hududi orqali tranzit tashish taqiqlangan predmetlar bor yoki yoʻqligi soʻraladi. Shundan soʻng avtotransport vositasi qoʻshma naryad tomonidan koʻzdan kechiriladi va (yoki) koʻrikdan oʻtkaziladi;

e) avtotransport vositasi va unda tashilayotgan tovarlar bojxona rasmiylashtiruvidan oʻtkazilgandan soʻng, qogʻoz shakldagi kuzatuv hujjatlariga va (yoki) elektron tizimda bojxona organining tegishli belgilari qoʻyiladi va shundan soʻng haydovchi chegara (pasport) nazoratidan oʻtadi;

yo) barcha turdagi nazorat ishlari nihoyasiga yetganidan soʻng, maxsus ajratilgan joydagi yoʻlovchilar qoʻl yuki va bagaji bilan birga avtotransport vositasiga chiqarish uchun chegara nazorati boʻlinmasi tomonidan kuzatib boriladi;

j) avtotransport vositasining oʻtkazish punkti hududidan chiqishiga “Yagona darcha” bojxona axborot tizimi maʼlumotlari va koʻrsatmasi asosida yoxud mazkur Nizomning 26-bandida keltirilgan holatlarda chegara nazorati boʻlinmasi tomonidan “Yagona qayd varaqchasi”da davlat nazorati organlarining tegishli belgilari mavjudligi tekshirilganidan soʻng ruxsat beriladi.

41. Chegara va bojxona nazorati jarayonida yoki undan soʻng shaxs Oʻzbekiston Respublikasidan chiqishdan bosh tortgan hollarda, u Oʻzbekiston Respublikasiga qaytarib kiritiladi, uning chiqish haqida qoʻyilgan belgilari bekor qilinadi va undirilgan yigʻimlar qaytarib berilmaydi.

Tovar yoki avtotransport vositasini Oʻzbekiston Respublikasi hududidan olib chiqishdan bosh tortilgan hollarda ushbu tovar yoki avtotransport vositasi qonun hujjatlariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi hududiga qaytarib kiritiladi.

4-bob. Temir yoʻl oʻtkazish punktlarida nazorat tartib-taomillarini amalga oshirish tartibi

1-§. Umumiy qoidalar

42. Chegara nazorati boʻlinmasining rahbari poyezd kelishidan oldin oʻtkazish punktida rejim tashkil qiladi.

Davlat nazorati organlari temir yoʻl tarkibining kelishi va ketishi toʻgʻrisidagi axborotni stansiya boʻyicha navbatchidan (dispetcherdan) oladi.

43. Yoʻlovchilar, ularning qoʻl yuki va bagaji hamda poyezd brigadasi aʼzolari qoʻshma naryad tomonidan oʻtkazish punktida, ayrim hollarda esa harakatlanish yoʻnalishida nazorat tartib-taomillaridan oʻtkaziladi.

Yuk vagonlari va konteynerlarda tashiladigan tovar hamda transport vositalari bojxona organlari joylashgan temir yoʻl stansiyalarida rasmiylashtiriladi.

44. Nazorat tartib-taomillari poyezdlar harakatlanishi jadvalida nazarda tutilgan toʻxtab turish vaqti davomida amalga oshiriladi. Temir yoʻl stansiyasi maʼmuriyati davlat nazorati organlariga poyezdlar harakatlanishi jadvalidagi oʻzgartirishlar toʻgʻrisida oldindan xabar beradi.

Yuk tashish poyezdining toʻxtab turish vaqti chegara nazorati boʻlinmalari va bojxona organlari tomonidan temir yoʻl stansiyasi maʼmuriyati bilan birgalikda belgilanadi. Oʻtkazish punktlarida yuk va yoʻlovchi tashish poyezdlarini tekshirish tartibi hamda davomiyligi yuk va yoʻlovchi tashish poyezdlarini nazorat qilishning hududiy temir yoʻl boʻlinmalari va davlat nazorati organlarining hududiy tuzilmalari bilan kelishilgan texnologik sxema asosida belgilanadi.

Ayrim hollarda, chegara yoki bojxona nazorati boʻlinmalarining buyurtmanomalari boʻyicha tarkiblarni qoʻshimcha koʻrikdan oʻtkazish va poyezdlarni toʻxtatib turish zarurati yuzaga kelganda, poyezdning toʻxtab turish vaqti yuk va yoʻlovchi tashish poyezdlarini nazorat qilish texnologik sxemaga binoan belgilangan vaqtdan koʻproqqa uzaytirilishi mumkin.

45. Nazorat tartib-taomillari nihoyasiga yetgandan soʻng, chegara nazorati boʻlinmasining rahbari poyezdni joʻnatish masalasini davlat nazorati boshqa organlarining rahbarlari bilan kelishadi hamda temir yoʻl stansiyasi maʼmuriyatiga poyezdni oʻtkazish punkti hududidan joʻnatish uchun ruxsat beradi.

46. Chegara va bojxona nazorati nihoyasiga yetkazilgach ichki ishlar organlari xodimlariga temir yoʻl tarkibini kuzatib borishni davom ettirishga, yoʻlda jamoat tartibini saqlashga, yoʻlovchilarning shaxsiy va mulkiy xavfsizligini taʼminlashga ruxsat etiladi.

2-§. Oʻzbekiston Respublikasiga kirish

47. Chegara nazorati boʻlinmasi rahbari chegaradosh davlatning chegara stansiyasidan temir yoʻl tarkibining harakatlanishi va kelish vaqti toʻgʻrisida stansiya navbatchisidan (dispetcheridan) axborot oladi.

48. Temir yoʻl tarkibi Davlat chegarasini kesib oʻtishda chegara naryadi soʻroviga asosan stansiya navbatchisi (dispetcheri) tomonidan unga chiqishi uchun toʻxtatiladi va naryad tarkibni oʻtkazish punktigacha kuzatib boradi. Davlat chegarasi liniyasida toʻxtash joyi va toʻxtab turish vaqti chegara qoʻshinlari boʻlinmalari tomonidan temir yoʻl maʼmuriyati bilan kelishilgan holda belgilanadi.

49. Yoʻlovchilar, odatda, vagonlar, lokomotivlar, temir yoʻl vokzali binosida yoki buning uchun maxsus ajratilgan boshqa joylarda chegara, bojxona, sanitariya-karantin, fitosanitariya va veterinariya nazoratidan oʻtkaziladi.

50. Poyezdlardan yoʻlovchilar tushirilmaydigan oʻtkazish punktlarida nazorat tartib-taomillari quyidagi tartibda amalga oshiriladi:

qoʻshma naryad ichki ishlar organlari bilan birgalikda oʻtkazish punktida zarur rejim cheklovlari bajarilishini taʼminlaydi;

chegara nazorati boʻlinmasi, bojxona organi va sanitariya-karantin, fitosanitariya va veterinariya nazorati xodimlari temir yoʻl tarkibiga yuboriladi va tekshiruvni amalga oshiradi. Vagonlar kuzatuvchilari sanitariya-karantin boʻlinmalari xodimlariga oʻta xavfli va boshqa yuqumli kasalliklari bor deb gumon qilinayotgan yoʻlovchilar borligi hamda ularning soni haqida axborot beradi. Yoʻlovchilarning hujjatlarini tekshirish, vagonning ichki va tashqi tomonini, pochta-bagaj vagonini, shuningdek lokomotivni koʻzdan kechirish va (yoki) koʻrikdan oʻtkazish texnologik sxemaga muvofiq amalga oshiriladi;

qoʻshma naryad vagonda nazorat tartib-taomillarini amalga oshirishni boshlashdan avval vagon kuzatuvchisidan yoʻlovchilar kupeda oʻz joylarini egallashini va hujjatlari, qoʻl yuklari hamda bagajini tekshirishga tayyorlashini, koʻrish cheklangan sharoitda esa vagondagi qoʻshimcha yoritish chiroqlarini yoqishni talab qiladi (kamida 80 lyuks);

yoʻlovchilar, ularning qoʻl yuklari va bagaji quyidagi ketma-ketlikda nazoratdan oʻtkaziladi:

sanitariya-karantin nazorati;

chegara nazorati;

bojxona nazorati;

fitosanitariya va veterinariya nazorati.

51. Yoʻlovchilar poyezddan tushiriladigan oʻtkazish punktlarida nazorat tartib-taomillari, odatda, quyidagi tartibda amalga oshiriladi:

yoʻlovchilarni kutib oladigan chegara naryadi yoʻlovchilarni perronda kutib turadi va zarur rejim cheklovlari bajarilishini taʼminlaydi;

mashinistlar brigadasi qoʻshma naryad tomonidan lokomotiv kabinasida chegara nazorati va bojxona rasmiylashtiruvidan oʻtkaziladi;

bojxona naryadi tovarning pochta-bagaj vagonidan tushirilishi va pochta-bagaj boʻlimiga olib borilishini nazorat qiladi;

yoʻlovchilar qoʻl yuki va bagaji bilan hamda tovarlar poyezddan tushirilgach, transport vositalarini koʻrikdan oʻtkazish boʻyicha qoʻshma naryad tarkibni yuk hamda yoʻlovchi tashish poyezdlarini nazorat qilish texnologik sxemasiga muvofiq maxsus ajratilgan joylarda tashqi hamda ichki tomondan koʻzdan kechiradi va (yoki) koʻrikdan oʻtkazadi;

yoʻlovchilar ularni kutib oladigan qoʻshma naryad kuzatuvi ostida temir yoʻl vokzalining tegishli zaliga boradi;

yoʻlovchilar sanitariya-karantin nazoratidan oʻtgandan soʻng, chegara nazorati liniyasiga oʻtadi. Oʻta xavfli va boshqa yuqumli kasalliklari bor deb gumon qilingan bemor yoʻlovchilar aniqlanganda, Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan belgilangan tartibda epidemiyaga qarshi tadbirlar amalga oshiriladi;

yoʻlovchilar chegara nazoratidan oʻtish paytida qoʻshma naryad yoʻlovchilar, xizmat koʻrsatuvchi xodimlar va begona shaxslarning hujjatlarni tekshirish liniyasi orqali noqonuniy oʻtishiga yoʻl qoʻymaslik maqsadida kuzatib turadi;

yoʻlovchilar bojxona rasmiylashtiruvidan oʻtish paytida veterinariya va fitosanitariya nazoratidan ham oʻtkaziladi;

barcha turdagi nazorat tadbirlari tugagandan soʻng, yoʻlovchilar qoʻl yuki va bagaji bilan vokzal binosidan chiqadi;

vokzal zali boʻyicha navbatchi oʻtkazish punktiga begona shaxslar, shu jumladan, kutib oluvchilar kirib kelishiga yoʻl qoʻymaslik maqsadida yoʻlovchilarning vokzal binosidan chiqishini nazorat qiladi;

chegara va bojxona nazorati nihoyasiga yetganidan soʻng yoʻlovchilar, perron va vokzal zali qoʻshma naryad tomonidan begona buyumlar va predmetlarni aniqlash uchun koʻzdan kechiriladi.

52. Yuk tashuvchi temir yoʻl tarkibi alohida ishlab chiqilgan texnologik sxema boʻyicha davlat nazorati organlari tomonidan nazorat tartib-taomillaridan oʻtkaziladi.

