UzbekAI

← Qonunlar

📅 2019-yil 18-noyabr · Prezident farmonlari

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2019 йил 18 ноябрь · Президент фармонлари

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 18 ноября 2019 г. · Указы Президента

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 18 November 2019 · Presidential decrees

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикаси Президентининг

Фармони

КОНЦЕПЦИЯСИ

«ЙЎЛ ХАРИТАСИ»

ТАРКИБИ

Инфляцион таргетлаш режимига босқичма-босқич ўтиш орқали пул-кредит сиёсатини такомиллаштириш тўғрисида

Инфляция даражасини янада пасайтириш борасидаги чора-тадбирларнинг амалга оширилиши аҳоли турмуш даражасини яхшилаш ва барқарор иқтисодий ўсиш учун шароитлар яратишга қаратилган иқтисодий ислоҳотлар самарадорлигини таъминлашнинг муҳим омили ҳисобланади.

Халқаро тажриба бозор иқтисодиёти шароитида пул-кредит сиёсатини юритишнинг самарали усулларидан бири инфляцион таргетлаш режими эканлигини кўрсатмоқда, бунда пул-кредит бозоридаги марказий банкнинг фаол иштироки, шунингдек, иқтисодий ривожланишнинг мунтазам таҳлили ва давлат сиёсати режаларининг кенг ёритиб борилиши инфляциянинг миқдорий мақсадларига эришишни таъминлайди.

Шу билан бирга, инфляцион таргетлаш режимини жорий этиш Ўзбекистон Республикаси Марказий банки ва Вазирлар Маҳкамасининг қуйидаги йўналишларга қаратилган мувофиқлаштирилган тайёргарлик ишларини талаб этади:

инфляциянинг номонетар омиллари ролини босқичма-босқич пасайтириш, шу жумладан, тарифларни тартибга солишни ислоҳ қилиш, иқтисодиётнинг реал секторида таркибий иқтисодий ислоҳотлар самарадорлигини таъминлаш ва ички бозорни истеъмол товарлари билан тўлдириш;

Марказий банкнинг макроиқтисодий таҳлил ва коммуникация сиёсати сифатини ошириш;

регуляторнинг кредит бозорига самарали таъсир этишини таъминлаб берувчи, пул бозорини тартибга солишнинг янги инструментларини жорий этиш.

Макроиқтисодий барқарорликни таъминлаш учун иқтисодиётни тартибга солишнинг бозор механизмлари ва инструментларини қўллашни кенгайтириш, шунингдек, пул-кредит сиёсати самарадорлигини тубдан ошириш мақсадида:

1. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки инфляция даражасини 2021 йилда 10 фоизгача пасайтириш ҳамда 2023 йилда 5 фоиз даражадаги доимий инфляцион мақсадни (таргет) ўрнатиш йўли билан 2020 йилнинг 1 январидан бошлаб пул-кредит сиёсати механизмларини босқичма-босқич инфляцион таргетлаш режимига ўтказишни таъминласин.

2. Қуйидагилар Ўзбекистон Республикаси Марказий банки пул-кредит сиёсатининг асосий тамойиллари этиб белгилансин:

инфляциянинг доимий амал қиладиган мақсадини белгилаш ва уни кенг жамоатчиликка етказиш;

пул бозоридаги фоиз ставкаларини тартибга солиш ва инфляцион жараёнларни бошқариш мақсадида пул-кредит сиёсатининг кенг қамровли инструментларини қўллаш;

пул-кредит сиёсати соҳасида объектив қарорлар қабул қилиш мақсадида ички ва ташқи бозорларда мавжуд бўлган очиқ маълумотларни ҳисобга олган ҳолда батафсил макроиқтисодий таҳлил ва прогнозларни амалга ошириш;

пул-кредит сиёсати мақсадларини кенг жамоатчиликка етказиш, макроиқтисодий ҳолатнинг олдиндан кўра билинишини таъминлаш ва бозор иштирокчилари ишончини шакллантириш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг коммуникация сиёсатини такомиллаштириш.

3. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ва Марказий банки инфляцион таргетлаш режимига тўлиқ ўтиш учун шароитлар яратиш бўйича комплекс чора-тадбирлар амалга оширилишини таъминласин, хусусан:

мувофиқлаштирилган монетар-фискаль ва монополияга қарши сиёсат юритиш;

рақобатдош бозор иқтисодиётига ўтишни тезлаштириш, маҳаллий ишлаб чиқарувчилар рақобатбардошлигини ошириш ҳамда товарлар ва хизматларнинг тўлақонли бозорларини шакллантириш орқали иқтисодиёт тармоқларида таркибий ислоҳотларни амалга оширишни давом эттириш;

монополияга қарши курашиш ва нархларни тартибга солишнинг замонавий усулларига ўтишга, шунингдек, ишлаб чиқариш инфратузилмасини кенгайтиришга йўналтирилган тартибга солинадиган нархларни босқичма-босқич эркинлаштириш;

жамғармаларни инвестицияларга трансформация қилиш учун молиявий воситачилик институтларини ривожлантириш мақсадида банк тизими ҳамда молия бозорларини ислоҳ этиш, шунингдек, молиявий оқимларни узоқ муддатли режалаштириш учун имконият яратиш.

4. Қуйидагилар:

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ва Марказий банкининг инфляцияни пасайтириш ва нархлар барқарорлигини таъминлаш бўйича биргаликдаги ҳаракатлари концепцияси (кейинги ўринларда — Концепция) 1-иловага мувофиқ;

2020 йилда инфляцияни пасайтириш ва нархлар барқарорлигини таъминлаш бўйича «Йўл харитаси» (кейинги ўринларда — «Йўл харитаси») 2-иловага мувофиқ маъқуллансин.

5. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки қуйидагиларни жорий этиш орқали пул-кредит сиёсати инструментлари, механизмлари ва жараёнларини инфляцион таргетлаш режими стандартларига мувофиқлаштириш чораларини кўрсин:

2020 йилнинг 1 январига қадар пул бозори фоиз ставкаларига таъсир кўрсатувчи бозор инструментлари, шу жумладан Марказий банк облигациялари, овернайт депозитлар, доимий тусдаги депозит аукционлари, давлат қимматли қоғозлари ва хорижий валюта гарови остида кредит аукционлари ва овернайт кредитлари;

2020 йил давомида фоиз ва валюта хатарларини бошқаришда ҳосилавий инструментлар (своп, опцион ва фьючерслар) ва тижорат банкларининг валюта курси шаклланишидаги ролининг босқичма-босқич ошириб борилиши;

бир ой муддатда Марказий банкнинг банклараро пул бозорига мунтазам интервенцияси орқали мослашувчан фоиз сиёсатини амалга оширишда асосий фоиз ставкасининг фоиз коридори механизми;

2020 йилнинг 1 апрелига қадар халқаро молия институтларининг техник кўмаги ҳамда илғор халқаро тажриба асосида эконометрик моделлаштириш инструментларини ривожлантиришни назарда тутувчи макроиқтисодий таҳлил ва прогнозлаш тизими;

икки ой муддатда Марказий банк томонидан иқтисодиётдаги жорий ҳолат, инфляцион жараёнларнинг асосий омиллари ва пул-кредит сиёсати чораларининг ўз вақтида ёритилишини кўзда тутувчи коммуникацион сиёсатнинг замонавий тамойиллари;

инфляция ва инфляцион кутилмалар омилларини доимий ўрганиб бориш, халқаро молия институтлари ва бошқа давлатлар марказий банклари техник кўмагини жалб этиш орқали илғор хорижий тажрибани ўрганиш.

6. Инфляция даражасини пасайтириш ва нархлар барқарорлигини таъминлаш борасидаги чора-тадбирларни мувофиқлаштириш бўйича комиссия (кейинги ўринларда — Комиссия) 3-иловага мувофиқ таркибда ташкил этилсин.

Қуйидагилар Комиссиянинг асосий вазифалари этиб белгилансин:

инфляция омиллари ва нархлар ошишига олиб келаётган сабабларни бевосита жойига чиққан ҳолда таҳлил этиш ва танқидий баҳолаб бориш;

барча вазирлик ва идоралар саъй-ҳаракатларини иқтисодиётда инфляция даражасини пасайтириш ҳамда амалга оширилаётган сиёсатнинг ўзаро мувофиқлигини таъминлашга қаратиш;

республика пул-кредит сиёсатини инфляцион таргетлаш режимига ўтказишга қаратилган чора-тадбирларнинг ўз вақтида ва самарали ижро этилишидаги камчилик ва муаммоларни аниқлаш, шунингдек, уларни бартараф этиш ҳамда ушбу соҳадаги ваколатли орган ва ташкилотлар раҳбарларининг масъулиятини ошириш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш;

ваколатли орган ва ташкилотлар раҳбарлари ва бошқа вакиллари иштирокида ҳар ойда камида икки марта ички бозорда нархларни барқарорлаштириш ва инфляцияни пасайтиришга қаратилган чора-тадбирлар ижросини муҳокама қилишни ташкиллаштириш, шунингдек, амалга оширилган ишлар тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Президентига ахборот киритиб бориш.

7. Белгилансинки:

2020 йил 1 январдан бошлаб тижорат банклари томонидан (миллий валютада) янгидан бериладиган барча турдаги кредитлар, шу жумладан давлат дастурлари доирасида ажратиладиган кредитлар бўйича фоиз ставкалари Марказий банкнинг қайта молиялаштириш ставкасидан кам бўлмаган даражада белгиланади, ипотекани кредитлаш бўйича давлат дастурлари ҳамда пахта хом ашёси ва бошоқли дон экинларини етиштириш учун қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари ишлаб чиқарувчи корхоналарга ажратиладиган кредитлар бундан мустасно;

2021 йил 1 январдан, зарур ҳолларда, фоиз харажатларининг маълум бир қисмини компенсация қилиш механизмларини жорий этиш орқали тижорат банкларига фоиз ставкаларини мустақил белгилаш ҳуқуқини берган ҳолда кредитларни имтиёзли фоиз ставкаларида бериш амалиёти бекор қилинади.

8. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги:

2020 йилнинг 1 февралига қадар Энергетика вазирлиги, Монополияга қарши курашиш қўмитаси, Иқтисодиёт ва саноат вазирлиги ҳамда бошқа манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда 2020-2021 йилларда тартибга солинадиган нархлар (тарифлар)ни, инфляция мақсадларига таъсирини ҳисобга олган ҳолда эркинлаштириш графигини ишлаб чиқсин ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига тасдиқлаш учун киритсин;

умумий фискал баланс тақчиллигини 2022 йилда 1,5 фоиздан ошмайдиган даражагача босқичма-босқич камайтиришни таъминласин;

Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетининг белгиланган параметрлар доирасидаги қатъий ижросини, шунингдек, Марказий банк билан биргаликда солиқ-бюджет ва пул-кредит сиёсати мувофиқлигини таъминласин.

9. Ўзбекистон Республикаси Капитал бозорини ривожлантириш агентлиги Молия вазирлиги ва Марказий банк билан биргаликда 2020 йилнинг 1 июлига қадар норезидентларга молия бозорига киришга рухсат бериш шартлари, механизмлари ва муддатлари бўйича таклифларни юзага келиши мумкин бўлган салбий оқибатларини бартараф қилишнинг аниқ механизмлари ва инструментларини ишлаб чиққан ҳолда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига киритсин.

10. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ва Марказий банки:

Концепция ва «Йўл харитаси»нинг сифатли ва ўз вақтида ижро этилишини;

«2019 — 2021 йилларда Ўзбекистон Республикасида таркибий ислоҳотлар асосий йўналишларининг «Йўл харитаси»ни амалга оширишни таъминлаш бўйича Иқтисодий кенгаш йиғилишларида солиқ-бюджет ва пул-кредит сиёсати мувофиқлиги ҳамда таркибий ислоҳотларнинг амалга оширилиши ҳолати масалаларини кўриб чиқиш ва муҳокама қилишни;

жаҳон бозорларидаги реал вазиятнинг ривожланиши ва таркибий иқтисодий ислоҳотларнинг амалий натижаларидан келиб чиққан ҳолда мослашувчан макроиқтисодий сиёсат юритиш, шунингдек, инфляциянинг узоқ муддатли мақсадли кўрсаткичи (таргети) даражасигача пасайишини;

«Йўл харитаси»нинг амалга оширилиши ва нархлар барқарорлигини таъминлаш бўйича кўрилаётган чоралар самарадорлиги тўғрисидаги маълумотларни, шунингдек, инфляция бўйича қўйилган мақсадга эришиш омиллари ва хатарларини кўрсатган ҳолда Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясига ҳар чоракда маълумот киритиб боришни таъминласин.

11. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги Молия вазирлиги ва Монополияга қарши курашиш қўмитаси билан биргаликда 2020 йилнинг 1 апрелига қадар Жаҳон банкининг техник кўмаги асосида ишлаб чиқилаётган Молиявий оммабопликни ошириш миллий стратегияси доирасида молиявий саводхонликни оширишга йўналтирилган чора-тадбирлар режасини ишлаб чиқсин ва тасдиқласин.

12. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Молия вазирлиги, Адлия вазирлиги ҳамда бошқа манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда икки ой муддатда қонун ҳужжатларига ушбу Фармондан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин.

13. Мазкур Фармоннинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А.Н. Арипов ва Ўзбекистон Республикаси Марказий банки раиси М.Б. Нурмуратов зиммасига юклансин.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 18 ноябрдаги ПФ-5877-сон Фармонига 1-ИЛОВА

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ва Марказий банкининг инфляцияни пасайтириш ва нархлар барқарорлигини таъминлаш бўйича биргаликдаги ҳаракатлари

Ушбу Концепциянинг мақсади чуқур таркибий ислоҳотлар ўтказилаётган шароитда иқтисодиётда инфляция даражасини пасайтиришни таъминлаш ҳисобланади.

Концепция пул-кредит сиёсатини такомиллаштиришнинг асосий йўналишларини, шунингдек, солиқ-бюджет сиёсати ва иқтисодиёт тармоқларининг таркибий ўзгариши соҳаларидаги зарурий чора-тадбирларни белгилайди.

1-БОБ. ИНФЛЯЦИЯ ОМИЛЛАРИ ТАҲЛИЛИ

Тартибга солинадиган нархлар (тарифлар) ҳамда давлат секторида иш ҳақининг йиллик ошириб борилиши, шунингдек, пул-кредит сиёсатининг ўзига хосликлари (иқтисодиётдаги пул массаси ўсиши билан биргаликда олтин-валюта захираларининг жамғариб борилиши, миллий валютанинг доимий девальвацияси ва спекулятив курсли параллел валюта бозорининг мавжудлиги) республикада олдинги йилларда шаклланган инфляциянинг фундаментал омиллари бўлиб ҳисобланиб келмоқда.

Йиллар давомида йиғилиб келган инвестицион етишмовчилик ва иқтисодиётда шаклланган номутаносибликлар мамлакатни ривожлантиришнинг янги босқичида ушбу муаммоларни ҳал қилиш учун муҳим қадамлар ташлашни тақозо этмоқда.

Иқтисодиётдаги ушбу ижобий таркибий ўзгаришлар шароитида иқтисодиётда инфляция босимининг объектив (муқаррар) шаклланиши кузатилди.

Ушбу жараёнда қуйидагилар асосий омиллар сифатида намоён бўлмоқда:

а) оширилган иқтисодий, кредит ва инвестицион фаоллик. Ижтимоий ва ишлаб чиқариш инфратузилмасини модернизация қилиш вазифалари, ҳудудларда аҳоли турмуш шароитларини яхшилаш зарурияти, аграр соҳадаги ислоҳотлар, давлат секторида иш ҳақи даражасидаги тузатишлар, тадбиркорлик фаолияти ривожланиши ва аҳолининг ўзини-ўзи иш билан таъминлаши учун шарт-шароитлар яратиш бўйича чоралар иқтисодиётга сезиларли молиявий ресурслар йўналтирилишини талаб этди;

б) тартибга солинадиган нархларни эркинлаштириш. Нархларни тартибга солиш тизимини ислоҳ қилиш ва бозор нархларини шакллантиришга ушбу товар ва хизматларнинг мазкур гуруҳ томонидан инфляцион босимини шакллантиради.

Жаҳон тажрибаси шуни кўрсатадики, нархларни эркинлаштириш жараёнининг кечиктирилиши ислоҳотлар самарадорлигини пасайтириши ва натижада узоқ муддатли инфляцион кутилмаларни юзага келтириши мумкин. Тартибга солинадиган нархларни бозор даражасига етказиш иқтисодиётнинг тегишли секторига хусусий капитални жалб қилишни таъминлашга имкон беради.

Бунда, нархларнинг маъмурий тартибга солиш тизимининг ислоҳ қилиниши ва тарифларнинг босқичма-босқич ошириб борилиши мазкур товарлар ва хизматлар гуруҳи томонидан маълум даражадаги инфляцион босимни юзага келтириши мумкин;

в) номинал иш ҳақларининг корректировкаси. Сўнгги икки йилда аҳоли реал даромадларининг ўртача йиллик ўсиши 10 — 12 фоизни ташкил этди. Иқтисодиётнинг эркинлаштирилиши унинг айрим соҳаларида малакали мутахассисларга бўлган талаби натижасида уларнинг иш ҳақлари секин-аста ошиб боришига олиб келди;

г) ташқи савдони эркинлаштириш ҳамда товарлар, хизматлар, меҳнат ресурслари ва товарлар трансчегаравий олиб ўтилишининг соддалаштирилиши. Ташқи савдонинг эркинлаштирилиши ва импортнинг ўсиши шароитида валюта курсининг ўзгариши ҳам импорт, ҳам маҳаллий товарлар нархларининг шаклланишига сезиларли таъсир кўрсатди.

2018 йилда нисбатан барқарор валюта курси шароитида баъзи товарлар импорти нархлар барқарорлашувига таъсир кўрсатган бўлса, мева ва сабзавотлар нархлари қўшни давлатлардаги нархлар даражасигача корректировка қилиниб олди. Айни вақтда, жорий йилда девальвациянинг тезлашиши иқтисодиётдаги нархлар даражасига салбий таъсир кўрсатди.

Макроиқтисодий барқарорлик, сифатли иқтисодий ўсишга ва паст даражадаги инфляцияга эришиш нафақат пул-кредит сиёсати инструментларини қўллаш орқали, балки қуйидагиларни ўз ичига олган комплекс ёндашув билан таъминланади:

маҳаллий ишлаб чиқарувчиларнинг рақобатдошлигини оширишга урғу берган ҳолда, тартибга солинадиган нархларни босқичма-босқич эркинлаштириш;

рақобатбардош бозор иқтисодиётига ўтишни тезлаштириш ҳамда товар ва хизматларнинг тўлақонли бозорини шакллантириш орқали иқтисодиёт тармоқларидаги таркибий ўзгаришларни амалга оширишни давом эттириш;

ишлаб чиқариш, транспорт ва ижтимоий инфратузилмани кенгайтириш ва модернизация қилиш;

хусусий инвестициялар киришини кўпайтириш ва молия бозорини ривожлантириш орқали молиявий ресурсларнинг самарали қайта тақсимланишини таъминлаш, шунингдек, молия бозорида «узоқ муддатли» пуллар манбасини шакллантириш.

2-БОБ. ПУЛ-КРЕДИТ СИЁСАТИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ВА ИНФЛЯЦИОН ТАРГЕТЛАШГА ЎТИШ

Чуқур таркибий ўзгаришлар ва иқтисодиётни эркинлаштириш шароитида пул-кредит сиёсатини такомиллаштиришнинг устувор йўналишлари қуйидагиларни ўз ичига олади:

нархларнинг кескин ошиши ва спирал характердаги инфляциянинг олдини олиш;

миллий валюта курсига нисбатан девальвацион босимни ушлаб туриш;

пул бозорини шакллантириш, имтиёзли кредитлаш ва пул бозори сегментлашуви шароитларини бартараф этиш;

ички ва ташқи омилларни ҳисобга олган ҳолда аҳоли ва бизнеснинг тўловга лаёқатлилигини сақлаб туриш, ва умуман, молия секторининг барқарорлигини таъминлаш.

Илғор халқаро тажрибани инобатга олган ҳолда, юқорида келтирилган устувор йўналишларнинг амалга оширилиши пул-кредит сиёсати шароитларини инфляцион таргетлаш режимига ўтказишни талаб қилмоқда.

Инфляцион таргетлаш ўзида шундай пул-кредит сиёсати режимини акс эттирадики, унда Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан инфляция даражаси бўйича доимий мақсад (таргет) эълон қилинади ва унинг ҳаракатлари пул-кредит инструментлари ва коммуникациядан фаол фойдаланган ҳолда жорий инфляцияни унинг мақсадли кўрсаткичига етказишга йўналтирилади.

Инфляцион таргетлаш режими ҳам ривожланган, ҳам ривожланаётган мамлакатларда ўзининг кенг қамровли татбиқини топган. Мазкур режим инфляциянинг тебранувчанлиги ва инерционлигини пасайтиришда самарали инструмент ҳисобланади ва бу, ўз навбатида, ўрта муддатли истиқболда мустаҳкам ва барқарор иқтисодий ўсиш учун қўшимча шароитлар яратади.

Бундан ташқари, бу режимда инфляциянинг мақсадли кўрсаткичларига эришишда Марказий банк ҳаракатларида катта эркинлик, мақсадлар ва пул-кредит сиёсати мақсадлари ва устуворликларининг аниқ идентификацияси, шунингдек, Марказий банкнинг инфляциянинг мақсадли кўрсаткичларига эришишда жавобгарлиги кўзда тутилади. Жамоатчилик учун Марказий банк фаолиятининг юқори даражада шаффофлиги иқтисодиётда мақбул иқтисодий кутилмалар шаклланишига имкон яратади.

Инфляцион таргетлаш режимини самарали жорий қилиш учун пул-кредит сиёсати инфляциянинг белгиланган мақсадли даражасига эришиш заруриятидан келиб чиқиб, бозор инструментлари таъсирини қўллаган ҳолда банклараро пул бозоридаги фоиз ставкаларини Марказий банк интервенциялари орқали самарали бошқариш йўли билан амалга оширилиши лозим.

