📅 2020-yil 16-mart · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2020-yil 16-mart · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2020 йил 16 март · Қонунлар ва кодекслар
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 16 марта 2020 г. · Законы и кодексы
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 16 March 2020 · Laws and codes
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикасининг
Қонуни
Аҳолини рўйхатга олиш тўғрисида
Қонунчилик палатаси томонидан 2019 йил 21 ноябрда қабул қилинган Сенат томонидан 2020 йил 28 февралда маъқулланган
1-боб. Умумий қоидалар
1-модда. Ушбу Қонуннинг мақсади
Ушбу Қонуннинг мақсади аҳолини рўйхатга олиш соҳасидаги муносабатларни тартибга солишдан иборат.
2-модда. Аҳолини рўйхатга олиш тўғрисидаги қонунчилик
Аҳолини рўйхатга олиш тўғрисидаги қонунчилик ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатларидан иборатдир.
Агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномасида аҳолини рўйхатга олиш тўғрисидаги Ўзбекистон Республикаси қонунчилигида назарда тутилганидан бошқача қоидалар белгиланган бўлса, халқаро шартнома қоидалари қўлланилади.
3-модда. Асосий тушунчалар
Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
аҳолини рўйхатга олиш — Ўзбекистон Республикасининг бутун ҳудудида ёки унинг муайян ҳудудларида ўтказиладиган, белгиланган санада аҳолининг демографик ва ижтимоий-иқтисодий тавсифларини белгиловчи шахсга доир маълумотларни йиғиш ҳамда уларга ишлов бериш даврий жараёни;
аҳолини рўйхатга олиш санаси — аҳоли тўғрисидаги маълумотларни йиғиш ва ҳисобга олиш амалга ошириладиган аниқ пайт (йил, ой, кун ва соат);
респондентлар — аҳолини рўйхатга олиш санасида Ўзбекистон Республикаси ҳудудида бўлган Ўзбекистон Республикаси фуқаролари, чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар, Ўзбекистон Республикасида доимий яшовчи, лекин аҳолини рўйхатга олиш санасида унинг ҳудудидан ташқарида бўлган Ўзбекистон Республикаси фуқаролари;
рўйхатга олиш варағи — кўрсатилган саволлар бўйича шахсга доир маълумотларни ёзиб олиш учун белгиланган шаклдаги бланка;
рўйхатга олиш ҳужжатлари — аҳолини рўйхатга олишга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш жараёнига тааллуқли ҳужжатлар мажмуи;
рўйхатга олувчи ходимлар — Ўзбекистон Республикасининг аҳолини рўйхатга олишга тайёргарлик кўришга ва уни ўтказишга жалб этилган, махсус ўқувдан ўтган вояга етган фуқаролари;
уй хўжалиги — битта турар жойда ёки унинг бир қисмида биргаликда яшайдиган, ўзини яшаш учун барча зарур нарсалар билан таъминлайдиган, умумий хўжалик юритадиган, пул маблағларини тўлиқ ёки қисман бирлаштирадиган ва сарфлайдиган шахслар йиғиндиси. Бу шахслар қариндошлик муносабатларида бўлиши ёки бўлмаслиги мумкин. Уй хўжалиги битта шахсдан иборат бўлиши мумкин.
4-модда. Аҳолини рўйхатга олишнинг асосий мақсади
Аҳолини рўйхатга олишнинг асосий мақсади Ўзбекистон Республикасида аҳоли таркибининг ҳолати ва ривожланиш динамикаси ҳақида мамлакатни социал-иқтисодий ва ижтимоий-сиёсий ривожлантириш соҳасидаги давлат сиёсатининг устувор йўналишларини белгилаш ва амалга ошириш учун зарур бўлган ишончли ва холис ахборотни олишдан иборатдир.
5-модда. Аҳолини рўйхатга олишнинг асосий вазифалари
Аҳолини рўйхатга олишнинг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:
аҳолининг соғлиғини мустаҳкамлаш, хотин-қизлар ва болалар яшаш шарт-шароитларини яхшилаш, оилаларга ёрдам кўрсатиш бўйича чораларни ишлаб чиқиш мақсадида аҳоли таркибидаги, мамлакатнинг демографик вазиятдаги ўзгаришларни баҳолашга доир маълумотлар базасини кенгайтириш;
шаҳарларни ва бошқа аҳоли пунктларини ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришнинг, меҳнат ресурсларини жойлаштириш ҳамда улардан фойдаланишнинг узоқ, ўрта ва қисқа муддатли прогнозлари ҳамда дастурларини тайёрлаш;
аҳолини рўйхатга олишлар оралиғидаги даврда аҳоли сони ва таркибининг жорий ҳисобини, ҳисоб-китобларини ҳамда прогнозларини амалга ошириш;
ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш масалалари бўйича илмий тадқиқотларни ўтказиш.
6-модда. Аҳолини рўйхатга олишнинг асосий принциплари
Аҳолини рўйхатга олишнинг асосий принциплари қуйидагилардан иборат:
даврийлик;
умумийлик ва бир пайтдалик;
рўйхатга олишнинг якка тартибдалиги;
шахсга доир маълумотларнинг махфийлиги;
аҳолини рўйхатга олишни бошқаришнинг марказлаштирилганлиги.
7-модда. Даврийлик принципи
Аҳолини рўйхатга олиш ўн йилда камида бир марта ўтказилади.
Аҳолини рўйхатга олишни ўтказиш тўғрисидаги қарор санаси ва муддати кўрсатилган ҳолда Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан қабул қилинади. Аҳолини рўйхатга олишни ўтказиш тўғрисидаги таклиф Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан, қоида тариқасида, рўйхатга олишни ўтказиш мўлжалланган санадан камида уч йил олдин киритилади.
8-модда. Умумийлик ва бир пайтдалик принципи
Аҳолини рўйхатга олишнинг ягона белгиланган санасида шахсга доир маълумотларни барча респондентлардан йиғиш Ўзбекистон Республикасининг бутун ҳудудида ёки унинг муайян ҳудудларида бир пайтнинг ўзида амалга оширилади.
9-модда. Рўйхатга олишнинг якка тартибдалиги принципи
Шахсга доир маълумотлар йиғилаётганда рўйхатга олиш варағи ҳар бир респондент учун якка тартибда тўлдирилади.
10-модда. Шахсга доир маълумотларнинг махфийлиги принципи
Аҳолини рўйхатга олишнинг шахсга доир маълумотлари махфий бўлиб, респондентнинг розилигисиз ошкор этилмайди ва тарқатилмайди.
11-модда. Аҳолини рўйхатга олишни бошқаришнинг марказлаштирилганлиги принципи
Ўзбекистон Республикаси бўйича аҳолини рўйхатга олишга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш аҳолини рўйхатга олишни ягона бошқарув тизимини яратиш асосида марказлаштирилган ҳолда амалга оширилади.
2-боб. Аҳолини рўйхатга олиш соҳасини тартибга солиш
12-модда. Аҳолини рўйхатга олиш соҳасини давлат томонидан тартибга солиш
Аҳолини рўйхатга олиш соҳасини давлат томонидан тартибга солиш Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси, Ўзбекистон Республикасида аҳолини рўйхатга олишни ўтказишга кўмаклашиш бўйича республика комиссияси, аҳолини рўйхатга олиш соҳасидаги махсус ваколатли давлат органи, шунингдек маҳаллий давлат ҳокимияти органлари томонидан ўз ваколатларига мувофиқ амалга оширилади.
13-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг аҳолини рўйхатга олиш соҳасидаги ваколатлари
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
аҳолини рўйхатга олиш соҳасида ягона давлат сиёсати амалга оширилишини таъминлайди;
аҳолини рўйхатга олишга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш тартибини, Аҳолини рўйхатга олиш дастурини ҳамда рўйхатга олиш варағининг шаклларини тасдиқлайди;
аҳолини рўйхатга олишнинг якуний маълумотларидан фойдаланиш тартибини белгилайди;
давлат бошқаруви органларининг ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг аҳолини рўйхатга олиш соҳасидаги фаолиятини мувофиқлаштиради;
аҳолини рўйхатга олишга жисмоний ва юридик шахсларни жалб этиш ва уларга ҳақ тўлаш тартибини белгилайди.