3-§. Oʻzbekiston Respublikasidan chiqish

53. Yoʻlovchilar poyezdga chiqariladigan oʻtkazish punktlarida nazorat tartib-taomillari quyidagi tartibda amalga oshiriladi:

chegara va bojxona nazorati boʻlinmalari poyezdning poyezdlar harakatlanishi jadvalida belgilangan joʻnab ketish vaqtidan 3 soat oldin chegara va bojxona nazorati liniyasiga oʻtadi, vokzal zalini koʻzdan kechiradi, begona shaxslarni chiqarib yuboradi, buyumlar va predmetlarni olib tashlaydi hamda ish oʻrinlari va maxsus texnika vositalarini ishlashga tayyorlaydi;

yoʻlovchilar nazoratdan va zal boʻyicha navbatchilar tomonidan chiptalar roʻyxatdan oʻtkazilgandan soʻng veterinariya va fitosanitariya nazorati, bojxona rasmiylashtiruvi hamda chegara nazoratidan oʻtkaziladi, poyezd kelguniga qadar kutish zaliga yuboriladi;

chegara naryadi chegara nazorati liniyasida yoʻlovchilar, xizmat koʻrsatuvchi xodimlar va begona shaxslarning nazorat liniyasidan noqonuniy oʻtishiga yoʻl qoʻymaslik maqsadida kuzatib turadi;

zal boʻyicha navbatchi roʻyxatdan oʻtkazish tugagandan soʻng roʻyxatga olingan yoʻlovchilar haqida chegara naryadiga axborot beradi;

chet elga chiquvchi shaxslarning hujjatini tekshirish poyezd joʻnab ketishiga 15 daqiqa qolganda, temir yoʻl stansiyasi maʼmuriyati tomonidan roʻyxatdan oʻtkazilgan yoʻlovchilarning barchasi poyezdga chiqarilgandan soʻng yakunlanadi;

transport vositalarini koʻrikdan oʻtkazish boʻyicha qoʻshma naryad joʻnab ketadigan temir yoʻl tarkibini tashqi va ichki tomondan koʻzdan kechiradi va (yoki) koʻrikdan oʻtkazadi;

poyezd koʻrikdan oʻtkazilgach, chegara nazorati boʻlinmasining rahbari bojxona organi boshligʻi bilan kelishgan holda vokzal binosida bojxona rasmiylashtiruvi va chegara nazoratidan oʻtgan yoʻlovchilarga poyezdga chiqish, shuningdek, tovarlarni yuklashga ruxsat beradi;

roʻyxatdan, nazorat tartib-taomillaridan oʻtmagan yoʻlovchilarning poyezdga chiqishiga ruxsat etilmaydi;

poyezd brigadasi aʼzolari texnologik sxemaga muvofiq temir yoʻl tarkibi tashkil etiladigan joyda turgan vagonlarda nazorat tartib-taomillaridan oʻtkaziladi;

yoʻlovchilar vagonlarga chiqarilgach, chegara nazorati boʻlinmasining rahbari bojxona organi boshligʻi va navbatchi dispetcher bilan kelishgan holda oʻtkazish punkti hududidan poyezdning joʻnashiga ruxsat beradi;

chegara naryadi poyezdning oʻtkazish punkti hududidan joʻnab ketishini nazorat qiladi.

54. Yoʻlovchilar poyezdga chiqarilmaydigan oʻtkazish punktlarida nazorat tartib-taomillari quyidagi tartibda amalga oshiriladi:

chet elga joʻnab ketayotgan temir yoʻl tarkibining oʻtkazish punktiga kelishidan 20 daqiqa oldin stansiya boʻyicha navbatchi (dispetcher) chegara nazorati, bojxona xizmati boʻlinmalari va ichki ishlar organlariga tegishli axborotni yetkazadi va ular perronga borib hududni koʻzdan kechiradi, begona shaxslarni chiqarib yuboradi, buyumlar va predmetlarni olib tashlaydi hamda ish oʻrinlari va maxsus texnika vositalarini ishlashga tayyorlaydi;

oʻtkazish punktiga poyezdda kelgan yoʻlovchilar bevosita poyezd vagonlarida nazorat tartib-taomillaridan oʻtkaziladi;

temir yoʻl tarkibining pochta-bagaj vagoni qoʻshma naryad tomonidan koʻzdan kechiriladi va (yoki) koʻrikdan oʻtkaziladi;

nazorat tartib-taomillari tugaganidan soʻng chegara nazorati boʻlinmasining rahbari bojxona organi boshligʻi va stansiya boʻyicha navbatchi (dispetcher) bilan kelishgan holda oʻtkazish punkti hududidan poyezdning joʻnashiga ruxsat beradi;

chegara naryadi temir yoʻl tarkibining oʻtkazish punktidan joʻnab ketishini nazorat qiladi.

5-bob. Aviatsiya oʻtkazish punktlarida nazorat tartib-taomillarini amalga oshirish tartibi

1-§. Umumiy qoidalar

55. Xalqaro parvozlarni amalga oshiradigan Oʻzbekiston Respublikasi aeroportlaridan (aerodromlaridan) uchadigan va qoʻnadigan barcha havo kemalari hamda harbiy-transport aviatsiyasi chegara, bojxona nazoratidan oʻtkaziladi. Xalqaro parvozlarni amalga oshiradigan fuqaro aviatsiyasi havo kemalari epidemik koʻrsatkichlar boʻyicha sanitariya-karantin nazoratidan oʻtkaziladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi Harbiy-havo kuchlarining jangovar samolyotlari va vertolyotlari chegara nazoratidan oʻtkazilmaydi.

56. Yoʻlovchilar, ularning qoʻl yuki va bagaji aeroport binosidagi kirish (chiqish) punktida, ayrim hollarda esa parvozlarning kunlik rejasi hamda ular boʻyicha keladigan aniq maʼlumotlar va qoʻshimchalar asosida chegara nazorati boʻlinmasi rahbari va bojxona organi boshligʻining oʻzaro kelishuviga koʻra havo kemasining bortida (bort ostida) chegara va bojxona nazoratidan oʻtkaziladi.

Bagaj va tovarlar havo kemasi borib qoʻnadigan aeroportda (yoʻlovchining aviachiptasiga yoki tovarning avia yuk xatiga koʻra) yoki ortib joʻnatiladigan aeroportda bojxona rasmiylashtiruvidan oʻtkaziladi.

Ekipaj aʼzolari, odatda, aeroport binosida, ayrim hollarda havo kemasi bortida (bort ostida) nazoratdan oʻtkaziladi.

Ekipaj aʼzolari oʻsimliklar karantini boʻyicha davlat inspektori tomonidan fitosanitariya nazoratidan ham oʻtkaziladi.

57. Havo kemasi yoʻlovchilar undan tushgandan soʻng kirish punktida yoki yoʻlovchilar unga chiqishidan avval chiqish punktida qoʻshma naryad tomonidan koʻzdan kechiriladi va (yoki) koʻrikdan oʻtkaziladi.

58. Oʻzbekiston Respublikasi hududiga havo kemalarida bir qancha oraliq qoʻnishlardan soʻng kelgan yoʻlovchilar, ularning qoʻl yuklari va bagaji havo kemasi borib qoʻnadigan aeroportda (yoʻlovchilarning aviachiptalariga yoki tovarlarning avia yuk xatiga koʻra) chegara va bojxona nazoratidan oʻtkaziladi hamda rasmiylashtiriladi.

Oʻzbekiston Respublikasiga bir qancha oraliq qoʻnishlardan soʻng keladigan havo kemalari, texnik qoʻnishni amalga oshiradigan havo kemalaridan tashqari, yoʻlovchilar, bagaj va tovarlar tushirilgandan soʻng oxirgi punktda ekipaj aʼzolaridan birining ishtirokida koʻzdan kechiriladi va (yoki) koʻrikdan oʻtkaziladi.

Oʻzbekiston Respublikasidan bir qancha oraliq qoʻnishlarni amalga oshiradigan havo kemalarida chiqib ketadigan yoʻlovchilar, ularning qoʻl yuklari va bagaji, shuningdek, tovarlar joʻnatiladigan aeroportda (yoʻlovchilarning aviachiptalariga yoki tovarlarning avia yuk xatiga koʻra) nazorat tartib-taomillaridan oʻtkaziladi.

Oʻzbekiston Respublikasidan bir qancha oraliq qoʻnishlarni amalga oshiradigan havo kemalari, texnik qoʻnishni amalga oshiradigan havo kemalari bundan mustasno, ularga yoʻlovchilar chiqqunicha, bagaj va tovarlar ortilgunicha dastlabki punktda ekipaj aʼzolaridan birining ishtirokida koʻzdan kechiriladi va (yoki) koʻrikdan oʻtkaziladi.

59. Chet elga ketadigan yoʻlovchilarni havo kemasiga chiqarish va chet eldan keladigan yoʻlovchilarni havo kemasidan tushirish chegara nazorati boʻlinmasi rahbarining ruxsati bilan, chet eldan kelishda esa qoʻshimcha ravishda sanitariya-karantin boʻlinmalari bilan kelishilgan holda amalga oshiriladi.

60. Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro parvozlarni amalga oshiradigan va jadvalga koʻra chegara aeroportlarida tijorat qoʻnishlarni bajaradigan havo kemalarida ichki respublika avialiniyalari yoʻlovchilarini tashishga ruxsat etilmaydi.

61. Yoʻlovchilarni havo kemasidan aeroport binosigacha va ortga avtobusda tashishda qoʻshma naryad yoʻlovchilar avtobusga chiqqunicha va undan tushganda soʻng begona shaxslar hamda predmetlarni aniqlash maqsadida avtobusni koʻzdan kechiradi.

62. Chegara naryadlarining bojxona organlari va xalqaro reyslarga xizmat koʻrsatuvchi boshqa xizmatlar bilan oʻzaro hamkorligi parvozlar texnologik sxemasi va rejalariga muvofiq chegara nazorati boʻlinmasining rahbari tomonidan tashkil etiladi.

63. Bemor yoʻlovchilarning tibbiyot xodimi tomonidan kuzatib borilishi, ularni yukchi (yuk ortuvchi va tushiruvchi ishchi) va zaruratga koʻra nogironlik aravachalari bilan taʼminlash, tibbiy xizmat koʻrsatish bilan bogʻliq xizmatlar texnologik sxemaga muvofiq aeroport maʼmuriyati tomonidan koʻrsatiladi.

64. Oʻtkazish punktlarida bojxona organlari tomonidan bojxona nazorati oʻtkazilganda fitosanitariya va veterinariya nazorati tegishli davlat nazorati organlari tomonidan amalga oshirilishi taʼminlanadi.

Yoʻlovchilar va ekipaj aʼzolarining qoʻl yuki hamda bagajini bojxona nazoratidan oʻtkazish jarayonida bojxona organlari fitosanitariya va veterinariya nazorati organlarining quyidagi vazifalarini amalga oshiradi:

fitosanitariya va veterinariya nazorati predmetlari mavjudligi toʻgʻrisida soʻrash;

fitosanitariya va veterinariya nazorati talab qilinadigan tovarlarni olib kirish uchun ruxsat etuvchi hujjatlar mavjudligini soʻrash;

qoʻl yuki va bagajni nazorat qilish jarayonida fitosanitariya va veterinariya nazorati obyektlari mavjudligini nazorat texnik vositalari yordamida koʻzdan kechirish.

Yoʻlovchilar va ekipaj aʼzolarining qoʻl yuki va bagajini bojxona nazoratidan oʻtkazish jarayonida bojxona organi tomonidan fitosanitariya va veterinariya nazoratiga tushadigan tovarlar aniqlanganda, nazorat tartib-taomillarini amalga oshirish uchun tegishli davlat nazorati organi jalb qilinadi. Ushbu holatda bojxona organining talabiga asosan fitosanitariya va veterinariya nazorati xodimlari bojxona nazorati jarayonida ishtirok etadi.