Ўрта муддатли даврда инфляцион таргетлаш режимини тўлиқ жорий этиш учун қуйидаги чора-тадбирлар амалга оширилади:

Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг инфляциянинг монетар ва номонетар омилларини пасайтиришдаги ролини кучайтириш;

инфляциянинг қисқа муддатли мақсадлари траекториясини аниқлаш ва Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан узоқ муддатли мақсадга ўтишни эълон қилиш;

Марказий банк томонидан янги инструментларнинг (овернайт, депозит ва кредит аукциони, своп, РЕПО, қисқа ва ўрта муддатли облигациялар ва бошқалар) жорий этилиши;

пул бозоридаги операцияларнинг асосий мезони сифатида фоиз ставкалари коридорини қўллаш;

мослашувчан фоиз сиёсатини олиб бориш орқали ташқи ва ички омилларга ўз вақтида жавоб бериш;

давлат қимматли қоғозлари билан пул бозори операцияларини амалга ошириш ва ғазначиликнинг бўш пул маблағларини тижорат банкларига жойлаштириш учун ягона платформа яратиш;

қимматли қоғозлар бўйича даромадлилик эгри чизиғини шакллантириш ва иқтисодиёт субъектларининг узоқ муддатли кутилмаларини самарали бошқариш;

эконометрик моделлаштириш инструментларини ривожлантириш, макроиқтисодий таҳлил ва прогнозлаштириш тизимини тўлиқ татбиқ этиш орқали пул-кредит ва макроиқтисодий кўрсаткичларнинг ўзаро боғлиқлигини тизимли баҳолаш;

инфляцион таргетлаш режимининг моҳияти ва мақсадлари, уни муваффақиятли амалга ошириш шарт-шароитлари, бевосита ва билвосита ижобий таъсирлари ҳамда унга эришишнинг мақсадли муддатлари тўғрисидаги маълумотларни кенг жамоатчиликка холисона, аниқ ва содда усулда етказиш орқали Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг коммуникация сиёсатини такомиллаштириш;

пул-кредит сиёсатининг ўрта ва узоқ муддатли истиқболда макроиқтисодий кўрсаткичлар динамикасига таъсирини баҳолаш бўйича эконометрик моделларни қўллаш.

Банклараро пул бозори фоиз ставкасига таъсир кўрсатиш Ўзбекистон Республикаси Марказий банкига молия бозорида шарт-шароит шаклланишига имкон беради ҳамда бу иқтисодий ҳолат талабларидан келиб чиқиб, пул-кредит сиёсати мақсадларига эришишни таъминлайди.

Ўзбекистон Республикаси Марказий банки пул бозоридаги ликвидлилик ҳажмини баҳолайди ва прогноз қилади, маблағлар тақчиллиги ёки ортиқчалигини, шунингдек, тегишли (ликвидлиликни тақдим этиш ва йиғиб олиш бўйича) инструментларнинг мавжудлигини аниқлайди.

Банк тизимида ликвидлиликка бўлган талаб ва таклиф ўртасида номутаносиблик юзага келганда, доимий ҳаракат операциялари бўйича ставкалари банклараро пул бозоридаги ставкалар тебранишини ушлаб туради.

Шу билан бирга, мажбурий захираларни ўрта даражага келтириш механизми банклараро бозор ставкаларини бошқариш жараёнида қўшимча мослашувчанлик яратади. Ўрта муддатли истиқболда коэффициентнинг кўтарилиш томонга ўзгариши банкларнинг банклараро пул бозоридаги фаоллигини оширади ва бу орқали трансмиссия фоиз канали ишини мустаҳкамлайди.

Инфляцион таргетлаш режимига муваффақиятли ўтиш учун зарур шартлардан бири бу эркин шаклланадиган айирбошлаш курси бўлиб, унинг ўзгариши тўлалигича талаб ва таклифларнинг муҳим омилларига сабаб бўлади. Бу, ўз навбатида, банклараро валюта бозорини модернизация қилишни ва Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг валюта интервенцияси соҳасидаги сиёсатини тегишли равишда такомиллаштирилишини талаб этади.

Валюта бозори ривожланишидаги асосий омиллардан бири ички валюта бозорида Ўзбекистон Республикаси Марказий банки фаоллигининг аста-секин пасайиши ва тижорат банкларининг маркет-мейкер сифатидаги ролининг оширилиши ҳисобланади.

Валюта курсининг мослашувчан шаклланишга ўтиш ва банклараро валюта савдоларини амалга ошириш валюта интервенцияси услубларини такомиллаштиришни назарда тутади. Шу муносабат билан, Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бозор фаолиятига аралашишни минималлаштиришга қаратилган ва айирбошлаш курсини аниқлашда унинг фундаментал ўзгариш трендига таъсир ўтказмайдиган Валюта интервенцияси стратегиясини ишлаб чиқишни назарда тутади.

Юқоридагиларни инобатга олиб, қуйидагилар, валюта бозорини эркинлаштириш жараёнини якунлаш орқали инфляцион таргетлашга ўтиш учун зарурий шартлардан ҳисобланади:

банкларнинг маркет-мейкер сифатида бозордаги фаоллигини рағбатлантириш ва уларнинг айирбошлаш курсини шакллантиришдаги ролини ошириш;

валюта интервенциялари сиёсатини такомиллаштириш ва уларнинг Ўзбекистон Республикаси Марказий банки интервенциялари мақсадлари ва усулларини белгилаб берувчи стратегия ва тактикаларини ишлаб чиқиш;

валюта бозори иштирокчиларига валюта хатарларини хеджирлаш имконини берувчи ҳосилавий инструментлар бозорини ривожлантириш.

Узоқ муддатли истиқболда нархлар барқарорлигини таъминлаш бутун молия тизимининг барқарор ишлашини талаб қилади. Бунда, барқарор макроиқтисодий шароитда ҳам банк секторида тизимли хатарлар шаклланиши мумкин.

Инфляцияни белгиланган мақсадга яқинлаштириш ва ушлаб туриш учун Ўзбекистон Республикаси Марказий банки, шу жумладан пруденциал назорат чоралари орқали молиявий хатарларни камайтириши зарур.

Банк назорати ҳамда банкларни молиявий соғломлаштириш чоралари. Тижорат банклари балансларини тозалаш улар барқарорлигининг ошишига, омонатчилар ва кредиторлар маблағларининг сақланишига, молия тизимига бўлган ишончнинг мустаҳкамланишига ва молия бозорларининг янада ривожланишига замин яратади.

Банк ва молия тизимлари учун хатарлар эҳтимолини камайтирувчи макропруденциал назорат чораларининг ўз вақтида ва самарали қўлланилиши иқтисодиётнинг мувозанатли ишлашига ҳамда макроиқтисодий барқарорликнинг таъминланишига имкон беради.

Инфляцион таргетлаш режимида нархлар барқарорлиги молиявий барқарорликни қўллаб-қувватлайди, чунки бозор иштирокчилари пул-кредит сиёсати ҳаракатларини олдиндан кўра билиши ва тушуниши сабабли иқтисодиёт субъектлари қарорларни қабул қилишда янада изчил бўладилар ва бу ноаниқлик элементларини бартараф қилишга ҳамда Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг минимал иштироки билан бутун молия тизимини барқарорлаштиришга ёрдам беради.

Аҳоли ва тадбиркорларнинг банкларга ва миллий валютага бўлган ишончини ошириш банк тизимини ислоҳ қилишнинг устувор йўналишларидан ҳисобланади.

Мамлакатда ишончли банк тизими ва молия бозорининг фаолияти пул-кредит сиёсати таъсир каналларининг тўла ишлашига ҳамда Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан нархлар барқарорлигини таъминлаш бўйича кўрилаётган чоралар самарадорлигининг ошишига хизмат қилади.

Мазкур мақсадларга эришиш учун банк тизимини янада ривожлантириш бўйича қуйидагиларни ўз ичига олувчи комплекс чора-тадбирлар амалга оширилади:

банкларнинг мижозларга бўлган эътиборини ошириш;

мижозларга электрон ва масофавий хизмат кўрсатишни тўлиқ жорий этиш орқали банк хизматлари сифати ҳамда аҳолининг банк ва бошқа молиявий хизматлардан фойдаланиш имкониятларини яхшилаш;

банк хизматларини кўрсатиш тизимини ислоҳ қилиш ва банкларни трансформациялаш, корпоратив бошқарув сифатини ошириш;

самарали инфратузилмани яратиш, банклар фаолиятини автоматлаштириш ва замонавий молиявий технологияларни жорий этиш;

давлат банкларини ислоҳ қилиш жараёнини тезлаштириш ва уларни хусусийлаштириш бўйича самарали чоралар кўриш;

давлат банкларида банк хизматларини кўрсатишда тезкорликни ошириш, шу жумладан уларда ходимлар фаолияти самарадорлигининг асосий кўрсаткичлари (KPI) ижросини баҳолаш тизимини жорий этиш;

банклар томонидан ўрнатилган иқтисодий меъёрларга қатъий риоя қилинишини таъминлаш ва зарур бўлганда, айрим банкларнинг актив операцияларини вақтинча чеклаш чораларини қўллаш орқали пруденциал назорат чораларини кучайтириш.

3-БОБ. ВАЗИРЛАР МАҲКАМАСИ ВА МАРКАЗИЙ БАНКНИНГ ИНФЛЯЦИЯ ДАРАЖАСИНИ ПАСАЙТИРИШ БЎЙИЧА БИРГАЛИКДАГИ ЧОРАЛАРИ

Нархлар барқарорлигини таъминлаш ва инфляциянинг сезиларли даражада ўсиши хавфининг олдини олиш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ва Марказий банки солиқ-бюджет ва пул-кредит сиёсатларини мувофиқлаштириш ҳамда иқтисодиётдаги таркибий ислоҳотларни амалга ошириш борасида биргаликдаги ҳаракатларни олиб бориши зарур.

Солиқ-бюджет сиёсати соҳасидаги чора-тадбирлар:

умумий фискал баланс тақчиллигини 2022 йилда 1,5 фоиздан оширмайдиган даражагача босқичма-босқич қисқартириб бориш;

қонун чиқарувчи ва ижро этувчи ҳокимият органлари томонидан бюджет интизомига риоя этилиши устидан самарали назоратни таъминлаш;

тақчилликни молиялаштиришнинг ташқи манбаларини, шу жумладан инфляция хавфини туғдирмайдиган ресурслар ҳисобига жалб қилиш тартибини белгилаш ва уни қонун йўли билан мустаҳкамлаш;

ижтимоий-иқтисодий мақсадларга йўналтирилган марказлашган инвестициялар самарадорлигини ошириш;

солиқ маъмуриятчилиги тизимида замонавий ахборот-коммуникация технологияларини жорий этиш;

солиқ интизомига ўз вақтида риоя қилиш бўйича жавобгарликни ошириш ва солиқ тўлашдан бўйин товлаганлик учун жазонинг муқаррарлигини таъминлаш.

Таркибий сиёсат соҳасидаги чора-тадбирлар:

а) ишлаб чиқариш ва транспорт инфратузилмасини модернизация қилиш ва кенгайтириш:

ишлаб чиқариш қувватларини кенгайтириш ва ёқилғи-энергетика комплексини, шу жумладан хусусий инвестицияларни жалб қилиш орқали модернизация қилиш;

автомобиль йўлларини қуриш ва хизмат кўрсатишда давлат-хусусий шерикчилик механизмини қўллаш;

темир йўл ва ҳаво транспорти орқали юк ташиш соҳасига хусусий секторни жалб қилишнинг янги механизмларини ишлаб чиқиш;

кўрсатилаётган транспорт хизматлари тариф ва нархларини асосий ташқи савдо ҳамда сайёҳлик йўналишлари ўтадиган бошқа давлатлар даражасидан ошмайдиган даражагача тушириш;

логистика хизматлари, улгуржи савдо ва товарларни сақлаш инфратузилмаси сифатини ошириш;

б) рақобат муҳитини яхшилаш ва бизнес юритишнинг тенг имкониятларини яратиш:

мулк ҳуқуқи ва тадбиркорлик фаолияти кафолатларининг институционал асосларини мустаҳкамлаш;

рақобатбардош товар ва молия бозорларида фаолият юритувчи корхоналар устав капиталида давлат улушини камайтириш, шу жумладан табиий монополияларнинг асосий фаолиятига хос бўлмаган объектларини хусусий секторга сотиш;

монопол корхоналарнинг нарх белгилаш бўйича шаффофлигини таъминлаш, инфляциянинг мақсадларини ҳисобга олган ҳолда ўрта муддатли истиқболда тартибга солинадиган нархларни (тарифлар) эркинлаштириш муддатларини ўрнатиш;

индивидуал солиқ ва божхона имтиёзлари, субсидиялар, преференциялар ва имтиёзли кредитлар бериш амалиётини танқидий қайта кўриб чиқиш;

давлат харидлари соҳасида бозор механизмларини ривожлантириш, уларнинг шаффофлиги ва ҳисобдорлигини ошириш;

нархларни эркинлаштириш бўйича ислоҳотларнинг моҳияти, мақсади, амалга ошириш босқичлари ва эришилган натижаларни тушунтириш ва асослаш бўйича фаол коммуникация сиёсатини юритиш;

в) хусусий инвестициялар оқимининг ўсиши ва молия бозорининг ривожланиши:

қарзларни молиялаштириш инструментларини кенгайтириш;

маҳаллий корхоналар акцияларини жаҳон фонд майдонларида бирламчи ва иккиламчи жойлаштириш жараёнларини фаоллаштириш;

акциядорлик компанияларини ташкил этиш ва тугатиш механизмини соддалаштириш;

электр ва газ таъминоти соҳасига хусусий инвесторлар ҳамда тўғридан-тўғри хорижий инвестицияларни рақобат асосида киришига имконият яратиш ва уларни фаол жалб этиш;

г) ишлаб чиқариш омиллари унумдорлигини ошириш:

ишлаб чиқариш унумдорлигини оширишга ва энергия сарфини пасайтиришга қаратилган модернизациялаш ва технологик янгилаш тармоқ дастурларини амалга ошириш;

унумдорликни рағбатлантириш ҳамда сифатни оширишга қаратилган давлат дастурларини амалга ошириш ва ижтимоий аҳамиятга эга озиқ-овқат маҳсулотлари ишлаб чиқаришни кенгайтириш учун ер ажратиш орқали қишлоқ хўжалигини ривожлантириш стратегиясини самарали амалга ошириш;

меҳнат унумдорлигини ошириш ва меҳнатга муносиб ҳақ тўлаш орқали тармоқлар тайёр маҳсулотлари таннархи таркибидаги харажатларни оптималлаштириш;

халқаро стандартлар ва нормативларни жорий этиш орқали энергия самарадорлигини ошириш бўйича махсус тармоқ дастурларини амалга ошириш;

давлат улушига эга корхоналар фаолияти устидан жамоатчилик назоратини ошириш мақсадида уларнинг самарадорлик рейтингини эълон қилиб бориш;

асбоб-ускуналарнинг самарадорлиги ва унумдорлиги, шу жумладан фойдаланиш муддатлари бўйича талабларни ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш.

4-БОБ. КУТИЛАЁТГАН НАТИЖАЛАР

Пул-кредит сиёсатининг такомиллаштирилиши ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ва Марказий банки томонидан мувофиқлаштирилган ҳаракатларнинг амалга оширилиши иқтисодиётда нархлар барқарорлигига ва инфляциянинг 5 фоизлик даражаси бўйича узоқ муддатли мақсадга эришишни таъминлайди.

Нархлар барқарорлиги аҳолининг турмуш даражаси, ишчанлик фаоллигига, уларнинг миллий валютага бўлган ишончининг мустаҳкамланишига, иқтисодиётда долларлашув даражасининг пасайишига, миллий иқтисодиётга ички ва ташқи инвестицияларнинг ўсишига ижобий таъсир кўрсатади.

Шу билан бирга, кўрсатилган чора-тадбирларнинг самарали амалга оширилиши иқтисодиёт агентларининг Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан амалга оширилаётган пул-кредит сиёсатига бўлган ишончининг ошишига хизмат қилади ва бу, ўз навбатида, инфляцион кутилмаларни сезиларли даражада пасайтириш имконини беради.

Барқарорликни, шунингдек, иқтисодий сиёсат шаффофлиги ва олдиндан кўра билинишини таъминлаш мамлакатнинг инвестицион жозибадорлигини оширади, кредитлашнинг ташқи манбалари бўйича таваккалчилик мукофотини камайтириш омили бўлиб хизмат қилади.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 18 ноябрдаги ПФ-5877-сон Фармонига 2-ИЛОВА

