📅 2020-yil 17-fevral · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2020-yil 17-fevral · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2020 йил 17 февраль · Қонунлар ва кодекслар
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 17 февраля 2020 г. · Законы и кодексы
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 17 February 2020 · Laws and codes
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикасининг Қонуни
Махсус иқтисодий зоналар тўғрисида
Қонунчилик палатаси томонидан 2019 йил 9 декабрда қабул қилинган Сенат томонидан 2019 йил 14 декабрда маъқулланган
1-боб. Умумий қоидалар
1-модда. Ушбу Қонуннинг мақсади
Ушбу Қонуннинг мақсади махсус иқтисодий зоналарнинг фаолият кўрсатишини ва уларни ривожлантиришни ташкил этиш соҳасидаги муносабатларни тартибга солишдан иборат.
2-модда. Махсус иқтисодий зоналар тўғрисидаги қонунчилик
Махсус иқтисодий зоналар тўғрисидаги қонунчилик ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатларидан иборатдир.
Агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномасида Ўзбекистон Республикасининг махсус иқтисодий зоналар тўғрисидаги қонунчилигида назарда тутилганидан бошқача қоидалар белгиланган бўлса, халқаро шартнома қоидалари қўлланилади.
3-модда. Асосий тушунчалар
Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
инвестиция лойиҳаси — иқтисодий, ижтимоий ва бошқа фойда олиш учун инвестицияларни амалга оширишга ёхуд жалб этишга қаратилган, ўзаро боғлиқ бўлган тадбирлар мажмуи;
инвестор — фойда олиш мақсадида инвестиция фаолияти объектларига ўзининг маблағларини ва (ёки) қарз маблағларини ёхуд жалб қилинган бошқа инвестиция ресурсларини инвестиция қилишни амалга оширувчи инвестиция фаолияти субъекти;
махсус иқтисодий зона — тегишли ҳудудни жадал ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш учун чет эл инвестициялари ва маҳаллий инвестицияларни, юқори технологиялар ҳамда бошқарув тажрибасини жалб этиш мақсадида махсус ажратилган, белгиланган чегараларга ва махсус ҳуқуқий режимга эга бўлган ҳудуд;
махсус ҳуқуқий режим — махсус иқтисодий зоналар ҳудудида инвестиция фаолиятини ва бошқа тадбиркорлик фаолиятини амалга ошириш учун алоҳида шарт-шароитларни белгилайдиган ҳуқуқий нормалар мажмуи;
Махсус иқтисодий зона иштирокчиларининг реестри — махсус иқтисодий зонанинг иштирокчилари ва инвестиция лойиҳалари тўғрисидаги маълумотларни ўз ичига олган маълумотларнинг ахборот базаси;
махсус иқтисодий зонанинг бош режаси — махсус иқтисодий зоналарнинг фаолият кўрсатишини ва уларни ривожлантиришни ташкил этиш соҳасидаги ваколатли давлат органи билан келишилган ҳолда Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимлари ёки махсус саноат зонасини бошқарувчи компания томонидан тасдиқланган лойиҳа ҳужжати бўлиб, унинг асосида махсус иқтисодий зона ҳудудини режалаштириш, қуриш, реконструкция қилиш ва шаҳарсозлик жиҳатидан ўзлаштиришнинг бошқа турлари амалга оширилади.
2-боб. Махсус иқтисодий зоналарнинг фаолият кўрсатишини ва уларни ривожлантиришни ташкил этиш соҳасида давлат томонидан тартибга солиш
4-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг ваколатлари
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
махсус иқтисодий зоналарнинг фаолият кўрсатишини ва уларни ривожлантиришни ташкил этиш соҳасида ягона давлат сиёсати амалга оширилишини таъминлайди;
махсус иқтисодий зоналарни ривожлантириш дастурларини тасдиқлайди;
махсус иқтисодий зоналар дирекцияларининг уставларини тасдиқлайди, уларнинг фаолиятини мувофиқлаштиришни, мониторинг ва назорат қилишни амалга оширади;
махсус иқтисодий зоналарнинг фаолият кўрсатишини ва уларни ривожлантиришни ташкил этиш соҳасидаги ваколатли давлат органларини белгилайди, уларнинг фаолияти устидан назоратни амалга оширади;
инвестиция лойиҳаларининг ўз вақтида рўёбга чиқарилиши устидан назоратни амалга оширади.
5-модда. Махсус иқтисодий зоналарнинг фаолият кўрсатишини ва уларни ривожлантиришни ташкил этиш соҳасидаги ваколатли давлат органи
Махсус иқтисодий зоналарнинг фаолият кўрсатишини ва уларни ривожлантиришни ташкил этиш соҳасидаги ваколатли давлат органи:
махсус иқтисодий зоналарнинг фаолият кўрсатишини ва уларни ривожлантиришни ташкил этиш соҳасидаги давлат сиёсатини амалга оширади;
махсус иқтисодий зоналарнинг фаолият кўрсатишини ва уларни ривожлантиришни ташкил этиш соҳасидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқади;
махсус иқтисодий зоналарнинг фаолият кўрсатиш самарадорлигини баҳолаш услубиётини ишлаб чиқади ва тасдиқлайди;
инвестиция лойиҳаларини амалга оширишнинг ҳар бир босқичида инвесторларнинг, махсус иқтисодий зоналар иштирокчиларининг ҳамда тегишли вазирликлар ва идораларнинг ўзаро ҳамкорлигини ташкил этади;
инвестиция лойиҳаларини амалга ошириш билан боғлиқ бўлган, шу жумладан мавжуд бюрократик тўсиқларни олиб ташлаш бўйича ташкилий масалаларни ҳал этишга доир ишларни ташкил этади;
махсус иқтисодий зоналар ҳудудида инвестиция лойиҳаларининг рўёбга чиқарилиш жараёни мониторингини амалга оширади;
махсус иқтисодий зоналар дирекциясининг ва иштирокчиларининг фаолияти самарадорлигини баҳолашдан ўтказади;
махсус иқтисодий зоналарнинг фаолият кўрсатишини ва уларни ривожлантиришни ташкил этиш масалалари бўйича Ўзбекистон Республикаси Президентининг ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарорлари ижросини ташкил этади;
махсус иқтисодий зоналарнинг фаолият кўрсатишини ва уларни ривожлантиришни ташкил этиш, шунингдек махсус иқтисодий зоналар дирекцияларининг фаолиятини ривожлантириш масалалари бўйича Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритади.
6-модда. Махсус иқтисодий зонани ривожлантириш дастури
Махсус иқтисодий зонани ривожлантириш қуйидагиларни ўз ичига олган дастурга мувофиқ амалга оширилади:
ишлаб чиқариш инфратузилмасини яратишни;
муҳандислик-коммуникация ва йўл-транспорт инфратузилмасини ривожлантириш дастурларини таъминлашни;
бозор инфратузилмасини яратишни;
махсус иқтисодий зонанинг фаолият бўйича ва соҳавий ихтисослашувига мувофиқ чет эл инвестицияларини ҳамда маҳаллий инвестицияларни жалб этиш чора-тадбирлари комплексини.
Махсус иқтисодий зонани ривожлантириш дастурини молиявий жиҳатдан таъминлаш зонанинг ўз ресурслари, хусусий манбалар, Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетининг, халқаро молия институтлари ва чет эл ҳукумат молия ташкилотларининг маблағлари, шунингдек қонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобига амалга оширилади, бунда махсус иқтисодий зонада ишлаб чиқариш фаолиятини йўлга қўйиш мақсадида Вазирлар Маҳкамасининг рухсати билан инфратузилма билан таъминлаш ишлари белгиланган тартибда хусусий инвесторлар томонидан амалга оширилган тақдирда, ушбу харажатларнинг ўрни кейинчалик махсус иқтисодий зонанинг маблағлари ҳисобидан қопланади.
Ўзбекистон Республикасининг давлат инвестиция дастурларини шакллантиришда махсус иқтисодий зоналарнинг муҳандислик-коммуникация ва йўл-транспорт инфратузилмасини ривожлантириш дастурларининг молиявий таъминоти назарда тутилиши керак.
7-модда. Махсус иқтисодий зона ҳудудида жойлашган давлат мулки объектларини бошқариш
Махсус иқтисодий зоналар бўш турган ва фаолият кўрсатмаётган давлат мулки объектлари, маъмурий-ҳудудий тузилмалар ҳудудлари негизида, шунингдек қишлоқ хўжалигига мўлжалланмаган ерларда ташкил этилади.
Махсус иқтисодий зона ҳудудида жойлашган давлат мулки объектлари маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг ўз ваколати доирасидаги қарорига кўра махсус иқтисодий зона дирекциясига давлат активларини бошқариш бўйича ваколатли орган билан келишган ҳолда оператив бошқарувга берилиши мумкин, бундан хусусийлаштирилмайдиган стратегик давлат мулки объектлари мустасно. Давлат мулки объектлари махсус иқтисодий зона дирекциясига махсус иқтисодий зона фаолият кўрсатадиган бутун давр учун оператив бошқарувга берилади.
Махсус иқтисодий зонанинг дирекцияси махсус иқтисодий зона ҳудудида жойлашган, бўш турган ва фаолият кўрсатмаётган давлат мулки объектларини инвестиция мажбуриятларини қабул қилган ҳолда, махсус иқтисодий зона иштирокчиларига электрон онлайн-аукцион савдоларида реализация қилиш тўғрисида қарор қабул қилишга ҳақли.
Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар алоҳида ҳолларда, фақат қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари ва доривор ўсимликлар етиштириш учун фармацевтика ҳамда аграр йўналишдаги махсус иқтисодий зоналар учун берилиши мумкин. Бошқача фаолият ва тармоқ ихтисослашувига эга бўлган махсус иқтисодий зоналарга қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар уларнинг ер фонди тоифаси Ўзбекистон Республикаси Ер кодексида белгиланган тартибда ўзгартирилганидан кейин берилиши мумкин.
Махсус иқтисодий зоналар ҳудудидаги ер участкалари махсус иқтисодий зонанинг дирекцияси томонидан берилади ва унинг тасарруфида туради, бундан махсус саноат зоналарининг ҳудудлари мустасно.
Махсус иқтисодий зона бош режасига мувофиқ инфратузилма билан таъминланганидан ва давлат қабул комиссияси томонидан қабул қилинганидан кейин Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раисининг, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимларининг қарори билан тасдиқланган инвестиция буюртманомасида кўрсатилган ўлчамдаги ер участкаси электрон онлайн-аукцион ўтказишни бошқа ташкилотлар билан келишиб олиш заруратисиз махсус иқтисодий зона дирекциясининг қарори билан электрон онлайн-аукционга қўйилади. Мазкур тартиб махсус саноат зоналари ҳудудидаги ер участкасини беришга нисбатан татбиқ этилмайди.
Электрон онлайн-аукцион ғолиби инвестиция буюртманомасида кўрсатилган ер участкасини ижарага олиш ва махсус иқтисодий зонанинг дирекцияси билан инвестиция шартномасини тузиш ҳуқуқига эга бўлади.
Махсус иқтисодий зоналар ҳудудида шаҳарсозлик фаолияти махсус иқтисодий зоналарнинг тасдиқланган бош режаларига мувофиқ амалга оширилади.
8-модда. Махсус иқтисодий зоналарда давлат-хусусий шериклик
Махсус иқтисодий зоналарда давлат-хусусий шериклик Ўзбекистон Республикасининг «Давлат-хусусий шериклик тўғрисида»ги Қонунига мувофиқ амалга оширилади.
3-боб. Махсус иқтисодий зоналарнинг турлари ва уларнинг фаолиятини ташкил этиш чора-тадбирлари
9-модда. Махсус иқтисодий зоналарнинг турлари
Махсус иқтисодий зоналар қуйидаги турда ташкил этилиши мумкин:
эркин иқтисодий зоналар;
махсус илмий-технологик зоналар;
туристик-рекреацион зоналар;
эркин савдо зоналари;
махсус саноат зоналари.
10-модда. Эркин иқтисодий зона
Эркин иқтисодий зона — янги ишлаб чиқариш қувватларини барпо этиш, юқори технологик ишлаб чиқаришни ривожлантириш, замонавий рақобатбардош, импорт ўрнини босувчи, экспортга йўналтирилган тайёр саноат маҳсулотини ишлаб чиқаришни ўзлаштиришга фаол жалб этиш, шунингдек ишлаб чиқариш, муҳандислик-коммуникация, йўл-транспорт, ижтимоий инфратузилмани ва логистика хизматларини ривожлантиришни таъминлаш мақсадларида ташкил этиладиган ҳудуд.
11-модда. Махсус илмий-технологик зона
Махсус илмий-технологик зона — инновация инфратузилмасини ривожлантириш мақсадларида илмий ташкилотлар ва илмий фаолият соҳасидаги бошқа ташкилотлар (технологик парклар, технологияларни тарқатиш (технологиялар трансфери) марказлари, инновацион кластерлар, венчур фондлари, бизнес-инкубаторлар ва бошқалар) тўпланган ҳудуд.
12-модда. Туристик-рекреацион зона
Туристик-рекреацион зона — унда замонавий туристик инфратузилма объектларини (меҳмонхона комплекслари, маданий-соғломлаштириш, савдо-кўнгилочар ва бошқа туристик аҳамиятдаги объектларни), махсус фаолият кўрсатувчи ва мавсумий рекреацион дам олиш зоналарини туристларга хизмат кўрсатиш мақсадида зарур шарт-шароитларни таъминлаган ҳолда барпо этишга доир инвестиция лойиҳаларини амалга ошириш учун ташкил этиладиган ҳудуд.
13-модда. Эркин савдо зоналари
Эркин савдо зоналари консигнация омборларини, махсус божхона ва солиқ режимлари бўлган ҳудудларни, шунингдек товарларга ишлов бериш, уларни ўраб-жойлаш, саралаш, сақлаш учун майдончаларни ўз ичига олади.
Эркин савдо зоналари чегара пунктларида, аэропортларда, темир йўл боғламаларида ёки Ўзбекистон Республикасининг бошқа божхона ҳудудларида ташкил этилади.
14-модда. Махсус саноат зонаси
Махсус саноат зонаси — бошқарув, хўжалик ва молиявий фаолиятнинг алоҳида режими жорий этиладиган ҳудуд. Махсус саноат зоналари зарур маъмурий, илмий-технологик, ишлаб чиқариш, муҳандислик-коммуникация, йўл-транспорт ва ижтимоий инфратузилмани барпо этиш учун ер участкаларини ажратиш орқали шакллантириладиган хизмат кўрсатиш ва ишлаб чиқариш зоналарини ўз ичига олади.
Махсус саноат зонасининг фаолият кўрсатиш қоидалари ва тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланади.
4-боб. Махсус иқтисодий зоналар ҳудудида амалга ошириш учун таклиф этиладиган инвестиция лойиҳаларига доир талаблар
15-модда. Махсус иқтисодий зоналар ҳудудида амалга ошириш учун таклиф этиладиган инвестиция лойиҳаларига доир умумий талаблар
Махсус иқтисодий зоналар ҳудудида амалга ошириш учун таклиф этиладиган инвестиция лойиҳаларига доир умумий талаблар жумласига қуйидагилар киради:
архитектура ва қурилиш, техник жиҳатдан тартибга солиш, экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, меҳнатни муҳофаза қилиш ҳамда саноат хавфсизлиги соҳасидаги қонунчилик ҳужжатлари талабларига мувофиқлик;
молиялаштириш манбаларининг мавжудлиги;
махсус иқтисодий зона фаолиятига ва тармоқ ихтисослашувига мувофиқлик;
технологик ускуналар ва технологик жараёнлар кўрсаткичларининг замонавий энергия самарадорлиги талабларига мувофиқлиги.
16-модда. Эркин иқтисодий зоналар ҳудудида амалга ошириш учун таклиф этиладиган инвестиция лойиҳаларига доир алоҳида талаблар
Инвестиция буюртманомаси топширилган пайтда эркин иқтисодий зоналар ҳудудида амалга ошириш учун таклиф этиладиган инвестиция лойиҳалари Ўзбекистон Республикасида ишлаб чиқарилмайдиган ёки Ўзбекистон Республикасида ишлаб чиқариш ҳажмлари ички бозорнинг эҳтиёжларини қопламайдиган янги маҳсулот турларини ишлаб чиқаришни назарда тутган бўлиши керак.
Эркин иқтисодий зоналар ҳудудида амалга ошириш учун таклиф этиладиган инвестиция лойиҳалари Ўзбекистон Республикаси ташқи иқтисодий фаолиятининг товар номенклатураси коди бўйича якуний маҳсулот товар позициясининг дастлабки тўртта белгиларидан бирининг даражасида бошланғич хом ашёга нисбатан ўзгаришини ёки қўшилган қийматга эга маҳсулот ҳажмининг камида ўттиз фоиз даражасида кўпайишини назарда тутиши керак.
Эркин иқтисодий зоналарда рақобат муҳити яратилган, ички бозор тўйинган ёки ишлаб чиқариш ҳажмлари ички бозор эҳтиёжларини қоплайдиган ўхшаш маҳсулот ишлаб чиқарадиган маҳаллий ишлаб чиқарувчилар мавжуд бўлган маҳсулот турларини ишлаб чиқаришга доир инвестиция лойиҳалари амалга оширилишига йўл қўйилмайди.
Тегишли ваколатли органларнинг Ўзбекистон Республикасида ўхшаш маҳсулот ишлаб чиқарувчи маҳаллий ишлаб чиқарувчилар мавжуд эмаслиги, ишлаб чиқариш ҳажмлари етишмаслиги ва рақобат муҳити даражаси тўғрисидаги хулосалари эркин иқтисодий зона дирекцияси томонидан мустақил равишда сўраб олинади.
Ушбу талаблар тўлиқ экспортга йўналтирилган инвестиция лойиҳалари учун татбиқ этилмайди.
17-модда. Махсус илмий-технологик зоналар ҳудудида амалга ошириш учун таклиф этиладиган инвестиция лойиҳаларига доир алоҳида талаблар
Махсус илмий-технологик зоналар ҳудудида амалга ошириш учун таклиф этиладиган инвестиция лойиҳалари қуйидаги талабларга мувофиқ бўлиши керак:
рўйхатдан ўтган патент ҳуқуқларининг мавжудлиги;
илмий-техник янгилик ва ишлаб чиқариладиган маҳсулотнинг кўп илмий изланишни талаб қилиши (товарларнинг хусусиятига кўра мутлақо янги ёки илгари ишлаб чиқарилган ўхшаш товарнинг хусусиятларидан жиддий фарқ қилса ёки товарнинг истеъмол хоссаларига кўра мавжуд бўлган шундай товарларга нисбатан яхшиланган бўлса ёки бевосита ўхшашлари мавжуд бўлмаган тақдирда, сифат жиҳатидан янгича истеъмол (функционал) хусусиятларига эга бўлса, шу жумладан товарнинг рақобатбардошлигини оширадиган ёхуд товарни қўллашнинг бундай товардан фойдаланиш соҳасини кенгайтириш имконини берадиган янги усули аниқланган бўлса).
Тегишли ваколатли органларнинг рўйхатдан ўтган патент ҳуқуқлари мавжудлиги ва илмий-техник янгиликнинг мавжудлиги ҳамда юқори технологик маҳсулотлар ишлаб чиқарилиши тўғрисидаги хулосалари эркин иқтисодий зона дирекцияси томонидан мустақил равишда сўраб олинади.
18-модда. Туристик-рекреацион зоналар ҳудудида амалга ошириш учун таклиф этиладиган инвестиция лойиҳаларига доир алоҳида талаблар
Туристик-рекреацион зоналар ҳудудида амалга ошириш учун таклиф этиладиган инвестиция лойиҳалари туристик индустрия объектларининг барпо этилишини, туристик хизматларни ташкил этиш чоғида туристлар хавфсизлиги ва соғлиғининг муҳофаза қилинишини таъминлаш чора-тадбирларини, шу жумладан туристик индустрия объектларини видеокузатув, фавқулодда вазиятлар юзага келган тақдирда огоҳлантириш (хабар қилиш) ва зарур ёрдам кўрсатиш тизимлари билан жиҳозлаш орқали таъминлаш чора-тадбирларини назарда тутиши керак.
19-модда. Махсус иқтисодий зоналар ҳудудида тақиқланган фаолият
Махсус иқтисодий зоналар ҳудудида фаолиятнинг қуйидаги турларини амалга ошириш тақиқланади:
экологик стандартларга ва меҳнатни муҳофаза қилиш стандартларига жавоб бермайдиган ишлаб чиқаришни;
қурол ва ўқ-дорилар ишлаб чиқаришни, қурол ва ўқ-дорилар савдосини;
ядровий материаллар ва радиоактив моддалар ишлаб чиқаришни, ядровий материаллар ва радиоактив моддалар савдосини;
алкоголь ва тамаки маҳсулотлари ишлаб чиқаришни;
хом терига ишлов беришни, ҳайвонларни ҳайдаб боқишни ёки сўйишни;
цемент, бетон, цемент клинкери, ғишт, темир-бетон плиталар ишлаб чиқаришни, кўмир, оҳак ва гипсдан маҳсулот ишлаб чиқаришни;
барча турдаги чиқиндиларни қайта ишлаш, парчалаш, ёқиш, газлаштириш, уларга кимёвий воситалар билан ишлов бериш, уларни якуний ва (ёки) вақтинча сақлаш ва (ёки) ер остига кўмиб ташлашни;
нефтни қайта ишлаш заводларини, атом электр станцияларини, ядровий қурилмаларни, радиациявий манбаларни, қайта ишланган ядровий ёқилғи, радиоактив моддалар ва чиқиндилар, шунингдек бошқа радиоактив чиқиндиларни сақлаш, утилизация қилиш ва қайта ишлаш учун мўлжалланган пунктлар ҳамда қурилмаларни жойлаштиришни.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг ёки Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарорлари билан махсус иқтисодий зоналар ҳудудида фаолиятнинг айрим турларига нисбатан тақиқ ва чекловлар жорий этилиши мумкин.
5-боб. Махсус иқтисодий зонани ташкил этиш, унинг фаолият кўрсатиш муддатини узайтириш, чегараларини ўзгартириш ва уни тугатиш тартиби
20-модда. Махсус иқтисодий зонани ташкил этиш, унинг фаолият кўрсатиш муддатини узайтириш, чегараларини ўзгартириш ва уни тугатиш
Махсус иқтисодий зона Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарорига биноан ўттиз йил муддатга ташкил этилади. Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарори асосида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси махсус иқтисодий зонанинг фаолият кўрсатишини ва уни ривожлантиришни ташкил этиш масаласи юзасидан қарор қабул қилади.
Махсус иқтисодий зонанинг фаолият кўрсатиш муддатини узайтириш, чегараларини ўзгартириш ва уни тугатиш Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарорига биноан амалга оширилади.
Республика ижро этувчи ҳокимият органлари, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига махсус иқтисодий зонани ташкил этиш, фаолият кўрсатиш муддатини узайтириш, чегараларини ўзгартириш ва уни муддатидан олдин тугатиш тўғрисида таклиф киритишлари мумкин.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси киритилган таклифни у келиб тушган кундан эътиборан ўттиз кун ичида кўриб чиқади ва маъқулланган тақдирда таклифни Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясига киритади.