Tovarlarni ortiga qaytarish ularni olib kirgan shaxs hisobidan amalga oshiriladi.

Bojxona chegarasidan olib oʻtishga ruxsat berilmagan tovarlarni ortiga qaytarish imkoni boʻlmasa, ular shu joyda tegishliligi boʻyicha fitosanitariya va veterinariya nazorati organlari tomonidan qonunchilikda belgilangan tartibda yoʻq qilish uchun olib qoʻyiladi.

Bojxona organi fitosanitariya va veterinariya organi tomonidan oʻtkazilgan nazorat natijasiga asosan fitosanitariya va (yoki) veterinariya talablariga javob beradigan tovarlarni amaldagi qonun hujjatlari talablariga muvofiq oʻtkazish punkti orqali oʻtkazadi.

Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligining tegishli boʻlinmalari chegara nazorati boʻlinmalari va bojxona organlarini harbiy aerodromlar orqali amalga oshirilayotgan xalqaro qatnov aviareyslari haqida oldindan xabardor qiladi.

2-§. Oʻzbekiston Respublikasiga kirish

65. Chegara nazorati boʻlinmasi va bojxona organi aeroport dispetcheridan havo kemasi uchishi toʻgʻrisida uning belgilangan manzilga borib qoʻnishi uchun hisoblangan vaqt va undagi yoʻlovchilar soni hamda boshqa yuklar miqdori, bemorlar, deportatsiya qilingan yoʻlovchilar bor-yoʻqligi haqida maʼlumotlar koʻrsatilgan axborotni oladi.

Tashishlarni tashkil etish xizmati (keyingi oʻrinlarda TTX deb ataladi) dispetcheri bir vaqtning oʻzida ushbu axborotni boshqa manfaatdor xizmatlar, shu jumladan, Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligining konsullik boʻlimi xodimlariga havo kemasi kelishidan bir soat oldin yetkazadi. VIP (SIP) zali xodimlari davlat nazorati organlariga VIP (SIP) zali orqali xizmat koʻrsatiladigan yoʻlovchilar borligi toʻgʻrisida oldindan maʼlum qiladi.

66. Havo kemasi qoʻnishidan 10 daqiqa avval chegara nazorati boʻlinmasi havo kemalari turadigan tegishli joyda, shuningdek, davlat nazorati boshqa organlarining xodimlari bilan birgalikda aeroportning yoʻlovchilar oʻtishi yoʻnalishi boʻyicha xalqaro sektorida zarur rejimni oʻrnatadi.

67. Havo kemasi ajratilgan joyga kelib toʻxtagach, chegara nazorati boʻlinmasi rahbari sanitariya-karantin nazorati, bojxona organi va aeroport TTX xodimi bilan kelishgan holda havo kemasidan yoʻlovchilarning tushishiga, shuningdek, bagaj va yuklarni tushirishga ruxsat beradi.

Chegara nazorati boʻlinmasi bojxona organi bilan birgalikda videokuzatuv tizimi imkoniyatlaridan foydalangan holda yoʻlovchilarni, shu jumladan, havo kemasini yer usti texnik xizmatiga topshirishda ishtirok etmaydigan ekipaj aʼzolari va ularning bagaji aeroport binosiga yetkazilishini nazorat qiladi. Bojxona organi tovarlarni tushirish va ularning aeroport (aerodrom) omboriga yetkazilishini nazorat qiladi.

68. Qoʻshma naryad kelib qoʻngan havo kemasini aviatexnik yoki ekipaj aʼzosi ishtirokida koʻzdan kechiradi, ekipaj aʼzolarining qoʻl yuki va bagaji tushirilishini nazorat qiladi, ushbu Nizomning 96-bandida nazarda tutilgan holatlar bundan mustasno.

69. Havo kemasida kelgan yoʻlovchilar rasmiylashtirish zaliga oʻtadi va bu yerda quyidagi nazorat tartib-taomillaridan oʻtkaziladi:

sanitariya-karantin nazorati;

chegara (pasport) nazorati;

bojxona nazorati (bojxona rasmiylashtiruvi);

fitosanitariya nazorati;

veterinariya nazorati.

Bunda, chegara naryadi kelgan yoʻlovchilarning rasmiylashtirish zaliga texnologik sxemaga koʻra belgilangan yoʻnalish boʻyicha oʻtishini nazorat qiladi.

70. Oʻta xavfli va boshqa yuqumli kasalliklari bor deb gumon qilingan yoʻlovchilar aniqlanganda, epidemiyaga qarshi tadbirlar Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

71. Yoʻlovchilar chegara (pasport) nazoratidan oʻtkazilayotganda ularning Oʻzbekiston Respublikasiga kirish huquqini beradigan hujjatlari tekshiriladi.

TTX vakili vizasiz kelgan chet el fuqarolariga viza bilan bogʻliq rasmiyatchiliklarni bajarish uchun konsullik boʻlimi xodimiga murojaat qilish kerakligi haqida maʼlum qiladi.

Viza berish rad etilganda yoki Oʻzbekiston Respublikasi hududiga qonunchilikka muvofiq kirish taqiqlangan holatlarda, chegara nazorati boʻlinmalari xodimlari Oʻzbekiston Respublikasi hududiga kiritish rad etilganligi toʻgʻrisida qaror qabul qiladi va bu haqida tuzilgan dalolatnoma asosida TTX xodimlari yoʻlovchining qaytib ketishini tashkil etadi.

Oʻzbekiston Respublikasining vizalari chet el fuqarolari orasidan ayrim yoʻlovchilarga yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga berilgan holatlarda bunday yoʻlovchilar Oʻzbekiston Respublikasi hududiga kirish imkoniyatiga ega boʻladi.

72. Kirish taqiqlangan shaxslarni havo kemasining uchishini kutish vaqtida oziq-ovqat bilan taʼminlash chegara nazorati boʻlinmasi xodimining buyurtmanomasi boʻyicha aeroport maʼmuriyati tomonidan tashkil etiladi.

73. Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq vakolatli davlat organlari chet el fuqarolarining Oʻzbekiston Respublikasi hududidan deportatsiya qilinishini (chiqarib yuborish) tashkil etish bilan shugʻullanadi.

74. Tashuvchi deportatsiya qilingan shaxslarni quyidagi hollarda tashishni rad etish huquqiga ega:

deportatsiya toʻgʻrisida qaror nusxasi boʻlmaganda:

soʻnggi manzilgacha aviachipta boʻlmaganda;

tegishli ravishda rasmiylashtirilgan harakatlanish hujjatlari boʻlmaganda;

deportatsiya qilinadigan shaxs parvozlar xavfsizligiga xavf tugʻdirsa.

75. Chegara nazoratidan oʻtib, oʻz bagajini olgan yoʻlovchilar bojxona nazorati zonasiga oʻtadi.

Bojxona organi fitosanitariya va veterinariya organi tomonidan oʻtkazilgan nazorat natijasiga asosan fitosanitariya va (yoki) veterinariya talablariga javob beradigan tovarlar amaldagi qonun hujjatlari talablariga muvofiq oʻtkazish punkti orqali oʻtkazadi.

76. Yoʻlovchilar bagajini olib bojxona nazorati liniyasiga kelgandan soʻng, ularni bojxona nazorati va rasmiylashtiruvidan oʻtkazishning umumiy vaqti yoʻlovchilar sonidan qatʼiy nazar, bir soatdan oshmasligi lozim, bundan bojxona qonun hujjatlari buzilishlari aniqlangan holatlar mustasno.

77. Davlat nazoratining har bir organi tegishli turdagi nazorat tugagach oʻzlari masʼul boʻlgan zonadagi yoʻlovchilar oʻtish yoʻnalishi boʻyicha zallar va binolarni begona shaxslar, buyumlar va predmetlar bor-yoʻqligini aniqlash uchun koʻzdan kechiradi.

3-§. Oʻzbekiston Respublikasidan chiqish

78. Chegara nazorati boʻlinmasi, bojxona organi va davlat nazorati boshqa organlari rahbarlariga havo kemasi uchib ketishidan 3 soat avval aeroport dispetcheri ovozni kuchaytirish aloqasi orqali havo kemasining uchib ketish, roʻyxatdan oʻtkazishning boshlanishi, yoʻlovchilar soni va toifasi, havo kemasining turi haqida maʼlum qiladi.

79. Qoʻshma naryad havo kemasining turiga qarab yoʻlovchi tashish havo kemasi uchib ketishidan 1-2,5 soat (yuk tashuvchi havo kemasi — 45 daqiqa) qolganda tegishli turish joyiga keladi va bu yerda zarur rejimni oʻrnatadi.

80. Aeroport TTX dispetcheri roʻyxatdan oʻtkazish tugagach chegara, bojxona va aviatsiya xavfsizligini tekshirish xizmatlariga roʻyxatdan oʻtkazilgan yoʻlovchilar haqida maʼlum qiladi va ularning sonini solishtirib chiqadi.

81. Bojxona organi xodimlari xalqaro reyslarda parvoz qiladigan yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatishni havo kemasining eʼlon qilingan uchish vaqtidan 3 soat avval boshlaydi va ketishiga 35 daqiqa qolganda yakunlaydi.

82. Chegara nazorati boʻlinmasi ketuvchi yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatishni havo kemasi ketishidan 3 soat avval boshlaydi va 30 daqiqa qolganda yakunlaydi.

83. Chegara nazorati boʻlinmasi yoki bojxona organi xodimlari yoʻlovchini (yoʻlovchilarni) parvozdan chetlashtirganda yoki buning uchun sabab yuzaga kelganda (vaziyat aniqlanguniga qadar), ular ushbu yoʻlovchi (yoʻlovchilar) haqidagi maʼlumotlarni uning bagaji bor-yoʻqligini aniqlash hamda uni reysdan tushirib qolish uchun TTX agentiga zudlik bilan xabar beradi.

84. Aviatsiya xavfsizligini tekshirish xizmati (keyingi oʻrinlarda AXTX deb ataladi) xodimlari xalqaro reyslarda parvoz qiladigan yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatishni havo kemasining eʼlon qilingan uchish vaqtidan 3 soat avval boshlaydi va ketishiga 25 daqiqa qolganda yakunlaydi.

85. Yoʻlovchilar rasmiylashtirishdan quyidagi tartibda oʻtadi:

aviachipta, qoʻl yuki va bagajni roʻyxatga olish;

bojxona nazorati (bojxona rasmiylashtiruvi);

fitosanitariya va veterinariya nazorati;

chegara (pasport) nazorati;

aviatsiya xavfsizligini tekshirish.

86. Nazorat tartib-taomillari nihoyasiga yetgandan soʻng yoʻlovchilar kutish zaliga oʻtkaziladi va havo kemasiga chiqqunicha shu yerda boʻladi.

Roʻyxatdan, bojxona va chegara nazoratidan, shuningdek, aviatsiya xavfsizligi tekshiruvidan oʻtkazilmagan yoʻlovchilarning parvoz qilishiga ruxsat etilmaydi.

87. Chegara nazorati boʻlinmasi bojxona organi, aviatsiya xavfsizligi xizmatining nazoratchisi bilan birgalikda uchib ketadigan havo kemasini aviatexnik yoki ekipaj aʼzosining ishtirokida koʻzdan kechiradi va (yoki) koʻrikdan oʻtkazadi hamda bortga oziq-ovqat, ekipajning qolgan aʼzolari qoʻl yuki va bagaji yuklanishini nazorat qiladi.

