📅 2019-yil 25-dekabr · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2019-yil 25-dekabr · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2019 йил 25 декабрь · Қонунлар ва кодекслар
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 25 декабря 2019 г. · Законы и кодексы
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 25 December 2019 · Laws and codes
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикасининг Қонуни
Инвестициялар ва инвестиция фаолияти тўғрисида
Қонунчилик палатаси томонидан 2019 йил 9 декабрда қабул қилинган Сенат томонидан 2019 йил 14 декабрда маъқулланган
1-боб. Умумий қоидалар
1-модда. Ушбу Қонуннинг мақсади ва қўлланилиш соҳаси
Ушбу Қонуннинг мақсади чет эллик ҳамда маҳаллий инвесторлар томонидан амалга ошириладиган инвестициялар ва инвестиция фаолияти соҳасидаги муносабатларни тартибга солишдан иборат.
Ўзбекистон Республикасининг Конституциявий Қонуни билан махсус ҳуқуқий режим ўрнатилган ҳудудда инвестициялар ва инвестиция фаолияти билан боғлиқ муносабатлар ушбу Қонунда белгиланганидан бошқача қоидалар билан тартибга солинади.
Ушбу Қонун марказлаштирилган инвестициялар билан боғлиқ муносабатларни тартибга солмайди.
Концессия фаолияти, маҳсулот тақсимотига оид битимлар тузиш, уларни бажариш ва бекор қилиш, инвестиция, пай ва венчур фондлари, капитал бозорини, шу жумладан қимматли қоғозлар билан боғлиқ операцияларни тартибга солиш, давлат-хусусий шериклик, махсус иқтисодий зоналар соҳасидаги ҳуқуқий муносабатлар алоҳида қонунлар билан тартибга солинади.
2-модда. Инвестициялар ва инвестиция фаолияти тўғрисидаги қонунчилик
Инвестициялар ва инвестиция фаолияти тўғрисидаги қонунчилик ушбу Қонун ҳамда бошқа қонунчилик ҳужжатларидан иборатдир.
Агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномасида Ўзбекистон Республикасининг инвестициялар ва инвестиция фаолияти тўғрисидаги қонунчилигида назарда тутилганидан бошқача қоидалар белгиланган бўлса, халқаро шартнома қоидалари қўлланилади.
3-модда. Асосий тушунчалар
Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
инвестиция лойиҳаси — иқтисодий, ижтимоий ва бошқа фойда олиш учун инвестицияларни амалга оширишга ёхуд жалб этишга қаратилган, ўзаро боғлиқ бўлган тадбирлар мажмуи;
инвестиция мажбурияти — белгиланган мақсадларга эришиш учун инвестор томонидан қабул қилинадиган мажбурият;
инвестиция сиёсати — Ўзбекистон Республикаси иқтисодиётида ва унинг алоҳида тармоқларида инвестицияларнинг зарур даражасини ва тузилмасини таъминлашга, инвестиция фаолияти субъектларининг инвестиция манбаларини топишга ва улардан фойдаланишнинг устувор тармоқларини аниқлашга йўналтирилган инвестициявий фаоллигини оширишга доир ўзаро боғлиқ тадбирлар мажмуи;
инвестиция фаолияти — инвестиция фаолияти субъектларининг инвестицияларни амалга ошириш билан боғлиқ ҳаракатлари мажмуи;
инвестиция фаолиятининг иштирокчиси — инвестицияларнинг амалга оширилишини буюртмаларни бажарувчи сифатида ёки инвесторнинг топшириғи асосида таъминлайдиган инвестиция фаолияти субъекти;
инвестиция шартномаси — инвестиция фаолияти субъектлари ўртасида тузиладиган, инвестиция шартномаси тарафларининг ҳуқуқлари, мажбуриятлари ва жавобгарлигини белгилайдиган ёзма битим;
инвестициялар — инвестор томонидан фойда олиш мақсадида ижтимоий соҳа, тадбиркорлик, илмий ва бошқа фаолият турлари объектларига таваккалчиликлар асосида киритиладиган моддий ва номоддий бойликлар ҳамда уларга бўлган ҳуқуқлар, шу жумладан интеллектуал мулк объектларига бўлган ҳуқуқлар, шунингдек реинвестициялар бўлиб, улар қуйидагиларни ўз ичига олиши мумкин:
маблағларни, шу жумладан пул маблағларини (шу жумладан чет эл валютасини), мақсадли банк омонатларини, пайларни, улушларни, акцияларни, облигацияларни, векселлар ва бошқа қимматли қоғозларни;
кўчар ва кўчмас мол-мулкни (бинолар, иншоотлар, ускуналар, машиналар ва бошқа моддий қимматликларни);
интеллектуал мулкка доир мулкий ҳуқуқларни, шу жумладан у ёки бу ишлаб чиқариш турини ташкил этиш учун зарур бўлган, техник ҳужжатлар, кўникмалар ва ишлаб чиқариш тажрибаси тарзида расмийлаштирилган, патентланган ёки патентланмаган (ноу-хау) техник, технологик, тижоратга оид ва бошқа билимларни, шунингдек Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигида тақиқланмаган бошқа қимматликларни;
инвестор — фойда олиш мақсадида инвестиция фаолияти объектларига ўзининг маблағларини ва (ёки) қарз маблағларини ёхуд жалб қилинган бошқа инвестиция ресурсларини инвестиция қилишни амалга оширувчи инвестиция фаолияти субъекти;
маҳаллий инвесторлар — инвестиция фаолиятини амалга оширувчи Ўзбекистон Республикаси фуқаролари, Ўзбекистон Республикаси резиденти мақомига эга бўлган чет эллик фуқаролар ва фуқаролиги бўлмаган шахслар, шу жумладан якка тартибдаги тадбиркорлар, шунингдек Ўзбекистон Республикасининг юридик шахслари;
реинвестициялар — инвестициялардан олинган, тадбиркорлик фаолияти ва бошқа фаолият турлари объектларига киритиладиган ҳар қандай даромад, шу жумладан фойда, фоизлар, дивидендлар, роялти, лицензия ва воситачилик ҳақлари, техник ёрдам, техник хизматлар учун тўловлар ва ҳақларнинг бошқа турлари;
тўғридан-тўғри чет эл инвестициялари — чет эллик инвесторнинг ҳукумат кафолатларисиз, таваккалчилик шароитларида ўз маблағлари ёки қарз маблағлари ҳисобидан инвестициялари;
чет эл инвестициялари — чет эллик инвестор томонидан ижтимоий соҳа, тадбиркорлик, илмий ва бошқа фаолият турлари объектларига киритиладиган моддий ва номоддий бойликлар ҳамда уларга бўлган ҳуқуқлар, шу жумладан интеллектуал мулк объектларига бўлган ҳуқуқлар, шунингдек реинвестициялар;
чет эллик инвесторлар — чет давлатлар, чет давлатларнинг маъмурий ёки ҳудудий органлари, давлатлар ўртасидаги битимларга ёки бошқа шартномаларга мувофиқ тузилган ёки халқаро оммавий ҳуқуқ субъекти бўлган халқаро ташкилотлар, чет давлатларнинг қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ташкил этилган ва фаолият кўрсатадиган юридик шахслар, ҳар қандай бошқа ширкатлар, ташкилотлар ёки уюшмалар, чет давлат фуқаролари ва Ўзбекистон Республикасидан ташқарида доимий яшайдиган фуқаролиги бўлмаган шахслар;
Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналар — акцияларининг (улушларининг, пайларининг) ёки устав фондининг (устав капиталининг) камида ўн беш фоизини чет эл инвестициялари ташкил этадиган корхоналар.
4-модда. Инвестициялар ва инвестиция фаолиятининг асосий принциплари
Инвестициялар ва инвестиция фаолиятининг асосий принциплари қуйидагилардан иборат:
қонунийлик;
ошкоралик ва очиқлик;
инвестиция фаолиятини амалга ошириш эркинлиги;
адолатлилик ва инвестиция фаолияти субъектларининг тенглиги;
инвесторларга нисбатан камситишга йўл қўймаслик;
инвесторларнинг виждонлилиги презумпцияси.
Инвестициялар ва инвестиция фаолияти тўғрисидаги қонунчиликнинг асосий принциплари инвестиция қилиш ва инвестиция фаолиятини амалга ошириш жараёнининг барча босқичларида қўлланилади.
2-боб. Инвестициялар, инвестиция фаолиятининг объектлари ва субъектлари
5-модда. Инвестицияларнинг мўлжалланган объектига кўра турлари
Инвестициялар мўлжалланган объектига кўра капитал, молиявий ва ижтимоий турларга бўлинади.
Асосий фондларни яратиш ва такрор кўпайтиришга, шу жумладан янги қурилишга, модернизация қилишга, реконструкция қилишга, техник жиҳатдан қайта жиҳозлашга, шунингдек моддий ишлаб чиқаришнинг бошқа шаклларини ривожлантиришга киритиладиган инвестициялар капитал инвестициялар жумласига киради.
Акциялар, корпоратив, инфратузилмавий ва давлат облигацияларига, шунингдек қимматли қоғозларнинг бошқа турларига киритиладиган инвестициялар молиявий инвестициялар жумласига киради.
Инсон салоҳиятини, кўникмаларини ва ишлаб чиқариш тажрибасини ривожлантиришга, шунингдек номоддий бойликларнинг бошқа шаклларини ривожлантиришга киритиладиган инвестициялар ижтимоий инвестициялар жумласига киради.
6-модда. Инвестицияларни амалга ошириш шакллари
Инвестицияларни амалга ошириш шакллари қуйидагилардан иборат:
юридик шахсларни ташкил этиш ёки уларнинг устав фондларида (устав капиталларида) улушли тарзда, шу жумладан мол-мулк ва акциялар (улушлар) сотиб олиш йўли билан иштирок этиш;
Ўзбекистон Республикаси резидентлари томонидан эмиссия қилинган қимматли қоғозларни, жумладан қарз мажбуриятларини олиш;
концессияларни олиш, шу жумладан табиий ресурсларни қидириш, ўзлаштириш, қазиб олиш ёки улардан фойдаланишга доир концессияларни олиш, шунингдек маҳсулот тақсимотига оид битимларда иштирок этиш;
мулк ҳуқуқини, шу жумладан интеллектуал мулк объектларига бўлган мулк ҳуқуқини, муаллифлик ҳуқуқларини, патентлар, товар белгилари, фойдали моделлар, саноат намуналари, фирма номлари ва ноу-хау, ишчанлик обрўсини (гудвиллни) олиш;
ер участкаларига бўлган ҳуқуқларни, бошқа табиий ресурсларга эгалик қилиш ва улардан фойдаланиш ҳуқуқларини олиш.
Инвесторлар қонунчиликка зид бўлмаган бошқа шаклларда ҳам инвестицияларни амалга ошириши мумкин.
Инвестиция фаолияти инвестициялар киритишнинг турли шаклларини бирлаштириш воситасида амалга оширилиши мумкин.
Инвестицияларнинг бирламчи ёки такроран киритиладиган шакллари ўзгартирилиши уларнинг инвестиция сифатидаги даражаси ўзгаришига олиб келмайди.
7-модда. Инвестиция ресурслари
Инвестиция ресурслари жумласига қуйидагилар киради:
пул маблағлари (шу жумладан чет эл валютаси) ва бошқа молиявий маблағлар, шу жумладан кредитлар, пайлар, улушлар, акциялар ва бошқа қимматли қоғозлар;
кўчар ва кўчмас мол-мулк (бинолар, иншоотлар, ускуналар, машиналар ва бошқа моддий қимматликлар) ҳамда уларга бўлган ҳуқуқлар;
интеллектуал мулк объектлари, шу жумладан у ёки бу турдаги ишлаб чиқариш турини ташкил этиш учун зарур бўлган, техник ҳужжатлар, кўникмалар ва ишлаб чиқариш тажрибаси тарзида расмийлаштирилган, патентланган ёки патентланмаган (ноу-хау) техник, технологик, тижоратга оид ва бошқа билимлар;
ер участкаларига бўлган ҳуқуқлар, бошқа табиий ресурсларга эгалик қилиш ва улардан фойдаланиш ҳуқуқлари, шунингдек мулк ҳуқуқларидан келиб чиқувчи бошқа ашёвий ҳуқуқлар.
8-модда. Инвестиция фаолиятининг объектлари
Ижтимоий соҳа, тадбиркорлик, илмий ва қонунчилик билан тақиқланмаган бошқа фаолият турларининг объектлари инвестиция фаолияти объектларидир.
Барпо этилиши ва фойдаланилиши қонунчиликда белгиланган санитария-гигиена, радиация, экология, архитектура-шаҳарсозлик талабларига ва бошқа талабларга жавоб бермайдиган, юридик ва жисмоний шахсларнинг ҳуқуқларини, эркинликларини ҳамда қонун билан қўриқланадиган манфаатларини бузадиган объектларга инвестиция қилиш тақиқланади.
9-модда. Инвестиция фаолиятининг субъектлари
Ўзбекистон Республикасининг фуқаролари, якка тартибдаги тадбиркорлари ва юридик шахслари — резидентлари, давлат бошқаруви органлари ва маҳаллий давлат ҳокимияти органлари, чет давлатлар, чет давлатларнинг маъмурий ёки ҳудудий органлари, халқаро ташкилотлар ҳамда чет эллик юридик шахслар ва фуқаролар, шунингдек фуқаролиги бўлмаган шахслар инвестиция фаолиятининг субъектларидир.
10-модда. Инвесторнинг ҳуқуқлари
Инвестор:
Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигига зид бўлмаган инвестиция фаолиятини эркин амалга оширишга, инвестиция қилишни амалга ошириш ҳажмларини, турларини, шаклларини, соҳасини ва йўналишларини мустақил равишда белгилашга;
инвестиция фаолиятини амалга ошириш учун юридик ва жисмоний шахслар билан шартномалар тузишга;
ўз инвестицияларига ва инвестиция фаолияти натижаларига эгалик қилишга, улардан фойдаланишга ҳамда уларни тасарруф этишга, шунингдек инвестиция фаолияти натижаларини сотишга ва олиб чиқишга;
инвестиция фаолияти натижасида олинган даромадларни солиқлар, йиғимлар ва қонунчиликда назарда тутилган бошқа тўловлар (бундан буён матнда солиқлар ва тўловлар деб юритилади) тўланганидан сўнг мустақил ва эркин тарзда тасарруф этишга;
ўзи қабул қилган барча турдаги мажбуриятларнинг, шу жумладан қарз маблағларини жалб этишга қаратилган мажбуриятларнинг таъминоти сифатида ўзига мулк ҳуқуқи асосида тегишли бўлган мол-мулк ва ҳар қандай мулкий ҳуқуқлардан фойдаланишга;
ўз инвестициялари ва бошқа активлари реквизиция (экспроприация) қилинган тақдирда муносиб компенсация олишга;
кредитлар ва қарзлар тарзидаги пул маблағларини жалб этишга;
давлат бошқаруви органлари, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари ва улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) ва қарорлари натижасида етказилган зарарлар учун товон олишга ҳақли.
11-модда. Инвесторнинг мажбуриятлари
Инвестор:
солиқлар ва тўловларни тўлаши;
инвестиция қилиш муносабати билан ўзи қабул қилган шартнома мажбуриятларини бажариши;
қонунчилик талабларига, шу жумладан рақобат тўғрисидаги, коррупцияга қарши курашиш тўғрисидаги, инвестициялар ва инвестиция фаолияти тўғрисидаги, меҳнат тўғрисидаги, шаҳарсозлик тўғрисидаги, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонунчилик талабларига, шунингдек техника хавфсизлигига, санитария нормалари ва қоидаларига риоя этиши;
шартнома шартларини бажармаганлиги ёки лозим даражада бажармаганлиги сабабли инвестиция фаолияти иштирокчисига етказилган зарарларнинг ўрнини қоплаши;
ваколатли давлат бошқаруви органларининг ва маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг ўз ваколатлари доирасида қўйиладиган талабларини бажариши шарт.
12-модда. Инвестиция фаолияти иштирокчисининг ҳуқуқлари
Инвестиция фаолиятининг иштирокчиси:
биржа, танлов ва тендер савдоларининг, электрон дўконларнинг ва ким ошди савдоларининг иштирокчиси бўлишга;
инвесторлар билан уларнинг буюртмаларини бажариш юзасидан шартномалар тузишга;
агар шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, ўзининг инвестор олдидаги мажбуриятларини бажаришга бошқа шахсларни жалб қилишга ҳақли.
13-модда. Инвестиция фаолияти иштирокчисининг мажбуриятлари
Инвестиция фаолиятининг иштирокчиси:
қонунчиликда белгиланган нормалар, қоидалар ва стандартларга, шу жумладан рақобат тўғрисидаги, коррупцияга қарши курашиш тўғрисидаги, инвестициялар ва инвестиция фаолияти тўғрисидаги, меҳнат тўғрисидаги, шаҳарсозлик тўғрисидаги ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонунчилик талабларига риоя қилиши;
шартнома шартларини ўз вақтида ва лозим даражада бажариши;
шартнома шартларини бажармаганлиги ёки лозим даражада бажармаганлиги сабабли инвесторга етказилган зарарларнинг ўрнини қоплаши;
давлат бошқаруви органлари ва маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг ўз ваколатлари доирасида қўйиладиган талабларини бажариши шарт.
14-модда. Инвестиция фаолиятида нархни шакллантириш
Инвестиция фаолияти жараёнида товарларнинг (ишларнинг, хизматларнинг) қиймати шартномавий нархлар бўйича белгиланади, бундан қонунчиликда қатъий белгиланган нархлар мустасно.
Инвестиция қилиш объекти бўлган товарларнинг (ишларнинг, хизматларнинг) нархлари биржа, танлов, ким ошди савдоларида ва бошқа уюшган савдоларда ҳам шакллантирилиши мумкин.
Биржа, танлов, ким ошди савдоларида ва бошқа уюшган савдоларда шаклланган, реализация қилинадиган давлат активларининг нархлари, мазкур активларнинг баланс ва баҳоланган қийматидан қатъи назар, бозор нархлари деб тан олинади.
3-боб. Инвестиция фаолияти субъектлари ҳуқуқларининг давлат кафолатлари ва инвестицияларни ҳимоя қилиш
15-модда. Инвестиция фаолияти субъектлари ҳуқуқларининг кафолатлари
Давлат инвестиция фаолияти субъектларининг ҳуқуқларини кафолатлайди. Давлат органлари ва уларнинг мансабдор шахслари инвестиция субъектларининг қонунчиликка мувофиқ амалга оширилаётган фаолиятига аралашишга ҳақли эмас.
Агар давлат органлари ва уларнинг мансабдор шахслари инвестиция фаолияти субъектларининг фаолиятида қонунчилик бузилганлигини аниқласа, улар ўзлари ваколатли бўлган ва муайян қоидабузарликни бартараф этиш билан бевосита боғлиқ чораларни кўриши мумкин.
Давлат органлари ва уларнинг мансабдор шахслари қоидабузарлик мавжудлиги фактидан инвестиция фаолияти субъектларининг инвестиция фаолиятига боғлиқ бўлмаган бошқа қонуний фаолиятига аралашиш ёки уни чеклаб қўйиш учун асос сифатида фойдаланиши мумкин эмас.
Давлат инвесторларнинг фуқаролиги, яшаш жойи, иқтисодий фаолиятни амалга ошириш жойи билан боғлиқ ҳолда, шунингдек инвесторларнинг ёки инвестицияларнинг келиб чиқиш мамлакатига қараб инвесторларни камситишга йўл қўймасликни кафолатлайди.
Инвестор томонидан ҳуқуқларнинг амалга оширилиши бошқа инвесторларнинг ҳуқуқлари ва қонун билан қўриқланадиган манфаатларини бузмаслиги керак. Бунда давлат тадбиркорлик субъектининг ҳамтаъсисчиси (акциядори, иштирокчиси) сифатида бошқа таъсисчилар (акциядорлар, иштирокчилар) каби тенг ҳуқуқлар ва мажбуриятларга эга бўлади.
Ушбу модданинг қоидалари халқаро ҳуқуқнинг умум эътироф этилган принциплари ва нормаларига мувофиқ белгиланадиган Ўзбекистон Республикасининг миллий хавфсизлигини таъминлаш билан бевосита боғлиқ қонунчиликни қабул қилишга, ўзгартиришга, тўлдиришга ёхуд бекор қилишга нисбатан татбиқ этилмайди.
16-модда. Маблағлардан фойдаланиш кафолатлари
Инвестиция фаолияти субъектининг инвестиция фаолияти натижасида олинган даромадлари солиқлар ва тўловлар тўланганидан кейин унинг хоҳишига кўра реинвестиция қилиниши ёки улардан бошқа ҳар қандай усулда фойдаланилиши мумкин.
Чет эл ва маҳаллий инвестициялар иштирокидаги корхоналарнинг ҳисобварақларидаги маблағлардан фойдаланишни давлат органлари томонидан чеклаш ёхуд уларни мажбуран ечиб олиш фақат қонунда белгиланган тартибда амалга оширилиши мумкин.
17-модда. Маблағларни эркин ўтказиш кафолатлари
Инвесторларга солиқлар ва тўловларни тўлаш шарти билан чет эл валютасидаги маблағларни Ўзбекистон Республикасига ва Ўзбекистон Республикасидан чекловларсиз эркин ўтказиш, шу жумладан валютани репатриация қилиш учун айирбошлаш кафолатланади. Бундай ўтказмалар қуйидагиларни ўз ичига олади:
чет эл инвестицияларини сақлаб туриш ёхуд кўпайтириш учун бошланғич ва қўшимча суммалар;
инвестицияларни амалга оширишдан олинган даромад;
етказилган зарарларнинг ўрнини ушбу Қонунга мувофиқ қоплаш сифатида олинган маблағлар;
шартномалар шартларини бажариш тартибида амалга оширилган тўловлар;
чет эл инвестицияларини тўлиқ ёки қисман сотишдан тушган тушум;
низони ҳал қилиш оқибатида, шу жумладан ҳар қандай суд ёки арбитраж қарори оқибатида юзага келадиган тўловлар;
ходимларнинг иш ҳақи ва бошқа тўловлари;
қонунчиликка мувофиқ бошқа манбалардан олинган маблағлар.
Ўзбекистон Республикасининг қонунлари ҳамда халқаро шартномаларига мувофиқ давлат чет эллик инвесторнинг маблағларини репатриация қилишни чет эл инвестициялари иштирокидаги корхона тўловга қобилиятсиз бўлган ёки кредиторларнинг ҳуқуқлари бузилган, жисмоний шахс бўлган чет эллик инвестор томонидан жиноий қилмишлар ёки маъмурий ҳуқуқбузарликлар содир этилган ҳолларда ёхуд суд ёки арбитраж қарорига мувофиқ шундай репатриация қилишни тўхтатиб туришнинг бошқа зарурати бўлганда қонунчилик ҳужжатларини инвесторларни камситмайдиган тарзда қўллаш шартлари асосида тўхтатиб туриши мумкин.
18-модда. Инвестиция фаолияти тугатилиши муносабати билан чет эл инвестицияларини қайтариш кафолатлари
Чет эллик инвестор Ўзбекистон Республикасидаги инвестиция фаолиятини тугатиш ҳуқуқига эга.
Чет эллик инвестор инвестиция фаолиятини тугатгандан сўнг инвестиция фаолиятини тугатиш натижасида олинган ўз активларини нақд пул ёки натурал шаклда чет эллик инвесторнинг Ўзбекистон Республикасига ёхуд бошқа кредиторларга нисбатан мажбуриятларини бажариш учун зарар етказмаган ҳолда эркин репатриация қилиш ҳуқуқига эга.
19-модда. Қонунчиликнинг инвестор учун ноқулай ўзгаришларига қарши кафолатлар
Агар қонунчилик ҳужжатларининг бажарилиши инвесторга ёки инвестицияларга зарар етказадиган бўлса, ушбу қонунчилик ҳужжатлари орқага қайтиш кучига эга бўлмайди.
Агар Ўзбекистон Республикасининг кейинги қонунчилик инвестиция қилиш шарт-шароитларини ёмонлаштирса, инвестиция қилиш санасида амалда бўлган қонунчилик чет эл инвесторларига нисбатан инвестиция қилиш пайтидан эътиборан ўн йил мобайнида қўлланилади. Инвестор ўзининг инвестиция қилиш шарт-шароитларини яхшилайдиган янги қонунчилик қоидаларини ўз хоҳишига кўра қўллаш ҳуқуқига эга.
Ўзбекистон Республикасининг кейинги қонунчилик инвестиция қилиш шарт-шароитларини ёмонлаштирган тақдирда, инвестиция қилиш пайтида амалда бўлган қонунчиликни ўн йил мобайнида қўллаш тўғрисидаги кафолат қуйидаги ҳолларда қўлланилади:
репатриация тартиб-таомилини мураккаблаштирувчи ёки инвесторнинг чет элга ўтказиладиган даромадлари (фойдаси) миқдорини камайтирувчи қўшимча талаблар жорий этилганда, бундан инвесторнинг маблағларини репатриация қилишни чет эл инвестициялари иштирокидаги корхона тўловга қобилиятсиз бўлган ёки кредиторларнинг ҳуқуқлари бузилган, жисмоний шахс бўлган чет эллик инвестор томонидан жиноий қилмишлар ёки маъмурий ҳуқуқбузарликлар содир этилган ҳолларда ёхуд суд ёки арбитраж қарорига мувофиқ шундай репатриация қилишни тўхтатиб туришнинг бошқа зарурати бўлганда қонунчилик ҳужжатларини инвесторларни камситмайдиган тарзда қўллаш шартлари асосида тўхтатиб туриш мустасно;
инвестиция қилишни амалга ошириш ҳажмларига сон жиҳатдан чекловлар ва инвестицияларнинг миқдори бўйича бошқа қўшимча талаблар, шу жумладан чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналарда чет эл инвестицияларининг энг кам миқдорини кўпайтириш тарзидаги қўшимча талаблар жорий этилганда;
чет эллик инвесторнинг Ўзбекистон Республикаси корхоналарининг устав фондларидаги улушли иштироки бўйича чекловлар жорий этилганда;
чет эллик инвесторларнинг визаларини расмийлаштириш ва узайтириш бўйича қўшимча тартиб-таомиллар, шунингдек чет эл инвестицияларини амалга ошириш бўйича бошқа қўшимча талаблар жорий этилганда.
Инвестор учун ноқулай ўзгаришларга қарши кафолатларнинг амал қилиши қуйидаги ҳолларда бошланади:
корхона ташкил этилганда — у давлат рўйхатидан ўтказилган санадан эътиборан;
мол-мулкни, улушни, Ўзбекистон Республикасининг резидентлари томонидан эмитентланган акцияларни ва бошқа қимматли қоғозларни, савдо ва хизмат кўрсатиш соҳаси объектларига, турар жойларга бўлган мулк ҳуқуқини, шунингдек ер участкаларига бўлган ҳуқуқни ҳамда бошқа табиий ресурсларга эгалик қилиш ва улардан фойдаланиш ҳуқуқини олишда — мулк ҳуқуқини ёки бошқа ашёвий ҳуқуқни мустаҳкамловчи ҳужжат кучга кирган санадан эътиборан;
интеллектуал мулкка бўлган ҳуқуқларни, шу жумладан муаллифлик ҳуқуқларини, патентларни, товар белгиларини, фойдали моделларни, саноат намуналарини, фирма номларини ва ноу-хауни, шунингдек ишчанлик обрўсини (гудвиллни) киритишда — интеллектуал мулкка бўлган ҳуқуқлар киритилганлигини тасдиқловчи ҳужжат кучга кирган санадан эътиборан;
концессияларни, шу жумладан табиий ресурсларни қидиришга, ўзлаштиришга, қазиб олишга ёхуд улардан фойдаланишга доир концессияларни олишда — концессия шартномаси қонунчиликда белгиланган тартибда рўйхатдан ўтказилган санадан эътиборан;
Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан тузилган инвестиция шартномасида бир вақтнинг ўзида инвестиция мажбуриятларини мустаҳкамлаб қўйган ҳолда инвестиция қилишда — шартнома кучга кирган санадан эътиборан;
Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигига зид бўлмаган бошқа шаклларда инвестиция қилишда — инвестор томонидан Ўзбекистон Республикаси ҳудудида инвестиция фаолияти амалга оширилаётганлигини тасдиқловчи ҳужжат кучга кирган санадан эътиборан.
Ушбу модда халқаро ҳуқуқнинг умум эътироф этилган принципларига мувофиқ белгиланадиган Ўзбекистон Республикасининг миллий хавфсизлигига доир манфаатларини ҳимоя қилишни таъминлаш билан бевосита боғлиқ бўлган қонунчилик ҳужжатларини қабул қилишга, ўзгартиришга, тўлдиришга ёхуд бекор қилишга нисбатан татбиқ этилмайди.
20-модда. Ошкоралик ва очиқликни таъминлаш кафолатлари
Ҳамманинг эътибори учун расмий равишда эълон қилинмаган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар кучга кирмаган ҳужжатлар сифатида ҳуқуқий оқибатларни келтириб чиқармайди ва инвестициявий муносабатларни тартибга солиш, ушбу ҳужжатлардаги кўрсатмаларни бажармаганлик учун инвестиция фаолияти субъектларига нисбатан бирор-бир санкция қўллаш учун асос бўлиб хизмат қилиши мумкин эмас.
Давлат бошқаруви органлари ва маҳаллий давлат ҳокимияти органлари оммавий ахборот воситалари орқали, шу жумладан ўз расмий веб-сайтида инвестиция фаолияти соҳасида ўзининг иштироки ва қабул қилинган қарорлар тўғрисидаги ахборотни эълон қилиши шарт.
Жисмоний ва юридик шахсларга очиқлик ҳамда давлат бошқаруви органлари ва маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг инвестиция фаолияти соҳасидаги фаолияти тўғрисида ва ўзлари қабул қилаётган қарорлар тўғрисидаги ахборотдан монеликсиз фойдаланиш имконияти таъминланади.
21-модда. Инвестицияларни ҳимоя қилиш
Давлат инвестицияларнинг Ўзбекистон Республикаси қонунчилигига ва халқаро шартномаларига мувофиқ ҳимоя қилинишини кафолатлайди.
Инвесторларнинг инвестициялари ва бошқа активлари национализация қилинмайди.
Инвесторларнинг инвестициялари ва бошқа активлари реквизиция (экспроприация) қилинмайди, бундан табиий офатлар, авариялар, эпидемиялар, эпизоотийлар ва фавқулодда хусусиятга эга бўлган бошқа ҳоллар мустасно.
Инвестицияларни реквизиция ва экспроприация қилиш тўғрисидаги қарор реквизиция ёки экспроприация қилишнинг қуйидаги талабларига риоя қилинган тақдирда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан қабул қилинади:
инвесторларнинг ушбу модда учинчи қисмида кўрсатилган ҳолатлардан келиб чиқадиган вазифаларни ҳал қилиш учун зарур бўлган инвестициялари ёки бошқа активларининг минимал ҳажми билан чекланса;
камситилмайдиган асосда амалга оширилса;
етказилган зарарга монанд компенсация тўлаш билан бирга амалга оширилса. Давлат мазкур компенсация тўловлари ўз вақтида амалга оширилишининг кафили сифатида иш юритади.
