📅 2019-yil 11-dekabr · Prezident qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2019-yil 11-dekabr · Prezident qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2019 йил 11 декабрь · Президент қарорлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 11 декабря 2019 г. · Постановления Президента
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 11 December 2019 · Presidential resolutions
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг
Қарори
Мева-сабзавотчилик ва узумчилик тармоғини янада ривожлантириш, соҳада қўшилган қиймат занжирини яратишга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида
Сўнгги йилларда қишлоқ хўжалигини ислоҳ қилиш ва соҳага бозор механизмларини жорий қилиш борасида изчил чора-тадбирлар амалга оширилмоқда.
Хусусан, қишлоқ хўжалигида ишлаб чиқаришнинг кластер усули йўлга қўйилди, кластерларга ажратилган қишлоқ хўжалиги майдонларининг ҳажми экин турлари бўйича пахта-тўқимачиликда — 67 фоизни, чорвачиликда — 8 фоизни, мева-сабзавотчиликда — 7,5 фоизни ташкил этмоқда.
Кластер усулида етиштирилган хомашёни қайта ишлаш натижасида тайёр маҳсулот кўринишида истеъмолчига етказиб бериш имконини бермоқда.
Бугунги кунда республикамизда етиштирилаётган 80 турдан ортиқ қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари дунёнинг 66 та мамлакатига экспорт қилинмоқда. 2010 йилда экспортнинг 11,3 фоизи пахта толаси ҳиссасига тўғри келган бўлса, 2018 йилга келиб ушбу кўрсаткич 1,6 фоизгача камайди.
Шу билан бирга, соҳада айниқса мева-сабзавотчилик ва узумчиликни ривожлантиришда самарали бозор механизмлари тизимли йўлга қўйилмаганлиги, илмий ёндашувнинг етарли эмаслиги тармоқнинг мавжуд имкониятларидан тўлиқ фойдаланилмаслигига олиб келмоқда.
Ҳисоб-китобларга кўра, 1 гектар майдонда етиштирилган пахта хомашёсига нисбатан узумдан 7 баравар, гилосдан 6 баравар, ёнғоқдан 5 баравар кўп даромад олиш имконияти мавжуд.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 23 октябрдаги «Ўзбекистон Республикаси қишлоқ хўжалигини ривожлантиришнинг 2020 — 2030 йилларга мўлжалланган стратегиясини тасдиқлаш тўғрисида»ги ПФ-5853-сон Фармони ижросини таъминлаш, мева-сабзавот ва узумчилик соҳасида юқори қўшилган қийматли маҳсулотлар ишлаб чиқариш, экспорт ҳажмини ошириш, фойдаланишдан чиққан ва лалми ерларни ўзлаштириш, пахта, ғалладан қисқартирилаётган майдонларга экспортбоп қишлоқ хўжалиги экинлари экишни кўпайтириш, шунингдек, боғ, токзор ва иссиқхоналар имкониятларидан самарали фойдаланишни йўлга қўйиш мақсадида:
1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 14 мартдаги «Мева-сабзавотчилик соҳасида қишлоқ хўжалиги кооперациясини ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПҚ-4239-сон қарорига асосан:
Жиззах, Самарқанд, Тошкент ва Фарғона вилоятларининг 8 та туманида жами 41 та мева-сабзавотчилик йўналишидаги қишлоқ хўжалиги бирлашмалари ташкил этилганлиги;
Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги, Ўзбекистон фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари кенгаши томонидан кам таъминланган оилалар бандлигини таъминлаш мақсадида халқаро молия институтлари маблағларини жалб этган ҳолда 2020 йилда Фарғона, Андижон ва Наманган вилоятларининг 22 та туманида 31 та, 2021 йилда республика бўйича 100 та қишлоқ хўжалиги бирлашмалари ташкил этилиши маълумот учун қабул қилинсин.
2. Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Иқтисодиёт ва саноат вазирлиги, Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги, Ўзбекистон фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари кенгашининг мева-сабзавот ва узум маҳсулотларини етиштириш, қайта ишлаш ва экспорт қилишда кластер ва кооперация тизимини ривожлантиришнинг янги механизмларини жорий этиш тўғрисидаги таклифларига розилик берилсин.
Шундай тартиб жорий этилсинки, унга мувофиқ:
мева-сабзавот ва узум маҳсулотларини етиштириш, қайта ишлаш ва экспорт қилиш бўйича кластерларни (кейинги ўринларда — мева-сабзавот кластери) ташкил этиш ташаббускор, тегишлича Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши ва вилоятлар ҳокимликлари ҳамда Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ўртасида тузиладиган уч томонлама келишув (кейинги ўринларда — уч томонлама келишув) асосида амалга оширилади;
мева-сабзавот кластерини ташкил этиш бўйича ташаббускорлар, қоида тариқасида, қайта ишловчи ва экспорт қилувчи ташкилотлар орасидан, уларнинг тажрибаси ва имкониятларидан келиб чиқиб танлаб олинади, бунда биринчи навбатда маҳсулотларни сақлаш ва қайта ишлаш бўйича тўлиқ ишлатилмаётган қувватларни ишга тушириш назарда тутилади;
мева-сабзавот ва узум маҳсулотлари етиштирувчиларни мева-сабзавот кластерларига бириктириш улар билан қайта ишловчи ва экспорт қилувчи ташкилотлар ҳамда туман ҳокимлиги ўртасида ихтиёрийлик асосида тузиладиган маҳсулот етказиб бериш шартномалари орқали амалга оширилади;
мева-сабзавот кластери иштирокчилари — маҳсулот етиштирувчи, қайта ишловчи ва экспорт қилувчи ташкилотлар ўртасидаги муносабатлар маҳсулот етказиб бериш шартномалари орқали тартибга солинади;
маҳсулот етказиб бериш шартномалари Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши ва вилоятлар ҳокимлари томонидан қайта ишловчи ва экспорт қилувчи ташкилотларнинг таклифлари асосида қабул қилинадиган мева-сабзавот ва узум маҳсулотларини жойлаштириш тўғрисидаги қарорлар ва уч томонлама келишув шартлари асосида тузилади ҳамда туман қишлоқ хўжалиги бўлими томонидан рўйхатдан ўтказилади;
маҳсулот етказиб бериш шартномалари фуқаролик қонун ҳужжатлари талаблари асосида тузилади, уларда шу жумладан маҳсулот нархини ҳақиқий харажатдан келиб чиқиб аниқлаш, харид қилинадиган маҳсулот учун олдиндан ажратиладиган аванс маблағлари ҳисобига маҳсулот етиштирувчиларни уруғ, кўчат, минерал ўғитлар, ёнилғи-мойлаш материаллари ва бошқа ресурслар билан таъминлаш, агротехника ва агрокимё хизматлари кўрсатиш, янги инновацион технологияларни қўллаш бўйича тавсиялар бериш, ахборот-маслаҳат хизматлари кўрсатиш назарда тутилади.
3. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши ва вилоятлар ҳокимликлари:
бир ой муддатда Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Ер ресурслари, геодезия, картография ва давлат кадастри давлат қўмитаси билан биргаликда мева-сабзавотчиликка ихтисослашган 55 та туманнинг барчасидаги мавжуд боғ ва токзорларни тўлиқ хатловдан ўтказсин;
ўтказилган хатлов натижаларига кўра самарасиз боғ ва токзорларни янгилаш юзасидан ҳар бир туман кесимида манзилли рўйхатларни шакллантирсин ва тасдиқласин, бунда 2020 йил давомида яроқсиз боғ ва токзорларни, 2021 — 2025 йилларда эса кам ҳосилли, эскирган ва самарасиз боғ ва токзорларни янгилаш назарда тутилсин;
янги боғ ва токзорларни барпо этиш уларни олдиндан аниқ мева-сабзавот кластерига ёки қишлоқ хўжалиги бирлашмасига бириктирилишини, иқтисодий жиҳатдан самарадорлигини назарда тутган ҳолда амалга оширилишини таъминласин.
4. Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Агросаноатни ривожлантириш агентлиги ҳамда Ўзбекистон фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари кенгаши қишлоқ хўжалигида фойдаланилмаётган очиқ ер майдонлари, ҳосилдорлиги паст бўлган пахта ва ғалладан бўшаган майдонлар, шунингдек, яроқсиз деб топилган боғ ва токзорлар жойлашган ерларда интенсив боғ ва токзорлар барпо этиш, иссиқхоналар қуриш ҳамда уларни аҳолига лизинг ва кредит шартлари асосида, шу жумладан тижорат банклари ва лизинг компаниялари орқали бериш, кейинчалик улар негизида қишлоқ хўжалиги бирлашмалари ва мева-сабзавот кластерлари тузиш ишларини ташкил қилсин.
6. Интенсив боғ ва токзорлар ташкил этиш лойиҳаларини молиялаштиришда иштирок этадиган тижорат банкларига ушбу лойиҳалар учун кредитлар ажратишда боғ ва токзорлар ҳосилга киргунга қадар (турига кўра) асосий қарз бўйича имтиёзли давр белгилаш тартибини жорий этиш тавсия этилсин.
7. Ўзбекистон Республикаси Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги тижорат банклари билан биргаликда:
мева-сабзавот ва узум маҳсулотларини етиштириш, қайта ишлаш ва экспорт қилиш тизимини молиявий қўллаб-қувватлаш учун халқаро молия институтларининг маблағлари кенг жалб қилинишини;
халқаро молия институтларининг жалб қилинган маблағларини Қорақалпоғистон Республикаси ва вилоятлар кесимида маҳсулот етиштирувчилар, қайта ишловчи ва экспорт қилувчи ташкилотларга манзилли етиб боришини таъминласин.
8. Қуйидагилар:
Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Агросаноатни ривожлантириш агентлиги қошидаги Боғдорчилик ва иссиқхона хўжалигини ривожлантириш жамғармаси ҳисобидан — қишлоқ хўжалиги бирлашмалари аъзолари ва мева-сабзавот кластерлари иштирокчиларига маҳаллий шароитда етиштирилган интенсив кўчатлар (пакана ва ярим пакана) ҳамда пайвандтагларни сотиб олиш харажатларининг бир қисмини қоплаш учун субсидиялар ажратишга;
Маҳаллабай ишлаш ва тадбиркорликни ривожлантириш агентлигининг Аҳолини тадбиркорликка жалб қилиш жамғармаси ҳисобидан — ишсиз фуқаролар, кам таъминланган оилалар аъзолари ва ташқи меҳнат миграциясидан қайтиб келган шахсларга уларнинг бандлигини таъминлаш мақсадида ташкил этиладиган қишлоқ хўжалиги кооперативлари устав фондига улуш сифатида киритиши учун субсидиялар ажратишга рухсат берилсин.
Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги Молия вазирлиги билан биргаликда бир ой муддатда мазкур бандда назарда тутилган молиявий ёрдам турларини ажратишнинг аниқ механизмини белгилаш мақсадида ушбу жамғармалар фаолиятини тартибга солувчи ҳукумат қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш юзасидан таклифларни Вазирлар Маҳкамасига киритсин.
9. Ўзбекистон Республикаси Ўрмон хўжалиги давлат қўмитаси янги ёнғоқ мевали боғларни ташкил этиш ва уларда писта, бодом, ёнғоқ маҳсулотларини етиштириш бўйича инвестиция лойиҳаларини ишлаб чиқиш, молиялаштириш ва амалга ошириш бўйича ташаббускорларни аниқлаш, қонун ҳужжатларида назарда тутилган имтиёзлар ва молиявий ёрдам турларидан фойдаланишда уларга кўмаклашиш чораларини кўрсин.
10. Маълумот учун қабул қилинсинки, мазкур қарорда назарда тутилган қўшимча молиявий қўллаб-қувватлаш механизмларининг қўлланилганлиги маҳсулот етиштирувчилар, қайта ишловчи ва экспорт қилувчи ташкилотларга қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда бошқа манбалар, шу жумладан Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети, вазирлик ва идоралар ҳузуридаги жамғармалар ҳамда оилавий тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш дастурлари ҳисобидан молиявий кўмак берилишини истисно қилмайди.
11. Ўзбекистон Республикаси Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги, Ташқи ишлар вазирлиги, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Транспорт вазирлиги, «Ўзстандарт» агентлиги, Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Ўсимликлар карантини давлат инспекцияси, «Ўзагрокимёҳимоя» АЖ, «Ўзкимёсаноат» АЖ:
а) бир ой муддатда мева-сабзавот ва узум маҳсулотларининг экспорт географиясини кенгайтириш, экспортдаги тариф ва нотариф барьерларни камайтириш юзасидан «йўл харита»сини ишлаб чиқиб, тасдиқласин. Унда қуйидагилар назарда тутилсин:
мева-сабзавот ва узум маҳсулотларининг турлари бўйича ноанъанавий бозорлар, хусусан, Хитой, Корея, Ҳиндистон, Европа Иттифоқи давлатларига экспортни кўпайтириш;
хорижий давлатларнинг ваколатли органлари билан импорт божлари ва акциз солиғи ставкаларини қўллашда имтиёз ва чегирмалар бериш тўғрисида музокаралар ўтказиш;
темир йўл, автомобиль ва ҳаво транспортида юкларни ташишда ундириладиган тўловларни камайтириш;
халқаро даражада тан олинган стандартлар талабларига мос маҳсулот етиштиришни кўпайтириш, мева-сабзавот ва узум маҳсулотларини ушбу стандартлар талаблари асосида қайта ишловчи ва экспорт қилувчи ташкилотлар қамровини кенгайтириш, экспортбоп маҳсулотларни халқаро талаблар асосида сертификатлаш ишларини жадаллаштириш;
«соғломлик» сертификати бўлмаган уруғ ва кўчатларни импорт қилиш ҳамда экишни тўхтатиш;
мева-сабзавотчиликка ихтисослашган туманларда минерал ўғитлар сотиш ва зараркунандаларга қарши курашиш бўйича самарали тизим ташкил этиш, уларнинг фаолиятида экологик хавфсизлик талабларига риоя қилинишини таъминлаш;
б) амалга оширилган ишлар тўғрисида 2020 йил 1 декабрга қадар Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳамда Вазирлар Маҳкамасига ахборот киритсин.
12. Белгилаб қўйилсинки, 2020 йил 1 январдан бошлаб тажриба тариқасида:
тегишли ҳудудда мева-сабзавот ва узум турларини жойлаштиришда етиштириладиган маҳсулот ҳажми боғлар ва токзорлар тупроқларининг бир бонитет балига нисбатан ҳисобланган норматив ҳосилдорлиги (кейинги ўринларда — норматив ҳосилдорлик) асосида аниқланади;
маҳсулот етиштирувчилар томонидан норматив ҳосилдорлик талабларига риоя этилиши улар иштирокида тузилган шартномалар, давлат статистика ҳисоботлари ҳамда ваколатли органларнинг ахборот тизимларидаги маълумотлар ёрдамида ҳудудий қишлоқ хўжалиги органлари томонидан мониторинг қилинади;
ўтказилган мониторинг натижалари ҳар йили камида бир марта халқ депутатлари туман кенгашларида муҳокама қилинади.
Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Давлат солиқ қўмитаси, Ер ресурслари, геодезия, картография ва давлат кадастри давлат қўмитаси, Ўзбекистон фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари кенгаши:
мазкур бандга асосан ўтказилган мониторинг натижаларини халқ депутатлари туман кенгашларида муҳокама қилиш ишларини самарали ташкил этишга кўмаклашсин;
ўтказилган мониторинг натижаларини умумлаштириш асосида 2021 йил 1 мартга қадар Вазирлар Маҳкамасига ер участкаларидан самарасиз фойдаланаётган ер участкалари эгаларига нисбатан халқ депутатлари туман кенгашларининг қарорларига асосан таъсирчан чоралар кўриш механизмини жорий этиш тўғрисида таклифлар киритсин.
13. Қуйидагилар:
Ўзбекистон Республикаси қишлоқ хўжалиги вазири Ж.А. Ходжаев Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши раиси ва вилоятлар ҳокимлари билан биргаликда — мева-сабзавотчиликка ихтисослаштирилган 55 та туманни алоҳида маҳсулот турига ихтисослаштириш, уларда фаолият юритадиган мева-сабзавотчилик йўналишидаги қишлоқ хўжалиги бирлашмалари ва мева-сабзавот кластерлари фаолиятининг самарали ташкил этилиши ҳамда 2020 йилда 26 минг гектар кам ҳосилли ва яроқсиз боғлар ўрнида интенсив усулда 7 минг гектарида гилос, 8 минг гектарида ёнғоқ ва шафтоли, 8,5 минг гектарида ўрик ва анор ҳамда 2,5 минг гектарида олхўри боғлари ташкил этилиши учун;
Ўзбекистон Республикаси бандлик ва меҳнат муносабатлари вазири Н.Б. Хусанов ва Ўзбекистон фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари кенгаши раиси А.А. Хаитов — кам таъминланган оилалар бандлигини таъминлаш мақсадида ташкил этиладиган қишлоқ хўжалиги бирлашмалари фаолиятининг самарали йўлга қўйилиши, мева-сабзавот ва узум маҳсулотларини етиштиришда аҳоли томорқаларидан самарали фойдаланилишини таъминлаш учун;
Ўзбекистон Республикаси инвестициялар ва ташқи савдо вазири С.Ў. Умурзоқов — мева-сабзавот ва узум маҳсулотларини етиштириш, қайта ишлаш ва экспорт қилиш тизимини молиялаштириш учун халқаро молия институтларининг маблағларини мақсадли жалб қилиш, экспорт қилувчи ва уларга хизмат кўрсатувчи ташкилотларни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш тизимини самарали ташкил этиш учун;
Ўзбекистон Республикаси Ўрмон хўжалиги давлат қўмитаси раиси Н.Ж. Бакиров — ёнғоқ мевали боғлар ташкил этиш, уларда писта, бодом, ёнғоқ сингари маҳсулотлар етиштириш ва экспорт қилиш ҳажмини кенгайтириш учун;
Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Боғдорчилик ва иссиқхона хўжалигини ривожлантириш агентлиги директори Н.Э. Нажимов — яроқсиз боғ, иссиқхона ва токзорлар жойлашган ерларда янгидан интенсив боғ ва токзорлар барпо этиш, иссиқхоналар қуриш, кейинчалик бир ҳудудда ижарага олинган экин майдонлари негизида қишлоқ хўжалиги бирлашмалари ва мева-сабзавот кластерларини ташкил этиш учун;
Ўзбекистон Республикаси молия вазирининг ўринбосари А.Э. Эргашев — мазкур қарорда назарда тутилган молиявий ёрдам турларини ўз вақтида ва манзилли тақдим этишда Тадбиркорлик фаолиятини қўллаб-қувватлаш давлат жамғармасини зарур молиявий ресурслар билан таъминлаш учун;
Ўзбекистон Республикаси қишлоқ хўжалиги вазирининг ўринбосари С.С. Ходжаев — тўқсонбости усулида етиштириладиган ва эртаки экинларнинг ўз вақтида экилиши, уларда белгиланган турдаги ва ҳажмдаги маҳсулотларнинг тўлиқ етиштирилиши учун шахсан жавобгар бўлиши белгилансин.
14. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси икки ҳафта муддатда:
2020 йилда ташкил этиладиган мева-сабзавот кластерлари фаолиятини манзилли қўллаб-қувватлаш чора-тадбирлари тўғрисидаги;
Интенсив боғ ва токзорлар барпо этиш, иссиқхоналар қуриш ҳамда уларни аҳолига лизинг ва кредит шартлари асосида бериш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақидаги;
Иқтисодий жиҳатдан самарасиз, кам ҳосил берадиган боғ ва токзорларни яроқсиз деб топиш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақидаги ҳукумат қарорларини қабул қилсин.
15. Ўзбекистон Республикаси Президентининг айрим қарорларига иловага мувофиқ ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин.
16. Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги:
Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши ва вилоятлар ҳокимликлари билан биргаликда мазкур қарорнинг ижросини, сабзавот-полизчилик, боғдорчилик, узумчилик ва иссиқхона хўжаликлари эгаларига, қайта ишловчи ва экспорт қилувчи ташкилотларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин;
мева-сабзавотчиликка ихтисослашган туманларда мазкур қарор талабларининг амалга оширилишини доимий мониторинг қилиб борсин;
икки ой муддатда манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда қонун ҳужжатларига ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин.
17. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазири А.Н. Арипов ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг маслаҳатчиси Р.А. Гулямов зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 11 декабрдаги ПҚ-4549-сон қарорига ИЛОВА
Ўзбекистон Республикаси Президентининг айрим қарорларига киритилаётган ўзгартириш ва қўшимчалар
1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 5 февралдаги «Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Узумчилик ва виночиликни ривожлантириш агентлиги фаолиятини ташкил этиш тўғрисида»ги ПҚ-4161-сон қарорининг 5-бандида :
а) қуйидаги мазмундаги бешинчи — еттинчи хатбошилар билан тўлдирилсин:
«маҳаллий шароитда етиштирилган интенсив кўчатлар (пакана ва ярим пакана) ҳамда пайвандтагларни сотиб олиш харажатларининг бир қисмини қоплаш учун субсидиялар ажратиш;
умумий қийматининг камида 15 фоизи лойиҳа ташаббускори томонидан молиялаштириладиган узумчилик йўналишидаги инвестиция лойиҳаларини молиялаштириш учун тижорат банклари томонидан ажратиладиган кредитлар бўйича бўлғуси ҳосил, токзор ва (ёки) ер участкасига бўлган ҳуқуқни гаровга олган ҳолда кафиллик тақдим этиш;
узум кўчатларини шпалерга кўтариш учун субсидиялар ажратиш»;
б) бешинчи — тўққизинчи хатбошилар тегишлича саккизинчи — ўн иккинчи хатбошилар деб ҳисоблансин.
3. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 20 мартдаги «Ўзбекистон Республикасида боғдорчилик ва иссиқхона хўжалигини янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПҚ-4246-сон қарорининг 6-бандида :
а) қуйидаги мазмундаги тўққизинчи хатбоши билан тўлдирилсин:
«маҳаллий шароитда етиштирилган интенсив кўчатлар (пакана ва ярим пакана) ҳамда пайвандтагларни сотиб олиш харажатларининг бир қисмини қоплаш учун субсидиялар ажратиш»;
б) тўққизинчи — ўн биринчи хатбошилар тегишлича ўнинчи — ўн иккинчи хатбошилар деб ҳисоблансин.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2019 йил 11 декабрь,
ПҚ-4549-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining
Qarori
Meva-sabzavotchilik va uzumchilik tarmogʻini yanada rivojlantirish, sohada qoʻshilgan qiymat zanjirini yaratishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida
Soʻnggi yillarda qishloq xoʻjaligini isloh qilish va sohaga bozor mexanizmlarini joriy qilish borasida izchil chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda.
Xususan, qishloq xoʻjaligida ishlab chiqarishning klaster usuli yoʻlga qoʻyildi, klasterlarga ajratilgan qishloq xoʻjaligi maydonlarining hajmi ekin turlari boʻyicha paxta-toʻqimachilikda — 67 foizni, chorvachilikda — 8 foizni, meva-sabzavotchilikda — 7,5 foizni tashkil etmoqda.