88. TTX dispetcheri havo kemasining uchib ketishidan 50 daqiqa avval chegara nazorati boʻlinmasidan havo kemasi bortida nazorat tartib-taomillari nihoyasiga yetkazilgani toʻgʻrisida axborot oladi va TTX agentlari bilan birgalikda yoʻlovchilar avtobuslarga chiqarilishi, ularning samolyotga kuzatib borilishi va bagajning AXTX, chegara nazorati va bojxona organi xodimlari nazoratida yuklanishini tashkil etadi.

89. Havo kemasi koʻzdan kechirilib va (yoki) koʻrikdan oʻtkazilib, barcha yer usti xizmatlari ishlari nihoyasiga yetkazilgandan soʻng, chegara naryadi bu haqida aeroport dispetcheriga xabar qiladi va AXTX, bojxona organi bilan kelishgan holda havo kemasiga ekipaj aʼzolari, yoʻlovchilar chiqarilishi hamda bagajni yuklashga ruxsat beradi.

Bagaj va paketlashtirish vositalari AXTX, chegara nazorati boʻlinmasi va bojxona organi xodimi ishtirokida yuklanadi va parvozdan 25 daqiqa oldin yakunlanadi.

TTX agentlari bort katta kuzatuvchisi, chegara nazorati boʻlinmasi va bojxona organi xodimlari bilan kelishgan holda yoʻlovchilarni samolyotga chiqishga taklif etadi va chegara nazorati hamda aviatsiya xavfsizligi tekshiruvidan oʻtganligi toʻgʻrisida muhr bosilgan chiqish talonini koʻrsatishni soʻraydi. Chiqish talonining bir qismi yirtib olinadi va havo kemasiga chiqish oldidan olib qoʻyiladi. Yoʻlovchilarni havo kemasiga chiqarish uchib ketishga 20 daqiqa qolganda tugashi kerak.

90. Havo kemasiga chiqarish nihoyasiga yetgandan soʻng, chegara naryadi bortdagi yoʻlovchilarni chegara nazoratidan oʻtgan yoʻlovchilar soni bilan solishtiradi.

91. TTX agenti dispetcherga samolyotga chiqish yakunlangani va undagi yoʻlovchilar soni haqida maʼlum qiladi. Chegara nazorati boʻlinmasi xodimining ruxsati bilan trapni olishga koʻrsatma beradi va uni olish vaqti haqida maʼlum qiladi. Samolyotdan trap olingach, yoʻlovchilarni unga har qanday chiqarish va tovarlarni ortish chegara nazorati boʻlinmasi, AXTX va bojxona organining ruxsatisiz qatʼiyan man etiladi.

92. Chegara naryadi chegara nazoratidan oʻtgan barcha shaxslar havo kemasi bortida ekanligiga ishonch hosil qilgach Boshqarish xizmati dispetcheriga dvigatellarni ishga tushirish va samolyotning uchishiga ruxsat beradi.

Chegara naryadi samolyotni uning aeroport hududidan uchib ketguniga qadar kuzatib turadi.

93. Qoʻshma naryad aviatsiya xavfsizligini tekshirish, chegara nazorati va bojxona rasmiylashtiruvi tugagandan soʻng yoʻlovchilar oʻtish yoʻnalishi boʻyicha zallar va binolarni begona shaxslar, buyumlar va predmetlar bor-yoʻqligini aniqlash uchun koʻzdan kechiradi.

4-§. Oʻzbekiston Respublikasi hududi orqali tranzit oʻtish

94. Havo kemasi qoʻnishidan bir soat avval chegara nazorati boʻlinmasi rahbari aeroport dispetcheridan transfer yoʻlovchilar sonini aniqlaydi va davlat nazorati organlari oʻrtasida hamkorlikni tashkil qiladi.

Havo kemasi kelib qoʻngach transfer yoʻlovchilar, odatda, aviatsiya xavfsizligi tekshiruvidan oʻtgandan soʻng TTX agentligi hamrohligida transfer zalga oʻtadi.

95. Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro havo qatnovlari uchun ochiq aeroportlarida (aerodromlarida) texnik qoʻnishlarni amalga oshiradigan havo kemalari, ularning ekipaj aʼzolari va yoʻlovchilari ushbu havo kemalari aeroportda (aerodromda) boʻlgan vaqt davomida chegara va bojxona nazoratidan oʻtkaziladi.

96. Oʻzbekiston Respublikasi aeroportlarida (aerodromlarida) qisqa (3 soatgacha) texnik qoʻnishlar bilan Oʻzbekiston Respublikasi hududi orqali tranzit parvozlarni amalga oshiradigan havo kemalari, ularning ekipaj aʼzolari va yoʻlovchilari, odatda, chegara va bojxona nazoratidan oʻtkazilmaydi. Chegara nazorati boʻlinmalari bunday havo kemalari va ularning yoʻlovchilari aeroportda (aerodromda) boʻlgan vaqt davomida ularni kuzatib turadi.

97. Havo kemasi bir samolyotdan ikkinchisiga oʻtiladigan, majburan qoʻnish amalga oshirilgan aeroportlarda (aerodromlarda) uchib ketish uchun uzoq vaqt ushlanib qolgan hollarda (3 soatdan ortiq) tranzit yoʻlovchilar chegara nazorati boʻlinmasi rahbarining ruxsati bilan qoʻl yuklari chegara hamda bojxona nazoratidan oʻtkazilgandan soʻng, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmatining hududiy boʻlinmalari bilan kelishilgan holda aeroport mehmonxonasiga yoki boshqa mehmonxonalarga joylashtirilishi mumkin. Bunda, bunday yoʻlovchilar bagaji, odatda, havo kemasida qoladi. Yoʻlovchilar mehmonxonaga va qaytarib aeroportga aeroport maʼmuriyati tomonidan chegara nazorati boʻlinmasi bilan kelishilgan holda olib boriladi. Ushbu yoʻlovchilar havo kemasiga chiqarilishdan avval soddalashtirilgan chegara va bojxona nazoratidan (vizual tekshiruv) oʻtkaziladi.

98. Qoʻshma naryad aeroportning yoʻlovchilar oʻtish yoʻnalishi boʻyicha zallari va binolarini begona shaxslar, buyumlar va predmetlar bor-yoʻqligini aniqlash uchun koʻzdan kechiradi.

99. Tranzit yoʻlovchilar parvozni davom ettirishdan bosh tortganda, ushbu toifadagi shaxslar Oʻzbekiston Respublikasiga kirish uchun nazarda tutilgan tartib-taomillardan belgilangan tartibda oʻtkaziladi.

100. Oʻzbekiston Respublikasiga kirish uchun nazorat tartib-taomillaridan oʻtgan transfer yoʻlovchilar parvozni davom ettirmoqchi boʻlsa, Oʻzbekiston Respublikasidan chiqish uchun nazarda tutilgan tartib-taomillardan belgilangan tartibda oʻtkaziladi.

6-bob. Daryo oʻtkazish punktlarida nazorat tartib-taomillarini amalga oshirish tartibi

1-§. Umumiy qoidalar

101. Oʻzbekiston Respublikasi bandargohlariga chet eldan kelgan yoki ushbu bandargohlardan chet elga ketadigan kemalar va suzadigan vositalar nazorat tartib-taomillaridan oʻtkaziladi.

Oʻzbekiston Respublikasining chet el bandargohlariga kirmasdan suzadigan kemalarini koʻrikdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi qaror ular oʻtkazish punktiga kelgandan soʻng chegara nazorati boʻlinmasi va bojxona organi rahbari tomonidan qabul qilinadi.

Ekipaj aʼzolari kema bortida, yoʻlovchilar esa, odatda, bandargohning maxsus ajratilgan binosida chegara va bojxona nazoratidan oʻtkaziladi hamda rasmiylashtiriladi.

102. Chet elga ketadigan kema va suzadigan vositani chegara va bojxona nazoratidan oʻtkazishdan avval ulardan begona shaxslar tushirib yuborilishi, ekipaj aʼzolari esa kema bortida qolishlari lozim.

Koʻzdan kechirishni va (yoki) koʻrikdan oʻtkazishni boshlashdan avval qoʻshma naryad kema kapitanidan yopiq inshootlarda zaharli moddalar bor yoki yoʻqligi xususida soʻrab, aniqlab oladi. Koʻzdan kechiriladigan va (yoki) koʻrikdan oʻtkaziladigan barcha inshootlarga koʻzdan kechirish guruhiga hamrohlik qiladigan kema ekipaji aʼzolari birinchi boʻlib kirishi va ulardan oxirgi boʻlib chiqishi kerak.

103. Chet elga suzadigan kemalarda tashiladigan lixterlar, vagonlar, avtotransport vositalari, konteynerlar va tovarlar kemaga, suzadigan vositaga yuklashdan oldin yoki tushirilgandan soʻng koʻzdan kechiriladi va (yoki) koʻrikdan oʻtkaziladi.

104. Chegara nazorati boʻlinmasi chet elga suzadigan kemalar turadigan joydagi oʻtkazish punktidagi rejimni, shuningdek, ularda vaxta xizmati olib borilishini nazorat qiladi.

Qoʻshma naryad aʼzolari koʻzdan kechirish va (yoki) koʻrikdan oʻtkazish ishlarini nihoyasiga yetkazgach, chegara va bojxona naryadi boshligʻining ruxsati bilan kemani tark etishi mumkin.

106. Kemalar kapitanlari chegara va bojxona nazorati boʻlinmalarini bandargoh maʼmuriyati orqali kemaning chet elga chiqishga tayyor ekanligi haqida xabardor qiladi.

107. Kema oʻtkazish punkti prichalidan chegara nazorati boʻlinmasi rahbarining ruxsati bilan joʻnaydi.

2-§. Oʻzbekiston Respublikasiga kirish

108. Davlat nazoratining navbatchi organlari chet elga suzadigan kemaning Oʻzbekiston Respublikasi hududiga kelishi haqidagi axborotni bandargoh daryo flotining dispetcher xizmatidan kunlik buyurtmanoma boʻyicha oladi.

Daryo kemasi kelishidan 30 daqiqa oldin qoʻshma naryad prichalga borib, uni va tutash hududlarni koʻzdan kechiradi, begona shaxslarni chiqarib yuboradi va kelgan kemani kuzatishni tashkil qiladi.

109. Qoʻshma naryad kema bortiga koʻtariladi.

Chegara naryadi kema ekipaji aʼzolari va yoʻlovchilarining sonini aniqlaydi, kema daftarida kema ekipaj tomonidan koʻrikdan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi yozuvni tekshiradi, kema kapitanidan unda Davlat chegarasini kesib oʻtish huquqini beradigan hujjatlari boʻlmagan va kema ekipaji aʼzolari roʻyxatiga kiritilmagan shaxslar, shuningdek, yopiq inshootlarda zaharli moddalar bor yoki yoʻqligini soʻrab aniqlaydi, soʻngra kema jamoasi va ekipaj aʼzolarining hujjatlarini tekshiradi.

110. Qoʻshma naryad kema jamoasi aʼzolari ishtirokida kemaning tumshuq va quyruq qismi, shkiper ustki qavati, tovarlarni koʻzdan kechiradi va (yoki) koʻrikdan oʻtkazadi.

Koʻzdan kechiriladigan va (yoki) koʻrikdan oʻtkaziladigan barcha inshootlarga koʻrikdan oʻtkazish guruhiga hamrohlik qiladigan kema ekipaji aʼzolari birinchi boʻlib kirishi va ulardan oxirgi boʻlib chiqishi kerak.