Инвестор суд ва арбитраж тартибида, хусусан, қуйидагилар юзасидан низолашишга ҳақли:
реквизицияни (экспроприацияни) амалга ошириш учун фойдаланиладиган мақсаднинг қонунийлиги;
реквизициянинг (экспроприациянинг) миқдори;
реквизиция (экспроприация) қилинаётган инвестицияларни ва бошқа активларни баҳолаш;
тўланиши лозим бўлган компенсация тўловининг мувофиқлиги;
давлат бошқаруви органлари ва маҳаллий давлат ҳокимияти органлари реквизицияни (экспроприацияни) амалга ошириш чоғида риоя этган тартиб-таомил.
Инвесторларнинг инвестицияларини ва таваккалчиликларини суғурталаш ихтиёрий асосда амалга оширилади.
22-модда. Инвестицияларни ҳимоя қилишнинг қўшимча кафолатлари ва чоралари
Инвестицияларни ҳимоя қилишнинг қўшимча кафолатлари ва чоралари Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати томонидан кафолатлар беришни, инвестиция лойиҳаларини молиялаштиришга кўмаклашишни, махсус солиқ ва тўлов режимини яратишни, инвестиция лойиҳалари амалга оширилиши юзасидан давлат мониторинги ўтказилишини ҳамда Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан тузилган инвестиция шартномаларига асосан бошқа чораларни ўз ичига олиши мумкин.
23-модда. Зиддиятли қоидалар
Ушбу Қонуннинг қоидалари ва Ўзбекистон Республикасининг бошқа қонунчилик ҳужжатлари ёки халқаро шартномалари ўртасида бирор-бир номувофиқлик бўлган тақдирда, инвесторлар учун энг қулай бўлган қоидалар устувор кучга эга бўлади.
4-боб. Инвестиция фаолиятини давлат томонидан тартибга солиш
24-модда. Инвестиция фаолиятини давлат томонидан тартибга солиш мақсадлари
Инвестиция фаолиятини давлат томонидан тартибга солиш Ўзбекистон Республикасини ва унинг ҳудудларини ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришнинг давлат вазифалари бажарилишини таъминлайдиган инвестиция сиёсатини амалга ошириш, инвестициялар самарадорлигини ошириш, Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги турли инвестиция объектларига қўйилмалар учун хавфсиз шарт-шароитларни таъминлаш мақсадида давлат бошқаруви органлари ва маҳаллий давлат ҳокимияти органлари томонидан амалга оширилади.
25-модда. Инвестиция фаолиятини давлат томонидан тартибга солиш усуллари
Инвестиция фаолиятини давлат томонидан тартибга солиш қуйидагилар орқали амалга оширилади:
инвестиция фаолиятининг норматив-ҳуқуқий базасини такомиллаштириш;
инвестиция фаолиятини ривожлантириш учун қулай шарт-шароитлар яратиш ва Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг кафолатларини тақдим этиш;
Ўзбекистон Республикаси ҳудудида махсус иқтисодий зоналарни ва кичик саноат зоналарини барпо этиш;
асосий фондларни тезлаштирилган амортизация қилиш ҳуқуқини бериш;
техник жиҳатдан тартибга солиш нормалари, қоидалари ва талабларини белгилаш;
рақобатни қўллаб-қувватлаш чораларини қўллаш;
ер участкаларига бўлган ҳуқуқларни амалга ошириш, шунингдек бошқа табиий ресурсларга эгалик қилиш ва улардан фойдаланиш шартларини белгилаш.
Инвесторларга бозорда уларни устувор мавқега қўювчи мутлақ қоидалар ва ҳуқуқлар берилишига йўл қўйилмайди.
26-модда. Инвестицияларни ва инвестиция фаолиятини давлат томонидан тартибга солиш соҳасидаги ваколатли давлат органи
Ўзбекистон Республикаси Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги инвестицияларни ва инвестиция фаолиятини давлат томонидан тартибга солиш соҳасидаги ваколатли давлат органидир.
Инвестицияларни ва инвестиция фаолиятини давлат томонидан тартибга солиш соҳасидаги ваколатли давлат органининг асосий ваколатлари қуйидагилардан иборат:
салоҳиятли инвесторларга фаолиятининг ҳуқуқий, иқтисодий ва бошқа масалалари бўйича маслаҳат бериш ҳамда уларга юзага келадиган масалаларни ҳал этишда зарур ёрдам ва кўмак кўрсатиш;
ягона давлат инвестиция сиёсатини амалга ошириш ҳамда инвестиция фаолиятини тартибга солиш соҳасидаги давлат органлари ва ташкилотларининг фаолиятини мувофиқлаштириш;
ҳамкорлик йўналишларини ва лойиҳаларини мажбурий равишда келишган ҳолда Ўзбекистон Республикаси давлат бошқаруви органларининг, маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг ва хўжалик бошқаруви органларининг чет эл ваколатли органлари, чет эл ҳукумат молия ташкилотлари ҳамда халқаро молия институтлари, шунингдек компаниялар ва салоҳиятли чет эллик инвесторлар билан инвестициявий ҳамкорлик масалаларига доир ўзаро алоқаларни таъминлаш;
инвесторлар билан доимий икки томонлама алоқани таъминлаш, ҳудудлар ва маҳаллий юридик шахсларга инвестицияларни жалб қилишда кўмаклашиш, инвестиция таклифлари ишлаб чиқилишини ташкил этиш;
Ўзбекистон Республикаси манфаатларини ифодалаш ва халқаро инвестиция ҳамжамиятлари ишида иштирок этиш;
инвестицияларни жалб қилиш, инвестиция муҳитини ривожлантириш ва Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги инвестиция фаолиятини такомиллаштириш соҳасидаги норматив-ҳуқуқий базани янада такомиллаштириш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш ва киритиш.
27-модда. Маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг инвестицияларни ва инвестиция фаолиятини тартибга солиш бўйича ваколатлари
Маҳаллий давлат ҳокимияти органлари ўз ваколатлари доирасида ҳамда инвестицияларни ва инвестиция фаолиятини давлат томонидан тартибга солиш соҳасидаги ваколатли давлат органининг ҳудудий бўлинмалари билан биргаликда қуйидагиларни амалга оширади:
маҳаллий даражада мамлакатнинг тегишли ҳудудига инвестиция қилиш ҳажмларини кенгайтиришни рағбатлантиришга қаратилган инвестиция сиёсатини олиб бориш, шу жумладан инвестицияларни жалб қилиш, ҳудудда инвестиция муҳитини янада такомиллаштириш, тегишли ҳудуддаги корхоналарнинг ривожланишини қўллаб-қувватлаш;
инвестиция қилишни талаб қиладиган истиқболли лойиҳаларни, шунингдек бўш турган давлат мулки объектларини ҳамда ер участкаларини ҳудудларнинг эҳтиёжлари ва салоҳиятидан (ресурс, табиий-иқлим, меҳнат ва ҳ.к.) келиб чиққан ҳолда ўрганиш ва аниқлаш;
инвесторларнинг фаолияти билан бевосита боғлиқ масалаларни, шунингдек зарур ҳолларда, тўғридан-тўғри инвестицияларни жалб қилиш воситасида истиқболли тадбиркорлик ташаббуслари ва лойиҳаларини амалга ошириш бўйича таклифларни кўриб чиқиш;
тегишли ҳудуддаги инвестиция лойиҳаларини, шу жумладан чет эл инвестициялари иштирокидаги инвестиция лойиҳаларини ўз вақтида ва самарали амалга оширишга тўсқинлик қилувчи омилларни аниқлаш, уларни ҳал этиш бўйича тезкор чоралар кўриш;
чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналар фаолиятини, шунингдек инвесторлар томонидан инвестиция мажбуриятлари бажарилишини таҳлил қилиш асосида тегишли ҳудуднинг иқтисодиётига жалб этилаётган инвестициялардан фойдаланиш самарадорлигини ошириш;
тегишли ҳудуднинг чет эл банклари, фондлар, агентликлар ва компаниялар билан инвестициявий ҳамкорлик йўналишларини ўзаро манфаатли асосда ривожлантириш ва диверсификация қилиш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш;
инвестицияларни тегишли ҳудудга жалб этиш бўйича асосий йўналишларни ва янада қулай шарт-шароитлар яратиш учун чет эл инвестицияларини жалб қилиш соҳасидаги чора-тадбирларни амалга ошириш.
28-модда. Инвестициялар жалб этишни амалга оширувчи давлат органларининг функциялари
Инвестицияларни жалб этиш, амалга ошириш ва ҳимоя қилиш мақсадида инвестицияларни ва инвестиция фаолиятини давлат томонидан тартибга солиш соҳасидаги ваколатли давлат органи, бошқа давлат бошқаруви органлари ҳамда маҳаллий давлат ҳокимияти органлари:
Ўзбекистон Республикасида инвестиция фаолиятининг имкониятлари ва шарт-шароитлари ҳақидаги ахборотни тайёрлайди ҳамда тарқатади;
салоҳиятли инвесторларга фаолиятининг ҳуқуқий, иқтисодий ва бошқа масалалари бўйича маслаҳат беради ҳамда уларга юзага келадиган масалаларни ҳал этишда зарур ёрдам ва кўмак кўрсатади;
чет эл инвестициялари масалалари бўйича халқаро муносабатларда ўз ваколатлари доирасида Ўзбекистон Республикаси номидан иш юритади.
29-модда. Инвесторлар фаолиятини назорат қилиш бўйича давлат органларининг ваколатлари
Инвестициялар ва инвестиция фаолияти тўғрисидаги қонунчилик талабларига инвесторлар ва инвестициялар иштирокидаги корхоналар томонидан риоя этилиши устидан назорат Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати ваколат берган давлат органлари томонидан ўз ваколатлари доирасида амалга оширилади.
Назорат функцияларини амалга оширишда давлат органи тижорат сири сақланишини таъминлаши шарт.
5-боб. Инвестицияларни ва инвестиция фаолиятини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш
30-модда. Инвестицияларни ва инвестиция фаолиятини давлат томонидан қўллаб-қувватлашнинг мақсад ва усуллари
Инвестицияларни ва инвестиция фаолиятини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш қулай инвестиция муҳитини яратиш, янги рақобатбардош ҳамда инновацион, экспортга йўналтирилган ва (ёки) импорт ўрнини босувчи ишлаб чиқаришларни ташкил этишга доир инвестицияларни рағбатлантириш, мавжуд ишлаб чиқаришларни замонавий технологияларни қўллаган ҳамда замонавий бошқарув тажрибасини жорий этган ҳолда кенгайтириш ва янгилаш мақсадида амалга оширилади.
Инвестицияларни ва инвестиция фаолиятини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш қуйидаги усулларда амалга оширилади:
имтиёзлар ва преференциялар қўллаш;
инвестиция лойиҳасини биргаликда молиялаштириш учун марказлаштирилган инвестициялар ажратиш;
молиявий, маслаҳат бериш ва ахборот жиҳатидан қўллаб-қувватлаш.
31-модда. Инвесторларга ва инвестициялар иштирокидаги корхоналарга давлат органлари билан ўзаро ҳамкорлик қилишда кўмаклашиш
Инвестицияларни ва инвестиция фаолиятини давлат томонидан тартибга солиш соҳасидаги ваколатли давлат органи инвесторларга бошқа давлат органлари билан ўзаро ҳамкорлик қилишда кўмаклашиш мақсадида ишни «ягона дарча» тамойили бўйича ташкил этади.
Инвестицияларни ва инвестиция фаолиятини давлат томонидан тартибга солиш соҳасидаги ваколатли давлат органи ва унинг ҳудудий бўлинмалари ишларни «ягона дарча» тамойили бўйича ташкил этиш мақсадида давлат хизматлари кўрсатилишини таъминлайди, шу жумладан тегишли Давлат хизматлари марказлари орқали таъминлайди.
Ишларни «ягона дарча» тамойили бўйича ташкил этиш қуйидагиларни ҳам ўз ичига олади:
мавжуд давлат хизматлари масалалари бўйича қабул қилиш ва маслаҳат бериш;
давлат хизматларини олиш учун зарур бўлган ҳужжатларни тайёрлаш ва расмийлаштиришда ёрдамлашиш;
электрон рақамли имзони, электрон аризани ва бошқа ҳужжатларни расмийлаштиришда ёрдамлашиш;
давлат хизматларини олишда инвесторга давлат бошқаруви органларида ва маҳаллий давлат ҳокимияти органларида ҳамроҳлик қилиш.
Инвестицияларни ва инвестиция фаолиятини давлат томонидан тартибга солиш соҳасидаги ваколатли давлат органи Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг Тадбиркорлар мурожаатларини кўриб чиқиш қабулхоналарига чет эл инвестицияларини ва маҳаллий инвестицияларни жалб қилиш ҳамда улар иштирокида лойиҳаларни амалга ошириш билан боғлиқ муаммоларни ҳал этишда кўмаклашади.
32-модда. Маслаҳат бериш ва ахборот жиҳатидан қўллаб-қувватлаш
Давлат бошқаруви органлари ва маҳаллий давлат ҳокимияти органлари, шу жумладан Ўзбекистон Республикасининг хориждаги дипломатик ваколатхоналари ва консуллик муассасалари, халқаро молия институтлари ҳузуридаги Ўзбекистон Республикаси ваколатхоналари инвесторларнинг муаммолари ва масалаларини ҳал этиш мақсадида ўз ваколатларига тааллуқли масалалар бўйича уларга маслаҳат ва ахборот ёрдами кўрсатади.
33-модда. Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакилнинг инвестиция фаолияти соҳасидаги ваколатлари
Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил (бундан буён матнда Тадбиркорлар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича вакил деб юритилади) инвестиция фаолияти соҳасида:
Ўзбекистон Республикасида инвестиция фаолиятини амалга ошириш жараёнида юзага келадиган масалалар бўйича инвесторларнинг ва инвестициялар иштирокидаги корхоналарнинг мурожаатларини кўриб чиқади ҳамда уларни ҳал этиш учун тавсиялар беради, шу жумладан мазкур масалада давлат бошқаруви органлари ва маҳаллий давлат ҳокимияти органлари билан ўзаро ҳамкорлик қилган ҳолда тавсиялар беради;
юзага келадиган масалаларни суддан ташқари ва судга қадар тартибда ҳал этишда инвесторларга кўмаклашади;
инвестициялар ва инвестиция фаолияти тўғрисидаги қонунчиликни такомиллаштириш бўйича таклифларни ишлаб чиқади ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президентига киритади;
инвесторга унинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларига, шу жумладан уларни ҳимоя қилиш шакллари ва усулларига тааллуқли масалаларни тушунтиради;
инвесторларнинг мурожаатлари ва давлат бошқаруви органлари ҳамда маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг эшитувлари натижаларини таҳлил қилади;
қонунчиликни таҳлил қилади ва инвесторларнинг ҳуқуқларини бузадиган ёки хўжалик фаолиятини юритишни қийинлаштирадиган нормаларни аниқлайди ҳамда натижаси бўйича инвесторларнинг бузилган ҳуқуқларини, эркинликларини тиклаш ва уларнинг қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш учун тавсиялар ишлаб чиқади;
тегишли давлат бошқаруви органига инвесторларнинг бузилган ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини тиклашга қаратилган тавсиялар киритади.
Тавсиялар олган давлат бошқаруви органи ва маҳаллий давлат ҳокимияти органи Тадбиркорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича вакилга тавсияларни кўриб чиқиш натижалари тўғрисида ёзма жавоб тақдим этади.
Зарур бўлган тақдирда, Тадбиркорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича вакил давлат бошқаруви органлари ва маҳаллий давлат ҳокимияти органларидан, мулкчилик шаклидан қатъи назар, корхоналар, муассасалар ва ташкилотлардан инвесторларнинг ҳамда инвестициялар иштирокидаги корхоналарнинг мурожаатларини кўриб чиқиш учун зарур бўлган ахборотни сўраб олади, бундан давлат сирларини ёки қонун билан қўриқланадиган бошқа сирни ташкил этувчи ахборот мустасно.
6-боб. Инвестицияларни ва инвестиция фаолиятини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш бўйича имтиёз ҳамда преференциялар
34-модда. Инвестицияларни ва инвестиция фаолиятини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш бўйича имтиёз ҳамда преференциялар бериш
Инвестицияларни ва инвестиция фаолиятини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш учун қўлланиладиган имтиёз ҳамда преференциялар қуйидагиларни ўз ичига олиши мумкин:
солиқлар ва тўловлар бўйича имтиёзлар бериш;
инвестиция лойиҳасини амалга ошириш учун инвестор томонидан олинадиган кредитлар бўйича фоиз ставкаларини субсидиялаш.
Имтиёзлар ва преференциялар қуйидагиларга қараб берилади:
инвестициялар ҳажмига;
инвестиция лойиҳаси амалга ошириладиган жойнинг шарт-шароитларига;
кутилаётган ижтимоий-иқтисодий самарага ва янги иш ўринларини яратишга;
инвестиция лойиҳасини амалга ошириш соҳалари ва тармоқларига.
Солиқлар ва тўловлар бўйича имтиёзлар қонунда белгиланган тартибда берилади.
Ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган инвестицияларни ва инвестиция фаолиятини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш учун қўлланиладиган преференциялар тегишинча Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгашининг, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимларининг қарорлари билан, шу жумладан муниципал объектларга нисбатан Қорақалпоғистон Республикаси бюджети, вилоятлар ва Тошкент шаҳар маҳаллий бюджетлари маблағлари ҳисобидан берилиши мумкин.
Имтиёзлар ва преференциялар тегишли ҳудудга инвестициялар киритишни назарда тутувчи инвесторларга мазкур ҳудуд инфратузилмасининг ривожланиш даражасидан келиб чиққан ҳолда берилади.
Тўғридан-тўғри чет эл инвестицияларини жалб қилган ҳолда ташкил этилган ва қонунчилик билан тасдиқланадиган рўйхат бўйича иқтисодиёт тармоқларида маҳсулот ишлаб чиқаришга (хизматлар кўрсатишга) ихтисослашган корхоналарга Ўзбекистон Республикасининг Солиқ кодексида белгиланган тартибда алоҳида солиқлар юзасидан имтиёзлар қўллашнинг ўзига хос хусусиятлари назарда тутилади.
35-модда. Инвестицияга оид солиқ кредити
Инвесторларни қўллаб-қувватлаш мақсадида уларга инвестицияга оид солиқ кредити берилиши мумкин ва ушбу кредит солиқ мажбуриятини бажариш муддатини ўзгартириш шакли бўлиб, бунда солиқ тўловчи бўлган инвесторга белгиланган муддат ичида ушбу инвестор тўлаши керак бўлган солиқ тўловларини кредит суммасини ва ҳисобланган фоизларни Ўзбекистон Республикасининг Солиқ кодексига мувофиқ кейинчалик босқичма-босқич тўлаган ҳолда камайтириш имконияти берилади.
36-модда. Инвестиция субсидияси
Зарур муҳандислик-коммуникация шароитларини таъминлаш, шунингдек имтиёзлар бериш учун Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати инвестиция лойиҳасини амалга ошириш бўйича инвестиция преференцияси тарзида тақдим этиладиган молиявий кўмак сифатида инвестиция субсидиясини бериши мумкин.
Инвесторга зарур муҳандислик-коммуникация шароитлари шаклидаги инвестиция субсидияси инвестиция фаолияти объектига олиб бориладиган ташқи муҳандислик-коммуникация тармоқларини Ўзбекистон Республикаси томонидан қуриш йўли билан таъминланади.
Инвестиция субсидияси солиқ ва божхона имтиёзлари сифатида ҳам берилиши мумкин.
Инвестицияларни ва инвестиция фаолиятини давлат томонидан тартибга солиш соҳасидаги ваколатли давлат органи Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги билан биргаликда инвесторнинг инвестиция субсидияси бериш тўғрисидаги аризасини Ўзбекистон Республикасининг «Жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари тўғрисида»ги Қонунида белгиланган тартиб ва муддатларда кўриб чиқади ҳамда Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматига таклиф киритади.
7-боб. Марказлаштирилмаган инвестициялар
37-модда. Марказлаштирилмаган инвестицияларнинг манбалари
Марказлаштирилмаган инвестицияларнинг манбалари қуйидагилардан иборат:
инвесторнинг шахсий маблағлари;
Ўзбекистон Республикасининг кафолатисиз олинган, шу жумладан чет эл банкларидан олинган банк кредитлари;
тўғридан-тўғри чет эл инвестициялари.
Марказлаштирилмаган инвестициялар қонунчиликка зид бўлмаган бошқа манбалардан ҳам амалга оширилиши мумкин.
Марказлаштирилмаган инвестицияларни бошқариш инвестор томонидан мустақил равишда амалга оширилади.
38-модда. Марказлаштирилмаган инвестицияларни амалга ошириш бўйича қарорлар қабул қилиш
Марказлаштирилмаган инвестицияларни амалга ошириш бўйича қарор инвестор, тижорат банки, шу жумладан чет эл банки томонидан қабул қилинади.
39-модда. Инвестиция лойиҳаларининг экспертизаси
Марказлаштирилмаган инвестициялар ҳисобидан молиялаштириладиган инвестиция лойиҳалари санитария-гигиена, радиациявий, экологик, архитектура-шаҳарсозлик талаблари ва бошқа талаблар бажарилишига тааллуқли қисми бўйича давлат экспертизасидан ўтказилиши лозим.
Кичик тадбиркорлик субъектларининг банклар кредит ресурслари ҳисобидан молиялаштириладиган инвестиция лойиҳалари мазкур инвестиция лойиҳаларини амалга оширишнинг мақсадга мувофиқлиги юзасидан тижорат банклари томонидан экспертизадан ўтказилиши лозим.
8-боб. Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан тузиладиган инвестиция шартномаси
40-модда. Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан инвестиция шартномасини тузиш тартиби
Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати чет эллик инвесторлар томонидан мажбуриятларнинг бажарилишини таъминлаш мақсадида ўзаро келишувга кўра қўшимча кафолатлар ва қўллаб-қувватлаш чоралари (имтиёз ва преференциялар) бериладиган инвестиция шартномасини тузиши мумкин.
Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати чет эллик инвесторга инвестицияларни ва инвестиция фаолиятини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш доирасида қўшимча кафолатлар ва қўллаб-қувватлаш чораларини (имтиёзлар ва преференцияларни) тақдим этган тақдирда Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан инвестиция шартномаси мажбурий тартибда тузилади.
Чет эллик инвесторларга қўшимча кафолатлар ва қўллаб-қувватлаш чоралари (имтиёз ва преференциялар) ҳар бир аниқ ҳолатда қуйидагиларга инвестиция қилиш чоғида тақдим этилади:
барқарор иқтисодий ўсишни, мамлакат иқтисодиётидаги илғор технологик ўзгаришларни таъминловчи устувор тармоқларга;
Ўзбекистон Республикасининг экспорт салоҳиятини мустаҳкамлаш ва кенгайтиришни, унинг жаҳон хўжалик алоқаларига интеграциясини таъминловчи устувор лойиҳаларга.
Бунда солиқлар ва тўловларни тўлаш бўйича қўшимча имтиёзлар чет эллик инвесторлар томонидан ташкил этилган чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналарга фақат аниқ белгиланган муддатга берилади ва бу имтиёзлар муддатсиз хусусиятга эга бўлиши мумкин эмас.
Ушбу модда инвестиция лойиҳалари бўйича мажбуриятларнинг бажарилишини таъминлаш мақсадида бир томондан инвестор ва бошқа томондан инвестиция фаолияти субъектлари, шу жумладан давлат бошқаруви органлари ва маҳаллий давлат ҳокимияти органлари ўртасида тузиладиган, инвестицияларни ва инвестиция фаолиятини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш доирасида Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати томонидан қўшимча кафолатлар ва қўллаб-қувватлаш чоралари (имтиёз ва преференциялар) берилишини талаб қилмайдиган инвестиция шартномаларининг амал қилишини ҳеч қандай тарзда чекламайди.
41-модда. Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан тузиладиган инвестиция шартномасининг тарафлари
Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан тузиладиган инвестиция шартномасининг тарафлари сифатида чет эллик инвестор ҳамда инвестицияларни ва инвестиция фаолиятини давлат томонидан тартибга солиш соҳасидаги ваколатли давлат органи орқали Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати иш юритади.
42-модда. Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан тузиладиган инвестиция шартномасининг шартлари
Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан тузиладиган инвестиция шартномаси қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
инвестициялар объекти ва ҳажми, лойиҳанинг бошланиш ҳамда тугалланиш муддатлари;
инвестиция шартномасининг амал қилиш муддати ва шартлари;
коррупцияга ва монополияга қарши курашиш шарти;
чет эллик инвесторнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари, шу жумладан инвестиция қилиш, маҳсулот ишлаб чиқариш ҳажми, маҳаллийлаштириш, маҳсулотнинг сифати, товарлар ва хизматлар экспортининг ҳажми, шунингдек қонунчиликда белгиланган нормалар, қоидалар ва стандартларга, шу жумладан рақобат тўғрисидаги, коррупцияга қарши курашиш тўғрисидаги, инвестициялар ва инвестиция фаолияти тўғрисидаги, меҳнат тўғрисидаги, шаҳарсозлик тўғрисидаги ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонунчилик талабларига риоя қилиши бўйича ҳуқуқ ва мажбуриятлари;
чет эллик инвесторнинг халқаро стандартларга, шунингдек энергия самарадорлиги ва экологик нормалар бўйича замонавий талабларга мувофиқ бўлган замонавий ускуналар ва технологияларни етказиб беришга доир мажбуриятлари;
Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари, шу жумладан инвестициялар ва инвестиция фаолияти тўғрисидаги қонунчиликда белгиланганига қўшимча кафолатлар ҳамда қўллаб-қувватлаш чораларини (имтиёз ва преференцияларни) тақдим этишга доир ҳуқуқ ва мажбуриятлари;
лойиҳани молиялаштириш манбалари, амалга ошириш жадваллари, инвестиция лойиҳаси амалга оширилишининг бориши устидан техник назорат тартиби тўғрисидаги ахборот;
чет эллик инвестор томонидан ўз мажбуриятлари бажарилишининг бориши тўғрисидаги ҳисоботларни тақдим этиш тартиби ва муддатлари;
тарафларнинг инвестиция шартномаси шартларини бажармаганлик учун жавобгарлиги, шу жумладан чет эллик инвесторга давлат органлари мансабдор шахсларининг қонунга хилоф ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) натижасида етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш, шунингдек инвестиция шартномасига мувофиқ чет эллик инвестор ўз мажбуриятларига риоя қилмаганда ёки лозим даражада риоя қилмаганда Ўзбекистон Республикаси томонидан ўз мажбуриятларини бажаришни бир томонлама тартибда рад этиш ҳуқуқи;
ўзгартиришлар киритиш тартиби;
тугатиш тартиби;
инвестиция шартномаси тарафлари ўртасидаги инвестиция шартномаси қоидалари билан боғлиқ низоларни ҳал этиш тартиби, жойи ва низоларни кўриб чиқадиган орган.
Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан инвестиция шартномасида инвестиция лойиҳасининг ўзига хос хусусиятларига қараб бошқа шартлар, шу жумладан қуйидаги шартлар ҳам бўлиши мумкин:
ҳудуднинг ишлаб чиқариш ва ижтимоий инфратузилмасини ривожлантириш бўйича тарафларнинг ўзаро мажбуриятлари;
чет эллик инвесторнинг шартнома шартларини бажариш натижасида ишлаб чиқарган, ўзига тегишли бўлган маҳсулотни ва олинган фойдасини (даромадларини) Ўзбекистон Республикасидан олиб чиқиш ҳуқуқи;
чет эллик инвесторнинг Ўзбекистон Республикаси фуқаролари орасидан ишчиларни ёллаш ва ўқитишга доир мажбуриятлари, технологиялардан фойдаланиш шартлари, шунингдек инвестиция лойиҳасини амалга ошириш тугалланганидан сўнг ташкил этилган ташкилот ходимларини ўқитиш бўйича мажбуриятлари.
Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан тузиладиган инвестиция шартномасида чет эллик инвесторга уни бозорда устун мавқега қўядиган мутлақ қоидалар ва ҳуқуқлар берилиши тақиқланади.
43-модда. Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан инвестиция шартномасини тузиш бўйича таклифлар киритиш ташаббуси
Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан инвестиция шартномасини тузиш бўйича таклиф киритиш ташаббуси чет эллик инвестор томонидан мустақил равишда ёки давлат ва хўжалик бошқаруви органлари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ёки хўжалик юритувчи субъектлар билан биргаликда амалга оширилади.
Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан инвестиция шартномасини тузиш учун чет эллик инвестор мустақил равишда ёки лойиҳанинг тегишли ташаббускорлари билан биргаликда инвестицияларни ва инвестиция фаолиятини давлат томонидан тартибга солиш соҳасидаги ваколатли давлат органига ёки унинг тасарруфидаги чет эл инвестицияларини жалб қилиш соҳасидаги ташкилотга қуйидагиларни тақдим этади:
инвестиция шартномасини тузиш ва инвестиция фаолияти объектига инвестицияларни амалга ошириш мақсади, шунингдек инвестиция лойиҳаларини амалга ошириш бўйича мавжуд тажриба (агар мавжуд бўлса) тўғрисидаги ахборот кўрсатилган ариза;
инвестиция шартномасининг лойиҳаси;
ваколатли органларда қонунчиликда белгиланган ҳолларда экспертизадан ўтган техник-иқтисодий асослаш (техник-иқтисодий ҳисоб-китоб) асосида бажарилган бизнес-режа лойиҳаси.
Инвестицияларни ва инвестиция фаолиятини давлат томонидан тартибга солиш соҳасидаги ваколатли давлат органи ёки унинг тасарруфидаги чет эл инвестицияларини жалб қилиш соҳасидаги ташкилот инвестиция шартномаси лойиҳасини ҳуқуқий экспертизадан ўтказиш, инвестиция лойиҳасини молиявий-иқтисодий баҳолаш, чет эллик инвесторларга ва (ёки) инвестициялар иштирокида ташкил этилаётган корхонага қонунчиликда белгиланганидан қўшимча равишда кафолатлар ва қўллаб-қувватлаш чоралари (имтиёз ва преференциялар) беришга тааллуқли қисми бўйича давлат бошқаруви органларининг хулосаларини кейинчалик уларни Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматига кўриб чиқиш учун киритиш мақсадида олади.
Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг ижобий хулосаси якунларига кўра инвестиция шартномаси чет эллик инвестор ва Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати ўртасида инвестицияларни ва инвестиция фаолиятини давлат томонидан тартибга солиш соҳасидаги ваколатли давлат органи орқали ёзма шаклда тузилади.
Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан имзоланган инвестиция шартномаси Ўзбекистон Республикаси Президентининг ёки Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг ушбу шартномани тасдиқлаш тўғрисидаги қарори қабул қилинган санадан эътиборан, агар ушбу қарорда бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, кучга киради.
Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан тузилган инвестиция шартномалари ижросининг мониторинги ҳамда назоратини инвестицияларни ва инвестиция фаолиятини давлат томонидан тартибга солиш соҳасидаги ваколатли давлат органи амалга оширади.
44-модда. Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан тузилган инвестиция шартномасини бекор қилиш шартлари
Инвестицияларни ва инвестиция фаолиятини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш доирасидаги қўшимча кафолатлар ва қўллаб-қувватлаш чораларининг (имтиёзлар ва преференцияларнинг) амал қилиши Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан тузилган инвестиция шартномасининг амал қилиш муддати тугагач бекор қилинади ёхуд ушбу моддада белгиланган тартибда бундай муддатнинг тугашига қадар бекор қилиниши мумкин.
Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан тузилган инвестиция шартномасининг амал қилиши қуйидаги ҳолларда муддатидан олдин бекор қилиниши мумкин:
тарафларнинг ўзаро келишувига биноан;
бир томонлама тартибда.
Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан тузилган инвестиция шартномаси бўйича мажбуриятлар чет эллик инвестор томонидан бажарилмаган ёки лозим даражада бажарилмаган тақдирда инвестицияларни ва инвестиция фаолиятини давлат томонидан тартибга солиш соҳасидаги ваколатли давлат органи чет эллик инвесторга Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан тузилган инвестиция шартномасига ўзгартиришлар киритиш учун инвестиция лойиҳасини тўхтатиб туриш ва (ёки) уни бундан буён амалга ошириш имкониятини асословчи ҳужжатларни тақдим этиш зарурлиги тўғрисида ёзма хабарнома юборади.
Агар чет эллик инвестор томонидан ёзма хабарнома олинган пайтдан эътиборан уч ой мобайнида инвестиция лойиҳасини тўхтатиб туриш ва (ёки) уни бундан буён амалга ошириш имкониятини асословчи ҳужжатлар тақдим этилмаган бўлса, инвестицияларни ва инвестиция фаолиятини давлат томонидан тартибга солиш соҳасидаги ваколатли давлат органи Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан тузилган инвестиция шартномасининг амал қилишини муддатидан олдин тугатиш тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматига тақдимнома киритади ҳамда Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг хулосасини олганидан кейин чет эллик инвесторга Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан тузилган инвестиция шартномасининг амал қилиши муддатидан олдин бир томонлама тартибда бекор қилинганлиги тўғрисида ёзма хабарнома юборади.
Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан тузилган инвестиция шартномаси бекор қилинган тақдирда, чет эллик инвестор инвестицияларни ва инвестиция фаолиятини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш доирасида Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан тузилган инвестиция шартномаси бўйича берилган қўшимча кафолатлар ва қўллаб-қувватлаш чоралари (имтиёзлар ва преференциялар) туфайли бюджетга тўланмаган солиқлар ва тўловларнинг суммаларини тўлайди.
Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан тузилган инвестиция шартномаси Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан инвестиция шартномасини тузган чет эллик инвесторнинг ташаббусига кўра бир томонлама тартибда бекор қилинган тақдирда, мазкур чет эллик инвестор инвестицияларни ва инвестиция фаолиятини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш доирасида Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан тузилган инвестиция шартномаси бўйича берилган қўшимча кафолатлар ва қўллаб-қувватлаш чоралари (имтиёзлар ва преференциялар) туфайли бюджетга тўланмаган солиқлар ва тўловларнинг суммаларини тўлайди.
Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан тузилган инвестиция шартномаси тарафларнинг келишувига кўра муддатидан олдин бекор қилинганда мажбуриятларни бундан буён ижро этиш уларнинг ўзаро келишуви билан белгиланади.
45-модда. Чет эл инвестициялари бўйича давлатнинг мажбуриятлари
Давлат фақат чет эллик инвесторлар билан тузилган, ваколатлари қонунчилигида белгиланган тартибда тасдиқланган шахслар томонидан имзоланган тегишли шартномаларда ўз зиммасига олган мажбуриятлар юзасидангина жавобгар бўлади.
Давлат чет эл инвестицияларини жалб этувчи Ўзбекистон Республикаси резидентларининг мажбуриятлари юзасидан жавобгар бўлмайди, бундан ушбу мажбуриятлар давлат томонидан кафолатланган ҳоллар мустасно.
Давлат бошқаруви органлари, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи ва назорат қилувчи органлар, банклар томонидан чет эллик инвесторларнинг ва чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналарнинг фаолияти билан боғлиқ бўлган қўшимча талаблар ва чекловлар белгилаш тақиқланади.
9-боб. Чет эл инвестицияларининг ҳуқуқий режими
46-модда. Ўзбекистон Республикаси ҳудудида чет эллик инвесторлар ва уларнинг инвестициялари учун ҳуқуқий режим
Чет эллик инвесторларга ҳамда чет эл инвестицияларига адолатли ва тенг ҳуқуқли режим тақдим этилади, уларни тўлиқ ва доимий равишда ҳимоя қилиш ҳамда уларнинг хавфсизлиги таъминланади. Бундай режим Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларида белгиланган режимга нисбатан ноқулайроқ бўлиши мумкин эмас.
Чет эл инвестициялари учун ҳуқуқий режим Ўзбекистон Республикасининг юридик ва жисмоний шахслари томонидан амалга ошириладиган инвестицияларнинг тегишли режимига нисбатан ноқулайроқ бўлиши мумкин эмас.
Ўзбекистон Республикасининг қонунчилиги Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларига, халқаро ҳуқуқнинг умум эътироф этилган принциплари ва нормаларига мувофиқ иқтисодиётнинг ҳамда аҳоли соғлиғини, ҳайвонот ва ўсимлик дунёсини, атроф-муҳитни муҳофаза қилишнинг, шунингдек Ўзбекистон Республикасининг миллий хавфсизлигига доир манфаатлари ҳимоя қилинишини таъминлашнинг белгиланган соҳаларига чет эл инвестицияларини киритиш учун чекловларни ёки тақиқни ўз ичига олиши мумкин.
Чет эллик инвесторларнинг Ўзбекистон Республикаси қонунлари билан кафолатланган, бузилган ҳуқуқ ва манфаатларини тиклаш Ўзбекистон Республикасининг қонунчилиги ҳамда халқаро шартномалари билан тартибга солинади.
47-модда. Чет эллик инвесторларнинг ҳуқуқлари
Чет эллик инвестор ушбу Қонуннинг 10-моддасида назарда тутилган ҳуқуқлар билан бир қаторда Ўзбекистон Республикасидаги инвестиция фаолияти натижасида олинган, ўзига тегишли бўлган ихтироларни, фойдали моделларни ва саноат намуналарини хорижда ҳамда Ўзбекистон Республикасида патентлаш тўғрисида мустақил равишда қарор қабул қилиш ҳуқуқига эга.
Чет давлатларнинг фуқаролари бўлган чет эллик инвесторларга, шу жумладан чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналарнинг Ўзбекистон Республикаси ҳудудида товарлар ишлаб чиқариш ва хизматлар кўрсатиш корхоналарини ташкил этишга инвестициялар киритган муассисларига (иштирокчиларига) Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарорларида назарда тутилган шартларда Ўзбекистон Республикасида яшаш гувоҳномаси соддалаштирилган тартибда берилади.
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналарнинг муассислари (иштирокчилари) бўлган чет эллик инвесторлар Ўзбекистон Республикаси Президенти қарорларида назарда тутилган шартларда Ўзбекистон Республикасидан чиқмасдан муддатини узайтириш имконияти билан «инвестиция визаси»ни, уларнинг оила аъзолари (турмуш ўртоғи, ота-онаси ва фарзандлари) эса «инвестиция визаси» амал қилиш муддатига мос равишда «меҳмон визаси»ни олиш ҳуқуқига эга.
Ўзбекистон Республикаси ташқарисида бўлган чет эллик инвесторларга «инвестиция визаси» туридаги виза Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлиги томонидан, Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги чет эллик инвесторларга эса Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги томонидан берилади.
Чет эллик инвесторларга «инвестиция визаси» туридаги визани ва Ўзбекистон Республикасида яшаш гувоҳномасини бериш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.
Ўзбекистон Республикасида яшаш гувоҳномасига ёхуд «инвестиция визаси»га эга бўлган чет эллик инвесторлар ҳамда уларнинг оила аъзолари (турмуш ўртоғи, ота-онаси ва фарзандлари) қуйидаги ҳуқуқларга эга:
Ўзбекистон Республикаси ҳудудида ишга жойлашиш;
Ўзбекистон Республикаси фуқаролари учун назарда тутилган тенг ҳуқуқлар асосида тиббий ва таълим хизматларидан фойдаланиш;
Ўзбекистон Республикасининг таълим муассасаларида ўрта ва олий таълим олиш.
48-модда. Чет эллик ходимларни жалб қилиш
Инвесторлар ва чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналар инвестиция фаолиятини амалга ошириш мақсадида ҳар қандай чет давлат фуқаролари ва Ўзбекистон Республикасидан ташқарида доимий яшовчи фуқаролиги бўлмаган шахслар билан меҳнат шартномаларини эркин тузиш ҳуқуқига эга. Бундай шахслар меҳнат шартномасининг бутун амал қилиш даврида тегишли кўп марталик визаларни олган ҳолда Ўзбекистон Республикаси ҳудудига кириш ва унинг ҳудудида бўлиш ҳуқуқига эга.
Чет эллик ходимлар меҳнатига ҳақ тўлаш, уларга таътил бериш, уларни пенсия билан таъминлаш масалалари ушбу ходимларнинг ҳар бири билан тузилган меҳнат шартномаларида ҳал этилиши керак. Ушбу ходимларнинг иш ҳақи ва қонуний йўл билан олинган бошқа даромадлари қонунда белгиланган солиқ ва тўлов тўлангандан кейин улар томонидан бошқа давлатларга ҳеч бир чекловларсиз ўтказилиши мумкин.
Инвестор, чет эл инвестицияси иштирокидаги корхона чет эллик ходим учун пенсия таъминоти бўйича тўловларни ушбу ходимнинг доимий яшаш жойи бўлган мамлакатнинг тегишли фондларига ўтказиши мумкин.
49-модда. Ҳаракатланиш эркинлиги
Инвестиция фаолияти билан боғлиқ ҳолда Ўзбекистон Республикасида бўлиб турган чет эллик инвесторлар, уларнинг вакиллари ва ходимлари Ўзбекистон Республикасининг бутун ҳудудида эркин ҳаракатланиш ҳуқуқига эга.
Айрим чекловлар, агар эркин ҳаракатланишга доир бундай чекловлар қонунда белгиланган бўлса, фақат Ўзбекистон Республикасининг миллий хавфсизлигини таъминлаш мақсадида қўлланилиши мумкин.
50-модда. Инвестицияларни суғурталаш
Инвесторлар Ўзбекистон Республикаси ҳудудида қонуний равишда фаолият кўрсатаётган ҳар қандай суғурта ташкилотида суғурта ҳимоясига бўлган ҳуқуқдан фойдаланади. Инвестицияларни сиёсий ва бошқа таваккалчиликлардан суғурталаш халқаро ташкилотлар, чет эл агентликлари, бошқа суғурта компаниялари томонидан ҳам амалга оширилиши мумкин.
Инвестицияларни суғурталашни амалга оширувчи суғурта ташкилотлари Ўзбекистон Республикасининг мажбуриятлари бўйича жавобгар бўлмайди. Давлат суғурта ташкилотларининг мажбуриятлари бўйича жавобгар бўлмайди, бундан тарафларнинг битимларида назарда тутилган ҳоллар мустасно.
Инвестицияларни суғурталаш сиёсий ва бошқа таваккалчиликлардан, шу жумладан қуйидагиларни ўз ичига олувчи таваккалчиликлардан суғурта ҳимоясини ҳамда кафолатларини таъминлайди:
мулкнинг реквизиция (экспроприация) қилинишини, шунингдек мулкни олиб қўйишга ёки уни бошқа шахсга беришга, унинг устидан ёки ундан олинадиган даромадлар устидан назоратнинг йўқолишига олиб келадиган ҳар қандай қонунчилик ёки маъмурий чораларни;
чет эл валютасини мамлакатдан ташқарига ўтказиш бўйича чекловлар жорий этишни;
давлат бошқаруви органларининг, маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг ва улар мансабдор шахсларининг инвесторлар шартномавий муносабатларига аралашувини;
урушларни, фуқароларнинг тартибсизликлари ва бошқа шунга ўхшаш воқеаларни;
инвесторлар ва чет эл инвестициялари билан боғлиқ бўлган сиёсий ва ўзга таваккалчиликларнинг бошқа турларини.
10-боб. Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналар
51-модда. Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналарнинг фаолияти
Чет эллик инвесторлар Ўзбекистон Республикаси ҳудудида чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналарни ташкил этиши ва уларга Ўзбекистон Республикасининг қонунчилиги ҳамда халқаро шартномалари билан берилган барча ҳуқуқлар, кафолатлар ва имтиёзлардан фойдаланиши мумкин.
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналар қуйидаги ҳуқуқларга эга:
Ўзбекистон Республикаси ҳудудида, шунингдек унинг ташқарисида ҳар қандай валютада, ҳар қандай банкда ҳисобварақларни очиш, улардан фойдаланиш ва уларни тасарруф этиш;
ссудаларни чет эл валютасида олиш ва қайтариш.
52-модда. Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналарнинг шуъба корхоналари, филиаллари, ваколатхоналари ва бошқа алоҳида бўлинмалари
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхона Ўзбекистон Республикаси ҳудудида юридик шахс ҳуқуқига эга бўлган шуъба корхоналар, филиаллар, шунингдек юридик шахс бўлмаган ваколатхоналар ва бошқа алоҳида бўлинмалар ташкил этиши мумкин.
53-модда. Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналарнинг хўжалик бирлашмалари
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналар Ўзбекистон Республикаси ҳудудида ихтиёрий асосда уюшмалар ва бошқа хўжалик бирлашмаларини ташкил этиши, шунингдек амалдаги хўжалик бирлашмаларига тенг ҳуқуқли аъзо сифатида кириши мумкин.
54-модда. Чет эллик инвесторларнинг хўжалик фаолияти
Чет эллик инвесторларнинг хўжалик фаолияти, шу жумладан чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналарни, уларнинг шуъба корхоналарини, филиалларини ҳамда бошқа тузилмаларини, шунингдек хўжалик уюшмалари ва бирлашмаларини ташкил этишга, сотишга, қайта ташкил этишга ёки тугатишга, чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналарнинг фондларини шакллантиришга, ижара шартномаларини ва бошқа шартномаларни тузишга доир хўжалик фаолияти Ўзбекистон Республикасининг қонунчилиги ва халқаро шартномалари билан тартибга солинади.
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналар солиқлар ва тўловлар тўлайди.
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналарнинг чет эл валютасидаги барча харажатлари уларнинг ўз валюта тушумлари, шунингдек чет эл валютасини олишнинг қонунчиликда рухсат этилган бошқа манбалари ҳисобидан таъминланиши керак. Уларнинг ўзини-ўзи валюта билан қоплаши ташкил этиладиган бирлашмалар ва бошқа ташкилий тузилмалар фаолияти доирасида ҳам таъминланиши мумкин.
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналар экспорт-импорт операцияларини қонунчилик талабларига риоя этган ҳолда мустақил равишда амалга оширади. Шахсий ишлаб чиқариш маҳсулотларининг экспорти лицензияланмайди ва квоталанмайди.
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналар ўз ишлаб чиқариш эҳтиёжлари учун маҳсулотни Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигига мувофиқ лицензиясиз импорт қилишга ҳақли. Экспорт учун етказиб берилаётган шахсий ишлаб чиқариш маҳсулотини ва корхоналар томонидан ўз эҳтиёжлари учун импорт қилинаётган маҳсулотни аниқлаш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.
Чет эллик инвесторларнинг, чет давлатлар фуқароларининг ва Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан ташқарида доимий яшовчи, чет эллик инвесторлар билан тузилган меҳнат шартномаларига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси ҳудудида бўлиб турган фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг шахсий эҳтиёжлари учун олиб кириладиган мол-мулкдан божхона божи ундирилмайди.
Ихтироларни ва саноат намуналарини инвестициялар сифатида киритувчи чет эллик инвесторларга ҳамда чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналарга тегишли бўлган ихтироларни патентлаш ҳамда саноат намуналарини жорий этиш қонунчиликда белгиланган тартибда амалга оширилади.
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналар корхона фондларининг рўйхатини, уларни тузиш ва улардан фойдаланиш тартибини мустақил равишда белгилайди.
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналарга ер участкалари Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан йигирма беш йилгача муддатга, бироқ инвестиция лойиҳаларини амалга ошириш учун аризада кўрсатилганидан кам бўлмаган муддатга ижарага берилади.
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналар ер участкаларидан қонунчиликда назарда тутилган ҳолларда ва шартларда ижара ҳуқуқи асосида фойдаланиши мумкин.
Бино ва иншоотларга бўлган мулк ҳуқуқи чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналарга ўтганда ушбу объектлар билан бирга ер участкаларига бўлган ижара ҳуқуқи қонунчиликда белгиланадиган тартибда ва шартлар асосида ўтади.
Мол-мулкни чет эллик инвесторларга ижарага бериш ижарага берувчи томонидан тегишли шартномалар асосида амалга оширилади.
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналар ходимларининг меҳнатга оид муносабатлари Ўзбекистон Республикасининг Меҳнат кодекси билан тартибга солинади.
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналар ходимларининг пенсия таъминоти қонунчилик билан тартибга солинади.
55-модда. Мажбуриятларни таъминлаш
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналарнинг мол-мулки ва мулкий ҳуқуқларидан улар ўз мажбуриятларининг барча турларини таъминлаш сифатида, шу жумладан қарз маблағларини жалб этишни таъминлаш учун фойдаланиши мумкин. Унинг биноларга, иншоотларга, ускуналарга бўлган мулкий ҳуқуқлари, шунингдек бошқа ашёвий ҳуқуқлари мажбуриятларнинг таъминоти сифатида кўрсатилиши мумкин.
Чет эллик инвесторга мулк ҳуқуқлари асосида тегишли бўлган барча мол-мулк ва мулкий ҳуқуқлардан, улар қаерда турганлигидан қатъи назар, инвестор томонидан ўз мажбуриятларининг таъминоти сифатида фойдаланилиши мумкин.
56-модда. Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхонани қайта ташкил этиш ёки тугатиш
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхона қонунчиликда назарда тутилган тартибда қайта ташкил этилиши ёки тугатилиши мумкин.
Ўз устав фондини (устав капиталини) белгиланган муддатда таъсис ҳужжатларида назарда тутилган миқдорларда шакллантира олмаган чет эл инвестициялари иштирокидаги корхона уни амалда шакллантириб улгурган, аммо қонунчиликда белгиланган энг кам миқдордан оз бўлмаган даражагача камайтириши ёки ўзи бошқа ташкилий-ҳуқуқий шаклга айлантирилиши мумкин.
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналарнинг активларига ушбу корхоналар тугатилган тақдирда солиқ солинади. Активларнинг қолган қисми, агар таъсис ҳужжатларида бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, чет эл инвестициялари иштирокидаги корхона иштирокчилари ўртасида уларнинг корхона мол-мулкидаги улушига мутаносиб равишда тақсимланади.
Чет эллик инвестор чет эл инвестициялари иштирокидаги корхона таркибидан чиққан ёки ушбу корхона тугатилган тақдирда корхонанинг мол-мулкидаги ўз улушини бозор қийматига мувофиқ пул ёки товар шаклида қайтариб олиш ҳуқуқига эга бўлади.
Чет эл инвестициялари иштирокидаги корхона қайта ташкил этилганда ёки тугатилганда ўзлари билан меҳнат шартномалари тугатилган ходимларнинг ҳуқуқлари ва манфаатларига риоя этилиши кафолатланади.
11-боб. Ўзбекистон Республикасидан ташқарида инвестиция фаолиятини амалга ошириш
57-модда. Юридик ва жисмоний шахсларнинг Ўзбекистон Республикасидан ташқаридаги инвестиция фаолияти
Ўзбекистон Республикаси резидентлари бўлган жисмоний ва юридик шахслар Ўзбекистон Республикасидан ташқарида инвестиция фаолиятини амалга ошириш ҳуқуқига эга.
Чет давлатларнинг ҳудудига инвестициялар юборишни тартибга солиш ушбу Қонунга, ҳудудида инвестиция фаолияти амалга оширилаётган давлатнинг қонунчилигига, шунингдек Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларига мувофиқ амалга оширилади.
58-модда. Ўзбекистон Республикасидан ташқаридаги инвестиция фаолияти
Ўзбекистон Республикасининг давлат бошқаруви органлари Ўзбекистон Республикасидан ташқарида инвестиция фаолиятини амалга ошириш ҳуқуқига эга. Ўзбекистон Республикасининг мол-мулкини чет давлатлар ҳудудидаги юридик шахсларнинг устав фондларига (устав капиталларига) киритиш мулкдорнинг ёки у ваколат берган давлат бошқаруви органларининг розилиги билан амалга оширилади.
59-модда. Инвестицияларни Ўзбекистон Республикасидан ташқарига юбориш чоғидаги инвестиция фаолиятининг шакллари
Ўзбекистон Республикаси резидентлари бўлган жисмоний ва юридик шахсларнинг Ўзбекистон Республикасидан ташқаридаги инвестиция фаолияти қуйидаги шаклларда амалга оширилиши мумкин:
Ўзбекистон Республикаси резидентлари бўлган жисмоний ва юридик шахсларнинг инвестициялари иштирокидаги юридик шахсларни, шунингдек уларнинг шуъба корхоналарини, филиалларини, ваколатхоналарини ва бошқа алоҳида бўлинмаларини чет давлатнинг қонунчилиги талабларига риоя этган ҳолда ташкил этиш;
мол-мулкни ёки мулкий ҳуқуқларни олиш;
чет давлатларнинг қонунчилигига зид бўлмаган ҳамда Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларига мувофиқ бўлган бошқа ҳар қандай шакллар.
12-боб. Якунловчи қоидалар
60-модда. Инвестиция фаолиятини чеклаш, тўхтатиб туриш ёки тугатиш
Инвестиция фаолиятини чеклаш, тўхтатиб туриш ёки тугатиш инвесторнинг қарорига, ваколатли давлат органининг қарорига ёки суднинг қарорига кўра амалга оширилиши мумкин.
Инвестиция фаолиятини чеклаш, тўхтатиб туриш ёки тугатиш тўғрисидаги қарор қуйидаги ҳолларда қабул қилиниши мумкин:
инвестор қонунда белгиланган тартибда банкрот деб эълон қилинганда ёки тан олинганда;
фавқулодда вазиятлар, эпидемиялар ҳамда аҳолининг ҳаёти ва соғлиғига бошқа ҳақиқий таҳдидлар юзага келганда;
инвестиция шартномасида, шу жумладан Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан тузилган инвестиция шартномасида белгиланган мажбуриятлар бажарилмаганда ва (ёки) қўпол равишда бузилганда;
инвестиция фаолияти жараёнида қонунчиликда белгиланган санитария-гигиена, радиациявий, экологик, архитектура-шаҳарсозлик талаблари ҳамда бошқа талаблар, юридик ва жисмоний шахсларнинг талаблари, ҳуқуқлари ҳамда қонун билан қўриқланадиган манфаатлари бузилишига олиб келиши мумкин бўлган ҳолатлар аниқланганда.
Инвестиция фаолиятини тадбиркорлик субъектининг фаолиятини тўхтатиб туришга ёки чеклашга олиб келадиган тарзда чеклаш, тўхтатиб туриш (бундан инвестиция фаолиятини фавқулодда вазиятлар, эпидемиялар ҳамда аҳолининг ҳаёти ва соғлиғи учун бошқа ҳақиқий таҳдид юзага келишининг олди олиниши муносабати билан ўн иш кунидан кўп бўлмаган муддатга чеклаш, тўхтатиб туриш ҳоллари мустасно) ёки тугатиш суд тартибида амалга оширилади.
61-модда. Давлат органларининг қарорлари, улар мансабдор шахсларининг ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) устидан шикоят қилиш
Давлат органларининг инвестиция фаолияти субъектларининг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини бузадиган ёки чеклайдиган қарорлари, улар мансабдор шахсларининг шундай ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) устидан юқори турувчи органга ёки судга шикоят қилиниши мумкин.
62-модда. Инвестиция фаолияти субъектларига етказилган зарарларнинг ўрнини қоплаш
Инвестиция фаолияти субъектига инвестиция фаолиятини чеклаш, тўхтатиб туриш ёки тугатиш муносабати билан етказилган зарарларнинг ўрнини қоплаш қонунда белгиланади.
Давлат бошқаруви органлари ёки маҳаллий давлат ҳокимияти органлари томонидан инвестиция фаолияти субъектларининг ҳуқуқларини чеклайдиган қарорлар қабул қилинган тақдирда, шунингдек ушбу органлар томонидан инвестиция фаолияти субъектларининг хўжалик фаолиятига қонунга хилоф равишда аралашилган ҳолларда етказилган зарарларнинг ўрни қонунчиликка мувофиқ қопланади.
Давлат органининг (мансабдор шахснинг) ғайриқонуний маъмурий ҳужжат чиқариши натижасида инвестиция фаолияти субъектларига етказилган зарарларнинг ўрни суднинг қарори асосида давлат томонидан, биринчи навбатда тегишли органларнинг бюджетдан ташқари маблағлари ҳисобидан, кейинчалик айбдор шахсдан регресс тартибида ундириб олган ҳолда қопланиши ёки компенсация қилиниши лозим.
63-модда. Низоларни ҳал этиш
Чет эл инвестициялари билан боғлиқ бўлган ва Ўзбекистон Республикаси ҳудудида чет эллик инвесторнинг инвестиция фаолиятини амалга ошириши чоғида юзага келадиган низо (инвестициявий низо) музокаралар ўтказиш йўли билан ҳал этилади. Агар инвестициявий низонинг тарафлари музокаралар ўтказиш йўли билан низони келишилган ҳолда ҳал этишга эришишга қодир бўлмаса, бундай низо медиация йўли билан тартибга солиниши керак.
Музокаралар ўтказиш ва медиация йўли билан тартибга солинмаган инвестициявий низо Ўзбекистон Республикасининг тегишли суди томонидан ҳал қилиниши керак.
Инвестициявий низоларни ушбу модданинг биринчи ва иккинчи қисмларида назарда тутилган тартибда ҳал қилиш мумкин бўлмаган тақдирда, агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномасида ва (ёки) инвестор ҳамда Ўзбекистон Республикаси ўртасида тузилган шартномада тегишли ва ҳақиқий арбитраж шарти назарда тутилган бўлса, бундай низо халқаро арбитраж воситасида ҳал этилиши мумкин.
Фақат Ўзбекистон Республикасининг имзоланган ва амалдаги халқаро шартномалари ва (ёки) инвестор ҳамда Ўзбекистон Республикаси ўртасида халқаро арбитражга мурожаат қилиш пайтида тузилган шартнома доирасидаги ёзма розилик Ўзбекистон Республикасининг инвестициявий низони арбитраж йўли билан ҳал этишга бўлган розилиги ҳисобланади.
64-модда. Илгари амалга оширилган инвестицияларга нисбатан ушбу Қонуннинг қоидаларини қўллаш
Ушбу Қонун илгари мазкур Қонун кучга киргунига қадар Ўзбекистон Республикасида амалга оширилган инвестицияларга нисбатан фақат инвесторга энг кўп қулай бўлган қисми бўйича қўлланилади.
65-модда. Инвестициялар ва инвестиция фаолияти тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун жавобгарлик
Инвестициялар ва инвестиция фаолияти тўғрисидаги қонунчиликни бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.
66-модда. Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларини ўз кучини йўқотган деб топиш
Қуйидагилар ўз кучини йўқотган деб топилсин:
1) Ўзбекистон Республикасининг 1998 йил 30 апрелда қабул қилинган «Чет эл инвестициялари тўғрисида»ги 609-I-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1998 йил, № 5-6, 91-модда);
2) Ўзбекистон Республикасининг 1998 йил 30 апрелда қабул қилинган «Чет эллик инвесторлар ҳуқуқларининг кафолатлари ва уларни ҳимоя қилиш чоралари тўғрисида»ги 611-I-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1998 йил, № 5-6, 93-модда);
3) Ўзбекистон Республикасининг 1998 йил 24 декабрда қабул қилинган «Инвестиция фаолияти тўғрисида»ги 719-I-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикасининг 2014 йил 9 декабрда қабул қилинган ЎРҚ-380-сонли Қонуни таҳририда) (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2014 йил, № 12, 342-модда);
4) Ўзбекистон Республикасининг 1999 йил 20 августда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги 832-I-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1999 йил, № 9, 229-модда) XXIII бўлими ;
5) Ўзбекистон Республикасининг 2003 йил 12 декабрда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги 568-II-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2004 йил, № 1-2, 18-модда) XXII ва XXIV бўлимлари ;
6) Ўзбекистон Республикасининг 2005 йил 16 сентябрда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг Солиқ кодексига ҳамда «Чет эллик инвесторлар ҳуқуқларининг кафолатлари ва уларни ҳимоя қилиш чоралари тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги ЎРҚ-6-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2005 йил, № 9, 310-модда);
7) Ўзбекистон Республикасининг 2008 йил 31 декабрда қабул қилинган «Солиқ тўғрисидаги қонун ҳужжатлари такомиллаштирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонунларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги ЎРҚ-197-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2008 йил, № 12, 640-модда) 23 , 24 ва 27-моддалари ;
8) Ўзбекистон Республикасининг 2012 йил 25 декабрда қабул қилинган «Солиқ ва бюджет сиёсатининг 2013 йилга мўлжалланган асосий йўналишлари қабул қилинганлиги, шунингдек солиқ ҳисоботини тақдим этиш даврийлиги қисқартирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-343-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2012 йил, № 12, 334-модда) 3-моддаси ;
9) Ўзбекистон Республикасининг 2014 йил 20 январда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-365-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2014 йил, № 1, 2-модда) 16 ва 17-моддалари ;
10) Ўзбекистон Республикасининг 2017 йил 18 апрелда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-429-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2017 йил, № 4, 137-модда) 7-моддаси ;
11) Ўзбекистон Республикасининг 2017 йил 14 сентябрда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш, шунингдек айрим қонун ҳужжатларини ўз кучини йўқотган деб топиш тўғрисида»ги ЎРҚ-446-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2017 йил, № 9, 510-модда) 40-моддаси ;
12) Ўзбекистон Республикасининг 2018 йил 26 июлда қабул қилинган «Иқтисодиётнинг жадал ривожланишини таъминлашга доир қўшимча чора-тадбирлар қабул қилиниши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-488-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2018 йил, № 7, 433-модда) 2-моддаси .