Klaster usulida yetishtirilgan xomashyoni qayta ishlash natijasida tayyor mahsulot koʻrinishida isteʼmolchiga yetkazib berish imkonini bermoqda.
Bugungi kunda respublikamizda yetishtirilayotgan 80 turdan ortiq qishloq xoʻjaligi mahsulotlari dunyoning 66 ta mamlakatiga eksport qilinmoqda. 2010-yilda eksportning 11,3 foizi paxta tolasi hissasiga toʻgʻri kelgan boʻlsa, 2018-yilga kelib ushbu koʻrsatkich 1,6 foizgacha kamaydi.
Shu bilan birga, sohada ayniqsa meva-sabzavotchilik va uzumchilikni rivojlantirishda samarali bozor mexanizmlari tizimli yoʻlga qoʻyilmaganligi, ilmiy yondashuvning yetarli emasligi tarmoqning mavjud imkoniyatlaridan toʻliq foydalanilmasligiga olib kelmoqda.
Hisob-kitoblarga koʻra, 1 gektar maydonda yetishtirilgan paxta xomashyosiga nisbatan uzumdan 7 baravar, gilosdan 6 baravar, yongʻoqdan 5 baravar koʻp daromad olish imkoniyati mavjud.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 23-oktabrdagi “Oʻzbekiston Respublikasi qishloq xoʻjaligini rivojlantirishning 2020 — 2030-yillarga moʻljallangan strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi PF-5853-son Farmoni ijrosini taʼminlash, meva-sabzavot va uzumchilik sohasida yuqori qoʻshilgan qiymatli mahsulotlar ishlab chiqarish, eksport hajmini oshirish, foydalanishdan chiqqan va lalmi yerlarni oʻzlashtirish, paxta, gʻalladan qisqartirilayotgan maydonlarga eksportbop qishloq xoʻjaligi ekinlari ekishni koʻpaytirish, shuningdek, bogʻ, tokzor va issiqxonalar imkoniyatlaridan samarali foydalanishni yoʻlga qoʻyish maqsadida:
1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 14-martdagi “Meva-sabzavotchilik sohasida qishloq xoʻjaligi kooperatsiyasini rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-4239-son qaroriga asosan:
Jizzax, Samarqand, Toshkent va Fargʻona viloyatlarining 8 ta tumanida jami 41 ta meva-sabzavotchilik yoʻnalishidagi qishloq xoʻjaligi birlashmalari tashkil etilganligi;
Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Oʻzbekiston fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashi tomonidan kam taʼminlangan oilalar bandligini taʼminlash maqsadida xalqaro moliya institutlari mablagʻlarini jalb etgan holda 2020-yilda Fargʻona, Andijon va Namangan viloyatlarining 22 ta tumanida 31 ta, 2021-yilda respublika boʻyicha 100 ta qishloq xoʻjaligi birlashmalari tashkil etilishi maʼlumot uchun qabul qilinsin.
2. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Iqtisodiyot va sanoat vazirligi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Oʻzbekiston fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashining meva-sabzavot va uzum mahsulotlarini yetishtirish, qayta ishlash va eksport qilishda klaster va kooperatsiya tizimini rivojlantirishning yangi mexanizmlarini joriy etish toʻgʻrisidagi takliflariga rozilik berilsin.
Shunday tartib joriy etilsinki, unga muvofiq:
meva-sabzavot va uzum mahsulotlarini yetishtirish, qayta ishlash va eksport qilish boʻyicha klasterlarni (keyingi oʻrinlarda — meva-sabzavot klasteri) tashkil etish tashabbuskor, tegishlicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari hamda Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi oʻrtasida tuziladigan uch tomonlama kelishuv (keyingi oʻrinlarda — uch tomonlama kelishuv) asosida amalga oshiriladi;
meva-sabzavot klasterini tashkil etish boʻyicha tashabbuskorlar, qoida tariqasida, qayta ishlovchi va eksport qiluvchi tashkilotlar orasidan, ularning tajribasi va imkoniyatlaridan kelib chiqib tanlab olinadi, bunda birinchi navbatda mahsulotlarni saqlash va qayta ishlash boʻyicha toʻliq ishlatilmayotgan quvvatlarni ishga tushirish nazarda tutiladi;
meva-sabzavot va uzum mahsulotlari yetishtiruvchilarni meva-sabzavot klasterlariga biriktirish ular bilan qayta ishlovchi va eksport qiluvchi tashkilotlar hamda tuman hokimligi oʻrtasida ixtiyoriylik asosida tuziladigan mahsulot yetkazib berish shartnomalari orqali amalga oshiriladi;
meva-sabzavot klasteri ishtirokchilari — mahsulot yetishtiruvchi, qayta ishlovchi va eksport qiluvchi tashkilotlar oʻrtasidagi munosabatlar mahsulot yetkazib berish shartnomalari orqali tartibga solinadi;
mahsulot yetkazib berish shartnomalari Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimlari tomonidan qayta ishlovchi va eksport qiluvchi tashkilotlarning takliflari asosida qabul qilinadigan meva-sabzavot va uzum mahsulotlarini joylashtirish toʻgʻrisidagi qarorlar va uch tomonlama kelishuv shartlari asosida tuziladi hamda tuman qishloq xoʻjaligi boʻlimi tomonidan roʻyxatdan oʻtkaziladi;
mahsulot yetkazib berish shartnomalari fuqarolik qonun hujjatlari talablari asosida tuziladi, ularda shu jumladan mahsulot narxini haqiqiy xarajatdan kelib chiqib aniqlash, xarid qilinadigan mahsulot uchun oldindan ajratiladigan avans mablagʻlari hisobiga mahsulot yetishtiruvchilarni urugʻ, koʻchat, mineral oʻgʻitlar, yonilgʻi-moylash materiallari va boshqa resurslar bilan taʼminlash, agrotexnika va agrokimyo xizmatlari koʻrsatish, yangi innovatsion texnologiyalarni qoʻllash boʻyicha tavsiyalar berish, axborot-maslahat xizmatlari koʻrsatish nazarda tutiladi.
3. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari:
bir oy muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasi bilan birgalikda meva-sabzavotchilikka ixtisoslashgan 55 ta tumanning barchasidagi mavjud bogʻ va tokzorlarni toʻliq xatlovdan oʻtkazsin;
oʻtkazilgan xatlov natijalariga koʻra samarasiz bogʻ va tokzorlarni yangilash yuzasidan har bir tuman kesimida manzilli roʻyxatlarni shakllantirsin va tasdiqlasin, bunda 2020-yil davomida yaroqsiz bogʻ va tokzorlarni, 2021 — 2025-yillarda esa kam hosilli, eskirgan va samarasiz bogʻ va tokzorlarni yangilash nazarda tutilsin;
yangi bogʻ va tokzorlarni barpo etish ularni oldindan aniq meva-sabzavot klasteriga yoki qishloq xoʻjaligi birlashmasiga biriktirilishini, iqtisodiy jihatdan samaradorligini nazarda tutgan holda amalga oshirilishini taʼminlasin.
4. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Agrosanoatni rivojlantirish agentligi hamda Oʻzbekiston fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashi qishloq xoʻjaligida foydalanilmayotgan ochiq yer maydonlari, hosildorligi past boʻlgan paxta va gʻalladan boʻshagan maydonlar, shuningdek, yaroqsiz deb topilgan bogʻ va tokzorlar joylashgan yerlarda intensiv bogʻ va tokzorlar barpo etish, issiqxonalar qurish hamda ularni aholiga lizing va kredit shartlari asosida, shu jumladan tijorat banklari va lizing kompaniyalari orqali berish, keyinchalik ular negizida qishloq xoʻjaligi birlashmalari va meva-sabzavot klasterlari tuzish ishlarini tashkil qilsin.