21-модда. Махсус иқтисодий зонани ташкил этиш, унинг фаолият кўрсатиш муддатини узайтириш, чегараларини ўзгартириш ёки уни тугатиш учун тақдим этиладиган ҳужжатлар
Махсус иқтисодий зонани ташкил этиш тўғрисидаги таклифга қуйидагилар илова қилинади:
Ўзбекистон Республикаси Президентининг махсус иқтисодий зонани ташкил этиш тўғрисидаги қарори лойиҳаси, унда махсус иқтисодий зонанинг номи, у қанча муддатга ташкил этилаётганлиги, махсус иқтисодий зонани ташкил этиш мақсади ва унинг тури, унинг махсус ҳуқуқий режими хусусиятлари, фаолиятига оид ва тармоқ ихтисослашуви, махсус иқтисодий зонанинг умумий майдони ҳамда чегараларининг тавсифи, унинг ташкил этилишини ва ривожлантирилишини таъминлаш чора-тадбирлари кўрсатилади;
аниқ тадбирлар, бу тадбирларни амалга ошириш учун масъул шахслар ва ташкилотлар, шунингдек махсус иқтисодий зонани ривожлантириш бўйича ишларни молиялаштириш манбалари кўрсатилган ҳолда махсус иқтисодий зонани ривожлантириш дастурининг лойиҳаси;
махсус иқтисодий зонанинг мўлжалланган чегаралари чизиб кўрсатилган ҳолда ер-кадастр режасининг кўчирма нусхаси;
махсус иқтисодий зонанинг мўлжалланаётган чегараларида жойлашган ерларнинг таркиби, ер эгаларининг, ердан фойдаланувчиларнинг, ер участкалари ижарачиларининг ва мулкдорларининг (улар мавжуд бўлган тақдирда) рўйхати ҳамда уларнинг махсус иқтисодий зонани ташкил этиш учун ер участкаларини Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгашига, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликларига ўтказиш учун ёзма розилиги;
тегишли ҳудуддаги ижтимоий, экологик ва иқтисодий шарт-шароитларни, моддий ва меҳнат ресурслари, коммуникациялар билан таъминланганликни таҳлил қилиш асосида ишлаб чиқилган махсус иқтисодий зонани, унинг турини ташкил этиш зарурлиги ҳамда мумкинлигини асословчи бизнес-режа, шунингдек махсус иқтисодий зона махсус ҳуқуқий режимининг таклиф этилаётган ўзига хос хусусиятларининг молиявий-иқтисодий асоси;
махсус иқтисодий зона дирекцияси уставининг лойиҳаси (агар дирекция давлат муассасаси шаклида ташкил этилаётган бўлса).
Махсус иқтисодий зонанинг фаолият кўрсатиш муддатини узайтириш тўғрисидаги таклифга қуйидагилар илова қилинади:
Ўзбекистон Республикаси Президентининг махсус иқтисодий зонанинг фаолият кўрсатиш муддатини узайтириш тўғрисидаги қарори лойиҳаси;
махсус иқтисодий зонанинг фаолият кўрсатиш муддатини узайтириш зарурати ва имкониятининг асослари.
Махсус иқтисодий зонанинг чегараларини ўзгартириш тўғрисидаги таклифга қуйидагилар илова қилинади:
Ўзбекистон Республикаси Президентининг махсус иқтисодий зонанинг чегараларини ўзгартириш тўғрисидаги қарори лойиҳаси;
махсус иқтисодий зона бош режасининг лойиҳаси ва махсус иқтисодий зонанинг чегараларини мўлжалланаётган ўзгартиришни ҳисобга олган ҳолда чегаралари чизиб кўрсатилган ер-кадастр режасининг кўчирма нусхаси;
чегараларига ўзгартириш киритиладиган махсус иқтисодий зонага қўшилиши мўлжалланаётган ҳудудларда жойлашган ерларнинг таркиби, ер эгаларининг, ердан фойдаланувчиларнинг, ер участкалари ижарачиларининг ва мулкдорларининг (улар мавжуд бўлган тақдирда) рўйхати ҳамда уларнинг ер участкаларини махсус иқтисодий зонанинг дирекциясига, махсус саноат зонаси бўлган тақдирда эса, ер участкаларини Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгашига, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликларига ўтказиш учун ёзма розилиги;
махсус иқтисодий зонанинг чегараларига қўшиб олиш учун таклиф қилинаётган ҳудудларда амалда фаолият кўрсатаётган юридик шахсларнинг ва тадбиркорлик субъектларининг рўйхати;
махсус иқтисодий зонанинг чегараларидан чиқариб ташлаш учун таклиф этилаётган ҳудудларда амалда фаолият кўрсатаётган махсус иқтисодий зона иштирокчиларининг рўйхати (улар мавжуд бўлган тақдирда);
махсус иқтисодий зонанинг чегараларини ўзгартириш зарурати ва имкониятининг асослари.
Махсус иқтисодий зонани муддатидан олдин тугатиш тўғрисидаги таклифга қуйидагилар илова қилинади:
Ўзбекистон Республикаси Президентининг махсус иқтисодий зонани тугатишни таъминлаш, шунингдек зарур бўлган ҳолларда махсус иқтисодий зонанинг иштирокчиларига кафолатлар ва (ёки) компенсацияларни тақдим этиш бўйича комплекс ташкилий чора-тадбирларни назарда тутувчи махсус иқтисодий зонани муддатидан олдин тугатиш тўғрисидаги қарори лойиҳаси;
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг махсус иқтисодий зонани тугатиш комиссиясининг таркиби ва ваколатларини, шунингдек махсус иқтисодий зонани тугатиш тартибини белгиловчи қарори лойиҳаси;
ушбу Қонун 22-моддаси иккинчи қисмининг иккинчи ва олтинчи хатбошиларида назарда тутилган асослар бўйича махсус иқтисодий зона муддатидан олдин тугатилган тақдирда, махсус иқтисодий зона иштирокчиларининг амалга оширилаётган ўз инвестиция лойиҳалари кўрсатилган ҳолдаги рўйхати;
махсус иқтисодий зонани муддатидан олдин тугатишнинг сабаблари ҳамда тегишли маъмурий-ҳудудий бирликлар ва умуман республика учун, махсус иқтисодий зона иштирокчилари учун эҳтимолдаги оқибатлари кўрсатилган ҳолда тегишли ҳудуддаги ижтимоий, экологик, иқтисодий ва бошқа шароитларни, шунингдек тугатилаётган махсус иқтисодий зона фаолиятининг ва фаолияти самарадорлигининг кўрсаткичларини батафсил таҳлил қилиш асосида ишлаб чиқилган махсус иқтисодий зонани муддатидан олдин тугатишнинг зарурати ҳамда имкониятининг техник-иқтисодий, молиявий ва ҳуқуқий асослари.
22-модда. Махсус иқтисодий зонани тугатиш учун асослар
Махсус иқтисодий зона қайси муддатга тузилган бўлса, ўша муддат тамом бўлгач, тугатилган ҳисобланади.
Махсус иқтисодий зонани муддатидан олдин тугатиш тўғрисидаги қарор қуйидаги ҳолларда қабул қилинади, агар:
буни одамларнинг ҳаёти ва соғлиғини ҳимоя қилиш, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, давлат хавфсизлигини ва мамлакат мудофаасини таъминлаш зарурати тақозо этса;
махсус иқтисодий зона ташкил этилган кундан эътиборан бир йил мобайнида биронта ҳам юридик шахс мазкур махсус иқтисодий зонанинг иштирокчиси сифатида рўйхатдан ўтказилмаган бўлса ва (ёки) махсус иқтисодий зона иштирокчиси томонидан иш ўринлари яратилмаган бўлса;
махсус иқтисодий зона ташкил этилган кундан эътиборан олти ой мобайнида мазкур махсус иқтисодий зона иштирокчилари томонидан инвестиция лойиҳаларини рўёбга чиқариш бўйича фаолият амалга оширилмаган бўлса;
махсус иқтисодий зонанинг иштирокчиси мақомини йўқотганлиги ва мазкур иқтисодий зонанинг охирги иштирокчиси томонидан бундай мақом йўқотилган кундан эътиборан бир йил мобайнида унинг ҳудудида унинг иштирокчиси сифатида бирорта ҳам юридик шахс рўйхатдан ўтказилмаганлиги боис махсус иқтисодий зонада унинг иштирокчилари қолмаган бўлса;
Ўзбекистон Республикаси Президентининг махсус иқтисодий зонани ташкил этиш тўғрисидаги қарорида белгиланган махсус иқтисодий зонани ташкил этишнинг мақсадларига эришиш бошқа сабабларга кўра имконсиз бўлиб қолган бўлса.
Ушбу модда иккинчи қисмининг иккинчи ва олтинчи хатбошиларида назарда тутилган асослар бўйича махсус иқтисодий зона муддатидан олдин тугатилган тақдирда, Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарорига кўра махсус иқтисодий зона иштирокчиларига улар томонидан кўрилган зарар ёки бой берилган наф учун кафолатлар ва (ёки) компенсация берилади ёхуд аввал амалда бўлган тартибга мувофиқ тақдим этилган имтиёзлар ва преференциялар сақланиб қолади.
Махсус иқтисодий зонани тугатиш билан боғлиқ мулкий ва бошқа масалаларни ҳал қилиш, махсус иқтисодий зона дирекцияси ва иштирокчилари, бошқа ташкилотлар ва жисмоний шахслар ўртасидаги муносабатларни тартибга солиш учун Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси тугатиш комиссиясини тузади, унинг таркиби ва ваколатларини белгилайди, шунингдек махсус иқтисодий зонани у муддатидан олдин тугатилган тақдирда тугатиш тартибини тасдиқлайди.
6-боб. Махсус иқтисодий зонани бошқариш
24-модда. Махсус иқтисодий зона дирекцияси
Махсус иқтисодий зона дирекцияси махсус иқтисодий зонанинг фаолият кўрсатиши ва бошқарилишини таъминлаш учун ташкил этиладиган давлат муассасаси шаклидаги юридик шахсдир.
Махсус иқтисодий зона дирекцияси:
махсус иқтисодий зона ҳудудида махсус ҳуқуқий режимнинг амал қилишини таъминлайди;
салоҳиятли инвесторлар ва махсус иқтисодий зона иштирокчилари билан ҳамкорликни, шу жумладан инвестиция буюртманомасини кўриб чиқишни, муҳандислик-коммуникация инфратузилмаси тармоқларига уланиш учун зарур рухсатномалар беришни «ягона дарча» принципи асосида ташкил этади;
инвестиция лойиҳаларининг амалга оширилишини мониторинг қилади, шунингдек махсус иқтисодий зона иштирокчилари томонидан инвестиция битимига киритилган мажбуриятларнинг бажарилишини назорат қилади;
махсус иқтисодий зонани ривожлантириш дастури амалга оширилишини таъминлайди;
Махсус иқтисодий зона иштирокчиларининг реестрини юритади;
махсус иқтисодий зона ҳудудида экологик назорат, шунингдек маданий мерос объектларини муҳофаза қилиш ва улардан фойдаланиш тўғрисидаги қонунчиликка риоя этилиши устидан назоратни ташкиллаштиради;
махсус иқтисодий зона иштирокчилари билан шартномалар асосида маркетинг хизматлари, шунингдек маҳсулотларни ички ва ташқи бозорларда тарғиб қилиш бўйича хизматлар кўрсатади;
махсус иқтисодий зонага инвесторларни жалб этиш бўйича тадбирларни амалга оширади;
махсус иқтисодий зона ҳудудида амалга ошириш учун инвестиция лойиҳаларини саралаб олишни амалга оширади;
махсус иқтисодий зона иштирокчиларига инвестиция лойиҳаларини амалга ошириш учун ер участкаларини электрон онлайн-аукционга чиқариш тўғрисида қарорлар қабул қилади;
махсус иқтисодий зонанинг муҳандислик-коммуникация ва транспорт инфратузилмаси қурилиши бўйича лойиҳаларнинг ўз вақтида амалга оширилишини ташкил этади;
махсус иқтисодий зона дирекциясининг йиллик даромадлар ва харажатлар сметасини кўриб чиқади ҳамда тасдиқлайди;
инвесторларни, махсус иқтисодий зонанинг иштирокчиларини ахборот билан таъминлайди, шу жумладан уларнинг давлат органлари ва бошқа ташкилотлар вакиллари билан учрашувларини ташкил этади;
махсус иқтисодий зона ҳудудидаги ер участкаларини электрон онлайн-аукцион воситасида ижарага, шунингдек махсус иқтисодий зона ҳудудидаги бинолар ва иншоотларни эгалик қилишга, фойдаланишга ва ижарага беради;
давлат-хусусий шериклик лойиҳаларида иштирок этади.
Махсус иқтисодий зона дирекциясига Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раисининг, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимларининг махсус иқтисодий зоналарнинг фаолият кўрсатишини ва уларни ривожлантиришни ташкил этиш соҳасидаги ваколатли давлат органи билан келишилган тақдимномасига кўра Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан лавозимга тайинланадиган ва лавозимидан озод этиладиган директор раҳбарлик қилади. Мазкур тартиб махсус саноат зоналарига нисбатан татбиқ этилмайди.
Дирекция махсус иқтисодий зона иштирокчиларининг қонунчиликка мувофиқ амалга ошириладиган фаолиятига аралашишга ҳақли эмас.
Алоҳида ҳолларда, махсус иқтисодий зона дирекциясининг ушбу Қонунда назарда тутилган ваколатлари қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ коллегиал ва бошқа органларга юклатилиши мумкин. Бунда мазкур модда иккинчи қисмининг ўнинчи — ўн учинчи хатбошиларида ва ушбу Қонун 28-моддасининг биринчи қисмида назарда тутилган ваколатлар 2025 йил 1 январга қадар ташкил этилган амалдаги коллегиал ва бошқа органлар томонидан амалга оширилиши мумкин.
25-модда. Махсус саноат зонасини бошқариш
Махсус саноат зонасини бошқариш махсус иқтисодий зона дирекциясининг ушбу Қонунда назарда тутилган ваколатлари берилган махсус саноат зонасини бошқарувчи компания томонидан амалга оширилади.
Махсус саноат зонасини бошқарувчи компания акциядорлик жамияти ёки масъулияти чекланган жамият шаклида ташкил этиладиган, шу жумладан чет эл инвесторлари иштирокида ташкил этиладиган юридик шахсдир.
Махсус саноат зонасини бошқаришнинг асосий шартлари қуйидагилардан иборат:
инвестиция лойиҳаларини жойлаштириш учун зарур бўлган ер участкаларини электрон онлайн-аукционлар воситасида ижарага бериш;
объектларни қуришда халқаро стандартлар ва талабларни қўллаш;
муҳандислик-коммуникация инфратузилмасини ва ижтимоий инфратузилмани мустақил равишда шакллантириш;
кўрсатилган коммунал хизматлар, алоқа хизматлари ва етказиб берилган энергия ресурслари учун ҳисобга олишни ва ўзаро ҳисоб-китобларни махсус саноат зонаси иштирокчилари томонидан махсус саноат зонасини бошқарувчи компания билан тузилган ягона шартнома асосида амалга ошириш;
«ягона дарча» принципи бўйича лицензия ва рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатларни, шу жумладан махсус саноат зонасининг бош режасига мувофиқ бинолар ва иншоотларни лойиҳалаштириш, қуриш, ишга тушириш, улардан фойдаланиш ҳамда ер участкаларидан фойдаланиш учун беришни ташкиллаштириш.
Махсус иқтисодий зоналарнинг фаолият кўрсатишини ва уларни ривожлантиришни ташкил этиш соҳасидаги ваколатли давлат органи махсус саноат зонасини бошқарувчи компания фаолиятини мувофиқлаштиради ва назорат қилади ҳамда унинг бутун фаолияти ва операцияларини ўрганиш, шунингдек тегишли қарорлар қабул қилиш ҳуқуқига эга.
Махсус саноат зонасини бошқарувчи компаниянинг молиявий ҳисоботи ва у билан боғлиқ бўлган молиявий ахборот ҳар йили мажбурий аудиторлик текширувидан ўтказилиши лозим. Аудиторлик ҳисоботлари ва аудиторлик хулосалари мажбурий тартибда махсус иқтисодий зоналарнинг фаолият кўрсатишини ва уларни ривожлантиришни ташкил этиш соҳасидаги ваколатли давлат органига тақдим этилади.
7-боб. Инвестиция буюртманомасини бериш ва кўриб чиқиш тартиби
26-модда. Инвестиция буюртманомасини бериш тартиби
Инвестиция буюртманомаси инвестор томонидан махсус иқтисодий зонанинг дирекциясига берилади. Инвестиция буюртманомасининг шакли Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланади.
Инвестиция буюртманомасига қуйидагилар илова қилинади:
юридик шахс уставининг кўчирма нусхаси ва чет эл юридик шахси учун шунингдек юридик шахс давлат рўйхатидан ўтказилганлиги тўғрисидаги гувоҳноманинг кўчирма нусхаси;
инвестиция лойиҳасининг бизнес-режаси ёки техник-иқтисодий асоси;
инвестиция битимининг лойиҳаси.
Инвестиция буюртманомасида юридик шахсга берилган солиқ тўловчининг идентификация рақами кўрсатилади, чет эл юридик шахси учун эса тегишли чет давлатнинг қонунчилигига мувофиқ солиқ тўловчи идентификация рақамининг ўхшаши кўрсатилади. Инвестиция буюртманомасида инвесторнинг ер участкасини электрон онлайн-аукционга қўйиш чоғидаги бошланғич нарх ҳақидаги, шунингдек ҳар йилги ижара тўлови миқдори ҳақидаги таклифлари ҳам назарда тутилиши мумкин.
Чет эл юридик шахслари ушбу модда иккинчи қисмининг иккинчи хатбошисида кўрсатилган, чет эл юридик шахси чет давлатнинг қонунчилигига биноан юридик шахс эканлигини тасдиқловчи легаллаштирилган ҳужжатларнинг давлат ва инглиз тилига қилинган таржимасини нотариал тартибда тасдиқланган ҳолда тақдим этади.
Чет эл юридик шахслари томонидан тақдим этилган ҳужжатларни легаллаштириш талаб қилинмайди, агар:
ушбу модда иккинчи қисмининг иккинчи хатбошисида кўрсатилган ҳужжатларга апостиль қўйилган бўлса;
ҳужжатлар шартлашаётган тарафлардан бирининг ҳудудида тайёрланганлиги ёхуд муассаса ёки махсус ваколат берилган шахс томонидан уларнинг ваколати доирасида ва белгиланган шаклда тасдиқланганлиги Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларида белгиланган бўлса, бу ҳужжатлар бошқа шартлашувчи тарафларнинг ҳудудларида бирон-бир махсус гувоҳномасиз қабул қилинади.
27-модда. Инвестиция буюртманомасини махсус иқтисодий зонанинг дирекцияси томонидан кўриб чиқиш
Махсус иқтисодий зона дирекциясига келиб тушган инвестиция буюртманомаси ўша куннинг ўзида, иш вақти тугаганидан кейин келиб тушган бўлса, кейинги иш куни рўйхатдан ўтказилади.
Махсус иқтисодий зона дирекцияси инвестиция буюртманомасини ва унга илова қилинадиган ҳужжатларни инвестиция лойиҳасини амалга оширишнинг иқтисодий жиҳатдан мақсадга мувофиқлиги нуқтаи назаридан, шунингдек уларнинг ушбу Қонуннинг 15 — 19-моддаларида назарда тутилган талабларга мувофиқлигини ўн иш куни ичида кўриб чиқади ва инвесторга тегишли хулоса беради.
Инвестиция буюртманомасини кўриб чиқиш жараёнида махсус иқтисодий зона дирекцияси инвесторга инвестиция лойиҳасига ўзгартиришлар (қўшимчалар) киритишни таклиф қилиши мумкин. Бунда махсус иқтисодий зона дирекциясининг таклифлари унинг хулосасида акс эттирилади. Инвестор таклиф этилаётган ўзгартиришларга (қўшимчаларга) рози бўлмаган тақдирда махсус иқтисодий зона дирекцияси томонидан инвестор иштирокида инвестиция буюртманомасини такрорий кўриб чиқиш амалга оширилади.
Ҳужжатлар махсус иқтисодий зоналар тўғрисидаги қонунчилик талабларига мувофиқ бўлмаган тақдирда ҳужжатлар тўплами қайтариш сабаблари асослантирилган ҳолда қайтариб юборилади. Қайтариш учун асос бўлиб хизмат қилган сабаблар бартараф этилганидан кейин инвестиция буюртманомаси махсус иқтисодий зона дирекциясига такроран тақдим этилиши мумкин.
Тақдим этилган ҳужжатларда нотўғри ёки бузиб кўрсатилган маълумотлар аниқланган тақдирда, махсус иқтисодий зонанинг дирекцияси инвестиция буюртманомасини кўриб чиқишни тугатади, инвестиция буюртманомаси эса қайтариш сабаблари асослантирилган ҳолда инвесторга қайтарилиши лозим.
Инвестор томонидан инвестиция буюртманомасини тақдим этиш, унинг махсус иқтисодий зона дирекцияси томонидан кўриб чиқилиши электрон тарзда амалга оширилиши мумкин.
Махсус иқтисодий зона дирекциясининг директори ва ушбу зона масъул ходимлари ўз зиммасига юклатилган мажбуриятларни бажариши муносабати билан инвестиция буюртманомасини ва унга илова қилинадиган ҳужжатларни кўриб чиқиш чоғида ўзларига маълум бўлиб қолган маълумотларга нисбатан махфийликка риоя этиши шарт.
28-модда. Инвестиция буюртманомасини кўриб чиқиш якунлари бўйича қарор қабул қилиш
Инвестиция буюртманомасини кўриб чиқиш якунлари бўйича махсус иқтисодий зона дирекциясининг қарори баённома билан расмийлаштирилиб, баённома махсус иқтисодий зона дирекциясининг директори томонидан тасдиқланади.
Баённомадан кўчирма инвестиция буюртманомасини берган инвесторга топширилади.
Махсус иқтисодий зона ҳудудида инвестиция лойиҳасини амалга ошириш тўғрисидаги қарор қуйидагилар учун асос бўлади:
инвестиция буюртманомасида кўрсатилган инвестиция лойиҳасини амалга ошириш учун зарур бўлган ер участкасини электрон-онлайн аукционга қўйиш;
электрон-онлайн аукцион ғолиби билан инвестиция битимини тузиш;
ер участкасини ёки бўш турган (фойдаланилмаётган) бинони унинг умумий майдонини ва жойлашган ерини белгилаган ҳолда электрон онлайн-аукционга қўйиш.
Инвестиция буюртманомасини берган инвестор инвестиция лойиҳасини амалга оширишнинг мақсадга мувофиқ эмаслиги тўғрисидаги қарор устидан қонунчиликда белгиланган тартибда шикоят қилиши мумкин.
Ушбу модданинг амал қилиши махсус саноат зоналарининг ҳудудларида амалга ошириш учун таклиф этилаётган инвестиция лойиҳаларига нисбатан татбиқ этилмайди. Бунда инвестиция буюртманомасини ва унга илова қилинадиган ҳужжатларни кўриб чиқиш ҳамда экспертизадан ўтказиш махсус саноат зонасини бошқарувчи компания томонидан Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси белгилайдиган тартибда мустақил равишда амалга оширилади.
8-боб. Махсус иқтисодий зонанинг иштирокчиси
29-модда. Махсус иқтисодий зонанинг иштирокчиси мақомини олиш
Инвестиция лойиҳасини амалга ошириш мақсадида инвестор электрон онлайн-аукционга қўйилган ер участкасини ижарага ёки бўш турган (фойдаланилмаётган) бинони олган кундан эътиборан (бундан ер участкаси инвесторга тегишли бўлган ҳоллар мустасно) беш иш куни ичида махсус иқтисодий зона жойлашган ердаги рўйхатдан ўтказувчи органга ўзи ташкил этаётган тадбиркорлик субъектини юридик шахс сифатида давлат рўйхатидан ўтказиш учун ёки инвестор томонидан илгари ташкил этилган тадбиркорлик субъектини қайта рўйхатдан ўтказиш учун ҳужжатларни тақдим этади.
Юридик шахс инвестиция битими имзоланганидан ва Махсус иқтисодий зона иштирокчиларининг реестрига киритилганидан кейин махсус иқтисодий зона иштирокчиси мақомини олади.
Инвестор томонидан ташкил этилган юридик шахс Махсус иқтисодий зона иштирокчиларининг реестрига кириш учун махсус иқтисодий зона дирекциясига Махсус иқтисодий зона иштирокчиларининг реестрига киритилганлиги учун Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланадиган миқдордаги тўловни тўлаганидан кейин ариза билан мурожаат қилади.
Махсус иқтисодий зона дирекцияси мазкур аризани олган кундан эътиборан икки иш куни ичида юридик шахсни Махсус иқтисодий зона иштирокчиларининг реестрига киритади ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланган шаклдаги махсус иқтисодий зонанинг иштирокчиси гувоҳномасини беради.
Махсус иқтисодий зонанинг дирекцияси юридик шахс Махсус иқтисодий зона иштирокчиларининг реестрига киритилганидан кейин бир иш куни ичида бу ҳақда тегишли солиқ, божхона ва статистика органларини хабардор қилади.