14-модда. Ўзбекистон Республикасида аҳолини рўйхатга олишни ўтказишга кўмаклашиш бўйича республика комиссияси
Ўзбекистон Республикасида аҳолини рўйхатга олишни ўтказишга кўмаклашиш бўйича республика комиссияси:
аҳолини рўйхатга олишга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш билан боғлиқ чора-тадбирлар ўз вақтида ҳамда сифатли бажарилишини таъминлайди;
аҳолини рўйхатга олишга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказишга доир ишлар жараёнининг мувофиқлаштирилиши ва мониторингини амалга оширади;
аҳолини рўйхатга олиш натижаларининг таҳлилини ўтказади;
аҳолини рўйхатга олишга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказишни молиялаштириш, аҳолини рўйхатга олиш материалларига ишлов беришни ташкил этиш ва унинг якуний натижаларини эълон қилиш масалаларига доир таклифларни кўриб чиқади;
аҳолини рўйхатга олишга тайёргарлик кўриш ҳамда уни ўтказишда иштирок этиш учун жисмоний ва юридик шахсларни уларнинг ишига ҳақ тўлаш масалаларини ҳал қилган ҳолда жалб этишни ташкил этади;
халқаро ташкилотлар билан ҳамкорлик қилишни амалга ошириш бўйича таклифлар ишлаб чиқади.
Ўзбекистон Республикасида аҳолини рўйхатга олишни ўтказишга кўмаклашиш бўйича республика комиссиясини шакллантириш ва унинг фаолиятини ташкил этиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан белгиланади.
Ўзбекистон Республикаси Давлат статистика қўмитаси Ўзбекистон Республикасида аҳолини рўйхатга олишни ўтказишга кўмаклашиш бўйича республика комиссиясининг ишчи органидир.
15-модда. Аҳолини рўйхатга олиш соҳасидаги махсус ваколатли давлат органи
Ўзбекистон Республикаси Давлат статистика қўмитаси аҳолини рўйхатга олиш соҳасидаги махсус ваколатли давлат органидир (бундан буён матнда махсус ваколатли давлат органи деб юритилади).
Махсус ваколатли давлат органи:
рўйхатга олиш ҳужжатлари шаклларини, рўйхатга олувчи ходимлар гувоҳномаси шаклини ишлаб чиқади ва тасдиқлайди;
Аҳолини рўйхатга олиш дастурини ва рўйхатга олиш варағининг шаклларини ишлаб чиқади;
рўйхатга олиш варақлари тайёрланишини ва ҳудудларга етказилишини таъминлайди;
аҳолини рўйхатга олишни ўтказиш тўғрисида аҳолини хабардор қилишга доир ишларни мувофиқлаштиради;
рўйхатга олувчи ходимларни танлаб олиш ва ўқитиш тартибини, шунингдек шахсга доир маълумотларга ишлов бериш тартибини белгилайди ва уларга ишлов беришни амалга оширади;
рўйхатга олиш варақлари ва бошқа рўйхатга олиш ҳужжатларининг сақланиши (шу жумладан вақтинча сақланиши), йўқ қилиниши тартибини белгилайди;
рўйхатга олиш варақлари ва бошқа аҳолини рўйхатга олиш ҳужжатларини сақлаш ва йўқ қилишни таъминлайди.
16-модда. Маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг аҳолини рўйхатга олиш соҳасидаги ваколатлари
Маҳаллий давлат ҳокимияти вакиллик органлари аҳолини рўйхатга олишни ўтказиш санасидан олдин бир йил мобайнида маъмурий-ҳудудий бирликларнинг чегараларини ўзгартириш, топонимик объектларга ном бериш ва уларнинг номларини ўзгартириш ишлари вақтинча тўхтатиб турилишини таъминлайди.
Маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари:
аҳолини рўйхатга олишни ўтказишга кўмаклашиш бўйича ҳудудий комиссияларни тузади;
маъмурий-ҳудудий бирликлар чегараларини ҳисобга олган ҳолда аҳоли пунктларида доимий яшовчи аҳоли сонини кўрсатган ҳолда ушбу пунктларнинг тўлиқ рўйхати тузилишини таъминлайди;
маъмурий-ҳудудий бирликларда кўчаларнинг номлари, уйлар ва хонадонларнинг рақамлари кўрсатилган кўрсаткичлар бўлишини таъминлайди;
жалб этилган рўйхатга олувчи ходимлар таркибини тасдиқлайди;
аҳолини рўйхатга олишни ўтказиш доирасидаги ишларни бажаришга жалб этиладиган шахсларнинг ўқиши ва ишлаши учун яроқли мебель ҳамда алоқа воситалари билан жиҳозланган вақтинчалик хоналар, шунингдек зарур транспорт воситалари берилишини таъминлайди;
рўйхатга олиш воситаларини ва ҳужжатларини вақтинча сақлаш учун қўриқланадиган хоналар ажратиш юзасидан чоралар кўради;
аҳолини рўйхатга олишни ўтказиш хавфсизлигини таъминлаш бўйича ишларнинг мувофиқлаштирилишини ташкил этади.
17-модда. Вазирликларнинг ва идораларнинг аҳолини рўйхатга олишда иштирок этиши
Аҳолини рўйхатга олишни ташкил этиш учун масъул бўлган вазирликлар ва идоралар махсус ваколатли давлат органига аҳолини рўйхатга олиш соҳасидаги вазифаларни бажариш юзасидан кўмаклашади.
18-модда. Фуқаролар ўзини ўзи бошқариш органларининг, нодавлат нотижорат ташкилотлари ва оммавий ахборот воситаларининг аҳолини рўйхатга олишда иштирок этиши
Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлари ва оммавий ахборот воситалари:
аҳолини рўйхатга олишга тайёргарлик кўришга ва уни ўтказишга кўмаклашиши;
аҳолини рўйхатга олишни ўтказиш тўғрисида хабардор қилиш жараёнида иштирок этиши;
жойларда аҳолини рўйхатга олишга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш жараёнида жамоатчилик назоратини амалга ошириши мумкин.
3-боб. Респондентларнинг ҳамда рўйхатга олувчи ходимларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
19-модда. Респондентларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
Респондентлар:
ўзининг шахсга доир маълумотлари нима мақсадда йиғилаётганлигини, ушбу маълумотлардан ким ва қандай тарзда фойдаланишини билиш;
ўзи учун тўлдирилган рўйхатга олиш варақлари билан танишиб чиқиш, рўйхатга олиш варақларига киритилган шахсга доир маълумотларнинг тўлиқлиги ва ишончлилигини аниқлаштириш;
рўйхатга олувчи ходимлардан тегишли гувоҳномани кўрсатишини талаб қилиш, рад этилган тақдирда эса — рўйхатга олиш варағидаги саволларга жавоб бермаслик;
рўйхатга олиш варағининг шаклига биноан шахсга доир ишончли маълумотларни тақдим этиш ҳуқуқига эга.
Респондентлар аҳолини рўйхатга олишни ўтказишга монелик қилмаслиги шарт.
20-модда. Рўйхатга олувчи ходимларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
Рўйхатга олувчи ходимлар:
рўйхатга олиш варағига биноан респондентлардан шахсга доир маълумотларни олиш;
аҳолини рўйхатга олишга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш билан боғлиқ ишларни бажарганлик учун меҳнатига ҳақ олиш ҳуқуқига эга.