2020 йилда инфляцияни пасайтириш ва нархлар барқарорлигини таъминлаш бўйича

Т/р Чора-тадбирлар Амалга ошириш шакли ва механизми Ижро муддати Масъул ижрочилар I. Пул-кредит сиёсати соҳасида 1. Пул-кредит сиёсатининг пул бозоридаги ликвидлилик ҳажми ва фоиз ставкаларини тартибга солиш инструментларини такомиллаштириш. Пул-кредит операцияларини жорий қилиш бўйича Марказий банк бошқарувининг қарори, жумладан: Марказий банкнинг овернайт депозитлари; муддати 2 ҳафтагача бўлган мунтазам депозит аукционлари; Марказий банк облигацияларини муомалага чиқариш; Марказий банкнинг давлат қимматли қоғозлари ва хорижий валюта гарови остида овернайт кредитлари; Марказий банкнинг давлат қимматли қоғозлари ва хорижий валюта гарови остида 2 ҳафтагача муддатда кредит аукционлари. 2020 йил январь Марказий банк (Нурмуратов) 2. Марказий банкнинг пул-кредит операциялари бўйича асосий ставкаси ва фоиз коридорини ўрнатиш. Қуйидагиларни назарда тутувчи Марказий банк бошқаруви қарори: пул-кредит операциялари бўйича асосий мўлжал сифатида Марказий банкнинг асосий ставкасини ўрнатиш; пул-кредит операциялари бўйича фоиз коридорини жорий этиш. 2020 йил январь Марказий банк (Нурмуратов) 3. Фоиз сиёсати юқори мослашувчанлигини таъминлаш. Қуйидагиларни назарда тутувчи Марказий банк бошқаруви қарори: инфляция мақсадидан четга чиқиш хавфларига ўз вақтида жавоб қайтариш мақсадида асосий ставка даражасини кўриб чиқиш бўйича йиғилишлар оралиғида қўшимча йиғилишларни жорий этиш йўли билан кўпайтириш; асосий ставкани бир йилда камида саккиз маротаба эълон қилиш. 2020 йил январь Марказий банк (Нурмуратов) 4. Банклараро пул бозорини ва давлат қимматли қоғозларининг иккиламчи бозорини янада ривожлантириш. Пул бозорида давлат қимматли қоғозлари билан операцияларни амалга ошириш ва ғазначиликнинг бўш маблағларини тижорат банкларига жойлаштириш учун ягона платформа яратишни назарда тутувчи ташкилий чоралар. 2020 йил февраль Марказий банк (Нурмуратов) , Молия вазирлиги (Ишметов) 5. Эконометрик таҳлил ва прогнозлар асосида қарорлар қабул қилиш ҳамда уларни асосий ставкани ўрнатишдан олдин муҳокама қилиш тизимини ривожлантириш. Марказий банк бошқарувининг макроиқтисодий таҳлил ва прогнозлаш тизимини (FPAS) амалиётга тўлиқ жорий қилиш бўйича қуйидагиларни назарда тутувчи қарори: эконометрик моделлаштириш инструментларини ривожлантириш; пул-кредит ва макроиқтисодий кўрсаткичларнинг ўзаро алоқадорлигини тизимли баҳолаш; ўрта ва узоқ муддатли истиқболда пул-кредит сиёсатининг макроиқтисодий кўрсаткичлар динамикасига таъсирларини баҳолаш; банк тизими ликвидлилиги ва унинг шаклланиш омилларини прогноз қилишни такомиллаштириш. 2020 йил апрель Марказий банк (Нурмуратов) 6. Валюта бозорини янада ривожлантириш стратегиясини ишлаб чиқиш ва қабул қилиш. Қуйидагиларни назарда тутувчи Марказий банк бошқарувининг қарори: айирбошлаш курсини белгилашда банкларнинг фаол иштироки орқали уларнинг бозордаги фаоллигини рағбатлантириш; деривативлар бозори, хеджирлаш инструментлари ва маркет-мейкерлар институтини ривожлантириш; банклараро валюта савдоларининг жорий «фиксинг» усулидан узлуксиз аукцион савдолари «мэтчинг» усулига ўтиш. 2020 йил давомида Марказий банк (Нурмуратов) 7. Инфляцион таргетлаш режимини муваффақиятли жорий этиш ва инфляциянинг мақсадли мўлжалларига эришиш учун халқаро молия институтларининг техник кўмагини жалб қилиш. 1. Халқаро валюта жамғармаси ва бошқа халқаро молия институтларига техник кўмак тақдим этиш тўғрисида мурожаатлар юбориш. 2019 йил декабрь Марказий банк (Нурмуратов) 2. Инфляцион таргетлаш бўйича доимий маслаҳатчини (экспертни) танлаш ва жалб қилиш. Доимий эксперт шартномаси шартлари ва молиялаштириш манбаларини келишиш. Донорлар билан келишишга қараб 8. Ҳар чоракда пул-кредит сиёсати шарҳларини ҳамда инфляцион кутилмалар сўровларини тайёрлаш ва эълон қилиш. Пул-кредит сиёсати шарҳларини ҳамда аҳоли ва хўжалик юритувчи субъектларнинг инфляцион кутилмалари сўровларини тайёрлаш ва эълон қилиш. Ҳар чоракда Марказий банк (Нурмуратов) 9. Пул ва валюта бозорлари иштирокчиларининг малакасини ошириш. Макроиқтисодий таҳлил ва прогнозлаш соҳасида семинар ва тренинглар ўтказиш. Доимий асосда Марказий банк (Нурмуратов) , тижорат банклари 10. Макропруденциал банк назорати механизмларини такомиллаштириш. Қуйидагилар орқали макропруденциал назорат амалиётини кучайтириш: Базель қўмитаси талабларини босқичма-босқич татбиқ этиш; иқтисодий ўсиш даврида кредит фаоллиги кескин ўсиб кетишининг олдини олиш мақсадида банклар капитали контрциклик буферини киритиш; муайян кўрсаткичларнинг критик қийматларидан четга чиққан ҳолларда банкларнинг капитали етарлилиги учун қўшимча талаблар ўрнатиш. 2020 йил февраль Марказий банк (Нурмуратов) 11. Марказий банк кадрлари салоҳиятини ошириш. 1. Мутахассислар малакасини ошириш ва хорижий марказий банклар тажрибасини ўрганиш. 2. Истиқболли ёш мутахассисларни илғор хорижий олий таълим муассасаларида магистратура ва докторантура дастурлари бўйича ўқитишни ташкил қилиш. 3. Марказий банкнинг ёш мутахассисларини ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш ва самарали рағбатлантириш. Доимий асосда Марказий банк (Нурмуратов) 12. Марказий банкнинг коммуникацион сиёсатини такомиллаштириш. 1. Инфляцион таргетлаш режими моҳияти ва мақсадлари тўғрисидаги маълумотларни аҳолининг кенг қатламига холис ва аниқ кўринишда етказишни назарда тутувчи коммуникацион сиёсатнинг янги стратегиясини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш. 2. Марказий банкнинг пул-кредит сиёсати соҳасидаги операциялари шаффофлигини таъминлаш. 2020 йил февраль Марказий банк (Нурмуратов) 13. Жамоатчиликка инфляцион таргетлашнинг моҳияти ва мақсадларини янада батафсил тушунтириш мақсадида пресс-брифинг ташкиллаштириш ва пресс-релизлар чиқариш. Марказий банкнинг пресс-конференциясини ўтказиш. Пресс-релиз чиқариш. бир ҳафта муддатда Марказий банк (Нурмуратов) II. Солиқ-бюджет сиёсати соҳасида 14. Мувофиқлаштирилган солиқ-бюджет сиёсатини юритиш. Умумий фискал баланс тақчиллигини 2022 йилдан бошлаб ЯИМнинг 1,5 фоизидан оширмайдиган даражагача босқичма-босқич қисқартириб бориш. 2020 йил май Молия вазирлиги (Ишметов) 15. Давлат ташқи қарзини жалб қилишнинг юқори чегараларини белгилаш механизмини жорий қилиш. Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Давлат қарзларини бошқариш самарадорлигини ошириш тўғрисида»ги Фармони лойиҳаси, жумладан мазкур Фармонда ташқи ва ички омиллар ўзгаришини ҳисобга олган ҳолда давлат қарзларини бошқариш бўйича ўрта муддатли стратегияни ҳар йили янгилаб боришни назарда тутиш. 2019 йил декабрь Молия вазирлиги (Ишметов) 16. Ижтимоий-иқтисодий мақсадларга йўналтирилган марказлашган инвестициялар самарадорлигини ошириш. Қуйидагиларни назарда тутувчи Ҳукуматнинг қарори лойиҳаси: инвестицион лойиҳаларни танлаш ва амалга ошириш билан боғлиқ мавжуд муаммоларни таҳлил қилиш мақсадида давлат инвестицияларини бошқаришни баҳолаш (PIMA) тизимини жорий қилиш; ижтимоий соҳа тармоқлари, йўл-транспорт инфратузилмаси ва бошқа тармоқлар бўйича инвестицион лойиҳаларни танлаш меъёрлари ва муҳимлилигини белгилаш тартибини ўрнатиш; марказлашган инвестициялар ва халқаро молия институтлари маблағлари ҳисобидан амалга ошириладиган ва амалга оширишга таклиф этиладиган лойиҳалар маълумотларининг ҳар йили янгиланадиган ягона базасини яратиш; Инвестиция дастурини марказлашган инвестициялар ҳисобидан амалга ошириш доирасида ҳудудий лойиҳаларни маҳаллий ресурслар ёки тармоқ вазирликлари ва идораларнинг бюджетидан ташқари ўз маблағлари ҳисобидан бажариш орқали Давлат бюджети улушини босқичма-босқич камайтириш. 2020 йил август Иқтисодиёт ва саноат вазирлиги (Хўжаев) , Молия вазирлиги (Ишметов), Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги (Умурзаков) III. Макроиқтисодий сиёсатни мувофиқлаштиришни таъминлаш соҳасида 17. Ички бозорни истеъмол товарлари билан тўлдириш бўйича давлат сиёсати чораларини амалга ошириш. Қуйидагиларни назарда тутувчи чора-тадбирлар комплексини амалга ошириш: бозорда рақобатни ривожлантиришга қаратилган ташқи савдо эркинлаштирилишини сақлаб қолиш; ички бозорни истеъмол товарлари билан тўлдириш мақсадида ишлаб чиқаришни рағбатлантириш ҳамда саноат соҳалари учун зарур бўлган ишлаб чиқариш инфратузилмасини ривожлантириш. Доимий асосда Иқтисодиёт ва саноат вазирлиги (Хўжаев) , Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги (Умурзаков) , Молия вазирлиги (Ишметов) , Марказий банк (Нурмуратов) 18. Ижтимоий-иқтисодий ислоҳотларни амалга оширишга тўсқинлик қилувчи муаммолар ва хатарларни аниқлаш механизмини такомиллаштириш. «2019 — 2021 йилларда Ўзбекистон Республикасида таркибий ислоҳотлар асосий йўналишларининг «Йўл харитаси»ни амалга оширишни таъминлаш бўйича Иқтисодий кенгаш йиғилишларида солиқ-бюджет ва пул-кредит сиёсатлари мувофиқлиги ҳамда таркибий ислоҳотларнинг амалга оширилиш ҳолати масалаларини кўриб чиқиш ва муҳокама қилиш. Доимий асосда (йилига камида 4 маротаба) Иқтисодий кенгаш котибияти (Ишметов) 19. Давлат қимматли қоғозларини чиқариш графигини ҳар бир йил учун аниқ санасини кўрсатган ҳолда олдиндан эълон қилишни амалиётга жорий этиш. Қуйидагиларни назарда тутувчи Ҳукуматнинг қарори лойиҳаси: пул бозори «бенчмарк»ини шакллантириш учун сўндириш муддати ҳар хил бўлган давлат қимматли қоғозларини чиқариш частотаси ва ҳажмларини ошириш; Ҳар йили йил бошланишидан олдин ва графикни янгилаш зарур бўлган ҳолларда Молия вазирлиги (Ишметов) , Марказий банк (Нурмуратов) иқтисодиётда даромадлик эгри чизиғини шакллантириш учун узоқ муддатли давлат қимматли қоғозларини (сўндириш муддати 5 — 10 йил) чиқариш ва ички бозорда жойлаштириш. 2020 — 2023 йй. 20. Молия вазирлиги ва Марказий банк ўртасида доимий равишда ўзаро маълумотлар алмашинуви амалиётини йўлга қўйиш. Молия вазирлиги ва Марказий банкнинг қуйидагиларни назарда тутувчи ҳамкорликдаги чора-тадбирлари комплексини амалга ошириш: маълумотлар алмашинуви бўйича кундалик алоқа каналларини ўрнатиш; молиявий ва иқтисодий кўрсаткичлар таҳлили учун зарур маълумотлар рўйхатини ҳамда уларни тақдим қилиш муддатларини белгилаб олиш; банк тизимида ликвидлиликни қисқа муддатли прогноз қилиш мақсадида давлат бюджети кунлик даромадлари ва харажатларининг кутилаётган ҳажми бўйича олдиндан (бир кун аввал) баҳолашларни тақдим қилиш; Молия вазирлиги ва Марказий банк мутахассисларининг онлайн-режимда ахборотларни экспорт қилиш имконини берувчи дастурий таъминотга улаш. 2020 йил февраль Марказий банк (Нурмуратов) , Молия вазирлиги (Ишметов) 21. Аҳолининг молиявий саводхонлигини ошириш курсларини жорий қилиш. Ўрта ва касб-ҳунар таълими муассасаларида молиявий саводхонликни ошириш бўйича курсларни ишлаб чиқиш ва жорий қилиш. 2020 йил сентябрь Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги (Мажидов) , Халқ таълим вазирлиги (Шерматов) , Марказий банк (Нурмуратов), Молия вазирлиги (Ишметов), Монополияга қарши курашиш қўмитаси (Шарипов) IV. Иқтисодиётнинг бошқа соҳа ва секторларидаги таркибий ислоҳотлар соҳасида 22. Иқтисодиёт тармоқлари ва соҳаларини ривожлантиришнинг, провардида ички ишлаб чиқариш ҳажмларини доимий ошириш ва нархлар барқарорлигини таъминлаш мақсадларига жавоб берувчи тамойилларга ва вазифаларга асосланган стратегияси ва дастурига мувофиқ тартибни ўрнатиш. Қуйидаги вазифалардан келиб чиққан ҳолда, иқтисодиётни, унинг тармоқлари ва соҳаларини ривожлантириш стратегиялари ва дастурларини ишлаб чиқиш тизими устидан тартиб ва назоратни ўрнатишни амалиётга жорий этишни назарда тутувчи Ҳукумат қарори лойиҳаси: маҳаллий ишлаб чиқарувчилар рақобатбардошлигини ва уларнинг ташқи иқтисодий шароитлардаги ўзгаришларга мослашувчанлигини ошириш; ишлаб чиқариш, транспорт ва ижтимоий инфратузилмани ривожлантириш; марказлашган молиявий ресурслардан фойдаланиш самарадорлигини ошириш, хусусий ва тўғридан-тўғри хорижий инвестициялар улушини кўпайтириш ҳисобига узоқ муддатли инвестицияларни молиялаштириш манбалари тузилмасини оптималлаштириш; меҳнат унумдорлиги ва ишлаб чиқариш энергия самарадорлигини ошириш; ишлаб чиқариш харажатларининг асоссиз ошишига олиб келувчи омилларни доимий равишда қидириш ва бартараф этишга асосланган ҳолда ишлаб чиқарилаётган маҳсулотлар таннархини камайтириш. 2020 йил февраль Иқтисодиёт ва саноат вазирлиги (Хўжаев) , Молия вазирлиги (Ишметов) , манфаатдор вазирлик ва идоралар 23. Ишлаб чиқариш харажатларининг асоссиз ошишига олиб келувчи омилларни доимий равишда қидириш ва бартараф этиш асосида ишлаб чиқариладиган маҳсулотлар таннархини камайтириш. Ҳар йили ишлаб чиқариш харажатларини қисқартиришнинг йиллик мақсадли параметрларини ўрнатишни назарда тутган ҳолда вазирликлар, идоралар ва бошқа ташкилотлар таркибига кирувчи саноат тармоқлари корхоналарининг ишлаб чиқариш харажатларини камайтириш бўйича ташкилий чора-тадбирлар комплекси. Ҳар йили декабрь охиригача Иқтисодиёт ва саноат вазирлиги (Хўжаев) , тармоқ вазирликлари ва идоралари Тармоқ саноат корхоналарида 2020 йилда ишлаб чиқариш харажатларини қисқартириш бўйича қабул қилинган чора-тадбирларни амалга ошириш жараёнини мониторинг қилиш ва ҳар чоракда кўриб чиқиш. Ҳар чоракда 24. Иқтисодиёт тармоқларида маҳсулот таннархи шаклланишини таҳлил ва мониторинг қилиш механизмини жорий этиш. Ҳар ҳафталик истеъмол нархлари индексларини ҳисоблаш учун қисқартирилган истеъмол саватчасига киритилган 65 турдаги товарлар ва хизматлар таннархининг шаклланиши тўғрисидаги ҳар чораклик маълумотнинг сўров усули асосидаги статистик ҳисоботини 2020 йил статистик ишлар режасига киритиш. 2019 йил декабрь Давлат статистика қўмитаси (Бегалов) , Молия вазирлиги (Ишметов) , Иқтисодиёт ва саноат вазирлиги (Хўжаев) Доимий равишда юқорида кўрсатилган товарлар (хизматлар) бўйича таннарх ва нархлар шаклланишини таҳлил қилиш ва ҳар чоракда тегишли маълумотларни Ўзбекистон Республикаси Президент Администрацияси ва Вазирлар Маҳкамасига тақдим этиш. Ҳар чоракда 25. Иқтисодиёт тармоқларининг энергия сарфини камайтириш ҳамда техник ва технологик жиҳатдан янгилаш. 1. Маҳаллий корхоналар ва ташкилотларда халқаро стандартларга (ISO 50001) мос келувчи энергетик менежмент тизимини босқичма-босқич жорий қилиш бўйича қуйидагиларни назарда тутувчи механизмни ишлаб чиқиш: энергия сарфи самарадорлигини шаффофлик ва холислик асосида баҳолаш, корхоналарнинг энергия сиғимини камайтириш; ресурслар, биринчи навбатда, молиявий ресурсларни минимал сарфлаган ҳолда энергия истеъмолини бошқариш самарадорлигини, корхоналар активлари капиталлашувини ошириш; ишлаб чиқарилаётган маҳсулотлар, кўрсатилаётган хизматлар рақобатбардошлигини ошириш. 2020 йил январь Энергетика вазирлиги (Султанов) , «Ўзстандарт» агентлиги (Саттаров) , Иқтисодиёт ва саноат вазирлиги (Хўжаев), Инновацион ривожланиш вазирлиги (Абдурахмонов) 2. Энергетик менежмент тизимини халқаро стандарт талабларига (ISO 50001) мувофиқ жорий қилиш тармоқ жадвалларини «Ўзстандарт» агентлиги билан келишган ҳолда вазирликлар ва идоралар томонидан ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш. 3. Энергетик менежмент тизимини жорий қилиш, ходимларини ўқитиш ва сертификатлаш бўйича ишларни ташкил этиш. 2020 йил февраль 4. «Ўзстандарт» агентлиги томонидан вазирлик ва идораларнинг энергетик менежмент тизимини халқаро стандарт талабларига мувофиқ жорий қилишни назорат қилиш. Доимий 5. «Ўзстандарт» агентлиги томонидан вазирлик ва идораларнинг энергетик менежмент тизимини халқаро стандарт талабларига мувофиқ жорий қилиши жараёни тўғрисидаги ҳисоботни Вазирлар Маҳкамасига киритиш. Ҳар чоракда 26. Устав фондида давлат улуши 50 фоиздан ортиқ бўлган корхоналар, шунингдек, стратегик аҳамиятга эга бўлган корхоналар фаолияти самарадорлигини баҳолаш мақсадида самарадорликнинг асосий кўрсаткичи (KPI) ва энергия сиғими индикаторини жорий қилиш. 1. Корхоналар фаолияти самарадорлигини баҳолаш учун самарадорликнинг асосий кўрсаткичи (KPI) ва энергия сиғими индикаторини белгилаш методикасини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш. 2020 йил апрель Давлат активларини бошқариш агентлиги (Бекенов), Энергетика вазирлиги (Султанов) , «Ўзстандарт» агентлиги (Саттаров) , Иқтисодиёт ва саноат вазирлиги (Хўжаев) 2. Корхоналар томонидан фаолият самарадорлигини баҳолаш учун самарадорликнинг асосий кўрсаткичи (KPI) ва энергия сиғими индикатори бўйича ойлик статистик ҳисоботлар тақдим этилишини таъминлаш. Ҳар ойда 3. Ҳар чоракда Энергетика вазирлиги ва Давлат статистика қўмитаси веб-сайтларида, шунингдек, оммавий ахборот воситаларида юқорида келтирилган кўрсаткичларни эълон қилиш. Ҳар чоракда 27. Тартибга солинадиган нархлар (тарифлар)ни эркинлаштириш жадвалини ишлаб чиқиш ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига тасдиқлаш учун киритиш. Инфляция бўйича мақсадли кўрсаткичларни ҳисобга олган ҳолда, 2022 йилгача бўлган давр учун тартибга солинадиган нархлар ўзгариши жадвалини тасдиқловчи Ҳукумат қарори лойиҳаси. 2020 йил январь Молия вазирлиги (Ишметов), Иқтисодиёт ва саноат вазирлиги (Хўжаев) , Монополияга қарши курашиш қўмитаси (Шарипов) 28. Ноҳалол рақобат, суиистеъмолчилик ва импорт товарлари нархларини асоссиз оширишни тўхтатиш бўйича амалиётни такомиллаштириш. Ноҳалол рақобат, суиистеъмолчилик ҳамда маҳаллий ва импорт товарлар нархларини асоссиз ошириш ҳолатларини аниқлаш механизмини ишлаб чиқиш. 2020 йил январь Давлат солиқ қўмитаси (Мусаев) , Давлат божхона қўмитаси (Азимов) , Монополияга қарши курашиш қўмитаси (Шарипов) 29. Темир йўл ва ҳаво транспорти хизматлари бозорида рақобатни ривожлантириш. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига темир йўл ва ҳаво транспорти хизматлари бозорига иштирокчиларнинг киришини очиш ва хусусий операторлар сонини кўпайтириш орқали рақобат муҳитини шакллантириш бўйича қуйидагиларни назарда тутувчи таклифларни киритиш: кўрсатиладиган транспорт хизматлари тариф ва нархларини МДҲ давлатлари ва асосий ташқи савдо ва туристик йўналишлар ҳудудидан ўтувчи бошқа давлатлардаги тариф ва нархлардан ошмайдиган даражагача пасайтириш; темир йўлда ва авиацияда хусусий юк ташувчилар бозорини шакллантириш бўйича дастурни тасдиқлаш; инфратузилмадан фойдаланганлиги учун хусусий операторлар билан ҳисоб-китоблар тартиби ва тарифларни ўрнатиш. 2020 йил февраль Транспорт вазирлиги (Махкамов) , Монополияга қарши курашиш қўмитаси (Шарипов) , манфаатдор вазирлик ва идоралар 30. Электр ва газ таъминоти соҳасига хусусий инвесторлар ҳамда тўғридан-тўғри хорижий инвестицияларни танлов асосида киришига рухсат бериш ва уларни фаол жалб қилиш. Электр ва газ таъминоти секторида рақобатни ривожлантириш мақсадида, шу жумладан давлат-хусусий шериклик механизмини қўллаган ҳолда, тўсиқларни бартараф этиш ва имкониятлар яратиш бўйича «Йўл харитаси». 2020 йил апрель Энергетика вазирлиги Султанов) , Молия вазирлиги (Ишметов) , Иқтисодиёт ва саноат вазирлиги (Хўжаев) , Монополияга қарши курашиш қўмитаси (Шарипов) 31. Тадбиркорлик субъектлари учун рақобат муҳитини яхшилаш. Қуйидагиларни назарда тутувчи Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарори лойиҳаси: тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқий кафолатларини мустаҳкамлаш; субсидиялар, преференциялар ва имтиёзли кредитлар бериш амалиётини қайта кўриб чиқиш; давлат органлари хўжалик юритувчи функцияларни бажарадиган муайян соҳаларга хусусий секторни жалб қилиш бўйича дастурларни тайёрлаш; давлат органлари томонидан таъсис этиладиган давлат корхоналари, шунингдек, давлат иштирокидаги йирик хўжалик юритувчи жамиятлар ва рақобатга салбий таъсир кўрсатувчи табиий монополия субъектлари бўлган афилланган корхоналар сонини қисқартириш; табиий монополиялар тармоқлари билан турдош бозорларда рақобат шарт-шароитларини яратиш бўйича чоралар кўриш; давлат харидлари, тендерларни амалга оширишда ва ресурсларни (шу жумладан, ёқилғи-энергетика ва тоғ-кон саноатида) тақсимлашда улар ўтказилишининг шаффофлигини ошириш орқали бозор механизмларини ривожлантириш. 2020 йил февраль Монополияга қарши курашиш қўмитаси (Шарипов) Иқтисодиёт ва саноат вазирлиги (Хўжаев) , Молия вазирлиги (Ишметов, Адлия вазирлиги (Давлетов) 32. Иқтисодиётда рақобат муҳитини ривожлантириш учун индивидуал солиқ ва божхона имтиёзлари, субсидиялар, преференциялар бериш амалиётини қайтадан танқидий кўриб чиқиш. 1. Қуйидагиларни киритишни назарда тутувчи Ўзбекистон Республикасининг «Рақобат тўғрисида»ги Қонунига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида Ўзбекистон Республикасининг Қонуни лойиҳаси: солиқ, божхона имтиёзлари, субсидиялар, нарх преференциялари ва грантлар кўринишида давлат кўмаги тақдим қилинишига ҳамда давлатнинг тадбиркорлик фаолиятида иштирок этишига нисбатан монополияга қарши талаблар; фаолият олиб боришга эксклюзив ҳуқуқлар беришни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари бўйича монополияга қарши органнинг дастлабки розилигини олиш механизми. 2020 йил декабрь Монополияга қарши курашиш қўмитаси (Шарипов) Иқтисодиёт ва саноат вазирлиги (Хўжаев) , Адлия вазирлиги (Давлетов) 2. Қуйидагиларни кўзда тутувчи амалий чора-тадбирлар режаси: эксклюзив ҳуқуқларни тўлиқ хатловдан ўтказиш; рақобат муҳитига салбий таъсир кўрсатаётган давлат иштирокидаги корхоналарга берилган эксклюзив ҳуқуқларни бекор қилиш. 2020 йил январь 33. Монопол корхоналар ва хўжалик юритувчи субъектлар маҳсулотлари нархини белгиланишнинг шаффофлигини таъминлаш. Монопол корхонанинг интернетдаги расмий веб-сайтида ишлаб чиқариш харажатлари таркиби ва монопол маҳсулотни (ишлар, хизматлар) реализация қилиш ҳамда молиявий натижалар шаклланиши тартиби тўғрисида маълумотларни эълон қилиш тартибини ишлаб чиқиш ва жорий қилиш. 2020 йил январь Монополияга қарши курашиш қўмитаси (Шарипов), Давлат активларини бошқариш агентлиги (Бекенов) 34. Суд ҳокимияти мустақиллиги, шунингдек, хусусий мулк ҳуқуқлари ҳимоясини таъминлаш бўйича таъсирчан чораларни ишлаб чиқиш. Ўзбекистон Республикаси Президентининг суд ҳокимиятини ислоҳ қилиш ва унинг мустақиллигини таъминлаш, суд қарорларини ўз вақтида ижро этиш, шунингдек, саъй-ҳаракатларни хусусий мулк ҳуқуқларини ҳимоя қилишни таъминлашга қаратишни янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисидаги қарори лойиҳаси. 2020 йил март Олий суд (Камилов) , Иқтисодиёт ва саноат вазирлиги (Хўжаев) , Адлия вазирлиги (Давлетов)

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 18 ноябрдаги ПФ-5877-сон Фармонига 3-ИЛОВА

Инфляция даражасини пасайтириш ва нархлар барқарорлигини таъминлаш борасидаги чора-тадбирларни мувофиқлаштириш бўйича комиссия

Р.А. Гулямов — Ўзбекистон Республикаси Президенти маслаҳатчиси, Комиссия раҳбари Ж.А. Қўчқоров — Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари — молия вазири, Комиссия раҳбари ўринбосари М.Б. Нурмуратов — Ўзбекистон Республикаси Марказий банки раиси, Комиссия раҳбари ўринбосари О.З. Насритдинхўжаев — Ўзбекистон Республикаси Президенти маслаҳатчиси ўринбосари М.П. Оллоёров — Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси департаменти раҳбари ўринбосари О.А. Ҳакимов — Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази директори Б.А. Бегалов — Давлат статистика қўмитаси раиси Ш.Ш. Шарахметов — Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси раиси О.Б. Рустамов — иқтисодиёт ва саноат вазирининг биринчи ўринбосари Т.А. Ишметов — молия вазирининг биринчи ўринбосари М.М. Мирзаев — Давлат солиқ қўмитаси раисининг биринчи ўринбосари И.И. Норқулов — Марказий банк раисининг биринчи ўринбосари А.Я. Ҳайдаров — молия вазирининг ўринбосари А.Ж. Ортиқов — Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг Макроиқтисодий таҳлил, таркибий ўзгартиришлар, молия-банк тизими ва хусусий тадбиркорлик масалалари котибияти мудири Ш.З. Шукуров — Прогнозлаштириш ва макроиқтисодий тадқиқотлар институти директорининг биринчи ўринбосари Лавозимига кўра — Мутахассисларни хорижда тайёрлаш ва ватандошлар билан мулоқот қилиш бўйича «Эл-юрт умиди» жамғармаси ижрочи директори Н. Сирожиддинов — Жаҳон иқтисодиёти ва дипломатия университети профессори З.Т. Парпиев — Тошкентдаги Халқаро Вестминстер университети профессори Б.С. Ҳамраев — Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Пул-кредит сиёсати департаменти директори, Комиссия котиби

Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2019 йил 18 ноябрь,

ПФ-5877-сон

(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 19.11.2019 й., 06/19/5877/4036-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 09.11.2021 й., 06/21/3/1037-сон; 07.07.2023 й., 06/23/108/0460-сон )

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

Farmoni

KONSEPSIYASI

“YOʻL XARITASI”

TARKIBI

Inflatsion targetlash rejimiga bosqichma-bosqich oʻtish orqali pul-kredit siyosatini takomillashtirish toʻgʻrisida

Inflatsiya darajasini yanada pasaytirish borasidagi chora-tadbirlarning amalga oshirilishi aholi turmush darajasini yaxshilash va barqaror iqtisodiy oʻsish uchun sharoitlar yaratishga qaratilgan iqtisodiy islohotlar samaradorligini taʼminlashning muhim omili hisoblanadi.