30-модда. Махсус иқтисодий зона иштирокчисининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
Махсус иқтисодий зона иштирокчиси:
махсус иқтисодий зона иштирокчилари учун қонунчиликда назарда тутилган ҳуқуқий ҳимоя кафолатлари, имтиёзлар ва преференциялардан фойдаланишга;
ер участкаларини электрон онлайн-аукцион воситасида ижарага, биноларни, иншоотларни фойдаланиш учун олишга, шу жумладан ижара ҳуқуқлари асосида олишга ҳамда ушбу Қонунда назарда тутилган тартибда ишлаб чиқариш фаолиятини амалга ошириш учун инфратузилма объектларини қуришга;
инвестиция битими ва инвестиция лойиҳасини амалга оширишнинг тармоқ жадвалларига мувофиқ муҳандислик-коммуникация ва йўл-транспорт инфратузилмаси билан уни ўз вақтида таъминланишини махсус иқтисодий зона дирекциясидан талаб қилишга;
махсус иқтисодий зона дирекцияси томонидан махсус иқтисодий зонанинг иштирокчиларига кўрсатиладиган, шу жумладан шартнома асосида кўрсатиладиган барча турдаги хизмат турларидан тенг шартларда фойдаланишга;
ўз маблағлари ҳисобидан махсус иқтисодий зонанинг бош режасига мувофиқ инвестиция лойиҳасини амалга ошириш учун зарур бўлган инфратузилма объектларини қуришга;
қонунчиликда назарда тутилган бошқа ҳуқуқлардан фойдаланишга ҳақли.
Махсус иқтисодий зона иштирокчиси:
қонунчиликда ва инвестиция битимида назарда тутилган мажбуриятларини белгиланган муддатларда бажариши;
қонунчилик талабларини бажариши;
инвестиция битими ва бизнес-режалар бўйича мажбуриятларнинг бажарилиши тўғрисидаги ҳисоботни махсус иқтисодий зона дирекциясига тақдим этиши шарт.
Махсус иқтисодий зона иштирокчисининг инвестиция битимида назарда тутилган ўз ҳуқуқ ва мажбуриятларини инвестиция битими бўйича барча мажбуриятлар бажарилгунига қадар бошқа юридик шахсга ўтказишига йўл қўйилмайди.
Махсус иқтисодий зона иштирокчиси ўз фаолиятини ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик, шунингдек инвестиция битимига мувофиқ амалга оширади.
31-модда. Юридик шахснинг махсус иқтисодий зона иштирокчиси мақомини йўқотиши
Юридик шахс қуйидаги ҳолларда махсус иқтисодий зона иштирокчиси мақомини йўқотади:
махсус иқтисодий зона тугатилганда;
юридик шахс тугатилганда (фаолияти тугатилганда);
юридик шахснинг жойлашган жойи ўзгариб, янги жойлашган жойи махсус иқтисодий зона ҳудудидан ташқарида бўлган тақдирда;
махсус иқтисодий зона иштирокчиси инвестиция битими бўйича мажбуриятларини бажармаганда;
махсус иқтисодий зона иштирокчисининг аризасига биноан;
махсус иқтисодий зонанинг иштирокчиси қайта ташкил этилган тақдирда, бундан солиқ ва божхона тўловлари бўйича бир хил имтиёзларга эга бўлган махсус иқтисодий зона иштирокчилари ўртасида амалга ошириладиган қўшиб юбориш ёки қўшиб олиш мустасно.
Юридик шахснинг махсус иқтисодий зона иштирокчиси мақомини йўқотиши тўғрисидаги қарор махсус иқтисодий зонанинг дирекцияси томонидан махсус иқтисодий зоналарнинг фаолият кўрсатишини ва уларни ривожлантиришни ташкил этиш соҳасидаги ваколатли давлат органи билан келишилган ҳолда қабул қилинади.
Ушбу модда биринчи қисмининг бешинчи хатбошисида назарда тутилган асослар бўйича юридик шахснинг махсус иқтисодий зона иштирокчиси мақомини йўқотганлиги тўғрисидаги қарор устидан махсус иқтисодий зонанинг иштирокчиси томонидан суд тартибида шикоят қилиниши мумкин.
Махсус иқтисодий зонанинг иштирокчиси билан инвестиция битими махсус иқтисодий зона дирекциясининг қарорига биноан бекор қилинади ва иштирокчи Махсус иқтисодий зона иштирокчиларининг реестридан чиқарилади.
Махсус иқтисодий зона дирекцияси махсус иқтисодий зонанинг иштирокчиси Махсус иқтисодий зона иштирокчиларининг реестридан чиқарилганидан кейин бир иш куни ичида бу ҳақда махсус иқтисодий зона иштирокчисини, солиқ, божхона органларини ва статистика органларини, шунингдек махсус иқтисодий зоналарнинг фаолият кўрсатиши ва уларни ривожлантиришни ташкил этиш соҳасидаги ваколатли давлат органини ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларини юридик шахснинг махсус иқтисодий зона иштирокчиси мақомини йўқотганлик санаси ва асосларини кўрсатган ҳолда ёзма равишда (шу жумладан электрон почта орқали) хабардор қилади.
Юридик шахснинг махсус иқтисодий зона иштирокчиси мақомини йўқотиши солиқ, божхона имтиёзлари ва бошқа преференциялар бекор қилинишига олиб келади.
32-модда. Инвестиция битими бўйича мажбуриятларини бажармаган тақдирда юридик шахсни махсус иқтисодий зона иштирокчиси мақомидан маҳрум этиш тартиби
Махсус иқтисодий зона иштирокчиси инвестиция битими бўйича мажбуриятларини бажармаган тақдирда, инвестор томонидан махсус иқтисодий зона ҳудудида ташкил этилган юридик шахс махсус иқтисодий зона дирекциясининг ташаббусига кўра махсус иқтисодий зонанинг иштирокчиси мақомидан маҳрум этилиши мумкин.
Махсус иқтисодий зона дирекцияси томонидан махсус иқтисодий зона иштирокчисининг инвестиция битими бўйича мажбуриятларини бажармаганлиги факти (бундан енгиб бўлмас куч (форс-мажор) ҳолатлари юзага келган ҳоллар, шунингдек махсус иқтисодий зона дирекциясининг айби билан юзага келган ҳоллар мустасно) аниқланган тақдирда, қоидабузарликлар ва инвестиция битимида белгиланган бажарилмаган мажбуриятлар батафсил баён этилган тегишли далолатнома тузилади, ушбу далолатнома махсус иқтисодий зона дирекциясининг вакиллари ва иштирокчиси томонидан имзоланади. Далолатномада махсус иқтисодий зона иштирокчисининг инвестиция битими бўйича мажбуриятлар бажарилишини таъминлаши керак бўлган муддат ҳам кўрсатилади. Бу муддат тўқсон кундан ошмаслиги керак.
Форс-мажор ҳолатлари юзага келганлиги тасдиқланган тақдирда, махсус иқтисодий зона дирекцияси ва иштирокчиси инвестиция мажбуриятларининг оқилона муддатларда бажарилишини таъминловчи жадвал тузади, бунда форс-мажор ҳолатлари бошланиши билан боғлиқ бўлган кечикишнинг аниқ муддатлари эътиборга олинади.
Махсус иқтисодий зона иштирокчиси инвестиция битими бўйича мажбуриятларини ушбу модданинг иккинчи ва учинчи қисмларида назарда тутилган муддат ичида бажармаган тақдирда, дирекция махсус иқтисодий зоналарнинг фаолият кўрсатишини ва уларни ривожлантиришни ташкил этиш соҳасидаги ваколатли давлат органи билан ёзма равишда келишиб олинганидан кейин махсус иқтисодий зонанинг иштирокчисини инвестиция битимининг бажарилмаганлиги муносабати билан уни бекор қилиш тўғрисида ёзма равишда (шу жумладан электрон почта орқали) хабардор қилади.
Агар ўн кун ўтгунига қадар махсус иқтисодий зона иштирокчиси инвестиция битимининг бекор қилинганлиги тўғрисидаги қарор юзасидан судга шикоят қилмаган бўлса, инвестиция битими бир томонлама тартибда бекор қилинган ҳисобланади.
Агар махсус иқтисодий зона иштирокчиси инвестиция битимининг бекор қилинганлиги тўғрисидаги қарор юзасидан судга шикоят қилган бўлса, унда инвестиция битими бўйича мажбуриятларнинг бажарилиши билан боғлиқ келгусидаги низолар суд тартибида ҳал қилиниши лозим.
Юридик шахснинг инвестиция битими бўйича мажбуриятларини бажармаганлиги муносабати билан махсус иқтисодий зонанинг иштирокчиси мақомини йўқотганлиги солиқ ва божхона имтиёзларининг бекор қилинишига, тўланмаган солиқ ва божхона тўловларининг тўлиқ ҳажмда ундирилишига ҳамда инвестиция лойиҳасини амалга ошириш учун юридик шахсга берилган ер участкалари, бўш турган ва фойдаланилмаётган давлат мулки объектларидан фойдаланиш ҳуқуқи бекор қилинишига сабаб бўлади.
33-модда. Махсус иқтисодий зона иштирокчисининг аризасига асосан махсус иқтисодий зона иштирокчиси мақомини бекор қилиш тартиби
Махсус иқтисодий зона иштирокчиси мақомини бекор қилиш тўғрисидаги ариза махсус иқтисодий зонанинг иштирокчиси томонидан махсус иқтисодий зона дирекциясига берилади.
Махсус иқтисодий зона иштирокчиси мақомини бекор қилиш тўғрисидаги ариза махсус иқтисодий зонанинг дирекцияси томонидан ўн кун ичида, махсус иқтисодий зона дирекциясига моддий ёки молиявий зарар етказиш белгилари бўлган ҳолларда эса ўттиз кун ичида кўриб чиқилади.
Махсус иқтисодий зона дирекциясининг қарорида махсус иқтисодий зона иштирокчиси томонидан етказилган моддий ёки молиявий зарарнинг ўрнини қоплаш, шу жумладан махсус иқтисодий зона дирекциясининг судга мурожаат қилиши орқали қоплаш бўйича чора-тадбирлар назарда тутилиши мумкин.
Юридик шахснинг махсус иқтисодий зона иштирокчиси мақомини йўқотиши махсус иқтисодий зона дирекциясига моддий ёки молиявий зарар етказмаган тақдирда унинг махсус иқтисодий зона ҳудудидаги фаолияти тугатилишига, шунингдек юридик шахсга мулк ҳуқуқи асосида тегишли бўлган мулк ҳуқуқларининг тугатилишига олиб келмайди. Бунда ушбу юридик шахс махсус иқтисодий зона иштирокчилари учун берилган махсус ҳуқуқий режимдан фойдаланиш ҳуқуқини йўқотади.
Ушбу тартиб тадбиркорлик субъектини махсус саноат зоналарининг иштирокчиси мақомидан маҳрум қилишга нисбатан татбиқ этилмайди.
9-боб. Инвестиция битими
34-модда. Инвестиция битимини тузиш
Махсус иқтисодий зона дирекцияси инвестиция лойиҳасида баён этилган шартлар, муддатлар ва тартиб-таомилларга мувофиқ инвестиция битимини тузади. Ер участкасини ижарага олиш шартлари инвестиция битимида назарда тутилади.
Инвестиция битими инвестор томонидан махсус иқтисодий зона дирекцияси қарори (ундан кўчирма) олинганидан (бўш турган (фойдаланилмаётган) бино ижарага берилган тақдирда ёки ер участкаси инвесторга тегишли бўлган тақдирда) ёхуд ер участкаларини ижарага бериш бўйича электрон онлайн-аукцион ғолиби аниқланганидан кейин инвестор ва махсус иқтисодий зона дирекцияси директори томонидан уч иш куни ичида имзоланиши керак.
Инвестиция битими инвестор томонидан ташкил этилган юридик шахс махсус иқтисодий зона иштирокчиси мақомини олган санадан эътиборан кучга киради.
35-модда. Инвестиция битимининг амал қилиш муддатини узайтириш
Инвестиция битими махсус иқтисодий зона дирекцияси томонидан махсус иқтисодий зона иштирокчисининг аризасига кўра узайтирилиши мумкин. Ариза махсус иқтисодий зона иштирокчиси томонидан инвестиция битимининг амал қилиш муддати тугашидан камида бир ой олдин берилади.
Махсус иқтисодий зона иштирокчисининг инвестиция битимининг амал қилиш муддатини узайтириш тўғрисидаги аризасига махсус иқтисодий зонада амалга оширилаётган инвестиция лойиҳасининг уни амалга оширишни давом эттириш зарурлиги ҳақидаги асослантиришни ўз ичига олган бизнес-режаси илова қилинади.
36-модда. Инвестиция битимининг амал қилишини тугатиш
Инвестиция битимининг амал қилиши қуйидаги ҳолларда тугатилади:
инвестиция битимининг амал қилиш муддати тугаганда;
юридик шахс махсус иқтисодий зонанинг иштирокчиси мақомидан маҳрум этилган тақдирда;
махсус иқтисодий зона муддатидан олдин тугатилган тақдирда;
қонунчиликда ёки инвестиция битимида назарда тутилган бошқа ҳолларда.
10-боб. Махсус иқтисодий зоналарнинг махсус ҳуқуқий режими
37-модда. Махсус ҳуқуқий режимнинг ўзига хос хусусиятлари
Махсус иқтисодий зоналарда махсус божхона, солиқ режими, шунингдек фуқароларнинг кириш, чиқиш ва бўлиш режими, меҳнат муносабатлари, молия-кредит фаолиятини амалга ошириш шартлари ҳамда инвестицияларни жалб қилиш, тадбиркорликни ривожлантириш ва махсус иқтисодий зонани ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришни рағбатлантиришга қаратилган бошқа режим ўрнатилиши мумкин.
Махсус ҳуқуқий режим қонунлар ёки Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарори билан ўрнатилади.
Махсус иқтисодий зоналар иштирокчиларига берилган имтиёзлар фақат махсус иқтисодий зоналар ҳудудида амалга ошириладиган фаолиятга нисбатан қўлланилади.
Махсус иқтисодий зона иштирокчилари сифатида рўйхатга олинган чет эл инвесторлари ўзига Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигида берилган барча ҳуқуқлар, кафолатлар ва имтиёзлардан фойдаланиши мумкин.
38-модда. Махсус божхона режими
Махсус божхона режимида қуйидагилар назарда тутилади:
божхона тўловлари ставкаларини вақтинча бекор қилиш ёки пасайтириш;
экспортга ёки импортга нисбатан нотариф чекловларни бекор қилиш, енгиллаштириш.
Махсус иқтисодий зоналар иштирокчилари томонидан экспорт қилинаётган ёки импорт қилинаётган товарларни божхона тўловлари бўйича имтиёзлар қўлланилган ҳолдаги божхона расмийлаштируви қонунчиликда белгиланган тартибда амалга оширилади.
Махсус иқтисодий зона ҳудудида махсус божхона режимини таъминлаш Ўзбекистон Республикаси божхона органлари томонидан амалга оширилади.
Махсус божхона режими товарларнинг махсус иқтисодий зоналар ҳудуди орқали транзит қилинишига нисбатан татбиқ этилмайди.
Махсус божхона режими рақобатсиз муҳитни шакллантиришга олиб келмаслиги керак.
39-модда. Солиқлар ва божхона тўловлари бўйича имтиёзлар
Махсус иқтисодий зоналар иштирокчилари солиқ бўйича имтиёзлардан Ўзбекистон Республикасининг Солиқ кодексида назарда тутилган тартибда фойдаланади.
Махсус иқтисодий зоналар иштирокчилари қуйидагиларни тўлашдан озод этилади:
республикада ишлаб чиқарилмайдиган ва инвестиция битимига мувофиқ инвестиция лойиҳасини амалга ошириш учун қурилиш даврида белгиланган тартибда олиб кирилган қурилиш материаллари учун божхона тўловларини (бундан қўшимча қиймат солиғи ва божхона расмийлаштируви учун йиғимлар мустасно);
тасдиқланган рўйхат бўйича технологик ускуналарнинг ўхшаши Ўзбекистон Республикасида ишлаб чиқарилмайдиганини олиб киришда божхона тўловларини (бундан божхона расмийлаштируви учун йиғимлар мустасно).
Махсус иқтисодий зоналар иштирокчилари томонидан ишлаб чиқариш ва маҳсулотларни экспортга реализация қилиш учун фойдаланадиган хом ашё, материаллар ва бутловчи қисмлар Ўзбекистон Республикаси ҳудудига олиб кирилганда божхона тўловлари (бундан божхона расмийлаштируви учун йиғимлар мустасно) тўланмайди.
Махсус иқтисодий зона иштирокчилари товарларни импорт қилганда қўшилган қиймат солиғини 120 кунгача муддатга кечиктириб тўлаши мумкин.
Ҳисобланган солиқ суммасидан ҳисобга олинадиган қўшилган қиймат солиғи суммасининг ошиб кетиши натижасида ҳосил бўлган қўшилган қиймат солиғи суммасининг ўрни махсус иқтисодий зона иштирокчисига етти кун давомида соддалаштирилган тартибда қоплаб берилади.
Тўланган қўшилган қиймат солиғи суммаси махсус иқтисодий зона иштирокчиларига Ўзбекистон Республикаси республика бюджетидан Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланадиган тартибда қоплаб берилади.
40-модда. Махсус иқтисодий зоналарда меҳнат муносабатларини тартибга солиш
Махсус иқтисодий зоналардаги меҳнат муносабатлари Ўзбекистон Республикасининг Меҳнат кодекси , жамоа шартномалари (келишувлари) ва (ёки) якка тартибдаги меҳнат шартномалари (контрактлари) билан тартибга солинади.
Жамоа шартномалари (келишувлари) ва якка тартибдаги меҳнат шартномалари (контрактлари) махсус иқтисодий зоналар ҳудудларида ташкил этиладиган юридик шахслар ходимларининг аҳволини Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигида, шунингдек Халқаро меҳнат ташкилотининг Ўзбекистон Республикаси қўшилган конвенцияларида назарда тутилган шартларга нисбатан ёмонлаштириши мумкин эмас.
Махсус иқтисодий зоналар ҳудудида ташкил этиладиган юридик шахсларнинг ходимлари штатида Ўзбекистон Республикаси фуқаролари ходимлар умумий сонининг камида тўқсон фоизини ташкил этиши керак.
41-модда. Махсус иқтисодий зона дирекциясининг бюджети
Махсус иқтисодий зона дирекцияси ҳар йили даромадлар ва харажатлар сметаси шаклида тасдиқланадиган мустақил бюджетга эга бўлади.
Махсус иқтисодий зона дирекциясининг даромадлари Махсус иқтисодий зона иштирокчиларининг реестрига киритганлик учун олинадиган тўловлардан, махсус иқтисодий зона дирекциясининг фойдаланишида ва бошқарувида бўлган бинолар, иншоотлар ва ер участкаларига бўлган ижара ҳуқуқини электрон онлайн-аукцион воситасида сотишдан, шартномалар бўйича хизматлар кўрсатишдан келиб тушадиган тушумлардан ва қонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан шакллантирилади.
Махсус иқтисодий зона шаклланиш босқичида ўз харажатларини ўзи қоплайдиган бўлгунига қадар, лекин уч йилдан ортиқ бўлмаган муддатга махсус иқтисодий зона дирекцияси таъминоти учун республика ва маҳаллий бюджетлардан маблағлар, ссудалар, шунингдек Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигида тақиқланмаган бошқа манбалардан маблағлар жалб қилиниши мумкин.
11-боб. Якунловчи қоидалар
42-модда. Махсус иқтисодий зона иштирокчиларини ҳуқуқий ҳимоя қилиш кафолатлари
Махсус иқтисодий зона иштирокчиларининг ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатлари, шунингдек Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномалари билан кафолатланади.
Солиқ тўғрисидаги қонунчилик ўзгарганда махсус иқтисодий зоналар иштирокчилари имтиёзлар амал қилиш муддати давомида, лекин ўн йилдан ошмаган муддат ичида солиқлар, йиғимлар ва бошқа тўловлар тўлаш бўйича улар Махсус иқтисодий зона иштирокчиларининг реестрига киритилган санада амалда бўлган нормалар ва қоидаларни қўллашга ҳақлидир, бундан акциз тўланадиган товарларга солиқ солинишини тартибга солувчи қонунчиликнинг нормалари ва қоидалари мустасно.
Махсус иқтисодий зоналарнинг иштирокчилари экспорт қилинадиган ва импорт қилинадиган товарлар учун ўзига қулай бўлган шарт-шароитлардан, тўлов шаклларидан ва ҳисоб-китоблардан фойдаланишга ҳақли.
Махсус иқтисодий зоналарда махсус иқтисодий зоналарнинг иштирокчиларига нисбатан қонунчиликда назарда тутилган барча кафолатлар ва имтиёзларга риоя этилиши таъминланади. Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарори билан қўшимча кафолатлар ва имтиёзлар берилиши мумкин.
Давлат органлари ва бошқа органлар ёхуд мансабдор шахслар томонидан юридик ҳамда жисмоний шахсларнинг фаолиятига асоссиз аралашганлик натижасида уларга етказилган зарарларнинг, шунингдек бой берилган фойда ва маънавий зиённинг ўрни суд тартибида қопланиши ёки компенсация қилиниши лозим.
43-модда. Низоларни ҳал этиш
Махсус иқтисодий зоналарнинг фаолият кўрсатишини ва уларни ривожлантиришни ташкил этиш соҳасидаги низолар қонунчиликда белгиланган тартибда ҳал этилади.
44-модда. Махсус иқтисодий зоналар тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун жавобгарлик
Махсус иқтисодий зоналар тўғрисидаги қонунчиликни бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.
45-модда. Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларини ўз кучини йўқотган деб топиш
Қуйидагилар ўз кучини йўқотган деб топилсин:
1) Ўзбекистон Республикасининг 1996 йил 25 апрелда қабул қилинган «Эркин иқтисодий зоналар тўғрисида»ги 220-I-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1996 йил, № 5-6, 58-модда);
2) Ўзбекистон Республикасининг 2003 йил 25 апрелда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги 482-II-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2003 йил, № 5, 67-модда) XV бўлими ;
3) Ўзбекистон Республикасининг 2005 йил 14 декабрда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикаси Ташқи иқтисодий алоқалар агентлиги Ўзбекистон Республикаси Ташқи иқтисодий алоқалар, инвестициялар ва савдо вазирлиги этиб қайта ташкил қилинганлиги муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартишлар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-11-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2005 йил, № 12, 410-модда) 3-моддаси ;
4) Ўзбекистон Республикасининг 2006 йил 10 октябрда қабул қилинган «Тадбиркорлик субъектларини ҳуқуқий ҳимоя қилиш тизими такомиллаштирилганлиги ҳамда уларнинг молиявий жавобгарлиги эркинлаштирилганлиги муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-59-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2006 йил, № 10, 536-модда) 11-моддаси ;
5) Ўзбекистон Республикасининг 2009 йил 23 сентябрда қабул қилинган «Эркин иқтисодий зоналар тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги ЎРҚ-224-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2009 йил, № 9, 338-модда);
6) Ўзбекистон Республикасининг 2015 йил 20 августда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига хусусий мулкни, тадбиркорлик субъектларини ишончли ҳимоя қилишни янада кучайтиришга, уларни жадал ривожлантириш йўлидаги тўсиқларни бартараф этишга қаратилган ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-391-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2015 йил, № 8, 312-модда) 10-моддаси ;
7) Ўзбекистон Республикасининг 2018 йил 18 апрелда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-476-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2018 йил, № 4, 224-модда) 20-моддаси .
46-модда. Ушбу Қонуннинг ижросини, етказилишини, моҳияти ва аҳамияти тушунтирилишини таъминлаш
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.
47-модда. Қонунчиликни ушбу Қонунга мувофиқлаштириш
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;
республика ижро этувчи ҳокимият органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.
48-модда. Ушбу Қонуннинг кучга кириши
Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ой ўтгач кучга киради.