Рўйхатга олувчи ходимлар:
шахсга доир маълумотларни йиғишни бошлашдан олдин респондентга ўз гувоҳномасини кўрсатиши;
ўз ваколатларига мувофиқ ишларни сифатли ва белгиланган муддатларда бажариши;
шахсга доир маълумотларни йиғиш жараёнида Аҳолини рўйхатга олиш дастурида белгиланган саволлар рўйхатига риоя этиши, уларнинг мазмуни бузилишига йўл қўймаслиги;
шахсга доир маълумотларнинг махфийлигини таъминлаши, уларнинг мазмунини ошкор қилмаслиги шарт.
4-боб. Аҳолини рўйхатга олишни ўтказиш
21-модда. Аҳолини рўйхатга олиш дастури
Шахсга доир маълумотларни йиғиш амалга ошириладиган саволлар рўйхати Аҳолини рўйхатга олиш дастуридир.
Аҳолини рўйхатга олиш дастури қуйидаги саволларни ўз ичига олади:
фамилияси, исми, отасининг исми;
туғилган санаси ва жойи;
ёши;
жинси;
миллати;
фуқаролиги;
яшаш жойи (турган жойи);
тилларни билиши;
маълумоти;
никоҳ ҳолати;
болаларининг сони;
уй хўжалиги таркиби;
уй-жой шароитлари;
бандлиги;
яшаш учун маблағлар манбалари;
миграция (ички ва ташқи).
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарорига биноан Аҳолини рўйхатга олиш дастурига қўшимча равишда бошқа саволлар киритилиши мумкин.
Жавоблари давлат сирларига ва қонун билан қўриқланадиган бошқа сирга тааллуқли ахборотни ўз ичига олиши мумкин бўлган, фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ҳамда қонуний манфаатларини бузувчи саволлар киритилишига йўл қўйилмайди.
Рўйхатга олиш варағининг шакллари Аҳолини рўйхатга олиш дастури асосида ишлаб чиқилади ва тасдиқланади.
22-модда. Синов тариқасида аҳолини рўйхатга олиш
Аҳолини рўйхатга олиш дастури лойиҳасини ва рўйхатга олиш ҳужжатларининг шаклларини, шахсга доир маълумотларни йиғиш ҳамда уларга ишлов беришни, шунингдек аҳолини рўйхатга олишга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш бўйича асосий тадбирларни бир ёки бир неча маъмурий-ҳудудий бирликларда синовдан ўтказиш синов тариқасида аҳолини рўйхатга олишдир.
Синов тариқасида аҳолини рўйхатга олишни ўтказиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.
23-модда. Шахсга доир маълумотларни йиғиш тартиби
Шахсга доир маълумотларни йиғиш респондентлар яшайдиган (турадиган) турар жойларни ва бошқа хоналарни айланиб чиқиш чоғида ёхуд маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари томонидан ушбу мақсадлар учун бериладиган хоналарда респондентлар сўровини ўтказиш ҳамда рўйхатга олиш варақларини тўлдириш орқали амалга оширилади.
Шахсга доир маълумотларни йиғиш ахборот хавфсизлигини таъминлаш талабларини ҳисобга олган ҳолда ахборот-коммуникация технологияларидан фойдаланиш орқали ҳам амалга оширилиши мумкин.
Респондентлар сўрови давлат тилида ўтказилади. Давлат тилини билмайдиган респондентлар она тилида ёки эркин равишда танланган мулоқот тилида сўровдан ўтказилиши мумкин.
Рўйхатга олиш варақлари рўйхатга олувчи ходимлар томонидан респондентларнинг сўзлари асосида тўлдирилади.
Аҳолини рўйхатга олишни ўтказиш муддати ичида яшаш (турган) жойида ҳозир бўлмаган ёки вояга етмаган шахслар бўлган респондентлар тўғрисидаги шахсга доир маълумотлар улар уй хўжалигининг вояга етган аъзолари томонидан маълум қилинади. Ўзига нисбатан васийлик ёки ҳомийлик белгиланган шахслар тўғрисидаги шахсга доир маълумотлар уларнинг васийлари ёхуд ҳомийлари томонидан маълум қилинади.
Респондент рўйхатга олиш варағидаги саволларга жавоб беришни рад этган тақдирда рўйхатга олиш варағи фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларидаги ёки маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларидаги мавжуд маълумотлар асосида тўлдирилади.
Аҳолини рўйхатга олиш дастурида назарда тутилмаган саволлар бўйича шахсга доир маълумотларни йиғиш тақиқланади.
24-модда. Аҳолининг айрим тоифаларига нисбатан шахсга доир маълумотларни йиғиш
Аҳолини рўйхатга олишни ўтказиш санасида чақирув асосида муддатли ҳарбий хизматни ўтаётган ҳарбий хизматчилар бўлган, шунингдек контракт бўйича ҳарбий хизматга жалб этилган ҳарбий хизматчилар бўлган ва уларнинг ёпиқ ҳудудларда яшаётган оила аъзоси бўлган респондентлар ҳақидаги шахсга доир маълумотларни йиғиш ҳарбий қисм командири ёки у ваколат берган шахс томонидан амалга оширилади.
Аҳолини рўйхатга олишни ўтказиш санасида:
болалар интернатларида, тарбия муассасаларида, «Болалар шаҳарчалари»да;
ижтимоий муассасаларда;
диний муассасаларда;
шифохоналарда ва бошқа соғлиқни сақлаш ташкилотларида;
аёлларни реабилитация қилиш ва мослаштириш марказларида;
қамоқда сақлаш жойларида, тергов ҳибсхонасида, ахлоқ тузатиш муассасаларида ва махсус муассасаларда яшаётган (бўлган) респондентлар тўғрисидаги шахсга доир маълумотларни йиғиш ушбу қисмда назарда тутилган муассасалар ҳамда ташкилотлар маъмуриятлари томонидан амалга оширилади.
Ўзбекистон Республикасининг дипломатик ваколатхоналари ва консуллик муассасалари, шунингдек Ўзбекистон Республикасининг халқаро ташкилотлар ҳузуридаги ваколатхоналари ходимлари бўлган Ўзбекистон Республикаси фуқаролари ҳамда уларнинг ўзи билан бирга бўлган оила аъзолари, шу жумладан Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлиги томонидан халқаро ҳукуматлараро ташкилотлардаги квоталанган лавозимларга юборилган фуқаролар Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлиги томонидан рўйхатга олиниши лозим.
Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлигида аккредитация қилинган чет давлатлар доимий ваколатхоналарининг, халқаро, ҳукуматлараро ташкилотлар ва чет давлатлар ҳукумат ташкилотлари ваколатхоналарининг ходимлари бўлган чет эл фуқаролари ҳамда уларнинг оила аъзолари, шунингдек Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларига мувофиқ дипломатик имтиёзларга ва иммунитетга эга бўлган бошқа шахслар рўйхатга олинмайди.
25-модда. Аҳолини рўйхатга олишнинг якуний маълумотлари
Шахсга доир маълумотларни йиғиш ва уларга ишлов бериш натижасида шакллантирилган йиғма статистик ахборот аҳолини рўйхатга олишнинг якуний маълумотларидир.
Аҳолининг демографик ва ижтимоий-иқтисодий ҳолатининг асосий кўрсаткичларини тавсифловчи якуний маълумотлар жисмоний ва юридик шахслар учун очиқдир ҳамда улар оммавий ахборот воситаларида эълон қилинади ва махсус ваколатли давлат органининг расмий веб-сайтига жойлаштирилади.
Аҳолини рўйхатга олишнинг якуний маълумотларидан фойдаланишда мулкий ва маънавий зарар етказишга, фуқароларнинг ҳуқуқлари ҳамда эркинликлари амалга оширилишига тўсқинлик қилишга йўл қўйилмайди.
26-модда. Аҳолини рўйхатга олишга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш бўйича тадбирларни молиялаштириш
Аҳолини рўйхатга олишга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш билан боғлиқ харажатларни молиялаштириш Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети маблағлари ва қонунчиликда тақиқланмаган бошқа маблағлар ҳисобидан амалга оширилади.