Xalqaro tajriba bozor iqtisodiyoti sharoitida pul-kredit siyosatini yuritishning samarali usullaridan biri inflatsion targetlash rejimi ekanligini koʻrsatmoqda, bunda pul-kredit bozoridagi markaziy bankning faol ishtiroki, shuningdek, iqtisodiy rivojlanishning muntazam tahlili va davlat siyosati rejalarining keng yoritib borilishi inflatsiyaning miqdoriy maqsadlariga erishishni taʼminlaydi.

Shu bilan birga, inflatsion targetlash rejimini joriy etish Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki va Vazirlar Mahkamasining quyidagi yoʻnalishlarga qaratilgan muvofiqlashtirilgan tayyorgarlik ishlarini talab etadi:

inflatsiyaning nomonetar omillari rolini bosqichma-bosqich pasaytirish, shu jumladan, tariflarni tartibga solishni isloh qilish, iqtisodiyotning real sektorida tarkibiy iqtisodiy islohotlar samaradorligini taʼminlash va ichki bozorni isteʼmol tovarlari bilan toʻldirish;

Markaziy bankning makroiqtisodiy tahlil va kommunikatsiya siyosati sifatini oshirish;

regulyatorning kredit bozoriga samarali taʼsir etishini taʼminlab beruvchi, pul bozorini tartibga solishning yangi instrumentlarini joriy etish.

Makroiqtisodiy barqarorlikni taʼminlash uchun iqtisodiyotni tartibga solishning bozor mexanizmlari va instrumentlarini qoʻllashni kengaytirish, shuningdek, pul-kredit siyosati samaradorligini tubdan oshirish maqsadida:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki inflatsiya darajasini 2021-yilda 10 foizgacha pasaytirish hamda 2023-yilda 5 foiz darajadagi doimiy inflatsion maqsadni (target) oʻrnatish yoʻli bilan 2020-yilning 1-yanvaridan boshlab pul-kredit siyosati mexanizmlarini bosqichma-bosqich inflatsion targetlash rejimiga oʻtkazishni taʼminlasin.

2. Quyidagilar Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki pul-kredit siyosatining asosiy tamoyillari etib belgilansin:

inflatsiyaning doimiy amal qiladigan maqsadini belgilash va uni keng jamoatchilikka yetkazish;

pul bozoridagi foiz stavkalarini tartibga solish va inflatsion jarayonlarni boshqarish maqsadida pul-kredit siyosatining keng qamrovli instrumentlarini qoʻllash;

pul-kredit siyosati sohasida obyektiv qarorlar qabul qilish maqsadida ichki va tashqi bozorlarda mavjud boʻlgan ochiq maʼlumotlarni hisobga olgan holda batafsil makroiqtisodiy tahlil va prognozlarni amalga oshirish;

pul-kredit siyosati maqsadlarini keng jamoatchilikka yetkazish, makroiqtisodiy holatning oldindan koʻra bilinishini taʼminlash va bozor ishtirokchilari ishonchini shakllantirish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining kommunikatsiya siyosatini takomillashtirish.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi va Markaziy banki inflatsion targetlash rejimiga toʻliq oʻtish uchun sharoitlar yaratish boʻyicha kompleks chora-tadbirlar amalga oshirilishini taʼminlasin, xususan:

muvofiqlashtirilgan monetar-fiskal va monopoliyaga qarshi siyosat yuritish;

raqobatdosh bozor iqtisodiyotiga oʻtishni tezlashtirish, mahalliy ishlab chiqaruvchilar raqobatbardoshligini oshirish hamda tovarlar va xizmatlarning toʻlaqonli bozorlarini shakllantirish orqali iqtisodiyot tarmoqlarida tarkibiy islohotlarni amalga oshirishni davom ettirish;

monopoliyaga qarshi kurashish va narxlarni tartibga solishning zamonaviy usullariga oʻtishga, shuningdek, ishlab chiqarish infratuzilmasini kengaytirishga yoʻnaltirilgan tartibga solinadigan narxlarni bosqichma-bosqich erkinlashtirish;

jamgʻarmalarni investitsiyalarga transformatsiya qilish uchun moliyaviy vositachilik institutlarini rivojlantirish maqsadida bank tizimi hamda moliya bozorlarini isloh etish, shuningdek, moliyaviy oqimlarni uzoq muddatli rejalashtirish uchun imkoniyat yaratish.

4. Quyidagilar:

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi va Markaziy bankining inflatsiyani pasaytirish va narxlar barqarorligini taʼminlash boʻyicha birgalikdagi harakatlari konsepsiyasi (keyingi oʻrinlarda — Konsepsiya) 1-ilovaga muvofiq;

2020-yilda inflatsiyani pasaytirish va narxlar barqarorligini taʼminlash boʻyicha “Yoʻl xaritasi” (keyingi oʻrinlarda — “Yoʻl xaritasi”) 2-ilovaga muvofiq maʼqullansin.

5. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki quyidagilarni joriy etish orqali pul-kredit siyosati instrumentlari, mexanizmlari va jarayonlarini inflatsion targetlash rejimi standartlariga muvofiqlashtirish choralarini koʻrsin:

2020-yilning 1-yanvariga qadar pul bozori foiz stavkalariga taʼsir koʻrsatuvchi bozor instrumentlari, shu jumladan Markaziy bank obligatsiyalari, overnayt depozitlar, doimiy tusdagi depozit auksionlari, davlat qimmatli qogʻozlari va xorijiy valyuta garovi ostida kredit auksionlari va overnayt kreditlari;

2020-yil davomida foiz va valyuta xatarlarini boshqarishda hosilaviy instrumentlar (svop, opsion va fyucherslar) va tijorat banklarining valyuta kursi shakllanishidagi rolining bosqichma-bosqich oshirib borilishi;

bir oy muddatda Markaziy bankning banklararo pul bozoriga muntazam intervensiyasi orqali moslashuvchan foiz siyosatini amalga oshirishda asosiy foiz stavkasining foiz koridori mexanizmi;

2020-yilning 1-apreliga qadar xalqaro moliya institutlarining texnik koʻmagi hamda ilgʻor xalqaro tajriba asosida ekonometrik modellashtirish instrumentlarini rivojlantirishni nazarda tutuvchi makroiqtisodiy tahlil va prognozlash tizimi;

ikki oy muddatda Markaziy bank tomonidan iqtisodiyotdagi joriy holat, inflatsion jarayonlarning asosiy omillari va pul-kredit siyosati choralarining oʻz vaqtida yoritilishini koʻzda tutuvchi kommunikatsion siyosatning zamonaviy tamoyillari;

inflatsiya va inflatsion kutilmalar omillarini doimiy oʻrganib borish, xalqaro moliya institutlari va boshqa davlatlar markaziy banklari texnik koʻmagini jalb etish orqali ilgʻor xorijiy tajribani oʻrganish.

6. Inflatsiya darajasini pasaytirish va narxlar barqarorligini taʼminlash borasidagi chora-tadbirlarni muvofiqlashtirish boʻyicha komissiya (keyingi oʻrinlarda — Komissiya) 3-ilovaga muvofiq tarkibda tashkil etilsin.

Quyidagilar Komissiyaning asosiy vazifalari etib belgilansin:

inflatsiya omillari va narxlar oshishiga olib kelayotgan sabablarni bevosita joyiga chiqqan holda tahlil etish va tanqidiy baholab borish;

barcha vazirlik va idoralar saʼy-harakatlarini iqtisodiyotda inflatsiya darajasini pasaytirish hamda amalga oshirilayotgan siyosatning oʻzaro muvofiqligini taʼminlashga qaratish;

respublika pul-kredit siyosatini inflatsion targetlash rejimiga oʻtkazishga qaratilgan chora-tadbirlarning oʻz vaqtida va samarali ijro etilishidagi kamchilik va muammolarni aniqlash, shuningdek, ularni bartaraf etish hamda ushbu sohadagi vakolatli organ va tashkilotlar rahbarlarining masʼuliyatini oshirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish;

vakolatli organ va tashkilotlar rahbarlari va boshqa vakillari ishtirokida har oyda kamida ikki marta ichki bozorda narxlarni barqarorlashtirish va inflatsiyani pasaytirishga qaratilgan chora-tadbirlar ijrosini muhokama qilishni tashkillashtirish, shuningdek, amalga oshirilgan ishlar toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga axborot kiritib borish.

7. Belgilansinki:

2020-yil 1-yanvardan boshlab tijorat banklari tomonidan (milliy valyutada) yangidan beriladigan barcha turdagi kreditlar, shu jumladan davlat dasturlari doirasida ajratiladigan kreditlar boʻyicha foiz stavkalari Markaziy bankning qayta moliyalashtirish stavkasidan kam boʻlmagan darajada belgilanadi, ipotekani kreditlash boʻyicha davlat dasturlari hamda paxta xomashyosi va boshoqli don ekinlarini yetishtirish uchun qishloq xoʻjaligi mahsulotlari ishlab chiqaruvchi korxonalarga ajratiladigan kreditlar bundan mustasno;

2021-yil 1-yanvardan, zarur hollarda, foiz xarajatlarining maʼlum bir qismini kompensatsiya qilish mexanizmlarini joriy etish orqali tijorat banklariga foiz stavkalarini mustaqil belgilash huquqini bergan holda kreditlarni imtiyozli foiz stavkalarida berish amaliyoti bekor qilinadi.

8. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi:

2020-yilning 1-fevraliga qadar Energetika vazirligi, Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi, Iqtisodiyot va sanoat vazirligi hamda boshqa manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda 2020-2021-yillarda tartibga solinadigan narxlar (tariflar)ni, inflatsiya maqsadlariga taʼsirini hisobga olgan holda erkinlashtirish grafigini ishlab chiqsin va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga tasdiqlash uchun kiritsin;

umumiy fiskal balans taqchilligini 2022-yilda 1,5 foizdan oshmaydigan darajagacha bosqichma-bosqich kamaytirishni taʼminlasin;

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetining belgilangan parametrlar doirasidagi qatʼiy ijrosini, shuningdek, Markaziy bank bilan birgalikda soliq-budjet va pul-kredit siyosati muvofiqligini taʼminlasin.

9. Oʻzbekiston Respublikasi Kapital bozorini rivojlantirish agentligi Moliya vazirligi va Markaziy bank bilan birgalikda 2020-yilning 1-iyuliga qadar norezidentlarga moliya bozoriga kirishga ruxsat berish shartlari, mexanizmlari va muddatlari boʻyicha takliflarni yuzaga kelishi mumkin boʻlgan salbiy oqibatlarini bartaraf qilishning aniq mexanizmlari va instrumentlarini ishlab chiqqan holda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.

10. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi va Markaziy banki:

Konsepsiya va “Yoʻl xaritasi”ning sifatli va oʻz vaqtida ijro etilishini;

“2019 — 2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasida tarkibiy islohotlar asosiy yoʻnalishlarining “Yoʻl xaritasi”ni amalga oshirishni taʼminlash boʻyicha Iqtisodiy kengash yigʻilishlarida soliq-budjet va pul-kredit siyosati muvofiqligi hamda tarkibiy islohotlarning amalga oshirilishi holati masalalarini koʻrib chiqish va muhokama qilishni;

jahon bozorlaridagi real vaziyatning rivojlanishi va tarkibiy iqtisodiy islohotlarning amaliy natijalaridan kelib chiqqan holda moslashuvchan makroiqtisodiy siyosat yuritish, shuningdek, inflatsiyaning uzoq muddatli maqsadli koʻrsatkichi (targeti) darajasigacha pasayishini;

“Yoʻl xaritasi”ning amalga oshirilishi va narxlar barqarorligini taʼminlash boʻyicha koʻrilayotgan choralar samaradorligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni, shuningdek, inflatsiya boʻyicha qoʻyilgan maqsadga erishish omillari va xatarlarini koʻrsatgan holda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga har chorakda maʼlumot kiritib borishni taʼminlasin.

11. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi Moliya vazirligi va Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi bilan birgalikda 2020-yilning 1-apreliga qadar Jahon bankining texnik koʻmagi asosida ishlab chiqilayotgan Moliyaviy ommaboplikni oshirish milliy strategiyasi doirasida moliyaviy savodxonlikni oshirishga yoʻnaltirilgan chora-tadbirlar rejasini ishlab chiqsin va tasdiqlasin.

12. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Moliya vazirligi, Adliya vazirligi hamda boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonun hujjatlariga ushbu Farmondan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.

13. Mazkur Farmonning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov va Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki raisi M.B. Nurmuratov zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 18-noyabrdagi PF-5877-son Farmoniga 1-ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi va Markaziy bankining inflatsiyani pasaytirish va narxlar barqarorligini taʼminlash boʻyicha birgalikdagi harakatlari

Ushbu Konsepsiyaning maqsadi chuqur tarkibiy islohotlar oʻtkazilayotgan sharoitda iqtisodiyotda inflatsiya darajasini pasaytirishni taʼminlash hisoblanadi.

Konsepsiya pul-kredit siyosatini takomillashtirishning asosiy yoʻnalishlarini, shuningdek, soliq-budjet siyosati va iqtisodiyot tarmoqlarining tarkibiy oʻzgarishi sohalaridagi zaruriy chora-tadbirlarni belgilaydi.

1-BOB. INFLATSIYA OMILLARI TAHLILI

Tartibga solinadigan narxlar (tariflar) hamda davlat sektorida ish haqining yillik oshirib borilishi, shuningdek, pul-kredit siyosatining oʻziga xosliklari (iqtisodiyotdagi pul massasi oʻsishi bilan birgalikda oltin-valyuta zaxiralarining jamgʻarib borilishi, milliy valyutaning doimiy devalvatsiyasi va spekulyativ kursli parallel valyuta bozorining mavjudligi) respublikada oldingi yillarda shakllangan inflatsiyaning fundamental omillari boʻlib hisoblanib kelmoqda.

Yillar davomida yigʻilib kelgan investitsion yetishmovchilik va iqtisodiyotda shakllangan nomutanosibliklar mamlakatni rivojlantirishning yangi bosqichida ushbu muammolarni hal qilish uchun muhim qadamlar tashlashni taqozo etmoqda.

Iqtisodiyotdagi ushbu ijobiy tarkibiy oʻzgarishlar sharoitida iqtisodiyotda inflatsiya bosimining obyektiv (muqarrar) shakllanishi kuzatildi.

Ushbu jarayonda quyidagilar asosiy omillar sifatida namoyon boʻlmoqda:

a) oshirilgan iqtisodiy, kredit va investitsion faollik. Ijtimoiy va ishlab chiqarish infratuzilmasini modernizatsiya qilish vazifalari, hududlarda aholi turmush sharoitlarini yaxshilash zaruriyati, agrar sohadagi islohotlar, davlat sektorida ish haqi darajasidagi tuzatishlar, tadbirkorlik faoliyati rivojlanishi va aholining oʻzini-oʻzi ish bilan taʼminlashi uchun shart-sharoitlar yaratish boʻyicha choralar iqtisodiyotga sezilarli moliyaviy resurslar yoʻnaltirilishini talab etdi;

b) tartibga solinadigan narxlarni erkinlashtirish. Narxlarni tartibga solish tizimini isloh qilish va bozor narxlarini shakllantirishga ushbu tovar va xizmatlarning mazkur guruh tomonidan inflatsion bosimini shakllantiradi.

Jahon tajribasi shuni koʻrsatadiki, narxlarni erkinlashtirish jarayonining kechiktirilishi islohotlar samaradorligini pasaytirishi va natijada uzoq muddatli inflatsion kutilmalarni yuzaga keltirishi mumkin. Tartibga solinadigan narxlarni bozor darajasiga yetkazish iqtisodiyotning tegishli sektoriga xususiy kapitalni jalb qilishni taʼminlashga imkon beradi.

Bunda, narxlarning maʼmuriy tartibga solish tizimining isloh qilinishi va tariflarning bosqichma-bosqich oshirib borilishi mazkur tovarlar va xizmatlar guruhi tomonidan maʼlum darajadagi inflatsion bosimni yuzaga keltirishi mumkin;

v) nominal ish haqlarining korrektirovkasi. Soʻnggi ikki yilda aholi real daromadlarining oʻrtacha yillik oʻsishi 10 — 12 foizni tashkil etdi. Iqtisodiyotning erkinlashtirilishi uning ayrim sohalarida malakali mutaxassislarga boʻlgan talabi natijasida ularning ish haqlari sekin-asta oshib borishiga olib keldi;

g) tashqi savdoni erkinlashtirish hamda tovarlar, xizmatlar, mehnat resurslari va tovarlar transchegaraviy olib oʻtilishining soddalashtirilishi. Tashqi savdoning erkinlashtirilishi va importning oʻsishi sharoitida valyuta kursining oʻzgarishi ham import, ham mahalliy tovarlar narxlarining shakllanishiga sezilarli taʼsir koʻrsatdi.

2018-yilda nisbatan barqaror valyuta kursi sharoitida baʼzi tovarlar importi narxlar barqarorlashuviga taʼsir koʻrsatgan boʻlsa, meva va sabzavotlar narxlari qoʻshni davlatlardagi narxlar darajasigacha korrektirovka qilinib oldi. Ayni vaqtda, joriy yilda devalvatsiyaning tezlashishi iqtisodiyotdagi narxlar darajasiga salbiy taʼsir koʻrsatdi.

Makroiqtisodiy barqarorlik, sifatli iqtisodiy oʻsishga va past darajadagi inflatsiyaga erishish nafaqat pul-kredit siyosati instrumentlarini qoʻllash orqali, balki quyidagilarni oʻz ichiga olgan kompleks yondashuv bilan taʼminlanadi:

mahalliy ishlab chiqaruvchilarning raqobatdoshligini oshirishga urgʻu bergan holda, tartibga solinadigan narxlarni bosqichma-bosqich erkinlashtirish;

raqobatbardosh bozor iqtisodiyotiga oʻtishni tezlashtirish hamda tovar va xizmatlarning toʻlaqonli bozorini shakllantirish orqali iqtisodiyot tarmoqlaridagi tarkibiy oʻzgarishlarni amalga oshirishni davom ettirish;

ishlab chiqarish, transport va ijtimoiy infratuzilmani kengaytirish va modernizatsiya qilish;

xususiy investitsiyalar kirishini koʻpaytirish va moliya bozorini rivojlantirish orqali moliyaviy resurslarning samarali qayta taqsimlanishini taʼminlash, shuningdek, moliya bozorida “uzoq muddatli” pullar manbasini shakllantirish.

2-BOB. PUL-KREDIT SIYOSATINI TAKOMILLAShTIRISh VA INFLATSION TARGETLAShGA OʻTISh

Chuqur tarkibiy oʻzgarishlar va iqtisodiyotni erkinlashtirish sharoitida pul-kredit siyosatini takomillashtirishning ustuvor yoʻnalishlari quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

narxlarning keskin oshishi va spiral xarakterdagi inflatsiyaning oldini olish;

milliy valyuta kursiga nisbatan devalvatsion bosimni ushlab turish;

pul bozorini shakllantirish, imtiyozli kreditlash va pul bozori segmentlashuvi sharoitlarini bartaraf etish;

ichki va tashqi omillarni hisobga olgan holda aholi va biznesning toʻlovga layoqatliligini saqlab turish, va umuman, moliya sektorining barqarorligini taʼminlash.

Ilgʻor xalqaro tajribani inobatga olgan holda, yuqorida keltirilgan ustuvor yoʻnalishlarning amalga oshirilishi pul-kredit siyosati sharoitlarini inflatsion targetlash rejimiga oʻtkazishni talab qilmoqda.

Inflatsion targetlash oʻzida shunday pul-kredit siyosati rejimini aks ettiradiki, unda Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan inflatsiya darajasi boʻyicha doimiy maqsad (target) eʼlon qilinadi va uning harakatlari pul-kredit instrumentlari va kommunikatsiyadan faol foydalangan holda joriy inflatsiyani uning maqsadli koʻrsatkichiga yetkazishga yoʻnaltiriladi.

Inflatsion targetlash rejimi ham rivojlangan, ham rivojlanayotgan mamlakatlarda oʻzining keng qamrovli tatbiqini topgan. Mazkur rejim inflatsiyaning tebranuvchanligi va inersionligini pasaytirishda samarali instrument hisoblanadi va bu, oʻz navbatida, oʻrta muddatli istiqbolda mustahkam va barqaror iqtisodiy oʻsish uchun qoʻshimcha sharoitlar yaratadi.

Bundan tashqari, bu rejimda inflatsiyaning maqsadli koʻrsatkichlariga erishishda Markaziy bank harakatlarida katta erkinlik, maqsadlar va pul-kredit siyosati maqsadlari va ustuvorliklarining aniq identifikatsiyasi, shuningdek, Markaziy bankning inflatsiyaning maqsadli koʻrsatkichlariga erishishda javobgarligi koʻzda tutiladi. Jamoatchilik uchun Markaziy bank faoliyatining yuqori darajada shaffofligi iqtisodiyotda maqbul iqtisodiy kutilmalar shakllanishiga imkon yaratadi.

Inflatsion targetlash rejimini samarali joriy qilish uchun pul-kredit siyosati inflatsiyaning belgilangan maqsadli darajasiga erishish zaruriyatidan kelib chiqib, bozor instrumentlari taʼsirini qoʻllagan holda banklararo pul bozoridagi foiz stavkalarini Markaziy bank intervensiyalari orqali samarali boshqarish yoʻli bilan amalga oshirilishi lozim.

Oʻrta muddatli davrda inflatsion targetlash rejimini toʻliq joriy etish uchun quyidagi chora-tadbirlar amalga oshiriladi:

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining inflatsiyaning monetar va nomonetar omillarini pasaytirishdagi rolini kuchaytirish;

inflatsiyaning qisqa muddatli maqsadlari trayektoriyasini aniqlash va Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan uzoq muddatli maqsadga oʻtishni eʼlon qilish;

Markaziy bank tomonidan yangi instrumentlarning (overnayt, depozit va kredit auksioni, svop, REPO, qisqa va oʻrta muddatli obligatsiyalar va boshqalar) joriy etilishi;

pul bozoridagi operatsiyalarning asosiy mezoni sifatida foiz stavkalari koridorini qoʻllash;

moslashuvchan foiz siyosatini olib borish orqali tashqi va ichki omillarga oʻz vaqtida javob berish;

davlat qimmatli qogʻozlari bilan pul bozori operatsiyalarini amalga oshirish va gʻaznachilikning boʻsh pul mablagʻlarini tijorat banklariga joylashtirish uchun yagona platforma yaratish;

qimmatli qogʻozlar boʻyicha daromadlilik egri chizigʻini shakllantirish va iqtisodiyot subyektlarining uzoq muddatli kutilmalarini samarali boshqarish;

ekonometrik modellashtirish instrumentlarini rivojlantirish, makroiqtisodiy tahlil va prognozlashtirish tizimini toʻliq tatbiq etish orqali pul-kredit va makroiqtisodiy koʻrsatkichlarning oʻzaro bogʻliqligini tizimli baholash;

inflatsion targetlash rejimining mohiyati va maqsadlari, uni muvaffaqiyatli amalga oshirish shart-sharoitlari, bevosita va bilvosita ijobiy taʼsirlari hamda unga erishishning maqsadli muddatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni keng jamoatchilikka xolisona, aniq va sodda usulda yetkazish orqali Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining kommunikatsiya siyosatini takomillashtirish;

pul-kredit siyosatining oʻrta va uzoq muddatli istiqbolda makroiqtisodiy koʻrsatkichlar dinamikasiga taʼsirini baholash boʻyicha ekonometrik modellarni qoʻllash.