Эркин иқтисодий зоналар ҳудудида мазкур Қонун кучга киргунга қадар эркин иқтисодий зоналар дирекциялари томонидан рўйхатга олинган ва инвестиция лойиҳаларини амалга ошираётган эркин иқтисодий зоналар иштирокчилари учун қонун ҳужжатларида назарда тутилган имтиёз ва преференциялар улар тақдим этилган муддат ўтгунига қадар сақлаб қолинади.
Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2020 йил 17 февраль,
ЎРҚ-604-сон
Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni
Maxsus iqtisodiy zonalar toʻgʻrisida
Qonunchilik palatasi tomonidan 2019-yil 9-dekabrda qabul qilingan Senat tomonidan 2019-yil 14-dekabrda maʼqullangan
1-bob. Umumiy qoidalar
1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi maxsus iqtisodiy zonalarning faoliyat koʻrsatishini va ularni rivojlantirishni tashkil etish sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.
2-modda. Maxsus iqtisodiy zonalar toʻgʻrisidagi qonunchilik
Maxsus iqtisodiy zonalar toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.
Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining maxsus iqtisodiy zonalar toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.
3-modda. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
investitsiya loyihasi — iqtisodiy, ijtimoiy va boshqa foyda olish uchun investitsiyalarni amalga oshirishga yoxud jalb etishga qaratilgan, oʻzaro bogʻliq boʻlgan tadbirlar majmui;
investor — foyda olish maqsadida investitsiya faoliyati obyektlariga oʻzining mablagʻlarini va (yoki) qarz mablagʻlarini yoxud jalb qilingan boshqa investitsiya resurslarini investitsiya qilishni amalga oshiruvchi investitsiya faoliyati subyekti;
maxsus iqtisodiy zona — tegishli hududni jadal ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish uchun chet el investitsiyalari va mahalliy investitsiyalarni, yuqori texnologiyalar hamda boshqaruv tajribasini jalb etish maqsadida maxsus ajratilgan, belgilangan chegaralarga va maxsus huquqiy rejimga ega boʻlgan hudud;
maxsus huquqiy rejim — maxsus iqtisodiy zonalar hududida investitsiya faoliyatini va boshqa tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish uchun alohida shart-sharoitlarni belgilaydigan huquqiy normalar majmui;
Maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilarining reyestri — maxsus iqtisodiy zonaning ishtirokchilari va investitsiya loyihalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan maʼlumotlarning axborot bazasi;
maxsus iqtisodiy zonaning bosh rejasi — maxsus iqtisodiy zonalarning faoliyat koʻrsatishini va ularni rivojlantirishni tashkil etish sohasidagi vakolatli davlat organi bilan kelishilgan holda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari yoki maxsus sanoat zonasini boshqaruvchi kompaniya tomonidan tasdiqlangan loyiha hujjati boʻlib, uning asosida maxsus iqtisodiy zona hududini rejalashtirish, qurish, rekonstruksiya qilish va shaharsozlik jihatidan oʻzlashtirishning boshqa turlari amalga oshiriladi.
2-bob. Maxsus iqtisodiy zonalarning faoliyat koʻrsatishini va ularni rivojlantirishni tashkil etish sohasida davlat tomonidan tartibga solish
4-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
maxsus iqtisodiy zonalarning faoliyat koʻrsatishini va ularni rivojlantirishni tashkil etish sohasida yagona davlat siyosati amalga oshirilishini taʼminlaydi;
maxsus iqtisodiy zonalarni rivojlantirish dasturlarini tasdiqlaydi;
maxsus iqtisodiy zonalar direksiyalarining ustavlarini tasdiqlaydi, ularning faoliyatini muvofiqlashtirishni, monitoring va nazorat qilishni amalga oshiradi;
maxsus iqtisodiy zonalarning faoliyat koʻrsatishini va ularni rivojlantirishni tashkil etish sohasidagi vakolatli davlat organlarini belgilaydi, ularning faoliyati ustidan nazoratni amalga oshiradi;
investitsiya loyihalarining oʻz vaqtida roʻyobga chiqarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi.
5-modda. Maxsus iqtisodiy zonalarning faoliyat koʻrsatishini va ularni rivojlantirishni tashkil etish sohasidagi vakolatli davlat organi
Maxsus iqtisodiy zonalarning faoliyat koʻrsatishini va ularni rivojlantirishni tashkil etish sohasidagi vakolatli davlat organi:
maxsus iqtisodiy zonalarning faoliyat koʻrsatishini va ularni rivojlantirishni tashkil etish sohasidagi davlat siyosatini amalga oshiradi;
maxsus iqtisodiy zonalarning faoliyat koʻrsatishini va ularni rivojlantirishni tashkil etish sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqadi;
maxsus iqtisodiy zonalarning faoliyat koʻrsatish samaradorligini baholash uslubiyotini ishlab chiqadi va tasdiqlaydi;
investitsiya loyihalarini amalga oshirishning har bir bosqichida investorlarning, maxsus iqtisodiy zonalar ishtirokchilarining hamda tegishli vazirliklar va idoralarning oʻzaro hamkorligini tashkil etadi;
investitsiya loyihalarini amalga oshirish bilan bogʻliq boʻlgan, shu jumladan mavjud byurokratik toʻsiqlarni olib tashlash boʻyicha tashkiliy masalalarni hal etishga doir ishlarni tashkil etadi;
maxsus iqtisodiy zonalar hududida investitsiya loyihalarining roʻyobga chiqarilish jarayoni monitoringini amalga oshiradi;
maxsus iqtisodiy zonalar direksiyasining va ishtirokchilarining faoliyati samaradorligini baholashdan oʻtkazadi;
maxsus iqtisodiy zonalarning faoliyat koʻrsatishini va ularni rivojlantirishni tashkil etish masalalari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari ijrosini tashkil etadi;
maxsus iqtisodiy zonalarning faoliyat koʻrsatishini va ularni rivojlantirishni tashkil etish, shuningdek maxsus iqtisodiy zonalar direksiyalarining faoliyatini rivojlantirish masalalari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritadi.
6-modda. Maxsus iqtisodiy zonani rivojlantirish dasturi
Maxsus iqtisodiy zonani rivojlantirish quyidagilarni oʻz ichiga olgan dasturga muvofiq amalga oshiriladi:
ishlab chiqarish infratuzilmasini yaratishni;
muhandislik-kommunikatsiya va yoʻl-transport infratuzilmasini rivojlantirish dasturlarini taʼminlashni;
bozor infratuzilmasini yaratishni;
maxsus iqtisodiy zonaning faoliyat boʻyicha va sohaviy ixtisoslashuviga muvofiq chet el investitsiyalarini hamda mahalliy investitsiyalarni jalb etish chora-tadbirlari kompleksini.
Maxsus iqtisodiy zonani rivojlantirish dasturini moliyaviy jihatdan taʼminlash zonaning oʻz resurslari, xususiy manbalar, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetining, xalqaro moliya institutlari va chet el hukumat moliya tashkilotlarining mablagʻlari, shuningdek qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga amalga oshiriladi, bunda maxsus iqtisodiy zonada ishlab chiqarish faoliyatini yoʻlga qoʻyish maqsadida Vazirlar Mahkamasining ruxsati bilan infratuzilma bilan taʼminlash ishlari belgilangan tartibda xususiy investorlar tomonidan amalga oshirilgan taqdirda, ushbu xarajatlarning oʻrni keyinchalik maxsus iqtisodiy zonaning mablagʻlari hisobidan qoplanadi.
Oʻzbekiston Respublikasining davlat investitsiya dasturlarini shakllantirishda maxsus iqtisodiy zonalarning muhandislik-kommunikatsiya va yoʻl-transport infratuzilmasini rivojlantirish dasturlarining moliyaviy taʼminoti nazarda tutilishi kerak.
7-modda. Maxsus iqtisodiy zona hududida joylashgan davlat mulki obyektlarini boshqarish
Maxsus iqtisodiy zonalar boʻsh turgan va faoliyat koʻrsatmayotgan davlat mulki obyektlari, maʼmuriy-hududiy tuzilmalar hududlari negizida, shuningdek qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan yerlarda tashkil etiladi.
Maxsus iqtisodiy zona hududida joylashgan davlat mulki obyektlari mahalliy davlat hokimiyati organlarining oʻz vakolati doirasidagi qaroriga koʻra maxsus iqtisodiy zona direksiyasiga davlat aktivlarini boshqarish boʻyicha vakolatli organ bilan kelishgan holda operativ boshqaruvga berilishi mumkin, bundan xususiylashtirilmaydigan strategik davlat mulki obyektlari mustasno. Davlat mulki obyektlari maxsus iqtisodiy zona direksiyasiga maxsus iqtisodiy zona faoliyat koʻrsatadigan butun davr uchun operativ boshqaruvga beriladi.
Maxsus iqtisodiy zonaning direksiyasi maxsus iqtisodiy zona hududida joylashgan, boʻsh turgan va faoliyat koʻrsatmayotgan davlat mulki obyektlarini investitsiya majburiyatlarini qabul qilgan holda, maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilariga elektron onlayn-auksion savdolarida realizatsiya qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilishga haqli.
Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar alohida hollarda, faqat qishloq xoʻjaligi mahsulotlari va dorivor oʻsimliklar yetishtirish uchun farmatsevtika hamda agrar yoʻnalishdagi maxsus iqtisodiy zonalar uchun berilishi mumkin. Boshqacha faoliyat va tarmoq ixtisoslashuviga ega boʻlgan maxsus iqtisodiy zonalarga qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar ularning yer fondi toifasi Oʻzbekiston Respublikasi Yer kodeksida belgilangan tartibda oʻzgartirilganidan keyin berilishi mumkin.
Maxsus iqtisodiy zonalar hududidagi yer uchastkalari maxsus iqtisodiy zonaning direksiyasi tomonidan beriladi va uning tasarrufida turadi, bundan maxsus sanoat zonalarining hududlari mustasno.
Maxsus iqtisodiy zona bosh rejasiga muvofiq infratuzilma bilan taʼminlanganidan va davlat qabul komissiyasi tomonidan qabul qilinganidan keyin Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlarining qarori bilan tasdiqlangan investitsiya buyurtmanomasida koʻrsatilgan oʻlchamdagi yer uchastkasi elektron onlayn-auksion oʻtkazishni boshqa tashkilotlar bilan kelishib olish zaruratisiz maxsus iqtisodiy zona direksiyasining qarori bilan elektron onlayn-auksionga qoʻyiladi. Mazkur tartib maxsus sanoat zonalari hududidagi yer uchastkasini berishga nisbatan tatbiq etilmaydi.
Elektron onlayn-auksion gʻolibi investitsiya buyurtmanomasida koʻrsatilgan yer uchastkasini ijaraga olish va maxsus iqtisodiy zonaning direksiyasi bilan investitsiya shartnomasini tuzish huquqiga ega boʻladi.
Maxsus iqtisodiy zonalar hududida shaharsozlik faoliyati maxsus iqtisodiy zonalarning tasdiqlangan bosh rejalariga muvofiq amalga oshiriladi.
8-modda. Maxsus iqtisodiy zonalarda davlat-xususiy sheriklik
Maxsus iqtisodiy zonalarda davlat-xususiy sheriklik Oʻzbekiston Respublikasining “Davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq amalga oshiriladi.
3-bob. Maxsus iqtisodiy zonalarning turlari va ularning faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari
9-modda. Maxsus iqtisodiy zonalarning turlari
Maxsus iqtisodiy zonalar quyidagi turda tashkil etilishi mumkin:
erkin iqtisodiy zonalar;
maxsus ilmiy-texnologik zonalar;
turistik-rekreatsion zonalar;
erkin savdo zonalari;
maxsus sanoat zonalari.
10-modda. Erkin iqtisodiy zona
Erkin iqtisodiy zona — yangi ishlab chiqarish quvvatlarini barpo etish, yuqori texnologik ishlab chiqarishni rivojlantirish, zamonaviy raqobatbardosh, import oʻrnini bosuvchi, eksportga yoʻnaltirilgan tayyor sanoat mahsulotini ishlab chiqarishni oʻzlashtirishga faol jalb etish, shuningdek ishlab chiqarish, muhandislik-kommunikatsiya, yoʻl-transport, ijtimoiy infratuzilmani va logistika xizmatlarini rivojlantirishni taʼminlash maqsadlarida tashkil etiladigan hudud.
11-modda. Maxsus ilmiy-texnologik zona
Maxsus ilmiy-texnologik zona — innovatsiya infratuzilmasini rivojlantirish maqsadlarida ilmiy tashkilotlar va ilmiy faoliyat sohasidagi boshqa tashkilotlar (texnologik parklar, texnologiyalarni tarqatish (texnologiyalar transferi) markazlari, innovatsion klasterlar, venchur fondlari, biznes-inkubatorlar va boshqalar) toʻplangan hudud.
12-modda. Turistik-rekreatsion zona
Turistik-rekreatsion zona — unda zamonaviy turistik infratuzilma obyektlarini (mehmonxona komplekslari, madaniy-sogʻlomlashtirish, savdo-koʻngilochar va boshqa turistik ahamiyatdagi obyektlarni), maxsus faoliyat koʻrsatuvchi va mavsumiy rekreatsion dam olish zonalarini turistlarga xizmat koʻrsatish maqsadida zarur shart-sharoitlarni taʼminlagan holda barpo etishga doir investitsiya loyihalarini amalga oshirish uchun tashkil etiladigan hudud.
13-modda. Erkin savdo zonalari
Erkin savdo zonalari konsignatsiya omborlarini, maxsus bojxona va soliq rejimlari boʻlgan hududlarni, shuningdek tovarlarga ishlov berish, ularni oʻrab-joylash, saralash, saqlash uchun maydonchalarni oʻz ichiga oladi.
Erkin savdo zonalari chegara punktlarida, aeroportlarda, temir yoʻl bogʻlamalarida yoki Oʻzbekiston Respublikasining boshqa bojxona hududlarida tashkil etiladi.
14-modda. Maxsus sanoat zonasi
Maxsus sanoat zonasi — boshqaruv, xoʻjalik va moliyaviy faoliyatning alohida rejimi joriy etiladigan hudud. Maxsus sanoat zonalari zarur maʼmuriy, ilmiy-texnologik, ishlab chiqarish, muhandislik-kommunikatsiya, yoʻl-transport va ijtimoiy infratuzilmani barpo etish uchun yer uchastkalarini ajratish orqali shakllantiriladigan xizmat koʻrsatish va ishlab chiqarish zonalarini oʻz ichiga oladi.
Maxsus sanoat zonasining faoliyat koʻrsatish qoidalari va tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.
4-bob. Maxsus iqtisodiy zonalar hududida amalga oshirish uchun taklif etiladigan investitsiya loyihalariga doir talablar
15-modda. Maxsus iqtisodiy zonalar hududida amalga oshirish uchun taklif etiladigan investitsiya loyihalariga doir umumiy talablar
Maxsus iqtisodiy zonalar hududida amalga oshirish uchun taklif etiladigan investitsiya loyihalariga doir umumiy talablar jumlasiga quyidagilar kiradi:
arxitektura va qurilish, texnik jihatdan tartibga solish, ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish, mehnatni muhofaza qilish hamda sanoat xavfsizligi sohasidagi qonunchilik hujjatlari talablariga muvofiqlik;
moliyalashtirish manbalarining mavjudligi;
maxsus iqtisodiy zona faoliyatiga va tarmoq ixtisoslashuviga muvofiqlik;
texnologik uskunalar va texnologik jarayonlar koʻrsatkichlarining zamonaviy energiya samaradorligi talablariga muvofiqligi.
16-modda. Erkin iqtisodiy zonalar hududida amalga oshirish uchun taklif etiladigan investitsiya loyihalariga doir alohida talablar
Investitsiya buyurtmanomasi topshirilgan paytda erkin iqtisodiy zonalar hududida amalga oshirish uchun taklif etiladigan investitsiya loyihalari Oʻzbekiston Respublikasida ishlab chiqarilmaydigan yoki Oʻzbekiston Respublikasida ishlab chiqarish hajmlari ichki bozorning ehtiyojlarini qoplamaydigan yangi mahsulot turlarini ishlab chiqarishni nazarda tutgan boʻlishi kerak.
Erkin iqtisodiy zonalar hududida amalga oshirish uchun taklif etiladigan investitsiya loyihalari Oʻzbekiston Respublikasi tashqi iqtisodiy faoliyatining tovar nomenklaturasi kodi boʻyicha yakuniy mahsulot tovar pozitsiyasining dastlabki toʻrtta belgilaridan birining darajasida boshlangʻich xom ashyoga nisbatan oʻzgarishini yoki qoʻshilgan qiymatga ega mahsulot hajmining kamida oʻttiz foiz darajasida koʻpayishini nazarda tutishi kerak.
Erkin iqtisodiy zonalarda raqobat muhiti yaratilgan, ichki bozor toʻyingan yoki ishlab chiqarish hajmlari ichki bozor ehtiyojlarini qoplaydigan oʻxshash mahsulot ishlab chiqaradigan mahalliy ishlab chiqaruvchilar mavjud boʻlgan mahsulot turlarini ishlab chiqarishga doir investitsiya loyihalari amalga oshirilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Tegishli vakolatli organlarning Oʻzbekiston Respublikasida oʻxshash mahsulot ishlab chiqaruvchi mahalliy ishlab chiqaruvchilar mavjud emasligi, ishlab chiqarish hajmlari yetishmasligi va raqobat muhiti darajasi toʻgʻrisidagi xulosalari erkin iqtisodiy zona direksiyasi tomonidan mustaqil ravishda soʻrab olinadi.
Ushbu talablar toʻliq eksportga yoʻnaltirilgan investitsiya loyihalari uchun tatbiq etilmaydi.
17-modda. Maxsus ilmiy-texnologik zonalar hududida amalga oshirish uchun taklif etiladigan investitsiya loyihalariga doir alohida talablar
Maxsus ilmiy-texnologik zonalar hududida amalga oshirish uchun taklif etiladigan investitsiya loyihalari quyidagi talablarga muvofiq boʻlishi kerak:
roʻyxatdan oʻtgan patent huquqlarining mavjudligi;
ilmiy-texnik yangilik va ishlab chiqariladigan mahsulotning koʻp ilmiy izlanishni talab qilishi (tovarlarning xususiyatiga koʻra mutlaqo yangi yoki ilgari ishlab chiqarilgan oʻxshash tovarning xususiyatlaridan jiddiy farq qilsa yoki tovarning isteʼmol xossalariga koʻra mavjud boʻlgan shunday tovarlarga nisbatan yaxshilangan boʻlsa yoki bevosita oʻxshashlari mavjud boʻlmagan taqdirda, sifat jihatidan yangicha isteʼmol (funksional) xususiyatlariga ega boʻlsa, shu jumladan tovarning raqobatbardoshligini oshiradigan yoxud tovarni qoʻllashning bunday tovardan foydalanish sohasini kengaytirish imkonini beradigan yangi usuli aniqlangan boʻlsa).
Tegishli vakolatli organlarning roʻyxatdan oʻtgan patent huquqlari mavjudligi va ilmiy-texnik yangilikning mavjudligi hamda yuqori texnologik mahsulotlar ishlab chiqarilishi toʻgʻrisidagi xulosalari erkin iqtisodiy zona direksiyasi tomonidan mustaqil ravishda soʻrab olinadi.
18-modda. Turistik-rekreatsion zonalar hududida amalga oshirish uchun taklif etiladigan investitsiya loyihalariga doir alohida talablar
Turistik-rekreatsion zonalar hududida amalga oshirish uchun taklif etiladigan investitsiya loyihalari turistik industriya obyektlarining barpo etilishini, turistik xizmatlarni tashkil etish chogʻida turistlar xavfsizligi va sogʻligʻining muhofaza qilinishini taʼminlash chora-tadbirlarini, shu jumladan turistik industriya obyektlarini videokuzatuv, favqulodda vaziyatlar yuzaga kelgan taqdirda ogohlantirish (xabar qilish) va zarur yordam koʻrsatish tizimlari bilan jihozlash orqali taʼminlash chora-tadbirlarini nazarda tutishi kerak.
19-modda. Maxsus iqtisodiy zonalar hududida taqiqlangan faoliyat
Maxsus iqtisodiy zonalar hududida faoliyatning quyidagi turlarini amalga oshirish taqiqlanadi:
ekologik standartlarga va mehnatni muhofaza qilish standartlariga javob bermaydigan ishlab chiqarishni;
qurol va oʻq-dorilar ishlab chiqarishni, qurol va oʻq-dorilar savdosini;
yadroviy materiallar va radioaktiv moddalar ishlab chiqarishni, yadroviy materiallar va radioaktiv moddalar savdosini;
alkogol va tamaki mahsulotlari ishlab chiqarishni;
xom teriga ishlov berishni, hayvonlarni haydab boqishni yoki soʻyishni;
sement, beton, sement klinkeri, gʻisht, temir-beton plitalar ishlab chiqarishni, koʻmir, ohak va gipsdan mahsulot ishlab chiqarishni;
barcha turdagi chiqindilarni qayta ishlash, parchalash, yoqish, gazlashtirish, ularga kimyoviy vositalar bilan ishlov berish, ularni yakuniy va (yoki) vaqtincha saqlash va (yoki) yer ostiga koʻmib tashlashni;
neftni qayta ishlash zavodlarini, atom elektr stansiyalarini, yadroviy qurilmalarni, radiatsiyaviy manbalarni, qayta ishlangan yadroviy yoqilgʻi, radioaktiv moddalar va chiqindilar, shuningdek boshqa radioaktiv chiqindilarni saqlash, utilizatsiya qilish va qayta ishlash uchun moʻljallangan punktlar hamda qurilmalarni joylashtirishni.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining yoki Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari bilan maxsus iqtisodiy zonalar hududida faoliyatning ayrim turlariga nisbatan taqiq va cheklovlar joriy etilishi mumkin.
5-bob. Maxsus iqtisodiy zonani tashkil etish, uning faoliyat koʻrsatish muddatini uzaytirish, chegaralarini oʻzgartirish va uni tugatish tartibi
20-modda. Maxsus iqtisodiy zonani tashkil etish, uning faoliyat koʻrsatish muddatini uzaytirish, chegaralarini oʻzgartirish va uni tugatish
Maxsus iqtisodiy zona Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qaroriga binoan oʻttiz yil muddatga tashkil etiladi. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori asosida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi maxsus iqtisodiy zonaning faoliyat koʻrsatishini va uni rivojlantirishni tashkil etish masalasi yuzasidan qaror qabul qiladi.
Maxsus iqtisodiy zonaning faoliyat koʻrsatish muddatini uzaytirish, chegaralarini oʻzgartirish va uni tugatish Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qaroriga binoan amalga oshiriladi.
Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga maxsus iqtisodiy zonani tashkil etish, faoliyat koʻrsatish muddatini uzaytirish, chegaralarini oʻzgartirish va uni muddatidan oldin tugatish toʻgʻrisida taklif kiritishlari mumkin.
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi kiritilgan taklifni u kelib tushgan kundan eʼtiboran oʻttiz kun ichida koʻrib chiqadi va maʼqullangan taqdirda taklifni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga kiritadi.