67-модда. Ушбу Қонуннинг ижросини, етказилишини, моҳияти ва аҳамияти тушунтирилишини таъминлаш
Ўзбекистон Республикаси Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги, Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида, айниқса инвестиция фаолияти субъектлари ўртасида тушунтирилишини таъминласин.
68-модда. Қонунчиликни ушбу Қонунга мувофиқлаштириш
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;
давлат бошқаруви органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.
69-модда. Ушбу Қонуннинг кучга кириши
Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан бир ой ўтгач кучга киради.
Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2019 йил 25 декабрь,
ЎРҚ-598-сон
Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni
Investitsiyalar va investitsiya faoliyati toʻgʻrisida
Qonunchilik palatasi tomonidan 2019-yil 9-dekabrda qabul qilingan Senat tomonidan 2019-yil 14-dekabrda maʼqullangan
1-bob. Umumiy qoidalar
1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi va qoʻllanilish sohasi
Ushbu Qonunning maqsadi chet ellik hamda mahalliy investorlar tomonidan amalga oshiriladigan investitsiyalar va investitsiya faoliyati sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.
Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy Qonuni bilan maxsus huquqiy rejim oʻrnatilgan hududda investitsiyalar va investitsiya faoliyati bilan bogʻliq munosabatlar ushbu Qonunda belgilanganidan boshqacha qoidalar bilan tartibga solinadi.
Ushbu Qonun markazlashtirilgan investitsiyalar bilan bogʻliq munosabatlarni tartibga solmaydi.
Konsessiya faoliyati, mahsulot taqsimotiga oid bitimlar tuzish, ularni bajarish va bekor qilish, investitsiya, pay va venchur fondlari, kapital bozorini, shu jumladan qimmatli qogʻozlar bilan bogʻliq operatsiyalarni tartibga solish, davlat-xususiy sheriklik, maxsus iqtisodiy zonalar sohasidagi huquqiy munosabatlar alohida qonunlar bilan tartibga solinadi.
2-modda. Investitsiyalar va investitsiya faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilik
Investitsiyalar va investitsiya faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun hamda boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.
Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining investitsiyalar va investitsiya faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.
3-modda. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
investitsiya loyihasi — iqtisodiy, ijtimoiy va boshqa foyda olish uchun investitsiyalarni amalga oshirishga yoxud jalb etishga qaratilgan, oʻzaro bogʻliq boʻlgan tadbirlar majmui;
investitsiya majburiyati — belgilangan maqsadlarga erishish uchun investor tomonidan qabul qilinadigan majburiyat;
investitsiya siyosati — Oʻzbekiston Respublikasi iqtisodiyotida va uning alohida tarmoqlarida investitsiyalarning zarur darajasini va tuzilmasini taʼminlashga, investitsiya faoliyati subyektlarining investitsiya manbalarini topishga va ulardan foydalanishning ustuvor tarmoqlarini aniqlashga yoʻnaltirilgan investitsiyaviy faolligini oshirishga doir oʻzaro bogʻliq tadbirlar majmui;
investitsiya faoliyati — investitsiya faoliyati subyektlarining investitsiyalarni amalga oshirish bilan bogʻliq harakatlari majmui;
investitsiya faoliyatining ishtirokchisi — investitsiyalarning amalga oshirilishini buyurtmalarni bajaruvchi sifatida yoki investorning topshirigʻi asosida taʼminlaydigan investitsiya faoliyati subyekti;
investitsiya shartnomasi — investitsiya faoliyati subyektlari oʻrtasida tuziladigan, investitsiya shartnomasi taraflarining huquqlari, majburiyatlari va javobgarligini belgilaydigan yozma bitim;
investitsiyalar — investor tomonidan foyda olish maqsadida ijtimoiy soha, tadbirkorlik, ilmiy va boshqa faoliyat turlari obyektlariga tavakkalchiliklar asosida kiritiladigan moddiy va nomoddiy boyliklar hamda ularga boʻlgan huquqlar, shu jumladan intellektual mulk obyektlariga boʻlgan huquqlar, shuningdek reinvestitsiyalar boʻlib, ular quyidagilarni oʻz ichiga olishi mumkin:
mablagʻlarni, shu jumladan pul mablagʻlarini (shu jumladan chet el valyutasini), maqsadli bank omonatlarini, paylarni, ulushlarni, aksiyalarni, obligatsiyalarni, veksellar va boshqa qimmatli qogʻozlarni;
koʻchar va koʻchmas mol-mulkni (binolar, inshootlar, uskunalar, mashinalar va boshqa moddiy qimmatliklarni);
intellektual mulkka doir mulkiy huquqlarni, shu jumladan u yoki bu ishlab chiqarish turini tashkil etish uchun zarur boʻlgan, texnik hujjatlar, koʻnikmalar va ishlab chiqarish tajribasi tarzida rasmiylashtirilgan, patentlangan yoki patentlanmagan (nou-xau) texnik, texnologik, tijoratga oid va boshqa bilimlarni, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligida taqiqlanmagan boshqa qimmatliklarni;
investor — foyda olish maqsadida investitsiya faoliyati obyektlariga oʻzining mablagʻlarini va (yoki) qarz mablagʻlarini yoxud jalb qilingan boshqa investitsiya resurslarini investitsiya qilishni amalga oshiruvchi investitsiya faoliyati subyekti;
mahalliy investorlar — investitsiya faoliyatini amalga oshiruvchi Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari, Oʻzbekiston Respublikasi rezidenti maqomiga ega boʻlgan chet ellik fuqarolar va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar, shu jumladan yakka tartibdagi tadbirkorlar, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining yuridik shaxslari;
reinvestitsiyalar — investitsiyalardan olingan, tadbirkorlik faoliyati va boshqa faoliyat turlari obyektlariga kiritiladigan har qanday daromad, shu jumladan foyda, foizlar, dividendlar, royalti, litsenziya va vositachilik haqlari, texnik yordam, texnik xizmatlar uchun toʻlovlar va haqlarning boshqa turlari;
toʻgʻridan-toʻgʻri chet el investitsiyalari — chet ellik investorning hukumat kafolatlarisiz, tavakkalchilik sharoitlarida oʻz mablagʻlari yoki qarz mablagʻlari hisobidan investitsiyalari;
chet el investitsiyalari — chet ellik investor tomonidan ijtimoiy soha, tadbirkorlik, ilmiy va boshqa faoliyat turlari obyektlariga kiritiladigan moddiy va nomoddiy boyliklar hamda ularga boʻlgan huquqlar, shu jumladan intellektual mulk obyektlariga boʻlgan huquqlar, shuningdek reinvestitsiyalar;
chet ellik investorlar — chet davlatlar, chet davlatlarning maʼmuriy yoki hududiy organlari, davlatlar oʻrtasidagi bitimlarga yoki boshqa shartnomalarga muvofiq tuzilgan yoki xalqaro ommaviy huquq subyekti boʻlgan xalqaro tashkilotlar, chet davlatlarning qonunchilik hujjatlariga muvofiq tashkil etilgan va faoliyat koʻrsatadigan yuridik shaxslar, har qanday boshqa shirkatlar, tashkilotlar yoki uyushmalar, chet davlat fuqarolari va Oʻzbekiston Respublikasidan tashqarida doimiy yashaydigan fuqaroligi boʻlmagan shaxslar;
Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalar — aksiyalarining (ulushlarining, paylarining) yoki ustav fondining (ustav kapitalining) kamida oʻn besh foizini chet el investitsiyalari tashkil etadigan korxonalar.
4-modda. Investitsiyalar va investitsiya faoliyatining asosiy prinsiplari
Investitsiyalar va investitsiya faoliyatining asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat:
qonuniylik;
oshkoralik va ochiqlik;
investitsiya faoliyatini amalga oshirish erkinligi;
adolatlilik va investitsiya faoliyati subyektlarining tengligi;
investorlarga nisbatan kamsitishga yoʻl qoʻymaslik;
investorlarning vijdonliligi prezumpsiyasi.
Investitsiyalar va investitsiya faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilikning asosiy prinsiplari investitsiya qilish va investitsiya faoliyatini amalga oshirish jarayonining barcha bosqichlarida qoʻllaniladi.
2-bob. Investitsiyalar, investitsiya faoliyatining obyektlari va subyektlari
5-modda. Investitsiyalarning moʻljallangan obyektiga koʻra turlari
Investitsiyalar moʻljallangan obyektiga koʻra kapital, moliyaviy va ijtimoiy turlarga boʻlinadi.
Asosiy fondlarni yaratish va takror koʻpaytirishga, shu jumladan yangi qurilishga, modernizatsiya qilishga, rekonstruksiya qilishga, texnik jihatdan qayta jihozlashga, shuningdek moddiy ishlab chiqarishning boshqa shakllarini rivojlantirishga kiritiladigan investitsiyalar kapital investitsiyalar jumlasiga kiradi.
Aksiyalar, korporativ, infratuzilmaviy va davlat obligatsiyalariga, shuningdek qimmatli qogʻozlarning boshqa turlariga kiritiladigan investitsiyalar moliyaviy investitsiyalar jumlasiga kiradi.
Inson salohiyatini, koʻnikmalarini va ishlab chiqarish tajribasini rivojlantirishga, shuningdek nomoddiy boyliklarning boshqa shakllarini rivojlantirishga kiritiladigan investitsiyalar ijtimoiy investitsiyalar jumlasiga kiradi.
6-modda. Investitsiyalarni amalga oshirish shakllari
Investitsiyalarni amalga oshirish shakllari quyidagilardan iborat:
yuridik shaxslarni tashkil etish yoki ularning ustav fondlarida (ustav kapitallarida) ulushli tarzda, shu jumladan mol-mulk va aksiyalar (ulushlar) sotib olish yoʻli bilan ishtirok etish;
Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlari tomonidan emissiya qilingan qimmatli qogʻozlarni, jumladan qarz majburiyatlarini olish;
konsessiyalarni olish, shu jumladan tabiiy resurslarni qidirish, oʻzlashtirish, qazib olish yoki ulardan foydalanishga doir konsessiyalarni olish, shuningdek mahsulot taqsimotiga oid bitimlarda ishtirok etish;
mulk huquqini, shu jumladan intellektual mulk obyektlariga boʻlgan mulk huquqini, mualliflik huquqlarini, patentlar, tovar belgilari, foydali modellar, sanoat namunalari, firma nomlari va nou-xau, ishchanlik obroʻsini (gudvillni) olish;
yer uchastkalariga boʻlgan huquqlarni, boshqa tabiiy resurslarga egalik qilish va ulardan foydalanish huquqlarini olish.
Investorlar qonunchilikka zid boʻlmagan boshqa shakllarda ham investitsiyalarni amalga oshirishi mumkin.
Investitsiya faoliyati investitsiyalar kiritishning turli shakllarini birlashtirish vositasida amalga oshirilishi mumkin.
Investitsiyalarning birlamchi yoki takroran kiritiladigan shakllari oʻzgartirilishi ularning investitsiya sifatidagi darajasi oʻzgarishiga olib kelmaydi.
7-modda. Investitsiya resurslari
Investitsiya resurslari jumlasiga quyidagilar kiradi:
pul mablagʻlari (shu jumladan chet el valyutasi) va boshqa moliyaviy mablagʻlar, shu jumladan kreditlar, paylar, ulushlar, aksiyalar va boshqa qimmatli qogʻozlar;
koʻchar va koʻchmas mol-mulk (binolar, inshootlar, uskunalar, mashinalar va boshqa moddiy qimmatliklar) hamda ularga boʻlgan huquqlar;
intellektual mulk obyektlari, shu jumladan u yoki bu turdagi ishlab chiqarish turini tashkil etish uchun zarur boʻlgan, texnik hujjatlar, koʻnikmalar va ishlab chiqarish tajribasi tarzida rasmiylashtirilgan, patentlangan yoki patentlanmagan (nou-xau) texnik, texnologik, tijoratga oid va boshqa bilimlar;
yer uchastkalariga boʻlgan huquqlar, boshqa tabiiy resurslarga egalik qilish va ulardan foydalanish huquqlari, shuningdek mulk huquqlaridan kelib chiquvchi boshqa ashyoviy huquqlar.
8-modda. Investitsiya faoliyatining obyektlari
Ijtimoiy soha, tadbirkorlik, ilmiy va qonunchilik bilan taqiqlanmagan boshqa faoliyat turlarining obyektlari investitsiya faoliyati obyektlaridir.
Barpo etilishi va foydalanilishi qonunchilikda belgilangan sanitariya-gigiyena, radiatsiya, ekologiya, arxitektura-shaharsozlik talablariga va boshqa talablarga javob bermaydigan, yuridik va jismoniy shaxslarning huquqlarini, erkinliklarini hamda qonun bilan qoʻriqlanadigan manfaatlarini buzadigan obyektlarga investitsiya qilish taqiqlanadi.
9-modda. Investitsiya faoliyatining subyektlari
Oʻzbekiston Respublikasining fuqarolari, yakka tartibdagi tadbirkorlari va yuridik shaxslari — rezidentlari, davlat boshqaruvi organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlari, chet davlatlar, chet davlatlarning maʼmuriy yoki hududiy organlari, xalqaro tashkilotlar hamda chet ellik yuridik shaxslar va fuqarolar, shuningdek fuqaroligi boʻlmagan shaxslar investitsiya faoliyatining subyektlaridir.
10-modda. Investorning huquqlari
Investor:
Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligiga zid boʻlmagan investitsiya faoliyatini erkin amalga oshirishga, investitsiya qilishni amalga oshirish hajmlarini, turlarini, shakllarini, sohasini va yoʻnalishlarini mustaqil ravishda belgilashga;
investitsiya faoliyatini amalga oshirish uchun yuridik va jismoniy shaxslar bilan shartnomalar tuzishga;
oʻz investitsiyalariga va investitsiya faoliyati natijalariga egalik qilishga, ulardan foydalanishga hamda ularni tasarruf etishga, shuningdek investitsiya faoliyati natijalarini sotishga va olib chiqishga;
investitsiya faoliyati natijasida olingan daromadlarni soliqlar, yigʻimlar va qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa toʻlovlar (bundan buyon matnda soliqlar va toʻlovlar deb yuritiladi) toʻlanganidan soʻng mustaqil va erkin tarzda tasarruf etishga;
oʻzi qabul qilgan barcha turdagi majburiyatlarning, shu jumladan qarz mablagʻlarini jalb etishga qaratilgan majburiyatlarning taʼminoti sifatida oʻziga mulk huquqi asosida tegishli boʻlgan mol-mulk va har qanday mulkiy huquqlardan foydalanishga;
oʻz investitsiyalari va boshqa aktivlari rekvizitsiya (ekspropriatsiya) qilingan taqdirda munosib kompensatsiya olishga;
kreditlar va qarzlar tarzidagi pul mablagʻlarini jalb etishga;
davlat boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari va ular mansabdor shaxslarining qonunga xilof harakatlari (harakatsizligi) va qarorlari natijasida yetkazilgan zararlar uchun tovon olishga haqli.
11-modda. Investorning majburiyatlari
Investor:
soliqlar va toʻlovlarni toʻlashi;
investitsiya qilish munosabati bilan oʻzi qabul qilgan shartnoma majburiyatlarini bajarishi;
qonunchilik talablariga, shu jumladan raqobat toʻgʻrisidagi, korrupsiyaga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi, investitsiyalar va investitsiya faoliyati toʻgʻrisidagi, mehnat toʻgʻrisidagi, shaharsozlik toʻgʻrisidagi, atrof-muhitni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga, shuningdek texnika xavfsizligiga, sanitariya normalari va qoidalariga rioya etishi;
shartnoma shartlarini bajarmaganligi yoki lozim darajada bajarmaganligi sababli investitsiya faoliyati ishtirokchisiga yetkazilgan zararlarning oʻrnini qoplashi;
vakolatli davlat boshqaruvi organlarining va mahalliy davlat hokimiyati organlarining oʻz vakolatlari doirasida qoʻyiladigan talablarini bajarishi shart.
12-modda. Investitsiya faoliyati ishtirokchisining huquqlari
Investitsiya faoliyatining ishtirokchisi:
birja, tanlov va tender savdolarining, elektron doʻkonlarning va kim oshdi savdolarining ishtirokchisi boʻlishga;
investorlar bilan ularning buyurtmalarini bajarish yuzasidan shartnomalar tuzishga;
agar shartnomada boshqacha tartib belgilanmagan boʻlsa, oʻzining investor oldidagi majburiyatlarini bajarishga boshqa shaxslarni jalb qilishga haqli.
13-modda. Investitsiya faoliyati ishtirokchisining majburiyatlari
Investitsiya faoliyatining ishtirokchisi:
qonunchilikda belgilangan normalar, qoidalar va standartlarga, shu jumladan raqobat toʻgʻrisidagi, korrupsiyaga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi, investitsiyalar va investitsiya faoliyati toʻgʻrisidagi, mehnat toʻgʻrisidagi, shaharsozlik toʻgʻrisidagi va atrof-muhitni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga rioya qilishi;
shartnoma shartlarini oʻz vaqtida va lozim darajada bajarishi;
shartnoma shartlarini bajarmaganligi yoki lozim darajada bajarmaganligi sababli investorga yetkazilgan zararlarning oʻrnini qoplashi;
davlat boshqaruvi organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlarining oʻz vakolatlari doirasida qoʻyiladigan talablarini bajarishi shart.
14-modda. Investitsiya faoliyatida narxni shakllantirish
Investitsiya faoliyati jarayonida tovarlarning (ishlarning, xizmatlarning) qiymati shartnomaviy narxlar boʻyicha belgilanadi, bundan qonunchilikda qatʼiy belgilangan narxlar mustasno.
Investitsiya qilish obyekti boʻlgan tovarlarning (ishlarning, xizmatlarning) narxlari birja, tanlov, kim oshdi savdolarida va boshqa uyushgan savdolarda ham shakllantirilishi mumkin.
Birja, tanlov, kim oshdi savdolarida va boshqa uyushgan savdolarda shakllangan, realizatsiya qilinadigan davlat aktivlarining narxlari, mazkur aktivlarning balans va baholangan qiymatidan qatʼi nazar, bozor narxlari deb tan olinadi.
3-bob. Investitsiya faoliyati subyektlari huquqlarining davlat kafolatlari va investitsiyalarni himoya qilish
15-modda. Investitsiya faoliyati subyektlari huquqlarining kafolatlari
Davlat investitsiya faoliyati subyektlarining huquqlarini kafolatlaydi. Davlat organlari va ularning mansabdor shaxslari investitsiya subyektlarining qonunchilikka muvofiq amalga oshirilayotgan faoliyatiga aralashishga haqli emas.
Agar davlat organlari va ularning mansabdor shaxslari investitsiya faoliyati subyektlarining faoliyatida qonunchilik buzilganligini aniqlasa, ular oʻzlari vakolatli boʻlgan va muayyan qoidabuzarlikni bartaraf etish bilan bevosita bogʻliq choralarni koʻrishi mumkin.
Davlat organlari va ularning mansabdor shaxslari qoidabuzarlik mavjudligi faktidan investitsiya faoliyati subyektlarining investitsiya faoliyatiga bogʻliq boʻlmagan boshqa qonuniy faoliyatiga aralashish yoki uni cheklab qoʻyish uchun asos sifatida foydalanishi mumkin emas.
Davlat investorlarning fuqaroligi, yashash joyi, iqtisodiy faoliyatni amalga oshirish joyi bilan bogʻliq holda, shuningdek investorlarning yoki investitsiyalarning kelib chiqish mamlakatiga qarab investorlarni kamsitishga yoʻl qoʻymaslikni kafolatlaydi.
Investor tomonidan huquqlarning amalga oshirilishi boshqa investorlarning huquqlari va qonun bilan qoʻriqlanadigan manfaatlarini buzmasligi kerak. Bunda davlat tadbirkorlik subyektining hamtaʼsischisi (aksiyadori, ishtirokchisi) sifatida boshqa taʼsischilar (aksiyadorlar, ishtirokchilar) kabi teng huquqlar va majburiyatlarga ega boʻladi.
Ushbu moddaning qoidalari xalqaro huquqning umum eʼtirof etilgan prinsiplari va normalariga muvofiq belgilanadigan Oʻzbekiston Respublikasining milliy xavfsizligini taʼminlash bilan bevosita bogʻliq qonunchilikni qabul qilishga, oʻzgartirishga, toʻldirishga yoxud bekor qilishga nisbatan tatbiq etilmaydi.
16-modda. Mablagʻlardan foydalanish kafolatlari
Investitsiya faoliyati subyektining investitsiya faoliyati natijasida olingan daromadlari soliqlar va toʻlovlar toʻlanganidan keyin uning xohishiga koʻra reinvestitsiya qilinishi yoki ulardan boshqa har qanday usulda foydalanilishi mumkin.
Chet el va mahalliy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalarning hisobvaraqlaridagi mablagʻlardan foydalanishni davlat organlari tomonidan cheklash yoxud ularni majburan yechib olish faqat qonunda belgilangan tartibda amalga oshirilishi mumkin.
17-modda. Mablagʻlarni erkin oʻtkazish kafolatlari
Investorlarga soliqlar va toʻlovlarni toʻlash sharti bilan chet el valyutasidagi mablagʻlarni Oʻzbekiston Respublikasiga va Oʻzbekiston Respublikasidan cheklovlarsiz erkin oʻtkazish, shu jumladan valyutani repatriatsiya qilish uchun ayirboshlash kafolatlanadi. Bunday oʻtkazmalar quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
chet el investitsiyalarini saqlab turish yoxud koʻpaytirish uchun boshlangʻich va qoʻshimcha summalar;
investitsiyalarni amalga oshirishdan olingan daromad;
yetkazilgan zararlarning oʻrnini ushbu Qonunga muvofiq qoplash sifatida olingan mablagʻlar;
shartnomalar shartlarini bajarish tartibida amalga oshirilgan toʻlovlar;
chet el investitsiyalarini toʻliq yoki qisman sotishdan tushgan tushum;
nizoni hal qilish oqibatida, shu jumladan har qanday sud yoki arbitraj qarori oqibatida yuzaga keladigan toʻlovlar;
xodimlarning ish haqi va boshqa toʻlovlari;
qonunchilikka muvofiq boshqa manbalardan olingan mablagʻlar.
Oʻzbekiston Respublikasining qonunlari hamda xalqaro shartnomalariga muvofiq davlat chet ellik investorning mablagʻlarini repatriatsiya qilishni chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxona toʻlovga qobiliyatsiz boʻlgan yoki kreditorlarning huquqlari buzilgan, jismoniy shaxs boʻlgan chet ellik investor tomonidan jinoiy qilmishlar yoki maʼmuriy huquqbuzarliklar sodir etilgan hollarda yoxud sud yoki arbitraj qaroriga muvofiq shunday repatriatsiya qilishni toʻxtatib turishning boshqa zarurati boʻlganda qonunchilik hujjatlarini investorlarni kamsitmaydigan tarzda qoʻllash shartlari asosida toʻxtatib turishi mumkin.
18-modda. Investitsiya faoliyati tugatilishi munosabati bilan chet el investitsiyalarini qaytarish kafolatlari
Chet ellik investor Oʻzbekiston Respublikasidagi investitsiya faoliyatini tugatish huquqiga ega.
Chet ellik investor investitsiya faoliyatini tugatgandan soʻng investitsiya faoliyatini tugatish natijasida olingan oʻz aktivlarini naqd pul yoki natural shaklda chet ellik investorning Oʻzbekiston Respublikasiga yoxud boshqa kreditorlarga nisbatan majburiyatlarini bajarish uchun zarar yetkazmagan holda erkin repatriatsiya qilish huquqiga ega.
19-modda. Qonunchilikning investor uchun noqulay oʻzgarishlariga qarshi kafolatlar
Agar qonunchilik hujjatlarining bajarilishi investorga yoki investitsiyalarga zarar yetkazadigan boʻlsa, ushbu qonunchilik hujjatlari orqaga qaytish kuchiga ega boʻlmaydi.
Agar Oʻzbekiston Respublikasining keyingi qonunchilik investitsiya qilish shart-sharoitlarini yomonlashtirsa, investitsiya qilish sanasida amalda boʻlgan qonunchilik chet el investorlariga nisbatan investitsiya qilish paytidan eʼtiboran oʻn yil mobaynida qoʻllaniladi. Investor oʻzining investitsiya qilish shart-sharoitlarini yaxshilaydigan yangi qonunchilik qoidalarini oʻz xohishiga koʻra qoʻllash huquqiga ega.
Oʻzbekiston Respublikasining keyingi qonunchilik investitsiya qilish shart-sharoitlarini yomonlashtirgan taqdirda, investitsiya qilish paytida amalda boʻlgan qonunchilikni oʻn yil mobaynida qoʻllash toʻgʻrisidagi kafolat quyidagi hollarda qoʻllaniladi:
repatriatsiya tartib-taomilini murakkablashtiruvchi yoki investorning chet elga oʻtkaziladigan daromadlari (foydasi) miqdorini kamaytiruvchi qoʻshimcha talablar joriy etilganda, bundan investorning mablagʻlarini repatriatsiya qilishni chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxona toʻlovga qobiliyatsiz boʻlgan yoki kreditorlarning huquqlari buzilgan, jismoniy shaxs boʻlgan chet ellik investor tomonidan jinoiy qilmishlar yoki maʼmuriy huquqbuzarliklar sodir etilgan hollarda yoxud sud yoki arbitraj qaroriga muvofiq shunday repatriatsiya qilishni toʻxtatib turishning boshqa zarurati boʻlganda qonunchilik hujjatlarini investorlarni kamsitmaydigan tarzda qoʻllash shartlari asosida toʻxtatib turish mustasno;
investitsiya qilishni amalga oshirish hajmlariga son jihatdan cheklovlar va investitsiyalarning miqdori boʻyicha boshqa qoʻshimcha talablar, shu jumladan chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalarda chet el investitsiyalarining eng kam miqdorini koʻpaytirish tarzidagi qoʻshimcha talablar joriy etilganda;
chet ellik investorning Oʻzbekiston Respublikasi korxonalarining ustav fondlaridagi ulushli ishtiroki boʻyicha cheklovlar joriy etilganda;
chet ellik investorlarning vizalarini rasmiylashtirish va uzaytirish boʻyicha qoʻshimcha tartib-taomillar, shuningdek chet el investitsiyalarini amalga oshirish boʻyicha boshqa qoʻshimcha talablar joriy etilganda.
Investor uchun noqulay oʻzgarishlarga qarshi kafolatlarning amal qilishi quyidagi hollarda boshlanadi:
korxona tashkil etilganda — u davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan sanadan eʼtiboran;
mol-mulkni, ulushni, Oʻzbekiston Respublikasining rezidentlari tomonidan emitentlangan aksiyalarni va boshqa qimmatli qogʻozlarni, savdo va xizmat koʻrsatish sohasi obyektlariga, turar joylarga boʻlgan mulk huquqini, shuningdek yer uchastkalariga boʻlgan huquqni hamda boshqa tabiiy resurslarga egalik qilish va ulardan foydalanish huquqini olishda — mulk huquqini yoki boshqa ashyoviy huquqni mustahkamlovchi hujjat kuchga kirgan sanadan eʼtiboran;
intellektual mulkka boʻlgan huquqlarni, shu jumladan mualliflik huquqlarini, patentlarni, tovar belgilarini, foydali modellarni, sanoat namunalarini, firma nomlarini va nou-xauni, shuningdek ishchanlik obroʻsini (gudvillni) kiritishda — intellektual mulkka boʻlgan huquqlar kiritilganligini tasdiqlovchi hujjat kuchga kirgan sanadan eʼtiboran;
konsessiyalarni, shu jumladan tabiiy resurslarni qidirishga, oʻzlashtirishga, qazib olishga yoxud ulardan foydalanishga doir konsessiyalarni olishda — konsessiya shartnomasi qonunchilikda belgilangan tartibda roʻyxatdan oʻtkazilgan sanadan eʼtiboran;
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan tuzilgan investitsiya shartnomasida bir vaqtning oʻzida investitsiya majburiyatlarini mustahkamlab qoʻygan holda investitsiya qilishda — shartnoma kuchga kirgan sanadan eʼtiboran;
Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligiga zid boʻlmagan boshqa shakllarda investitsiya qilishda — investor tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi hududida investitsiya faoliyati amalga oshirilayotganligini tasdiqlovchi hujjat kuchga kirgan sanadan eʼtiboran.
Ushbu modda xalqaro huquqning umum eʼtirof etilgan prinsiplariga muvofiq belgilanadigan Oʻzbekiston Respublikasining milliy xavfsizligiga doir manfaatlarini himoya qilishni taʼminlash bilan bevosita bogʻliq boʻlgan qonunchilik hujjatlarini qabul qilishga, oʻzgartirishga, toʻldirishga yoxud bekor qilishga nisbatan tatbiq etilmaydi.
20-modda. Oshkoralik va ochiqlikni taʼminlash kafolatlari
Hammaning eʼtibori uchun rasmiy ravishda eʼlon qilinmagan normativ-huquqiy hujjatlar kuchga kirmagan hujjatlar sifatida huquqiy oqibatlarni keltirib chiqarmaydi va investitsiyaviy munosabatlarni tartibga solish, ushbu hujjatlardagi koʻrsatmalarni bajarmaganlik uchun investitsiya faoliyati subyektlariga nisbatan biror-bir sanksiya qoʻllash uchun asos boʻlib xizmat qilishi mumkin emas.
Davlat boshqaruvi organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlari ommaviy axborot vositalari orqali, shu jumladan oʻz rasmiy veb-saytida investitsiya faoliyati sohasida oʻzining ishtiroki va qabul qilingan qarorlar toʻgʻrisidagi axborotni eʼlon qilishi shart.
Jismoniy va yuridik shaxslarga ochiqlik hamda davlat boshqaruvi organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlarining investitsiya faoliyati sohasidagi faoliyati toʻgʻrisida va oʻzlari qabul qilayotgan qarorlar toʻgʻrisidagi axborotdan moneliksiz foydalanish imkoniyati taʼminlanadi.
21-modda. Investitsiyalarni himoya qilish
Davlat investitsiyalarning Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga va xalqaro shartnomalariga muvofiq himoya qilinishini kafolatlaydi.
Investorlarning investitsiyalari va boshqa aktivlari natsionalizatsiya qilinmaydi.
Investorlarning investitsiyalari va boshqa aktivlari rekvizitsiya (ekspropriatsiya) qilinmaydi, bundan tabiiy ofatlar, avariyalar, epidemiyalar, epizootiylar va favqulodda xususiyatga ega boʻlgan boshqa hollar mustasno.
Investitsiyalarni rekvizitsiya va ekspropriatsiya qilish toʻgʻrisidagi qaror rekvizitsiya yoki ekspropriatsiya qilishning quyidagi talablariga rioya qilingan taqdirda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan qabul qilinadi:
investorlarning ushbu modda uchinchi qismida koʻrsatilgan holatlardan kelib chiqadigan vazifalarni hal qilish uchun zarur boʻlgan investitsiyalari yoki boshqa aktivlarining minimal hajmi bilan cheklansa;
kamsitilmaydigan asosda amalga oshirilsa;
yetkazilgan zararga monand kompensatsiya toʻlash bilan birga amalga oshirilsa. Davlat mazkur kompensatsiya toʻlovlari oʻz vaqtida amalga oshirilishining kafili sifatida ish yuritadi.