Banklararo pul bozori foiz stavkasiga taʼsir koʻrsatish Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga moliya bozorida shart-sharoit shakllanishiga imkon beradi hamda bu iqtisodiy holat talablaridan kelib chiqib, pul-kredit siyosati maqsadlariga erishishni taʼminlaydi.

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki pul bozoridagi likvidlilik hajmini baholaydi va prognoz qiladi, mablagʻlar taqchilligi yoki ortiqchaligini, shuningdek, tegishli (likvidlilikni taqdim etish va yigʻib olish boʻyicha) instrumentlarning mavjudligini aniqlaydi.

Bank tizimida likvidlilikka boʻlgan talab va taklif oʻrtasida nomutanosiblik yuzaga kelganda, doimiy harakat operatsiyalari boʻyicha stavkalari banklararo pul bozoridagi stavkalar tebranishini ushlab turadi.

Shu bilan birga, majburiy zaxiralarni oʻrta darajaga keltirish mexanizmi banklararo bozor stavkalarini boshqarish jarayonida qoʻshimcha moslashuvchanlik yaratadi. Oʻrta muddatli istiqbolda koeffitsiyentning koʻtarilish tomonga oʻzgarishi banklarning banklararo pul bozoridagi faolligini oshiradi va bu orqali transmissiya foiz kanali ishini mustahkamlaydi.

Inflatsion targetlash rejimiga muvaffaqiyatli oʻtish uchun zarur shartlardan biri bu erkin shakllanadigan ayirboshlash kursi boʻlib, uning oʻzgarishi toʻlaligicha talab va takliflarning muhim omillariga sabab boʻladi. Bu, oʻz navbatida, banklararo valyuta bozorini modernizatsiya qilishni va Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining valyuta intervensiyasi sohasidagi siyosatini tegishli ravishda takomillashtirilishini talab etadi.

Valyuta bozori rivojlanishidagi asosiy omillardan biri ichki valyuta bozorida Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki faolligining asta-sekin pasayishi va tijorat banklarining market-meyker sifatidagi rolining oshirilishi hisoblanadi.

Valyuta kursining moslashuvchan shakllanishga oʻtish va banklararo valyuta savdolarini amalga oshirish valyuta intervensiyasi uslublarini takomillashtirishni nazarda tutadi. Shu munosabat bilan, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki bozor faoliyatiga aralashishni minimallashtirishga qaratilgan va ayirboshlash kursini aniqlashda uning fundamental oʻzgarish trendiga taʼsir oʻtkazmaydigan Valyuta intervensiyasi strategiyasini ishlab chiqishni nazarda tutadi.

Yuqoridagilarni inobatga olib, quyidagilar, valyuta bozorini erkinlashtirish jarayonini yakunlash orqali inflatsion targetlashga oʻtish uchun zaruriy shartlardan hisoblanadi:

banklarning market-meyker sifatida bozordagi faolligini ragʻbatlantirish va ularning ayirboshlash kursini shakllantirishdagi rolini oshirish;

valyuta intervensiyalari siyosatini takomillashtirish va ularning Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki intervensiyalari maqsadlari va usullarini belgilab beruvchi strategiya va taktikalarini ishlab chiqish;

valyuta bozori ishtirokchilariga valyuta xatarlarini xedjirlash imkonini beruvchi hosilaviy instrumentlar bozorini rivojlantirish.

Uzoq muddatli istiqbolda narxlar barqarorligini taʼminlash butun moliya tizimining barqaror ishlashini talab qiladi. Bunda, barqaror makroiqtisodiy sharoitda ham bank sektorida tizimli xatarlar shakllanishi mumkin.

Inflatsiyani belgilangan maqsadga yaqinlashtirish va ushlab turish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki, shu jumladan prudensial nazorat choralari orqali moliyaviy xatarlarni kamaytirishi zarur.

Bank nazorati hamda banklarni moliyaviy sogʻlomlashtirish choralari. Tijorat banklari balanslarini tozalash ular barqarorligining oshishiga, omonatchilar va kreditorlar mablagʻlarining saqlanishiga, moliya tizimiga boʻlgan ishonchning mustahkamlanishiga va moliya bozorlarining yanada rivojlanishiga zamin yaratadi.

Bank va moliya tizimlari uchun xatarlar ehtimolini kamaytiruvchi makroprudensial nazorat choralarining oʻz vaqtida va samarali qoʻllanilishi iqtisodiyotning muvozanatli ishlashiga hamda makroiqtisodiy barqarorlikning taʼminlanishiga imkon beradi.

Inflatsion targetlash rejimida narxlar barqarorligi moliyaviy barqarorlikni qoʻllab-quvvatlaydi, chunki bozor ishtirokchilari pul-kredit siyosati harakatlarini oldindan koʻra bilishi va tushunishi sababli iqtisodiyot subyektlari qarorlarni qabul qilishda yanada izchil boʻladilar va bu noaniqlik elementlarini bartaraf qilishga hamda Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining minimal ishtiroki bilan butun moliya tizimini barqarorlashtirishga yordam beradi.

Aholi va tadbirkorlarning banklarga va milliy valyutaga boʻlgan ishonchini oshirish bank tizimini isloh qilishning ustuvor yoʻnalishlaridan hisoblanadi.

Mamlakatda ishonchli bank tizimi va moliya bozorining faoliyati pul-kredit siyosati taʼsir kanallarining toʻla ishlashiga hamda Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan narxlar barqarorligini taʼminlash boʻyicha koʻrilayotgan choralar samaradorligining oshishiga xizmat qiladi.

Mazkur maqsadlarga erishish uchun bank tizimini yanada rivojlantirish boʻyicha quyidagilarni oʻz ichiga oluvchi kompleks chora-tadbirlar amalga oshiriladi:

banklarning mijozlarga boʻlgan eʼtiborini oshirish;

mijozlarga elektron va masofaviy xizmat koʻrsatishni toʻliq joriy etish orqali bank xizmatlari sifati hamda aholining bank va boshqa moliyaviy xizmatlardan foydalanish imkoniyatlarini yaxshilash;

bank xizmatlarini koʻrsatish tizimini isloh qilish va banklarni transformatsiyalash, korporativ boshqaruv sifatini oshirish;

samarali infratuzilmani yaratish, banklar faoliyatini avtomatlashtirish va zamonaviy moliyaviy texnologiyalarni joriy etish;

davlat banklarini isloh qilish jarayonini tezlashtirish va ularni xususiylashtirish boʻyicha samarali choralar koʻrish;

davlat banklarida bank xizmatlarini koʻrsatishda tezkorlikni oshirish, shu jumladan ularda xodimlar faoliyati samaradorligining asosiy koʻrsatkichlari (KPI) ijrosini baholash tizimini joriy etish;

banklar tomonidan oʻrnatilgan iqtisodiy meʼyorlarga qatʼiy rioya qilinishini taʼminlash va zarur boʻlganda, ayrim banklarning aktiv operatsiyalarini vaqtincha cheklash choralarini qoʻllash orqali prudensial nazorat choralarini kuchaytirish.

3-BOB. VAZIRLAR MAHKAMASI VA MARKAZIY BANKNING INFLATSIYA DARAJASINI PASAYTIRISh BOʻYIChA BIRGALIKDAGI ChORALARI

Narxlar barqarorligini taʼminlash va inflatsiyaning sezilarli darajada oʻsishi xavfining oldini olish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi va Markaziy banki soliq-budjet va pul-kredit siyosatlarini muvofiqlashtirish hamda iqtisodiyotdagi tarkibiy islohotlarni amalga oshirish borasida birgalikdagi harakatlarni olib borishi zarur.

Soliq-budjet siyosati sohasidagi chora-tadbirlar:

umumiy fiskal balans taqchilligini 2022-yilda 1,5 foizdan oshirmaydigan darajagacha bosqichma-bosqich qisqartirib borish;

qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi hokimiyat organlari tomonidan budjet intizomiga rioya etilishi ustidan samarali nazoratni taʼminlash;

taqchillikni moliyalashtirishning tashqi manbalarini, shu jumladan inflatsiya xavfini tugʻdirmaydigan resurslar hisobiga jalb qilish tartibini belgilash va uni qonun yoʻli bilan mustahkamlash;

ijtimoiy-iqtisodiy maqsadlarga yoʻnaltirilgan markazlashgan investitsiyalar samaradorligini oshirish;

soliq maʼmuriyatchiligi tizimida zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish;

soliq intizomiga oʻz vaqtida rioya qilish boʻyicha javobgarlikni oshirish va soliq toʻlashdan boʻyin tovlaganlik uchun jazoning muqarrarligini taʼminlash.

Tarkibiy siyosat sohasidagi chora-tadbirlar:

a) ishlab chiqarish va transport infratuzilmasini modernizatsiya qilish va kengaytirish:

ishlab chiqarish quvvatlarini kengaytirish va yoqilgʻi-energetika kompleksini, shu jumladan xususiy investitsiyalarni jalb qilish orqali modernizatsiya qilish;

avtomobil yoʻllarini qurish va xizmat koʻrsatishda davlat-xususiy sherikchilik mexanizmini qoʻllash;

temir yoʻl va havo transporti orqali yuk tashish sohasiga xususiy sektorni jalb qilishning yangi mexanizmlarini ishlab chiqish;

koʻrsatilayotgan transport xizmatlari tarif va narxlarini asosiy tashqi savdo hamda sayyohlik yoʻnalishlari oʻtadigan boshqa davlatlar darajasidan oshmaydigan darajagacha tushirish;

logistika xizmatlari, ulgurji savdo va tovarlarni saqlash infratuzilmasi sifatini oshirish;

b) raqobat muhitini yaxshilash va biznes yuritishning teng imkoniyatlarini yaratish:

mulk huquqi va tadbirkorlik faoliyati kafolatlarining institutsional asoslarini mustahkamlash;

raqobatbardosh tovar va moliya bozorlarida faoliyat yurituvchi korxonalar ustav kapitalida davlat ulushini kamaytirish, shu jumladan tabiiy monopoliyalarning asosiy faoliyatiga xos boʻlmagan obyektlarini xususiy sektorga sotish;

monopol korxonalarning narx belgilash boʻyicha shaffofligini taʼminlash, inflatsiyaning maqsadlarini hisobga olgan holda oʻrta muddatli istiqbolda tartibga solinadigan narxlarni (tariflar) erkinlashtirish muddatlarini oʻrnatish;

individual soliq va bojxona imtiyozlari, subsidiyalar, preferensiyalar va imtiyozli kreditlar berish amaliyotini tanqidiy qayta koʻrib chiqish;

davlat xaridlari sohasida bozor mexanizmlarini rivojlantirish, ularning shaffofligi va hisobdorligini oshirish;

narxlarni erkinlashtirish boʻyicha islohotlarning mohiyati, maqsadi, amalga oshirish bosqichlari va erishilgan natijalarni tushuntirish va asoslash boʻyicha faol kommunikatsiya siyosatini yuritish;

v) xususiy investitsiyalar oqimining oʻsishi va moliya bozorining rivojlanishi:

qarzlarni moliyalashtirish instrumentlarini kengaytirish;

mahalliy korxonalar aksiyalarini jahon fond maydonlarida birlamchi va ikkilamchi joylashtirish jarayonlarini faollashtirish;

aksiyadorlik kompaniyalarini tashkil etish va tugatish mexanizmini soddalashtirish;

elektr va gaz taʼminoti sohasiga xususiy investorlar hamda toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalarni raqobat asosida kirishiga imkoniyat yaratish va ularni faol jalb etish;

g) ishlab chiqarish omillari unumdorligini oshirish:

ishlab chiqarish unumdorligini oshirishga va energiya sarfini pasaytirishga qaratilgan modernizatsiyalash va texnologik yangilash tarmoq dasturlarini amalga oshirish;

unumdorlikni ragʻbatlantirish hamda sifatni oshirishga qaratilgan davlat dasturlarini amalga oshirish va ijtimoiy ahamiyatga ega oziq-ovqat mahsulotlari ishlab chiqarishni kengaytirish uchun yer ajratish orqali qishloq xoʻjaligini rivojlantirish strategiyasini samarali amalga oshirish;

mehnat unumdorligini oshirish va mehnatga munosib haq toʻlash orqali tarmoqlar tayyor mahsulotlari tannarxi tarkibidagi xarajatlarni optimallashtirish;

xalqaro standartlar va normativlarni joriy etish orqali energiya samaradorligini oshirish boʻyicha maxsus tarmoq dasturlarini amalga oshirish;

davlat ulushiga ega korxonalar faoliyati ustidan jamoatchilik nazoratini oshirish maqsadida ularning samaradorlik reytingini eʼlon qilib borish;

asbob-uskunalarning samaradorligi va unumdorligi, shu jumladan foydalanish muddatlari boʻyicha talablarni ishlab chiqish va tasdiqlash.

4-BOB. KUTILAYOTGAN NATIJALAR

Pul-kredit siyosatining takomillashtirilishi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi va Markaziy banki tomonidan muvofiqlashtirilgan harakatlarning amalga oshirilishi iqtisodiyotda narxlar barqarorligiga va inflatsiyaning 5 foizlik darajasi boʻyicha uzoq muddatli maqsadga erishishni taʼminlaydi.

Narxlar barqarorligi aholining turmush darajasi, ishchanlik faolligiga, ularning milliy valyutaga boʻlgan ishonchining mustahkamlanishiga, iqtisodiyotda dollarlashuv darajasining pasayishiga, milliy iqtisodiyotga ichki va tashqi investitsiyalarning oʻsishiga ijobiy taʼsir koʻrsatadi.

Shu bilan birga, koʻrsatilgan chora-tadbirlarning samarali amalga oshirilishi iqtisodiyot agentlarining Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan amalga oshirilayotgan pul-kredit siyosatiga boʻlgan ishonchining oshishiga xizmat qiladi va bu, oʻz navbatida, inflatsion kutilmalarni sezilarli darajada pasaytirish imkonini beradi.

Barqarorlikni, shuningdek, iqtisodiy siyosat shaffofligi va oldindan koʻra bilinishini taʼminlash mamlakatning investitsion jozibadorligini oshiradi, kreditlashning tashqi manbalari boʻyicha tavakkalchilik mukofotini kamaytirish omili boʻlib xizmat qiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 18-noyabrdagi PF-5877-son Farmoniga 2-ILOVA

2020-yilda inflatsiyani pasaytirish va narxlar barqarorligini taʼminlash boʻyicha