21-modda. Maxsus iqtisodiy zonani tashkil etish, uning faoliyat koʻrsatish muddatini uzaytirish, chegaralarini oʻzgartirish yoki uni tugatish uchun taqdim etiladigan hujjatlar
Maxsus iqtisodiy zonani tashkil etish toʻgʻrisidagi taklifga quyidagilar ilova qilinadi:
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining maxsus iqtisodiy zonani tashkil etish toʻgʻrisidagi qarori loyihasi, unda maxsus iqtisodiy zonaning nomi, u qancha muddatga tashkil etilayotganligi, maxsus iqtisodiy zonani tashkil etish maqsadi va uning turi, uning maxsus huquqiy rejimi xususiyatlari, faoliyatiga oid va tarmoq ixtisoslashuvi, maxsus iqtisodiy zonaning umumiy maydoni hamda chegaralarining tavsifi, uning tashkil etilishini va rivojlantirilishini taʼminlash chora-tadbirlari koʻrsatiladi;
aniq tadbirlar, bu tadbirlarni amalga oshirish uchun masʼul shaxslar va tashkilotlar, shuningdek maxsus iqtisodiy zonani rivojlantirish boʻyicha ishlarni moliyalashtirish manbalari koʻrsatilgan holda maxsus iqtisodiy zonani rivojlantirish dasturining loyihasi;
maxsus iqtisodiy zonaning moʻljallangan chegaralari chizib koʻrsatilgan holda yer-kadastr rejasining koʻchirma nusxasi;
maxsus iqtisodiy zonaning moʻljallanayotgan chegaralarida joylashgan yerlarning tarkibi, yer egalarining, yerdan foydalanuvchilarning, yer uchastkalari ijarachilarining va mulkdorlarining (ular mavjud boʻlgan taqdirda) roʻyxati hamda ularning maxsus iqtisodiy zonani tashkil etish uchun yer uchastkalarini Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashiga, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklariga oʻtkazish uchun yozma roziligi;
tegishli hududdagi ijtimoiy, ekologik va iqtisodiy shart-sharoitlarni, moddiy va mehnat resurslari, kommunikatsiyalar bilan taʼminlanganlikni tahlil qilish asosida ishlab chiqilgan maxsus iqtisodiy zonani, uning turini tashkil etish zarurligi hamda mumkinligini asoslovchi biznes-reja, shuningdek maxsus iqtisodiy zona maxsus huquqiy rejimining taklif etilayotgan oʻziga xos xususiyatlarining moliyaviy-iqtisodiy asosi;
maxsus iqtisodiy zona direksiyasi ustavining loyihasi (agar direksiya davlat muassasasi shaklida tashkil etilayotgan boʻlsa).
Maxsus iqtisodiy zonaning faoliyat koʻrsatish muddatini uzaytirish toʻgʻrisidagi taklifga quyidagilar ilova qilinadi:
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining maxsus iqtisodiy zonaning faoliyat koʻrsatish muddatini uzaytirish toʻgʻrisidagi qarori loyihasi;
maxsus iqtisodiy zonaning faoliyat koʻrsatish muddatini uzaytirish zarurati va imkoniyatining asoslari.
Maxsus iqtisodiy zonaning chegaralarini oʻzgartirish toʻgʻrisidagi taklifga quyidagilar ilova qilinadi:
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining maxsus iqtisodiy zonaning chegaralarini oʻzgartirish toʻgʻrisidagi qarori loyihasi;
maxsus iqtisodiy zona bosh rejasining loyihasi va maxsus iqtisodiy zonaning chegaralarini moʻljallanayotgan oʻzgartirishni hisobga olgan holda chegaralari chizib koʻrsatilgan yer-kadastr rejasining koʻchirma nusxasi;
chegaralariga oʻzgartirish kiritiladigan maxsus iqtisodiy zonaga qoʻshilishi moʻljallanayotgan hududlarda joylashgan yerlarning tarkibi, yer egalarining, yerdan foydalanuvchilarning, yer uchastkalari ijarachilarining va mulkdorlarining (ular mavjud boʻlgan taqdirda) roʻyxati hamda ularning yer uchastkalarini maxsus iqtisodiy zonaning direksiyasiga, maxsus sanoat zonasi boʻlgan taqdirda esa, yer uchastkalarini Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashiga, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklariga oʻtkazish uchun yozma roziligi;
maxsus iqtisodiy zonaning chegaralariga qoʻshib olish uchun taklif qilinayotgan hududlarda amalda faoliyat koʻrsatayotgan yuridik shaxslarning va tadbirkorlik subyektlarining roʻyxati;
maxsus iqtisodiy zonaning chegaralaridan chiqarib tashlash uchun taklif etilayotgan hududlarda amalda faoliyat koʻrsatayotgan maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilarining roʻyxati (ular mavjud boʻlgan taqdirda);
maxsus iqtisodiy zonaning chegaralarini oʻzgartirish zarurati va imkoniyatining asoslari.
Maxsus iqtisodiy zonani muddatidan oldin tugatish toʻgʻrisidagi taklifga quyidagilar ilova qilinadi:
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining maxsus iqtisodiy zonani tugatishni taʼminlash, shuningdek zarur boʻlgan hollarda maxsus iqtisodiy zonaning ishtirokchilariga kafolatlar va (yoki) kompensatsiyalarni taqdim etish boʻyicha kompleks tashkiliy chora-tadbirlarni nazarda tutuvchi maxsus iqtisodiy zonani muddatidan oldin tugatish toʻgʻrisidagi qarori loyihasi;
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining maxsus iqtisodiy zonani tugatish komissiyasining tarkibi va vakolatlarini, shuningdek maxsus iqtisodiy zonani tugatish tartibini belgilovchi qarori loyihasi;
ushbu Qonun 22-moddasi ikkinchi qismining ikkinchi va oltinchi xatboshilarida nazarda tutilgan asoslar boʻyicha maxsus iqtisodiy zona muddatidan oldin tugatilgan taqdirda, maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilarining amalga oshirilayotgan oʻz investitsiya loyihalari koʻrsatilgan holdagi roʻyxati;
maxsus iqtisodiy zonani muddatidan oldin tugatishning sabablari hamda tegishli maʼmuriy-hududiy birliklar va umuman respublika uchun, maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilari uchun ehtimoldagi oqibatlari koʻrsatilgan holda tegishli hududdagi ijtimoiy, ekologik, iqtisodiy va boshqa sharoitlarni, shuningdek tugatilayotgan maxsus iqtisodiy zona faoliyatining va faoliyati samaradorligining koʻrsatkichlarini batafsil tahlil qilish asosida ishlab chiqilgan maxsus iqtisodiy zonani muddatidan oldin tugatishning zarurati hamda imkoniyatining texnik-iqtisodiy, moliyaviy va huquqiy asoslari.
22-modda. Maxsus iqtisodiy zonani tugatish uchun asoslar
Maxsus iqtisodiy zona qaysi muddatga tuzilgan boʻlsa, oʻsha muddat tamom boʻlgach, tugatilgan hisoblanadi.
Maxsus iqtisodiy zonani muddatidan oldin tugatish toʻgʻrisidagi qaror quyidagi hollarda qabul qilinadi, agar:
buni odamlarning hayoti va sogʻligʻini himoya qilish, atrof-muhitni muhofaza qilish, davlat xavfsizligini va mamlakat mudofaasini taʼminlash zarurati taqozo etsa;
maxsus iqtisodiy zona tashkil etilgan kundan eʼtiboran bir yil mobaynida bironta ham yuridik shaxs mazkur maxsus iqtisodiy zonaning ishtirokchisi sifatida roʻyxatdan oʻtkazilmagan boʻlsa va (yoki) maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisi tomonidan ish oʻrinlari yaratilmagan boʻlsa;
maxsus iqtisodiy zona tashkil etilgan kundan eʼtiboran olti oy mobaynida mazkur maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilari tomonidan investitsiya loyihalarini roʻyobga chiqarish boʻyicha faoliyat amalga oshirilmagan boʻlsa;
maxsus iqtisodiy zonaning ishtirokchisi maqomini yoʻqotganligi va mazkur iqtisodiy zonaning oxirgi ishtirokchisi tomonidan bunday maqom yoʻqotilgan kundan eʼtiboran bir yil mobaynida uning hududida uning ishtirokchisi sifatida birorta ham yuridik shaxs roʻyxatdan oʻtkazilmaganligi bois maxsus iqtisodiy zonada uning ishtirokchilari qolmagan boʻlsa;
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining maxsus iqtisodiy zonani tashkil etish toʻgʻrisidagi qarorida belgilangan maxsus iqtisodiy zonani tashkil etishning maqsadlariga erishish boshqa sabablarga koʻra imkonsiz boʻlib qolgan boʻlsa.
Ushbu modda ikkinchi qismining ikkinchi va oltinchi xatboshilarida nazarda tutilgan asoslar boʻyicha maxsus iqtisodiy zona muddatidan oldin tugatilgan taqdirda, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qaroriga koʻra maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilariga ular tomonidan koʻrilgan zarar yoki boy berilgan naf uchun kafolatlar va (yoki) kompensatsiya beriladi yoxud avval amalda boʻlgan tartibga muvofiq taqdim etilgan imtiyozlar va preferensiyalar saqlanib qoladi.
Maxsus iqtisodiy zonani tugatish bilan bogʻliq mulkiy va boshqa masalalarni hal qilish, maxsus iqtisodiy zona direksiyasi va ishtirokchilari, boshqa tashkilotlar va jismoniy shaxslar oʻrtasidagi munosabatlarni tartibga solish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tugatish komissiyasini tuzadi, uning tarkibi va vakolatlarini belgilaydi, shuningdek maxsus iqtisodiy zonani u muddatidan oldin tugatilgan taqdirda tugatish tartibini tasdiqlaydi.
6-bob. Maxsus iqtisodiy zonani boshqarish
24-modda. Maxsus iqtisodiy zona direksiyasi
Maxsus iqtisodiy zona direksiyasi maxsus iqtisodiy zonaning faoliyat koʻrsatishi va boshqarilishini taʼminlash uchun tashkil etiladigan davlat muassasasi shaklidagi yuridik shaxsdir.
Maxsus iqtisodiy zona direksiyasi:
maxsus iqtisodiy zona hududida maxsus huquqiy rejimning amal qilishini taʼminlaydi;
salohiyatli investorlar va maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilari bilan hamkorlikni, shu jumladan investitsiya buyurtmanomasini koʻrib chiqishni, muhandislik-kommunikatsiya infratuzilmasi tarmoqlariga ulanish uchun zarur ruxsatnomalar berishni “yagona darcha” prinsipi asosida tashkil etadi;
investitsiya loyihalarining amalga oshirilishini monitoring qiladi, shuningdek maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilari tomonidan investitsiya bitimiga kiritilgan majburiyatlarning bajarilishini nazorat qiladi;
maxsus iqtisodiy zonani rivojlantirish dasturi amalga oshirilishini taʼminlaydi;
Maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilarining reyestrini yuritadi;
maxsus iqtisodiy zona hududida ekologik nazorat, shuningdek madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish toʻgʻrisidagi qonunchilikka rioya etilishi ustidan nazoratni tashkillashtiradi;
maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilari bilan shartnomalar asosida marketing xizmatlari, shuningdek mahsulotlarni ichki va tashqi bozorlarda targʻib qilish boʻyicha xizmatlar koʻrsatadi;
maxsus iqtisodiy zonaga investorlarni jalb etish boʻyicha tadbirlarni amalga oshiradi;
maxsus iqtisodiy zona hududida amalga oshirish uchun investitsiya loyihalarini saralab olishni amalga oshiradi;
maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilariga investitsiya loyihalarini amalga oshirish uchun yer uchastkalarini elektron onlayn-auksionga chiqarish toʻgʻrisida qarorlar qabul qiladi;
maxsus iqtisodiy zonaning muhandislik-kommunikatsiya va transport infratuzilmasi qurilishi boʻyicha loyihalarning oʻz vaqtida amalga oshirilishini tashkil etadi;
maxsus iqtisodiy zona direksiyasining yillik daromadlar va xarajatlar smetasini koʻrib chiqadi hamda tasdiqlaydi;
investorlarni, maxsus iqtisodiy zonaning ishtirokchilarini axborot bilan taʼminlaydi, shu jumladan ularning davlat organlari va boshqa tashkilotlar vakillari bilan uchrashuvlarini tashkil etadi;
maxsus iqtisodiy zona hududidagi yer uchastkalarini elektron onlayn-auksion vositasida ijaraga, shuningdek maxsus iqtisodiy zona hududidagi binolar va inshootlarni egalik qilishga, foydalanishga va ijaraga beradi;
davlat-xususiy sheriklik loyihalarida ishtirok etadi.
Maxsus iqtisodiy zona direksiyasiga Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlarining maxsus iqtisodiy zonalarning faoliyat koʻrsatishini va ularni rivojlantirishni tashkil etish sohasidagi vakolatli davlat organi bilan kelishilgan taqdimnomasiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimidan ozod etiladigan direktor rahbarlik qiladi. Mazkur tartib maxsus sanoat zonalariga nisbatan tatbiq etilmaydi.
Direksiya maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilarining qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladigan faoliyatiga aralashishga haqli emas.
Alohida hollarda, maxsus iqtisodiy zona direksiyasining ushbu Qonunda nazarda tutilgan vakolatlari qonunchilik hujjatlariga muvofiq kollegial va boshqa organlarga yuklatilishi mumkin. Bunda mazkur modda ikkinchi qismining oʻninchi — oʻn uchinchi xatboshilarida va ushbu Qonun 28-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan vakolatlar 2025-yil 1-yanvarga qadar tashkil etilgan amaldagi kollegial va boshqa organlar tomonidan amalga oshirilishi mumkin.
25-modda. Maxsus sanoat zonasini boshqarish
Maxsus sanoat zonasini boshqarish maxsus iqtisodiy zona direksiyasining ushbu Qonunda nazarda tutilgan vakolatlari berilgan maxsus sanoat zonasini boshqaruvchi kompaniya tomonidan amalga oshiriladi.
Maxsus sanoat zonasini boshqaruvchi kompaniya aksiyadorlik jamiyati yoki masʼuliyati cheklangan jamiyat shaklida tashkil etiladigan, shu jumladan chet el investorlari ishtirokida tashkil etiladigan yuridik shaxsdir.
Maxsus sanoat zonasini boshqarishning asosiy shartlari quyidagilardan iborat:
investitsiya loyihalarini joylashtirish uchun zarur boʻlgan yer uchastkalarini elektron onlayn-auksionlar vositasida ijaraga berish;
obyektlarni qurishda xalqaro standartlar va talablarni qoʻllash;
muhandislik-kommunikatsiya infratuzilmasini va ijtimoiy infratuzilmani mustaqil ravishda shakllantirish;
koʻrsatilgan kommunal xizmatlar, aloqa xizmatlari va yetkazib berilgan energiya resurslari uchun hisobga olishni va oʻzaro hisob-kitoblarni maxsus sanoat zonasi ishtirokchilari tomonidan maxsus sanoat zonasini boshqaruvchi kompaniya bilan tuzilgan yagona shartnoma asosida amalga oshirish;
“yagona darcha” prinsipi boʻyicha litsenziya va ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatlarni, shu jumladan maxsus sanoat zonasining bosh rejasiga muvofiq binolar va inshootlarni loyihalashtirish, qurish, ishga tushirish, ulardan foydalanish hamda yer uchastkalaridan foydalanish uchun berishni tashkillashtirish.
Maxsus iqtisodiy zonalarning faoliyat koʻrsatishini va ularni rivojlantirishni tashkil etish sohasidagi vakolatli davlat organi maxsus sanoat zonasini boshqaruvchi kompaniya faoliyatini muvofiqlashtiradi va nazorat qiladi hamda uning butun faoliyati va operatsiyalarini oʻrganish, shuningdek tegishli qarorlar qabul qilish huquqiga ega.
Maxsus sanoat zonasini boshqaruvchi kompaniyaning moliyaviy hisoboti va u bilan bogʻliq boʻlgan moliyaviy axborot har yili majburiy auditorlik tekshiruvidan oʻtkazilishi lozim. Auditorlik hisobotlari va auditorlik xulosalari majburiy tartibda maxsus iqtisodiy zonalarning faoliyat koʻrsatishini va ularni rivojlantirishni tashkil etish sohasidagi vakolatli davlat organiga taqdim etiladi.
7-bob. Investitsiya buyurtmanomasini berish va koʻrib chiqish tartibi
26-modda. Investitsiya buyurtmanomasini berish tartibi
Investitsiya buyurtmanomasi investor tomonidan maxsus iqtisodiy zonaning direksiyasiga beriladi. Investitsiya buyurtmanomasining shakli Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.
Investitsiya buyurtmanomasiga quyidagilar ilova qilinadi:
yuridik shaxs ustavining koʻchirma nusxasi va chet el yuridik shaxsi uchun shuningdek yuridik shaxs davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning koʻchirma nusxasi;
investitsiya loyihasining biznes-rejasi yoki texnik-iqtisodiy asosi;
investitsiya bitimining loyihasi.
Investitsiya buyurtmanomasida yuridik shaxsga berilgan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami koʻrsatiladi, chet el yuridik shaxsi uchun esa tegishli chet davlatning qonunchiligiga muvofiq soliq toʻlovchi identifikatsiya raqamining oʻxshashi koʻrsatiladi. Investitsiya buyurtmanomasida investorning yer uchastkasini elektron onlayn-auksionga qoʻyish chogʻidagi boshlangʻich narx haqidagi, shuningdek har yilgi ijara toʻlovi miqdori haqidagi takliflari ham nazarda tutilishi mumkin.
Chet el yuridik shaxslari ushbu modda ikkinchi qismining ikkinchi xatboshisida koʻrsatilgan, chet el yuridik shaxsi chet davlatning qonunchiligiga binoan yuridik shaxs ekanligini tasdiqlovchi legallashtirilgan hujjatlarning davlat va ingliz tiliga qilingan tarjimasini notarial tartibda tasdiqlangan holda taqdim etadi.
Chet el yuridik shaxslari tomonidan taqdim etilgan hujjatlarni legallashtirish talab qilinmaydi, agar:
ushbu modda ikkinchi qismining ikkinchi xatboshisida koʻrsatilgan hujjatlarga apostil qoʻyilgan boʻlsa;
hujjatlar shartlashayotgan taraflardan birining hududida tayyorlanganligi yoxud muassasa yoki maxsus vakolat berilgan shaxs tomonidan ularning vakolati doirasida va belgilangan shaklda tasdiqlanganligi Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalarida belgilangan boʻlsa, bu hujjatlar boshqa shartlashuvchi taraflarning hududlarida biron-bir maxsus guvohnomasiz qabul qilinadi.
27-modda. Investitsiya buyurtmanomasini maxsus iqtisodiy zonaning direksiyasi tomonidan koʻrib chiqish
Maxsus iqtisodiy zona direksiyasiga kelib tushgan investitsiya buyurtmanomasi oʻsha kunning oʻzida, ish vaqti tugaganidan keyin kelib tushgan boʻlsa, keyingi ish kuni roʻyxatdan oʻtkaziladi.
Maxsus iqtisodiy zona direksiyasi investitsiya buyurtmanomasini va unga ilova qilinadigan hujjatlarni investitsiya loyihasini amalga oshirishning iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiqligi nuqtai nazaridan, shuningdek ularning ushbu Qonunning 15 — 19-moddalarida nazarda tutilgan talablarga muvofiqligini oʻn ish kuni ichida koʻrib chiqadi va investorga tegishli xulosa beradi.
Investitsiya buyurtmanomasini koʻrib chiqish jarayonida maxsus iqtisodiy zona direksiyasi investorga investitsiya loyihasiga oʻzgartirishlar (qoʻshimchalar) kiritishni taklif qilishi mumkin. Bunda maxsus iqtisodiy zona direksiyasining takliflari uning xulosasida aks ettiriladi. Investor taklif etilayotgan oʻzgartirishlarga (qoʻshimchalarga) rozi boʻlmagan taqdirda maxsus iqtisodiy zona direksiyasi tomonidan investor ishtirokida investitsiya buyurtmanomasini takroriy koʻrib chiqish amalga oshiriladi.
Hujjatlar maxsus iqtisodiy zonalar toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga muvofiq boʻlmagan taqdirda hujjatlar toʻplami qaytarish sabablari asoslantirilgan holda qaytarib yuboriladi. Qaytarish uchun asos boʻlib xizmat qilgan sabablar bartaraf etilganidan keyin investitsiya buyurtmanomasi maxsus iqtisodiy zona direksiyasiga takroran taqdim etilishi mumkin.
Taqdim etilgan hujjatlarda notoʻgʻri yoki buzib koʻrsatilgan maʼlumotlar aniqlangan taqdirda, maxsus iqtisodiy zonaning direksiyasi investitsiya buyurtmanomasini koʻrib chiqishni tugatadi, investitsiya buyurtmanomasi esa qaytarish sabablari asoslantirilgan holda investorga qaytarilishi lozim.
Investor tomonidan investitsiya buyurtmanomasini taqdim etish, uning maxsus iqtisodiy zona direksiyasi tomonidan koʻrib chiqilishi elektron tarzda amalga oshirilishi mumkin.
Maxsus iqtisodiy zona direksiyasining direktori va ushbu zona masʼul xodimlari oʻz zimmasiga yuklatilgan majburiyatlarni bajarishi munosabati bilan investitsiya buyurtmanomasini va unga ilova qilinadigan hujjatlarni koʻrib chiqish chogʻida oʻzlariga maʼlum boʻlib qolgan maʼlumotlarga nisbatan maxfiylikka rioya etishi shart.
28-modda. Investitsiya buyurtmanomasini koʻrib chiqish yakunlari boʻyicha qaror qabul qilish
Investitsiya buyurtmanomasini koʻrib chiqish yakunlari boʻyicha maxsus iqtisodiy zona direksiyasining qarori bayonnoma bilan rasmiylashtirilib, bayonnoma maxsus iqtisodiy zona direksiyasining direktori tomonidan tasdiqlanadi.
Bayonnomadan koʻchirma investitsiya buyurtmanomasini bergan investorga topshiriladi.
Maxsus iqtisodiy zona hududida investitsiya loyihasini amalga oshirish toʻgʻrisidagi qaror quyidagilar uchun asos boʻladi:
investitsiya buyurtmanomasida koʻrsatilgan investitsiya loyihasini amalga oshirish uchun zarur boʻlgan yer uchastkasini elektron-onlayn auksionga qoʻyish;
elektron-onlayn auksion gʻolibi bilan investitsiya bitimini tuzish;
yer uchastkasini yoki boʻsh turgan (foydalanilmayotgan) binoni uning umumiy maydonini va joylashgan yerini belgilagan holda elektron onlayn-auksionga qoʻyish.
Investitsiya buyurtmanomasini bergan investor investitsiya loyihasini amalga oshirishning maqsadga muvofiq emasligi toʻgʻrisidagi qaror ustidan qonunchilikda belgilangan tartibda shikoyat qilishi mumkin.
Ushbu moddaning amal qilishi maxsus sanoat zonalarining hududlarida amalga oshirish uchun taklif etilayotgan investitsiya loyihalariga nisbatan tatbiq etilmaydi. Bunda investitsiya buyurtmanomasini va unga ilova qilinadigan hujjatlarni koʻrib chiqish hamda ekspertizadan oʻtkazish maxsus sanoat zonasini boshqaruvchi kompaniya tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi belgilaydigan tartibda mustaqil ravishda amalga oshiriladi.
8-bob. Maxsus iqtisodiy zonaning ishtirokchisi
29-modda. Maxsus iqtisodiy zonaning ishtirokchisi maqomini olish
Investitsiya loyihasini amalga oshirish maqsadida investor elektron onlayn-auksionga qoʻyilgan yer uchastkasini ijaraga yoki boʻsh turgan (foydalanilmayotgan) binoni olgan kundan eʼtiboran (bundan yer uchastkasi investorga tegishli boʻlgan hollar mustasno) besh ish kuni ichida maxsus iqtisodiy zona joylashgan yerdagi roʻyxatdan oʻtkazuvchi organga oʻzi tashkil etayotgan tadbirkorlik subyektini yuridik shaxs sifatida davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun yoki investor tomonidan ilgari tashkil etilgan tadbirkorlik subyektini qayta roʻyxatdan oʻtkazish uchun hujjatlarni taqdim etadi.
Yuridik shaxs investitsiya bitimi imzolanganidan va Maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilarining reyestriga kiritilganidan keyin maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisi maqomini oladi.
Investor tomonidan tashkil etilgan yuridik shaxs Maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilarining reyestriga kirish uchun maxsus iqtisodiy zona direksiyasiga Maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilarining reyestriga kiritilganligi uchun Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan miqdordagi toʻlovni toʻlaganidan keyin ariza bilan murojaat qiladi.
Maxsus iqtisodiy zona direksiyasi mazkur arizani olgan kundan eʼtiboran ikki ish kuni ichida yuridik shaxsni Maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilarining reyestriga kiritadi va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlangan shakldagi maxsus iqtisodiy zonaning ishtirokchisi guvohnomasini beradi.
Maxsus iqtisodiy zonaning direksiyasi yuridik shaxs Maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilarining reyestriga kiritilganidan keyin bir ish kuni ichida bu haqda tegishli soliq, bojxona va statistika organlarini xabardor qiladi.