Investor sud va arbitraj tartibida, xususan, quyidagilar yuzasidan nizolashishga haqli:
rekvizitsiyani (ekspropriatsiyani) amalga oshirish uchun foydalaniladigan maqsadning qonuniyligi;
rekvizitsiyaning (ekspropriatsiyaning) miqdori;
rekvizitsiya (ekspropriatsiya) qilinayotgan investitsiyalarni va boshqa aktivlarni baholash;
toʻlanishi lozim boʻlgan kompensatsiya toʻlovining muvofiqligi;
davlat boshqaruvi organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlari rekvizitsiyani (ekspropriatsiyani) amalga oshirish chogʻida rioya etgan tartib-taomil.
Investorlarning investitsiyalarini va tavakkalchiliklarini sugʻurtalash ixtiyoriy asosda amalga oshiriladi.
22-modda. Investitsiyalarni himoya qilishning qoʻshimcha kafolatlari va choralari
Investitsiyalarni himoya qilishning qoʻshimcha kafolatlari va choralari Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati tomonidan kafolatlar berishni, investitsiya loyihalarini moliyalashtirishga koʻmaklashishni, maxsus soliq va toʻlov rejimini yaratishni, investitsiya loyihalari amalga oshirilishi yuzasidan davlat monitoringi oʻtkazilishini hamda Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan tuzilgan investitsiya shartnomalariga asosan boshqa choralarni oʻz ichiga olishi mumkin.
23-modda. Ziddiyatli qoidalar
Ushbu Qonunning qoidalari va Oʻzbekiston Respublikasining boshqa qonunchilik hujjatlari yoki xalqaro shartnomalari oʻrtasida biror-bir nomuvofiqlik boʻlgan taqdirda, investorlar uchun eng qulay boʻlgan qoidalar ustuvor kuchga ega boʻladi.
4-bob. Investitsiya faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish
24-modda. Investitsiya faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish maqsadlari
Investitsiya faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish Oʻzbekiston Respublikasini va uning hududlarini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning davlat vazifalari bajarilishini taʼminlaydigan investitsiya siyosatini amalga oshirish, investitsiyalar samaradorligini oshirish, Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi turli investitsiya obyektlariga qoʻyilmalar uchun xavfsiz shart-sharoitlarni taʼminlash maqsadida davlat boshqaruvi organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan amalga oshiriladi.
25-modda. Investitsiya faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish usullari
Investitsiya faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish quyidagilar orqali amalga oshiriladi:
investitsiya faoliyatining normativ-huquqiy bazasini takomillashtirish;
investitsiya faoliyatini rivojlantirish uchun qulay shart-sharoitlar yaratish va Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining kafolatlarini taqdim etish;
Oʻzbekiston Respublikasi hududida maxsus iqtisodiy zonalarni va kichik sanoat zonalarini barpo etish;
asosiy fondlarni tezlashtirilgan amortizatsiya qilish huquqini berish;
texnik jihatdan tartibga solish normalari, qoidalari va talablarini belgilash;
raqobatni qoʻllab-quvvatlash choralarini qoʻllash;
yer uchastkalariga boʻlgan huquqlarni amalga oshirish, shuningdek boshqa tabiiy resurslarga egalik qilish va ulardan foydalanish shartlarini belgilash.
Investorlarga bozorda ularni ustuvor mavqega qoʻyuvchi mutlaq qoidalar va huquqlar berilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
26-modda. Investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish sohasidagi vakolatli davlat organi
Oʻzbekiston Respublikasi Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish sohasidagi vakolatli davlat organidir.
Investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish sohasidagi vakolatli davlat organining asosiy vakolatlari quyidagilardan iborat:
salohiyatli investorlarga faoliyatining huquqiy, iqtisodiy va boshqa masalalari boʻyicha maslahat berish hamda ularga yuzaga keladigan masalalarni hal etishda zarur yordam va koʻmak koʻrsatish;
yagona davlat investitsiya siyosatini amalga oshirish hamda investitsiya faoliyatini tartibga solish sohasidagi davlat organlari va tashkilotlarining faoliyatini muvofiqlashtirish;
hamkorlik yoʻnalishlarini va loyihalarini majburiy ravishda kelishgan holda Oʻzbekiston Respublikasi davlat boshqaruvi organlarining, mahalliy davlat hokimiyati organlarining va xoʻjalik boshqaruvi organlarining chet el vakolatli organlari, chet el hukumat moliya tashkilotlari hamda xalqaro moliya institutlari, shuningdek kompaniyalar va salohiyatli chet ellik investorlar bilan investitsiyaviy hamkorlik masalalariga doir oʻzaro aloqalarni taʼminlash;
investorlar bilan doimiy ikki tomonlama aloqani taʼminlash, hududlar va mahalliy yuridik shaxslarga investitsiyalarni jalb qilishda koʻmaklashish, investitsiya takliflari ishlab chiqilishini tashkil etish;
Oʻzbekiston Respublikasi manfaatlarini ifodalash va xalqaro investitsiya hamjamiyatlari ishida ishtirok etish;
investitsiyalarni jalb qilish, investitsiya muhitini rivojlantirish va Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi investitsiya faoliyatini takomillashtirish sohasidagi normativ-huquqiy bazani yanada takomillashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish va kiritish.
27-modda. Mahalliy davlat hokimiyati organlarining investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini tartibga solish boʻyicha vakolatlari
Mahalliy davlat hokimiyati organlari oʻz vakolatlari doirasida hamda investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish sohasidagi vakolatli davlat organining hududiy boʻlinmalari bilan birgalikda quyidagilarni amalga oshiradi:
mahalliy darajada mamlakatning tegishli hududiga investitsiya qilish hajmlarini kengaytirishni ragʻbatlantirishga qaratilgan investitsiya siyosatini olib borish, shu jumladan investitsiyalarni jalb qilish, hududda investitsiya muhitini yanada takomillashtirish, tegishli hududdagi korxonalarning rivojlanishini qoʻllab-quvvatlash;
investitsiya qilishni talab qiladigan istiqbolli loyihalarni, shuningdek boʻsh turgan davlat mulki obyektlarini hamda yer uchastkalarini hududlarning ehtiyojlari va salohiyatidan (resurs, tabiiy-iqlim, mehnat va h.k.) kelib chiqqan holda oʻrganish va aniqlash;
investorlarning faoliyati bilan bevosita bogʻliq masalalarni, shuningdek zarur hollarda, toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyalarni jalb qilish vositasida istiqbolli tadbirkorlik tashabbuslari va loyihalarini amalga oshirish boʻyicha takliflarni koʻrib chiqish;
tegishli hududdagi investitsiya loyihalarini, shu jumladan chet el investitsiyalari ishtirokidagi investitsiya loyihalarini oʻz vaqtida va samarali amalga oshirishga toʻsqinlik qiluvchi omillarni aniqlash, ularni hal etish boʻyicha tezkor choralar koʻrish;
chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalar faoliyatini, shuningdek investorlar tomonidan investitsiya majburiyatlari bajarilishini tahlil qilish asosida tegishli hududning iqtisodiyotiga jalb etilayotgan investitsiyalardan foydalanish samaradorligini oshirish;
tegishli hududning chet el banklari, fondlar, agentliklar va kompaniyalar bilan investitsiyaviy hamkorlik yoʻnalishlarini oʻzaro manfaatli asosda rivojlantirish va diversifikatsiya qilish boʻyicha takliflar ishlab chiqish;
investitsiyalarni tegishli hududga jalb etish boʻyicha asosiy yoʻnalishlarni va yanada qulay shart-sharoitlar yaratish uchun chet el investitsiyalarini jalb qilish sohasidagi chora-tadbirlarni amalga oshirish.
28-modda. Investitsiyalar jalb etishni amalga oshiruvchi davlat organlarining funksiyalari
Investitsiyalarni jalb etish, amalga oshirish va himoya qilish maqsadida investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish sohasidagi vakolatli davlat organi, boshqa davlat boshqaruvi organlari hamda mahalliy davlat hokimiyati organlari:
Oʻzbekiston Respublikasida investitsiya faoliyatining imkoniyatlari va shart-sharoitlari haqidagi axborotni tayyorlaydi hamda tarqatadi;
salohiyatli investorlarga faoliyatining huquqiy, iqtisodiy va boshqa masalalari boʻyicha maslahat beradi hamda ularga yuzaga keladigan masalalarni hal etishda zarur yordam va koʻmak koʻrsatadi;
chet el investitsiyalari masalalari boʻyicha xalqaro munosabatlarda oʻz vakolatlari doirasida Oʻzbekiston Respublikasi nomidan ish yuritadi.
29-modda. Investorlar faoliyatini nazorat qilish boʻyicha davlat organlarining vakolatlari
Investitsiyalar va investitsiya faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga investorlar va investitsiyalar ishtirokidagi korxonalar tomonidan rioya etilishi ustidan nazorat Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati vakolat bergan davlat organlari tomonidan oʻz vakolatlari doirasida amalga oshiriladi.
Nazorat funksiyalarini amalga oshirishda davlat organi tijorat siri saqlanishini taʼminlashi shart.
5-bob. Investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash
30-modda. Investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlashning maqsad va usullari
Investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash qulay investitsiya muhitini yaratish, yangi raqobatbardosh hamda innovatsion, eksportga yoʻnaltirilgan va (yoki) import oʻrnini bosuvchi ishlab chiqarishlarni tashkil etishga doir investitsiyalarni ragʻbatlantirish, mavjud ishlab chiqarishlarni zamonaviy texnologiyalarni qoʻllagan hamda zamonaviy boshqaruv tajribasini joriy etgan holda kengaytirish va yangilash maqsadida amalga oshiriladi.
Investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash quyidagi usullarda amalga oshiriladi:
imtiyozlar va preferensiyalar qoʻllash;
investitsiya loyihasini birgalikda moliyalashtirish uchun markazlashtirilgan investitsiyalar ajratish;
moliyaviy, maslahat berish va axborot jihatidan qoʻllab-quvvatlash.
31-modda. Investorlarga va investitsiyalar ishtirokidagi korxonalarga davlat organlari bilan oʻzaro hamkorlik qilishda koʻmaklashish
Investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish sohasidagi vakolatli davlat organi investorlarga boshqa davlat organlari bilan oʻzaro hamkorlik qilishda koʻmaklashish maqsadida ishni “yagona darcha” tamoyili boʻyicha tashkil etadi.
Investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish sohasidagi vakolatli davlat organi va uning hududiy boʻlinmalari ishlarni “yagona darcha” tamoyili boʻyicha tashkil etish maqsadida davlat xizmatlari koʻrsatilishini taʼminlaydi, shu jumladan tegishli Davlat xizmatlari markazlari orqali taʼminlaydi.
Ishlarni “yagona darcha” tamoyili boʻyicha tashkil etish quyidagilarni ham oʻz ichiga oladi:
mavjud davlat xizmatlari masalalari boʻyicha qabul qilish va maslahat berish;
davlat xizmatlarini olish uchun zarur boʻlgan hujjatlarni tayyorlash va rasmiylashtirishda yordamlashish;
elektron raqamli imzoni, elektron arizani va boshqa hujjatlarni rasmiylashtirishda yordamlashish;
davlat xizmatlarini olishda investorga davlat boshqaruvi organlarida va mahalliy davlat hokimiyati organlarida hamrohlik qilish.
Investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish sohasidagi vakolatli davlat organi Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining Tadbirkorlar murojaatlarini koʻrib chiqish qabulxonalariga chet el investitsiyalarini va mahalliy investitsiyalarni jalb qilish hamda ular ishtirokida loyihalarni amalga oshirish bilan bogʻliq muammolarni hal etishda koʻmaklashadi.
32-modda. Maslahat berish va axborot jihatidan qoʻllab-quvvatlash
Davlat boshqaruvi organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlari, shu jumladan Oʻzbekiston Respublikasining xorijdagi diplomatik vakolatxonalari va konsullik muassasalari, xalqaro moliya institutlari huzuridagi Oʻzbekiston Respublikasi vakolatxonalari investorlarning muammolari va masalalarini hal etish maqsadida oʻz vakolatlariga taalluqli masalalar boʻyicha ularga maslahat va axborot yordami koʻrsatadi.
33-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakilning investitsiya faoliyati sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil (bundan buyon matnda Tadbirkorlar huquqlarini himoya qilish boʻyicha vakil deb yuritiladi) investitsiya faoliyati sohasida:
Oʻzbekiston Respublikasida investitsiya faoliyatini amalga oshirish jarayonida yuzaga keladigan masalalar boʻyicha investorlarning va investitsiyalar ishtirokidagi korxonalarning murojaatlarini koʻrib chiqadi hamda ularni hal etish uchun tavsiyalar beradi, shu jumladan mazkur masalada davlat boshqaruvi organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlari bilan oʻzaro hamkorlik qilgan holda tavsiyalar beradi;
yuzaga keladigan masalalarni suddan tashqari va sudga qadar tartibda hal etishda investorlarga koʻmaklashadi;
investitsiyalar va investitsiya faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilikni takomillashtirish boʻyicha takliflarni ishlab chiqadi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga kiritadi;
investorga uning huquqlari va qonuniy manfaatlariga, shu jumladan ularni himoya qilish shakllari va usullariga taalluqli masalalarni tushuntiradi;
investorlarning murojaatlari va davlat boshqaruvi organlari hamda mahalliy davlat hokimiyati organlarining eshituvlari natijalarini tahlil qiladi;
qonunchilikni tahlil qiladi va investorlarning huquqlarini buzadigan yoki xoʻjalik faoliyatini yuritishni qiyinlashtiradigan normalarni aniqlaydi hamda natijasi boʻyicha investorlarning buzilgan huquqlarini, erkinliklarini tiklash va ularning qonuniy manfaatlarini himoya qilish uchun tavsiyalar ishlab chiqadi;
tegishli davlat boshqaruvi organiga investorlarning buzilgan huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini tiklashga qaratilgan tavsiyalar kiritadi.
Tavsiyalar olgan davlat boshqaruvi organi va mahalliy davlat hokimiyati organi Tadbirkorlarning huquqlarini himoya qilish boʻyicha vakilga tavsiyalarni koʻrib chiqish natijalari toʻgʻrisida yozma javob taqdim etadi.
Zarur boʻlgan taqdirda, Tadbirkorlarning huquqlarini himoya qilish boʻyicha vakil davlat boshqaruvi organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlaridan, mulkchilik shaklidan qatʼi nazar, korxonalar, muassasalar va tashkilotlardan investorlarning hamda investitsiyalar ishtirokidagi korxonalarning murojaatlarini koʻrib chiqish uchun zarur boʻlgan axborotni soʻrab oladi, bundan davlat sirlarini yoki qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirni tashkil etuvchi axborot mustasno.
6-bob. Investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash boʻyicha imtiyoz hamda preferensiyalar
34-modda. Investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash boʻyicha imtiyoz hamda preferensiyalar berish
Investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash uchun qoʻllaniladigan imtiyoz hamda preferensiyalar quyidagilarni oʻz ichiga olishi mumkin:
soliqlar va toʻlovlar boʻyicha imtiyozlar berish;
investitsiya loyihasini amalga oshirish uchun investor tomonidan olinadigan kreditlar boʻyicha foiz stavkalarini subsidiyalash.
Imtiyozlar va preferensiyalar quyidagilarga qarab beriladi:
investitsiyalar hajmiga;
investitsiya loyihasi amalga oshiriladigan joyning shart-sharoitlariga;
kutilayotgan ijtimoiy-iqtisodiy samaraga va yangi ish oʻrinlarini yaratishga;
investitsiya loyihasini amalga oshirish sohalari va tarmoqlariga.
Soliqlar va toʻlovlar boʻyicha imtiyozlar qonunda belgilangan tartibda beriladi.
Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash uchun qoʻllaniladigan preferensiyalar tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashining, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlarining qarorlari bilan, shu jumladan munitsipal obyektlarga nisbatan Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti, viloyatlar va Toshkent shahar mahalliy budjetlari mablagʻlari hisobidan berilishi mumkin.
Imtiyozlar va preferensiyalar tegishli hududga investitsiyalar kiritishni nazarda tutuvchi investorlarga mazkur hudud infratuzilmasining rivojlanish darajasidan kelib chiqqan holda beriladi.
Toʻgʻridan-toʻgʻri chet el investitsiyalarini jalb qilgan holda tashkil etilgan va qonunchilik bilan tasdiqlanadigan roʻyxat boʻyicha iqtisodiyot tarmoqlarida mahsulot ishlab chiqarishga (xizmatlar koʻrsatishga) ixtisoslashgan korxonalarga Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksida belgilangan tartibda alohida soliqlar yuzasidan imtiyozlar qoʻllashning oʻziga xos xususiyatlari nazarda tutiladi.
35-modda. Investitsiyaga oid soliq krediti
Investorlarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida ularga investitsiyaga oid soliq krediti berilishi mumkin va ushbu kredit soliq majburiyatini bajarish muddatini oʻzgartirish shakli boʻlib, bunda soliq toʻlovchi boʻlgan investorga belgilangan muddat ichida ushbu investor toʻlashi kerak boʻlgan soliq toʻlovlarini kredit summasini va hisoblangan foizlarni Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksiga muvofiq keyinchalik bosqichma-bosqich toʻlagan holda kamaytirish imkoniyati beriladi.
36-modda. Investitsiya subsidiyasi
Zarur muhandislik-kommunikatsiya sharoitlarini taʼminlash, shuningdek imtiyozlar berish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati investitsiya loyihasini amalga oshirish boʻyicha investitsiya preferensiyasi tarzida taqdim etiladigan moliyaviy koʻmak sifatida investitsiya subsidiyasini berishi mumkin.
Investorga zarur muhandislik-kommunikatsiya sharoitlari shaklidagi investitsiya subsidiyasi investitsiya faoliyati obyektiga olib boriladigan tashqi muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlarini Oʻzbekiston Respublikasi tomonidan qurish yoʻli bilan taʼminlanadi.
Investitsiya subsidiyasi soliq va bojxona imtiyozlari sifatida ham berilishi mumkin.
Investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish sohasidagi vakolatli davlat organi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan birgalikda investorning investitsiya subsidiyasi berish toʻgʻrisidagi arizasini Oʻzbekiston Respublikasining “Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari toʻgʻrisida”gi Qonunida belgilangan tartib va muddatlarda koʻrib chiqadi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatiga taklif kiritadi.
7-bob. Markazlashtirilmagan investitsiyalar
37-modda. Markazlashtirilmagan investitsiyalarning manbalari
Markazlashtirilmagan investitsiyalarning manbalari quyidagilardan iborat:
investorning shaxsiy mablagʻlari;
Oʻzbekiston Respublikasining kafolatisiz olingan, shu jumladan chet el banklaridan olingan bank kreditlari;
toʻgʻridan-toʻgʻri chet el investitsiyalari.
Markazlashtirilmagan investitsiyalar qonunchilikka zid boʻlmagan boshqa manbalardan ham amalga oshirilishi mumkin.
Markazlashtirilmagan investitsiyalarni boshqarish investor tomonidan mustaqil ravishda amalga oshiriladi.
38-modda. Markazlashtirilmagan investitsiyalarni amalga oshirish boʻyicha qarorlar qabul qilish
Markazlashtirilmagan investitsiyalarni amalga oshirish boʻyicha qaror investor, tijorat banki, shu jumladan chet el banki tomonidan qabul qilinadi.
39-modda. Investitsiya loyihalarining ekspertizasi
Markazlashtirilmagan investitsiyalar hisobidan moliyalashtiriladigan investitsiya loyihalari sanitariya-gigiyena, radiatsiyaviy, ekologik, arxitektura-shaharsozlik talablari va boshqa talablar bajarilishiga taalluqli qismi boʻyicha davlat ekspertizasidan oʻtkazilishi lozim.
Kichik tadbirkorlik subyektlarining banklar kredit resurslari hisobidan moliyalashtiriladigan investitsiya loyihalari mazkur investitsiya loyihalarini amalga oshirishning maqsadga muvofiqligi yuzasidan tijorat banklari tomonidan ekspertizadan oʻtkazilishi lozim.
8-bob. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan tuziladigan investitsiya shartnomasi
40-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan investitsiya shartnomasini tuzish tartibi
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati chet ellik investorlar tomonidan majburiyatlarning bajarilishini taʼminlash maqsadida oʻzaro kelishuvga koʻra qoʻshimcha kafolatlar va qoʻllab-quvvatlash choralari (imtiyoz va preferensiyalar) beriladigan investitsiya shartnomasini tuzishi mumkin.
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati chet ellik investorga investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash doirasida qoʻshimcha kafolatlar va qoʻllab-quvvatlash choralarini (imtiyozlar va preferensiyalarni) taqdim etgan taqdirda Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan investitsiya shartnomasi majburiy tartibda tuziladi.
Chet ellik investorlarga qoʻshimcha kafolatlar va qoʻllab-quvvatlash choralari (imtiyoz va preferensiyalar) har bir aniq holatda quyidagilarga investitsiya qilish chogʻida taqdim etiladi:
barqaror iqtisodiy oʻsishni, mamlakat iqtisodiyotidagi ilgʻor texnologik oʻzgarishlarni taʼminlovchi ustuvor tarmoqlarga;
Oʻzbekiston Respublikasining eksport salohiyatini mustahkamlash va kengaytirishni, uning jahon xoʻjalik aloqalariga integratsiyasini taʼminlovchi ustuvor loyihalarga.
Bunda soliqlar va toʻlovlarni toʻlash boʻyicha qoʻshimcha imtiyozlar chet ellik investorlar tomonidan tashkil etilgan chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalarga faqat aniq belgilangan muddatga beriladi va bu imtiyozlar muddatsiz xususiyatga ega boʻlishi mumkin emas.
Ushbu modda investitsiya loyihalari boʻyicha majburiyatlarning bajarilishini taʼminlash maqsadida bir tomondan investor va boshqa tomondan investitsiya faoliyati subyektlari, shu jumladan davlat boshqaruvi organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlari oʻrtasida tuziladigan, investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash doirasida Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati tomonidan qoʻshimcha kafolatlar va qoʻllab-quvvatlash choralari (imtiyoz va preferensiyalar) berilishini talab qilmaydigan investitsiya shartnomalarining amal qilishini hech qanday tarzda cheklamaydi.
41-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan tuziladigan investitsiya shartnomasining taraflari
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan tuziladigan investitsiya shartnomasining taraflari sifatida chet ellik investor hamda investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish sohasidagi vakolatli davlat organi orqali Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati ish yuritadi.
42-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan tuziladigan investitsiya shartnomasining shartlari
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan tuziladigan investitsiya shartnomasi quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:
investitsiyalar obyekti va hajmi, loyihaning boshlanish hamda tugallanish muddatlari;
investitsiya shartnomasining amal qilish muddati va shartlari;
korrupsiyaga va monopoliyaga qarshi kurashish sharti;
chet ellik investorning huquq va majburiyatlari, shu jumladan investitsiya qilish, mahsulot ishlab chiqarish hajmi, mahalliylashtirish, mahsulotning sifati, tovarlar va xizmatlar eksportining hajmi, shuningdek qonunchilikda belgilangan normalar, qoidalar va standartlarga, shu jumladan raqobat toʻgʻrisidagi, korrupsiyaga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi, investitsiyalar va investitsiya faoliyati toʻgʻrisidagi, mehnat toʻgʻrisidagi, shaharsozlik toʻgʻrisidagi va atrof-muhitni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga rioya qilishi boʻyicha huquq va majburiyatlari;
chet ellik investorning xalqaro standartlarga, shuningdek energiya samaradorligi va ekologik normalar boʻyicha zamonaviy talablarga muvofiq boʻlgan zamonaviy uskunalar va texnologiyalarni yetkazib berishga doir majburiyatlari;
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining huquq va majburiyatlari, shu jumladan investitsiyalar va investitsiya faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilikda belgilanganiga qoʻshimcha kafolatlar hamda qoʻllab-quvvatlash choralarini (imtiyoz va preferensiyalarni) taqdim etishga doir huquq va majburiyatlari;
loyihani moliyalashtirish manbalari, amalga oshirish jadvallari, investitsiya loyihasi amalga oshirilishining borishi ustidan texnik nazorat tartibi toʻgʻrisidagi axborot;
chet ellik investor tomonidan oʻz majburiyatlari bajarilishining borishi toʻgʻrisidagi hisobotlarni taqdim etish tartibi va muddatlari;
taraflarning investitsiya shartnomasi shartlarini bajarmaganlik uchun javobgarligi, shu jumladan chet ellik investorga davlat organlari mansabdor shaxslarining qonunga xilof harakatlari (harakatsizligi) natijasida yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash, shuningdek investitsiya shartnomasiga muvofiq chet ellik investor oʻz majburiyatlariga rioya qilmaganda yoki lozim darajada rioya qilmaganda Oʻzbekiston Respublikasi tomonidan oʻz majburiyatlarini bajarishni bir tomonlama tartibda rad etish huquqi;
oʻzgartirishlar kiritish tartibi;
tugatish tartibi;
investitsiya shartnomasi taraflari oʻrtasidagi investitsiya shartnomasi qoidalari bilan bogʻliq nizolarni hal etish tartibi, joyi va nizolarni koʻrib chiqadigan organ.
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan investitsiya shartnomasida investitsiya loyihasining oʻziga xos xususiyatlariga qarab boshqa shartlar, shu jumladan quyidagi shartlar ham boʻlishi mumkin:
hududning ishlab chiqarish va ijtimoiy infratuzilmasini rivojlantirish boʻyicha taraflarning oʻzaro majburiyatlari;
chet ellik investorning shartnoma shartlarini bajarish natijasida ishlab chiqargan, oʻziga tegishli boʻlgan mahsulotni va olingan foydasini (daromadlarini) Oʻzbekiston Respublikasidan olib chiqish huquqi;
chet ellik investorning Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari orasidan ishchilarni yollash va oʻqitishga doir majburiyatlari, texnologiyalardan foydalanish shartlari, shuningdek investitsiya loyihasini amalga oshirish tugallanganidan soʻng tashkil etilgan tashkilot xodimlarini oʻqitish boʻyicha majburiyatlari.
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan tuziladigan investitsiya shartnomasida chet ellik investorga uni bozorda ustun mavqega qoʻyadigan mutlaq qoidalar va huquqlar berilishi taqiqlanadi.
43-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan investitsiya shartnomasini tuzish boʻyicha takliflar kiritish tashabbusi
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan investitsiya shartnomasini tuzish boʻyicha taklif kiritish tashabbusi chet ellik investor tomonidan mustaqil ravishda yoki davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari yoki xoʻjalik yurituvchi subyektlar bilan birgalikda amalga oshiriladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan investitsiya shartnomasini tuzish uchun chet ellik investor mustaqil ravishda yoki loyihaning tegishli tashabbuskorlari bilan birgalikda investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish sohasidagi vakolatli davlat organiga yoki uning tasarrufidagi chet el investitsiyalarini jalb qilish sohasidagi tashkilotga quyidagilarni taqdim etadi:
investitsiya shartnomasini tuzish va investitsiya faoliyati obyektiga investitsiyalarni amalga oshirish maqsadi, shuningdek investitsiya loyihalarini amalga oshirish boʻyicha mavjud tajriba (agar mavjud boʻlsa) toʻgʻrisidagi axborot koʻrsatilgan ariza;
investitsiya shartnomasining loyihasi;
vakolatli organlarda qonunchilikda belgilangan hollarda ekspertizadan oʻtgan texnik-iqtisodiy asoslash (texnik-iqtisodiy hisob-kitob) asosida bajarilgan biznes-reja loyihasi.
Investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish sohasidagi vakolatli davlat organi yoki uning tasarrufidagi chet el investitsiyalarini jalb qilish sohasidagi tashkilot investitsiya shartnomasi loyihasini huquqiy ekspertizadan oʻtkazish, investitsiya loyihasini moliyaviy-iqtisodiy baholash, chet ellik investorlarga va (yoki) investitsiyalar ishtirokida tashkil etilayotgan korxonaga qonunchilikda belgilanganidan qoʻshimcha ravishda kafolatlar va qoʻllab-quvvatlash choralari (imtiyoz va preferensiyalar) berishga taalluqli qismi boʻyicha davlat boshqaruvi organlarining xulosalarini keyinchalik ularni Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatiga koʻrib chiqish uchun kiritish maqsadida oladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ijobiy xulosasi yakunlariga koʻra investitsiya shartnomasi chet ellik investor va Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati oʻrtasida investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish sohasidagi vakolatli davlat organi orqali yozma shaklda tuziladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan imzolangan investitsiya shartnomasi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining yoki Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ushbu shartnomani tasdiqlash toʻgʻrisidagi qarori qabul qilingan sanadan eʼtiboran, agar ushbu qarorda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan tuzilgan investitsiya shartnomalari ijrosining monitoringi hamda nazoratini investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish sohasidagi vakolatli davlat organi amalga oshiradi.
44-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan tuzilgan investitsiya shartnomasini bekor qilish shartlari
Investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash doirasidagi qoʻshimcha kafolatlar va qoʻllab-quvvatlash choralarining (imtiyozlar va preferensiyalarning) amal qilishi Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan tuzilgan investitsiya shartnomasining amal qilish muddati tugagach bekor qilinadi yoxud ushbu moddada belgilangan tartibda bunday muddatning tugashiga qadar bekor qilinishi mumkin.
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan tuzilgan investitsiya shartnomasining amal qilishi quyidagi hollarda muddatidan oldin bekor qilinishi mumkin:
taraflarning oʻzaro kelishuviga binoan;
bir tomonlama tartibda.
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan tuzilgan investitsiya shartnomasi boʻyicha majburiyatlar chet ellik investor tomonidan bajarilmagan yoki lozim darajada bajarilmagan taqdirda investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish sohasidagi vakolatli davlat organi chet ellik investorga Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan tuzilgan investitsiya shartnomasiga oʻzgartirishlar kiritish uchun investitsiya loyihasini toʻxtatib turish va (yoki) uni bundan buyon amalga oshirish imkoniyatini asoslovchi hujjatlarni taqdim etish zarurligi toʻgʻrisida yozma xabarnoma yuboradi.
Agar chet ellik investor tomonidan yozma xabarnoma olingan paytdan eʼtiboran uch oy mobaynida investitsiya loyihasini toʻxtatib turish va (yoki) uni bundan buyon amalga oshirish imkoniyatini asoslovchi hujjatlar taqdim etilmagan boʻlsa, investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish sohasidagi vakolatli davlat organi Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan tuzilgan investitsiya shartnomasining amal qilishini muddatidan oldin tugatish toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatiga taqdimnoma kiritadi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining xulosasini olganidan keyin chet ellik investorga Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan tuzilgan investitsiya shartnomasining amal qilishi muddatidan oldin bir tomonlama tartibda bekor qilinganligi toʻgʻrisida yozma xabarnoma yuboradi.