6. Intensiv bogʻ va tokzorlar tashkil etish loyihalarini moliyalashtirishda ishtirok etadigan tijorat banklariga ushbu loyihalar uchun kreditlar ajratishda bogʻ va tokzorlar hosilga kirgunga qadar (turiga koʻra) asosiy qarz boʻyicha imtiyozli davr belgilash tartibini joriy etish tavsiya etilsin.
7. Oʻzbekiston Respublikasi Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi tijorat banklari bilan birgalikda:
meva-sabzavot va uzum mahsulotlarini yetishtirish, qayta ishlash va eksport qilish tizimini moliyaviy qoʻllab-quvvatlash uchun xalqaro moliya institutlarining mablagʻlari keng jalb qilinishini;
xalqaro moliya institutlarining jalb qilingan mablagʻlarini Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlar kesimida mahsulot yetishtiruvchilar, qayta ishlovchi va eksport qiluvchi tashkilotlarga manzilli yetib borishini taʼminlasin.
8. Quyidagilar:
Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Agrosanoatni rivojlantirish agentligi qoshidagi Bogʻdorchilik va issiqxona xoʻjaligini rivojlantirish jamgʻarmasi hisobidan — qishloq xoʻjaligi birlashmalari aʼzolari va meva-sabzavot klasterlari ishtirokchilariga mahalliy sharoitda yetishtirilgan intensiv koʻchatlar (pakana va yarim pakana) hamda payvandtaglarni sotib olish xarajatlarining bir qismini qoplash uchun subsidiyalar ajratishga;
Mahallabay ishlash va tadbirkorlikni rivojlantirish agentligining Aholini tadbirkorlikka jalb qilish jamgʻarmasi hisobidan — ishsiz fuqarolar, kam taʼminlangan oilalar aʼzolari va tashqi mehnat migratsiyasidan qaytib kelgan shaxslarga ularning bandligini taʼminlash maqsadida tashkil etiladigan qishloq xoʻjaligi kooperativlari ustav fondiga ulush sifatida kiritishi uchun subsidiyalar ajratishga ruxsat berilsin.
Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi Moliya vazirligi bilan birgalikda bir oy muddatda mazkur bandda nazarda tutilgan moliyaviy yordam turlarini ajratishning aniq mexanizmini belgilash maqsadida ushbu jamgʻarmalar faoliyatini tartibga soluvchi hukumat qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish yuzasidan takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.
9. Oʻzbekiston Respublikasi Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi yangi yongʻoq mevali bogʻlarni tashkil etish va ularda pista, bodom, yongʻoq mahsulotlarini yetishtirish boʻyicha investitsiya loyihalarini ishlab chiqish, moliyalashtirish va amalga oshirish boʻyicha tashabbuskorlarni aniqlash, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan imtiyozlar va moliyaviy yordam turlaridan foydalanishda ularga koʻmaklashish choralarini koʻrsin.
10. Maʼlumot uchun qabul qilinsinki, mazkur qarorda nazarda tutilgan qoʻshimcha moliyaviy qoʻllab-quvvatlash mexanizmlarining qoʻllanilganligi mahsulot yetishtiruvchilar, qayta ishlovchi va eksport qiluvchi tashkilotlarga qonun hujjatlarida belgilangan tartibda boshqa manbalar, shu jumladan Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti, vazirlik va idoralar huzuridagi jamgʻarmalar hamda oilaviy tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash dasturlari hisobidan moliyaviy koʻmak berilishini istisno qilmaydi.
11. Oʻzbekiston Respublikasi Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Transport vazirligi, “Oʻzstandart” agentligi, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oʻsimliklar karantini davlat inspeksiyasi, “Oʻzagrokimyohimoya” AJ, “Oʻzkimyosanoat” AJ:
a) bir oy muddatda meva-sabzavot va uzum mahsulotlarining eksport geografiyasini kengaytirish, eksportdagi tarif va notarif baryerlarni kamaytirish yuzasidan “yoʻl xarita”sini ishlab chiqib, tasdiqlasin. Unda quyidagilar nazarda tutilsin:
meva-sabzavot va uzum mahsulotlarining turlari boʻyicha noanʼanaviy bozorlar, xususan, Xitoy, Koreya, Hindiston, Yevropa Ittifoqi davlatlariga eksportni koʻpaytirish;
xorijiy davlatlarning vakolatli organlari bilan import bojlari va aksiz soligʻi stavkalarini qoʻllashda imtiyoz va chegirmalar berish toʻgʻrisida muzokaralar oʻtkazish;
temir yoʻl, avtomobil va havo transportida yuklarni tashishda undiriladigan toʻlovlarni kamaytirish;
xalqaro darajada tan olingan standartlar talablariga mos mahsulot yetishtirishni koʻpaytirish, meva-sabzavot va uzum mahsulotlarini ushbu standartlar talablari asosida qayta ishlovchi va eksport qiluvchi tashkilotlar qamrovini kengaytirish, eksportbop mahsulotlarni xalqaro talablar asosida sertifikatlash ishlarini jadallashtirish;
“sogʻlomlik” sertifikati boʻlmagan urugʻ va koʻchatlarni import qilish hamda ekishni toʻxtatish;
meva-sabzavotchilikka ixtisoslashgan tumanlarda mineral oʻgʻitlar sotish va zararkunandalarga qarshi kurashish boʻyicha samarali tizim tashkil etish, ularning faoliyatida ekologik xavfsizlik talablariga rioya qilinishini taʼminlash;
b) amalga oshirilgan ishlar toʻgʻrisida 2020-yil 1-dekabrga qadar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi hamda Vazirlar Mahkamasiga axborot kiritsin.
12. Belgilab qoʻyilsinki, 2020-yil 1-yanvardan boshlab tajriba tariqasida:
tegishli hududda meva-sabzavot va uzum turlarini joylashtirishda yetishtiriladigan mahsulot hajmi bogʻlar va tokzorlar tuproqlarining bir bonitet baliga nisbatan hisoblangan normativ hosildorligi (keyingi oʻrinlarda — normativ hosildorlik) asosida aniqlanadi;
mahsulot yetishtiruvchilar tomonidan normativ hosildorlik talablariga rioya etilishi ular ishtirokida tuzilgan shartnomalar, davlat statistika hisobotlari hamda vakolatli organlarning axborot tizimlaridagi maʼlumotlar yordamida hududiy qishloq xoʻjaligi organlari tomonidan monitoring qilinadi;
oʻtkazilgan monitoring natijalari har yili kamida bir marta xalq deputatlari tuman kengashlarida muhokama qilinadi.
Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Davlat soliq qoʻmitasi, Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasi, Oʻzbekiston fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashi:
mazkur bandga asosan oʻtkazilgan monitoring natijalarini xalq deputatlari tuman kengashlarida muhokama qilish ishlarini samarali tashkil etishga koʻmaklashsin;
oʻtkazilgan monitoring natijalarini umumlashtirish asosida 2021-yil 1-martga qadar Vazirlar Mahkamasiga yer uchastkalaridan samarasiz foydalanayotgan yer uchastkalari egalariga nisbatan xalq deputatlari tuman kengashlarining qarorlariga asosan taʼsirchan choralar koʻrish mexanizmini joriy etish toʻgʻrisida takliflar kiritsin.