30-modda. Maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisining huquq va majburiyatlari
Maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisi:
maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilari uchun qonunchilikda nazarda tutilgan huquqiy himoya kafolatlari, imtiyozlar va preferensiyalardan foydalanishga;
yer uchastkalarini elektron onlayn-auksion vositasida ijaraga, binolarni, inshootlarni foydalanish uchun olishga, shu jumladan ijara huquqlari asosida olishga hamda ushbu Qonunda nazarda tutilgan tartibda ishlab chiqarish faoliyatini amalga oshirish uchun infratuzilma obyektlarini qurishga;
investitsiya bitimi va investitsiya loyihasini amalga oshirishning tarmoq jadvallariga muvofiq muhandislik-kommunikatsiya va yoʻl-transport infratuzilmasi bilan uni oʻz vaqtida taʼminlanishini maxsus iqtisodiy zona direksiyasidan talab qilishga;
maxsus iqtisodiy zona direksiyasi tomonidan maxsus iqtisodiy zonaning ishtirokchilariga koʻrsatiladigan, shu jumladan shartnoma asosida koʻrsatiladigan barcha turdagi xizmat turlaridan teng shartlarda foydalanishga;
oʻz mablagʻlari hisobidan maxsus iqtisodiy zonaning bosh rejasiga muvofiq investitsiya loyihasini amalga oshirish uchun zarur boʻlgan infratuzilma obyektlarini qurishga;
qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa huquqlardan foydalanishga haqli.
Maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisi:
qonunchilikda va investitsiya bitimida nazarda tutilgan majburiyatlarini belgilangan muddatlarda bajarishi;
qonunchilik talablarini bajarishi;
investitsiya bitimi va biznes-rejalar boʻyicha majburiyatlarning bajarilishi toʻgʻrisidagi hisobotni maxsus iqtisodiy zona direksiyasiga taqdim etishi shart.
Maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisining investitsiya bitimida nazarda tutilgan oʻz huquq va majburiyatlarini investitsiya bitimi boʻyicha barcha majburiyatlar bajarilguniga qadar boshqa yuridik shaxsga oʻtkazishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisi oʻz faoliyatini ushbu Qonun va boshqa qonunchilik, shuningdek investitsiya bitimiga muvofiq amalga oshiradi.
31-modda. Yuridik shaxsning maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisi maqomini yoʻqotishi
Yuridik shaxs quyidagi hollarda maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisi maqomini yoʻqotadi:
maxsus iqtisodiy zona tugatilganda;
yuridik shaxs tugatilganda (faoliyati tugatilganda);
yuridik shaxsning joylashgan joyi oʻzgarib, yangi joylashgan joyi maxsus iqtisodiy zona hududidan tashqarida boʻlgan taqdirda;
maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisi investitsiya bitimi boʻyicha majburiyatlarini bajarmaganda;
maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisining arizasiga binoan;
maxsus iqtisodiy zonaning ishtirokchisi qayta tashkil etilgan taqdirda, bundan soliq va bojxona toʻlovlari boʻyicha bir xil imtiyozlarga ega boʻlgan maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilari oʻrtasida amalga oshiriladigan qoʻshib yuborish yoki qoʻshib olish mustasno.
Yuridik shaxsning maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisi maqomini yoʻqotishi toʻgʻrisidagi qaror maxsus iqtisodiy zonaning direksiyasi tomonidan maxsus iqtisodiy zonalarning faoliyat koʻrsatishini va ularni rivojlantirishni tashkil etish sohasidagi vakolatli davlat organi bilan kelishilgan holda qabul qilinadi.
Ushbu modda birinchi qismining beshinchi xatboshisida nazarda tutilgan asoslar boʻyicha yuridik shaxsning maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisi maqomini yoʻqotganligi toʻgʻrisidagi qaror ustidan maxsus iqtisodiy zonaning ishtirokchisi tomonidan sud tartibida shikoyat qilinishi mumkin.
Maxsus iqtisodiy zonaning ishtirokchisi bilan investitsiya bitimi maxsus iqtisodiy zona direksiyasining qaroriga binoan bekor qilinadi va ishtirokchi Maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilarining reyestridan chiqariladi.
Maxsus iqtisodiy zona direksiyasi maxsus iqtisodiy zonaning ishtirokchisi Maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilarining reyestridan chiqarilganidan keyin bir ish kuni ichida bu haqda maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisini, soliq, bojxona organlarini va statistika organlarini, shuningdek maxsus iqtisodiy zonalarning faoliyat koʻrsatishi va ularni rivojlantirishni tashkil etish sohasidagi vakolatli davlat organini va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarini yuridik shaxsning maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisi maqomini yoʻqotganlik sanasi va asoslarini koʻrsatgan holda yozma ravishda (shu jumladan elektron pochta orqali) xabardor qiladi.
Yuridik shaxsning maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisi maqomini yoʻqotishi soliq, bojxona imtiyozlari va boshqa preferensiyalar bekor qilinishiga olib keladi.
32-modda. Investitsiya bitimi boʻyicha majburiyatlarini bajarmagan taqdirda yuridik shaxsni maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisi maqomidan mahrum etish tartibi
Maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisi investitsiya bitimi boʻyicha majburiyatlarini bajarmagan taqdirda, investor tomonidan maxsus iqtisodiy zona hududida tashkil etilgan yuridik shaxs maxsus iqtisodiy zona direksiyasining tashabbusiga koʻra maxsus iqtisodiy zonaning ishtirokchisi maqomidan mahrum etilishi mumkin.
Maxsus iqtisodiy zona direksiyasi tomonidan maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisining investitsiya bitimi boʻyicha majburiyatlarini bajarmaganligi fakti (bundan yengib boʻlmas kuch (fors-major) holatlari yuzaga kelgan hollar, shuningdek maxsus iqtisodiy zona direksiyasining aybi bilan yuzaga kelgan hollar mustasno) aniqlangan taqdirda, qoidabuzarliklar va investitsiya bitimida belgilangan bajarilmagan majburiyatlar batafsil bayon etilgan tegishli dalolatnoma tuziladi, ushbu dalolatnoma maxsus iqtisodiy zona direksiyasining vakillari va ishtirokchisi tomonidan imzolanadi. Dalolatnomada maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisining investitsiya bitimi boʻyicha majburiyatlar bajarilishini taʼminlashi kerak boʻlgan muddat ham koʻrsatiladi. Bu muddat toʻqson kundan oshmasligi kerak.
Fors-major holatlari yuzaga kelganligi tasdiqlangan taqdirda, maxsus iqtisodiy zona direksiyasi va ishtirokchisi investitsiya majburiyatlarining oqilona muddatlarda bajarilishini taʼminlovchi jadval tuzadi, bunda fors-major holatlari boshlanishi bilan bogʻliq boʻlgan kechikishning aniq muddatlari eʼtiborga olinadi.
Maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisi investitsiya bitimi boʻyicha majburiyatlarini ushbu moddaning ikkinchi va uchinchi qismlarida nazarda tutilgan muddat ichida bajarmagan taqdirda, direksiya maxsus iqtisodiy zonalarning faoliyat koʻrsatishini va ularni rivojlantirishni tashkil etish sohasidagi vakolatli davlat organi bilan yozma ravishda kelishib olinganidan keyin maxsus iqtisodiy zonaning ishtirokchisini investitsiya bitimining bajarilmaganligi munosabati bilan uni bekor qilish toʻgʻrisida yozma ravishda (shu jumladan elektron pochta orqali) xabardor qiladi.
Agar oʻn kun oʻtguniga qadar maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisi investitsiya bitimining bekor qilinganligi toʻgʻrisidagi qaror yuzasidan sudga shikoyat qilmagan boʻlsa, investitsiya bitimi bir tomonlama tartibda bekor qilingan hisoblanadi.
Agar maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisi investitsiya bitimining bekor qilinganligi toʻgʻrisidagi qaror yuzasidan sudga shikoyat qilgan boʻlsa, unda investitsiya bitimi boʻyicha majburiyatlarning bajarilishi bilan bogʻliq kelgusidagi nizolar sud tartibida hal qilinishi lozim.
Yuridik shaxsning investitsiya bitimi boʻyicha majburiyatlarini bajarmaganligi munosabati bilan maxsus iqtisodiy zonaning ishtirokchisi maqomini yoʻqotganligi soliq va bojxona imtiyozlarining bekor qilinishiga, toʻlanmagan soliq va bojxona toʻlovlarining toʻliq hajmda undirilishiga hamda investitsiya loyihasini amalga oshirish uchun yuridik shaxsga berilgan yer uchastkalari, boʻsh turgan va foydalanilmayotgan davlat mulki obyektlaridan foydalanish huquqi bekor qilinishiga sabab boʻladi.
33-modda. Maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisining arizasiga asosan maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisi maqomini bekor qilish tartibi
Maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisi maqomini bekor qilish toʻgʻrisidagi ariza maxsus iqtisodiy zonaning ishtirokchisi tomonidan maxsus iqtisodiy zona direksiyasiga beriladi.
Maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisi maqomini bekor qilish toʻgʻrisidagi ariza maxsus iqtisodiy zonaning direksiyasi tomonidan oʻn kun ichida, maxsus iqtisodiy zona direksiyasiga moddiy yoki moliyaviy zarar yetkazish belgilari boʻlgan hollarda esa oʻttiz kun ichida koʻrib chiqiladi.
Maxsus iqtisodiy zona direksiyasining qarorida maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisi tomonidan yetkazilgan moddiy yoki moliyaviy zararning oʻrnini qoplash, shu jumladan maxsus iqtisodiy zona direksiyasining sudga murojaat qilishi orqali qoplash boʻyicha chora-tadbirlar nazarda tutilishi mumkin.
Yuridik shaxsning maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisi maqomini yoʻqotishi maxsus iqtisodiy zona direksiyasiga moddiy yoki moliyaviy zarar yetkazmagan taqdirda uning maxsus iqtisodiy zona hududidagi faoliyati tugatilishiga, shuningdek yuridik shaxsga mulk huquqi asosida tegishli boʻlgan mulk huquqlarining tugatilishiga olib kelmaydi. Bunda ushbu yuridik shaxs maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilari uchun berilgan maxsus huquqiy rejimdan foydalanish huquqini yoʻqotadi.
Ushbu tartib tadbirkorlik subyektini maxsus sanoat zonalarining ishtirokchisi maqomidan mahrum qilishga nisbatan tatbiq etilmaydi.
9-bob. Investitsiya bitimi
34-modda. Investitsiya bitimini tuzish
Maxsus iqtisodiy zona direksiyasi investitsiya loyihasida bayon etilgan shartlar, muddatlar va tartib-taomillarga muvofiq investitsiya bitimini tuzadi. Yer uchastkasini ijaraga olish shartlari investitsiya bitimida nazarda tutiladi.
Investitsiya bitimi investor tomonidan maxsus iqtisodiy zona direksiyasi qarori (undan koʻchirma) olinganidan (boʻsh turgan (foydalanilmayotgan) bino ijaraga berilgan taqdirda yoki yer uchastkasi investorga tegishli boʻlgan taqdirda) yoxud yer uchastkalarini ijaraga berish boʻyicha elektron onlayn-auksion gʻolibi aniqlanganidan keyin investor va maxsus iqtisodiy zona direksiyasi direktori tomonidan uch ish kuni ichida imzolanishi kerak.
Investitsiya bitimi investor tomonidan tashkil etilgan yuridik shaxs maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisi maqomini olgan sanadan eʼtiboran kuchga kiradi.
35-modda. Investitsiya bitimining amal qilish muddatini uzaytirish
Investitsiya bitimi maxsus iqtisodiy zona direksiyasi tomonidan maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisining arizasiga koʻra uzaytirilishi mumkin. Ariza maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisi tomonidan investitsiya bitimining amal qilish muddati tugashidan kamida bir oy oldin beriladi.
Maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisining investitsiya bitimining amal qilish muddatini uzaytirish toʻgʻrisidagi arizasiga maxsus iqtisodiy zonada amalga oshirilayotgan investitsiya loyihasining uni amalga oshirishni davom ettirish zarurligi haqidagi asoslantirishni oʻz ichiga olgan biznes-rejasi ilova qilinadi.
36-modda. Investitsiya bitimining amal qilishini tugatish
Investitsiya bitimining amal qilishi quyidagi hollarda tugatiladi:
investitsiya bitimining amal qilish muddati tugaganda;
yuridik shaxs maxsus iqtisodiy zonaning ishtirokchisi maqomidan mahrum etilgan taqdirda;
maxsus iqtisodiy zona muddatidan oldin tugatilgan taqdirda;
qonunchilikda yoki investitsiya bitimida nazarda tutilgan boshqa hollarda.
10-bob. Maxsus iqtisodiy zonalarning maxsus huquqiy rejimi
37-modda. Maxsus huquqiy rejimning oʻziga xos xususiyatlari
Maxsus iqtisodiy zonalarda maxsus bojxona, soliq rejimi, shuningdek fuqarolarning kirish, chiqish va boʻlish rejimi, mehnat munosabatlari, moliya-kredit faoliyatini amalga oshirish shartlari hamda investitsiyalarni jalb qilish, tadbirkorlikni rivojlantirish va maxsus iqtisodiy zonani ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishni ragʻbatlantirishga qaratilgan boshqa rejim oʻrnatilishi mumkin.
Maxsus huquqiy rejim qonunlar yoki Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori bilan oʻrnatiladi.
Maxsus iqtisodiy zonalar ishtirokchilariga berilgan imtiyozlar faqat maxsus iqtisodiy zonalar hududida amalga oshiriladigan faoliyatga nisbatan qoʻllaniladi.
Maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilari sifatida roʻyxatga olingan chet el investorlari oʻziga Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligida berilgan barcha huquqlar, kafolatlar va imtiyozlardan foydalanishi mumkin.
38-modda. Maxsus bojxona rejimi
Maxsus bojxona rejimida quyidagilar nazarda tutiladi:
bojxona toʻlovlari stavkalarini vaqtincha bekor qilish yoki pasaytirish;
eksportga yoki importga nisbatan notarif cheklovlarni bekor qilish, yengillashtirish.
Maxsus iqtisodiy zonalar ishtirokchilari tomonidan eksport qilinayotgan yoki import qilinayotgan tovarlarni bojxona toʻlovlari boʻyicha imtiyozlar qoʻllanilgan holdagi bojxona rasmiylashtiruvi qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
Maxsus iqtisodiy zona hududida maxsus bojxona rejimini taʼminlash Oʻzbekiston Respublikasi bojxona organlari tomonidan amalga oshiriladi.
Maxsus bojxona rejimi tovarlarning maxsus iqtisodiy zonalar hududi orqali tranzit qilinishiga nisbatan tatbiq etilmaydi.
Maxsus bojxona rejimi raqobatsiz muhitni shakllantirishga olib kelmasligi kerak.
39-modda. Soliqlar va bojxona toʻlovlari boʻyicha imtiyozlar
Maxsus iqtisodiy zonalar ishtirokchilari soliq boʻyicha imtiyozlardan Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksida nazarda tutilgan tartibda foydalanadi.
Maxsus iqtisodiy zonalar ishtirokchilari quyidagilarni toʻlashdan ozod etiladi:
respublikada ishlab chiqarilmaydigan va investitsiya bitimiga muvofiq investitsiya loyihasini amalga oshirish uchun qurilish davrida belgilangan tartibda olib kirilgan qurilish materiallari uchun bojxona toʻlovlarini (bundan qoʻshimcha qiymat soligʻi va bojxona rasmiylashtiruvi uchun yigʻimlar mustasno);
tasdiqlangan roʻyxat boʻyicha texnologik uskunalarning oʻxshashi Oʻzbekiston Respublikasida ishlab chiqarilmaydiganini olib kirishda bojxona toʻlovlarini (bundan bojxona rasmiylashtiruvi uchun yigʻimlar mustasno).
Maxsus iqtisodiy zonalar ishtirokchilari tomonidan ishlab chiqarish va mahsulotlarni eksportga realizatsiya qilish uchun foydalanadigan xom ashyo, materiallar va butlovchi qismlar Oʻzbekiston Respublikasi hududiga olib kirilganda bojxona toʻlovlari (bundan bojxona rasmiylashtiruvi uchun yigʻimlar mustasno) toʻlanmaydi.
Maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilari tovarlarni import qilganda qoʻshilgan qiymat soligʻini 120 kungacha muddatga kechiktirib toʻlashi mumkin.
Hisoblangan soliq summasidan hisobga olinadigan qoʻshilgan qiymat soligʻi summasining oshib ketishi natijasida hosil boʻlgan qoʻshilgan qiymat soligʻi summasining oʻrni maxsus iqtisodiy zona ishtirokchisiga yetti kun davomida soddalashtirilgan tartibda qoplab beriladi.
Toʻlangan qoʻshilgan qiymat soligʻi summasi maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilariga Oʻzbekiston Respublikasi respublika budjetidan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan tartibda qoplab beriladi.
40-modda. Maxsus iqtisodiy zonalarda mehnat munosabatlarini tartibga solish
Maxsus iqtisodiy zonalardagi mehnat munosabatlari Oʻzbekiston Respublikasining Mehnat kodeksi , jamoa shartnomalari (kelishuvlari) va (yoki) yakka tartibdagi mehnat shartnomalari (kontraktlari) bilan tartibga solinadi.
Jamoa shartnomalari (kelishuvlari) va yakka tartibdagi mehnat shartnomalari (kontraktlari) maxsus iqtisodiy zonalar hududlarida tashkil etiladigan yuridik shaxslar xodimlarining ahvolini Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligida, shuningdek Xalqaro mehnat tashkilotining Oʻzbekiston Respublikasi qoʻshilgan konvensiyalarida nazarda tutilgan shartlarga nisbatan yomonlashtirishi mumkin emas.
Maxsus iqtisodiy zonalar hududida tashkil etiladigan yuridik shaxslarning xodimlari shtatida Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari xodimlar umumiy sonining kamida toʻqson foizini tashkil etishi kerak.
41-modda. Maxsus iqtisodiy zona direksiyasining budjeti
Maxsus iqtisodiy zona direksiyasi har yili daromadlar va xarajatlar smetasi shaklida tasdiqlanadigan mustaqil budjetga ega boʻladi.
Maxsus iqtisodiy zona direksiyasining daromadlari Maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilarining reyestriga kiritganlik uchun olinadigan toʻlovlardan, maxsus iqtisodiy zona direksiyasining foydalanishida va boshqaruvida boʻlgan binolar, inshootlar va yer uchastkalariga boʻlgan ijara huquqini elektron onlayn-auksion vositasida sotishdan, shartnomalar boʻyicha xizmatlar koʻrsatishdan kelib tushadigan tushumlardan va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan shakllantiriladi.
Maxsus iqtisodiy zona shakllanish bosqichida oʻz xarajatlarini oʻzi qoplaydigan boʻlguniga qadar, lekin uch yildan ortiq boʻlmagan muddatga maxsus iqtisodiy zona direksiyasi taʼminoti uchun respublika va mahalliy budjetlardan mablagʻlar, ssudalar, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligida taqiqlanmagan boshqa manbalardan mablagʻlar jalb qilinishi mumkin.
11-bob. Yakunlovchi qoidalar
42-modda. Maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilarini huquqiy himoya qilish kafolatlari
Maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilarining huquq va manfaatlarini himoya qilish ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlari, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari bilan kafolatlanadi.
Soliq toʻgʻrisidagi qonunchilik oʻzgarganda maxsus iqtisodiy zonalar ishtirokchilari imtiyozlar amal qilish muddati davomida, lekin oʻn yildan oshmagan muddat ichida soliqlar, yigʻimlar va boshqa toʻlovlar toʻlash boʻyicha ular Maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilarining reyestriga kiritilgan sanada amalda boʻlgan normalar va qoidalarni qoʻllashga haqlidir, bundan aksiz toʻlanadigan tovarlarga soliq solinishini tartibga soluvchi qonunchilikning normalari va qoidalari mustasno.
Maxsus iqtisodiy zonalarning ishtirokchilari eksport qilinadigan va import qilinadigan tovarlar uchun oʻziga qulay boʻlgan shart-sharoitlardan, toʻlov shakllaridan va hisob-kitoblardan foydalanishga haqli.
Maxsus iqtisodiy zonalarda maxsus iqtisodiy zonalarning ishtirokchilariga nisbatan qonunchilikda nazarda tutilgan barcha kafolatlar va imtiyozlarga rioya etilishi taʼminlanadi. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori bilan qoʻshimcha kafolatlar va imtiyozlar berilishi mumkin.
Davlat organlari va boshqa organlar yoxud mansabdor shaxslar tomonidan yuridik hamda jismoniy shaxslarning faoliyatiga asossiz aralashganlik natijasida ularga yetkazilgan zararlarning, shuningdek boy berilgan foyda va maʼnaviy ziyonning oʻrni sud tartibida qoplanishi yoki kompensatsiya qilinishi lozim.
43-modda. Nizolarni hal etish
Maxsus iqtisodiy zonalarning faoliyat koʻrsatishini va ularni rivojlantirishni tashkil etish sohasidagi nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.
44-modda. Maxsus iqtisodiy zonalar toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Maxsus iqtisodiy zonalar toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
45-modda. Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish
Quyidagilar oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin:
1) Oʻzbekiston Respublikasining 1996-yil 25-aprelda qabul qilingan “Erkin iqtisodiy zonalar toʻgʻrisida”gi 220-I-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-yil, № 5-6, 58-modda);
2) Oʻzbekiston Respublikasining 2003-yil 25-aprelda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi 482-II-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2003-yil, № 5, 67-modda) XV boʻlimi ;
3) Oʻzbekiston Respublikasining 2005-yil 14-dekabrda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar agentligi Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligi etib qayta tashkil qilinganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-11-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2005-yil, № 12, 410-modda) 3-moddasi ;
4) Oʻzbekiston Respublikasining 2006-yil 10-oktabrda qabul qilingan “Tadbirkorlik subyektlarini huquqiy himoya qilish tizimi takomillashtirilganligi hamda ularning moliyaviy javobgarligi erkinlashtirilganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-59-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2006-yil, № 10, 536-modda) 11-moddasi ;
5) Oʻzbekiston Respublikasining 2009-yil 23-sentabrda qabul qilingan “Erkin iqtisodiy zonalar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi OʻRQ-224-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2009-yil, № 9, 338-modda);
6) Oʻzbekiston Respublikasining 2015-yil 20-avgustda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga xususiy mulkni, tadbirkorlik subyektlarini ishonchli himoya qilishni yanada kuchaytirishga, ularni jadal rivojlantirish yoʻlidagi toʻsiqlarni bartaraf etishga qaratilgan oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-391-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2015-yil, № 8, 312-modda) 10-moddasi ;
7) Oʻzbekiston Respublikasining 2018-yil 18-aprelda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-476-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2018-yil, № 4, 224-modda) 20-moddasi .
46-modda. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.
47-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;
respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.
48-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi
Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy oʻtgach kuchga kiradi.
Erkin iqtisodiy zonalar hududida mazkur Qonun kuchga kirgunga qadar erkin iqtisodiy zonalar direksiyalari tomonidan roʻyxatga olingan va investitsiya loyihalarini amalga oshirayotgan erkin iqtisodiy zonalar ishtirokchilari uchun qonun hujjatlarida nazarda tutilgan imtiyoz va preferensiyalar ular taqdim etilgan muddat oʻtguniga qadar saqlab qolinadi.
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2020-yil 17-fevral,
OʻRQ-604-son
Закон Республики Узбекистан
О специальных экономических зонах
Принят Законодательной палатой 9 декабря 2019 года Одобрен Сенатом 14 декабря 2019 года
Глава 1. Общие положения
Статья 1. Цель настоящего Закона
Целью настоящего Закона является регулирование отношений в сфере организации функционирования и развития специальных экономических зон.
Статья 2. Законодательство о специальных экономических зонах
Законодательство о специальных экономических зонах состоит из настоящего Закона и иных актов законодательства.
Если международным договором Республики Узбекистан установлены иные правила, чем те, которые предусмотрены законодательством Республики Узбекистан о специальных экономических зонах, то применяются правила международного договора.