111. Kema umumiy koʻzdan kechirilgandan va (yoki) koʻrikdan oʻtkazilgandan soʻng, bojxona organi ruxsati bilan lixterlar, vagonlar, avtotransport vositalari, konteynerlar, katta hajmli va boshqa tovarlarni tushirishga ruxsat etiladi.

112. Oʻzbekiston Respublikasi hududiga barjalar bilan kelgan va chet elga tez ketadigan teploxodlar koʻrikdan oʻtkazilmaydi. Teploxodlar prichalda turish vaqtida kuzatuvda boʻladi.

3-§. Oʻzbekiston Respublikasidan chiqish

113. Davlat nazorati organlari kemaning chet elga ketish vaqti toʻgʻrisidagi axborotni daryo floti boʻyicha navbatchi dispetcherdan qoʻshma naryad toʻplanishidan 30 daqiqa avval oladi.

114. Qoʻshma naryad kema turadigan joyga kelib prichal va unga tutash joylarni koʻzdan kechiradi, barcha begona shaxslarni chiqarib yuboradi va kema hamda atrof kuzatilishini tashkil qiladi.

115. Chegara naryadi kema ekipaji aʼzolari va yoʻlovchilarining sonini aniqlaydi, kema daftarida kema ekipaj tomonidan koʻzdan kechirilganligi va (yoki) koʻrikdan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi yozuvni tekshiradi, kema kapitanidan unda Davlat chegarasini kesib oʻtish huquqini beradigan hujjatlari boʻlmagan va kema ekipaji aʼzolari roʻyxatiga kiritilmagan shaxslar, shuningdek, yopiq inshootlarda zaharli moddalar bor yoki yoʻqligini soʻrab aniqlaydi, soʻngra kema jamoasi va ekipaj aʼzolarining hujjatlarini tekshiradi.

116. Qoʻshma naryad kema jamoasi aʼzolari ishtirokida kemaning tumshuq va quyruq qismi, shkiper ustki qavati, tovarlarni koʻzdan kechiradi va (yoki) koʻrikdan oʻtkazadi.

117. Kemadagi katta hajmli tovarlarni koʻrikdan oʻtkazish imkoniyati boʻlmaganda, ular kemaga yuklanayotganda buning uchun maxsus tayinlangan bojxona xodimlari tomonidan bojxona nazoratidan oʻtkaziladi.

118. Kema umumiy koʻzdan kechirilgandan va (yoki) koʻrikdan oʻtkazilgandan soʻng, bojxona organi ruxsati bilan lixterlar, vagonlar, avtotransport vositalari, konteynerlar, katta hajmli va boshqa tovarlar ortishga ruxsat etiladi.

119. Kemani koʻzdan kechirish va (yoki) koʻrikdan oʻtkazish va qoʻshma naryad ishlari nihoyasiga yetkazilgach, chegara naryadi boshligʻi kemaning chet elga joʻnab ketishiga ruxsat beradi.

120. Chegara naryadi kemaning qirgʻoqdan chiqib, prichaldan kamida 100 metr masofagacha uzoqlashishini kuzatib turadi.

7-bob. Oʻtkazish punktlarida davlat nazorati organlarining huquqlari va majburiyatlari

1-§. Chegara nazorati

121. Chegara nazorati boʻlinmasi oʻtkazish punktida tezkor xizmat faoliyatini amalga oshirishda quyidagi huquqlarga ega:

Davlat chegarasidan oʻtayotgan shaxslarning ular shaxsini tasdiqlovchi hujjatlarini tekshirish, ularga tegishli belgilar qoʻyish va zarur boʻlganda, ushbu hujjatlarni vaqtincha olib qoʻyish, tegishli hujjatlari boʻlmagan shaxslarni ular Davlat chegarasini kesib oʻtish huquqini beruvchi hujjatlarni rasmiylashtirmagunicha yoki Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining chet elda boʻlgan davrda hujjatlari yoʻqotgan holatlari va ularning shaxsi aniqlanguniga qadar Davlat chegarasidan oʻtkazmaslik;

zimmasiga yuklangan vazifalarni bajarish maqsadida savollar berish, Davlat chegarasini buzish toʻgʻrisidagi ishlar yuzasidan tergovga qadar tekshiruv oʻtkazish — Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat-protsessual kodeksiga muvofiq ushlab turish, koʻrikdan oʻtkazish (koʻzdan kechirish) va boshqa shoshilinch protsessual harakatlarni amalga oshirish;

oʻz ish yurituviga doir maʼmuriy huquqbuzarliklar aniqlangan takdirda, mazkur huquqbuzarliklarni sodir etgan shaxslar bayonnoma tuzish uchun uch soatgacha muddatga ushlab turish. Huquqbuzarning shaxsini va huquqbuzarlik holatlarini aniqlash uchun zarur boʻlgan hollarda esa — ushlash paytidan boshlab yigirma toʻrt soat ichida prokurorga yozma tarzda maʼlum qilib, qirq sakkiz soatgacha yoki huquqbuzarda oʻzining shaxsini tasdiqlovchi hujjat boʻlmasa, sudning ajrimi bilan oʻn sutkagacha muddatga ushlab turilishi mumkin;

oʻtkazish punktlarida chegara nazoratiga taqdim etilgan hujjatlarning haqiqiyligini aniqlash boʻyicha ekspertiza oʻtkazish hamda ekspert xulosalarini berish. Bunda, chegara nazorati boʻlinmalari harbiy xizmatchilari Davlat chegarasi orqali oʻtish huquqini beruvchi hujjatlarning haqiqiyligini aniqlash boʻyicha ekspertiza oʻtkazish hamda ekspert xulosalarini berish boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining oʻquv muassasasi tomonidan oʻqitiladi va tegishli sertifikatlar beriladi;

Oʻzbekiston Respublikasiga kirishi taqiqlangan, Davlat chegarasini kesib oʻtish huquqini beruvchi hujjatlarga ega boʻlmagan shaxslarni oʻzi kelgan mamlakatga qaytarib yuboriladigan paytga qadar, shuningdek maʼmuriy yoʻl bilan ushlab turilgan va jinoyat sodir etganlikda gumon qilinib ushlangan shaxslarni maxsus jihozlangan joylarda saqlash;

tergovga qadar tekshiruvni amalga oshiruvchi organlardan, surishtiruv, tergov organlaridan va suddan yashirinib yurgan, jinoiy jazoni oʻtashdan boʻyin tovlayotgan, qidiruvdagi shaxslarni, tegishli davlat organlarini xabardor qilgan holda, ushlab turish;

oʻziga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasiga kirishga yoki Oʻzbekiston Respublikasidan chiqishga doir vaqtincha cheklov belgilangan shaxslarni Davlat chegarasi orqali oʻtkazmaslik;

chet el fuqarosi va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga nisbatan ularni prokurorning sanksiyasi bilan chegaradosh davlat chegara hokimiyatiga topshirish yoki respublika tashqarisiga chiqarib yuborish toʻgʻrisida qaror belgilangan tartibda qabul qilinmasa, ushbu shaxslarni topshirish yoxud chiqarib yuborish uchun zarur vaqtga ushlab turish;

Davlat chegarasini noqonuniy kesib oʻtish, Davlat chegarasi rejimi, chegara rejimi, boʻlish rejimi yoki oʻtkazish punktlaridagi rejimni buzish holatlarini, shuningdek, shaxsini tasdiqlovchi hujjatlardagi xatoliklarni aniqlash uchun ushbu shaxslarni oʻtkazish punktiga taklif qilish;

bojxona organlari boʻlmagan oʻtkazish punktlarida Davlat chegarasidan oʻtayotgan shaxslar olib oʻtadigan bosma nashr asarlari, klishelar, qoʻlyozmalar, hujjatlar, video va audioyozuvli materiallar, foto-kinomateriallar, elektron axborot manbalari, boshqa bosma va tasviriy mahsulotlarni tekshirish, zarur hollarda esa yuqorida qayd etilgan materiallarni tekshirish uchun ushlab turish hamda ulardan Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasiga olib kirish yoki undan olib chiqish mumkin boʻlmaganlarini belgilangan tartibda olib qoʻyish;

Davlat chegarasidan oʻtayotgan transport vositalarida chegara nazoratidan yashiringan shaxslar borligi yuzasidan asosli gumon mavjud boʻlganda yoki bu toʻgʻrisida bojxona organi chegara nazorati boʻlinmasiga xabar berganda, ushbu transport vositalarini bojxona organlari bilan birgalikda tekshirish, transport vositalarini chegara naryadlari tomonidan kuzatib borish, zarur hollarda, chegara nazoratiga oid huquqbuzarliklar yuzasidan asosli gumon mavjud boʻlganda bojxona organlari orqali transport tashkilotlari mansabdor shaxslari va (yoki) haydovchidan bojxona koʻrigini amalga oshirish uchun plombalangan vagonlar, avtotransport vositalari, konteynerlar, tryumlar va transport vositalarining boshqa joylarini ochishni talab qilish;

oʻtkazish punktlarida chegara va bojxona nazoratini amalga oshirish uchun binolar va boshqa joylarni bojxona organi bilan kelishilgan holda belgilash, shuningdek, bu joylardan begona shaxslar foydalanishi va Davlat chegarasini noqonuniy kesib oʻtishining oldini olish maqsadida ularda qoʻshimcha rejim qoidalarini oʻrnatish;

qonun hujjatlarida belgilangan tartibda va holatlarda qurol-yarogʻ, jangovar texnika, maxsus texnika vositalari, xizmat itlari va jismoniy taʼsir koʻrsatish choralarini qoʻllash;

manfaatdor korxonalar, muassasalar va tashkilotlar bilan birgalikda chet elga ketayotgan transport vositalarining oʻtkazish punktlarida toʻxtash joylari va vaqtini aniqlash;

Oʻzbekiston Respublikasi ichki suvlarida suzish va boʻlishda, shuningdek, respublika bandargohlarida turishda huquqbuzarliklarga yoʻl qoʻygan xorijiy noharbiy kemalar ekipaj aʼzolari va ulardagi boshqa shaxslarning qirgʻoqqa tushishi va boʻlishini man etish;

daryo kemalaridan jinoyat sodir etgan va qonunchilikka binoan jinoiy javobgarlikka tortiladigan shaxslarni, agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalarida boshqacha hol nazarda tutilmagan boʻlsa, tushirib qoldirish va ushlab turish, dastlabki tergov organlariga topshirish;

chegaradosh mamlakatlar va boshqa davlatlarning chegara nazorati boʻlinmalari bilan belgilangan tartibda aloqa oʻrnatish va oʻzaro hamkorlikni yoʻlga qoʻyish.