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan tuzilgan investitsiya shartnomasi bekor qilingan taqdirda, chet ellik investor investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash doirasida Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan tuzilgan investitsiya shartnomasi boʻyicha berilgan qoʻshimcha kafolatlar va qoʻllab-quvvatlash choralari (imtiyozlar va preferensiyalar) tufayli budjetga toʻlanmagan soliqlar va toʻlovlarning summalarini toʻlaydi.
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan tuzilgan investitsiya shartnomasi Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan investitsiya shartnomasini tuzgan chet ellik investorning tashabbusiga koʻra bir tomonlama tartibda bekor qilingan taqdirda, mazkur chet ellik investor investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash doirasida Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan tuzilgan investitsiya shartnomasi boʻyicha berilgan qoʻshimcha kafolatlar va qoʻllab-quvvatlash choralari (imtiyozlar va preferensiyalar) tufayli budjetga toʻlanmagan soliqlar va toʻlovlarning summalarini toʻlaydi.
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan tuzilgan investitsiya shartnomasi taraflarning kelishuviga koʻra muddatidan oldin bekor qilinganda majburiyatlarni bundan buyon ijro etish ularning oʻzaro kelishuvi bilan belgilanadi.
45-modda. Chet el investitsiyalari boʻyicha davlatning majburiyatlari
Davlat faqat chet ellik investorlar bilan tuzilgan, vakolatlari qonunchiligida belgilangan tartibda tasdiqlangan shaxslar tomonidan imzolangan tegishli shartnomalarda oʻz zimmasiga olgan majburiyatlar yuzasidangina javobgar boʻladi.
Davlat chet el investitsiyalarini jalb etuvchi Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlarining majburiyatlari yuzasidan javobgar boʻlmaydi, bundan ushbu majburiyatlar davlat tomonidan kafolatlangan hollar mustasno.
Davlat boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat qiluvchi organlar, banklar tomonidan chet ellik investorlarning va chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalarning faoliyati bilan bogʻliq boʻlgan qoʻshimcha talablar va cheklovlar belgilash taqiqlanadi.
9-bob. Chet el investitsiyalarining huquqiy rejimi
46-modda. Oʻzbekiston Respublikasi hududida chet ellik investorlar va ularning investitsiyalari uchun huquqiy rejim
Chet ellik investorlarga hamda chet el investitsiyalariga adolatli va teng huquqli rejim taqdim etiladi, ularni toʻliq va doimiy ravishda himoya qilish hamda ularning xavfsizligi taʼminlanadi. Bunday rejim Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalarida belgilangan rejimga nisbatan noqulayroq boʻlishi mumkin emas.
Chet el investitsiyalari uchun huquqiy rejim Oʻzbekiston Respublikasining yuridik va jismoniy shaxslari tomonidan amalga oshiriladigan investitsiyalarning tegishli rejimiga nisbatan noqulayroq boʻlishi mumkin emas.
Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligi Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga, xalqaro huquqning umum eʼtirof etilgan prinsiplari va normalariga muvofiq iqtisodiyotning hamda aholi sogʻligʻini, hayvonot va oʻsimlik dunyosini, atrof-muhitni muhofaza qilishning, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining milliy xavfsizligiga doir manfaatlari himoya qilinishini taʼminlashning belgilangan sohalariga chet el investitsiyalarini kiritish uchun cheklovlarni yoki taqiqni oʻz ichiga olishi mumkin.
Chet ellik investorlarning Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari bilan kafolatlangan, buzilgan huquq va manfaatlarini tiklash Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligi hamda xalqaro shartnomalari bilan tartibga solinadi.
47-modda. Chet ellik investorlarning huquqlari
Chet ellik investor ushbu Qonunning 10-moddasida nazarda tutilgan huquqlar bilan bir qatorda Oʻzbekiston Respublikasidagi investitsiya faoliyati natijasida olingan, oʻziga tegishli boʻlgan ixtirolarni, foydali modellarni va sanoat namunalarini xorijda hamda Oʻzbekiston Respublikasida patentlash toʻgʻrisida mustaqil ravishda qaror qabul qilish huquqiga ega.
Chet davlatlarning fuqarolari boʻlgan chet ellik investorlarga, shu jumladan chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalarning Oʻzbekiston Respublikasi hududida tovarlar ishlab chiqarish va xizmatlar koʻrsatish korxonalarini tashkil etishga investitsiyalar kiritgan muassislariga (ishtirokchilariga) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarorlarida nazarda tutilgan shartlarda Oʻzbekiston Respublikasida yashash guvohnomasi soddalashtirilgan tartibda beriladi.
Chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalarning muassislari (ishtirokchilari) boʻlgan chet ellik investorlar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti qarorlarida nazarda tutilgan shartlarda Oʻzbekiston Respublikasidan chiqmasdan muddatini uzaytirish imkoniyati bilan “investitsiya vizasi”ni, ularning oila aʼzolari (turmush oʻrtogʻi, ota-onasi va farzandlari) esa “investitsiya vizasi” amal qilish muddatiga mos ravishda “mehmon vizasi”ni olish huquqiga ega.
Oʻzbekiston Respublikasi tashqarisida boʻlgan chet ellik investorlarga “investitsiya vizasi” turidagi viza Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi tomonidan, Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi chet ellik investorlarga esa Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi tomonidan beriladi.
Chet ellik investorlarga “investitsiya vizasi” turidagi vizani va Oʻzbekiston Respublikasida yashash guvohnomasini berish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
Oʻzbekiston Respublikasida yashash guvohnomasiga yoxud “investitsiya vizasi”ga ega boʻlgan chet ellik investorlar hamda ularning oila aʼzolari (turmush oʻrtogʻi, ota-onasi va farzandlari) quyidagi huquqlarga ega:
Oʻzbekiston Respublikasi hududida ishga joylashish;
Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari uchun nazarda tutilgan teng huquqlar asosida tibbiy va taʼlim xizmatlaridan foydalanish;
Oʻzbekiston Respublikasining taʼlim muassasalarida oʻrta va oliy taʼlim olish.
48-modda. Chet ellik xodimlarni jalb qilish
Investorlar va chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalar investitsiya faoliyatini amalga oshirish maqsadida har qanday chet davlat fuqarolari va Oʻzbekiston Respublikasidan tashqarida doimiy yashovchi fuqaroligi boʻlmagan shaxslar bilan mehnat shartnomalarini erkin tuzish huquqiga ega. Bunday shaxslar mehnat shartnomasining butun amal qilish davrida tegishli koʻp martalik vizalarni olgan holda Oʻzbekiston Respublikasi hududiga kirish va uning hududida boʻlish huquqiga ega.
Chet ellik xodimlar mehnatiga haq toʻlash, ularga taʼtil berish, ularni pensiya bilan taʼminlash masalalari ushbu xodimlarning har biri bilan tuzilgan mehnat shartnomalarida hal etilishi kerak. Ushbu xodimlarning ish haqi va qonuniy yoʻl bilan olingan boshqa daromadlari qonunda belgilangan soliq va toʻlov toʻlangandan keyin ular tomonidan boshqa davlatlarga hech bir cheklovlarsiz oʻtkazilishi mumkin.
Investor, chet el investitsiyasi ishtirokidagi korxona chet ellik xodim uchun pensiya taʼminoti boʻyicha toʻlovlarni ushbu xodimning doimiy yashash joyi boʻlgan mamlakatning tegishli fondlariga oʻtkazishi mumkin.
49-modda. Harakatlanish erkinligi
Investitsiya faoliyati bilan bogʻliq holda Oʻzbekiston Respublikasida boʻlib turgan chet ellik investorlar, ularning vakillari va xodimlari Oʻzbekiston Respublikasining butun hududida erkin harakatlanish huquqiga ega.
Ayrim cheklovlar, agar erkin harakatlanishga doir bunday cheklovlar qonunda belgilangan boʻlsa, faqat Oʻzbekiston Respublikasining milliy xavfsizligini taʼminlash maqsadida qoʻllanilishi mumkin.
50-modda. Investitsiyalarni sugʻurtalash
Investorlar Oʻzbekiston Respublikasi hududida qonuniy ravishda faoliyat koʻrsatayotgan har qanday sugʻurta tashkilotida sugʻurta himoyasiga boʻlgan huquqdan foydalanadi. Investitsiyalarni siyosiy va boshqa tavakkalchiliklardan sugʻurtalash xalqaro tashkilotlar, chet el agentliklari, boshqa sugʻurta kompaniyalari tomonidan ham amalga oshirilishi mumkin.
Investitsiyalarni sugʻurtalashni amalga oshiruvchi sugʻurta tashkilotlari Oʻzbekiston Respublikasining majburiyatlari boʻyicha javobgar boʻlmaydi. Davlat sugʻurta tashkilotlarining majburiyatlari boʻyicha javobgar boʻlmaydi, bundan taraflarning bitimlarida nazarda tutilgan hollar mustasno.
Investitsiyalarni sugʻurtalash siyosiy va boshqa tavakkalchiliklardan, shu jumladan quyidagilarni oʻz ichiga oluvchi tavakkalchiliklardan sugʻurta himoyasini hamda kafolatlarini taʼminlaydi:
mulkning rekvizitsiya (ekspropriatsiya) qilinishini, shuningdek mulkni olib qoʻyishga yoki uni boshqa shaxsga berishga, uning ustidan yoki undan olinadigan daromadlar ustidan nazoratning yoʻqolishiga olib keladigan har qanday qonunchilik yoki maʼmuriy choralarni;
chet el valyutasini mamlakatdan tashqariga oʻtkazish boʻyicha cheklovlar joriy etishni;
davlat boshqaruvi organlarining, mahalliy davlat hokimiyati organlarining va ular mansabdor shaxslarining investorlar shartnomaviy munosabatlariga aralashuvini;
urushlarni, fuqarolarning tartibsizliklari va boshqa shunga oʻxshash voqealarni;
investorlar va chet el investitsiyalari bilan bogʻliq boʻlgan siyosiy va oʻzga tavakkalchiliklarning boshqa turlarini.
10-bob. Chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalar
51-modda. Chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalarning faoliyati
Chet ellik investorlar Oʻzbekiston Respublikasi hududida chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalarni tashkil etishi va ularga Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligi hamda xalqaro shartnomalari bilan berilgan barcha huquqlar, kafolatlar va imtiyozlardan foydalanishi mumkin.
Chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalar quyidagi huquqlarga ega:
Oʻzbekiston Respublikasi hududida, shuningdek uning tashqarisida har qanday valyutada, har qanday bankda hisobvaraqlarni ochish, ulardan foydalanish va ularni tasarruf etish;
ssudalarni chet el valyutasida olish va qaytarish.
52-modda. Chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalarning shuʼba korxonalari, filiallari, vakolatxonalari va boshqa alohida boʻlinmalari
Chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxona Oʻzbekiston Respublikasi hududida yuridik shaxs huquqiga ega boʻlgan shuʼba korxonalar, filiallar, shuningdek yuridik shaxs boʻlmagan vakolatxonalar va boshqa alohida boʻlinmalar tashkil etishi mumkin.
53-modda. Chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalarning xoʻjalik birlashmalari
Chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalar Oʻzbekiston Respublikasi hududida ixtiyoriy asosda uyushmalar va boshqa xoʻjalik birlashmalarini tashkil etishi, shuningdek amaldagi xoʻjalik birlashmalariga teng huquqli aʼzo sifatida kirishi mumkin.
54-modda. Chet ellik investorlarning xoʻjalik faoliyati
Chet ellik investorlarning xoʻjalik faoliyati, shu jumladan chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalarni, ularning shuʼba korxonalarini, filiallarini hamda boshqa tuzilmalarini, shuningdek xoʻjalik uyushmalari va birlashmalarini tashkil etishga, sotishga, qayta tashkil etishga yoki tugatishga, chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalarning fondlarini shakllantirishga, ijara shartnomalarini va boshqa shartnomalarni tuzishga doir xoʻjalik faoliyati Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligi va xalqaro shartnomalari bilan tartibga solinadi.
Chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalar soliqlar va toʻlovlar toʻlaydi.
Chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalarning chet el valyutasidagi barcha xarajatlari ularning oʻz valyuta tushumlari, shuningdek chet el valyutasini olishning qonunchilikda ruxsat etilgan boshqa manbalari hisobidan taʼminlanishi kerak. Ularning oʻzini-oʻzi valyuta bilan qoplashi tashkil etiladigan birlashmalar va boshqa tashkiliy tuzilmalar faoliyati doirasida ham taʼminlanishi mumkin.
Chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalar eksport-import operatsiyalarini qonunchilik talablariga rioya etgan holda mustaqil ravishda amalga oshiradi. Shaxsiy ishlab chiqarish mahsulotlarining eksporti litsenziyalanmaydi va kvotalanmaydi.
Chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalar oʻz ishlab chiqarish ehtiyojlari uchun mahsulotni Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligiga muvofiq litsenziyasiz import qilishga haqli. Eksport uchun yetkazib berilayotgan shaxsiy ishlab chiqarish mahsulotini va korxonalar tomonidan oʻz ehtiyojlari uchun import qilinayotgan mahsulotni aniqlash tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
Chet ellik investorlarning, chet davlatlar fuqarolarining va Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqarida doimiy yashovchi, chet ellik investorlar bilan tuzilgan mehnat shartnomalariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi hududida boʻlib turgan fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning shaxsiy ehtiyojlari uchun olib kiriladigan mol-mulkdan bojxona boji undirilmaydi.
Ixtirolarni va sanoat namunalarini investitsiyalar sifatida kirituvchi chet ellik investorlarga hamda chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalarga tegishli boʻlgan ixtirolarni patentlash hamda sanoat namunalarini joriy etish qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
Chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalar korxona fondlarining roʻyxatini, ularni tuzish va ulardan foydalanish tartibini mustaqil ravishda belgilaydi.
Chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalarga yer uchastkalari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan yigirma besh yilgacha muddatga, biroq investitsiya loyihalarini amalga oshirish uchun arizada koʻrsatilganidan kam boʻlmagan muddatga ijaraga beriladi.
Chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalar yer uchastkalaridan qonunchilikda nazarda tutilgan hollarda va shartlarda ijara huquqi asosida foydalanishi mumkin.
Bino va inshootlarga boʻlgan mulk huquqi chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalarga oʻtganda ushbu obyektlar bilan birga yer uchastkalariga boʻlgan ijara huquqi qonunchilikda belgilanadigan tartibda va shartlar asosida oʻtadi.
Mol-mulkni chet ellik investorlarga ijaraga berish ijaraga beruvchi tomonidan tegishli shartnomalar asosida amalga oshiriladi.
Chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalar xodimlarining mehnatga oid munosabatlari Oʻzbekiston Respublikasining Mehnat kodeksi bilan tartibga solinadi.
Chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalar xodimlarining pensiya taʼminoti qonunchilik bilan tartibga solinadi.
55-modda. Majburiyatlarni taʼminlash
Chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalarning mol-mulki va mulkiy huquqlaridan ular oʻz majburiyatlarining barcha turlarini taʼminlash sifatida, shu jumladan qarz mablagʻlarini jalb etishni taʼminlash uchun foydalanishi mumkin. Uning binolarga, inshootlarga, uskunalarga boʻlgan mulkiy huquqlari, shuningdek boshqa ashyoviy huquqlari majburiyatlarning taʼminoti sifatida koʻrsatilishi mumkin.
Chet ellik investorga mulk huquqlari asosida tegishli boʻlgan barcha mol-mulk va mulkiy huquqlardan, ular qayerda turganligidan qatʼi nazar, investor tomonidan oʻz majburiyatlarining taʼminoti sifatida foydalanilishi mumkin.
56-modda. Chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonani qayta tashkil etish yoki tugatish
Chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxona qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda qayta tashkil etilishi yoki tugatilishi mumkin.
Oʻz ustav fondini (ustav kapitalini) belgilangan muddatda taʼsis hujjatlarida nazarda tutilgan miqdorlarda shakllantira olmagan chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxona uni amalda shakllantirib ulgurgan, ammo qonunchilikda belgilangan eng kam miqdordan oz boʻlmagan darajagacha kamaytirishi yoki oʻzi boshqa tashkiliy-huquqiy shaklga aylantirilishi mumkin.
Chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalarning aktivlariga ushbu korxonalar tugatilgan taqdirda soliq solinadi. Aktivlarning qolgan qismi, agar taʼsis hujjatlarida boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxona ishtirokchilari oʻrtasida ularning korxona mol-mulkidagi ulushiga mutanosib ravishda taqsimlanadi.
Chet ellik investor chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxona tarkibidan chiqqan yoki ushbu korxona tugatilgan taqdirda korxonaning mol-mulkidagi oʻz ulushini bozor qiymatiga muvofiq pul yoki tovar shaklida qaytarib olish huquqiga ega boʻladi.
Chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxona qayta tashkil etilganda yoki tugatilganda oʻzlari bilan mehnat shartnomalari tugatilgan xodimlarning huquqlari va manfaatlariga rioya etilishi kafolatlanadi.
11-bob. Oʻzbekiston Respublikasidan tashqarida investitsiya faoliyatini amalga oshirish
57-modda. Yuridik va jismoniy shaxslarning Oʻzbekiston Respublikasidan tashqaridagi investitsiya faoliyati
Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlari boʻlgan jismoniy va yuridik shaxslar Oʻzbekiston Respublikasidan tashqarida investitsiya faoliyatini amalga oshirish huquqiga ega.
Chet davlatlarning hududiga investitsiyalar yuborishni tartibga solish ushbu Qonunga, hududida investitsiya faoliyati amalga oshirilayotgan davlatning qonunchiligiga, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga muvofiq amalga oshiriladi.
58-modda. Oʻzbekiston Respublikasidan tashqaridagi investitsiya faoliyati
Oʻzbekiston Respublikasining davlat boshqaruvi organlari Oʻzbekiston Respublikasidan tashqarida investitsiya faoliyatini amalga oshirish huquqiga ega. Oʻzbekiston Respublikasining mol-mulkini chet davlatlar hududidagi yuridik shaxslarning ustav fondlariga (ustav kapitallariga) kiritish mulkdorning yoki u vakolat bergan davlat boshqaruvi organlarining roziligi bilan amalga oshiriladi.
59-modda. Investitsiyalarni Oʻzbekiston Respublikasidan tashqariga yuborish chogʻidagi investitsiya faoliyatining shakllari
Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlari boʻlgan jismoniy va yuridik shaxslarning Oʻzbekiston Respublikasidan tashqaridagi investitsiya faoliyati quyidagi shakllarda amalga oshirilishi mumkin:
Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlari boʻlgan jismoniy va yuridik shaxslarning investitsiyalari ishtirokidagi yuridik shaxslarni, shuningdek ularning shuʼba korxonalarini, filiallarini, vakolatxonalarini va boshqa alohida boʻlinmalarini chet davlatning qonunchiligi talablariga rioya etgan holda tashkil etish;
mol-mulkni yoki mulkiy huquqlarni olish;
chet davlatlarning qonunchiligiga zid boʻlmagan hamda Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga muvofiq boʻlgan boshqa har qanday shakllar.
12-bob. Yakunlovchi qoidalar
60-modda. Investitsiya faoliyatini cheklash, toʻxtatib turish yoki tugatish
Investitsiya faoliyatini cheklash, toʻxtatib turish yoki tugatish investorning qaroriga, vakolatli davlat organining qaroriga yoki sudning qaroriga koʻra amalga oshirilishi mumkin.
Investitsiya faoliyatini cheklash, toʻxtatib turish yoki tugatish toʻgʻrisidagi qaror quyidagi hollarda qabul qilinishi mumkin:
investor qonunda belgilangan tartibda bankrot deb eʼlon qilinganda yoki tan olinganda;
favqulodda vaziyatlar, epidemiyalar hamda aholining hayoti va sogʻligʻiga boshqa haqiqiy tahdidlar yuzaga kelganda;
investitsiya shartnomasida, shu jumladan Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan tuzilgan investitsiya shartnomasida belgilangan majburiyatlar bajarilmaganda va (yoki) qoʻpol ravishda buzilganda;
investitsiya faoliyati jarayonida qonunchilikda belgilangan sanitariya-gigiyena, radiatsiyaviy, ekologik, arxitektura-shaharsozlik talablari hamda boshqa talablar, yuridik va jismoniy shaxslarning talablari, huquqlari hamda qonun bilan qoʻriqlanadigan manfaatlari buzilishiga olib kelishi mumkin boʻlgan holatlar aniqlanganda.
Investitsiya faoliyatini tadbirkorlik subyektining faoliyatini toʻxtatib turishga yoki cheklashga olib keladigan tarzda cheklash, toʻxtatib turish (bundan investitsiya faoliyatini favqulodda vaziyatlar, epidemiyalar hamda aholining hayoti va sogʻligʻi uchun boshqa haqiqiy tahdid yuzaga kelishining oldi olinishi munosabati bilan oʻn ish kunidan koʻp boʻlmagan muddatga cheklash, toʻxtatib turish hollari mustasno) yoki tugatish sud tartibida amalga oshiriladi.
61-modda. Davlat organlarining qarorlari, ular mansabdor shaxslarining harakatlari (harakatsizligi) ustidan shikoyat qilish
Davlat organlarining investitsiya faoliyati subyektlarining huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini buzadigan yoki cheklaydigan qarorlari, ular mansabdor shaxslarining shunday harakatlari (harakatsizligi) ustidan yuqori turuvchi organga yoki sudga shikoyat qilinishi mumkin.
62-modda. Investitsiya faoliyati subyektlariga yetkazilgan zararlarning oʻrnini qoplash
Investitsiya faoliyati subyektiga investitsiya faoliyatini cheklash, toʻxtatib turish yoki tugatish munosabati bilan yetkazilgan zararlarning oʻrnini qoplash qonunda belgilanadi.
Davlat boshqaruvi organlari yoki mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan investitsiya faoliyati subyektlarining huquqlarini cheklaydigan qarorlar qabul qilingan taqdirda, shuningdek ushbu organlar tomonidan investitsiya faoliyati subyektlarining xoʻjalik faoliyatiga qonunga xilof ravishda aralashilgan hollarda yetkazilgan zararlarning oʻrni qonunchilikka muvofiq qoplanadi.
Davlat organining (mansabdor shaxsning) gʻayriqonuniy maʼmuriy hujjat chiqarishi natijasida investitsiya faoliyati subyektlariga yetkazilgan zararlarning oʻrni sudning qarori asosida davlat tomonidan, birinchi navbatda tegishli organlarning budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan, keyinchalik aybdor shaxsdan regress tartibida undirib olgan holda qoplanishi yoki kompensatsiya qilinishi lozim.
63-modda. Nizolarni hal etish
Chet el investitsiyalari bilan bogʻliq boʻlgan va Oʻzbekiston Respublikasi hududida chet ellik investorning investitsiya faoliyatini amalga oshirishi chogʻida yuzaga keladigan nizo (investitsiyaviy nizo) muzokaralar oʻtkazish yoʻli bilan hal etiladi. Agar investitsiyaviy nizoning taraflari muzokaralar oʻtkazish yoʻli bilan nizoni kelishilgan holda hal etishga erishishga qodir boʻlmasa, bunday nizo mediatsiya yoʻli bilan tartibga solinishi kerak.
Muzokaralar oʻtkazish va mediatsiya yoʻli bilan tartibga solinmagan investitsiyaviy nizo Oʻzbekiston Respublikasining tegishli sudi tomonidan hal qilinishi kerak.
Investitsiyaviy nizolarni ushbu moddaning birinchi va ikkinchi qismlarida nazarda tutilgan tartibda hal qilish mumkin boʻlmagan taqdirda, agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida va (yoki) investor hamda Oʻzbekiston Respublikasi oʻrtasida tuzilgan shartnomada tegishli va haqiqiy arbitraj sharti nazarda tutilgan boʻlsa, bunday nizo xalqaro arbitraj vositasida hal etilishi mumkin.
Faqat Oʻzbekiston Respublikasining imzolangan va amaldagi xalqaro shartnomalari va (yoki) investor hamda Oʻzbekiston Respublikasi oʻrtasida xalqaro arbitrajga murojaat qilish paytida tuzilgan shartnoma doirasidagi yozma rozilik Oʻzbekiston Respublikasining investitsiyaviy nizoni arbitraj yoʻli bilan hal etishga boʻlgan roziligi hisoblanadi.
64-modda. Ilgari amalga oshirilgan investitsiyalarga nisbatan ushbu Qonunning qoidalarini qoʻllash
Ushbu Qonun ilgari mazkur Qonun kuchga kirguniga qadar Oʻzbekiston Respublikasida amalga oshirilgan investitsiyalarga nisbatan faqat investorga eng koʻp qulay boʻlgan qismi boʻyicha qoʻllaniladi.
65-modda. Investitsiyalar va investitsiya faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Investitsiyalar va investitsiya faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
66-modda. Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish
Quyidagilar oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin:
1) Oʻzbekiston Respublikasining 1998-yil 30-aprelda qabul qilingan “Chet el investitsiyalari toʻgʻrisida”gi 609-I-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1998-yil, № 5-6, 91-modda);
2) Oʻzbekiston Respublikasining 1998-yil 30-aprelda qabul qilingan “Chet ellik investorlar huquqlarining kafolatlari va ularni himoya qilish choralari toʻgʻrisida”gi 611-I-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1998-yil, № 5-6, 93-modda);
3) Oʻzbekiston Respublikasining 1998-yil 24-dekabrda qabul qilingan “Investitsiya faoliyati toʻgʻrisida”gi 719-I-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasining 2014-yil 9-dekabrda qabul qilingan OʻRQ-380-sonli Qonuni tahririda) (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2014-yil, № 12, 342-modda);
4) Oʻzbekiston Respublikasining 1999-yil 20-avgustda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi 832-I-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1999-yil, № 9, 229-modda) XXIII boʻlimi ;
5) Oʻzbekiston Respublikasining 2003-yil 12-dekabrda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi 568-II-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2004-yil, № 1-2, 18-modda) XXII va XXIV boʻlimlari ;
6) Oʻzbekiston Respublikasining 2005-yil 16-sentabrda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksiga hamda “Chet ellik investorlar huquqlarining kafolatlari va ularni himoya qilish choralari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi OʻRQ-6-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2005-yil, № 9, 310-modda);
7) Oʻzbekiston Respublikasining 2008-yil 31-dekabrda qabul qilingan “Soliq toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonunlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi OʻRQ-197-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2008-yil, № 12, 640-modda) 23 , 24 va 27-moddalari ;
8) Oʻzbekiston Respublikasining 2012-yil 25-dekabrda qabul qilingan “Soliq va budjet siyosatining 2013-yilga moʻljallangan asosiy yoʻnalishlari qabul qilinganligi, shuningdek soliq hisobotini taqdim etish davriyligi qisqartirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-343-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2012-yil, № 12, 334-modda) 3-moddasi ;
9) Oʻzbekiston Respublikasining 2014-yil 20-yanvarda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-365-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2014-yil, № 1, 2-modda) 16 va 17-moddalari ;
10) Oʻzbekiston Respublikasining 2017-yil 18-aprelda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-429-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2017-yil, № 4, 137-modda) 7-moddasi ;
11) Oʻzbekiston Respublikasining 2017-yil 14-sentabrda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek ayrim qonun hujjatlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-446-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2017-yil, № 9, 510-modda) 40-moddasi ;
12) Oʻzbekiston Respublikasining 2018-yil 26-iyulda qabul qilingan “Iqtisodiyotning jadal rivojlanishini taʼminlashga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar qabul qilinishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-488-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2018-yil, № 7, 433-modda) 2-moddasi .
67-modda. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash
Oʻzbekiston Respublikasi Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida, ayniqsa investitsiya faoliyati subyektlari oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.
68-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;
davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.
69-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi
Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran bir oy oʻtgach kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2019-yil 25-dekabr,
OʻRQ-598-son
Закон Республики Узбекистан
Об инвестициях и инвестиционной деятельности
Принят Законодательной палатой 9 декабря 2019 года Одобрен Сенатом 14 декабря 2019 года
Глава 1. Общие положения
Статья 1. Цель и сфера применения настоящего Закона
Целью настоящего Закона является регулирование отношений в области инвестиций и инвестиционной деятельности, осуществляемых иностранными и отечественными инвесторами.
На территории, где Конституционным Законом Республики Узбекистан установлен особый правовой режим, отношения, связанные с инвестициями и инвестиционной деятельностью, регулируются правилами, отличными от предусмотренных настоящим Законом.
Настоящий Закон не регулирует отношения, связанные с централизованными инвестициями.
Правоотношения в области концессионной деятельности, заключения, исполнения и прекращения соглашений о разделе продукции, инвестиционных, паевых и венчурных фондов, регулирования рынка капитала, в том числе операций с ценными бумагами, государственно-частного партнерства, специальных экономических зон регламентируются отдельными законами.
Статья 2. Законодательство об инвестициях и инвестиционной деятельности
Законодательство об инвестициях и инвестиционной деятельности состоит из настоящего Закона и иных актов законодательства.
Если международным договором Республики Узбекистан установлены иные правила, чем те, которые предусмотрены законодательством Республики Узбекистан об инвестициях и инвестиционной деятельности, то применяются правила международного договора.