T/r Chora-tadbirlar Amalga oshirish shakli va mexanizmi Ijro muddati Masʼul ijrochilar I. Pul-kredit siyosati sohasida 1. Pul-kredit siyosatining pul bozoridagi likvidlilik hajmi va foiz stavkalarini tartibga solish instrumentlarini takomillashtirish. Pul-kredit operatsiyalarini joriy qilish boʻyicha Markaziy bank boshqaruvining qarori, jumladan: Markaziy bankning overnayt depozitlari; muddati 2 haftagacha boʻlgan muntazam depozit auksionlari; Markaziy bank obligatsiyalarini muomalaga chiqarish; Markaziy bankning davlat qimmatli qogʻozlari va xorijiy valyuta garovi ostida overnayt kreditlari; Markaziy bankning davlat qimmatli qogʻozlari va xorijiy valyuta garovi ostida 2 haftagacha muddatda kredit auksionlari. 2020-yil yanvar Markaziy bank (Nurmuratov) 2. Markaziy bankning pul-kredit operatsiyalari boʻyicha asosiy stavkasi va foiz koridorini oʻrnatish. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Markaziy bank boshqaruvi qarori: pul-kredit operatsiyalari boʻyicha asosiy moʻljal sifatida Markaziy bankning asosiy stavkasini oʻrnatish; pul-kredit operatsiyalari boʻyicha foiz koridorini joriy etish. 2020-yil yanvar Markaziy bank (Nurmuratov) 3. Foiz siyosati yuqori moslashuvchanligini taʼminlash. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Markaziy bank boshqaruvi qarori: inflatsiya maqsadidan chetga chiqish xavflariga oʻz vaqtida javob qaytarish maqsadida asosiy stavka darajasini koʻrib chiqish boʻyicha yigʻilishlar oraligʻida qoʻshimcha yigʻilishlarni joriy etish yoʻli bilan koʻpaytirish; asosiy stavkani bir yilda kamida sakkiz marotaba eʼlon qilish. 2020-yil yanvar Markaziy bank (Nurmuratov) 4. Banklararo pul bozorini va davlat qimmatli qogʻozlarining ikkilamchi bozorini yanada rivojlantirish. Pul bozorida davlat qimmatli qogʻozlari bilan operatsiyalarni amalga oshirish va gʻaznachilikning boʻsh mablagʻlarini tijorat banklariga joylashtirish uchun yagona platforma yaratishni nazarda tutuvchi tashkiliy choralar. 2020-yil fevral Markaziy bank (Nurmuratov) , Moliya vazirligi (Ishmetov) 5. Ekonometrik tahlil va prognozlar asosida qarorlar qabul qilish hamda ularni asosiy stavkani oʻrnatishdan oldin muhokama qilish tizimini rivojlantirish. Markaziy bank boshqaruvining makroiqtisodiy tahlil va prognozlash tizimini (FPAS) amaliyotga toʻliq joriy qilish boʻyicha quyidagilarni nazarda tutuvchi qarori: ekonometrik modellashtirish instrumentlarini rivojlantirish; pul-kredit va makroiqtisodiy koʻrsatkichlarning oʻzaro aloqadorligini tizimli baholash; oʻrta va uzoq muddatli istiqbolda pul-kredit siyosatining makroiqtisodiy koʻrsatkichlar dinamikasiga taʼsirlarini baholash; bank tizimi likvidliligi va uning shakllanish omillarini prognoz qilishni takomillashtirish. 2020-yil aprel Markaziy bank (Nurmuratov) 6. Valyuta bozorini yanada rivojlantirish strategiyasini ishlab chiqish va qabul qilish. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Markaziy bank boshqaruvining qarori: ayirboshlash kursini belgilashda banklarning faol ishtiroki orqali ularning bozordagi faolligini ragʻbatlantirish; derivativlar bozori, xedjirlash instrumentlari va market-meykerlar institutini rivojlantirish; banklararo valyuta savdolarining joriy “fiksing” usulidan uzluksiz auksion savdolari “metching” usuliga oʻtish. 2020-yil davomida Markaziy bank (Nurmuratov) 7. Inflatsion targetlash rejimini muvaffaqiyatli joriy etish va inflatsiyaning maqsadli moʻljallariga erishish uchun xalqaro moliya institutlarining texnik koʻmagini jalb qilish. 1. Xalqaro valyuta jamgʻarmasi va boshqa xalqaro moliya institutlariga texnik koʻmak taqdim etish toʻgʻrisida murojaatlar yuborish. 2019-yil dekabr Markaziy bank (Nurmuratov) 2. Inflatsion targetlash boʻyicha doimiy maslahatchini (ekspertni) tanlash va jalb qilish. Doimiy ekspert shartnomasi shartlari va mo�iyalashtirish manbalarini kelishish. Donorlar bilan kelishishga qarab 8. Har chorakda pul-kredit siyosati sharhlarini hamda inflatsion kutilmalar soʻrovlarini tayyorlash va eʼlon qilish. Pul-kredit siyosati sharhlarini hamda aholi va xoʻjalik yurituvchi subyektlarning inflatsion kutilmalari soʻrovlarini tayyorlash va eʼlon qilish. Har chorakda Markaziy bank (Nurmuratov) 9. Pul va valyuta bozorlari ishtirokchilarining malakasini oshirish. Makroiqtisodiy tahlil va prognozlash sohasida seminar va treninglar oʻtkazish. Doimiy asosda Markaziy bank (Nurmuratov) , tijorat banklari 10. Makroprudensial bank nazorati mexanizmlarini takomillashtirish. Quyidagilar orqali makroprudensial nazorat amaliyotini kuchaytirish: Bazel qoʻmitasi talablarini bosqichma-bosqich tatbiq etish; iqtisodiy oʻsish davrida kredit faolligi keskin oʻsib ketishining oldini olish maqsadida banklar kapitali kontrsiklik buferini kiritish; muayyan koʻrsatkichlarning kritik qiymatlaridan chetga chiqqan hollarda banklarning kapitali yetarliligi uchun qoʻshimcha talablar oʻrnatish. 2020-yil fevral Markaziy bank (Nurmuratov) 11. Markaziy bank kadrlari salohiyatini oshirish. 1. Mutaxassislar malakasini oshirish va xorijiy markaziy banklar tajribasini oʻrganish. 2. Istiqbolli yosh mutaxassislarni ilgʻor xorijiy oliy taʼlim muassasalarida magistratura va doktorantura dasturlari boʻyicha oʻqitishni tashkil qilish. 3. Markaziy bankning yosh mutaxassislarini har tomonlama qoʻllab-quvvatlash va samarali ragʻbatlantirish. Doimiy asosda Markaziy bank (Nurmuratov) 12. Markaziy bankning kommunikatsion siyosatini takomillashtirish. 1. Inflatsion targetlash rejimi mohiyati va maqsadlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni aholining keng qatlamiga xolis va aniq koʻrinishda yetkazishni nazarda tutuvchi kommunikatsion siyosatning yangi strategiyasini ishlab chiqish va tasdiqlash. 2. Markaziy bankning pul-kredit siyosati sohasidagi operatsiyalari shaffofligini taʼminlash. 2020-yil fevral Markaziy bank (Nurmuratov) 13. Jamoatchilikka inflatsion targetlashning mohiyati va maqsadlarini yanada batafsil tushuntirish maqsadida press-brifing tashkillashtirish va press-relizlar chiqarish. Markaziy bankning press-konferensiyasini oʻtkazish. Press-reliz chiqarish. bir hafta muddatda Markaziy bank (Nurmuratov) II. Soliq-budjet siyosati sohasida 14. Muvofiqlashtirilgan soliq-budjet siyosatini yuritish. Umumiy fiskal balans taqchilligini 2022-yildan boshlab YIMning 1,5 foizidan oshirmaydigan darajagacha bosqichma-bosqich qisqartirib borish. 2020-yil may Moliya vazirligi (Ishmetov) 15. Davlat tashqi qarzini jalb qilishning yuqori chegaralarini belgilash mexanizmini joriy qilish. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Davlat qarzlarini boshqarish samaradorligini oshirish toʻgʻrisida”gi Farmoni loyihasi, jumladan mazkur Farmonda tashqi va ichki omillar oʻzgarishini hisobga olgan holda davlat qarzlarini boshqarish boʻyicha oʻrta muddatli strategiyani har yili yangilab borishni nazarda tutish. 2019-yil dekabr Moliya vazirligi (Ishmetov) 16. Ijtimoiy-iqtisodiy maqsadlarga yoʻnaltirilgan markazlashgan investitsiyalar samaradorligini oshirish. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Hukumatning qarori loyihasi: investitsion loyihalarni tanlash va amalga oshirish bilan bogʻliq mavjud muammolarni tahlil qilish maqsadida davlat investitsiyalarini boshqarishni baholash (PIMA) tizimini joriy qilish; ijtimoiy soha tarmoqlari, yoʻl-transport infratuzilmasi va boshqa tarmoqlar boʻyicha investitsion loyihalarni tanlash meʼyorlari va muhimliligini belgilash tartibini oʻrnatish; markazlashgan investitsiyalar va xalqaro moliya institutlari mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladigan va amalga oshirishga taklif etiladigan loyihalar maʼlumotlarining har yili yangilanadigan yagona bazasini yaratish; Investitsiya dasturini markazlashgan investitsiyalar hisobidan amalga oshirish doirasida hududiy loyihalarni mahalliy resurslar yoki tarmoq vazirliklari va idoralarning budjetidan tashqari oʻz mablagʻlari hisobidan bajarish orqali Davlat budjeti ulushini bosqichma-bosqich kamaytirish. 2020-yil avgust Iqtisodiyot va sanoat vazirligi (Xoʻjayev) , Moliya vazirligi (Ishmetov), Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi (Umurzakov) III. Makroiqtisodiy siyosatni muvofiqlashtirishni taʼminlash sohasida 17. Ichki bozorni isteʼmol tovarlari bilan toʻldirish boʻyicha davlat siyosati choralarini amalga oshirish. Quyidagilarni nazarda tutuvchi chora-tadbirlar kompleksini amalga oshirish: bozorda raqobatni rivojlantirishga �aratilgan tashqi savdo erkinlashtirilishini saqlab qolish; ichki bozorni isteʼmol tovarlari bilan toʻldirish maqsadida ishlab chiqarishni ragʻbatlantirish hamda sanoat sohalari uchun zarur boʻlgan ishlab chiqarish infratuzilmasini rivojlantirish. Doimiy asosda Iqtisodiyot va sanoat vazirligi (Xoʻjayev) , Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi (Umurzakov) , Moliya vazirligi (Ishmetov) , Markaziy bank (Nurmuratov) 18. Ijtimoiy-iqtisodiy islohotlarni amalga oshirishga toʻsqinlik qiluvchi muammolar va xatarlarni aniqlash mexanizmini takomillashtirish. “2019 — 2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasida tarkibiy islohotlar asosiy yoʻnalishlarining “Yoʻl xaritasi”ni amalga oshirishni taʼminlash boʻyicha Iqtisodiy kengash yigʻilishlarida soliq-budjet va pul-kredit siyosatlari muvofiqligi hamda tarkibiy islohotlarning amalga oshirilish holati masalalarini koʻrib chiqish va muhokama qilish. Doimiy asosda (yili�a kamida 4 marotaba) Iqtisodiy kengash kotibiyati (Ishmetov) 19. Davlat qimmatli qogʻozlarini chiqarish grafigini har bir yil uchun aniq sanasini koʻrsatgan holda oldindan eʼlon qilishni amaliyotga joriy etish. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Hukumatning qarori loyihasi: pul bozori “benchmark”ini shakllantirish uchun soʻndirish muddati har xil boʻlgan davlat qimmatli qogʻozlarini chiqarish chastotasi va hajmlarini oshirish; Har yili yil boshlanishidan oldin va grafikni yangilash zarur boʻlgan hollarda Moliya vazirligi (Ishmetov) , Markaziy bank (Nurmuratov) iqtisodiyotda daromadlik egri chizigʻini shakllantirish uchun uzoq muddatli davlat qimmatli qogʻozlarini (soʻndirish muddati 5 — 10 yil) chiqarish v� ichki bozorda joylashtirish. 2020 — 2023-yy. 20. Moliya vazirligi va Markaziy bank oʻrtasida doimiy ravishda oʻzaro maʼlumotlar almashinuvi amaliyotini yoʻlga qoʻyish. Moliya vazirligi va Markaziy bankning quyidagilarni nazarda tutuvchi hamkorlikdagi chora-tadbirlari kompleksini amalga oshirish: maʼlumotlar almashinuvi boʻyicha kundalik aloqa kanallarini oʻrnatish; moliyaviy va iqtisodiy koʻrsatkichlar tahlili uchun zarur maʼlumotlar roʻyxatini hamda ularni taqdim qilish muddatlarini belgilab olish; bank tizimida likvidlilikni qisqa muddatli prognoz qilish maqsadida davlat budjeti kunlik daromadlari va xarajatlarining kutilayotgan hajmi boʻyicha oldindan (bir kun avval) baholashlarni taqdim qilish; Moliya vazirligi va Markaziy bank mutaxassislarining onlayn-rejimda axborotlarni eksport qilish imkonini beruvchi dasturiy taʼminotga ulash. 2020-yil fevral Markaziy bank (Nurmuratov) , Moliya vazirligi (Ishmetov) 21. Aholining moliyaviy savodxonligini oshirish kurslarini joriy qilish. Oʻrta va kasb-hunar taʼlimi muassasalarida moliyaviy savodxonlikni oshirish boʻyicha kurslarni ishlab chiqish va joriy qilish. 2020-yil sentyabr Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi (Majidov) , Xalq taʼlim vazirligi (Shermatov) , Markaziy bank (Nurmuratov), Moliya vazirligi (Ishmetov), Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi (Sharipov) IV. Iqtisodiyotning boshqa soha va sektorlaridagi tarkibiy islohotlar sohasida 22. Iqtisodiyot tarmoqlari va sohalarini rivojlantirishning, provardida ichki ishlab chiqarish hajmlarini doimiy oshirish va narxlar barqarorligini taʼminlash maqsadlariga javob beruvchi tamoyillarga va vazifalarga asoslangan strategiyasi va dasturiga muvofiq tartibni oʻrnatish. Quyidagi vazifalardan kelib chiqqan holda, iqtisodiyotni, uning tarmoqlari va sohalarini rivojlantirish strategiyalari va dasturlarini ishlab chiqish tizimi ustidan tartib va nazoratni oʻrnatishni amaliyotga joriy etishni nazarda tutuvchi Hukumat qarori loyihasi: mahalliy ishlab chiqaruvchilar raqobatbardoshligini va ularning tashqi iqtisodiy sharoitlardagi oʻzgarishlarga moslashuvchanligini oshirish; ishlab chiqarish, transport va ijtimoiy infratuzilmani rivojlantirish; markazlashgan moliyaviy resurslardan foydalanish samaradorligini oshirish, xususiy va toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalar ulushini koʻpaytirish hisobiga uzoq muddatli investitsiyalarni moliyalashtirish manbalari tuzilmasini optimallashtirish; mehnat unumdorligi va ishlab chiqarish energiya samaradorligini oshirish; ishlab chiqarish xarajatlarining asossiz oshishiga olib keluvchi omillarni doimiy ravishda qidirish va bartaraf etishga asoslangan holda ishlab chiqarilayotgan mahsulotlar tannarxini kamaytirish. 2020-yil fevral Iqtisodiyot va sanoat vazirligi (Xoʻjayev) , Moliya vazirligi (Ishmetov) , manfaatdor vazirlik va idoralar 23. Ishlab chiqarish xarajatlarining asossiz oshishiga olib keluvchi omillarni doimiy ravishda qidirish va bartaraf etish asosida ishlab chiqariladigan mahsulotlar tannarxini kamaytirish. Har yili ishlab chiqarish xarajatlarini qisqartirishning yillik maqsadli parametrlarini oʻrnatishni nazarda tutgan holda vazirliklar, idoralar va boshqa tashkilotlar tarkibiga kiruvchi sanoat tarmoqlari korxonalarining ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirish boʻyicha tashkiliy chora-tadbirlar kompleksi. Har yili dekabr oxirigacha Iqtisodiyot va sanoat vazirligi (Xoʻjayev) , tarmoq vazirliklari va idoralari Tarmoq sanoat korxonalarida 2020-yilda ishlab chiqarish xarajatlarini qisqartirish boʻyicha qabul qilingan chora-tadbirlarni amalga oshirish jarayonini monitoring qilish va har chorakda koʻrib chiqish. Har chorakda 24. Iqtisodiyot tarmoqlarida mahsulot tannarxi shakllanishini tahlil va monitoring qilish mexanizmini joriy etish. Har haftalik isteʼmol narxlari indekslarini hisoblash uchun qisqartirilgan isteʼmol savatchasiga kiritilgan 65 turdagi tovarlar va xizmatlar tannarxining shakllanishi toʻgʻrisidagi har choraklik maʼlumotning soʻrov usuli asosidagi statistik hisobotini 2020-yil statistik ishlar rejasiga kiritish. 2019-yil dekabr Davlat statistika qoʻmitasi (Begalov) , Moliya vazirligi (Ishmetov) , Iqtisodiyot va sanoat vazirligi (Xoʻjayev) Doimiy ravishda yuqorida koʻrsatilgan tovarlar (xizmatlar) boʻyicha tannarx va narxlar shakllanishini tahlil qilish va har chorakda tegishli maʼlumotlarni Oʻzbekiston Respublikasi Prezident Administratsiyasi va Vazirlar Mahkamasiga taqdim etish. Har chorakda 25. Iqtisodiyot tarmoqlarining energiya sarfini kamaytirish hamda texnik va texnologik jihatdan yangilash. 1. Mahalliy korxonalar va tashkilotlarda xalqaro standartlarga (ISO 50001) mos keluvchi energetik menejment tizimini bosqichma-bosqich joriy qilish boʻyicha quyidagilarni nazarda tutuvchi mexanizmni ishlab chiqish: energiya sarfi samaradorligini shaffoflik va xolislik asosida baholash, korxonalarning energiya sigʻimini kamaytirish; resurslar, birinchi navbatda, moliyaviy resurslarni minimal sarflagan holda energiya isteʼmolini boshqarish samaradorligini, korxonalar aktivlari kapitallashuvini oshirish; ishlab chiqarilayotgan mahsulotlar, koʻrsatilayotgan xizmatlar raqobatbardoshligini oshirish. 2020-yil yanvar Energetika vazirligi (Sultanov) , “Oʻzstandart” agentligi (Sattarov) , Iqtisodiyot va sanoat vazirligi (Xoʻjayev), Innovatsion rivojlanish vazirligi (Abduraxmonov) 2. Energetik menejment tizimini xalqaro standart talablariga (ISO 50001) muvofiq joriy qilish tarmoq jadvallarini “Oʻzstandart” agentligi bilan kelishgan holda vazirliklar va idoralar tomonidan ishlab chiqish va tasdiqlash. 3. Energetik menejment tizimini joriy qilish, xodimlarini oʻqitish va sertifikatlash boʻyicha ishlarni tashkil etish. 2020-yil fevral 4. “Oʻzstandart” agentligi tomonidan vazirlik va idoralarning energetik menejment tizimini xalqaro standart talablariga muvofiq joriy qilishni nazorat qilish. Doimiy 5. “Oʻzstandart” agentligi tomonidan vazirlik va idoralarning energetik menejment tizimini xalqaro standart talablariga muvofiq joriy qilishi jarayoni toʻgʻrisidagi hisobotni Vazirlar Mahkamasiga kiritish. Har chorakda 26. Ustav fondida davlat ulushi 50 foizdan ortiq boʻlgan korxonalar, shuningdek, strategik ahamiyatga ega boʻlgan korxonalar faoliyati samaradorligini baholash maqsadida samaradorlikning asosiy koʻrsatkichi (KPI) va energiya sigʻimi indikatorini joriy qilish. 1. Korxonalar faoliyati samaradorligini baholash uchun samaradorlikning asosiy koʻrsatkichi (KPI) va energiya sigʻimi indikatorini belgilash metodikasini ishlab chiqish va tasdiqlash. 2020-yil aprel Davlat aktivlarini boshqarish agentligi (Bekenov), Energetika vazirligi (Sultanov) , “Oʻzstandart” agentligi (Sattarov) , Iqtisodiyot va sanoat vazirligi (Xoʻjayev) 2. Korxonalar tomonidan faoliyat samaradorligini baholash uchun samaradorlikning asosiy koʻrsatkichi (KPI) va energiya sigʻimi indikatori boʻyicha oylik statistik hisobotlar taqdim etilishini taʼminlash. Har oyda 3. Har chorakda Energetika vazirligi va Davlat statistika qoʻmitasi veb-saytlarida, shuningdek, ommaviy axborot vositalarida yuqorida keltirilgan koʻrsatkichlarni eʼlon qilish. Har chorakda 27. Tartibga solinadigan narxlar (tariflar)ni erkinlashtirish jadvalini ishlab chiqish va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga tasdiqlash uchun kiritish. Inflatsiya boʻyicha maqsadli koʻrsatkichlarni hisobga olgan holda, 2022-yilgacha boʻlgan davr uchun tartibga solinadigan narxlar oʻzgarishi jadvalini tasdiqlovchi Hukumat qarori loyihasi. 2020-yil yanvar Moliya vazirligi (Ishmetov), Iqtisodiyot va sanoat vazirligi (Xoʻjayev) , Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi (Sharipov) 28. Nohalol raqobat, suiisteʼmolchilik va import tovarlari narxlarini asossiz oshirishni toʻxtatish boʻyicha amaliyotni takomillashtirish. Nohalol raqobat, suiisteʼmolchilik hamda mahalliy va import tovarlar narxlarini asossiz oshirish holatlarini aniqlash mexanizmini ishlab chiqish. 2020-yil yanvar Davlat soliq qoʻmitasi (Musayev) , Davlat bojxona qoʻmitasi (Azimov) , Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi (Sharipov) 29. Temir yoʻl va havo transporti xizmatlari bozorida raqobatni rivojlantirish. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga temir yoʻl va havo transporti xizmatlari bozoriga ishtirokchilarning kirishini ochish va xususiy operatorlar sonini koʻpaytirish orqali raqobat muhitini shakllantirish boʻyicha quyidagilarni nazarda tutuvchi takliflarni kiritish: koʻrsatiladigan transport xizmatlari tarif va narxlarini MDH davlatlari va asosiy tashqi savdo va turistik yoʻnalishlar hududidan oʻtuvchi boshqa davlatlardagi tarif va narxlardan oshmaydigan darajagacha pasaytirish; temir yoʻlda va aviatsiyada xususiy yuk tashuvchilar bozorini shakllantirish boʻyicha dasturni tasdiqlash; infratuzilmadan foydalanganligi uchun xususiy operatorlar bilan hisob-kitoblar tartibi va tariflarni oʻrnatish. 2020-yil fevral Transport vazirligi (Maxkamov) , Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi (Sharipov) , manfaatdor vazirlik va idoralar 30. Elektr va gaz taʼminoti sohasiga xususiy investorlar hamda toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalarni tanlov asosida kirishiga ruxsat berish va ularni faol jalb qilish. Elektr va gaz taʼminoti sektorida raqobatni rivojlantirish maqsadida, shu jumladan davlat-xususiy sheriklik mexanizmini qoʻllagan holda, toʻsiqlarni bartaraf etish va imkoniyatlar yaratish boʻyicha “Yoʻl xaritasi”. 2020-yil aprel Energetika vazirligi Sultanov) , Moliya vazirligi (Ishmetov) , Iqtisodiyot va sanoat vazirligi (Xoʻjayev) , Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi (Sharipov) 31. Tadbirkorlik subyektlari uchun raqobat muhitini yaxshilash. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori loyihasi: tadbirkorlik subyektlarining huquqiy kafolatlarini mustahkamlash; subsidiyalar, preferensiyalar va imtiyozli kreditlar berish amaliyotini qayta koʻrib chiqish; davlat organlari xoʻjalik yurituvchi funksiyalarni bajaradigan muayyan sohalarga xususiy sektorni jalb qilish boʻyicha dasturlarni tayyorlash; davlat organlari tomonidan taʼsis etiladigan davlat korxonalari, shuningdek, davlat ishtirokidagi yirik xoʻjalik yurituvchi jamiyatlar va raqobatga salbiy taʼsir koʻrsatuvchi tabiiy monopoliya subyektlari boʻlgan afillangan korxonalar sonini qisqartirish; tabiiy monopoliyalar tarmoqlari bilan turdosh bozorlarda raqobat shart-sharoitlarini yaratish boʻyicha choralar koʻrish; davlat xaridlari, tenderlarni amalga oshirishda va resurslarni (shu jumladan, yoqilgʻi-energetika va togʻ-kon sanoatida) taqsimlashda ular oʻtkazilishining shaffofligini oshirish orqali bozor mexanizmlarini rivojlantirish. 2020-yil fevral Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi (Sharipov) Iqtisodiyot va sanoat vazirligi (Xoʻjayev) , Moliya vazirligi (Ishmetov, Adliya vazirligi (Davletov) 32. Iqtisodiyotda raqobat muhitini rivojlantirish uchun individual soliq va bojxona imtiyozlari, subsidiyalar, preferensiyalar berish amaliyotini qaytadan tanqidiy koʻrib chiqish. 1. Quyidagilarni kiritishni nazarda tutuvchi Oʻzbekiston Respublikasining “Raqobat toʻgʻrisida”gi Qonuniga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni loyihasi: soliq, bojxona imtiyozlari, subsidiyalar, narx preferensiyalari va grantlar koʻrinishida davlat koʻmagi taqdim qilinishiga hamda davlatning tadbirkorlik faoliyatida ishtirok etishiga nisbatan monopoliyaga qarshi talablar; faoliyat olib borishga eksklyuziv huquqlar berishni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari boʻyicha monopoliyaga qarshi organning dastlabki roziligini olish mexanizmi. 2020-yil dekabr Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi (Sharipov) Iqtisodiyot va sanoat vazirligi (Xoʻjayev) , Adliya vazirligi (Davletov) 2. Quyidagilarni koʻzda tutuvchi amaliy chora-tadbirlar rejasi: eksklyuziv huquqlarni toʻliq xatlovdan oʻtkazish; raqobat muhitiga salbiy taʼsir koʻrsatayotgan davlat ishtirokidagi korxonalarga berilgan eksklyuziv huquqlarni bekor qilish. 2020-yil yanvar 33. Monopol korxonalar va xoʻjalik yurituvchi subyektlar mahsulotlari narxini belgilanishning shaffofligini taʼminlash. Monopol korxonaning internetdagi rasmiy veb-saytida ishlab chiqarish xarajatlari tarkibi va monopol mahsulotni (ishlar, xizmatlar) �ealizatsiya qilish hamda moliyaviy natijalar shakllanishi tartibi toʻgʻrisida maʼlumotlarni eʼlon qilish tartibini ishlab chiqish va joriy qilish. 2020-yil yanvar Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi (Sharipov), Davlat aktivlarini boshqarish agentligi (Bekenov) 34. Sud hokimiyati mustaqilligi, shuningdek, xususiy mulk huquqlari himoyasini taʼminlash boʻyicha taʼsirchan choralarni ishlab chiqish. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining sud hokimiyatini isloh qilish va uning mustaqilligini taʼminlash, sud qarorlarini oʻz vaqtida ijro etish, shuningdek, saʼy-harakatlarni xususiy mulk huquqlarini himoya qilishni taʼminlashga qaratishni yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisidagi qarori loyihasi. 2020-yil mart Oliy sud (Kamilov) , Iqtisodiyot va sanoat vazirligi (Xoʻjayev) , Adliya vazirligi (Davletov)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 18-noyabrdagi PF-5877-son Farmoniga 3-ILOVA

Inflatsiya darajasini pasaytirish va narxlar barqarorligini taʼminlash borasidagi chora-tadbirlarni muvofiqlashtirish boʻyicha komissiya

R.A. Gulyamov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti maslahatchisi, Komissiya rahbari J.A. Qoʻchqorov — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — moliya vaziri, Komissiya rahbari oʻrinbosari M.B. Nurmuratov — Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki raisi, Komissiya rahbari oʻrinbosari O.Z. Nasritdinxoʻjayev — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti maslahatchisi oʻrinbosari M.P. Olloyorov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi departamenti rahbari oʻrinbosari O.A. Hakimov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi direktori B.A. Begalov — Davlat statistika qoʻmitasi raisi Sh.Sh. Sharaxmetov — Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi raisi O.B. Rustamov — iqtisodiyot va sanoat vazirining birinchi oʻrinbosari T.A. Ishmetov — moliya vazirining birinchi oʻrinbosari M.M. Mirzayev — Davlat soliq qoʻmitasi raisining birinchi oʻrinbosari I.I. Norqulov — Markaziy bank raisining birinchi oʻrinbosari A.Y. Haydarov — moliya vazirining oʻrinbosari A.J. Ortiqov — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Makroiqtisodiy tahlil, tarkibiy oʻzgartirishlar, moliya-bank tizimi va xususiy tadbirkorlik masalalari kotibiyati mudiri Sh.Z. Shukurov — Prognozlashtirish va makroiqtisodiy tadqiqotlar instituti direktorining birinchi oʻrinbosari Lavozimiga koʻra — Mutaxassislarni xorijda tayyorlash va vatandoshlar bilan muloqot qilish boʻyicha “El-yurt umidi” jamgʻarmasi ijrochi direktori N. Sirojiddinov — Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti professori Z.T. Parpiyev — Toshkentdagi Xalqaro Vestminster universiteti professori B.S. Hamrayev — Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Pul-kredit siyosati departamenti direktori, Komissiya kotibi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2019-yil 18-noyabr,

PF-5877-son

(Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 19.11.2019-y., 06/19/5877/4036-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 09.11.2021-y., 06/21/3/1037-son; 07.07.2023-y., 06/23/108/0460-son )

lex.uz

Президента Республики Узбекистан

Указ

КОНЦЕПЦИЯ

«ДОРОЖНАЯ КАРТА»

СОСТАВ

О совершенствовании денежно-кредитной политики с поэтапным переходом на режим инфляционного таргетирования

Ключевым фактором обеспечения эффективности экономических реформ, направленных на повышение уровня жизни населения и создание условий устойчивого роста экономики, является реализация мер по дальнейшему снижению уровня инфляции.

Международный опыт показывает, что в условиях рыночной экономики одним из эффективных способов проведения денежно-кредитной политики является режим инфляционного таргетирования, при котором посредством активной роли центрального банка на денежно-кредитном рынке, а также регулярного анализа развития экономики и широкого освещения планов государственной политики обеспечивается достижение установленной количественной цели по инфляции.

Вместе с тем внедрение режима инфляционного таргетирования требует от Центрального банка и Кабинета Министров Республики Узбекистан скоординированной подготовительной работы, направленной на:

постепенное снижение роли немонетарных факторов инфляции, включая реформирование тарифного регулирования, обеспечение эффективности структурных экономических реформ в реальном секторе экономики, насыщение внутреннего рынка потребительскими товарами;

повышение качества макроэкономического анализа и коммуникационной политики Центрального банка;

внедрение новых инструментов регулирования на денежном рынке, способных обеспечить эффективное воздействие на кредитный рынок.