13. Quyidagilar:
Oʻzbekiston Respublikasi qishloq xoʻjaligi vaziri J.A. Xodjayev Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi raisi va viloyatlar hokimlari bilan birgalikda — meva-sabzavotchilikka ixtisoslashtirilgan 55 ta tumanni alohida mahsulot turiga ixtisoslashtirish, ularda faoliyat yuritadigan meva-sabzavotchilik yoʻnalishidagi qishloq xoʻjaligi birlashmalari va meva-sabzavot klasterlari faoliyatining samarali tashkil etilishi hamda 2020-yilda 26 ming gektar kam hosilli va yaroqsiz bogʻlar oʻrnida intensiv usulda 7 ming gektarida gilos, 8 ming gektarida yongʻoq va shaftoli, 8,5 ming gektarida oʻrik va anor hamda 2,5 ming gektarida olxoʻri bogʻlari tashkil etilishi uchun;
Oʻzbekiston Respublikasi bandlik va mehnat munosabatlari vaziri N.B. Xusanov va Oʻzbekiston fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashi raisi A.A. Xaitov — kam taʼminlangan oilalar bandligini taʼminlash maqsadida tashkil etiladigan qishloq xoʻjaligi birlashmalari faoliyatining samarali yoʻlga qoʻyilishi, meva-sabzavot va uzum mahsulotlarini yetishtirishda aholi tomorqalaridan samarali foydalanilishini taʼminlash uchun;
Oʻzbekiston Respublikasi investitsiyalar va tashqi savdo vaziri S.Oʻ. Umurzoqov — meva-sabzavot va uzum mahsulotlarini yetishtirish, qayta ishlash va eksport qilish tizimini moliyalashtirish uchun xalqaro moliya institutlarining mablagʻlarini maqsadli jalb qilish, eksport qiluvchi va ularga xizmat koʻrsatuvchi tashkilotlarni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash tizimini samarali tashkil etish uchun;
Oʻzbekiston Respublikasi Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi raisi N.J. Bakirov — yongʻoq mevali bogʻlar tashkil etish, ularda pista, bodom, yongʻoq singari mahsulotlar yetishtirish va eksport qilish hajmini kengaytirish uchun;
Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Bogʻdorchilik va issiqxona xoʻjaligini rivojlantirish agentligi direktori N.E. Najimov — yaroqsiz bogʻ, issiqxona va tokzorlar joylashgan yerlarda yangidan intensiv bogʻ va tokzorlar barpo etish, issiqxonalar qurish, keyinchalik bir hududda ijaraga olingan ekin maydonlari negizida qishloq xoʻjaligi birlashmalari va meva-sabzavot klasterlarini tashkil etish uchun;
Oʻzbekiston Respublikasi moliya vazirining oʻrinbosari A.E. Ergashev — mazkur qarorda nazarda tutilgan moliyaviy yordam turlarini oʻz vaqtida va manzilli taqdim etishda Tadbirkorlik faoliyatini qoʻllab-quvvatlash davlat jamgʻarmasini zarur moliyaviy resurslar bilan taʼminlash uchun;
Oʻzbekiston Respublikasi qishloq xoʻjaligi vazirining oʻrinbosari S.S. Xodjayev — toʻqsonbosti usulida yetishtiriladigan va ertaki ekinlarning oʻz vaqtida ekilishi, ularda belgilangan turdagi va hajmdagi mahsulotlarning toʻliq yetishtirilishi uchun shaxsan javobgar boʻlishi belgilansin.
14. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi ikki hafta muddatda:
2020-yilda tashkil etiladigan meva-sabzavot klasterlari faoliyatini manzilli qoʻllab-quvvatlash chora-tadbirlari toʻgʻrisidagi;
Intensiv bogʻ va tokzorlar barpo etish, issiqxonalar qurish hamda ularni aholiga lizing va kredit shartlari asosida berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqidagi;
Iqtisodiy jihatdan samarasiz, kam hosil beradigan bogʻ va tokzorlarni yaroqsiz deb topish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqidagi hukumat qarorlarini qabul qilsin.
15. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim qarorlariga ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin.
16. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi:
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari bilan birgalikda mazkur qarorning ijrosini, sabzavot-polizchilik, bogʻdorchilik, uzumchilik va issiqxona xoʻjaliklari egalariga, qayta ishlovchi va eksport qiluvchi tashkilotlarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin;
meva-sabzavotchilikka ixtisoslashgan tumanlarda mazkur qaror talablarining amalga oshirilishini doimiy monitoring qilib borsin;
ikki oy muddatda manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.
17. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining maslahatchisi R.A. Gulyamov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 11-dekabrdagi PQ-4549-son qaroriga ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim qarorlariga kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar
1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 5-fevraldagi “Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Uzumchilik va vinochilikni rivojlantirish agentligi faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisida”gi PQ-4161-son qarorining 5-bandida :
a) quyidagi mazmundagi beshinchi — yettinchi xatboshilar bilan toʻldirilsin:
“mahalliy sharoitda yetishtirilgan intensiv koʻchatlar (pakana va yarim pakana) hamda payvandtaglarni sotib olish xarajatlarining bir qismini qoplash uchun subsidiyalar ajratish;
umumiy qiymatining kamida 15 foizi loyiha tashabbuskori tomonidan moliyalashtiriladigan uzumchilik yoʻnalishidagi investitsiya loyihalarini moliyalashtirish uchun tijorat banklari tomonidan ajratiladigan kreditlar boʻyicha boʻlgʻusi hosil, tokzor va (yoki) yer uchastkasiga boʻlgan huquqni garovga olgan holda kafillik taqdim etish;
uzum koʻchatlarini shpalerga koʻtarish uchun subsidiyalar ajratish”;
b) beshinchi — toʻqqizinchi xatboshilar tegishlicha sakkizinchi — oʻn ikkinchi xatboshilar deb hisoblansin.
3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 20-martdagi “Oʻzbekiston Respublikasida bogʻdorchilik va issiqxona xoʻjaligini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-4246-son qarorining 6-bandida :
a) quyidagi mazmundagi toʻqqizinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:
“mahalliy sharoitda yetishtirilgan intensiv koʻchatlar (pakana va yarim pakana) hamda payvandtaglarni sotib olish xarajatlarining bir qismini qoplash uchun subsidiyalar ajratish”;
b) toʻqqizinchi — oʻn birinchi xatboshilar tegishlicha oʻninchi — oʻn ikkinchi xatboshilar deb hisoblansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2019-yil 11-dekabr,
PQ-4549-son
Президента Республики Узбекистан
Постановление
О дополнительных мерах по дальнейшему развитию плодоовощеводства и виноградарства, созданию в отрасли цепочки добавленной стоимости
В последние годы проводятся последовательные меры по реформированию сельского хозяйства и внедрению в отрасль рыночных механизмов.
В частности, в сельском хозяйстве налажен кластерный метод производства, площадь сельскохозяйственных земель, отведенных кластерам под виды культур, составляет в хлопково-текстильной отрасли 67 процентов, в животноводстве — 8 процентов, в плодоовощеводстве — 7,5 процента.
Сырье, произведенное кластерным методом в результате переработки, позволяет доставлять его потребителю в виде готовой продукции.
Сегодня более 80 видов сельскохозяйственной продукции, производимой в республике, экспортируется в 66 стран мира. Если в 2010 году на долю хлопкового волокна приходилось 11,3 процента экспорта, то к 2018 году данный показатель уменьшился до 1,6 процента.
Вместе с тем отсутствие в отрасли системной организации эффективных рыночных механизмов, особенно в развитии плодоовощеводства и виноградарства, а также недостаточный научный подход приводят к неполному использованию возможностей отрасли.
Расчеты показывают, что по отношению к хлопку-сырцу, выращенному на 1 гектаре земельной площади, виноград дает возможность получения 7-кратной, черешня — 6-кратной, орех — 5-кратной прибыли.