Chegara nazorati boʻlinmasi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

122. Chegara nazorati boʻlinmasi oʻtkazish punktida xizmat faoliyatini amalga oshirishda quyidagilarga majbur:

Oʻzbekiston Respublikasi hududiga jangovar guruhlar va jangarilarning qurolli hujumini qaytarish, oʻtkazish punktlarida qurolli va boshqa fitnalarning oldini olish, qayd etilgan jinoiy tajovuzlardan aholini, davlat va fuqarolarning shaxsiy mulkini himoya qilish;

oʻtkazish punktida tartibsizliklar yuzaga kelishining oldini olish va oʻtkazish punktida faoliyat olib borayotgan davlat nazorat organlari xodimlari xavfsizligini taʼminlash hamda shu kabi holatlarni barataraf etishga qaratilgan dastlabki choralarni koʻrish;

tegishli ravishda rasmiylashtirilgan hujjatlar mavjud boʻlganda shaxslar, transport vositalari va tovarlarni oʻtkazish;

oʻtkazish punktlarida shaxslar va transport vositalarining Davlat chegarasini noqonuniy usullar bilan kesib oʻtishining oldini olish va yoʻl qoʻymaslik;

qalbaki, belgilangan namunada boʻlmagan, notoʻgʻri rasmiylashtirilgan, oʻzga shaxsga tegishli boʻlgan hujjatlar bilan, vataniga qaytish sertifikata bilan qaytayotgan, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasiga kirish va Oʻzbekiston Respublikasidan chiqish huquqini beruvchi hujjatlarini yoʻqotgan shaxslarga nisbatan soʻrovni hamda tushuntirish ishlarini amalga oshirish;

oʻtkazish punktlarida va ularga kirish joylarida shaxslar hamda transport vositalarining toʻplanib qolishiga yoʻl qoʻymaslik boʻyicha choralar koʻrish;

Davlat chegarasini, oʻtkazish punktlaridagi rejim va Oʻzbekiston Respublikasida boʻlish qoidalarini buzgan shaxslarni aniqlash va ushlab turish;

bojxona organlari bilan birgalikda Davlat chegarasi orqali kontrabanda predmetlari, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasiga olib kirish yoki undan olib chiqish taqiqlangan predmetlar olib oʻtilishining oldini olish;

mustaqil yoki aeroportlar (aerodromlar), temir yoʻl stansiyalari, daryo bandargohlari maʼmuriyatlari bilan birgalikda oʻtkazish punktlarida belgilangan rejimga rioya etilishini nazorat qilish;

qonunchilikka binoan Oʻzbekiston Respublikasiga kirish yoki undan chiqish huquqlari cheklangan shaxslarni nazorat qilish;

oʻtkazish punktlarida maxsus vakolatli davlat organlariga tabiiy muhitni ifloslanishdan himoya qilish borasida koʻmaklashish.

Chegara nazorati boʻlinmalari qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa majburiyatlarni ham amalga oshiradi.

2-§. Bojxona nazorati

123. Bojxona organi oʻz vakolati doirasida oʻtkazish punktida quyidagi huquqlarga ega:

yuridik va jismoniy shaxslardan tovarlar va transport vositalarini, shuningdek, zarur hujjatlarni bojxona koʻzdan kechiruvi va (yoki) bojxona koʻrigidan oʻtkazish uchun taqdim etishini talab qilish;

qonun hujjatlarida belgilangan tartibda jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlarini koʻrib chiqish;

shaxslar, tovarlar va transport vositalari ustidan bojxona nazoratini amalga oshirish uchun maʼlumotlar va hujjatlarni tekshirish, ogʻzaki soʻrov oʻtkazish, axborot olish, bojxona koʻzdan kechiruvi, bojxona koʻrigi va shaxsiy koʻrikni oʻtkazish, shuningdek, binolar, hududlar va transport vositalarini koʻzdan kechirish;

valyuta nazoratini amalga oshirish;

bojxona nazorati uchun tovarlar va boshqa predmetlardan namuna hamda nusxalar olish;

bojxona nazoratidan oʻtkaziladigan tovarlar turadigan hududlar va inshootlardan belgilangan tartibda foydalanish;

bojxona qonunchiligi buzilishlari haqidagi materiallarni belgilangan tartibda koʻrib chiqish, jismoniy va yuridik shaxslarni qonun hujjatlariga binoan javobgarlikka tortish;

bojxonaga oid huquqbuzarliklarning bevosita predmeti boʻlgan tovarlar va boshqa qimmatliklarni ushlab turish hamda olib qoʻyish;

tergovga qadar tekshiruv, surishtiruv olib borish va tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshirish;

bojxona nazoratini amalga oshirish va huquqbuzarliklarni aniqlashda texnik va maxsus vositalarni, xizmat itlarini, qonun hujjatlarida belgilangan tartibda va holatlarda oʻqotar qurol, jismoniy taʼsir choralarini qoʻllash.

Oʻtkazish punkti orqali olib oʻtilayotgan fitosanitariya va veterinariya nazorati ostidagi tovarlarni qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda nazoratdan oʻtkazish.

Bojxona organi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

124. Bojxona organi oʻtkazish punktida faoliyat yuritishda quyidagilarga majbur:

yagona davlat bojxona siyosatini amalga oshirishda ishtirok etish;

bojxona qonun hujjatlariga rioya etilishini nazorat qilish;

davlat xavfsizligi, jamoat tartibi, fuqarolar hayoti va salomatligini himoya qilish, atrof muhitni muhofaza qilish chora-tadbirlarini amalga oshirishga koʻmaklashish;

yuridik va jismoniy shaxslarni tovarlar hamda transport vositalari oʻtkazish hamda bojxona chegarasini kesib oʻtishda huquq va majburiyatlari toʻgʻrisida oʻz vaqtida xabardor qilish;

qonun hujjatlarida belgilangan tartibda faoliyat turlari bilan shugʻullanish huquqi uchun maxsus ruxsatnomalar (litsenziyalar) berish.

Bojxona organi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa majburiyatlarni ham amalga oshiradi.

3-§. Sanitariya-karantin nazorati

125. Sanitariya-karantin boʻlinmasi oʻtkazish punktida faoliyat yuritishda quyidagi huquqlarga ega:

profilaktik va epimedemiyaga qarshi kompleks tadbirlar, shaxslarni tibbiy-sanitariya koʻrigidan oʻtkazish, epidemik koʻrsatmalar asosida transport vositalari va tovarlarni tekshirish;

transport vositasida oʻta xavfli va xalqaro xavf tugʻdiradigan boshqa yuqumli kasalliklari bor deb gumon qilingan shaxslarni aniqlash, klinik va bakteriologik tashxis qoʻyilguniga qadar epidemiyaga qarshi birlamchi tadbirlar tashkil etish;

Davlat chegarasini kesib oʻtadigan har qanday transport vositasi haydovchisi va uning yoʻlovchilarida epidemiologik xavf darajasini baholash;

havo kemalari komandirlari, poyezdlar brigadirlari, daryo kemalari kapitanlari, avtotransport vositalari egalaridan (haydovchilaridan) yoʻlovchilar orasida yuqumli kasalliklar va transportda oʻlgan kemiruvchilar aniqlanganligi toʻgʻrisida bandargohlar, aeroportlar, temir yoʻl stansiyalarining yuqori maʼmuriyatlariga zudlik bilan xabar berishni talab qilish;

Davlat chegarasidan oʻtayotgan shaxslarda, transport vositalari, tovarlarda oʻta xavfli yuqumli kasalliklar belgilari aniqlanganda Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi hududiy boʻlinmalarining tezkor rejasiga koʻra profilaktik va epidemiyaga qarshi tadbirlarni belgilaydi;

davlat nazorati boshqa organlari xodimlaridan turli nazorat bosqichlarida aniqlangan yuqumli kasalliklar alomatlari bor bemorlar toʻgʻrisida zudlik bilan xabar berishni talab qilish;

aholining sanitariya-epidemiologiya osoyishtaligi sohasida kasalliklar kirib kelishi va favqulodda vaziyatlar paydo boʻlishining real xavfi mavjud boʻlganda yetib kelgan har qanday transport vositasi, tovarlar va yuklar, shuningdek, xalqaro reys bilan kelgan har qanday shaxsni sanitariya (tibbiy) nazoratidan oʻtkazish;

transport vositalari:

a) oʻtkazish punkti maʼmuriyati, daryo kemalari kapitanlari, havo kemalari komandirlari, poyezdlar brigadirlari, avtotransport vositalari egalaridan (haydovchilaridan) yuqumli kasalliklar (bezgak (tana harorati 38°S va undan yuqori), ich ketish, qayt qilish, toshma, limfa tugunlari kattalashishi, sariq kasalligi, qon quyilishi va qon ketishi) alomatlari boʻlgan bemorlar borligi toʻgʻrisida axborot tushganda nazoratdan oʻtkaziladi. Ushbu axborot daryo kemalari kapitanlari va havo kemalari komandirlari tomonidan oʻtkazish punktiga kelishdan 30 daqiqa oldin, poyezdlar brigadirlari avtotransport vositalari egalari (haydovchilari) tomonidan oʻtkazish punktiga kelganda aloqa vositalari yordamida beriladi;

b) oʻtkazish punktidagi davlat nazorati organlari xodimlaridan transport vositalarida yuqumli kasallik alomatlari boʻlgan bemorlar borligi toʻgʻrisida axborot tushganda nazoratdan oʻtkaziladi;

yuqumli kasalligi bor deb gumon qilingan shaxslarga nisbatan tibbiy-sanitariya tadbirlarini (zararlangan hududlarga borish tarixini, tibbiy koʻrikdan va har qanday laboratoriya tahlillaridan oʻtganlikni tasdiqlovchi hujjatlarni oʻrganish) oʻtkazish;

tibbiy tekshiruvni oʻtkazishni talab qilish;

emlash yoki boshqa profilaktika choralari oʻtkazilganini tasdiqlovchi hujjatlarni tekshirish, zarur boʻlganda ularning oʻtkazilishini talab qilish;

zararlangan deb gumon qilinayotgan shaxslarga nisbatan karantin eʼlon qilish, ularni tibbiy kuzatuv xonasiga joylashtirish yoki boshqa tibbiy sanitariya choralarini koʻrish;

zararlangan shaxslarni ajratib qoʻyish choralarini koʻrish, zarur boʻlganda davolash;

zararlangan deb gumon qilingan yoki zararlangan shaxslarning boshqa shaxslar bilan aloqalarini kuzatish choralarini koʻrish;

Oʻzbekiston Respublikasi hududiga zararlangan deb gumon qilingan yoki zararlangan shaxslarning kirishini rad etish choralarini koʻrish;

zararlanmagan shaxslarning zararlangan hududlarga kirishini man etish, zararlangan hududlardagi shaxslarga nisbatan chiqishda skrining oʻtkazish va (yoki) ularga nisbatan cheklovlar belgilash;

yuqumli kasalliklar qoʻzgʻatuvchilar bilan zararlangan deb gumon qilingan bagaj, konteyner, idishlar, tovarlar va pochtada quyidagi tibbiy-sanitariya choralarini oʻtkazish:

a) bojxona deklaratsiyasi va yoʻnalish varaqasini tekshirish, nazorat oʻrnatish choralarini koʻrish;

b) ketishda yoki tranzitda kontaminatsiya yoki infeksiya manbalarini istisno qiladigan tasdiqlovchi hujjatlarni tekshirish;

v) bagaj, yuklar, konteynerlar, tashish vositalari, tovarlar, pochta joʻnatmalari, inson jasadi va uning qoldiqlariga infeksiya va kontaminatsiya manbaini, shu jumladan, tashuvchilar va rezervuarlarni yoʻq qilish uchun ishlov berish choralarini koʻrish;

inson jasadi va uning qoldiqlariga xavfsiz ishlov berish va transportirovka qilishni taʼminlash uchun aniq tibbiy-sanitariya choralarini koʻrish;

izolyatsiyani taʼminlash va karantin joriy qilish choralarini koʻrish;

nazorat sharoitida zararlangan yoki zararlanganlikda gumon qilingan bagaj, tovarlar, konteynerlar, tashish vositalari, pochta joʻnatmalarini, agar ularga mavjud ishlov berish turlari va jarayonlari muvaffaqiyatsiz boʻlsa va ularni Oʻzbekiston Respublikasiga olib kirish hamda olib chiqish rad etilganda, belgilangan tartibda olib qoʻyish va yoʻq qilish;

chegara nazorati yoki bojxona organi boʻlinmalariga shaxslarni kirishini, transport vositalari, shuningdek, bagaj, tovar va pochta joʻnatmalarini Oʻzbekiston Respublikasi hududiga olib kirilishini rad etish toʻgʻrisida murojaat qilish;

kelgan transport vositasida bemor borligi aniqlanganda (dastlabki maʼlumotlarsiz) bu haqida axborot yoʻqligi toʻgʻrisidagi sabablarni aniqlash;

Oʻzbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmatining koʻrsatmasiga binoan epidemiologik vaziyatni aniqlash maqsadida transport vositalarini saralab, tibbiy nazoratdan oʻtkazish.