5-боб. Якунловчи қоидалар
27-модда. Низоларни ҳал этиш
Аҳолини рўйхатга олиш соҳасида юзага келадиган низолар қонунчиликда белгиланган тартибда ҳал этилади.
28-модда. Аҳолини рўйхатга олиш тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун жавобгарлик
Аҳолини рўйхатга олиш тўғрисидаги қонунчиликни бузилганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.
29-модда. Ушбу Қонуннинг ижросини, етказилишини, моҳияти ва аҳамияти тушунтирилишини таъминлаш
Ўзбекистон Республикаси Давлат статистика қўмитаси ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.
30-модда. Қонунчиликни ушбу Қонунга мувофиқлаштириш
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;
давлат бошқаруви органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.
31-модда. Ушбу Қонуннинг кучга кириши
Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2020 йил 16 март,
ЎРҚ-611-сон
Oʻzbekiston Respublikasining
Qonuni
Aholini roʻyxatga olish toʻgʻrisida
Qonunchilik palatasi tomonidan 2019-yil 21-noyabrda qabul qilingan Senat tomonidan 2020-yil 28-fevralda maʼqullangan
1-bob. Umumiy qoidalar
1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi aholini roʻyxatga olish sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.
2-modda. Aholini roʻyxatga olish toʻgʻrisidagi qonunchilik
Aholini roʻyxatga olish toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.
Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida aholini roʻyxatga olish toʻgʻrisidagi Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.
3-modda. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
aholini roʻyxatga olish — Oʻzbekiston Respublikasining butun hududida yoki uning muayyan hududlarida oʻtkaziladigan, belgilangan sanada aholining demografik va ijtimoiy-iqtisodiy tavsiflarini belgilovchi shaxsga doir maʼlumotlarni yigʻish hamda ularga ishlov berish davriy jarayoni;
aholini roʻyxatga olish sanasi — aholi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni yigʻish va hisobga olish amalga oshiriladigan aniq payt (yil, oy, kun va soat);
respondentlar — aholini roʻyxatga olish sanasida Oʻzbekiston Respublikasi hududida boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari, chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar, Oʻzbekiston Respublikasida doimiy yashovchi, lekin aholini roʻyxatga olish sanasida uning hududidan tashqarida boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari;
roʻyxatga olish varagʻi — koʻrsatilgan savollar boʻyicha shaxsga doir maʼlumotlarni yozib olish uchun belgilangan shakldagi blanka;
roʻyxatga olish hujjatlari — aholini roʻyxatga olishga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish jarayoniga taalluqli hujjatlar majmui;
roʻyxatga oluvchi xodimlar — Oʻzbekiston Respublikasining aholini roʻyxatga olishga tayyorgarlik koʻrishga va uni oʻtkazishga jalb etilgan, maxsus oʻquvdan oʻtgan voyaga yetgan fuqarolari;
uy xoʻjaligi — bitta turar joyda yoki uning bir qismida birgalikda yashaydigan, oʻzini yashash uchun barcha zarur narsalar bilan taʼminlaydigan, umumiy xoʻjalik yuritadigan, pul mablagʻlarini toʻliq yoki qisman birlashtiradigan va sarflaydigan shaxslar yigʻindisi. Bu shaxslar qarindoshlik munosabatlarida boʻlishi yoki boʻlmasligi mumkin. Uy xoʻjaligi bitta shaxsdan iborat boʻlishi mumkin.
4-modda. Aholini roʻyxatga olishning asosiy maqsadi
Aholini roʻyxatga olishning asosiy maqsadi Oʻzbekiston Respublikasida aholi tarkibining holati va rivojlanish dinamikasi haqida mamlakatni sotsial-iqtisodiy va ijtimoiy-siyosiy rivojlantirish sohasidagi davlat siyosatining ustuvor yoʻnalishlarini belgilash va amalga oshirish uchun zarur boʻlgan ishonchli va xolis axborotni olishdan iboratdir.
5-modda. Aholini roʻyxatga olishning asosiy vazifalari
Aholini roʻyxatga olishning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
aholining sogʻligʻini mustahkamlash, xotin-qizlar va bolalar yashash shart-sharoitlarini yaxshilash, oilalarga yordam koʻrsatish boʻyicha choralarni ishlab chiqish maqsadida aholi tarkibidagi, mamlakatning demografik vaziyatdagi oʻzgarishlarni baholashga doir maʼlumotlar bazasini kengaytirish;
shaharlarni va boshqa aholi punktlarini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning, mehnat resurslarini joylashtirish hamda ulardan foydalanishning uzoq, oʻrta va qisqa muddatli prognozlari hamda dasturlarini tayyorlash;
aholini roʻyxatga olishlar oraligʻidagi davrda aholi soni va tarkibining joriy hisobini, hisob-kitoblarini hamda prognozlarini amalga oshirish;
ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish masalalari boʻyicha ilmiy tadqiqotlarni oʻtkazish.
6-modda. Aholini roʻyxatga olishning asosiy prinsiplari
Aholini roʻyxatga olishning asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat:
davriylik;
umumiylik va bir paytdalik;
roʻyxatga olishning yakka tartibdaligi;
shaxsga doir maʼlumotlarning maxfiyligi;
aholini roʻyxatga olishni boshqarishning markazlashtirilganligi.
7-modda. Davriylik prinsipi
Aholini roʻyxatga olish oʻn yilda kamida bir marta oʻtkaziladi.
Aholini roʻyxatga olishni oʻtkazish toʻgʻrisidagi qaror sanasi va muddati koʻrsatilgan holda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan qabul qilinadi. Aholini roʻyxatga olishni oʻtkazish toʻgʻrisidagi taklif Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan, qoida tariqasida, roʻyxatga olishni oʻtkazish moʻljallangan sanadan kamida uch yil oldin kiritiladi.
8-modda. Umumiylik va bir paytdalik prinsipi
Aholini roʻyxatga olishning yagona belgilangan sanasida shaxsga doir maʼlumotlarni barcha respondentlardan yigʻish Oʻzbekiston Respublikasining butun hududida yoki uning muayyan hududlarida bir paytning oʻzida amalga oshiriladi.
9-modda. Roʻyxatga olishning yakka tartibdaligi prinsipi
Shaxsga doir maʼlumotlar yigʻilayotganda roʻyxatga olish varagʻi har bir respondent uchun yakka tartibda toʻldiriladi.
10-modda. Shaxsga doir maʼlumotlarning maxfiyligi prinsipi
Aholini roʻyxatga olishning shaxsga doir maʼlumotlari maxfiy boʻlib, respondentning roziligisiz oshkor etilmaydi va tarqatilmaydi.
11-modda. Aholini roʻyxatga olishni boshqarishning markazlashtirilganligi prinsipi
Oʻzbekiston Respublikasi boʻyicha aholini roʻyxatga olishga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish aholini roʻyxatga olishni yagona boshqaruv tizimini yaratish asosida markazlashtirilgan holda amalga oshiriladi.
2-bob. Aholini roʻyxatga olish sohasini tartibga solish
12-modda. Aholini roʻyxatga olish sohasini davlat tomonidan tartibga solish
Aholini roʻyxatga olish sohasini davlat tomonidan tartibga solish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi, Oʻzbekiston Respublikasida aholini roʻyxatga olishni oʻtkazishga koʻmaklashish boʻyicha respublika komissiyasi, aholini roʻyxatga olish sohasidagi maxsus vakolatli davlat organi, shuningdek mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan oʻz vakolatlariga muvofiq amalga oshiriladi.
13-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining aholini roʻyxatga olish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
aholini roʻyxatga olish sohasida yagona davlat siyosati amalga oshirilishini taʼminlaydi;
aholini roʻyxatga olishga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish tartibini, Aholini roʻyxatga olish dasturini hamda roʻyxatga olish varagʻining shakllarini tasdiqlaydi;
aholini roʻyxatga olishning yakuniy maʼlumotlaridan foydalanish tartibini belgilaydi;
davlat boshqaruvi organlarining va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining aholini roʻyxatga olish sohasidagi faoliyatini muvofiqlashtiradi;
aholini roʻyxatga olishga jismoniy va yuridik shaxslarni jalb etish va ularga haq toʻlash tartibini belgilaydi.