Статья 3. Основные понятия
В настоящем Законе применяются следующие основные понятия:
инвестиционный проект — комплекс взаимоувязанных мероприятий, направленных на осуществление либо привлечение инвестиций для получения экономических, социальных и других выгод;
инвестор — субъект инвестиционной деятельности, осуществляющий инвестирование собственных и (или) заемных средств либо других привлеченных инвестиционных ресурсов в объекты инвестиционной деятельности в целях получения прибыли;
специальная экономическая зона — территория с определенными границами и специальным правовым режимом, специально выделенная в целях привлечения иностранных и отечественных инвестиций, высоких технологий и управленческого опыта для ускоренного социально-экономического развития соответствующего региона;
специальный правовой режим — совокупность правовых норм, устанавливающих особые условия для осуществления инвестиционной и иной предпринимательской деятельности на территории специальных экономических зон;
Реестр участников специальной экономической зоны — информационная база данных, содержащая сведения об участниках специальной экономической зоны и инвестиционных проектах;
генеральный план специальной экономической зоны — проектный документ, утвержденный Председателем Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимами областей и города Ташкента по согласованию с уполномоченным государственным органом в сфере организации функционирования и развития специальных экономических зон или управляющей компанией особой промышленной зоны, на основании которого осуществляются планировка, застройка, реконструкция и иные виды градостроительного освоения территории специальной экономической зоны.
Глава 2. Государственное регулирование в сфере организации функционирования и развития специальных экономических зон
Статья 4. Полномочия Кабинета Министров Республики Узбекистан
Кабинет Министров Республики Узбекистан:
обеспечивает реализацию единой государственной политики в сфере организации функционирования и развития специальных экономических зон;
утверждает программы развития специальных экономических зон;
утверждает уставы дирекций специальных экономических зон, осуществляет координацию, мониторинг и контроль их деятельности;
определяет уполномоченные государственные органы в сфере организации функционирования и развития специальных экономических зон, осуществляет контроль за их деятельностью;
осуществляет контроль за своевременной реализацией инвестиционных проектов.
Статья 5. Уполномоченный государственный орган в сфере организации функционирования и развития специальных экономических зон
Уполномоченный государственный орган в сфере организации функционирования и развития специальных экономических зон:
реализует государственную политику в сфере организации функционирования и развития специальных экономических зон;
разрабатывает проекты нормативно-правовых актов в сфере организации функционирования и развития специальных экономических зон;
разрабатывает и утверждает методику оценки эффективности функционирования специальных экономических зон;
организует взаимодействие инвесторов, участников специальных экономических зон и соответствующих министерств и ведомств на каждом этапе реализации инвестиционных проектов;
организует работу по решению организационных вопросов, связанных с реализацией инвестиционных проектов, в том числе по снятию имеющихся бюрократических препятствий;
осуществляет мониторинг хода реализации инвестиционных проектов на территории специальных экономических зон;
проводит оценку эффективности деятельности дирекции и участников специальных экономических зон;
организует исполнение решений Президента Республики Узбекистан и Кабинета Министров Республики Узбекистан по вопросам организации функционирования и развития специальных экономических зон;
вносит в Кабинет Министров Республики Узбекистан предложения по вопросам организации функционирования и развития специальных экономических зон, а также по развитию деятельности дирекций специальных экономических зон.
Статья 6. Программа развития специальной экономической зоны
Развитие специальной экономической зоны осуществляется в соответствии с программой, которая включает:
создание производственной инфраструктуры;
обеспечение программ развития инженерно-коммуникационной и дорожно-транспортной инфраструктуры;
создание рыночной инфраструктуры;
комплекс мер по привлечению иностранных и отечественных инвестиций в соответствии с функциональной и отраслевой специализацией специальной экономической зоны.
Финансовое обеспечение программы развития специальной экономической зоны осуществляется за счет собственных ресурсов зоны, частных источников, средств Государственного бюджета Республики Узбекистан, международных финансовых институтов и правительственных финансовых организаций иностранных государств, а также иных источников, не запрещенных законодательством, при этом в случае осуществления в установленном порядке частными инвесторами с разрешения Кабинета Министров работ по обеспечению инфраструктурой в целях налаживания производственной деятельности в специальной экономической зоне, данные расходы впоследствии возмещаются за счет средств специальной экономической зоны.
При формировании государственных инвестиционных программ Республики Узбекистан должно предусматриваться финансовое обеспечение программ развития инженерно-коммуникационной и дорожно-транспортной инфраструктуры специальных экономических зон.
Статья 7. Управление объектами государственной собственности, расположенными на территории специальной экономической зоны
Специальные экономические зоны создаются на базе пустующих и бездействующих объектов государственной собственности, территорий административно-территориальных образований, а также на землях несельскохозяйственного назначения.
Объекты государственной собственности, расположенные на территории специальной экономической зоны, за исключением стратегических объектов государственной собственности, не подлежащих приватизации, могут по решению органов исполнительной власти на местах в пределах их компетенции предоставляться дирекции специальной экономической зоны в оперативное управление по согласованию с уполномоченным органом по управлению государственными активами. Объекты государственной собственности предоставляются дирекции специальной экономической зоны в оперативное управление на весь период функционирования специальной экономической зоны.
Дирекция специальной экономической зоны вправе принять решение о реализации на торгах электронного онлайн-аукциона с принятием инвестиционных обязательств, пустующих и бездействующих объектов государственной собственности, расположенных на территории специальной экономической зоны, участникам специальной экономической зоны.
Земли сельскохозяйственного назначения могут предоставляться в исключительных случаях для специальных экономических зон фармацевтического и аграрного направления только для выращивания сельскохозяйственной продукции и лекарственных растений. Специальным экономическим зонам, имеющим иную функциональную и отраслевую специализацию, земли сельскохозяйственного назначения могут предоставляться после изменения их категории земельного фонда в порядке, установленном Земельным кодексом Республики Узбекистан.
Земельные участки на территории специальных экономических зон, за исключением территории особых промышленных зон, предоставляются дирекцией специальной экономической зоны и находятся в ее ведении.
После обеспечения специальной экономической зоны инфраструктурой в соответствии с генеральным планом и принятия государственной приемочной комиссией, земельный участок в размере, указанном в инвестиционной заявке, утвержденной решением Председателя Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимов областей и города Ташкента, выставляется на электронный онлайн-аукцион решением дирекции специальной экономической зоны без необходимости согласования выставления на электронный онлайн-аукцион с другими организациями. Данный порядок не применяется в отношении предоставления земельного участка на территории специальных промышленных зон.
Победитель электронного онлайн-аукциона приобретает права аренды земельного участка и заключения инвестиционного соглашения с дирекцией специальной экономической зоны, указанной в инвестиционной заявке.
Градостроительная деятельность на территории специальных экономических зон осуществляется в соответствии с утвержденными генеральными планами специальных экономических зон.
Статья 8. Государственно-частное партнерство в специальных экономических зонах
Государственно-частное партнерство в специальных экономических зонах осуществляется в соответствии с Законом Республики Узбекистан «О государственно-частном партнерстве».
Глава 3. Виды специальных экономических зон и меры организации их деятельности
Статья 9. Виды специальных экономических зон
Специальные экономические зоны могут создаваться в виде:
свободных экономических зон;
специальных научно-технологических зон;
туристско-рекреационных зон;
зон свободной торговли;
особых промышленных зон.
Статья 10. Свободная экономическая зона
Свободная экономическая зона — территория, предназначенная для создания новых производственных мощностей, развития высокотехнологического производства, активного вовлечения в освоение производства современной конкурентоспособной, импортозамещающей, экспортоориентированной готовой промышленной продукции, а также обеспечения развития производственной, инженерно-коммуникационной, дорожно-транспортной, социальной инфраструктуры и услуг логистики.
Статья 11. Специальная научно-технологическая зона
Специальная научно-технологическая зона — территория, на которой в целях развития инновационной инфраструктуры сосредоточены научные организации и иные организации в сфере научной деятельности (технологические парки, центры распространения технологий (трансфера технологий), инновационные кластеры, венчурные фонды, бизнес-инкубаторы и другие).
Статья 12. Туристско-рекреационная зона
Туристско-рекреационная зона — территория, которая создается для реализации инвестиционных проектов по созданию в ней современных объектов туристской инфраструктуры (гостиничные комплексы, культурно-оздоровительные, торгово-развлекательные и другие объекты туристского назначения), специальных функциональных и сезонных зон рекреационного отдыха с обеспечением необходимых условий для обслуживания туристов.
Статья 13. Зоны свободной торговли
Зоны свободной торговли включают в себя консигнационные склады, территории со специальными таможенным и налоговым режимами, а также площадки для обработки, упаковки, сортировки, хранения товаров.
Зоны свободной торговли создаются в приграничных пунктах, аэропортах, на железнодорожных узлах или иных местах таможенной территории Республики Узбекистан.
Статья 14. Особая промышленная зона
Особая промышленная зона — территория, на которой вводится особый режим управления, хозяйственной и финансовой деятельности. Особые промышленные зоны включают в себя сервисные и производственные зоны, которые формируются путем выделения земельных участков для создания необходимой административной, научно-технологической, производственной, инженерно-коммуникационной, дорожно-транспортной и социальной инфраструктуры.
Правила и порядок функционирования особой промышленной зоны утверждаются Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Глава 4. Требования к инвестиционным проектам, предлагаемым для реализации на территории специальных экономических зон
Статья 15. Общие требования к инвестиционным проектам, предлагаемым для реализации на территории специальных экономических зон
К общим требованиям к инвестиционным проектам, предлагаемым для реализации на территории специальных экономических зон, относятся:
соответствие требованиям законодательства в области архитектуры и строительства, технического регулирования, экологии и охраны окружающей среды, охраны труда и промышленной безопасности;
наличие источников финансирования;
соответствие функциональной и отраслевой специализации специальной экономической зоны;
соответствие параметров технологического оборудования и технологических процессов современным требованиям энергоэффективности.
Статья 16. Особые требования к инвестиционным проектам, предлагаемым для реализации на территории свободных экономических зон
Инвестиционные проекты, предлагаемые для реализации на территории свободных экономических зон, к моменту подачи инвестиционной заявки должны предусматривать производство новых видов продукции, не производимой в Республике Узбекистан или объемы производства которой в Республике Узбекистан не покрывают потребности внутреннего рынка.
Инвестиционные проекты, предлагаемые для реализации на территории свободных экономических зон, должны предусматривать изменение товарной позиции конечной продукции по коду товарной номенклатуры внешнеэкономической деятельности Республики Узбекистан по сравнению с исходным сырьем на уровне одного из первых четырех знаков или увеличение объема продукции с добавленной стоимостью на уровне не менее тридцати процентов.
В свободных экономических зонах не допускается реализация инвестиционных проектов по производству видов продукции, по которым создана конкурентная среда, внутренний рынок насыщен или имеются отечественные производители аналогичной продукции, объемы производства которой покрывают потребности внутреннего рынка.
Заключения соответствующих уполномоченных органов об отсутствии в Республике Узбекистан отечественных производителей аналогичной продукции, недостаточности объемов производства и уровне конкурентной среды запрашиваются дирекцией свободной экономической зоны самостоятельно.
Указанные требования не распространяются на полностью ориентированные на экспорт инвестиционные проекты.
Статья 17. Особые требования к инвестиционным проектам, предлагаемым для реализации на территории специальных научно-технологических зон
Инвестиционные проекты, предлагаемые для реализации на территории специальных научно-технологических зон, должны соответствовать следующим требованиям:
наличие зарегистрированных патентных прав;
наличие научно-технической новизны и наукоемкости производимой продукции (по характеристике товары являются принципиально новыми или существенно отличаются от характеристик ранее произведенного аналогичного товара или по потребительским свойствам товара являются улучшенными по сравнению с имеющимися аналогами или, при отсутствии прямых аналогов, имеются качественно новые потребительские (функциональные) характеристики, в том числе повышающие конкурентоспособность товара, либо выявлен новый способ применения товара, позволяющий расширить область использования такого товара).
Заключения соответствующих уполномоченных органов о наличии зарегистрированных патентных прав и научно-технической новизны и наукоемкости производимой продукции запрашиваются дирекцией специальной экономической зоны самостоятельно.
Статья 18. Особые требования к инвестиционным проектам, предлагаемым для реализации на территории туристско-рекреационных зон
Инвестиционные проекты, предлагаемые для реализации на территории туристско-рекреационных зон, должны предусматривать меры по обеспечению создания объектов туристской индустрии, безопасности и охраны здоровья туристов при организации туристских услуг, в том числе путем оборудования объектов туристской индустрии системами видеонаблюдения, предупреждения (оповещения) и оказания необходимой помощи в случае возникновения чрезвычайных ситуаций.
Статья 19. Деятельность, запрещенная на территории специальных экономических зон
На территории специальных экономических зон запрещается осуществление следующих видов деятельности:
производство, не отвечающее экологическим стандартам и стандартам охраны труда;
производство оружия и боеприпасов, торговля оружием и боеприпасами;
производство ядерных материалов и радиоактивных веществ, торговля ядерными материалами и радиоактивными веществами;
производство алкогольной и табачной продукции;
обработка сыромятной кожи, загон или убой животных;
производство цемента, бетона, цементного клинкера, кирпича, железобетонных плит, продукции из угля, извести и гипса;
переработка, разложение, сжигание, газификация, обработка химическими средствами, окончательное и (или) временное хранение и (или) захоронение под землей всех видов отходов;
размещение нефтеперерабатывающих заводов, атомных электростанций, ядерных установок, радиационных источников, пунктов и установок, предназначенных для хранения, утилизации и переработки отработанного ядерного топлива, радиоактивных веществ и отходов, а также иных радиоактивных отходов.
Решениями Президента Республики Узбекистан или Кабинета Министров Республики Узбекистан могут вводиться запреты и ограничения в отношении отдельных видов деятельности на территории специальных экономических зон.
Глава 5. Порядок создания, продления срока функционирования, изменения границ и ликвидации специальной экономической зоны
Статья 20. Создание, продление срока функционирования, изменение границ и ликвидация специальной экономической зоны
Специальная экономическая зона создается по решению Президента Республики Узбекистан на срок до тридцати лет. На основании решения Президента Республики Узбекистан Кабинет Министров Республики Узбекистан принимает решение по вопросу организации функционирования и развития специальной экономической зоны.
Продление срока функционирования, изменение границ и ликвидация специальной экономической зоны осуществляются по решению Президента Республики Узбекистан.
Республиканские органы исполнительной власти, Совет Министров Республики Каракалпакстан, хокимияты областей и города Ташкента могут вносить в Кабинет Министров Республики Узбекистан предложение о создании, продлении срока функционирования, изменении границ или досрочной ликвидации специальной экономической зоны.
Кабинет Министров Республики Узбекистан рассматривает предложение в течение тридцати дней со дня его поступления и в случае одобрения вносит предложение в Администрацию Президента Республики Узбекистан.
Статья 21. Документы, представляемые для создания, продления срока функционирования, изменения границ или ликвидации специальной экономической зоны
К предложению о создании специальной экономической зоны прилагаются:
проект решения Президента Республики Узбекистан о создании специальной экономической зоны, в котором указываются название специальной экономической зоны, срок, на который она создается, цели создания и вид специальной экономической зоны, особенности ее специального правового режима, функциональная и отраслевая специализация, общая площадь и описание границ специальной экономической зоны, меры по обеспечению ее создания и развития;
проект программы развития специальной экономической зоны с указанием конкретных мероприятий, лиц и организаций, ответственных за их реализацию, а также источников финансирования работ по развитию специальной экономической зоны;
копия земельно-кадастрового плана с нанесенными предполагаемыми границами специальной экономической зоны;
состав земель, перечень землевладельцев, землепользователей, арендаторов и собственников земельных участков, расположенных в предполагаемых границах специальной экономической зоны (при их наличии), и их письменное согласие на передачу земельных участков Совету Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятам областей и города Ташкента для создания специальной экономической зоны;
бизнес-план, обосновывающий необходимость и возможность создания специальной экономической зоны, ее вида, разработанный на основе анализа социальных, экологических и экономических условий на соответствующей территории, обеспеченности материальными и трудовыми ресурсами, коммуникациями, а также финансово-экономическое обоснование предлагаемых особенностей специального правового режима специальной экономической зоны;
проект устава дирекции специальной экономической зоны (в случае если дирекция создается в форме государственного учреждения).
К предложению о продлении срока функционирования специальной экономической зоны прилагаются:
проект решения Президента Республики Узбекистан о продлении срока функционирования специальной экономической зоны;
обоснование необходимости и возможности продления срока функционирования специальной экономической зоны.
К предложению об изменении границ специальной экономической зоны прилагаются:
проект решения Президента Республики Узбекистан об изменении границ специальной экономической зоны;
проект генерального плана специальной экономической зоны и копия земельно-кадастрового плана с нанесенными границами специальной экономической зоны с учетом предполагаемого изменения ее границ;
состав земель, перечень землевладельцев, землепользователей, арендаторов и собственников (при их наличии) земельных участков, расположенных на территориях, предполагаемых для включения в специальную экономическую зону, границы которой будут изменяться, а также их письменное согласие на передачу земельных участков дирекции специальной экономической зоны, а в случае особой промышленной зоны — передачу земельных участков Совету Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятам областей и города Ташкента;
перечень юридических лиц и субъектов предпринимательства, уже действующих на территориях, предлагаемых для включения в границы специальной экономической зоны;
перечень участников специальной экономической зоны (при их наличии), действующих на территориях, предлагаемых для исключения из границ специальной экономической зоны;
обоснование необходимости и возможности изменения границ специальной экономической зоны.
К предложению о досрочной ликвидации специальной экономической зоны прилагаются:
проект решения Президента Республики Узбекистан о досрочной ликвидации специальной экономической зоны, предусматривающий комплекс организационных мер по обеспечению ликвидации специальной экономической зоны, а также при необходимости предоставление гарантий и (или) компенсаций участникам специальной экономической зоны;
проект постановления Кабинета Министров Республики Узбекистан, определяющий состав и полномочия ликвидационной комиссии, а также порядок ликвидации специальной экономической зоны;
перечень участников специальной экономической зоны с указанием реализуемых ими инвестиционных проектов в случае досрочной ликвидации специальной экономической зоны по основаниям, предусмотренным абзацами вторым и шестым части второй статьи 22 настоящего Закона;
технико-экономическое, финансовое и юридическое обоснования необходимости и возможности досрочной ликвидации специальной экономической зоны с указанием причин и возможных последствий ее досрочной ликвидации для соответствующих административно-территориальных единиц и республики в целом, участников специальной экономической зоны, разработанные на основе подробного анализа социальных, экологических, экономических и иных условий на соответствующей территории, а также показателей функционирования и эффективности деятельности ликвидируемой специальной экономической зоны.
Статья 22. Основания для ликвидации специальной экономической зоны
Специальная экономическая зона считается ликвидированной по окончании срока, на который она была создана.
Решение о досрочной ликвидации специальной экономической зоны принимается в случае, если:
это вызвано необходимостью защиты жизни и здоровья людей, охраны окружающей среды, обеспечения государственной безопасности и обороны страны;
в течение одного года со дня создания специальной экономической зоны не зарегистрировано ни одно юридическое лицо в качестве участника данной специальной экономической зоны и (или) участником специальной экономической зоны не созданы рабочие места;
в течение шести месяцев со дня создания специальной экономической зоны участниками данной специальной экономической зоны не осуществлялась деятельность по реализации инвестиционных проектов;
в специальной экономической зоне отсутствуют участники специальной экономической зоны в силу утраты статуса участника специальной экономической зоны и в течение одного года со дня утраты такого статуса последним участником данной специальной экономической зоны на ее территории больше не было зарегистрировано ни одно юридическое лицо в качестве ее участника;
достижение целей создания специальной экономической зоны, определенных решением Президента Республики Узбекистан о создании специальной экономической зоны, стало невозможным по иным причинам.
В случае досрочной ликвидации специальной экономической зоны по основаниям, предусмотренным абзацами вторым и шестым части второй настоящей статьи, участникам специальной экономической зоны по решению Президента Республики Узбекистан предоставляются гарантии и (или) компенсации понесенного ими ущерба или упущенной выгоды либо сохраняются льготы и преференции, предоставленные согласно ранее действовавшему порядку.
Для решения имущественных и иных вопросов, связанных с ликвидацией специальной экономической зоны, урегулирования отношений между дирекцией и участниками специальной экономической зоны, другими организациями и физическими лицами Кабинет Министров Республики Узбекистан создает ликвидационную комиссию, определяет ее состав и полномочия, а также утверждает порядок ликвидации специальной экономической зоны при ее досрочной ликвидации.
Глава 6. Управление специальной экономической зоной
Статья 24. Дирекция специальной экономической зоны
Дирекция специальной экономической зоны является юридическим лицом в форме государственного учреждения, создаваемым для обеспечения функционирования и управления специальной экономической зоной.
Дирекция специальной экономической зоны:
обеспечивает действие специального правового режима на территории специальной экономической зоны;
организует по принципу «одно окно» взаимодействие с потенциальными инвесторами и участниками специальной экономической зоны, в том числе рассмотрение инвестиционной заявки, выдачу необходимых разрешений на подключение к сетям инженерно-коммуникационной инфраструктуры;
осуществляет мониторинг хода реализации инвестиционных проектов, а также контроль за выполнением участниками специальной экономической зоны обязательств, включенных в инвестиционное соглашение;
обеспечивает реализацию программы развития специальной экономической зоны;
ведет Реестр участников специальной экономической зоны;
организует контроль за соблюдением на территории специальной экономической зоны законодательства об экологическом контроле, а также об охране и использовании объектов культурного наследия;
оказывает маркетинговые услуги, а также услуги по продвижению продукции на внутренние и внешние рынки по договорам с участниками специальной экономической зоны;
проводит мероприятия по привлечению инвесторов в специальную экономическую зону;
проводит отбор инвестиционных проектов для реализации на территории специальной экономической зоны;
принимает решения о выставлении земельных участков на электронный онлайн-аукцион для реализации участниками специальной экономической зоны инвестиционных проектов;
организует своевременную реализацию проектов по строительству инженерно-коммуникационной и транспортной инфраструктуры специальной экономической зоны;
рассматривает и утверждает ежегодную смету доходов и расходов дирекции специальной экономической зоны;
обеспечивает информационное сопровождение инвесторов, участников специальной экономической зоны, в том числе организует их встречи с представителями государственных органов и иных организаций;
предоставляет в аренду земельные участки на территории специальной экономической зоны посредством электронного онлайн-аукциона, а также во владение, пользование и аренду здания и сооружения, находящиеся на территории специальной экономической зоны;
участвует в проектах государственно-частного партнерства.
Дирекцию специальной экономической зоны возглавляет директор, назначаемый на должность и освобождаемый от должности Кабинетом Министров Республики Узбекистан по представлению Председателем Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимами областей и города Ташкента, согласованному с уполномоченным государственным органом в сфере организации функционирования и развития специальных экономических зон. Данный порядок не распространяется на особые промышленные зоны.
Дирекция не вправе вмешиваться в деятельность участников специальной экономической зоны, осуществляемую в соответствии с законодательством.
В отдельных случаях, в соответствии с актами законодательства, полномочия дирекции специальной экономической зоны, предусмотренные настоящим Законом, могут быть возложены на коллегиальные и иные органы. При этом, полномочия, предусмотренные абзацами десятым — тринадцатым части второй настоящей статьи и частью первой статьи 28 настоящего Закона, могут осуществляться действующими коллегиальными и иными органами, образованными до 1 января 2025 года.
Статья 25. Управление особой промышленной зоной
Управление особой промышленной зоной осуществляется управляющей компанией особой промышленной зоны, которая наделена полномочиями дирекции специальной экономической зоны, предусмотренными настоящим Законом.
Управляющая компания особой промышленной зоны является юридическим лицом, создаваемым в форме акционерного общества или общества с ограниченной ответственностью, в том числе с участием иностранных инвесторов.