В целях расширения использования рыночных механизмов и инструментов экономического регулирования для обеспечения макроэкономической стабильности, а также кардинального повышения эффективности денежно-кредитной политики:

1. Центральному банку Республики Узбекистан с 1 января 2020 года обеспечить поэтапный перевод механизмов денежно-кредитной политики на режим инфляционного таргетирования с установлением цели снижения инфляции до 10% в 2021 году и постоянной цели (таргет) по инфляции на уровне 5% в 2023 году.

2. Определить основными принципами денежно-кредитной политики Центрального банка Республики Узбекистан:

установление постоянно действующей цели по инфляции с доведением ее до широкой общественности;

применение широкого спектра инструментов денежно-кредитной политики для регулирования процентных ставок на денежном рынке и управления инфляционными процессами;

проведение детального макроэкономического анализа и прогнозирования с учетом доступной информации на внутреннем и внешних рынках для принятия объективных решений в области денежно-кредитной политики;

совершенствование коммуникационной политики Центрального банка Республики Узбекистан для разъяснения широкой общественности целей денежно-кредитной политики, обеспечения предсказуемой макроэкономической ситуации и формирования доверия участников рынка.

3. Кабинету Министров и Центральному банку Республики Узбекистан обеспечить реализацию комплекса мер по созданию условий для полного перехода на режим инфляционного таргетирования, включая:

проведение скоординированной монетарно-фискальной и антимонопольной политики;

продолжение реализации структурных преобразований в отраслях экономики с ускорением перехода к конкурентной рыночной экономике, повышением конкурентоспособности местных производителей и формированием полноценных рынков товаров и услуг;

последовательную либерализацию регулируемых цен, направленную на переход к современным методам антимонопольного и ценового регулирования, а также расширение производственной инфраструктуры;

реформирование банковской системы, а также финансовых рынков с целью развития институтов финансового посредничества для трансформации сбережений в инвестиции и обеспечение возможности долгосрочного планирования финансовых потоков.

4. Одобрить:

Концепцию совместных действий Кабинета Министров и Центрального банка Республики Узбекистан по снижению инфляции и обеспечению стабильности цен (далее — Концепция) согласно приложению № 1 ;

«Дорожную карту» снижения инфляции и обеспечения стабильности цен на 2020 год (далее — «Дорожная карта») согласно приложению № 2 .

5. Центральному банку Республики Узбекистан принять меры по приведению инструментов, механизмов и процедур денежно-кредитной политики в соответствие со стандартами режима инфляционного таргетирования путем внедрения:

в срок до 1 января 2020 года рыночных инструментов воздействия на процентные ставки денежного рынка, включающих облигации Центрального банка, овернайт-депозиты, регулярные депозитные аукционы, кредитные аукционы и овернайт-кредиты под залог государственных ценных бумаг и иностранной валюты;

в течение 2020 года производных инструментов управления процентными и валютными рисками (свопы, опционы, фьючерсы) и поэтапного усиления роли коммерческих банков в формировании валютного курса;

в месячный срок механизма процентного коридора ключевой (основной) ставки для проведения гибкой процентной политики с регулярными интервенциями Центрального банка на межбанковском денежном рынке;

в срок до 1 апреля 2020 года системы макроэкономического анализа и прогнозирования в соответствии с передовой международной практикой, предусматривающей развитие инструментария эконометрического моделирования при техническом содействии международных финансовых институтов;

в двухмесячный срок современных принципов коммуникационной политики, предусматривающей своевременное освещение со стороны Центрального банка текущей ситуации в экономике, ключевых факторов инфляционных процессов и мер денежно-кредитной политики;

регулярных исследований факторов инфляции и инфляционных ожиданий, изучения передового зарубежного опыта с привлечением технического содействия международных финансовых институтов и центральных банков других стран.

6. Образовать Комиссию по координации мер по снижению уровня инфляции и обеспечению стабильности цен (далее — Комиссия) в составе согласно приложению № 3 .

Определить основными задачами Комиссии:

осуществление анализа и критической оценки, непосредственно с выездом на места, факторов инфляции и причин, приводящих к росту цен;

концентрацию усилий всех министерств и ведомств на снижении уровня инфляции в экономике и обеспечении согласованности проводимых политик;

выявление проблем и недостатков, препятствующих своевременной и эффективной реализации мер, направленных на перевод денежно-кредитной политики республики на режим инфляционного таргетирования, с выработкой предложений по их устранению и повышению ответственности руководителей уполномоченных органов и организаций в данной сфере;

организацию не менее двух раз в месяц обсуждения хода реализации мер, направленных на снижение уровня инфляции и стабилизацию цен на внутреннем рынке, с участием руководителей и иных представителей уполномоченных органов и организаций, а также внесением Президенту Республики Узбекистан информации о проделанной работе.

7. Установить, что:

с 1 января 2020 года процентные ставки по всем видам вновь выдаваемых коммерческими банками кредитов (в национальной валюте), в том числе выделяемых в рамках государственных программ, устанавливаются на уровне не ниже ставки рефинансирования Центрального банка, за исключением государственных программ по ипотечному кредитованию, а также кредитов, выделяемых производителям сельскохозяйственной продукции для выращивания хлопка-сырца и зерновых колосовых культур;

с 1 января 2021 года отменяется практика выдачи кредитов по льготным процентным ставкам с предоставлением коммерческим банкам права самостоятельного определения процентных ставок с внедрением, при необходимости, механизмов компенсации части процентных расходов.

8. Министерству финансов Республики Узбекистан:

до 1 февраля 2020 года совместно с Министерством энергетики, Антимонопольным комитетом, Министерством экономики и промышленности, другими заинтересованными министерствами и ведомствами разработать и внести на утверждение в Кабинет Министров Республики Узбекистан график либерализации регулируемых цен (тарифов) в 2020-2021 годах с учетом воздействия на цели по инфляции;

обеспечить последовательное сокращение дефицита общего фискального баланса до уровня, не превышающего 1,5 процента, к 2022 году;

обеспечить строгое исполнение Государственного бюджета Республики Узбекистан в рамках установленных параметров, а также совместно с Центральным банком согласованность налогово-бюджетной и денежно-кредитной политики.

9. Агентству по развитию рынка капитала совместно с Министерством финансов и Центральным банком Республики Узбекистан внести в срок до 1 июля 2020 года в Кабинет Министров Республики Узбекистан предложения по условиям, механизмам и срокам предоставления нерезидентам доступа к финансовому рынку с разработкой четких механизмов и инструментов предотвращения возможных негативных последствий.

10. Кабинету Министров и Центральному банку Республики Узбекистан обеспечить:

качественную и своевременную реализацию Концепции и «Дорожной карты»;

рассмотрение и обсуждение на заседаниях Экономического совета по обеспечению реализации «Дорожной карты» основных направлений структурных реформ Республики Узбекистан на период 2019 — 2021 годов» вопросов координации налогово-бюджетной и денежно-кредитной политики, а также хода реализации структурных реформ;

проведение гибкой макроэкономической политики исходя из развития реальной ситуации на мировых рынках, практических результатов структурных экономических реформ, а также обеспечения снижения инфляции до уровня ее постоянной цели (таргет);

внесение в Администрацию Президента Республики Узбекистан на ежеквартальной основе информации о ходе реализации «Дорожной карты», а также эффективности принимаемых мер по обеспечению стабильности цен с указанием факторов и рисков достижения установленных целей инфляции.

11. Центральному банку, Министерству высшего и среднего специального образования совместно с Министерством финансов и Антимонопольным комитетом Республики Узбекистан разработать и утвердить до 1 апреля 2020 года план мероприятий, направленных на повышение финансовой грамотности, в рамках реализации Национальной стратегии повышения финансовой доступности, разрабатываемой при техническом содействии Всемирного банка.

12. Центральному банку совместно с Министерством финансов, Министерством юстиции, а также другими заинтересованными министерствами и ведомствами в двухмесячный срок внести в Кабинет Министров Республики Узбекистан предложения об изменениях и дополнениях в законодательство, вытекающих из настоящего Указа.

13. Контроль за исполнением настоящего Указа возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова и председателя Центрального банка Республики Узбекистан М.Б. Нурмуратова.

ПРИЛОЖЕНИЕ № 1 к Указу Президента Республики Узбекистан от 18 ноября 2019 года № УП-5877

совместных действий Кабинета Министров и Центрального банка Республики Узбекистан по снижению инфляции и обеспечению стабильности цен

Целью данной Концепции является обеспечение снижения уровня инфляции в экономике в условиях проведения глубоких структурных реформ.

Концепция определяет основные направления совершенствования денежно-кредитной политики, а также необходимые меры в области налогово-бюджетной политики и структурных преобразований отраслей экономики.

ГЛАВА 1. АНАЛИЗ ФАКТОРОВ ИНФЛЯЦИИ

Фундаментальными факторами инфляции в республике в прошлые годы являлись ежегодное повышение регулируемых цен (тарифов) и заработных плат в государственном секторе, а также особенности денежно-кредитной политики (накопление золотовалютных резервов с увеличением роста денежной массы в экономике, постоянная девальвация курса национальной валюты и наличие параллельного валютного рынка со спекулятивным курсом).

Накопленный годами инвестиционный голод и сформировавшиеся диспропорции в экономике обусловили принятие серьезных шагов для разрешения этих проблем на новом этапе развития республики.

На фоне этих положительных структурных сдвигов в экономике наблюдалось объективное (неизбежное) формирование инфляционного давления в экономике.

В качестве основных факторов в данном процессе выступают:

а) повышенная кредитная, инвестиционная и экономическая активность. Задачи по модернизации социальной и производственной инфраструктуры, необходимость улучшения условий жизни населения в регионах, реформы в аграрном секторе, корректировка уровня заработных плат в государственном секторе, меры по созданию условий для развития предпринимательской деятельности и самозанятости населения потребовали существенного вливания финансовых ресурсов в экономику;

б) либерализация регулируемых цен. Реформирование системы регулирования цен и переход к рыночному ценообразованию формирует инфляционное давление со стороны данной группы товаров и услуг.

Зарубежный опыт показывает, что затягивание процесса либерализации цен может снизить эффективность реформ вследствие возникновения долгосрочных инфляционных ожиданий. Доведение уровня регулируемых цен до рыночных позволит обеспечить привлечение частного капитала в соответствующие сектора экономики.

При этом реформирование системы административного регулирования цен и поэтапное повышение тарифов могут оказать определенное инфляционное давление со стороны данной группы товаров и услуг;

в) корректировка номинальных заработных плат. За последние два года среднегодовой рост реальных доходов населения составил 10 — 12%. Либерализация экономики привела к постепенному повышению заработных плат квалифицированных специалистов в результате их востребованности в отдельных секторах экономики;

г) либерализация внешней торговли и упрощение трансграничного перемещения товаров, услуг и трудовых ресурсов. В условиях роста импорта и либерализации внешней торговли на изменение валютного курса существенно повлияло формирование цен как на импортные, так и на отечественные товары.

В 2018 году при относительно стабильном валютном курсе импорт некоторых товаров оказал стабилизирующий эффект на цены, в то время как цены на фрукты и овощи скорректировались до уровня сопредельных стран. В то же время ускорение девальвации в текущем году негативно повлияло на уровень цен в экономике.

Для достижения макроэкономической стабильности и качественного экономического роста снижение уровня инфляции обеспечивается не только путем применения инструментов денежно-кредитной политики, но и комплексного подхода, включающего:

последовательную либерализацию регулируемых цен с акцентом на повышение конкурентоспособности местных производителей;

продолжение реализации структурных преобразований в отраслях экономики с ускорением перехода к конкурентной рыночной экономике и формированием полноценных рынков товаров и услуг;

расширение и модернизацию производственной, транспортной и социальной инфраструктуры;

увеличение притока частных инвестиций и развитие финансового рынка, что обеспечит эффективное перераспределение финансовых ресурсов и формирование источников «длинных» денег на финансовом рынке.

ГЛАВА 2. СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ ДЕНЕЖНО-КРЕДИТНОЙ ПОЛИТИКИ И ПЕРЕХОД К ИНФЛЯЦИОННОМУ ТАРГЕТИРОВАНИЮ

В условиях глубоких структурных преобразований и либерализации экономики приоритетные направления совершенствования денежно-кредитной политики включают:

избежание резких скачков цен и спирального характера инфляции;

сдерживание девальвационного давления на курс национальной валюты;

формирование денежного рынка, устранение условий для льготного кредитования и сегментирования денежного рынка;

сохранение платежеспособности населения и бизнеса с учетом внутренних и внешних факторов, обеспечение стабильности финансового сектора в целом.

С учетом передового международного опыта реализация указанных приоритетных направлений требует перехода условий денежно-кредитной политики на режим инфляционного таргетирования.

Инфляционное таргетирование представляет собой режим денежно-кредитной политики, при котором центральным банком объявляется постоянная цель по уровню инфляции (таргет) и его усилия сосредотачиваются на приведении текущей инфляции к ее целевому показателю посредством активного применения денежно-кредитных инструментов и коммуникации.

Режим инфляционного таргетирования нашел широкое применение как в развитых, так и в развивающихся странах. Данный режим также считается эффективным инструментом снижения волатильности и инерционности инфляции, что в свою очередь создает дополнительные условия для устойчивого и сбалансированного роста экономики в среднесрочной перспективе.

Кроме того, в этом режиме предполагается большая свобода действий центрального банка в достижении целевых показателей по инфляции, четкая идентификация целей и приоритетов денежно-кредитной политики, а также ответственности центрального банка за достижение целевых показателей инфляции. Повышенная прозрачность деятельности центрального банка для общественности способствует формированию благоприятных экономических ожиданий в экономике.

Для эффективного внедрения режима инфляционного таргетирования денежно-кредитная политика должна осуществляться исходя из необходимости достижения установленной цели уровня инфляции путем эффективного управления процентными ставками на межбанковском денежном рынке посредством интервенций Центрального банка с применением рыночных инструментов воздействия.

Для внедрения режима инфляционного таргетирования на среднесрочный период будут приняты следующие меры:

усиление роли Центрального банка Республики Узбекистан в снижении монетарных и немонетарных факторов инфляции;

определение траектории краткосрочных целей по инфляции и объявление Центральным банком Республики Узбекистан перехода к долгосрочной цели;

внедрение Центральным банком новых инструментов (овернайт, депозитный и кредитный аукцион, своп, РЕПО, кратко- и среднесрочные облигации и др.);

применение коридора процентных ставок в качестве ключевого ориентира операций на денежном рынке;

оперативное реагирование на внутренние и внешние факторы посредством проведения гибкой процентной политики;

создание единой платформы проведения операций денежного рынка с государственными ценными бумагами и размещения свободных средств казначейства в коммерческих банках;

формирование кривой доходности по ценным бумагам и эффективное управление долгосрочными ожиданиями субъектов экономики;

развитие инструментария эконометрического моделирования, систематическая оценка взаимосвязи денежно-кредитных и макроэкономических показателей путем полного внедрения системы макроэкономического анализа и прогнозирования;

совершенствование коммуникационной политики Центрального банка Республики Узбекистан путем объективного, ясного и простого доведения до широких слоев населения информации о сути и целях режима инфляционного таргетирования, предпосылках его успешной реализации, прямых и косвенных положительных эффектах, ориентировочных сроках их достижения;

применение эконометрических моделей для оценки эффектов денежно-кредитной политики на динамику макроэкономических показателей в среднесрочной и долгосрочной перспективе.

Воздействие на процентную ставку межбанковского денежного рынка позволит Центральному банку Республики Узбекистан формировать условия на финансовом рынке, что обеспечит достижение целей денежно-кредитной политики исходя из требований экономической ситуации.

Центральный банк Республики Узбекистан оценивает и прогнозирует объем ликвидности на рынке, определяет наличие дефицита или профицита, а также соответствующий набор инструментария (инструменты предоставления или изъятия ликвидности).

В условиях несоответствия спроса ликвидности ее предложению в банковской системе ставки по операциям постоянного действия сдерживают колебания ставок межбанковского денежного рынка.

Вместе с тем дополнительную гибкость процессу управления ставками межбанковского рынка добавляет механизм усреднения обязательных резервов. В среднесрочной перспективе изменение коэффициента в сторону повышения увеличивает активность банков на межбанковском рынке и тем самым укрепляет работу процентного канала трансмиссии.

Одной из необходимых предпосылок для успешного перехода в режим инфляционного таргетирования является гибкое формирование обменного курса, изменение которого в полной мере обуславливается фундаментальными факторами спроса и предложения. Это в свою очередь требует модернизации межбанковского валютного рынка и соответствующего усовершенствования политики Центрального банка Республики Узбекистан в сфере валютных интервенций.

Ключевым фактором развития валютного рынка является постепенное снижение активности Центрального банка Республики Узбекистан на внутреннем валютном рынке и повышение роли коммерческих банков в качестве маркет-мейкеров.

Переход на гибкое формирование курса и осуществление межбанковских валютных торгов предполагает усовершенствование методов валютных интервенций. В этой связи Центральным банком Республики Узбекистан предусматривается разработка Стратегии валютных интервенций, которая будет нацелена на минимизацию вмешательства в работу рынка и не будет препятствовать фундаментальному тренду при определении обменного курса.

Учитывая вышеизложенное, необходимым условием для перехода к таргетированию инфляции является завершение процесса либерализации валютного рынка путем:

стимулирования рыночной активности банков в качестве маркет-мейкеров, увеличивая их роль в формировании обменного курса;

совершенствования политики валютных интервенций и разработки их стратегии и тактики, которые будут определять цели и методы интервенций Центрального банка Республики Узбекистан;

развития рынка производных инструментов, позволяющих участникам валютного рынка хеджировать валютные риски.

Обеспечение ценовой стабильности в долгосрочной перспективе требует стабильного функционирования всей финансовой системы. При этом формирование в банковском секторе системных рисков может происходить и на фоне стабильных макроэкономических условий.

Для достижения и удержания уровня инфляции вблизи установленной цели Центральный банк Республики Узбекистан должен снижать финансовые риски, в том числе посредством мер пруденциального надзора.

Меры банковского надзора и финансовое оздоровление банков. Очищение балансов коммерческих банков способствует повышению их устойчивости, сохранению средств вкладчиков и кредиторов, укреплению доверия к финансовой системе и дальнейшему развитию финансовых рынков.

Эффективное и своевременное применение мер макропруденциального надзора, снижающее вероятность возникновения рисков для банковской и финансовой систем, будет способствовать сбалансированному функционированию экономики и обеспечению макроэкономической стабильности.

В режиме инфляционного таргетирования ценовая стабильность поддерживает финансовую стабильность, так как действия денежно-кредитной политики предсказуемы и понятны для участников рынка, экономические субъекты становятся более последовательными в процессе принятия решений, что способствует устранению элементов неопределенности и стабилизации всей финансовой системы с минимальным участием Центрального банка Республики Узбекистан.

Приоритетом реформирования банковской системы является повышение доверия населения и предпринимателей к банкам и национальной валюте.

Функционирование надежной банковской системы и финансового рынка в стране способствует полноценному функционированию каналов воздействия денежно-кредитной политики и эффективности мер, предпринимаемых Центральным банком Республики Узбекистан для обеспечения стабильности цен.

Для достижения этих целей будут реализовываться комплексные меры по дальнейшему развитию банковского сектора, предусматривающие:

повышение клиентоориентированности банков;

улучшение качества и доступа населения к банковским и другим финансовым услугам с полным внедрением электронного и дистанционного обслуживания клиентов;

реформирование системы оказания банковских услуг и трансформация банков, повышение качества корпоративного управления;

создание эффективной инфраструктуры, автоматизацию деятельности банков и внедрение современных финансовых технологий;

ускорение процесса реформирования государственных банков и принятия действенных мер по их приватизации;

повышение оперативности оказания банковских услуг в государственных банках, в том числе посредством внедрения в них системы оценки выполнения ключевых показателей эффективности (KPI) сотрудников;

усиление мер пруденциального надзора посредством обеспечения банками строгого соблюдения установленных экономических нормативов и при необходимости применения мер в виде временных ограничений по активным операциям отдельных банков.

ГЛАВА 3. СОВМЕСТНЫЕ МЕРЫ КАБИНЕТА МИНИСТРОВ И ЦЕНТРАЛЬНОГО БАНКА ПО СНИЖЕНИЮ УРОВНЯ ИНФЛЯЦИИ

Для обеспечения стабильности цен и предотвращения существенного роста инфляции необходимы совместные усилия Кабинета Министров и Центрального банка Республики Узбекистан в области координации налогово-бюджетной и денежно-кредитной политики, а также реализации структурных реформ экономики.

Меры в сфере налогово-бюджетной политики:

постепенное сокращение дефицита общего фискального баланса до уровня, не превышающего 1,5 процента, к 2022 году;

обеспечение эффективного контроля за соблюдением бюджетной дисциплины со стороны законодательных и исполнительных органов власти;

определение и законодательное закрепление порядка привлечения внешних источников финансирования дефицита, в том числе за счет ресурсов, не создающих инфляционных рисков;

повышение эффективности централизованных инвестиций, направляемых на социально-экономические цели;

внедрение современных информационно-коммуникационных технологий в системе налогового администрирования;

повышение ответственности за своевременное соблюдение налоговой дисциплины и обеспечение неотвратимости наказания за уклонение от уплаты налогов.

Меры в сфере структурной политики:

а) модернизация и расширение производственной и транспортной инфраструктуры:

расширение производственных мощностей и модернизация топливно-энергетического комплекса, в том числе с привлечением частных инвестиций;

применение механизма государственно-частного партнерства в строительстве и обслуживании автомобильных дорог;

разработка новых механизмов привлечения частного сектора в сферы железнодорожных и авиаперевозок;

снижение тарифов и цен оказываемых транспортных услуг до уровня, не превышающего уровень других государств, через которые проходят основные внешнеторговые и туристические маршруты;

повышение качества логистических услуг, инфраструктуры оптовой торговли и хранения товаров;

б) улучшение конкурентной среды и создание равных возможностей ведения бизнеса:

укрепление институциональных основ прав собственности и гарантий предпринимательской деятельности;

сокращение доли государства в уставных капиталах предприятий, осуществляющих деятельность на конкурентных товарных и финансовых рынках, в том числе путем реализации объектов, не относящихся к основным видам деятельности естественных монополий, частному сектору;

обеспечение прозрачности ценообразования монопольных предприятий, определение сроков либерализации регулируемых цен (тарифов) на среднесрочную перспективу с учетом целей по инфляции;

критический пересмотр практики предоставления индивидуальных налоговых и таможенных льгот, субсидий, преференций и льготных кредитов;

развитие рыночных механизмов в области государственных закупок, повышение их прозрачности и подотчетности;

проведение активной коммуникационной политики по разъяснению и обоснованию сущности, целей, хода реализации и достигнутых результатах реформы либерализации цен;

в) увеличение притока частных инвестиций и развитие финансового рынка:

расширение инструментов долгового финансирования;

активизация проведения процессов первичного и вторичного размещения акций отечественных предприятий на мировых фондовых площадках;

упрощение механизма создания и ликвидации акционерных компаний;

предоставление доступа и активное привлечение частных инвесторов и прямых иностранных инвестиций в сектор электроснабжения и газоснабжения на конкурентной основе;

г) повышение производительности факторов производства:

реализация отраслевых программ модернизации и технологического обновления, направленных на повышение производительности и снижения энергоемкости производства;

эффективная реализация стратегии развития сельского хозяйства для расширения производства социально значимых продовольственных культур посредством отвода земель и реализации государственных программ, нацеленных на стимулирование производительности и повышения качества;

оптимизация затрат в структуре себестоимости готовой продукции отраслей путем повышения производительности труда и адекватности оплаты труда;

реализация специальных отраслевых программ повышения энергоэффективности с внедрением соответствующих международных стандартов и нормативов;

публикация рейтинга эффективности деятельности предприятий с государственной долей собственности для повышения общественного контроля над ними;

разработка и утверждение требований по эффективности и производительности оборудования, в том числе сроку эксплуатации.