14-modda. Oʻzbekiston Respublikasida aholini roʻyxatga olishni oʻtkazishga koʻmaklashish boʻyicha respublika komissiyasi
Oʻzbekiston Respublikasida aholini roʻyxatga olishni oʻtkazishga koʻmaklashish boʻyicha respublika komissiyasi:
aholini roʻyxatga olishga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish bilan bogʻliq chora-tadbirlar oʻz vaqtida hamda sifatli bajarilishini taʼminlaydi;
aholini roʻyxatga olishga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazishga doir ishlar jarayonining muvofiqlashtirilishi va monitoringini amalga oshiradi;
aholini roʻyxatga olish natijalarining tahlilini oʻtkazadi;
aholini roʻyxatga olishga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazishni moliyalashtirish, aholini roʻyxatga olish materiallariga ishlov berishni tashkil etish va uning yakuniy natijalarini eʼlon qilish masalalariga doir takliflarni koʻrib chiqadi;
aholini roʻyxatga olishga tayyorgarlik koʻrish hamda uni oʻtkazishda ishtirok etish uchun jismoniy va yuridik shaxslarni ularning ishiga haq toʻlash masalalarini hal qilgan holda jalb etishni tashkil etadi;
xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik qilishni amalga oshirish boʻyicha takliflar ishlab chiqadi.
Oʻzbekiston Respublikasida aholini roʻyxatga olishni oʻtkazishga koʻmaklashish boʻyicha respublika komissiyasini shakllantirish va uning faoliyatini tashkil etish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan belgilanadi.
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasi Oʻzbekiston Respublikasida aholini roʻyxatga olishni oʻtkazishga koʻmaklashish boʻyicha respublika komissiyasining ishchi organidir.
15-modda. Aholini roʻyxatga olish sohasidagi maxsus vakolatli davlat organi
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasi aholini roʻyxatga olish sohasidagi maxsus vakolatli davlat organidir (bundan buyon matnda maxsus vakolatli davlat organi deb yuritiladi).
Maxsus vakolatli davlat organi:
roʻyxatga olish hujjatlari shakllarini, roʻyxatga oluvchi xodimlar guvohnomasi shaklini ishlab chiqadi va tasdiqlaydi;
Aholini roʻyxatga olish dasturini va roʻyxatga olish varagʻining shakllarini ishlab chiqadi;
roʻyxatga olish varaqlari tayyorlanishini va hududlarga yetkazilishini taʼminlaydi;
aholini roʻyxatga olishni oʻtkazish toʻgʻrisida aholini xabardor qilishga doir ishlarni muvofiqlashtiradi;
roʻyxatga oluvchi xodimlarni tanlab olish va oʻqitish tartibini, shuningdek shaxsga doir maʼlumotlarga ishlov berish tartibini belgilaydi va ularga ishlov berishni amalga oshiradi;
roʻyxatga olish varaqlari va boshqa roʻyxatga olish hujjatlarining saqlanishi (shu jumladan vaqtincha saqlanishi), yoʻq qilinishi tartibini belgilaydi;
roʻyxatga olish varaqlari va boshqa aholini roʻyxatga olish hujjatlarini saqlash va yoʻq qilishni taʼminlaydi.
16-modda. Mahalliy davlat hokimiyati organlarining aholini roʻyxatga olish sohasidagi vakolatlari
Mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlari aholini roʻyxatga olishni oʻtkazish sanasidan oldin bir yil mobaynida maʼmuriy-hududiy birliklarning chegaralarini oʻzgartirish, toponimik obyektlarga nom berish va ularning nomlarini oʻzgartirish ishlari vaqtincha toʻxtatib turilishini taʼminlaydi.
Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari:
aholini roʻyxatga olishni oʻtkazishga koʻmaklashish boʻyicha hududiy komissiyalarni tuzadi;
maʼmuriy-hududiy birliklar chegaralarini hisobga olgan holda aholi punktlarida doimiy yashovchi aholi sonini koʻrsatgan holda ushbu punktlarning toʻliq roʻyxati tuzilishini taʼminlaydi;
maʼmuriy-hududiy birliklarda koʻchalarning nomlari, uylar va xonadonlarning raqamlari koʻrsatilgan koʻrsatkichlar boʻlishini taʼminlaydi;
jalb etilgan roʻyxatga oluvchi xodimlar tarkibini tasdiqlaydi;
aholini roʻyxatga olishni oʻtkazish doirasidagi ishlarni bajarishga jalb etiladigan shaxslarning oʻqishi va ishlashi uchun yaroqli mebel hamda aloqa vositalari bilan jihozlangan vaqtinchalik xonalar, shuningdek zarur transport vositalari berilishini taʼminlaydi;
roʻyxatga olish vositalarini va hujjatlarini vaqtincha saqlash uchun qoʻriqlanadigan xonalar ajratish yuzasidan choralar koʻradi;
aholini roʻyxatga olishni oʻtkazish xavfsizligini taʼminlash boʻyicha ishlarning muvofiqlashtirilishini tashkil etadi.
17-modda. Vazirliklarning va idoralarning aholini roʻyxatga olishda ishtirok etishi
Aholini roʻyxatga olishni tashkil etish uchun masʼul boʻlgan vazirliklar va idoralar maxsus vakolatli davlat organiga aholini roʻyxatga olish sohasidagi vazifalarni bajarish yuzasidan koʻmaklashadi.
18-modda. Fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining, nodavlat notijorat tashkilotlari va ommaviy axborot vositalarining aholini roʻyxatga olishda ishtirok etishi
Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari va ommaviy axborot vositalari:
aholini roʻyxatga olishga tayyorgarlik koʻrishga va uni oʻtkazishga koʻmaklashishi;
aholini roʻyxatga olishni oʻtkazish toʻgʻrisida xabardor qilish jarayonida ishtirok etishi;
joylarda aholini roʻyxatga olishga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish jarayonida jamoatchilik nazoratini amalga oshirishi mumkin.
3-bob. Respondentlarning hamda roʻyxatga oluvchi xodimlarning huquq va majburiyatlari
19-modda. Respondentlarning huquq va majburiyatlari
Respondentlar:
oʻzining shaxsga doir maʼlumotlari nima maqsadda yigʻilayotganligini, ushbu maʼlumotlardan kim va qanday tarzda foydalanishini bilish;
oʻzi uchun toʻldirilgan roʻyxatga olish varaqlari bilan tanishib chiqish, roʻyxatga olish varaqlariga kiritilgan shaxsga doir maʼlumotlarning toʻliqligi va ishonchliligini aniqlashtirish;
roʻyxatga oluvchi xodimlardan tegishli guvohnomani koʻrsatishini talab qilish, rad etilgan taqdirda esa — roʻyxatga olish varagʻidagi savollarga javob bermaslik;
roʻyxatga olish varagʻining shakliga binoan shaxsga doir ishonchli maʼlumotlarni taqdim etish huquqiga ega.
Respondentlar aholini roʻyxatga olishni oʻtkazishga monelik qilmasligi shart.
20-modda. Roʻyxatga oluvchi xodimlarning huquq va majburiyatlari
Roʻyxatga oluvchi xodimlar:
roʻyxatga olish varagʻiga binoan respondentlardan shaxsga doir maʼlumotlarni olish;
aholini roʻyxatga olishga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish bilan bogʻliq ishlarni bajarganlik uchun mehnatiga haq olish huquqiga ega.