Основными условиями управления особой промышленной зоной являются:
предоставление посредством электронных онлайн-аукционов в аренду земельных участков, необходимых для размещения инвестиционных проектов;
применение международных стандартов и требований при строительстве объектов;
самостоятельное формирование инженерно-коммуникационной и социальной инфраструктуры;
осуществление учета и взаиморасчетов за поставленные коммунальные услуги, услуги связи и энергоресурсы на основе единого контракта, заключаемого участниками особой промышленной зоны с управляющей компанией особой промышленной зоны;
организация выдачи лицензий и документов разрешительного характера, в том числе на проектирование, строительство, эксплуатацию, использование зданий и сооружений, а также использование земельных участков в соответствии с генеральным планом особой промышленной зоны по принципу «одно окно».
Уполномоченный государственный орган в сфере организации функционирования и развития специальных экономических зон координирует и контролирует деятельность управляющей компании особой промышленной зоны и имеет право изучать всю ее деятельность и операции, а также принимать соответствующие решения.
Финансовая отчетность и связанная с ней финансовая информация управляющей компании особой промышленной зоны подлежат обязательной ежегодной аудиторской проверке. Аудиторские отчеты и аудиторские заключения в обязательном порядке представляются уполномоченному государственному органу в сфере организации функционирования и развития специальных экономических зон.
Глава 7. Порядок подачи и рассмотрения инвестиционной заявки
Статья 26. Порядок подачи инвестиционной заявки
Инвестиционная заявка подается инвестором в дирекцию специальной экономической зоны. Форма инвестиционной заявки утверждается Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
К инвестиционной заявке прилагаются:
копия устава юридического лица и для иностранного юридического лица также копия свидетельства о государственной регистрации юридического лица;
бизнес-план или технико-экономическое обоснование инвестиционного проекта;
проект инвестиционного соглашения.
В инвестиционной заявке указывается идентификационный номер налогоплательщика, присвоенный юридическому лицу, а для иностранного юридического лица в соответствии с законодательством соответствующего иностранного государства указывается аналог идентификационного номера налогоплательщика. В инвестиционной заявке также могут быть предусмотрены предложения инвестора о начальной цене при выставлении земельного участка на электронный онлайн-аукцион, а также о размере ежегодной арендной платы.
Иностранные юридические лица представляют легализованные документы, указанные в абзаце втором части второй настоящей статьи, удостоверяющие, что иностранное юридическое лицо является юридическим лицом согласно законодательству иностранного государства, с нотариально засвидетельствованным переводом на государственный и английский языки.
Легализация документов, представленных иностранными юридическими лицами, не требуется, если:
на документах, указанных в абзаце втором части второй настоящей статьи, проставлен апостиль;
международными договорами Республики Узбекистан установлено, что документы, которые на территории одной из договаривающихся сторон изготовлены или засвидетельствованы учреждением или специально на то уполномоченным лицом в пределах их компетенции и по установленной форме, принимаются на территориях других договаривающихся сторон без какого-либо специального удостоверения.
Статья 27. Рассмотрение инвестиционной заявки дирекцией специальной экономической зоны
Инвестиционная заявка, поступившая в дирекцию специальной экономической зоны, подлежит регистрации в тот же день, а в случае поступления после окончания рабочего времени – на следующий рабочий день.
Дирекция специальной экономической зоны в течение десяти рабочих дней рассматривает инвестиционную заявку и прилагаемые к ней документы на предмет экономической целесообразности реализации инвестиционного проекта, а также их соответствия требованиям, предусмотренным статьями 15 — 19 настоящего Закона, и дает инвестору соответствующее заключение.
В ходе рассмотрения инвестиционной заявки дирекция специальной экономической зоны может предложить инвестору внести изменения (дополнения) в инвестиционный проект. При этом предложения дирекции специальной экономической зоны отражаются в ее заключении. В случае несогласия инвестора с предлагаемыми изменениями (дополнениями) дирекцией специальной экономической зоны проводится повторное рассмотрение инвестиционной заявки с участием инвестора.
При несоответствии документов требованиям законодательства о специальных экономических зонах пакет документов возвращается с мотивированным обоснованием причин возврата. После устранения причин, послуживших основанием для возврата, инвестиционная заявка может быть повторно представлена в дирекцию специальной экономической зоны.
В случае выявления в представленных документах недостоверных или искаженных сведений дирекция специальной экономической зоны прекращает рассмотрение инвестиционной заявки, а инвестиционная заявка подлежит возврату инвестору с мотивированным обоснованием причин возврата.
Представление инвестором инвестиционной заявки, ее рассмотрение дирекцией специальной экономической зоны могут осуществляться в электронном виде.
Директор и ответственные работники дирекции специальной экономической зоны обязаны соблюдать конфиденциальность в отношении сведений, ставших им известными в силу выполнения возложенных на них обязанностей при рассмотрении инвестиционной заявки и прилагаемых к ней документов.
Статья 28. Принятие решения по итогам рассмотрения инвестиционной заявки
Решение дирекции специальной экономической зоны по итогам рассмотрения инвестиционной заявки оформляется протоколом, который утверждается директором дирекции специальной экономической зоны.
Выписка из протокола вручается инвестору, подавшему инвестиционную заявку.
Решение о реализации инвестиционного проекта на территории специальной экономической зоны является основанием для:
выставления на электронный онлайн-аукцион земельного участка, необходимого для реализации инвестиционного проекта, указанного в инвестиционной заявке;
заключения инвестиционного соглашения с победителем электронного онлайн-аукциона;
выставления на электронный онлайн-аукцион земельного участка или пустующего (бездействующего) здания с определением общей площади и места его расположения.
Решение о нецелесообразности реализации инвестиционного проекта могут быть обжалованы инвестором, подавшим инвестиционную заявку, в установленном законодательством порядке.
Действие настоящей статьи не распространяется на инвестиционные проекты, предлагаемые для реализации на территории особых промышленных зон. При этом рассмотрение и проведение экспертизы инвестиционной заявки и прилагаемых к ней документов осуществляются управляющей компанией особой промышленной зоны самостоятельно в порядке, определяемом Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Глава 8. Участник специальной экономической зоны
Статья 29. Приобретение статуса участника специальной экономической зоны
В целях реализации инвестиционного проекта инвестор в течение пяти рабочих дней со дня получения в аренду земельного участка, выставленного на электронный онлайн-аукцион, или пустующего (бездействующего) здания (за исключением случаев, когда земельный участок принадлежит инвестору) представляет в регистрирующий орган по месту расположения специальной экономической зоны документы для государственной регистрации создаваемого им субъекта предпринимательства в качестве юридического лица или перерегистрации субъекта предпринимательства, ранее созданного инвестором.
Юридическое лицо приобретает статус участника специальной экономической зоны после подписания инвестиционного соглашения и включения в Реестр участников специальной экономической зоны.
Для включения в Реестр участников специальной экономической зоны юридическое лицо, созданное инвестором, обращается с заявлением в дирекцию специальной экономической зоны после внесения платы за включение его в Реестр участников специальной экономической зоны в размере, определяемом Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Дирекция специальной экономической зоны в течение двух рабочих дней со дня получения данного заявления, включает юридическое лицо в Реестр участников специальной экономической зоны и выдает свидетельство участника специальной экономической зоны по форме, утвержденной Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Дирекция специальной экономической зоны в течение одного рабочего дня после включения юридического лица в Реестр участников специальной экономической зоны уведомляет об этом соответствующие налоговые, таможенные органы и органы статистики.
Статья 30. Права и обязанности участника специальной экономической зоны
Участник специальной экономической зоны вправе:
пользоваться гарантиями правовой защиты, льготами и преференциями, предусмотренными законодательством для участников специальных экономических зон;
получать в аренду земельные участки посредством электронного онлайн-аукциона, в пользование здания, сооружения, в том числе на правах аренды, и строить объекты инфраструктуры для осуществления производственной деятельности в порядке, предусмотренном настоящим Законом;
требовать от дирекции специальной экономической зоны своевременного обеспечения его инженерно-коммуникационной и дорожно-транспортной инфраструктурой в соответствии с инвестиционным соглашением и сетевыми графиками реализации инвестиционного проекта;
пользоваться на равных условиях всеми видами услуг, оказываемых дирекцией специальной экономической зоны участникам специальной экономической зоны, в том числе на договорной основе;
осуществлять за счет собственных средств строительство объектов инфраструктуры, необходимых для реализации инвестиционного проекта, в соответствии с генеральным планом специальной экономической зоны;
пользоваться иными правами, предусмотренными законодательством.
Участник специальной экономической зоны обязан:
в установленные сроки выполнять обязанности, предусмотренные законодательством и инвестиционным соглашением;
исполнять требования законодательства;
представлять дирекции специальной экономической зоны отчет о выполнении обязательств по инвестиционному соглашению и бизнес-планов.
Передача участником специальной экономической зоны своих прав и обязанностей, предусмотренных инвестиционным соглашением, другому юридическому лицу до выполнения всех обязательств по инвестиционному соглашению не допускается.
Участник специальной экономической зоны осуществляет свою деятельность в соответствии с настоящим Законом и иными актами законодательства, а также инвестиционным соглашением.
Статья 31. Утрата юридическим лицом статуса участника специальной экономической зоны
Юридическое лицо утрачивает статус участника специальной экономической зоны в случае:
ликвидации специальной экономической зоны;
ликвидации (прекращения деятельности) юридического лица;
изменения места нахождения юридического лица в случае, если новое место нахождения располагается вне территории специальной экономической зоны;
невыполнения участником специальной экономической зоны обязательств по инвестиционному соглашению;
по заявлению участника специальной экономической зоны;
в случае реорганизации участника специальной экономической зоны, за исключением слияния или присоединения, осуществляемого между участниками специальной экономической зоны, имеющими одинаковые льготы по налогам и таможенным платежам.
Решение об утрате юридическим лицом статуса участника специальной экономической зоны принимается дирекцией специальной экономической зоны по согласованию с уполномоченным государственным органом в сфере организации функционирования и развития специальных экономических зон.
Решение об утрате юридическим лицом статуса участника специальной экономической зоны по основаниям, предусмотренным в абзаце пятом части первой настоящей статьи, может быть обжаловано участником специальной экономической зоны в судебном порядке.
Инвестиционное соглашение с участником специальной экономической зоны расторгается решением дирекции специальной экономической зоны и он исключается из Реестра участников специальной экономической зоны.
Дирекция специальной экономической зоны в течение одного рабочего дня со дня исключения участника специальной экономической зоны из Реестра участников специальной экономической зоны уведомляет об этом письменно (в том числе через электронную почту) участника специальной экономической зоны, налоговые, таможенные органы и органы статистики, а также уполномоченный государственный орган в сфере организации функционирования и развития специальных экономических зон и органы исполнительной власти на местах с указанием даты и основания утраты юридическим лицом статуса участника специальной экономической зоны.
Утрата юридическим лицом статуса участника специальной экономической зоны влечет за собой отмену налоговых, таможенных льгот и других преференций.
Статья 32. Порядок лишения юридического лица статуса участника специальной экономической зоны в случае невыполнения обязательств по инвестиционному соглашению
При невыполнении участником специальной экономической зоны обязательств по инвестиционному соглашению юридическое лицо, созданное инвестором на территории специальной экономической зоны, может быть по инициативе дирекции специальной экономической зоны лишено статуса участника специальной экономической зоны.
При выявлении дирекцией специальной экономической зоны факта невыполнения участником специальной экономической зоны обязательств по инвестиционному соглашению (за исключением случаев наступления обстоятельств непреодолимой силы (форс-мажор), а также по вине дирекции специальной экономической зоны) составляется соответствующий акт с детальным описанием нарушений и не выполненных в установленные инвестиционным соглашением сроки обязательств, который подписывается представителями дирекции и участника специальной экономической зоны. В акте также указывается срок, в течение которого участник специальной экономической зоны должен обеспечить исполнение обязательств по инвестиционному соглашению. Этот срок не должен превышать девяноста дней.
В случае подтверждения наступления форс-мажорных обстоятельств дирекция и участник специальной экономической зоны составляют график, обеспечивающий исполнение инвестиционных обязательств в разумные сроки, принимая во внимание реальные сроки задержки, обусловленные наступлением форс-мажорных обстоятельств.
В случае неисполнения участником специальной экономической зоны в течение срока, предусмотренного частями второй и третьей настоящей статьи, обязательств по инвестиционному соглашению дирекция после письменного согласования с уполномоченным государственным органом в сфере организации функционирования и развития специальных экономических зон письменно (в том числе через электронную почту) уведомляет участника специальной экономической зоны о расторжении инвестиционного соглашения в связи с его неисполнением.
Если по истечении десяти дней участник специальной экономической зоны не обжаловал в суд решение о расторжении инвестиционного соглашения, инвестиционное соглашение считается расторгнутым в одностороннем порядке.
Если участник специальной экономической зоны обжаловал в суд решение о расторжении инвестиционного соглашения, то дальнейшие споры, связанные с исполнением обязательств по инвестиционному соглашению, подлежат разрешению в судебном порядке.
Утрата юридическим лицом статуса участника специальной экономической зоны в связи с неисполнением обязательств по инвестиционному соглашению влечет за собой отмену налоговых и таможенных льгот, взимание в полном объеме неуплаченных налоговых и таможенных платежей и отмену права пользования земельными участками, пустующими и бездействующими объектами государственной собственности, предоставленными юридическому лицу для реализации инвестиционного проекта.
Статья 33. Порядок утраты статуса участника специальной экономической зоны на основании заявления участника специальной экономической зоны
Заявление об утрате статуса участника специальной экономической зоны подается участником специальной экономической зоны в дирекцию специальной экономической зоны.
Заявление об утрате статуса участника специальной экономической зоны рассматривается дирекцией специальной экономической зоны в течение десяти дней, а в случаях, когда имеются признаки нанесения материального или финансового ущерба дирекции специальной экономической зоны, — тридцати дней.
Решение дирекции специальной экономической зоны может предусматривать меры по возмещению материального или финансового ущерба, причиненного участником специальной экономической зоны, в том числе путем обращения дирекции специальной экономической зоны в суд.
Утрата юридическим лицом статуса участника специальной экономической зоны, при условии отсутствия причинения дирекции специальной экономической зоны материального или финансового ущерба, не влечет за собой прекращение его деятельности на территории специальной экономической зоны, а также прекращение прав на имущество, принадлежащее юридическому лицу на праве собственности. При этом данное юридическое лицо утрачивает право пользования предоставленным для участников специальной экономической зоны специальным правовым режимом.
Данный порядок не распространяется на лишение субъекта предпринимательства статуса участника особых промышленных зон.
Глава 9. Инвестиционное соглашение
Статья 34. Заключение инвестиционного соглашения
Дирекция специальной экономической зоны заключает инвестиционное соглашение в соответствии с условиями, сроками и процедурами, изложенными в инвестиционном проекте. Условия аренды земельного участка предусматриваются в инвестиционном соглашении.
Инвестиционное соглашение должно быть подписано инвестором и директором дирекции особой экономической зоны в течение трех рабочих дней после получения инвестором решения (выписки из него) дирекции специальной экономической зоны (в случае сдачи в аренду пустующего (бездействующего) здания или в случае, когда земельный участок принадлежит инвестору) или определения победителя электронного онлайн-аукциона по аренде земельных участков.
Инвестиционное соглашение вступает в силу с даты приобретения юридическим лицом, созданным инвестором, статуса участника специальной экономической зоны.
Статья 35. Продление срока действия инвестиционного соглашения
Инвестиционное соглашение может быть продлено дирекцией специальной экономической зоны по заявлению участника специальной экономической зоны. Заявление подается участником специальной экономической зоны не позднее чем за месяц до окончания срока действия инвестиционного соглашения.
К заявлению участника специальной экономической зоны о продлении срока действия инвестиционного соглашения прилагается бизнес-план реализуемого в специальной экономической зоне инвестиционного проекта, содержащий обоснование необходимости продолжения его реализации.
Статья 36. Прекращение действия инвестиционного соглашения
Действие инвестиционного соглашения прекращается:
по окончании срока действия инвестиционного соглашения;
в случае лишения юридического лица статуса участника специальной экономической зоны;
в случае досрочной ликвидации специальной экономической зоны;
в иных случаях, предусмотренных законодательством или инвестиционным соглашением.
Глава 10. Специальный правовой режим специальных экономических зон
Статья 37. Особенности специального правового режима
В специальных экономических зонах может устанавливаться специальный таможенный, налоговый режим, а также режим въезда, выезда и пребывания граждан, условия трудовых отношений, осуществления финансово-кредитной деятельности и иной режим, направленный на привлечение инвестиций, стимулирование развития предпринимательства и социально-экономического развития специальной экономической зоны.
Специальный правовой режим устанавливается законами или решением Президента Республики Узбекистан.
Льготы, предоставленные участникам специальных экономических зон, применяются только в отношении деятельности, осуществляемой на территории специальных экономических зон.
Иностранные инвесторы, зарегистрированные в качестве участников специальной экономической зоны, могут пользоваться всеми правами, гарантиями и льготами, предоставленными им законодательством Республики Узбекистан.
Статья 38. Специальный таможенный режим
Специальный таможенный режим может предусматривать:
временное освобождение или снижение ставок таможенных платежей;
отмену, смягчение нетарифных ограничений на экспорт или импорт.
Таможенное оформление товаров, экспортируемых или импортируемых участниками специальных экономических зон с применением льгот по таможенным платежам, осуществляется в порядке, установленном законодательством.
Обеспечение специального таможенного режима на территории специальной экономической зоны осуществляется таможенными органами Республики Узбекистан.
Специальный таможенный режим не распространяется на транзит товаров через территорию специальной экономической зоны.
Специальный таможенный режим не должен приводить к образованию неконкурентной среды.
Статья 39. Льготы по налогам и таможенным платежам
Участники специальных экономических зон пользуются льготами по налогам в порядке, предусмотренном Налоговым кодексом Республики Узбекистан.
Участники специальных экономических зон освобождаются от уплаты:
таможенных платежей (кроме налога на добавленную стоимость и сборов за таможенное оформление) за строительные материалы, не производимые в республике и завозимые в установленном порядке для реализации инвестиционного проекта в соответствии с инвестиционным соглашением в период строительства;
таможенных платежей (кроме сборов за таможенное оформление) при ввозе технологического оборудования, аналоги которого не производятся в Республике Узбекистан, по утвержденному перечню.
Таможенные платежи (кроме сборов за таможенное оформление) не уплачиваются при ввозе на территорию Республики Узбекистан участниками специальных экономических зон сырья, материалов и комплектующих, используемых для производства и реализации продукции на экспорт.
Участники специальных экономических зон вправе получать отсрочку по уплате налога на добавленную стоимость при импорте товаров сроком до 120 дней.
Сумма налога на добавленную стоимость, образовавшаяся в результате превышения суммы налога на добавленную стоимость, относимого в зачет, над суммой начисленного налога, возмещается участнику специальной экономической зоны по упрощенному порядку в течение семи дней.
Сумма уплаченного налога на добавленную стоимость возмещается участникам специальных экономических зон из республиканского бюджета Республики Узбекистан в порядке, определяемом Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Статья 40. Регулирование трудовых отношений в специальных экономических зонах
Трудовые отношения в специальных экономических зонах регулируются Трудовым кодексом Республики Узбекистан, коллективными договорами (соглашениями) и (или) индивидуальными трудовыми договорами (контрактами).
Коллективные договоры (соглашения) и индивидуальные трудовые договоры (контракты) не могут ухудшать положения работников юридических лиц, создаваемых на территории специальных экономических зон, по сравнению с условиями, предусмотренными законодательством Республики Узбекистан, а также конвенциями Международной организации труда, участником которых является Республика Узбекистан.
Штат работников юридических лиц, создаваемых на территории специальных экономических зон, должен состоять из граждан Республики Узбекистан не менее чем на девяносто процентов от общего числа работников.
Статья 41. Бюджет дирекции специальной экономической зоны
Дирекция специальной экономической зоны имеет самостоятельный бюджет, ежегодно утверждаемый в форме сметы доходов и расходов.
Доходы дирекции специальной экономической зоны формируются за счет выплат за включение в Реестр участников специальной экономической зоны, поступлений от продажи посредством электронного онлайн-аукциона права аренды на здания, сооружения и земельные участки, находящихся в пользовании и управлении дирекции специальной экономической зоны, от оказания услуг по договорам и иных источников, не запрещенных законодательством.
На стадии формирования специальной экономической зоны до выхода на самоокупаемость, но не более трех лет, возможно привлечение средств из республиканского и местного бюджетов для содержания дирекции специальной экономической зоны, ссуд, а также из иных источников, не запрещенных законодательством, в установленном порядке.
Глава 11. Заключительные положения
Статья 42. Гарантии правовой защиты участников специальной экономической зоны
Участникам специальной экономической зоны гарантируется защита прав и интересов, которая обеспечивается настоящим Законом и иными актами законодательства, а также международными договорами Республики Узбекистан.
Участники специальных экономических зон при изменении налогового законодательства вправе применять в течение срока действия льгот, но не более десяти лет, нормы и положения по уплате налогов, сборов и других платежей, действовавшие на дату их включения в Реестр участников специальной экономической зоны, за исключением норм и положений актов законодательства, регламентирующих налогообложение подакцизных товаров.
Участники специальных экономических зон вправе использовать удобные для них условия, формы оплаты и расчетов за экспортируемые и импортируемые товары.
В специальных экономических зонах обеспечивается соблюдение всех гарантий и льгот в отношении участников специальных экономических зон, предусмотренных законодательством. Решением Президента Республики Узбекистан могут быть предусмотрены дополнительные гарантии и льготы.
Убытки, а также упущенная выгода и моральный вред, причиненные юридическим и физическим лицам в результате необоснованного вмешательства в их деятельность государственных и иных органов либо должностных лиц, подлежат возмещению или компенсации в судебном порядке.
Статья 43. Разрешение споров
Споры в сфере организации функционирования и развития специальных экономических зон разрешаются в порядке, установленном законодательством.
Статья 44. Ответственность за нарушение законодательства о специальных экономических зонах
Лица, виновные в нарушении законодательства о специальных экономических зонах, несут ответственность в установленном порядке.
Статья 45. Признание утратившими силу некоторых законодательных актов Республики Узбекистан
Признать утратившими силу:
1) Закон Республики Узбекистан от 25 апреля 1996 года № 220-I «О свободных экономических зонах» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1996 г., № 5-6, ст. 58);
2) раздел XV Закона Республики Узбекистан от 25 апреля 2003 года № 482-II «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2003 г., № 5, ст. 67);
3) статью 3 Закона Республики Узбекистан от 14 декабря 2005 года № ЗРУ-11 «О внесении изменений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан в связи с преобразованием Агентства по внешним экономическим связям Республики Узбекистан в Министерство внешних экономических связей, инвестиций и торговли Республики Узбекистан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2005 г., № 12, ст. 410);
4) статью 11 Закона Республики Узбекистан от 10 октября 2006 года № ЗРУ-59 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан в связи с совершенствованием системы правовой защиты и либерализацией финансовой ответственности субъектов предпринимательства» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2006 г., № 10, ст. 536);
5) Закон Республики Узбекистан от 23 сентября 2009 года № ЗРУ-224 «О внесении изменений и дополнений в Закон Республики Узбекистан «О свободных экономических зонах» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2009 г., № 9, ст. 338);
6) статью 10 Закона Республики Узбекистан от 20 августа 2015 года № ЗРУ-391 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан, направленных на дальнейшее усиление надежной защиты частной собственности, субъектов предпринимательства, снятие преград для их ускоренного развития» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2015 г., № 8, ст. 312);
7) статью 20 Закона Республики Узбекистан от 18 апреля 2018 года № ЗРУ-476 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2018 г., № 4, ст. 224).
Статья 46. Обеспечение исполнения доведения, разъяснения сути и значения настоящего Закона
Кабинету Министров Республики Узбекистан обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.
Статья 47. Приведение законодательства в соответствие с настоящим Законом
Кабинету Министров Республики Узбекистан:
привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;
обеспечить пересмотр и отмену республиканскими органами исполнительной власти их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.
Статья 48. Вступление в силу настоящего Закона
Настоящий Закон вступает в силу по истечении трех месяцев со дня его официального опубликования.
За участниками свободных экономических зон, зарегистрированными дирекциями свободных экономических зон до вступления в силу настоящего Закона и реализующими инвестиционные проекты на территории свободных экономических зон, сохраняются предусмотренные законодательством льготы и преференции до истечения срока их предоставления.
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
17 февраля 2020 г.,
№ ЗРУ-604