Статья 3. Основные понятия
В настоящем Законе применяются следующие основные понятия:
инвестиционный проект — комплекс взаимоувязанных мероприятий, направленных на осуществление либо привлечение инвестиций для получения экономических, социальных и других выгод;
инвестиционное обязательство — обязательство инвестора, принимаемое им для достижения определенных целей;
инвестиционная политика — комплекс взаимосвязанных мероприятий по обеспечению необходимого уровня и структуры инвестиций в экономику Республики Узбекистан и отдельные ее отрасли, повышению инвестиционной активности субъектов инвестиционной деятельности, направленной на изыскание источников инвестиций и определение приоритетных отраслей их использования;
инвестиционная деятельность — совокупность действий субъектов инвестиционной деятельности, связанная с осуществлением инвестиций;
участник инвестиционной деятельности — субъект инвестиционной деятельности, который обеспечивает реализацию инвестиций как исполнитель заказов или на основании поручения инвестора;
инвестиционный договор — письменное соглашение, заключаемое между субъектами инвестиционной деятельности, определяющее права, обязанности и ответственность сторон инвестиционного договора;
инвестиции — материальные и нематериальные блага и права на них, в том числе права на объекты интеллектуальной собственности, а также реинвестиции, вкладываемые инвестором на условиях несения рисков в объекты социальной сферы, предпринимательской, научной и других видов деятельности в целях получения прибыли, которые могут включать в себя:
средства, в том числе денежные средства (включая иностранную валюту), целевые банковские вклады, паи, доли, акции, облигации, векселя и иные ценные бумаги;
движимое и недвижимое имущество (здания, сооружения, оборудование, машины и другие материальные ценности);
имущественные права интеллектуальной собственности, в том числе запатентованные или незапатентованные (ноу-хау) технические, технологические, коммерческие и другие знания, оформленные в виде технической документации, навыков и производственного опыта, необходимые для организации того или иного вида производства, а также другие ценности, не запрещенные законодательством Республики Узбекистан;
инвестор — субъект инвестиционной деятельности, осуществляющий инвестирование собственных и (или) заемных средств либо других привлеченных инвестиционных ресурсов в объекты инвестиционной деятельности в целях получения прибыли;
отечественные инвесторы — граждане Республики Узбекистан, иностранные граждане и лица без гражданства, имеющие статус резидента Республики Узбекистан, в том числе индивидуальные предприниматели, а также юридические лица Республики Узбекистан, осуществляющие инвестиционную деятельность;
реинвестиции — любой доход от инвестиций, вкладываемый в объекты предпринимательской и других видов деятельности, включая прибыль, проценты, дивиденды, роялти, лицензионные и комиссионные вознаграждения, платежи за техническую помощь, техническое обслуживание и другие формы вознаграждений;
прямые иностранные инвестиции — инвестиции за счет собственных или заемных средств иностранного инвестора на условиях несения риска, без гарантий правительства;
иностранные инвестиции — материальные и нематериальные блага и права на них, в том числе права на объекты интеллектуальной собственности, а также реинвестиции, вкладываемые иностранным инвестором в объекты социальной сферы, предпринимательской, научной и других видов деятельности;
иностранные инвесторы — иностранные государства, административные или территориальные органы иностранных государств, международные организации, основанные в соответствии с соглашениями или другими договорами между государствами или являющиеся субъектами международного публичного права, юридические лица, любые иные товарищества, организации или ассоциации, основанные и действующие в соответствии с актами законодательства иностранных государств, граждане иностранного государства и лица без гражданства, постоянно проживающие за пределами Республики Узбекистан;
предприятия с иностранными инвестициями на территории Республики Узбекистан — предприятия, в которых иностранные инвестиции составляют не менее пятнадцати процентов акций (долей, паев) или уставного фонда (уставного капитала).
Статья 4. Основные принципы инвестиций и инвестиционной деятельности
Основными принципами инвестиций и инвестиционной деятельности являются:
законность;
гласность и открытость;
свобода осуществления инвестиционной деятельности;
справедливость и равенство субъектов инвестиционной деятельности;
недопущение дискриминации в отношении инвесторов;
презумпция добросовестности инвестора.
Основные принципы законодательства об инвестициях и инвестиционной деятельности применяются на всех этапах процесса инвестирования и осуществления инвестиционной деятельности.
Глава 2. Инвестиции, объекты и субъекты инвестиционной деятельности
Статья 5. Виды инвестиций по объекту назначения
Инвестиции по объекту назначения подразделяются на капитальные, финансовые и социальные.
К капитальным инвестициям относятся инвестиции, вкладываемые в создание и воспроизводство основных фондов, в том числе в новое строительство, модернизацию, реконструкцию, техническое перевооружение, а также в развитие иных форм материального производства.
К финансовым инвестициям относятся инвестиции, вкладываемые в акции, корпоративные, инфраструктурные и государственные облигации, а также в другие виды ценных бумаг.
К социальным инвестициям относятся инвестиции, вкладываемые в развитие человеческого потенциала, навыков и производственного опыта, а также в развитие иных форм нематериальных благ.
Статья 6. Формы осуществления инвестиций
Формами осуществления инвестиций являются:
создание юридических лиц или долевое участие в их уставных фондах (уставных капиталах), в том числе путем приобретения имущества и акций (долей);
приобретение ценных бумаг, включая долговые обязательства, эмитированные резидентами Республики Узбекистан;
приобретение концессий, включая концессии на разведку, разработку, добычу или использование природных ресурсов, а также участие в соглашении о разделе продукции;
приобретение права собственности, включая право собственности на объекты интеллектуальной собственности, авторские права, патенты, товарные знаки, полезные модели, промышленные образцы, фирменные наименования и ноу-хау, деловую репутацию (гудвилл);
приобретение прав на земельные участки, прав владения и пользования другими природными ресурсами.
Инвесторы могут осуществлять инвестиции и в иных формах, не противоречащих законодательству.
Инвестиционная деятельность может осуществляться посредством сочетания различных форм вложения инвестиций.
Изменение форм, в которые первоначально или повторно вкладываются инвестиции, не приводит к изменению их квалификации в качестве инвестиций.
Статья 7. Инвестиционные ресурсы
К инвестиционным ресурсам относятся:
денежные (включая иностранную валюту) и иные финансовые средства, включая кредиты, паи, доли, акции и другие ценные бумаги;
движимое и недвижимое имущество (здания, сооружения, оборудование, машины и другие материальные ценности) и права на них;
объекты интеллектуальной собственности, в том числе запатентованные или незапатентованные (ноу-хау) технические, технологические, коммерческие и иные знания, оформленные в виде технической документации, навыков и производственного опыта, необходимые для организации того или иного вида производства;
права на земельные участки, права владения и пользования другими природными ресурсами, а также вытекающие из прав собственности иные вещные права.
Статья 8. Объекты инвестиционной деятельности
Объектами инвестиционной деятельности являются объекты социальной сферы, предпринимательской, научной и иных видов деятельности, не запрещенных законодательством.
Запрещается инвестирование в объекты, создание и использование которых не отвечают установленным законодательством санитарно-гигиеническим, радиационным, экологическим, архитектурно-градостроительным и другим требованиям, нарушают права, свободы и охраняемые законом интересы юридических и физических лиц.
Статья 9. Субъекты инвестиционной деятельности
Субъектами инвестиционной деятельности являются граждане, индивидуальные предприниматели и юридические лица — резиденты Республики Узбекистан, органы государственного управления и органы государственной власти на местах, иностранные государства, административные или территориальные органы иностранных государств, международные организации и иностранные юридические лица и граждане, а также лица без гражданства.
Статья 10. Права инвестора
Инвестор вправе:
свободно осуществлять инвестиционную деятельность, определять объемы, виды, формы, сферу и направления осуществления инвестирования, не противоречащие законодательству Республики Узбекистан;
заключать договоры с юридическими и физическими лицами для осуществления инвестиционной деятельности;
владеть, пользоваться и распоряжаться своими инвестициями и результатами инвестиционной деятельности, а также продавать и вывозить результаты инвестиционной деятельности;
самостоятельно и свободно распоряжаться доходом, полученным в результате инвестиционной деятельности, после уплаты налогов, сборов и других платежей, предусмотренных законодательством (далее — налоги и платежи);
использовать имущество и любые имущественные права, принадлежащие ему на праве собственности, в качестве обеспечения по всем видам принятых им обязательств, включая обязательства, направленные на привлечение заемных средств;
на получение адекватной компенсации в случае реквизиции (экспроприации) его инвестиций и иных активов;
привлекать денежные средства в виде кредитов и займов;
получать возмещение убытков, причиненных в результате незаконных действий (бездействия) и решений органов государственного управления, органов государственной власти на местах и их должностных лиц.
Статья 11. Обязанности инвестора
Инвестор обязан:
уплачивать налоги и платежи;
исполнять договорные обязательства, принятые им в связи с инвестированием;
соблюдать требования законодательства, в том числе о конкуренции, о противодействии коррупции, об инвестициях и инвестиционной деятельности, о труде, о градостроительстве, об охране окружающей среды, а также техники безопасности, санитарных норм и правил;
возмещать убытки, причиненные участнику инвестиционной деятельности неисполнением или ненадлежащим исполнением условий договора;
выполнять требования уполномоченных органов государственного управления и органов государственной власти на местах, предъявляемые в пределах их компетенции.
Статья 12. Права участника инвестиционной деятельности
Участник инвестиционной деятельности вправе:
быть участником биржевых, конкурсных и тендерных торгов, электронных магазинов и аукционов;
заключать договоры с инвесторами на исполнение их заказов;
привлекать к исполнению своего обязательства перед инвестором других лиц, если иной порядок не установлен договором.
Статья 13. Обязанности участника инвестиционной деятельности
Участник инвестиционной деятельности обязан:
соблюдать нормы, правила и стандарты, установленные законодательством, в том числе требования законодательства о конкуренции, о противодействии коррупции, об инвестициях и инвестиционной деятельности, о труде, о градостроительстве и об охране окружающей среды;
своевременно и надлежаще исполнять условия договора;
возмещать убытки, причиненные инвестору неисполнением или ненадлежащим исполнением условий договора;
выполнять требования органов государственного управления и органов государственной власти на местах, предъявляемые в пределах их полномочий.
Статья 14. Ценообразование в инвестиционной деятельности
Стоимость товаров (работ, услуг) в процессе инвестиционной деятельности определяется по договорным ценам, за исключением фиксированных законодательством цен.
Цены на товары (работы, услуги), являющиеся объектами инвестирования, могут формироваться также на биржевых, конкурсных, аукционных и иных организованных торгах.
Цены на реализуемые государственные активы, сформированные на биржевых, конкурсных, аукционных и иных организованных торгах, признаются рыночными вне зависимости от балансовой и оценочной стоимости данных активов.
Глава 3. Государственные гарантии прав субъектов инвестиционной деятельности и защита инвестиций
Статья 15. Гарантии прав субъектов инвестиционной деятельности
Государство гарантирует права субъектов инвестиционной деятельности. Государственные органы и их должностные лица не вправе вмешиваться в деятельность субъектов инвестиционной деятельности, осуществляемую в соответствии с законодательством.
Если государственные органы и их должностные лица обнаружат нарушения законодательства в деятельности субъектов инвестиционной деятельности, они могут принять те меры, на которые они уполномочены и которые непосредственно связаны с устранением конкретного нарушения.
Государственные органы и их должностные лица не могут использовать факт наличия нарушения в качестве основания для вмешательства или ограничения иной, не связанной с инвестиционной, законной деятельности субъектов инвестиционной деятельности.
Государство гарантирует недопущение дискриминации в отношении инвесторов в связи с их гражданством, местом жительства, местом проведения экономической деятельности, а также в зависимости от страны происхождения инвесторов или инвестиций.
Осуществление прав инвестором не должно нарушать права и охраняемые законом интересы других инвесторов. При этом государство как соучредитель (акционер, участник) субъекта предпринимательства имеет равные наряду с другими учредителями (акционерами, участниками) права и обязательства.
Правила настоящей статьи не распространяются на принятие, изменение, дополнение либо отмену актов законодательства, которые непосредственно связаны с обеспечением национальной безопасности Республики Узбекистан, определяемых в соответствии с общепризнанными принципами и нормами международного права.
Статья 16. Гарантии использования средств
Доходы субъекта инвестиционной деятельности, полученные в результате инвестиционной деятельности, могут быть после уплаты налогов и платежей реинвестированы или использованы любым иным способом по его усмотрению.
Ограничения использования либо принудительное снятие средств со счетов предприятий с иностранными и отечественными инвестициями со стороны государственных органов может быть осуществлено исключительно в порядке, установленном законом.
Статья 17. Гарантии свободного перевода средств
Инвесторам гарантируется свободный перевод денежных средств в иностранной валюте в Республику Узбекистан и из нее без каких-либо ограничений при условии уплаты ими налогов и платежей, в том числе конвертация валюты для репатриации. Такие переводы включают в себя:
первоначальные и дополнительные суммы для поддержания либо увеличения иностранных инвестиций;
доход от осуществления инвестиций;
средства, полученные в качестве возмещения за причиненные убытки в соответствии с настоящим Законом;
платежи, осуществленные в порядке исполнения условий договоров;
выручку от продажи всех или части иностранных инвестиций;
платежи, возникающие вследствие урегулирования спора, включая любое судебное или арбитражное решение;
заработную плату и другие выплаты работникам;
средства из других источников, полученные в соответствии с законодательством.
В соответствии с законами и международными договорами Республики Узбекистан государство может приостановить репатриацию средств иностранного инвестора на условиях недискриминационного применения актов законодательства в случаях неплатежеспособности предприятия с иностранными инвестициями или нарушения прав кредиторов, уголовных деяний или административных правонарушений, совершенных иностранным инвестором — физическим лицом, либо иной необходимости приостановления такой репатриации в соответствии с судебным или арбитражным решением.
Статья 18. Гарантии возврата иностранных инвестиций в связи с прекращением инвестиционной деятельности
Иностранный инвестор имеет право на прекращение инвестиционной деятельности в Республике Узбекистан.
После прекращения инвестиционной деятельности иностранный инвестор имеет право на свободную репатриацию в денежной или натуральной форме своих активов, полученных в результате прекращения инвестиционной деятельности, без ущерба для выполнения обязательств иностранного инвестора в отношении Республики Узбекистан либо других кредиторов.
Статья 19. Гарантия от неблагоприятного изменения законодательства для инвестора
Акты законодательства не имеют обратной силы в случаях, если их исполнение наносит ущерб инвестору или инвестициям.
В случае, если последующее законодательство Республики Узбекистан ухудшает условия инвестирования, то к инвесторам в течение десяти лет с момента инвестирования применяется законодательство, действовавшее на дату инвестирования. Инвестор имеет право по своему усмотрению применять те положения нового законодательства, которые улучшают условия его инвестирования.
Гарантия о применении в течение десяти лет законодательства, действовавшего на момент инвестирования, при ухудшении условий инвестирования последующим законодательством Республики Узбекистан, применяется в случаях:
введения дополнительных требований, усложняющих процедуру репатриации или уменьшающих размер доходов (прибыли) инвестора, переводимых за границу, за исключением случаев приостановления государством репатриации средств инвестора на условиях недискриминационного применения актов законодательства в случаях неплатежеспособности предприятия с иностранными инвестициями или нарушения прав кредиторов, уголовных деяний или административных правонарушений, совершенных инвестором — физическим лицом, либо иной необходимости приостановления такой репатриации в соответствии с судебным либо арбитражным решением;
введения количественных ограничений на объемы осуществления инвестирования и иных дополнительных требований по размеру инвестиций, в том числе в виде увеличения минимального размера иностранных инвестиций в предприятиях с иностранными инвестициями;
введения ограничений по долевому участию иностранного инвестора в уставных фондах предприятий Республики Узбекистан;
введения дополнительных процедур оформления и продления виз иностранных инвесторов, а также иных дополнительных требований по осуществлению иностранных инвестиций.
Действие гарантии от неблагоприятного изменения для инвестора начинается при:
создании предприятия — с даты его государственной регистрации;
приобретении имущества, доли, акций и других ценных бумаг, эмитированных резидентами Республики Узбекистан, права собственности на объекты торговли и сферы обслуживания, на жилые помещения, а также права на земельные участки и права владения и пользования другими природными ресурсами — с даты вступления в силу документа, закрепляющего право собственности или другого вещного права;
вложении прав на интеллектуальную собственность, включая авторские права, патенты, товарные знаки, полезные модели, промышленные образцы, фирменные наименования и ноу-хау, а также деловую репутацию (гудвилл) — с даты вступления в силу документа, подтверждающего вложение прав на интеллектуальную собственность;
приобретении концессий, включая концессии на разведку, разработку, добычу либо использование природных ресурсов — с даты регистрации концессионного договора в установленном законодательством порядке;
инвестировании с одновременным закреплением инвестиционных обязательств в инвестиционном договоре с Правительством Республики Узбекистан — с даты вступления в силу договора;
инвестировании в иных формах, не противоречащих законодательству Республики Узбекистан, — с даты вступления в силу документа, подтверждающего осуществление инвестором инвестиционной деятельности на территории Республики Узбекистан.
Настоящая статья не распространяется на принятие, изменение, дополнение либо отмену актов законодательства, которые непосредственно связаны с обеспечением защиты интересов национальной безопасности Республики Узбекистан, определяемых в соответствии с общепризнанными принципами международного права.
Статья 20. Гарантия обеспечения гласности и открытости
Нормативно-правовые акты, официально не опубликованные для всеобщего сведения, не влекут за собой правовых последствий как не вступившие в силу и не могут служить основанием для регулирования инвестиционных отношений, применения каких-либо санкций к субъектам инвестиционной деятельности за неисполнение содержащихся в них предписаний.
Органы государственного управления и органы государственной власти на местах обязаны обнародовать через средства массовой информации, в том числе на своем официальном веб-сайте, информацию о своем участии и принятых решениях в сфере инвестиционной деятельности.
Физическим и юридическим лицам обеспечивается открытость и возможность беспрепятственного доступа к информации о деятельности органов государственного управления и органов государственной власти на местах и принимаемых ими решениях в сфере инвестиционной деятельности.
Статья 21. Защита инвестиций
Государство гарантирует защиту инвестиций в соответствии с законодательством и международными договорами Республики Узбекистан.
Инвестиции и иные активы инвесторов не подлежат национализации.
Инвестиции и иные активы инвесторов не подлежат реквизиции (экспроприации), за исключением случаев стихийных бедствий, аварий, эпидемий, эпизоотий и при иных обстоятельствах, носящих чрезвычайный характер.
Решение о реквизиции и экспроприации инвестиций принимается Кабинетом Министров Республики Узбекистан при соблюдении требований, по которым реквизиция или экспроприация:
ограничивается минимальным размером инвестиций или иных активов инвесторов, необходимых для решения задач, вытекающих из случаев, указанных в части третьей настоящей статьи;
осуществляется не на дискриминационной основе;
сопровождается выплатой компенсации, адекватной причиненному убытку. Государство выступает гарантом своевременного осуществления указанных компенсационных выплат.
Инвестор вправе оспаривать в судебном и арбитражном порядке, в частности:
законность цели, используемой для осуществления реквизиции (экспроприации);
размер реквизиции (экспроприации);
оценку реквизируемых (экспроприируемых) инвестиций и иных активов;
соответствие выплаты компенсации, подлежащей уплате;
процедуру, которую соблюдали органы государственного управления и органы государственной власти на местах при осуществлении реквизиции (экспроприации).
Страхование инвестиций и рисков инвесторов осуществляется на добровольной основе.
Статья 22. Дополнительные гарантии и меры защиты инвестиций
Дополнительные гарантии и меры защиты инвестиций могут включать предоставление гарантий Правительством Республики Узбекистан, оказание содействия в финансировании инвестиционных проектов, создание специального налогового и платежного режима, проведение государственного мониторинга реализации инвестиционных проектов и иные меры на основании инвестиционных договоров с Правительством Республики Узбекистан.
Статья 23. Конфликтующие положения
В случае какого-либо несоответствия между положениями настоящего Закона и другими актами законодательства или международными договорами Республики Узбекистан преимущественную силу имеют положения, наиболее благоприятные для инвесторов.
Глава 4. Государственное регулирование инвестиционной деятельности
Статья 24. Цели государственного регулирования инвестиционной деятельности
Государственное регулирование инвестиционной деятельности осуществляется органами государственного управления и органами государственной власти на местах в целях осуществления инвестиционной политики, обеспечивающей выполнение государственных задач социально-экономического развития Республики Узбекистан и ее территорий, повышения эффективности инвестиций, обеспечения безопасных условий для вложений в различные инвестиционные объекты на территории Республики Узбекистан.
Статья 25. Способы государственного регулирования инвестиционной деятельности
Государственное регулирование инвестиционной деятельности осуществляется путем:
совершенствования нормативно-правовой базы инвестиционной деятельности;
создания благоприятных условий для развития инвестиционной деятельности и предоставления гарантий Правительства Республики Узбекистан;
создания на территории Республики Узбекистан специальных экономических зон и малых промышленных зон;
предоставления права ускоренной амортизации основных фондов;
установления норм, правил и требований технического регулирования;
применения мер по поддержке конкуренции;
установления условий осуществления прав на земельные участки, а также владения и пользования другими природными ресурсами.
Не допускается предоставление инвесторам исключительных положений и прав, ставящих их в доминирующее положение на рынке.
Статья 26. Уполномоченный государственный орган в области государственного регулирования инвестиций и инвестиционной деятельности
Уполномоченным государственным органом в области государственного регулирования инвестиций и инвестиционной деятельности является Министерство инвестиций и внешней торговли Республики Узбекистан.
Основными полномочиями уполномоченного государственного органа в области государственного регулирования инвестиций и инвестиционной деятельности являются:
консультация потенциальных инвесторов по юридическим, экономическим и иным вопросам деятельности и оказание им необходимой помощи и содействия в решении возникающих вопросов;
реализация единой государственной инвестиционной политики и координация деятельности государственных органов и организаций в области регулирования инвестиционной деятельности;
обеспечение взаимодействия по вопросам инвестиционного сотрудничества органов государственного управления, органов государственной власти на местах и органов хозяйственного управления Республики Узбекистан с иностранными компетентными органами, иностранными правительственными финансовыми организациями и международными финансовыми институтами, а также компаниями и потенциальными иностранными инвесторами — с обязательным согласованием направлений и проектов сотрудничества;
обеспечение постоянной обратной связи с инвесторами, содействие территориям и отечественным юридическим лицам в привлечении инвестиций, организация разработки инвестиционных предложений;
представление интересов Республики Узбекистан и участие в работе международных инвестиционных сообществ;
разработка и внесение предложений по дальнейшему совершенствованию нормативно-правовой базы в сфере привлечения инвестиций, развития инвестиционного климата и совершенствования инвестиционной деятельности на территории Республики Узбекистан.
Статья 27. Полномочия органов государственной власти на местах по регулированию инвестиций и инвестиционной деятельности
Органы государственной власти на местах в пределах своих полномочий и совместно с территориальными подразделениями уполномоченного государственного органа в области государственного регулирования инвестиций и инвестиционной деятельности осуществляют:
проведение инвестиционной политики на местном уровне, включая привлечение инвестиций, направленной на стимулирование расширения объемов инвестирования на соответствующую территорию страны, дальнейшее совершенствование инвестиционного климата на территории, поддержку развития предприятий на соответствующей территории;
изучение и выявление перспективных проектов, требующих инвестирования, а также пустующих объектов государственной собственности и земельных участков исходя из потребностей и потенциала (ресурсного, природно-климатического, трудового и др.) территорий;
рассмотрение вопросов, связанных непосредственно с деятельностью инвесторов, а также, при необходимости, предложений по реализации перспективных предпринимательских инициатив и проектов посредством привлечения прямых инвестиций;
выявление факторов, препятствующих своевременной и эффективной реализации инвестиционных проектов, в том числе с участием иностранных инвестиций на соответствующей территории, с принятием оперативных мер по их решению;
повышение эффективности использования привлекаемых в экономику соответствующей территории инвестиций на основе проведения анализа деятельности предприятий с иностранными инвестициями, а также выполнения инвесторами инвестиционных обязательств;
выработку предложений по развитию и диверсификации направлений инвестиционного сотрудничества соответствующей территории с иностранными банками, фондами, агентствами и компаниями на взаимовыгодной основе;
реализацию основных направлений по привлечению инвестиций на соответствующую территорию и мер в сфере привлечения иностранных инвестиций для создания наиболее благоприятных условий.
Статья 28. Функции государственных органов, осуществляющих привлечение инвестиций
В целях привлечения, реализации и защиты инвестиций уполномоченный государственный орган в области государственного регулирования инвестиций и инвестиционной деятельности, другие органы государственного управления и органы государственной власти на местах:
подготавливают и распространяют информацию о возможностях и условиях инвестиционной деятельности в Республике Узбекистан;
консультируют потенциальных инвесторов по юридическим, экономическим и иным вопросам деятельности и оказывают им необходимую помощь и содействие в решении возникающих вопросов;
представляют в пределах своих полномочий Республику Узбекистан в международных отношениях по вопросам иностранных инвестиций.
Статья 29. Полномочия государственных органов по контролю за деятельностью инвесторов
Контроль за соблюдением инвесторами и предприятиями с инвестициями требований законодательства об инвестициях и инвестиционной деятельности осуществляют уполномоченные Правительством Республики Узбекистан государственные органы в пределах своих полномочий.
При осуществлении функций контроля государственный орган обязан обеспечить сохранность коммерческой тайны.
Глава 5. Государственная поддержка инвестиций и инвестиционной деятельности
Статья 30. Цели и способы государственной поддержки инвестиций и инвестиционной деятельности
Государственная поддержка инвестиций и инвестиционной деятельности осуществляется в целях создания благоприятного инвестиционного климата, стимулирования инвестиций в создание новых конкурентоспособных и инновационных, экспортоориентированных и (или) импортозамещающих производств, расширения и обновления действующих производств с применением современных технологий и внедрением современного управленческого опыта.
Государственная поддержка инвестиций и инвестиционной деятельности оказывается следующими способами:
применение льгот и преференций;
выделение централизованных инвестиций для совместного финансирования инвестиционного проекта;
оказание финансовой, консультативной и информационной поддержки.
Статья 31. Содействие инвесторам и предприятиям с инвестициями при взаимодействии с государственными органами
Уполномоченный государственный орган в области государственного регулирования инвестиций и инвестиционной деятельности в целях содействия инвесторам при взаимодействии с другими государственными органами организует работу по принципу «одно окно».
В целях организации работы по принципу «одно окно» уполномоченный государственный орган в области государственного регулирования инвестиций и инвестиционной деятельности и его территориальные подразделения обеспечивают оказание государственных услуг, в том числе через соответствующие Центры государственных услуг.
Организация работы по принципу «одно окно» также включает в себя:
прием и консультирование по вопросам существующих государственных услуг;
помощь в подготовке и оформлении документов, необходимых для получения государственных услуг;
помощь в оформлении электронной цифровой подписи, электронных заявлений и других документов;
сопровождение инвестора в органах государственного управления и органах государственной власти на местах при получении государственных услуг.
Уполномоченный государственный орган в области государственного регулирования инвестиций и инвестиционной деятельности оказывает содействие приемным Премьер-министра Республики Узбекистан по рассмотрению обращений предпринимателей в решении проблем, связанных с привлечением иностранных и отечественных инвестиций и реализацией проектов с их участием.
Статья 32. Консультативная и информационная поддержка
Органы государственного управления и органы государственной власти на местах, включая дипломатические представительства и консульские учреждения Республики Узбекистан за рубежом, представительства Республики Узбекистан при международных финансовых институтах по вопросам, относящимся к их полномочиям, в целях решения проблем и вопросов инвесторов оказывают им консультативное и информационное содействие.
Статья 33. Полномочия Уполномоченного при Президенте Республики Узбекистан по защите прав и законных интересов субъектов предпринимательства в области инвестиционной деятельности
Уполномоченный при Президенте Республики Узбекистан по защите прав и законных интересов субъектов предпринимательства (далее — Уполномоченный по защите прав предпринимателей) в области инвестиционной деятельности:
рассматривает обращения инвесторов и предприятий с инвестициями по вопросам, возникающим в ходе осуществления инвестиционной деятельности в Республике Узбекистан, и выносит рекомендации для их разрешения, в том числе взаимодействуя с органами государственного управления и органами государственной власти на местах;
оказывает содействие инвесторам в решении возникающих вопросов во внесудебном и досудебном порядках;
вырабатывает и вносит Президенту Республики Узбекистан предложения по совершенствованию законодательства об инвестициях и инвестиционной деятельности;
разъясняет инвестору вопросы, касающиеся его прав и законных интересов, в том числе форм и способов их защиты;
проводит анализ обращений инвесторов и результатов заслушиваний органов государственного управления и органов государственной власти на местах;
проводит анализ законодательства и выявляет нормы, нарушающие права инвесторов или затрудняющие ведение хозяйственной деятельности, и по итогам вырабатывает рекомендации для восстановления нарушенных прав, свобод и защиты законных интересов инвесторов;
вносит соответствующему органу государственного управления рекомендации, направленные на восстановление нарушенных прав, свобод и законных интересов инвесторов.
Орган государственного управления и орган государственной власти на местах, получивший рекомендации, предоставляет письменный ответ Уполномоченному по защите прав предпринимателей о результатах их рассмотрения.
В случае необходимости Уполномоченный по защите прав предпринимателей запрашивает от органов государственного управления и органов государственной власти на местах, а также предприятий, учреждений и организаций, независимо от формы собственности, необходимую для рассмотрения обращений инвесторов и предприятий с инвестициями информацию, за исключением информации, составляющей государственные секреты или иную охраняемую законом тайну.
Глава 6. Льготы и преференции по государственной поддержке инвестиций и инвестиционной деятельности
Статья 34. Предоставление льгот и преференций по государственной поддержке инвестиций и инвестиционной деятельности
Льготы и преференции, применяемые для государственной поддержки инвестиций и инвестиционной деятельности, могут включать:
предоставление льгот по налогам и платежам;
субсидирование процентных ставок по кредитам, получаемым инвестором для реализации инвестиционного проекта.
Льготы и преференции предоставляются в зависимости от:
объемов инвестиций;
условий местности, в которой реализуется инвестиционный проект;
ожидаемого социально-экономического эффекта и создания новых рабочих мест;
сферы и отрасли реализации инвестиционного проекта.
Льготы по налогам и платежам предоставляются в порядке, установленном законом.
Преференции, применяемые для государственной поддержки инвестиций и инвестиционной деятельности, предусмотренные в части первой настоящей статьи, могут предоставляться по решению соответственно Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимов областей и города Ташкента, в том числе в отношении объектов муниципальной собственности, за счет средств бюджета Республики Каракалпакстан, местных бюджетов областей и города Ташкента.
Льготы и преференции предоставляются инвесторам, предусматривающим внесение инвестиций в соответствующую территорию исходя из степени развития инфраструктуры данной территории.
Предприятиям, созданным с привлечением прямых иностранных инвестиций и специализирующимся на производстве продукции (оказании услуг) в отраслях экономики по перечню, утверждаемому законодательством, предусматриваются особенности применения льгот по отдельным налогам в порядке, установленном Налоговым кодексом Республики Узбекистан.
Статья 35. Инвестиционный налоговый кредит
В целях поддержки инвесторов им может быть предоставлен инвестиционный налоговый кредит, который является формой изменения срока исполнения налогового обязательства, при которой налогоплательщику — инвестору предоставляется возможность в течение определенного срока уменьшать причитающиеся с него налоговые платежи с последующей поэтапной уплатой суммы кредита и начисленных процентов в соответствии с Налоговым кодексом Республики Узбекистан.
Статья 36. Инвестиционная субсидия
Правительством Республики Узбекистан может быть предоставлена инвестиционная субсидия в качестве финансового содействия, предоставляемого в виде инвестиционной преференции по реализации инвестиционного проекта для обеспечения необходимых инженерно-коммуникационных условий, а также предоставления льгот.
Инвестиционная субсидия инвестору в форме необходимых инженерно-коммуникационных условий обеспечивается путем строительства со стороны Республики Узбекистан внешних инженерно-коммуникационных сетей, подводящихся к объекту инвестиционной деятельности.
Инвестиционная субсидия также может предоставляться в качестве налоговых и таможенных льгот.