Roʻyxatga oluvchi xodimlar:
shaxsga doir maʼlumotlarni yigʻishni boshlashdan oldin respondentga oʻz guvohnomasini koʻrsatishi;
oʻz vakolatlariga muvofiq ishlarni sifatli va belgilangan muddatlarda bajarishi;
shaxsga doir maʼlumotlarni yigʻish jarayonida Aholini roʻyxatga olish dasturida belgilangan savollar roʻyxatiga rioya etishi, ularning mazmuni buzilishiga yoʻl qoʻymasligi;
shaxsga doir maʼlumotlarning maxfiyligini taʼminlashi, ularning mazmunini oshkor qilmasligi shart.
4-bob. Aholini roʻyxatga olishni oʻtkazish
21-modda. Aholini roʻyxatga olish dasturi
Shaxsga doir maʼlumotlarni yigʻish amalga oshiriladigan savollar roʻyxati Aholini roʻyxatga olish dasturidir.
Aholini roʻyxatga olish dasturi quyidagi savollarni oʻz ichiga oladi:
familiyasi, ismi, otasining ismi;
tugʻilgan sanasi va joyi;
yoshi;
jinsi;
millati;
fuqaroligi;
yashash joyi (turgan joyi);
tillarni bilishi;
maʼlumoti;
nikoh holati;
bolalarining soni;
uy xoʻjaligi tarkibi;
uy-joy sharoitlari;
bandligi;
yashash uchun mablagʻlar manbalari;
migratsiya (ichki va tashqi).
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qaroriga binoan Aholini roʻyxatga olish dasturiga qoʻshimcha ravishda boshqa savollar kiritilishi mumkin.
Javoblari davlat sirlariga va qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirga taalluqli axborotni oʻz ichiga olishi mumkin boʻlgan, fuqarolarning huquqlari, erkinliklari hamda qonuniy manfaatlarini buzuvchi savollar kiritilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Roʻyxatga olish varagʻining shakllari Aholini roʻyxatga olish dasturi asosida ishlab chiqiladi va tasdiqlanadi.
22-modda. Sinov tariqasida aholini roʻyxatga olish
Aholini roʻyxatga olish dasturi loyihasini va roʻyxatga olish hujjatlarining shakllarini, shaxsga doir maʼlumotlarni yigʻish hamda ularga ishlov berishni, shuningdek aholini roʻyxatga olishga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish boʻyicha asosiy tadbirlarni bir yoki bir necha maʼmuriy-hududiy birliklarda sinovdan oʻtkazish sinov tariqasida aholini roʻyxatga olishdir.
Sinov tariqasida aholini roʻyxatga olishni oʻtkazish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
23-modda. Shaxsga doir maʼlumotlarni yigʻish tartibi
Shaxsga doir maʼlumotlarni yigʻish respondentlar yashaydigan (turadigan) turar joylarni va boshqa xonalarni aylanib chiqish chogʻida yoxud mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari tomonidan ushbu maqsadlar uchun beriladigan xonalarda respondentlar soʻrovini oʻtkazish hamda roʻyxatga olish varaqlarini toʻldirish orqali amalga oshiriladi.
Shaxsga doir maʼlumotlarni yigʻish axborot xavfsizligini taʼminlash talablarini hisobga olgan holda axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish orqali ham amalga oshirilishi mumkin.
Respondentlar soʻrovi davlat tilida oʻtkaziladi. Davlat tilini bilmaydigan respondentlar ona tilida yoki erkin ravishda tanlangan muloqot tilida soʻrovdan oʻtkazilishi mumkin.
Roʻyxatga olish varaqlari roʻyxatga oluvchi xodimlar tomonidan respondentlarning soʻzlari asosida toʻldiriladi.
Aholini roʻyxatga olishni oʻtkazish muddati ichida yashash (turgan) joyida hozir boʻlmagan yoki voyaga yetmagan shaxslar boʻlgan respondentlar toʻgʻrisidagi shaxsga doir maʼlumotlar ular uy xoʻjaligining voyaga yetgan aʼzolari tomonidan maʼlum qilinadi. Oʻziga nisbatan vasiylik yoki homiylik belgilangan shaxslar toʻgʻrisidagi shaxsga doir maʼlumotlar ularning vasiylari yoxud homiylari tomonidan maʼlum qilinadi.
Respondent roʻyxatga olish varagʻidagi savollarga javob berishni rad etgan taqdirda roʻyxatga olish varagʻi fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlaridagi yoki mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlaridagi mavjud maʼlumotlar asosida toʻldiriladi.
Aholini roʻyxatga olish dasturida nazarda tutilmagan savollar boʻyicha shaxsga doir maʼlumotlarni yigʻish taqiqlanadi.
24-modda. Aholining ayrim toifalariga nisbatan shaxsga doir maʼlumotlarni yigʻish
Aholini roʻyxatga olishni oʻtkazish sanasida chaqiruv asosida muddatli harbiy xizmatni oʻtayotgan harbiy xizmatchilar boʻlgan, shuningdek kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga jalb etilgan harbiy xizmatchilar boʻlgan va ularning yopiq hududlarda yashayotgan oila aʼzosi boʻlgan respondentlar haqidagi shaxsga doir maʼlumotlarni yigʻish harbiy qism komandiri yoki u vakolat bergan shaxs tomonidan amalga oshiriladi.
Aholini roʻyxatga olishni oʻtkazish sanasida:
bolalar internatlarida, tarbiya muassasalarida, “Bolalar shaharchalari”da;
ijtimoiy muassasalarda;
diniy muassasalarda;
shifoxonalarda va boshqa sogʻliqni saqlash tashkilotlarida;
ayollarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish markazlarida;
qamoqda saqlash joylarida, tergov hibsxonasida, axloq tuzatish muassasalarida va maxsus muassasalarda yashayotgan (boʻlgan) respondentlar toʻgʻrisidagi shaxsga doir maʼlumotlarni yigʻish ushbu qismda nazarda tutilgan muassasalar hamda tashkilotlar maʼmuriyatlari tomonidan amalga oshiriladi.
Oʻzbekiston Respublikasining diplomatik vakolatxonalari va konsullik muassasalari, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro tashkilotlar huzuridagi vakolatxonalari xodimlari boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari hamda ularning oʻzi bilan birga boʻlgan oila aʼzolari, shu jumladan Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi tomonidan xalqaro hukumatlararo tashkilotlardagi kvotalangan lavozimlarga yuborilgan fuqarolar Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi tomonidan roʻyxatga olinishi lozim.
Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligida akkreditatsiya qilingan chet davlatlar doimiy vakolatxonalarining, xalqaro, hukumatlararo tashkilotlar va chet davlatlar hukumat tashkilotlari vakolatxonalarining xodimlari boʻlgan chet el fuqarolari hamda ularning oila aʼzolari, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga muvofiq diplomatik imtiyozlarga va immunitetga ega boʻlgan boshqa shaxslar roʻyxatga olinmaydi.
25-modda. Aholini roʻyxatga olishning yakuniy maʼlumotlari
Shaxsga doir maʼlumotlarni yigʻish va ularga ishlov berish natijasida shakllantirilgan yigʻma statistik axborot aholini roʻyxatga olishning yakuniy maʼlumotlaridir.
Aholining demografik va ijtimoiy-iqtisodiy holatining asosiy koʻrsatkichlarini tavsiflovchi yakuniy maʼlumotlar jismoniy va yuridik shaxslar uchun ochiqdir hamda ular ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilinadi va maxsus vakolatli davlat organining rasmiy veb-saytiga joylashtiriladi.
Aholini roʻyxatga olishning yakuniy maʼlumotlaridan foydalanishda mulkiy va maʼnaviy zarar yetkazishga, fuqarolarning huquqlari hamda erkinliklari amalga oshirilishiga toʻsqinlik qilishga yoʻl qoʻyilmaydi.
26-modda. Aholini roʻyxatga olishga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish boʻyicha tadbirlarni moliyalashtirish
Aholini roʻyxatga olishga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish bilan bogʻliq xarajatlarni moliyalashtirish Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa mablagʻlar hisobidan amalga oshiriladi.