В целях обеспечения исполнения Указа Президента Республики Узбекистан от 23 октября 2019 года № УП-5853 «Об утверждении Стратегии развития сельского хозяйства Республики Узбекистан на 2020 — 2030 годы», производства продукции с высокой добавленной стоимостью в отрасли плодоовощеводства и виноградарства, увеличения объема экспорта, освоения вышедших из оборота и богарных земель, увеличения посева экспортоориентированных сельскохозяйственных культур на площадях, высвобождаемых из-под хлопка и зерновых, а также организации эффективного использования возможностей садов, виноградников и теплиц:
1. Принять к сведению, что в соответствии с постановлением Президента Республики Узбекистан от 14 марта 2019 года № ПП-4239 «О мерах по развитию сельскохозяйственной кооперации в плодоовощной отрасли»:
в 8 районах Джизакской, Самаркандской, Ташкентской и Ферганской областей создано всего 41 сельскохозяйственное объединение в направлении плодоовощеводства;
Министерством занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан и Советом фермерских, дехканских хозяйств и владельцев приусадебных земель Узбекистана с целью обеспечения занятости малообеспеченных семей в 22 районах Ферганской, Андижанской и Наманганской областей в 2020 году предусматривается создание 31 сельскохозяйственного объединения, в 2021 году всего по республике — 100 сельскохозяйственных объединений с привлечением средств международных финансовых институтов.
2. Согласиться с предложениями Министерства сельского хозяйства, Министерства экономики и промышленности, Министерства занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан, Совета фермерских, дехканских хозяйств и владельцев приусадебных земель Узбекистана о внедрении новых механизмов развития системы кластера и кооперации в производство, переработку и экспорт плодоовощной и виноградной продукции.
Установить порядок, в соответствии с которым:
создание кластеров по производству, переработке и экспорту плодоовощной и виноградной продукции (далее — плодоовощеводческие кластеры) осуществляется на основе трехстороннего соглашения между инициатором и соответственно Советом Министров Республики Каракалпакстан и хокимиятами областей и Министерством сельского хозяйства Республики Узбекистан (далее — трехстороннее соглашение);
инициаторы создания плодоовощеводческих кластеров отбираются, как правило, среди перерабатывающих и экспортирующих организаций исходя из их опыта и возможностей, предусмотрев при этом ввод прежде всего мало используемых мощностей хранения и переработки продукции;
закрепление производителей плодоовощной и виноградной продукции за плодоовощеводческими кластерами осуществляется на добровольной основе путем заключения между ними, перерабатывающими и экспортирующими организациями и хокимиятом района договоров на поставку продукции;
отношения между участниками плодоовощеводческого кластера — производителями продукции, перерабатывающими и экспортирующими организациями регулируются договорами на поставку продукции;
договора на поставку продукции заключаются на основе решений Совета Министров Республики Каракалпакстан и хокимов областей о размещении плодоовощной и виноградной продукции, принимаемых на основе предложений перерабатывающих и экспортирующих организаций, и условий трехсторонних соглашений и регистрируются районным отделом сельского хозяйства;
договора на поставку продукции заключаются на основе требований гражданского законодательства, в них предусматривается определение цен на продукцию исходя из реальных затрат, оказание информационно-консультационных услуг, обеспечение семенами, саженцами, минеральными удобрениями, горюче-смазочными материалами и другими ресурсами за счет авансовых средств, выделяемых на приобретаемую продукцию, предоставление рекомендаций по оказанию агротехнических, агрохимических услуг и применению новых инновационных технологий.
3. Совету Министров Республики Каракалпакстан и хокимиятам областей:
в месячный срок совместно с Министерством сельского хозяйства и Государственным комитетом Республики Узбекистан по земельным ресурсам, геодезии, картографии и государственному кадастру провести полную инвентаризацию имеющихся садов и виноградников во всех 55 районах, специализирующихся на плодоовощеводстве;
сформировать и утвердить по результатам проведенной инвентаризации адресные списки обновляемых неэффективных садов и виноградников в разрезе каждого района, предусмотрев при этом обновление в 2020 году непригодных садов и виноградников, а в 2021 — 2025 годах — низкоурожайных, устаревших и неэффективных садов и виноградников;
обеспечить создание новых садов и виноградников, предварительно закрепив их за определенным плодоовощеводческим кластером либо сельскохозяйственным объединением исходя из экономической эффективности.
4. Министерству сельского хозяйства Республики Узбекистан, Агентству по развитию агропромышленности, Совету фермерских, дехканских хозяйств и владельцев приусадебных земель Узбекистана организовать на неиспользуемых в сельском хозяйстве открытых земельных участках, низкоурожайных площадях и площадях, высвобождаемых из-под хлопка и зерновых, а также землях, занятых непригодными садами и виноградниками, работы по созданию интенсивных садов и виноградников, строительству теплиц с передачей их населению на условиях лизинга и кредита, в том числе через коммерческие банки и лизинговые компании, предусмотрев создание в дальнейшем на их основе сельскохозяйственных объединений и плодоовощеводческих кластеров.
6. Рекомендовать коммерческим банкам, участвующим в финансировании проектов по созданию интенсивных садов и виноградников внедрение порядка определения льготного периода по основному долгу до плодоношения (по видам) садов и виноградников при выделении кредитов на данные проекты.
7. Министерству инвестиций и внешней торговли, Министерству сельского хозяйства Республики Узбекистан совместно с коммерческими банками обеспечить:
широкое привлечение средств международных финансовых институтов для финансовой поддержки системы производства, переработки и экспорта плодоовощной и виноградной продукции;
адресную доставку организациям-производителям, переработчикам и экспортерам продукции в разрезе Республики Каракалпакстан и областей привлеченных средств международных финансовых институтов.
8. Разрешить:
за счет средств Фонда развития садоводства и тепличного хозяйства при Агентстве по развитию агропромышленности при Министерстве сельского хозяйства Республики Узбекистан — выделение субсидий на возмещение части затрат по закупке интенсивных саженцев (карликовых и полукарликовых) и подвоев, выращенных в местных условиях, членам сельскохозяйственных объединений и участникам плодоовощеводческих кластеров;
за счет средств Фонда привлечения населения к предпринимательству при Агентстве по работе махаллабай и развитию предпринимательства — выделение субсидий безработным гражданам, членам малообеспеченных семей и лицам, вернувшимся из внешней трудовой миграции, для внесения в качестве вклада в уставный фонд сельскохозяйственных кооперативов, создаваемых в целях обеспечения их занятости.
Министерству сельского хозяйства, Министерству занятости и трудовых отношений совместно с Министерством финансов в месячный срок внести в Кабинет Министров Республики Узбекистан предложения о внесении изменений и дополнений в правительственные решения по регулированию деятельности данных фондов с целью определения конкретного механизма выделения видов финансовой помощи, предусмотренных в данном пункте.
9. Государственному комитету Республики Узбекистан по лесному хозяйству принять меры по выявлению инициаторов разработки, финансирования и реализации инвестиционных проектов по созданию новых орехоплодных садов и выращиванию в них фисташек, миндаля, ореховой продукции, содействию в использовании ими льгот и видов финансовой помощи, предусмотренных законодательством.
10. Принять к сведению, что применение дополнительных механизмов финансовой поддержки, предусмотренных в настоящем постановлении, не исключает возможности оказания финансовой помощи производителям продукции, перерабатывающим и экспортирующим организациям за счет иных источников в порядке, установленном законодательством, в том числе за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан, фондов при министерствах и ведомствах, а также программ по поддержке семейного предпринимательства.