Уполномоченный государственный орган в области государственного регулирования инвестиций и инвестиционной деятельности совместно с Министерством финансов Республики Узбекистан рассматривает заявление инвестора о предоставлении инвестиционной субсидии в порядке и сроках, установленных Законом Республики Узбекистан «Об обращениях физических и юридических лиц», и вносит предложение в Правительство Республики Узбекистан.
Глава 7. Нецентрализованные инвестиции
Статья 37. Источники нецентрализованных инвестиций
Источниками нецентрализованных инвестиций являются:
собственные средства инвестора;
банковские кредиты, полученные без гарантии Республики Узбекистан, в том числе от иностранных банков;
прямые иностранные инвестиции.
Нецентрализованные инвестиции могут осуществляться и из других источников, не противоречащих законодательству.
Управление нецентрализованными инвестициями осуществляется инвестором самостоятельно.
Статья 38. Принятие решений по осуществлению нецентрализованных инвестиций
Решение по осуществлению нецентрализованных инвестиций принимается инвестором, коммерческим банком, в том числе иностранным банком.
Статья 39. Экспертиза инвестиционных проектов
Инвестиционные проекты, финансируемые за счет нецентрализованных инвестиций, подлежат государственной экспертизе в части выполнения санитарно-гигиенических, радиационных, экологических, архитектурно-градостроительных и иных требований.
Инвестиционные проекты субъектов малого предпринимательства, финансируемые за счет кредитных ресурсов банков, подлежат экспертизе коммерческими банками о целесообразности осуществления данных инвестиционных проектов.
Глава 8. Инвестиционный договор с Правительством Республики Узбекистан
Статья 40. Порядок заключения инвестиционного договора с Правительством Республики Узбекистан
Правительство Республики Узбекистан может заключать инвестиционный договор в целях обеспечения выполнения обязательств иностранными инвесторами, которым предоставляются по взаимному согласию дополнительные гарантии и меры поддержки (льготы и преференции).
Инвестиционный договор с Правительством Республики Узбекистан в обязательном порядке заключается в случае предоставления Правительством Республики Узбекистан иностранному инвестору дополнительных гарантий и мер поддержки (льгот и преференций) в рамках государственной поддержки инвестиций и инвестиционной деятельности.
Дополнительные гарантии и меры поддержки (льготы и преференции) предоставляются иностранным инвесторам в каждом конкретном случае при инвестировании:
в приоритетные отрасли, обеспечивающие устойчивый экономический рост, прогрессивные технологические изменения экономики страны;
в приоритетные проекты, обеспечивающие укрепление и расширение экспортного потенциала Республики Узбекистан, ее интеграцию в мирохозяйственные связи.
При этом дополнительные льготы по уплате налогов и платежей предоставляются созданным иностранными инвесторами предприятиям с иностранными инвестициями только на конкретный определенный срок и не могут носить бессрочный характер.
Настоящая статья никоим образом не ограничивает действие инвестиционных договоров между инвестором с одной стороны и другими субъектами инвестиционной деятельности с другой, включая органов государственного управления и органов государственной власти на местах, заключаемых в целях обеспечения выполнения обязательств по инвестиционным проектам, не требующим предоставления Правительством Республики Узбекистан инвестору дополнительных гарантий и мер поддержки (льгот и преференций) в рамках государственной поддержки инвестиций и инвестиционной деятельности.
Статья 41. Стороны инвестиционного договора с Правительством Республики Узбекистан
Сторонами инвестиционного договора с Правительством Республики Узбекистан выступают иностранный инвестор и Правительство Республики Узбекистан в лице уполномоченного государственного органа в области государственного регулирования инвестиций и инвестиционной деятельности.
Статья 42. Условия инвестиционного договора с Правительством Республики Узбекистан
Инвестиционный договор с Правительством Республики Узбекистан должен включать в себя:
объект и объем инвестиций, сроки начала и завершения проекта;
срок и условия действия инвестиционного договора;
антикоррупционную и антимонопольную оговорку;
права и обязанности иностранного инвестора, в том числе по объему инвестирования, производства продукции, локализации, качеству продукции, объему экспорта товаров и услуг, а также по соблюдению норм, правил и стандартов, установленных законодательством, в том числе требований законодательства о конкуренции, о противодействии коррупции, об инвестициях и инвестиционной деятельности, о труде, о градостроительстве и об охране окружающей среды;
обязательства иностранного инвестора по поставке современного оборудования и технологий, соответствующих международным стандартам, а также современным требованиям энергоэффективности и экологических норм;
права и обязанности Правительства Республики Узбекистан, в том числе по предоставлению дополнительных к установленным законодательством об инвестициях и инвестиционной деятельности гарантий и мер поддержки (льгот и преференций);
информацию об источниках финансирования, графиках реализации проекта, порядке технического надзора за ходом осуществления инвестиционного проекта;
порядок и сроки предоставления иностранным инвестором отчетов о ходе исполнения его обязательств;
ответственность сторон за несоблюдение условий инвестиционного договора, в том числе возмещение иностранному инвестору ущерба, причиненного в результате незаконных действий (бездействия) должностных лиц государственных органов, а также право на односторонний отказ Республики Узбекистан от выполнения своих обязательств согласно инвестиционному договору, при несоблюдении или ненадлежащем соблюдении иностранным инвестором его обязательств;
порядок внесения изменений;
порядок прекращения;
порядок разрешения, место и орган рассмотрения споров между сторонами инвестиционного договора, связанных с положениями инвестиционного договора.
Инвестиционный договор с Правительством Республики Узбекистан может содержать и иные условия в зависимости от специфики инвестиционного проекта, в том числе:
взаимные обязательства сторон по развитию производственной и социальной инфраструктуры территории;
право иностранного инвестора на вывоз из Республики Узбекистан произведенной в результате выполнения условий договора принадлежащей ему продукции и полученной прибыли (доходов);
обязательства иностранного инвестора по найму и обучению работников из числа граждан Республики Узбекистан, условия по использованию технологий, а также по обучению работников созданной организации после окончания реализации инвестиционного проекта.
В инвестиционном договоре с Правительством Республики Узбекистан запрещается предоставление иностранному инвестору исключительных положений и прав, ставящих его в доминирующее положение на рынке.
Статья 43. Инициирование предложений по заключению инвестиционного договора с Правительством Республики Узбекистан
Инициирование предложения по заключению инвестиционного договора с Правительством Республики Узбекистан осуществляется иностранным инвестором самостоятельно или совместно с органами государственного и хозяйственного управления, органами исполнительной власти на местах или хозяйствующими субъектами.
Для заключения инвестиционного договора с Правительством Республики Узбекистан иностранный инвестор самостоятельно или совместно с соответствующими инициаторами проекта представляет в уполномоченный государственный орган в области государственного регулирования инвестиций и инвестиционной деятельности или его подведомственную организацию в области привлечения иностранных инвестиций:
заявление с указанием информации о намерении заключения инвестиционного договора и осуществления инвестиций в объект инвестиционной деятельности, а также об имеющемся опыте (при его наличии) реализации инвестиционных проектов;
проект инвестиционного договора;
бизнес-план проекта, выполненный на основании технико-экономического обоснования (технико-экономического расчета), прошедшего в случаях, установленных законодательством, экспертизу в уполномоченных органах.
Уполномоченный государственный орган в области государственного регулирования инвестиций и инвестиционной деятельности или его подведомственная организация в области привлечения иностранных инвестиций получает заключения органов государственного управления в части правовой экспертизы проекта инвестиционного договора, финансово-экономической оценки инвестиционного проекта, предоставления иностранным инвесторам и (или) создаваемому предприятию с инвестициями дополнительных к установленным законодательством гарантий и мер поддержки (льгот и преференций) для последующего внесения на рассмотрение в Правительство Республики Узбекистан.
По итогам положительного заключения Правительства Республики Узбекистан инвестиционный договор заключается в письменной форме между иностранным инвестором и Правительством Республики Узбекистан в лице уполномоченного государственного органа в области государственного регулирования инвестиций и инвестиционной деятельности.
Подписанный инвестиционный договор с Правительством Республики Узбекистан вступает в силу с даты принятия решения Президентом Республики Узбекистан или Правительством Республики Узбекистан о его утверждении, если иное не предусмотрено этим решением.
Мониторинг и контроль исполнения инвестиционных договоров с Правительством Республики Узбекистан осуществляет уполномоченный государственный орган в области государственного регулирования инвестиций и инвестиционной деятельности.
Статья 44. Условия расторжения инвестиционного договора с Правительством Республики Узбекистан
Действие дополнительных гарантий и мер поддержки (льгот и преференций) в рамках государственной поддержки инвестиций и инвестиционной деятельности прекращается по истечении срока действия инвестиционного договора с Правительством Республики Узбекистан либо может быть прекращено до истечения такого срока в порядке, установленном настоящей статьей.
Действие инвестиционного договора с Правительством Республики Узбекистан может быть досрочно прекращено:
по взаимному соглашению сторон;
в одностороннем порядке.
При неисполнении либо ненадлежащем исполнении иностранным инвестором обязательств по инвестиционному договору с Правительством Республики Узбекистан уполномоченный государственный орган в области государственного регулирования инвестиций и инвестиционной деятельности направляет иностранному инвестору письменное уведомление о необходимости представления документов, обосновывающих приостановку и (или) возможности дальнейшей реализации инвестиционного проекта, для возможного внесения изменений в инвестиционный договор с Правительством Республики Узбекистан.
В случае, если в течение трех месяцев с момента получения письменного уведомления иностранным инвестором не представлены документы, обосновывающие приостановку и (или) возможность дальнейшей реализации инвестиционного проекта, уполномоченный государственный орган в области государственного регулирования инвестиций и инвестиционной деятельности вносит представление в Правительство Республики Узбекистан о досрочном прекращении действия инвестиционного договора с Правительством Республики Узбекистан и после получения заключения Правительства Республики Узбекистан направляет иностранному инвестору письменное уведомление о досрочном прекращении действия инвестиционного договора с Правительством Республики Узбекистан в одностороннем порядке.
В случае расторжения инвестиционного договора с Правительством Республики Узбекистан иностранный инвестор уплачивает суммы налогов и платежей, не уплаченных в бюджет вследствие предоставленных по инвестиционному договору с Правительством Республики Узбекистан дополнительных гарантий и мер поддержки (льгот и преференций) в рамках государственной поддержки инвестиций и инвестиционной деятельности.
При досрочном прекращении инвестиционного договора с Правительством Республики Узбекистан по инициативе иностранного инвестора, заключившего инвестиционный договор с Правительством Республики Узбекистан, в одностороннем порядке указанный иностранный инвестор уплачивает суммы налогов и платежей, не уплаченных в бюджет вследствие предоставленных по инвестиционному договору с Правительством Республики Узбекистан дополнительных гарантий и мер поддержки (льгот и преференций) в рамках государственной поддержки инвестиций и инвестиционной деятельности.
При досрочном прекращении инвестиционного договора с Правительством Республики Узбекистан по соглашению сторон исполнение дальнейших обязательств определяется по их обоюдному согласию.
Статья 45. Обязательства государства по иностранным инвестициям
Государство отвечает только по обязательствам, взятым на себя в соответствующих договорах с иностранными инвесторами, подписанных лицами, полномочия которых подтверждены в порядке, установленном законодательством.
Государство не отвечает по обязательствам резидентов Республики Узбекистан, привлекающих иностранные инвестиции, за исключением случаев, когда эти обязательства гарантированы государством.
Установление органами государственного управления, органами государственной власти на местах, правоохранительными и контролирующими органами, банками дополнительных требований и ограничений, связанных с деятельностью иностранных инвесторов и предприятий с иностранными инвестициями, запрещается.
Глава 9. Правовой режим иностранных инвестиций
Статья 46. Правовой режим для иностранных инвесторов и их инвестиций на территории Республики Узбекистан
Иностранным инвесторам и иностранным инвестициям предоставляется справедливый и равноправный режим, полная и постоянная их защита и безопасность. Такой режим не может быть менее благоприятным, чем режим, определенный в международных договорах Республики Узбекистан.
Правовой режим для иностранных инвестиций не может быть менее благоприятным, чем соответствующий режим для инвестиций, осуществляемых юридическими и физическими лицами Республики Узбекистан.
Законодательство Республики Узбекистан может содержать в соответствии с международными договорами Республики Узбекистан, общепризнанными принципами и нормами международного права ограничения или запрет на иностранные инвестиции в определенных сферах экономики и охраны здоровья населения, животного и растительного мира, окружающей среды, а также обеспечения защиты интересов национальной безопасности Республики Узбекистан.
Восстановление нарушенных прав и интересов иностранных инвесторов, гарантированных законами Республики Узбекистан, регулируется законодательством и международными договорами Республики Узбекистан.
Статья 47. Права иностранных инвесторов
Иностранный инвестор наряду с правами, предусмотренными в статье 10 настоящего Закона, имеет право самостоятельно принимать решение о патентовании за рубежом и в Республике Узбекистан принадлежащих ему изобретений, полезных моделей и промышленных образцов, полученных в результате инвестиционной деятельности в Республике Узбекистан.
Иностранным инвесторам — гражданам иностранных государств, в том числе учредителям (участникам) предприятий с иностранными инвестициями, внесшим инвестиции в организацию на территории Республики Узбекистан предприятий по производству товаров и оказанию услуг, в упрощенном порядке выдается вид на жительство в Республике Узбекистан на условиях, предусмотренных решениями Президента Республики Узбекистан.
Иностранные инвесторы — учредители (участники) предприятий с иностранными инвестициями имеют право получать «инвестиционную визу», а члены их семей (супруг(а), родители и дети) — гостевую визу на срок действия «инвестиционной визы» на условиях, предусмотренных решениями Президента Республики Узбекистан, с возможностью продления ее срока, не выезжая из Республики Узбекистан.
Иностранным инвесторам, находящимся за пределами Республики Узбекистан, виза типа «инвестиционная виза» выдается Министерством иностранных дел Республики Узбекистан, а находящимся на территории Республики Узбекистан — Министерством внутренних дел Республики Узбекистан.
Порядок выдачи иностранным инвесторам визы типа «инвестиционной визы» и вида на жительство в Республике Узбекистан устанавливается Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Иностранные инвесторы, имеющие вид на жительство в Республике Узбекистан либо «инвестиционную визу», а также члены их семей (супруг(а), родители и дети) имеют право:
трудоустройства на территории Республики Узбекистан;
пользоваться медицинскими и образовательными услугами на равных правах, предусмотренных для граждан Республики Узбекистан;
получения среднего и высшего образования в учебных заведениях Республики Узбекистан.
Статья 48. Привлечение иностранных работников
Инвесторы и предприятия с иностранными инвестициями с целью осуществления инвестиционной деятельности имеют право на свободное заключение трудовых договоров с гражданами любого иностранного государства и лицами без гражданства, постоянно проживающими за пределами Республики Узбекистан. Такие лица имеют право въезжать и оставаться на территории Республики Узбекистан на весь период действия трудового договора с получением соответствующих многоразовых виз.
Вопросы оплаты труда, предоставления отпусков, пенсионного обеспечения иностранных работников должны решаться в трудовых договорах с каждым из них. Заработная плата этих работников и иные доходы, полученные законным путем, могут переводиться ими в другие государства без каких-либо ограничений после уплаты установленных законом налога и платежа.
Инвестор, предприятие с иностранными инвестициями могут переводить платежи по пенсионному обеспечению за иностранного работника в соответствующие фонды в стране постоянного места жительства этого работника.
Статья 49. Свобода передвижения
Иностранные инвесторы, их представители и работники, находящиеся в Республике Узбекистан в связи с инвестиционной деятельностью, имеют право на свободное передвижение по всей территории Республики Узбекистан.
Определенные ограничения могут применяться исключительно в целях обеспечения национальной безопасности Республики Узбекистан при условии, что такие ограничения на свободное передвижение определены законом.
Статья 50. Страхование инвестиций
Инвесторы пользуются правом на страховую защиту в любой страховой организации, законно действующей на территории Республики Узбекистан. Страхование инвестиций от политических и иных рисков может также осуществляться международными организациями, иностранными агентствами, другими страховыми компаниями.
Страховые организации, осуществляющие страхование инвестиций, не отвечают по обязательствам Республики Узбекистан. Государство не отвечает по обязательствам страховых организаций, кроме случаев, предусмотренных в соглашении сторон.
Страхование инвестиций обеспечивает страховую защиту и гарантии от политических и иных рисков, в том числе включающих:
реквизицию (экспроприацию) собственности, а также любые законодательные или административные меры, ведущие к изъятию собственности или отчуждению от нее, потере контроля над ней или доходами, получаемыми от нее;
введение ограничений на перевод иностранной валюты за пределы страны;
вмешательство органов государственного управления, органов государственной власти на местах и их должностных лиц в договорные отношения инвесторов;
войны, гражданские волнения или другие подобные события;
другие виды политических и иных рисков, связанных с инвесторами и иностранными инвестициями.
Глава 10. Предприятия с иностранными инвестициями
Статья 51. Деятельность предприятий с иностранными инвестициями
Иностранные инвесторы могут создавать на территории Республики Узбекистан предприятия с иностранными инвестициями и пользоваться всеми правами, гарантиями и льготами, предоставленными им законодательством и международными договорами Республики Узбекистан.
Предприятия с иностранными инвестициями имеют право:
открывать, использовать и распоряжаться счетами в любой валюте, в любом банке на территории Республики Узбекистан, а также за ее пределами;
получать и возвращать ссуды в иностранной валюте.
Статья 52. Дочерние предприятия, филиалы, представительства и другие обособленные подразделения предприятий с иностранными инвестициями
Предприятие с иностранными инвестициями может создавать на территории Республики Узбекистан дочерние предприятия, филиалы с правами юридического лица, а также представительства и другие обособленные подразделения, не являющиеся юридическими лицами.
Статья 53. Хозяйственные объединения предприятий с иностранными инвестициями
Предприятия с иностранными инвестициями могут на добровольных началах создавать на территории Республики Узбекистан ассоциации и другие хозяйственные объединения, а также входить в качестве полноправного члена в действующие хозяйственные объединения.
Статья 54. Хозяйственная деятельность иностранных инвесторов
Хозяйственная деятельность иностранных инвесторов, в том числе по созданию, продаже, реорганизации или ликвидации предприятий с иностранными инвестициями, их дочерних предприятий, филиалов и иных структур, а также хозяйственных ассоциаций и объединений, формированию фондов предприятий с иностранными инвестициями, заключению арендных и иных договоров, регулируется законодательством и международными договорами Республики Узбекистан.
Предприятия с иностранными инвестициями уплачивают налоги и платежи.
Все расходы предприятий с иностранными инвестициями в иностранной валюте должны обеспечиваться за счет их собственных валютных поступлений, а также других разрешенных законодательством источников получения иностранной валюты. Их валютная самоокупаемость может быть обеспечена также в рамках деятельности создаваемых объединений и иных организационных структур.
Предприятия с иностранными инвестициями самостоятельно осуществляют экспортно-импортные операции с соблюдением требований законодательства. Экспорт продукции собственного производства не подлежит лицензированию и квотированию.
Предприятия с иностранными инвестициями вправе без лицензии импортировать продукцию для собственных производственных нужд в соответствии с законодательством Республики Узбекистан. Порядок определения продукции собственного производства, поставляемой на экспорт, и продукции, импортируемой предприятиями для собственных нужд, устанавливается Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Имущество, ввозимое для личных нужд иностранных инвесторов, граждан иностранных государств и лиц без гражданства, постоянно проживающих за пределами Республики Узбекистан, находящихся в Республике Узбекистан в соответствии с заключенными с иностранными инвесторами трудовыми договорами, не облагается таможенной пошлиной.
Патентование изобретений и внедрение промышленных образцов, принадлежащих иностранным инвесторам, вкладывающим их в качестве инвестиций, и предприятиям с иностранными инвестициями, осуществляются в порядке, установленном законодательством.
Предприятия с иностранными инвестициями самостоятельно устанавливают перечень, порядок образования и использования фондов предприятия.
Земельные участки предприятиям с иностранными инвестициями предоставляются в аренду Кабинетом Министров Республики Узбекистан на срок до двадцати пяти лет, но не менее срока, указанного в заявлении для реализации инвестиционных проектов.
Предприятия с иностранными инвестициями могут пользоваться земельными участками на праве аренды в случаях и на условиях, предусмотренных законодательством.
При переходе предприятиям с иностранными инвестициями права собственности на здания и сооружения вместе с этими объектами переходит право аренды на земельные участки в порядке и на условиях, устанавливаемых законодательством.
Сдача имущества в аренду иностранным инвесторам осуществляется арендодателем на основании соответствующих договоров.
Трудовые отношения работников предприятий с иностранными инвестициями регулируются Трудовым кодексом Республики Узбекистан.
Пенсионное обеспечение работников предприятия с иностранными инвестициями регулируется законодательством.
Статья 55. Обеспечение обязательств
Имущество и имущественные права предприятия с иностранными инвестициями могут использоваться им в качестве обеспечения по всем видам его обязательств, включая привлечение заемных средств. В качестве обеспечения обязательств могут выступать его имущественные права на здания, сооружения, оборудование, а также иные вещные права.
Все имущество и имущественные права, принадлежащие иностранному инвестору на правах собственности, независимо от места их нахождения, могут быть использованы им в качестве обеспечения своих обязательств.
Статья 56. Реорганизация или ликвидация предприятия с иностранными инвестициями
Предприятие с иностранными инвестициями может быть реорганизовано или ликвидировано в порядке, предусмотренном законодательством.
Предприятие с иностранными инвестициями, не сформировавшее свой уставный фонд (уставный капитал) в установленный срок в размерах, предусмотренных учредительными документами, может уменьшить его до фактически сформированного, но не менее установленного законодательством минимального размера, или преобразоваться в другую организационно-правовую форму.
Активы предприятия с иностранными инвестициями при его ликвидации подлежат налогообложению. Оставшаяся часть распределяется между участниками предприятия с иностранными инвестициями пропорционально их доле в имуществе предприятия, если иное не предусмотрено учредительными документами.
Иностранный инвестор в случае выхода из предприятия с иностранными инвестициями или ликвидации этого предприятия получает право на возврат своей доли в имуществе предприятия в денежной или товарной форме в соответствии с рыночной стоимостью.
При реорганизации или ликвидации предприятия с иностранными инвестициями работникам, трудовые договоры с которыми прекращены, гарантируется соблюдение их прав и интересов.
Глава 11. Осуществление инвестиционной деятельности за пределами Республики Узбекистан
Статья 57. Инвестиционная деятельность юридических и физических лиц за пределами Республики Узбекистан
Физические лица и юридические лица — резиденты Республики Узбекистан имеют право осуществлять инвестиционную деятельность за пределами Республики Узбекистан.
Регулирование направления инвестиций на территорию иностранных государств осуществляется в соответствии с настоящим Законом, законодательством государства, на территории которого осуществляется инвестиционная деятельность, а также международными договорами Республики Узбекистан.
Статья 58. Инвестиционная деятельность за пределами Республики Узбекистан
Органы государственного управления Республики Узбекистан имеют право осуществлять инвестиционную деятельность за пределами Республики Узбекистан. Вложение имущества Республики Узбекистан в уставные фонды (уставные капиталы) юридических лиц на территории иностранных государств осуществляется с согласия собственника или уполномоченных им органов государственного управления.
Статья 59. Формы инвестиционной деятельности при направлении инвестиций за пределами Республики Узбекистан
Инвестиционная деятельность физических лиц и юридических лиц — резидентов Республики Узбекистан за пределами Республики Узбекистан может осуществляться в следующих формах:
создание юридических лиц с участием инвестиций физических лиц и юридических лиц — резидентов Республики Узбекистан, а также дочерних предприятий, филиалов, представительств и других обособленных подразделений с соблюдением требований законодательства иностранного государства;
приобретение имущества или имущественных прав;
в любых других формах, не противоречащих законодательству иностранных государств и соответствующих международным договорам Республики Узбекистан.
Глава 12. Заключительные положения
Статья 60. Ограничение, приостановление или прекращение инвестиционной деятельности
Ограничение, приостановление или прекращение инвестиционной деятельности может производиться по решению инвестора, по решению уполномоченного государственного органа или по решению суда.
Решение об ограничении, приостановлении или прекращении инвестиционной деятельности может быть принято в случаях:
объявления или признания в установленном законом порядке инвестора банкротом;
возникновения чрезвычайных ситуаций, эпидемий и иной реальной угрозы жизни и здоровью населения;
неисполнения и (или) грубого нарушения обязательств, установленных в инвестиционном договоре, в том числе заключенном с Правительством Республики Узбекистан;
выявления в ходе инвестиционной деятельности обстоятельств, которые могут привести к нарушению установленных законодательством санитарно-гигиенических, радиационных, экологических, архитектурно-градостроительных и других требований, прав и охраняемых законом интересов юридических и физических лиц.
Ограничение, приостановление (за исключением случаев ограничения, приостановления инвестиционной деятельности на срок не более десяти рабочих дней в связи с предотвращением возникновения чрезвычайных ситуаций, эпидемий и иной реальной угрозы жизни и здоровью населения) или прекращение инвестиционной деятельности, влекущее за собой приостановление или прекращение деятельности субъекта предпринимательства, осуществляется в судебном порядке.
Статья 61. Обжалование решений государственных органов, действий (бездействия) их должностных лиц
Решения государственных органов, действия (бездействие) их должностных лиц, нарушающие или ограничивающие права, свободу и законные интересы субъектов инвестиционной деятельности, могут быть обжалованы в вышестоящий орган или суд.
Статья 62. Возмещение убытков, причиненных субъектам инвестиционной деятельности
Возмещение убытков, причиненных субъекту инвестиционной деятельности в связи с ограничением, приостановлением или прекращением инвестиционной деятельности, определяется законом.
В случае принятия органами государственного управления или органами государственной власти на местах решений, ущемляющих права субъектов инвестиционной деятельности, а также в случаях незаконного их вмешательства в хозяйственную деятельность субъектов инвестиционной деятельности, причиненные убытки возмещаются в соответствии с законодательством.
Убытки, причиненные субъектам инвестиционной деятельности в результате вынесения незаконного административного акта государственного органа (должностного лица), подлежат возмещению или компенсации государством на основании решения суда, в первую очередь за счет внебюджетных средств соответствующих органов с последующим взысканием с виновного лица в регрессном порядке.
Статья 63. Разрешение споров
Спор, связанный с иностранными инвестициями и возникающий при осуществлении инвестиционной деятельности иностранного инвестора (инвестиционный спор) на территории Республики Узбекистан, разрешается путем проведения переговоров. В случае, если стороны инвестиционного спора окажутся не в состоянии достичь согласованного разрешения спора путем проведения переговоров, такой спор должен быть урегулирован путем медиации.
Инвестиционный спор, не урегулированный путем проведения переговоров и медиации, должен разрешаться соответствующим судом Республики Узбекистан.
При невозможности разрешения инвестиционных споров в порядке, предусмотренном частями первой и второй настоящей статьи, такой спор может быть разрешен посредством международного арбитража, если международным договором Республики Узбекистан и (или) договором, заключенным между инвестором и Республикой Узбекистан, предусмотрена соответствующая и действительная арбитражная оговорка.
Согласием Республики Узбекистан на арбитражное разрешение инвестиционного спора может являться только письменное согласие в рамках подписанных и действующих международных договоров Республики Узбекистан и (или) договора, заключенного между инвестором и Республикой Узбекистан на момент обращения в международный арбитраж.
Статья 64. Применение положений настоящего Закона к ранее осуществленным инвестициям
Настоящий Закон применяется к действующим инвестициям, ранее осуществленным в Республике Узбекистан до вступления настоящего Закона в силу, только в части наибольшего благоприятствования инвестору.
Статья 65. Ответственность за нарушение законодательства об инвестициях и инвестиционной деятельности
Лица, виновные в нарушении законодательства об инвестициях и инвестиционной деятельности, несут ответственность в установленном порядке.
Статья 66. Признание утратившими силу некоторых законодательных актов Республики Узбекистан
Признать утратившими силу:
1) Закон Республики Узбекистан от 30 апреля 1998 года № 609-I «Об иностранных инвестициях» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1998 г., № 5-6, ст. 91);
2) Закон Республики Узбекистан от 30 апреля 1998 года № 611-I «О гарантиях и мерах защиты прав иностранных инвесторов» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1998 г., № 5-6, ст. 93);
3) Закон Республики Узбекистан от 24 декабря 1998 года № 719-I «Об инвестиционной деятельности» (в редакции Закона Республики Узбекистан от 9 декабря 2014 года № ЗРУ-380) (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2014 г., № 12, ст. 342);
4) Раздел XXIII Закона Республики Узбекистан от 20 августа 1999 года № 832-I «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1999 г., № 9, ст. 229);
5) Разделы XXII и XXIV Закона Республики Узбекистан от 12 декабря 2003 года № 568-II «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2004 г., № 1-2, ст. 18);
6) Закон Республики Узбекистан от 16 сентября 2005 года № ЗРУ-6 «О внесении изменений и дополнений в Налоговый кодекс Республики Узбекистан и Закон Республики Узбекистан «О гарантиях и мерах защиты прав иностранных инвесторов» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2005 г., № 9, ст. 310);
7) статьи 23 , 24 и 27 Закона Республики Узбекистан от 31 декабря 2008 года № ЗРУ-197 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан в связи с совершенствованием налогового законодательства» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2008 г., № 12, ст. 640);
8) статью 3 Закона Республики Узбекистан от 25 декабря 2012 года № ЗРУ-343 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан в связи с принятием основных направлений налоговой и бюджетной политики на 2013 год, а также сокращением периодичности представления налоговой отчетности» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2012 г., № 12, ст. 334);
9) статьи 16 и 17 Закона Республики Узбекистан от 20 января 2014 года № ЗРУ-365 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2014 г., № 1, ст. 2);
10) статью 7 Закона Республики Узбекистан от 18 апреля 2017 года № ЗРУ-429 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2017 г., № 4, ст. 137);
11) статью 40 Закона Республики Узбекистан от 14 сентября 2017 года № ЗРУ-446 «О внесении изменений и дополнений, а также признании утратившими силу некоторых законодательных актов Республики Узбекистан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2017 г., № 9, ст. 510);
12) статью 2 Закона Республики Узбекистан от 26 июля 2018 года № ЗРУ-488 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан в связи с принятием дополнительных мер по обеспечению ускоренного развития экономики» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2018 г., № 7, ст. 433).
Статья 67. Обеспечение исполнения, доведения, разъяснения сути и значения настоящего Закона
Министерству инвестиций и внешней торговли Республики Узбекистан, Министерству юстиции Республики Узбекистан и другим заинтересованным организациям обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения, в особенности среди субъектов инвестиционной деятельности, сути и значения настоящего Закона.
Статья 68. Приведение законодательства в соответствие с настоящим Законом
Кабинету Министров Республики Узбекистан:
привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;
обеспечить пересмотр и отмену органами государственного управления их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.
Статья 69. Вступление в силу настоящего Закона
Настоящий Закон вступает в силу по истечении одного месяца со дня его официального опубликования.
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
25 декабря 2019 г.,
№ ЗРУ-598