5-bob. Yakunlovchi qoidalar
27-modda. Nizolarni hal etish
Aholini roʻyxatga olish sohasida yuzaga keladigan nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.
28-modda. Aholini roʻyxatga olish toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Aholini roʻyxatga olish toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzilganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
29-modda. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.
30-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;
davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.
31-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi
Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2020-yil 16-mart,
OʻRQ-611-son
Закон Республики Узбекистан
О переписи населения
Принят Законодательной палатой 21 ноября 2019 года Одобрен Сенатом 28 февраля 2020 года
Глава 1. Общие положения
Статья 1. Цель настоящего Закона
Целью настоящего Закона является регулирование отношений в области переписи населения.
Статья 2. Законодательство о переписи населения
Законодательство о переписи населения состоит из настоящего Закона и иных актов законодательства.
Если международным договором Республики Узбекистан установлены иные правила, чем те, которые предусмотрены законодательством Республики Узбекистан о переписи населения, то применяются правила международного договора.
Статья 3. Основные понятия
В настоящем Законе применяются следующие основные понятия:
перепись населения — периодический процесс сбора и обработки персональных данных, определяющих на установленную дату демографические и социально-экономические характеристики населения, проводимый на всей территории Республики Узбекистан или на ее определенных территориях;
дата переписи населения — конкретный момент (год, месяц, день и час), на который осуществляются сбор данных о населении и их учет;
респонденты — граждане Республики Узбекистан, иностранные граждане и лица без гражданства, находящиеся на дату переписи населения на территории Республики Узбекистан, граждане Республики Узбекистан, постоянно в ней проживающие, но на дату переписи населения находящиеся за ее пределами;
переписной лист — бланк установленной формы для записи персональных данных по указанным вопросам;
переписная документация — совокупность документов, касающихся процесса подготовки к переписи населения и ее проведения;
переписной персонал — совершеннолетние граждане Республики Узбекистан, привлекаемые к подготовке к переписи населения и ее проведению, прошедшие специальное обучение;
домохозяйство — совокупность лиц, которые совместно проживают в одном жилом помещении или его части, обеспечивают себя всем необходимым для проживания, ведут общее хозяйство, полностью или частично объединяют и расходуют денежные средства. Эти лица могут состоять в родственных отношениях или не иметь их. Домохозяйство может состоять из одного лица.
Статья 4. Основная цель переписи населения
Основной целью переписи населения является получение достоверной и объективной информации о состоянии и динамике развития структуры населения в Республике Узбекистан, необходимой для определения и реализации приоритетных направлений государственной политики в области социально-экономического и общественно-политического развития страны.
Статья 5. Основные задачи переписи населения
Основными задачами переписи населения являются:
расширение базы данных по оценке изменений в структуре населения, демографической ситуации в стране в целях разработки мер по укреплению здоровья населения, улучшению условий жизни женщин и детей, оказанию помощи семьям;
подготовка долго, средне и краткосрочных прогнозов и программ социально-экономического развития городов и других населенных пунктов, размещения и использования трудовых ресурсов;
осуществление текущего учета, расчетов и прогнозирования численности и состава населения в период между переписями населения;
проведение научных исследований по вопросам социально-экономического развития.
Статья 6. Основные принципы переписи населения
Основными принципами переписи населения являются:
периодичность;
всеобщность и одномоментность;
индивидуальность регистрации;
конфиденциальность персональных данных;
централизация управления переписью населения.
Статья 7. Принцип периодичности
Перепись населения проводится не реже одного раза в десять лет.
Решение о проведении переписи населения с указанием даты и срока принимается Президентом Республики Узбекистан. Предложение о проведении переписи населения вносится Кабинетом Министров Республики Узбекистан, как правило, не позднее чем за три года до предполагаемой даты проведения переписи.
Статья 8. Принцип всеобщности и одномоментности
Сбор персональных данных от всех респондентов на единую установленную дату переписи населения осуществляется на всей территории Республики Узбекистан или на ее определенных территориях одномоментно.
Статья 9. Принцип индивидуальности регистрации
При сборе персональных данных переписной лист заполняется индивидуально на каждого респондента.
Статья 10. Принцип конфиденциальности персональных данных
Персональные данные переписи населения являются конфиденциальными, не подлежат раскрытию и распространению без согласия респондента.
Статья 11. Принцип централизации управления переписью населения
Подготовка к переписи населения и ее проведение по Республике Узбекистан осуществляются централизованно на основе создания единой системы управления переписью населения.
Глава 2. Регулирование в области переписи населения
Статья 12. Государственное регулирование в области переписи населения
Государственное регулирование в области переписи населения осуществляется Кабинетом Министров Республики Узбекистан, Республиканской комиссией по оказанию содействия в проведении переписи населения в Республике Узбекистан, специально уполномоченным государственным органом в области переписи населения, а также органами государственной власти на местах в соответствии с их полномочиями.
Статья 13. Полномочия Кабинета Министров Республики Узбекистан в области переписи населения
Кабинет Министров Республики Узбекистан:
обеспечивает реализацию единой государственной политики в области переписи населения;
утверждает порядок подготовки к переписи населения и ее проведения, Программу переписи населения и формы переписного листа;
определяет порядок использования итоговых данных переписи населения;
координирует деятельность органов государственного управления и органов исполнительной власти на местах в области переписи населения;
определяет порядок привлечения физических и юридических лиц к переписи населения и выплаты им вознаграждения.
Статья 14. Республиканская комиссия по оказанию содействия в проведении переписи населения в Республике Узбекистан
Республиканская комиссия по оказанию содействия в проведении переписи населения в Республике Узбекистан:
обеспечивает своевременное и качественное выполнение мер, связанных с подготовкой к переписи населения и ее проведением;
осуществляет координацию и мониторинг хода работ по подготовке к переписи населения и ее проведению;
проводит анализ результатов переписи населения;
рассматривает предложения по вопросам финансирования подготовки к переписи населения и ее проведения, организации обработки материалов переписи населения и опубликования ее итогов;
организует привлечение физических и юридических лиц к участию в подготовке к переписи населения и ее проведении с решением вопросов оплаты их работы;
вырабатывает предложения по осуществлению сотрудничества с международными организациями.
Порядок формирования и организации деятельности Республиканской комиссии по оказанию содействия в проведении переписи населения в Республике Узбекистан определяется Президентом Республики Узбекистан.
Рабочим органом Республиканской комиссии по оказанию содействия в проведении переписи населения в Республике Узбекистан является Государственный комитет Республики Узбекистан по статистике.
Статья 15. Специально уполномоченный государственный орган в области переписи населения
Специально уполномоченным государственным органом в области переписи населения является Государственный комитет Республики Узбекистан по статистике (далее — специально уполномоченный государственный орган).
Специально уполномоченный государственный орган:
разрабатывает и утверждает формы переписной документации, форму удостоверения переписного персонала;
разрабатывает Программу переписи населения и формы переписного листа;
обеспечивает изготовление переписных листов и доведение их до регионов;
координирует работу по информированию населения о проведении переписи населения;
определяет порядок набора и обучения переписного персонала, а также порядок обработки персональных данных и осуществляет их обработку;
устанавливает порядок хранения (в том числе временного хранения), уничтожения переписных листов и иной переписной документации;
обеспечивает хранение и уничтожение переписных листов и иной переписной документации.
Статья 16. Полномочия органов государственной власти на местах в области переписи населения
Представительные органы государственной власти на местах обеспечивают временное приостановление, в течение года, предшествующего дате проведения переписи населения, работ по изменению границ административно-территориальных единиц, присвоению наименований топонимическим объектам и изменению их наименований.