Sanitariya-karantin boʻlinmasi qonun hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

Transport vositalarida epidemiyaga qarshi tadbirlar oʻtkazilishidan bosh tortilganda, undagi shaxslar kelgan punktda erkin muomala qilish huquqidan mahrum etiladi, ammo undan tushmasdan, yoʻlovchilarni olmasdan, yuklarni tushirmasdan va ortmasdan zudlik bilan joʻnab ketishiga ruxsat etiladi. Bunday transport vositasi bortiga yoqilgʻi, suv va oziq-ovqat olishga ruxsat etiladi.

Tovarlar faqat oʻta xavfli va boshqa yuqumli kasalliklar roʻyxatga olingan joylardan kelgan boʻlsa yoki Oʻzbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi bu yuklar qayd etilgan infeksiyalar qoʻzgʻatuvchilari bilan zararlangani va ular tarqalishi mumkinligi haqida axborotga ega boʻlsa, ular nazoratidan oʻtkazilishi mumkin.

126. Sanitariya-karantin boʻlinmasi oʻtkazish punktida xizmat faoliyatini amalga oshirishda quyidagilarga majbur:

Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining tasdiqlangan maxsus dasturiga muvofiq yiliga kamida bir marta oʻta xavfli infeksiyalar profilaktikasi boʻyicha tayyorgarlikdan oʻtish hamda Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining hududiy boʻlimlari va tuman (shahar) tibbiyot birlashmalari xodimlari bilan birgalikda kasalliklar belgilari bor bemorlarni aniqlash va epidemiyaga qarshi birlamchi tadbirlarni oʻtkazish boʻyicha transport vositalari ekipajlari, chegara va bojxona nazorati xodimlarini tayyorlash;

karantin yoki oʻta xavfli infeksiya va transportda oʻlgan kemiruvchilar aniqlanganligi toʻgʻrisida axborot olinganda zarur choralarni amalga oshirish (bemorni ajratib qoʻyish va bu haqidagi axborotni Oʻzbekiston Respublikasi Bosh davlat sanitariya vrachi tomonidan tasdiqlangan xabardor qilish sxemasi boʻyicha yetkazish, epidemiologiya oʻchogʻini bartaraf etishga doir tezkor tadbirlar rejasini amalga joriy etish, birlamchi dezinfeksiya, deratizatsiya va dezinseksiya tadbirlarini tashkil etish);

transport vositalarida yoki xonada oʻta xavfli va boshqa yuqumli kasalliklar bor deb gumon qilingan bemorlar aniqlanganda, fuqarolar huquqlarini kamsitmagan holda zudlik bilan epidemiyaga qarshi zarur tadbirlarni oʻtkazish;

tibbiy-sanitariya tadbirlarini oʻtkazish sabablari va usullari, shuningdek, transport vositalari, bagajlar, konteynerlar, shu jumladan, lixterlarda amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar toʻgʻrisida maʼlumotnomalarni berish;

yoʻlovchilar (ekipaj aʼzolari) talabiga muvofiq ularga va ularning bagajiga nisbatan Davlat chegarasini kesib oʻtishda amalga oshirilgan chora-tadbirlar toʻgʻrisida maʼlumotnoma berish;

yoʻlovchilar va ekipaj aʼzolarini vaqtincha ajratib qoʻyishni taʼminlash;

bemorlar (shifoxonaga yotqizilgunicha), u bilan muloqotda boʻlgan, shuningdek, vaqtinchalik izolyatorda boʻlgan shaxslarni chegara va bojxona nazoratidan oʻtkazishda epidemiyaga qarshi rejimni taʼminlash;

sanitariya-karantin boʻlinmasi xodimlarining rahbarligida transport vositasi, yuk, bemorning shaxsiy buyumlarini, shuningdek, izolyator inshootlarini joriy dezinfeksiya, dezinseksiya va deratizatsiyadan oʻtkazish;

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati Chegara qoʻshinlariga Davlat chegarasini qoʻriqlash va himoya qilishda koʻmaklashish.

4-§. Fitosanitariya nazorati

127. Fitosanitariya nazorati organi oʻtkazish punktida faoliyat yuritishda quyidagi huquqlarga ega:

oʻz vakolatiga kiradigan masalalarni hal etish uchun zarur axborotni belgilangan tartibda soʻrash va olish;

Davlat chegarasini kesib oʻtayotgan jismoniy va yuridik shaxslardan oʻsimliklar karantini qoidalari hamda fitosanitariya talablari va respublika hududiga oʻsimliklar karantini obyektlari kirib kelishi va tarqalishidan himoya qilish tadbirlarini amalga oshirishni talab qilish;

karantin ostidagi mahsulotni xalqaro tashishda amaldagi qonun hujjatlari talablarining soʻzsiz bajarilishini taʼminlash;

karantin ostidagi mahsulotlar namunalarini tekshiruvdan va keyinchalik laboratoriya ekspertizasidan oʻtkazish uchun tanlab olish;

respublikaga xorijiy mamlakatlardan olib kelinadigan karantin ostidagi mahsulot, shuningdek, transport vositalarini zararsizlantirishni nazorat qilish;

oʻsimliklar karantini obyektlari aniqlanganda, oʻsimliklar karantini qoidalariga koʻra karantin cheklovlarini oʻrnatish;

oʻsimliklar karantini obyektlari aniqlanganda karantin ostidagi mahsulotni ushlab turish, olib qoʻyish, zarur boʻlganda, qaytarib yuborish;

Oʻzbekiston Respublikasining oʻsimliklar karantini sohasidagi qonun hujjatlari talablariga mos kelmaydigan yuklar, transport vositalarini Davlat chegarasidan oʻtkazishni rad etish.

Fitosanitariya nazorati organi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

128. Fitosanitariya nazorati organi oʻtkazish punktida xizmat faoliyatini amalga oshirishda quyidagilarga majbur:

Oʻzbekiston Respublikasi hududini xorijiy davlatlardan oʻsimliklar karantini obyektlari kirib kelishidan himoya qilish;

fitosanitariya nazoratidan oʻtkazilishi shart boʻlgan barcha olib kirilayotgan, olib chiqilayotgan va tranzit tarzida olib oʻtilayotgan karantin ostidagi mahsulotlarning nazoratini amalga oshirish;

olib kirilayotgan, olib chiqilayotgan va tranzit tarzida olib oʻtilayotgan karantin ostidagi mahsulotlarda oʻsimliklar karantini obyektlarini oʻz vaqtida aniqlash, ularning bartaraf etilishini tashkil etish;

oʻsimliklar karantini boʻyicha barcha tadbirlarning oʻtkazilishini, zarur ishlarning oʻz vaqtida va sifatli amalga oshirilishini, karantin ostidagi mahsulotni tashishda oʻsimliklar karantini boʻyicha belgilangan oʻsimliklar karantini qoidalari hamda fitosanitariya talablariga rioya etilishi va tadbirlar oʻtkazilishini nazorat qilish;

tegishli organlar va tashkilotlarga chegaraboʻyi hududlar, chegaradosh mamlakatlarda yuzaga kelgan karantin vaziyati toʻgʻrisida xabar berish, tegishli karantin tadbirlarini amalga oshirish va zarur tavsiyalar berish;

Davlat chegarasidan oʻtadigan karantin ostidagi mahsulotning fitosanitariya nazoratidan oʻtkazilishini taʼminlash va vakolati doirasida tegishli hujjatlarni rasmiylashtirish.

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati Chegara qoʻshinlariga Davlat chegarasini qoʻriqlash va himoya qilishda koʻmaklashish.

Fitosanitariya nazorati organi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa majburiyatlarni ham amalga oshiradi.

5-§. Veterinariya nazorati

129. Davlat chegarasidan oʻtkaziladigan va davlat veterinariya xizmati nazoratidagi tovarlar davlat veterinariya nazoratidan oʻtkazilishi shart.

Epizootik jihatdan osoyishta boʻlgan boshqa davlatlardan davlat veterinariya xizmati nazoratidagi tovarlarni veterinariya, veterinariya-sanitariya qoidalari hamda normalariga rioya etilgan holda Oʻzbekiston Respublikasiga olib kirish va Oʻzbekiston Respublikasidan olib chiqishga, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi hududi orqali tranzit tashishga ruxsat etiladi.

Davlat veterinariya xizmati nazoratidagi tovarlar davlat veterinariya xizmati tomonidan nazoratdan oʻtkaziladi.

130. Davlat veterinariya xizmati oʻtkazish punktida faoliyat yuritishda quyidagi huquqlarga ega:

oʻz vakolatiga kiradigan masalalarni hal etish uchun zarur axborotni belgilangan tartibda soʻrash va olish;

Davlat chegarasini kesib oʻtadigan jismoniy va yuridik shaxslardan veterinariya, veterinariya-sanitariya qoidalari va normalarini bajarishni talab qilish;

odamlar va hayvonlar hayoti hamda salomatligini, shuningdek, “Veterinariya toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunida belgilangan davlat veterinariya nazorati obyektlarini himoya qilish maqsadida hayvonlar hamda ulardan olinadigan mahsulotlar, hayvonlar kasalliklarining tashuvchilari boʻlishi mumkin boʻlgan predmetlar va tovarlarni xalqaro tashishda amaldagi qonunchilik talablari soʻzsiz bajarilishini taʼminlash;

Oʻzbekiston Respublikasining veterinariya toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari talablariga mos kelmaydigan yuklar, transport vositalarini Davlat chegarasidan oʻtkazishni rad etish.

Davlat veterinariya xizmati xodimi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

131. Davlat veterinariya xizmati nazorati punkti oʻtkazish punktida xizmat faoliyatini amalga oshirishda quyidagilarga majbur:

Davlat chegarasi orqali olib oʻtiladigan hayvonlarda yoki ular orasida yuqumli kasalliklar aniqlanganda yoki gumon qilinganda kasalliklar tarqalishining oldini olish boʻyicha zarur choralar koʻrish;

veterinariya preparatlari va dezinfeksiya vositalari, uskunalari va predmetlarining, shuningdek, boshqa moddiy-texnik resurslarning zarur zaxirasini belgilangan tartibda tashkil qilish;

oʻtkazish punktlari orqali olib oʻtiladigan va davlat veterinariya xizmati nazoratidagi tovarlarning veterinariya kuzatuv hujjatlarini rasmiylashtirish;

hayvonlardan olingan mahsulotlar va xom ashyoni, veterinariya dori vositalari, mikroorganizmlar shtamplari, ozuqa va ozuqa qoʻshimchalari, veterinariya texnika vositalari va davlat veterinariya xizmati nazoratidagi boshqa tovarlarni mulkchilik shakllaridan qatʼiy nazar chegara punktlari orqali import, tranzit tashishda transport vositalariga ishlov berilishini taʼminlash;

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati Chegara qoʻshinlariga Davlat chegarasini qoʻriqlash va himoya qilishda koʻmaklashish.