11. Министерству инвестиций и внешней торговли, Министерству иностранных дел, Министерству сельского хозяйства, Министерству транспорта Республики Узбекистан, Агентству «Узстандарт», Государственной инспекции по карантину растений при Кабинете Министров Республики Узбекистан, АО «Узагрокимёхимоя», АО «Узкимёсаноат»:
а) в месячный срок разработать и утвердить «Дорожную карту» по расширению географии экспорта плодоовощной и виноградной продукции, снижению тарифных и нетарифных экспортных барьеров. При этом предусмотреть:
увеличение экспорта на нетрадиционные рынки, в частности в Китай, Корею, Индию, государства Европейского Союза, по видам плодоовощной и виноградной продукции;
проведение переговоров с уполномоченными органами зарубежных государств о предоставлении льгот и скидок при введении ставок импортных пошлин и акцизного налога;
уменьшение платежей, взимаемых при железнодорожных, автомобильных и воздушных грузоперевозках;
ускорение работ по увеличению производства продукции, соответствующей стандартам международного уровня, расширению охвата организаций по переработке и экспорту плодоовощной и виноградной продукции, ведущих деятельность на основе требований данных стандартов, сертификации экспортоориентированной продукции в соответствии с международными требованиями;
приостановление ввоза и посева семян, а также саженцев, не имеющих сертификата «согломлик» («здоровье»);
создание в районах, специализированных на плодоовощеводстве, эффективной системы реализации минеральных удобрений и борьбы с вредителями, обеспечение соблюдения ими требований экологической безопасности в своей деятельности;
б) внести до 1 декабря 2020 года в Администрацию Президента Республики Узбекистан и Кабинет Министров информацию о проведенной работе.
12. Установить, что начиная с 1 января 2020 года в порядке эксперимента:
объем продукции, произведенной при размещении видов овощей и винограда в соответствующих регионах, определяется на основе расчета нормативной урожайности (далее — нормативная урожайность) почвы садов и виноградников по отношению к одному баллу бонитета;
территориальными органами сельского хозяйства проводится мониторинг за соблюдением производителями продукции требований нормативной урожайности посредством договоров, заключенных с их участием, и государственной статистической отчетности, а также с помощью сведений информационных систем уполномоченных органов;
результаты проведенного мониторинга обсуждаются на районных советах народных депутатов не реже одного раза в год.
Министерству сельского хозяйства, Государственному налоговому комитету, Государственному комитету Республики Узбекистан по земельным ресурсам, геодезии, картографии и государственному кадастру, Совету фермерских, дехканских хозяйств и владельцев приусадебных земель Узбекистана:
оказать содействие в эффективной организации обсуждения результатов мониторинга, проводимых в соответствии с настоящим пунктом, в районных советах народных депутатов;
в срок до 1 марта 2021 года на основе обобщения результатов мониторинга внести в Кабинет Министров Республики Узбекистан предложения о внедрении механизма принятия действенных мер по отношению к владельцам, неэффективно использующим свои земельные участки, на основании решений районных советов народных депутатов.
13. Возложить персональную ответственность на:
министра сельского хозяйства Республики Узбекистан Ж.А. Ходжаева совместно с Председателем Совета Министров Республики Каракалпакстан и хокимами областей — за специализацию по отдельным видам продукции 55 специализированных на плодоовощеводстве районов, эффективную организацию деятельности в данных районах плодоовощеводческих кластеров и сельскохозяйственных объединений по плодоовощеводству, создание в 2020 году садов черешни на 7 тысячах гектаров, садов ореха и персика — на 8 тысячах гектаров, садов абрикоса и граната — на 8,5 тысячи гектаров, садов сливы — на 2,5 тысячи гектаров интенсивным методом на 26 тысячах гектаров земли, занятых малоурожайными и непригодными садами;
министра занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан Н.С. Хусанова и председателя Совета фермерских, дехканских хозяйств и владельцев приусадебных земель Узбекистана А.А. Хаитова — за эффективную организацию деятельности сельскохозяйственных объединений, создаваемых с целью обеспечения занятости малообеспеченных семей, эффективное использование населением приусадебных земель при выращивании плодоовощной и виноградной продукции;
министра инвестиций и внешней торговли Республики Узбекистан С.У. Умурзокова — за целевое привлечение средств международных финансовых институтов для финансирования системы производства, переработки и экспорта плодоовощной и виноградной продукции, эффективную организацию системы государственной поддержки организаций-экспортеров и организаций, оказывающих им услуги;
председателя Государственного комитета Республики Узбекистан по лесному хозяйству Н.Ж. Бакирова — за организацию орехоплодных садов и выращивание таких продуктов, как фисташка, миндаль, орехи, а также расширение объемов их экспорта;
директора Агентства по развитию садоводства и тепличного хозяйства при Министерстве сельского хозяйства Республики Узбекистан Н.Э. Нажимова — за создание на землях с непригодными садами, тепличными хозяйствами и виноградниками новых интенсивных садов и виноградников, строительство теплиц с последующим созданием сельскохозяйственных объединений и плодоовощеводческих кластеров на базе посевных площадей, взятых в аренду в одном регионе;
заместителя министра финансов Республики Узбекистан А.Э. Эргашева — за обеспечение финансовыми ресурсами Государственного фонда поддержки предпринимательской деятельности с целью своевременного и адресного предоставления видов финансовой помощи, предусмотренных настоящим постановлением;
заместителя министра сельского хозяйства Республики Узбекистан С.С. Ходжаева — за своевременный посев ранних культур и культур, выращиваемых методом «туксонбости», полноценное выращивание в данных районах продукции в установленном ассортименте и объеме.
14. Кабинету Министров Республики Узбекистан в двухнедельный срок принять правительственные решения:
о мерах адресной поддержки деятельности плодоовощеводческих кластеров, создаваемых в 2020 году;
об утверждении Положения о порядке создания интенсивных садов и виноградников, строительства теплиц и передачи их населению на условиях кредита и лизинга;
об утверждении Положения о порядке признания непригодными экономически неэффективных, низкоурожайных садов и виноградников.
15. Внести изменения и дополнения в некоторые постановления Президента Республики Узбекистан согласно приложению .
16. Министерству сельского хозяйства Республики Узбекистан:
совместно с Советом Министров Республики Каракалпакстан и хокимиятами областей обеспечить исполнение и доведение данного постановления до владельцев овощеводческих, садоводческих, винодельческих и тепличных хозяйств, перерабатывающих и экспортирующих организаций, а также организацию разъяснительной работы среди населения о его сути и содержании;
проводить постоянный мониторинг выполнения требований настоящего постановления в районах, специализированных на плодоовощеводстве;
в двухмесячный срок совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами внести в Кабинет Министров Республики Узбекистан предложения об изменениях и дополнениях в законодательство, вытекающих из настоящего постановления.
17. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова и советника Президента Республики Узбекистан Р.А. Гулямова.
ПРИЛОЖЕНИЕ к постановлению Президента Республики Узбекистан от 11 декабря 2019 года № ПП-4549
Изменения и дополнения, вносимые в некоторые постановления Президента Республики Узбекистан
1. В пункте 5 постановления Президента Республики Узбекистан от 5 февраля 2019 года № ПП-4161 «Об организации деятельности Агентства по развитию виноградарства и виноделия при Министерстве сельского хозяйства Республики Узбекистан»:
а) дополнить абзацами пятым — седьмым следующего содержания:
«выделение субсидий на возмещение части затрат по закупке интенсивных саженцев (карликовых и полукарликовых) и подвоев, выращенных в местных условиях;
предоставление под залог будущего урожая, права на виноградники и (или) земельные участки гарантии по кредитам, выделяемым коммерческими банками для финансирования инвестиционных проектов по виноградарству, финансируемых инициатором в размере не менее 15 процентов общей стоимости;
выделение субсидий на поднятие саженцев винограда на шпалеры»;
б) абзацы пятый — девятый считать соответственно абзацами восьмым —двенадцатым.
3. В пункте 6 постановления Президента Республики Узбекистан от 20 марта 2019 года № ПП-4246 «О мерах по дальнейшему развитию садоводства и тепличного хозяйства в Республике Узбекистан»:
а) дополнить абзацем девятым следующего содержания:
«выделение субсидий на возмещение части затрат по закупке интенсивных саженцев (карликовых и полукарликовых) и подвоев, выращенных в местных условиях»;
б) абзацы девятый — одиннадцатый считать соответственно абзацами десятым — двенадцатым.
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
11 декабря 2019 г.,
№ ПП-4549