Органы исполнительной власти на местах:
создают территориальные комиссии по оказанию содействия в проведении переписи населения;
обеспечивают составление полного списка населенных пунктов с указанием численности постоянно проживающего в них населения с учетом границ административно-территориальных единиц;
обеспечивают наличие в административно-территориальных единицах указателей с названиями улиц, номерами домов и квартир;
утверждают состав привлеченного переписного персонала;
обеспечивают предоставление временных помещений, оборудованных мебелью и средствами связи, пригодных для обучения и работы лиц, привлекаемых к проведению переписи населения, а также предоставление необходимых транспортных средств;
принимают меры по выделению охраняемых помещений для временного хранения переписных материалов и иной переписной документации;
организуют координацию работ по обеспечению безопасности проведения переписи населения.
Статья 17. Участие министерств и ведомств в переписи населения
Министерства и ведомства, ответственные за организацию переписи населения, оказывают содействие специально уполномоченному государственному органу по выполнению задач в области переписи населения.
Статья 18. Участие органов самоуправления граждан, негосударственных некоммерческих организаций и средств массовой информации в переписи населения
Органы самоуправления граждан, негосударственные некоммерческие организации и средства массовой информации могут:
оказывать содействие в подготовке к переписи населения и ее проведении;
участвовать в процессе информирования о проведении переписи населения;
осуществлять общественный контроль в процессе подготовки к переписи населения и ее проведения на местах.
Глава 3. Права и обязанности респондентов и переписного персонала
Статья 19. Права и обязанности респондентов
Респонденты имеют право:
знать, с какой целью собираются их персональные данные, кем и как они будут использованы;
знакомиться с заполненными на них переписными листами, уточнять полноту и достоверность включенных в переписные листы персональных данных;
требовать от переписного персонала предъявления соответствующего удостоверения, а в случае отказа — не отвечать на вопросы, содержащиеся в переписном листе;
предоставлять достоверные персональные данные согласно форме переписного листа.
Респонденты обязаны не препятствовать проведению переписи населения.
Статья 20. Права и обязанности переписного персонала
Переписной персонал имеет право:
получать персональные данные от респондентов согласно переписному листу;
на оплату труда за выполнение работ, связанных с подготовкой к переписи населения и ее проведением.
Переписной персонал обязан:
перед началом сбора персональных данных предъявить респонденту свое удостоверение;
качественно и в установленные сроки выполнить работы в соответствии со своими полномочиями;
в процессе сбора персональных данных придерживаться перечня вопросов, установленных Программой переписи населения, не допускать искажения их содержания;
обеспечивать конфиденциальность персональных данных, не разглашать их содержание.
Глава 4. Проведение переписи населения
Статья 21. Программа переписи населения
Программой переписи населения является перечень вопросов, по которым осуществляется сбор персональных данных.
Программа переписи населения содержит следующие вопросы:
фамилия, имя, отчество;
дата и место рождения;
возраст;
пол;
национальность;
гражданство;
место жительства (место пребывания);
владение языками;
образование;
состояние в браке;
количество детей;
состав домохозяйства;
жилищные условия;
занятость;
источники средств к существованию;
миграция (внутренняя и внешняя).
По решению Кабинета Министров Республики Узбекистан в Программу переписи населения могут быть дополнительно включены иные вопросы.
Не допускается включение вопросов, ответы на которые могут содержать информацию, относящуюся к государственным секретам и иной охраняемой законом тайне, нарушающую права, свободы и законные интересы граждан.
На основе Программы переписи населения разрабатываются и утверждаются формы переписного листа.
Статья 22. Пробная перепись населения
Пробной переписью населения является апробация проекта Программы переписи населения и форм переписной документации, сбора и обработки персональных данных, а также основных мероприятий по ее подготовке и проведению в одной или нескольких административно-территориальных единицах.
Порядок проведения пробной переписи населения устанавливается Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Статья 23. Порядок сбора персональных данных
Сбор персональных данных осуществляется путем опроса респондентов и заполнения переписных листов при обходе жилых и иных помещений, в которых они проживают (пребывают), либо в помещениях, предоставляемых для этих целей органами исполнительной власти на местах.
Сбор персональных данных также может осуществляться с использованием информационно-коммуникационных технологий с учетом требований обеспечения информационной безопасности.
Опрос респондентов проводится на государственном языке. Респонденты, не владеющие государственным языком, могут опрашиваться на родном языке или свободно выбранном языке общения.
Переписные листы заполняются переписным персоналом со слов респондентов.
Персональные данные о респондентах, отсутствующих в течение срока проведения переписи населения по месту жительства (месту пребывания) или являющихся несовершеннолетними, сообщаются совершеннолетними членами их домохозяйства. Персональные данные о лицах, над которыми установлены опека или попечительство, сообщаются их опекунами либо попечителями.
В случае отказа респондента отвечать на вопросы переписного листа переписной лист заполняется на основе данных, имеющихся в органах самоуправления граждан или органах исполнительной власти на местах.
Сбор персональных данных по вопросам, не предусмотренным Программой переписи населения, запрещается.
Статья 24. Сбор персональных данных в отношении отдельных категорий населения
Сбор персональных данных о респондентах, являющихся на дату проведения переписи населения военнослужащими, проходящими срочную военную службу по призыву, а также военнослужащими, привлеченными на военную службу по контракту, и членами их семей, проживающих на закрытых территориях, осуществляется командиром воинской части или уполномоченным им лицом.
Сбор персональных данных о респондентах, проживающих (находящихся) на дату переписи населения в:
детских интернатах, воспитательных учреждениях, «Детских городках»;
социальных учреждениях;
религиозных учреждениях;
больницах и иных организациях здравоохранения;
центрах реабилитации и адаптации женщин;
местах содержания под стражей, следственном изоляторе, исправительных и специальных учреждениях, — осуществляется администрациями учреждений и организаций, указанных в настоящей части.
Граждане Республики Узбекистан, являющиеся сотрудниками дипломатических представительств и консульских учреждений Республики Узбекистан, а также представительств Республики Узбекистан при международных организациях и находящиеся с ними члены их семей, в том числе граждане, прикомандированные Министерством иностранных дел Республики Узбекистан на квотные должности в международные межправительственные организации, подлежат переписи Министерством иностранных дел Республики Узбекистан.
Не подлежат переписи иностранные граждане, являющиеся сотрудниками постоянных представительств иностранных государств, представительств международных, межправительственных организаций и правительственных организаций иностранных государств, аккредитованных в Министерстве иностранных дел Республики Узбекистан, и члены их семей, а также другие лица, обладающие дипломатическими привилегиями и иммунитетом в соответствии с международными договорами Республики Узбекистан.
Статья 25. Итоговые данные переписи населения
Итоговыми данными переписи населения является сводная статистическая информация, сформированная в результате сбора и обработки персональных данных.
Итоговые данные, характеризующие основные показатели демографического и социально-экономического положения населения, являются общедоступными для физических и юридических лиц, публикуются в средствах массовой информации и размещаются на официальном веб-сайте специально уполномоченного государственного органа.
При использовании итоговых данных переписи населения не допускается причинение имущественного и морального вреда, воспрепятствование реализации прав и свобод граждан.
Статья 26. Финансирование мероприятий по подготовке к переписи населения и ее проведению
Финансирование расходов, связанных с подготовкой к переписи населения и ее проведением, осуществляется за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан и иных средств, не запрещенных законодательством.
Глава 5. Заключительные положения
Статья 27. Разрешение споров
Споры, возникающие в области переписи населения, разрешаются в порядке, установленном законодательством.
Статья 28. Ответственность за нарушение законодательства о переписи населения
Лица, виновные в нарушении законодательства о переписи населения, несут ответственность в установленном порядке.
Статья 29. Обеспечение исполнения, доведения, разъяснения сути и значения настоящего Закона
Государственному комитету Республики Узбекистан по статистике и другим заинтересованным организациям обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.
Статья 30. Приведение законодательства в соответствие с настоящим Законом
Кабинету Министров Республики Узбекистан:
привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;
обеспечить пересмотр и отмену органами государственного управления их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.
Статья 31. Вступление в силу настоящего Закона
Настоящий Закон вступает в силу со дня его официального опубликования.
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
16 марта 2020 г.,
№ ЗРУ-611