Davlat veterinariya xizmati xodimi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa majburiyatlarni ham amalga oshiradi.

6-§. Kirish punktida tovar va transport vositalariga nisbatan kuchaytirilgan nazorat tartib-taomillari

131 1 . Chegara oʻtkazish punktlarida chegara, bojxona, sanitariya-karantin, fitosanitariya va veterinariya davlat nazorati organlarining nazorat obyektlarini respublika hududiga olib kirishda quyidagi xavflar mavjud boʻlganda, tegishli nazorat tartib-taomillari kuchaytirilgan tarzda amalga oshiriladi:

odamlar va hayvonlar hayoti hamda salomatligini himoya qilish, hayvonlar kasalliklari qoʻzgʻatuvchilarining tashuvchilari boʻlishi mumkin boʻlgan predmetlar va tovarlar;

oʻta xavfli va boshqa yuqumli kasalliklar bor deb gumon qilingan bemorlar;

karantin ostidagi mahsulotlarning fitosanitar xavfi yuqori boʻlganda.

131 2 . Davlat nazorati organlari tomonidan nazorat tartib-taomillari amalga oshirish harakatlarining ketma-ketligi oʻzaro tasdiqlangan texnologik sxema asosida taʼminlanadi.

Nazorat tartib-taomillarini amalga oshirish jarayonida vakolatli davlat organlari maxsus bilim va koʻnikmalarga ega boʻlgan mutaxassislarni jalb etishi mumkin.

131 3 . Chegara oʻtkazish punktlarida chegara, bojxona, sanitariya-karantin, fitosanitariya va veterinariya davlat nazorati organlarining nazorat obyektlarini respublika hududiga olib kirishda nazorat tartib-taomillari kuchaytirilgan tarzda oʻtkazilishi yoki uning bekor boʻlishi toʻgʻrisidagi davlat nazorati organlarining tegishli xulosasi yoki qarori asosida xavflarni “Yagona darcha” bojxona axborot tizimi orqali eʼlon qilinadi.

131 4 . Oʻtkazish punkti orqali olib oʻtilayotgan barcha transport vositalari va tovarlar xavf darajasidan kelib chiqib nazorat tartib-taomillari oʻtkaziladi. Bunday nazorat tartib-taomillari oʻtkazilayotganligi haqida vakolatli shaxs yoki transport vositasi haydovchisi (havo, daryo kemasi ekipaji, poyezd brigadasining aʼzosi) xabardor etiladi.

Oʻtkazilgan nazorat tartib-taomillari yakunlari boʻyicha tovarlarni Oʻzbekiston Respublikasiga olib kirish va Oʻzbekiston Respublikasidan olib chiqishga, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi hududi orqali tranzit tashishga ruxsat etiladi.

Oʻtkazish punktlarida shaxslar, transport vositalari va tovarlarning asossiz ushlab turilishiga, shuningdek, ularga zarar yetkazilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

8-bob. Yakunlovchi qoidalar

132. Oʻzbekiston Respublikasi bojxona chegarasi orqali olib oʻtilayotgan va oʻtkazish punktida sanitariya-karantin, fitosanitariya, veterinariya nazorati organlari nazoratiga tushadigan tovarlarni bojxona nazoratidan oʻtkazish jarayonida bojxona organlari ushbu davlat organlarining harakatlarini muvofiqlashtiradi.

Oʻtkazish punktida tirbandliklar kelib chiqishini oldini olish maqsadida, shaxslar va yoʻlovchilarga bojxona qonun hujjatlari talablari boʻyicha tushuntirishlar berish va ularni tegishli yoʻlaklarga yoʻnaltirish uchun bojxona organi oʻtkazish punktining kirish va chiqish joylarida ham xizmat olib borishi mumkin.

Davlat nazorati organlari va boshqa tashkilotlar avtomobil yoʻllarida (piyodalar) joylashgan oʻtkazish punktlarida faoliyat olib borishi uchun bino va inshootlardan foydalanishi, shuningdek, tijoriy xizmatlarni tashkil etish masalasi qonunchilikda belgilangan tartibda, bojxona organi rahbarining ruxsati asosida amalga oshiriladi.

Shaxslarning va transport vositalarining oʻtkazish punktlariga kirishi hamda oʻtkazish punktlaridan chiqishi, tovarlarni oʻtkazish punktlariga olib kirish va oʻtkazish punktlaridan olib chiqish, shaxslarda Oʻzbekiston Respublikasiga kirish yoki Oʻzbekiston Respublikasidan chiqish huquqiga doyr hujjatlar, transport vositalariga va tovarlarga nisbatan esa qonunchilikda nazarda tutilgan hujjatlar mavjud boʻlgan takdirda belgilangan joylarda amalga oshiriladi.

Oʻtkazish punktlarida faoliyatni amalga oshiruvchi davlat nazorati organlarining vakillarini, boshqa organlar va tashkilotlarning xodimlarini hamda ularning transport vositalarini oʻtkazish punktlari hududiga kiritish:

temir yoʻl, avtomobil va daryo oʻtkazish punktlarida — Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati Chegara qoʻshinlari tomonidan beriladigan;

aviatsiya oʻtkazish punktlarida — Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi tasarrufidagi tegishli tashkilot tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati bilan kelishilgan holda beriladigan ruxsatnomalar boʻyicha amalga oshiriladi.

Mazkur ruxsatnomalar davlat nazorati organlari xodimlari uchun bepul rasmiylashtiriladi.

Davlat nazorati organlari, boshqa organlar hamda tashkilotlarning harbiy xizmatchilari va xodimlari oʻtkazish punktlarida oʻz faoliyatini amalga oshirishini taʼminlash maqsadida oʻtkazish punktlariga navbatsiz kiritiladi va chiqariladi.

Oʻtkazish punkta hududiga qurolni, portlovchi moddalarni, portlatish qurilmalarini, zaharli va radioaktiv moddalarni, shuningdek odamlarning hayotiga yoki sogʻligʻiga xavf tugʻdiruvchi boshqa moddalarni hamda buyumlarni olib kirish (undan olib chiqish) Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmatining ruxsati bilan amalga oshiriladi, bundan mazkur tovarlarning Davlat chegarasi orqali olib oʻtilishi hollari mustasno.

133. Madaniy boyliklarning olib chiqilishi va olib kirilishini tartibga solish va nazorat qilish boʻyicha tezkor hal etishni talab etadigan masalalar yuzasidan bojxona organi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligining vakolatli xodimlari jalb qilinadi.

134. Fitosanitariya va veterinariya nazorati organlari Davlat chegarasini avtoyoʻl, temir yoʻl, havo va daryo oʻtkazish punktlari orqali piyoda kesib oʻtayotgan shaxslarning qoʻl yuki va bagajini bojxona organlari bilan birgalikda tegishli nazorat texnik vositalarini qoʻllagan holda nazorat tartib-taomillaridan oʻtkazishga haqli.

135. Agar fitosanitariya va (yoki) veterinariya nazorati obyektlari hisoblangan yoki tashuvchi transport vositalari va tovarlarni koʻrikdan oʻtkazish zarur boʻlganda, fitosanitariya va (yoki) veterinariya nazorati xodimi har bir tekshiruv jarayonida ishtirok etadi.

136. Oʻtkazish punktida fitosanitariya va veterinariya organlari xodimlarida shaxslar va yoʻlovchilar qoʻl yuki hamda bagajida nazorat ostidagi tovarlar mavjudligi toʻgʻrisida asosli shubha boʻlganda, ularni mustaqil ravishda nazoratdan oʻtkazish huquqiga ega.

137. Sanitariya-karantin, fitosanitariya va veterinariya nazorati raxbarlari va xodimlari:

nazorat ostidagi tovarlar olib oʻtilishida tegishli nazorat tartib-taomillarini amalga oshirilishi uchun;

bojxona postining ish tartibiga amal qilinishi uchun shaxsiy javobgarlikni oladi.

Oʻtkazish punktlari orqali harakatlanyotgan avtotransport vositalarining nazorat tartib-taomillaridan oʻtkazilganligini nazorat qilishda foydalaniladigan “Yagona qayd varaqasi”ning

Chegara oʻtkazish punktlari orqali Oʻzbekiston Respublikasiga kirish yoʻnalishida harakatlanyotgan avtotransport vositalarining nazorat tartib-taomillaridan oʻtishi

Bosqichlar Nazorat turi Amalga oshiriladigan tadbirlar nomi Bajarish muddati 1-bosqich Sanitariya-karantin nazorati Haydovchini (zarur hollarda tovar va transport vositasini) * sanitariya nazoratidan oʻtkazish. uch daqiqa 2-bosqich Chegara nazorati 1. Haydovchining Davlat chegarasini kesib oʻtish huquqini beruvchi hujjatlari mavjudligini tekshirish. 2. Haydovchi va transport vositasini chegara nazoratidan oʻtkazish. toʻrt daqiqa Bojxona nazoratiga ajratilgan vaqt doirasida 3-bosqich Bojxona nazorati Haydovchi, tovarlar va avtotransport vositasini bojxona nazorati va rasmiylashtiruvidan (shu jumladan, nazorat texnik vositalarini qoʻllagan holda) oʻtkazish. oʻn besh daqiqa 4-bosqich Fitosanitariya nazorati ** Olib oʻtilayotgan tovarlar fitosanitariya nazorati obyekti boʻlsa, ushbu tovarni fitosanitariya nazoratidan oʻtkazish. toʻrt daqiqa 5-bosqich Veterinariya nazorati ** Olib oʻtilayotgan tovar veterinariya nazorati obyekti boʻlsa, ushbu tovar veterinariya nazoratidan oʻtkazish. toʻrt daqiqa

Chegara oʻtkazish punktlari orqali Oʻzbekiston Respublikasidan chiqish yoʻnalishida harakatlanyotgan yukli avtotransport vositalarining nazorat tartib-taomillaridan oʻtish

Bosqichlar Nazorat turi Amalga oshiriladigan tadbirlar nomi Bajarish muddati 1-bosqich Bojxona nazorati Haydovchi, tovarlar va avtotransport vositasini bojxona nazorati va rasmiylashtiruvidan (shu jumladan, nazorat texnik vositalarini qoʻllagan holda) oʻtkazish. oʻn daqiqa 2-bosqich Fitosanitariya nazorati * Olib oʻtilayotgan tovarlar fitosanitariya nazorati obyekti boʻlsa, ushbu tovarni fitosanitariya nazoratidan oʻtkazish . uch daqiqa 3-bosqich Veterinariya nazorati * Olib oʻtilayotgan tovar veterinariya nazorati obyekti boʻlsa, ushbu tovarni veterinariya nazoratidan oʻtkazish. uch daqiqa 4-bosqich Chegara nazorati 1. Haydovchining Davlat chegarasini kesib oʻtish huquqini beruvchi hujjatlari mavjudligini tekshirish. 2. Haydovchi va transport vositasini chegara nazoratidan oʻtkazish. toʻrt daqiqa Bojxona nazoratiga ajratilgan vaqt doirasida

Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV

Toshkent sh.,

2019-yil 18-noyabr,

912-son

(Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 18.11.2019-y., 09/18/912/4030-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.11.2021-y., 09/21/694/1075-son, 08.02.2022-y., 09/22/62/0111-son, 10.06.2022-y., 09/22/323/0508-son; 30.09.2022-y., 09/22/555/0877-son; 08.10.2024-y., 09/24/630/0793-son; 30.01.2025-y., 09/25/48/0093-son; 07.11.2025-y., 09/25/700/1022-son)

lex.uz