ГЛАВА 4. ОЖИДАЕМЫЕ РЕЗУЛЬТАТЫ

Совершенствование денежно-кредитной политики и проведение скоординированных действий Кабинета Министров и Центрального банка Республики Узбекистан позволят достичь ценовой стабильности в экономике и обеспечить достижение долгосрочной цели по инфляции на уровне 5 процентов.

Стабильность цен окажет положительное влияние на уровень жизни населения, деловую активность, укрепление доверия к национальной валюте, снижение уровня долларизации экономики, рост внутренних и внешних инвестиций в национальную экономику.

Вместе с тем эффективная реализация представленных мер будет способствовать повышению доверия экономических агентов к проводимой денежно-кредитной политике Центрального банка Республики Узбекистан, что в значительной степени позволит снизить инфляционные ожидания.

Обеспечение стабильности, а также прозрачности и предсказуемости экономической политики повысит инвестиционную привлекательность страны, будет служить фактором снижения премии за риск по внешним источникам кредитования.

ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к Указу Президента Республики Узбекистан от 18 ноября 2019 года № УП-5877

снижения инфляции и обеспечения стабильности цен на 2020 год

№ Меры Форма и механизм реализации Срок исполнения Ответственные исполнители I. В сфере денежно-кредитной политики 1. Совершенствование инструментов денежно-кредитной политики по регулированию объема ликвидности и ставок денежного рынка. Решение правления Центрального банка по внедрению денежно-кредитных операций, в том числе: овернайт-депозиты Центрального банка; регулярные депозитные аукционы со сроком до 2 недель; выпуск облигаций Центрального банка; овернайт-кредиты Центрального банка под залог государственных ценных бумаг и иностранной валюты; кредитные аукционы Центрального банка со сроком до 2 недель под залог государственных ценных бумаг и иностранной валюты. Январь 2020 года Центральный банк (Нурмуратов) 2. Установление ключевой (основной) ставки и процентного коридора в денежно-кредитные операции Центрального банка. Решение правления Центрального банка, предусматривающее: установление ключевой (основной) ставки Центрального банка в качестве ключевого ориентира по денежно-кредитным операциям; внедрение процентного коридора по денежно-кредитным операциям. Январь 2020 года Центральный банк (Нурмуратов) 3. Обеспечение большей гибкости процентной политики. Решение правления Центрального банка, предусматривающее: увеличение количества заседаний по рассмотрению уровня ключевой (основной) ставки с внедрением дополнительных заседаний между опорными в целях своевременного реагирования на риски отклонения от цели инфляции; объявление ключевой (основной) ставки не реже, чем восемь раз в год. Январь 2020 года Центральный банк (Нурмуратов) 4. Дальнейшее развитие межбанковского денежного рынка и вторичного рынка государственных ценных бумаг. Организационные меры, предусматривающие создание единой платформы для проведения операций денежного рынка с государственными ценными бумагами и размещения свободных средств казначейства в коммерческих банках. Февраль 2020 года Центральный банк (Нурмуратов) , Минфин (Ишметов) 5. Развитие системы принятия решений на основе эконометрического анализа, прогнозов и их обсуждений перед установлением уровня ключевой (основной) ставки. Решение правления Центрального банка по полному внедрению системы макроэкономического анализа и прогнозирования (FPAS), предусматривающее: развитие инструментария эконометрического моделирования; систематическую оценку взаимосвязи денежно-кредитных и макроэкономических показателей; оценку эффектов денежно-кредитной политики на динамику макроэкономических показателей в среднесрочной и долгосрочной перспективе; совершенствование прогнозирования ликвидности в банковской системе и факторов ее формирования. Апрель 2020 года Центральный банк (Нурмуратов) 6. Разработка и принятие стратегии дальнейшего развития валютного рынка. Решение правления Центрального банка, предусматривающее: стимулирование рыночной активности банков путем активного участия их в определении обменного курса; развитие рынка деривативов, инструментов хеджирования и института маркет-мейкеров; переход текущих межбанковских валютных торгов с метода «фиксинг» на непрерывные аукционные торги «мэтчинг». В течение 2020 года Центральный банк (Нурмуратов) 7. Привлечение технической помощи международных финансовых институтов для успешного внедрения режима инфляционного таргетирования и достижения целевых ориентиров по инфляции. 1. Направление запроса в Международный валютный фонд и другие международные финансовые институты о предоставлении технического содействия. Декабрь 2019 года Центральный банк (Нурмуратов) 2. Отбор и привлечение постоянного консультанта (эксперта) по инфляционному таргетированию. Согласование условий контракта и источников финансирования расходов на постоянного эксперта. По мере согласования с донорами 8. Подготовка и публикация ежеквартальных обзоров денежно-кредитной политики и опросов инфляционных ожиданий. Разработка и публикация обзоров денежно-кредитной политики и опросов инфляционных ожиданий населения и хозяйствующих субъектов. Ежеквартально Центральный банк (Нурмуратов) 9. Повышение квалификации участников денежного и валютного рынков. Проведение семинаров и тренингов в области макроэкономического анализа и прогнозирования. На постоянной основе Центральный банк (Нурмуратов), коммерческие банки 10. Совершенствование механизмов макропруденциального банковского надзора. Усиление практики макропруденциального надзора посредством: постепенного применения требований Базельского комитета; введения контрциклического буфера капитала банков для сдерживания чрезмерного роста кредитной активности в периоды экономического подъема; установления дополнительных требований к достаточности капитала банков при отклонениях определенных показателей от их критических значений. Февраль 2020 года Центральный банк (Нурмуратов) 11. Повышение кадрового потенциала Центрального банка. 1. Повышение квалификации специалистов и изучение опыта зарубежных центральных банков. 2. Организация обучения перспективных молодых специалистов по программам магистратуры и докторантуры в ведущих зарубежных высших учебных заведениях. 3. Всесторонняя поддержка и эффективная мотивация молодых специалистов Центрального банка. На постоянной основе Центральный банк (Нурмуратов) 12. Совершенствование коммуникационной политики Центрального банка. 1. Разработка и утверждение новой стратегии коммуникационной политики, предусматривающей объективное и доступное доведение до широких слоев населения информации о сути и целях режима инфляционного таргетирования. 2. Обеспечение прозрачности операций Центрального банка в области денежно-кредитной политики. Февраль 2020 года Центральный банк (Нурмуратов) 13. Организация пресс-брифинга и выпуск пресс-релиза с целью более подробного объяснения общественности сути и цели перехода к инфляционному таргетированию. Проведение пресс-конференции Центрального банка. Выпуск пресс-релиза. В недельный срок Центральный банк (Нурмуратов) II. В сфере налогово-бюджетной политики 14. Проведение скоординированной налогово-бюджетной политики. Последовательное сокращение дефицита общего фискального баланса до уровня, не превышающего 1,5 процента ВВП, с 2022 года. Май 2020 года Минфин (Ишметов) 15. В недрение механизма установления верхней границы привлечения внешних государственных заимствований. Проект Указа Президента Республики Узбекистан «О повышении эффективности управления государственным долгом», в том числе предусматривающего ежегодное обновление среднесрочной стратегии по управлению государственным долгом с учетом изменений внешних и внутренних факторов. Декабрь 2019 года Минфин (Ишметов) 16. Повышение эффективности централизованных инвестиций, направляемых на социально-экономические цели. Проект Правительственного решения, предусматривающего: внедрение системы оценки управления государственными инвестициями (PIMA) с целью анализа существующих проблем отбора и реализации инвестиционных проектов; установление критериев отбора и порядка определения приоритетности инвестиционных проектов по отраслям социальной сферы, дорожно-транспортной инфраструктуры и других отраслей; создание единой, ежегодно обновляемой базы данных реализованных и предлагаемых к реализации проектов за счет централизованных инвестиций и средств международных финансовых институтов; поэтапное снижение доли Государственного бюджета в рамках реализации Инвестиционной программы за счет централизованных инвестиций в части проектов регионального назначения с их выполнением за счет местных ресурсов или собственных внебюджетных средств отраслевых министерств и ведомств. Август 2020 года Минэкономпром (Ходжаев), Минфин (Ишметов), МИВТ (Умурзаков) III. В сфере обеспечения координации макроэкономической политики 17. Реализация мер государственной политики по насыщению внутреннего рынка потребительскими товарами. Осуществление комплекса мер, предусматривающего: сохранение либерализации внешней торговли, нацеленной на развитие конкурентных рынков; стимулирование производства потребительских товаров для насыщения внутреннего рынка, а также развитие необходимой производственной инфраструктуры для отраслей промышленности. На постоянной основе Минэкономпром (Ходжаев) , МИВТ (Умурзаков) , Минфин (Ишметов), Центральный банк (Нурмуратов) 18. Совершенствование механизма выявления проблем и рисков, препятствующих реализации социально-экономических реформ. Рассмотрение и обсуждение на заседаниях Экономического совета по обеспечению реализации «Дорожной карты» основных направлений структурных реформ Республики Узбекистан на период 2019 — 2021 годов» вопросов координации налогово-бюджетной и денежно-кредитной политики, а также хода реализации структурных реформ. На регулярной основе (не реже 4 раз в год) Секретариат Экономического совета (Ишметов) 19. Внедрение в практику предварительного объявления графика выпуска государственных ценных бумаг на каждый год с указанием конкретной даты. Проект Правительственного решения, предусматривающего: повышение частоты и объемов выпусков государственных ценных бумаг с различными сроками погашения для формирования «бэнчмарка» денежного рынка; Ежегодно перед началом года и по мере необходимости обновления графика Минфин (Ишметов) , Центральный банк (Нурмуратов) выпуск и размещение на внутреннем рынке долгосрочных государственных ценных бумаг (с 5 — 10-летним сроком погашения) для формирования кривой доходности в экономике. 2020 — 2023 гг. 20. Налаживание практики постоянного взаимного обмена информацией между Министерством финансов и Центральным банком. Реализация комплекса совместных мер Министерства финансов и Центрального банка, предусматривающего: установление каналов повседневной связи по обмену информацией; определение необходимого перечня информации для анализа финансовых и экономических показателей и сроков ее представления; заблаговременное (за день вперед) представление оценок по ожидаемым объемам ежедневных доходов и расходов Государственного бюджета для краткосрочного прогнозирования ликвидности в банковской системе; подключение к программному обеспечению, позволяющему специалистам Министерства финансов и Центрального банка обмениваться информацией в онлайн-режиме с возможностью экспорта данных. Февраль 2020 года Центральный банк (Нурмуратов), Минфин (Ишметов) 21. Введение курсов повышения финансовой грамотности населения. Разработка и внедрение курсов по развитию финансовой грамотности в учреждениях среднего и профессионального образования. Сентябрь 2020 года Минвуз (Маджидов) , МНО (Шерматов) , Центральный банк (Нурмуратов), Минфин (Ишметов), Антимонопольный комитет (Шарипов) IV. В сфере структурных реформ в других сферах и секторах экономики 22. Установление порядка, в соответствии с которым стратегии и программы развития экономики, ее отраслей и сфер будут основываться на принципах и задачах, отвечающих, в конечном итоге, целям устойчивого увеличения объемов внутреннего производства и обеспечения стабильности цен. Проект Правительственного решения, предусматривающего внедрение в практику порядка и мониторинга за системой разработки стратегий и программ развития экономики, ее отраслей и сфер исходя из задач: повышения конкурентоспособности местных производителей и их устойчивости к изменениям внешнеэкономических условий; развития производственной, транспортной и социальной инфраструктуры; повышения эффективности использования централизованных финансовых ресурсов, оптимизации структуры источников финансирования долгосрочных инвестиций за счет увеличения доли частных и прямых иностранных инвестиций; повышения производительности труда и энергоэффективности производства; снижения себестоимости производимой продукции на основе постоянного поиска и устранения факторов, приводящих к необоснованному росту производственных затрат. Февраль 2020 года Минэкономпром (Ходжаев) , Минфин (Ишметов), заинтересованные министерства и ведомства 23. Снижение себестоимости производимой продукции на основе постоянного поиска и устранения факторов, приводящих к необоснованному росту производственных затрат. Комплекс организационных мер по сокращению производственных затрат предприятий отраслей промышленности, входящих в состав министерств, ведомств и других организаций, с установлением целевых параметров сокращения производственных затрат на ежегодной основе. Ежегодно до конца декабря Минэкономпром (Ходжаев) , отраслевые министерства и ведомства Мониторинг и ежеквартальное рассмотрение хода реализации принимаемых мер по сокращению производственных затрат на 2020 год на предприятиях отраслевой промышленности. Ежеквартально 24. Внедрение механизма анализа и мониторинга формирования себестоимости продукции в отраслях экономики. Включение в План статистических работ на 2020 год статистической отчетности на основе опросного метода ежеквартальной информации о формировании себестоимости по 65 видам товаров и услуг, включенных в укороченную потребительскую корзину, для расчета еженедельных индексов потребительских цен. Декабрь 2019 года Госкомстат (Бегалов) , Минфин (Ишметов), Минэкономпром (Ходжаев) Проведение на постоянной основе анализа формирования себестоимости и цен по вышеуказанным товарам (услугам) и ежеквартальное представление соответствующей информации в Администрацию Президента и Кабинет Министров Республики Узбекистан. Ежеквартально 25. Снижение энергопотребления и технико-технологическое обновление секторов экономики. 1. Разработка механизма по поэтапному внедрению системы энергетического менеджмента в соответствии с международным стандартом (ISO 50001) на отечественных предприятиях и в организациях, предусматривающего: прозрачность и объективность оценки эффективности энергопотребления, снижение энергоемкости предприятий; эффективность управления энергопотреблением при минимальных затратах ресурсов, в первую очередь финансовых, повышение капитализации активов предприятий; повышение конкурентоспособности производимой продукции, оказываемых услуг. Январь 2020 года Минэнерго (Султанов) , Агентство «Узстандарт» (Саттаров) , Минэкономпром (Ходжаев), Министерство инновационного развития (Абдурахмонов) 2. Разработка и утверждение министерствами и ведомствами по согласованию с Агентством «Узстандарт» сетевых графиков внедрения системы энергетического менеджмента в соответствии с требованиями международного стандарта (ISO 50001). 3. Организация работ по внедрению, обучению сотрудников и сертификации системы энергетического менеджмента. Февраль 2020 года 4. Проведение Агентством «Узстандарт» мониторинга внедрения министерствами и ведомствами системы энергетического менеджмента в соответствии с требованиями международного стандарта. Постоянно 5. Внесение Агентством «Узстандарт» в Кабинет Министров отчета о ходе внедрения министерствами и ведомствами системы энергетического менеджмента в соответствии с требованиями международного стандарта. Ежеквартально 26. Внедрение ключевого показателя эффективности (KPI) и индикатора энергоемкости для оценки эффективности деятельности предприятий, в уставном фонде которых имеется государственная доля в размере более 50 процентов, а также предприятий стратегического значения. 1. Разработка и утверждение методики определения ключевого показателя эффективности (KPI) и индикатора энергоемкости для оценки эффективности деятельности предприятий. Апрель 2020 года АУГА ( Бекенов ), Минэнерго (Султанов) , Агентство «Узстандарт» (Саттаров) , Минэкономпром (Ходжаев) 2. Обеспечение представления предприятиями ежемесячной статистической отчетности по ключевому показателю эффективности (KPI) и индикатора энергоемкости для оценки эффективности деятельности. Ежемесячно 3. Ежеквартальная публикация на сайтах Министерства энергетики и Госкомстата, а также в средствах массовой информации вышеуказанных показателей. Ежеквартально 27. Разработка и внесение на утверждение в Кабинет Министров Республики Узбекистан графика либерализации регулируемых цен (тарифов). Проект Правительственного решения, утверждающего график изменения регулируемых цен на срок до 2022 года с учетом целевых показателей инфляции. Январь 2020 года Минфин (Ишметов), Минэкономпром (Ходжаев) , Антимонопольный комитет (Шарипов) 28. Совершенствование практики по пресечению недобросовестной конкуренции, злоупотреблений и необоснованного завышения цен на импортные товары. Разработка механизма выявления фактов недобросовестной конкуренции, злоупотреблений и необоснованного завышения цен на отечественные и импортируемые товары. Январь 2020 года ГНК (Мусаев) , ГТК (Азимов) , Антимонопольный комитет (Шарипов) 29. Развитие конкуренции на рынке услуг железнодорожного и авиационного транспорта. Внесение в Кабинет Министров Республики Узбекистан предложений по формированию конкурентных условий на рынке услуг железнодорожного и авиационного транспорта поср�д�твом открытия доступа и увеличения количества частных операторов, предусматривающих: снижение тарифов и цен оказываемых транспортных услуг до уровня, не превышающего страны СНГ и другие государства, через которые проходят основные внешнеторговые и туристические маршруты; утверждение программы формирования рынка частных железнодорожных и авиаперевозок; установление тарифов и порядка расчетов частными операторами за использование инфраструктуры. Февраль 2020 года Минтранс (Махкамов) , Антимонопольный комитет (Шарипов) , заинтересованные министерства и ведомства 30. Предоставление доступа и активное привлечение частных инвесторов и прямых иностранных инвестиций в сектор электроснабжения и газоснабжения на конкурентной основе. Разработка «Дорожной карты» по устранению барьеров и созданию возможностей для развития конкуренции в секторе электроснабжения и газоснабжения, в том числе с применением механизма государственно-частного партнерства. Апрель 2020 года Минэнерго (Султанов) , Минфин (Ишметов) , Минэкономпром (Ходжаев) , Антимонопольный комитет (Шарипов) 31. Улучшение конкурентной среды для субъектов предпринимательства. Проект решения Президента Республики Узбекистан, предусматривающего: укрепление правовых гарантий субъектов предпринимательства; пересмотр практики предоставления субсидий, преференций и льготных кредитов; подготовку программ вовлечения частного сектора в отдельные сферы, где хозяйственные функции выполняют государственные органы; сокращение количества государственных предприятий, учреждаемых государственными органами, а также аффилированных с крупными хозяйственными обществами с участием государства и субъектами естественных монополий, негативно воздействующих на конкуренцию; меры по созданию на смежных со сферами естественных монополий рынках конкурентных условий; развитие рыночных механизмов при осуществлении государственных закупок, тендеров и распределении ресурсов (в том числе в топливно-энергетической и горнодобывающей отраслях), повышая прозрачность их проведения. Февраль 2020 года Антимонопольный комитет (Шарипов), Минэкономпром (Ходжаев) , Минфин (Ишметов), Минюст (Давлетов) 32. Критический пересмотр практики предоставления индивидуальных налоговых и таможенных льгот, субсидий, преференций для развития конкурентной среды в экономике. 1. Проект Закона Республики Узбекистан о внесении изменений и дополнений в Закон Республики Узбекистан «О конкуренции», предусматривающих введение: антимонопольных требований к представлению государственной помощи в виде налоговых, таможенных льгот, субсидий, ценовых преференций и грантов и участию государства в предпринимательской деятельности; механизма получения предварительного согласия антимонопольного органа по проектам нормативно-правовых актов, предусматривающих предоставление эксклюзивных прав на осуществление деятельности. Декабрь 2020 года Антимонопольный комитет (Шарипов) , Минэкономпром (Ходжаев) , Минюст (Давлетов) 2. План практических мер, предусматривающий: проведение полной инвентаризации эксклюзивных прав; отмену эксклюзивных прав, негативно влияющих на конкурентную среду, которыми наделены предприятия с участием государства. Январь 2020 года 33. Обеспечение прозрачности ценообразования продукции монопольных предприятий и хозяйствующих субъектов. Разработка и внедрение порядка публикации информации на официальном интернет-веб-сайте предприятия-монополиста о количестве затрат по производству и реализации монопольной продукции (работ, услуг) и о порядке формирования финансовых результатов. Январь 2020 года Антимонопольный комитет (Шарипов), АУГА (Бекенов) 34. Разработка действенных мер по обеспечению независимости судебной власти, а также защиты прав частной собственности. Проект решения Президента Республики Узбекистан, предусматривающего дальнейшие меры по реформированию судебной власти и обеспечению ее независимости, своевременному исполнению судебных решений, а также концентрацию усилий на обеспечении защиты прав частной собственности. Март 2020 года Верховный суд (Камилов) , Минэкономпром (Ходжаев) , Минюст (Давлетов)

ПРИЛОЖЕНИЕ № 3 к Указу Президента Республики Узбекистан от 18 ноября 2019 года № УП-5877

Комиссии по координации мер по снижению уровня инфляции и обеспечению стабильности цен

Гулямов Р.А. — советник Президента Республики Узбекистан, руководитель Комиссии Кучкаров Д.А. — заместитель Премьер-министра Республики Узбекистан — министр финансов, заместитель руководителя Комиссии Нурмуратов М.Б. — председатель Центрального банка Республики Узбекистан, заместитель руководителя Комиссии Насритдинходжаев О.З. — заместитель советника Президента Республики Узбекистан Оллоёров М.П. — заместитель руководителя департамента Администрации Президента Республики Узбекистан Хакимов О.А. — директор Центра экономических исследований и реформ при Администрации Президента Республики Узбекистан Бегалов Б.А. — председатель Государственного комитета по статистике Ш.Ш. Шарахметов — председатель Комитета по развитию конкуренции и защите прав потребителей Рустамов О.Б. — первый заместитель министра экономики и промышленности Ишметов Т.А. — первый заместитель министра финансов Мирзаев М.М. — первый заместитель председателя Государственного налогового комитета Норкулов И.И. — первый заместитель председателя Центрального банка Хайдаров А.Я. — заместитель министра финансов Ортиков А.Ж. — заведующий Секретариатом по вопросам макроэкономического анализа, структурных преобразований, финансово-банковской системы и частного предпринимательства Кабинета Министров Республики Узбекистан Шукуров Ш.З. — первый заместитель директора Института прогнозирования и макроэкономических исследований По должности — исполнительный директор Фонда «Эл-юрт умиди» по подготовке специалистов за рубежом и диалогу с соотечественниками Сирожиддинов Н. — профессор Университета мировой экономики и дипломатии Парпиев З.Т. — профессор Международного Вестминстерского университета в Ташкенте Хамраев Б.С. — директор департамента денежно-кредитной политики Центрального банка Республики Узбекистан, секретарь Комиссии

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

18 ноября 2019 г.,

№ УП-5877

(Национальная база данных законодательства, 19.11.2019 г., № 06/19/5877/4036; 09.11.2021 г., № 06/21/3/1037; 07.07.2023 г., № 06/23/108/0460)

lex.uz