📅 2020-yil 7-aprel · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2020-yil 7-aprel · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2020 йил 7 апрель · Қонунлар ва кодекслар
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 7 апреля 2020 г. · Законы и кодексы
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 7 April 2020 · Laws and codes
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикасининг Қонуни
Ўзбекистон Республикасининг Қонуни
«Метрология тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш ҳақида
Қонунчилик палатаси томонидан 2019 йил 12 ноябрда қабул қилинган Сенат томонидан 2020 йил 28 февралда маъқулланган
1-модда. Ўзбекистон Республикасининг 1993 йил 28 декабрда қабул қилинган «Метрология тўғрисида»ги 1004-XII-сонли Қонунига (Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1994 йил, № 2, 48-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2000 йил, № 5-6, 153-модда; 2003 йил, № 5, 67-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2013 йил, № 4, 98-модда; 2014 йил, № 12, 343-модда) ўзгартиш ва қўшимчалар киритилиб, унинг янги таҳрири тасдиқлансин ( илова қилинади).
2-модда. Ўзбекистон стандартлаштириш, метрология ва сертификатлаштириш агентлиги, Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.
3-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;
давлат бошқаруви органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.
4-модда. Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан олти ой ўтгач кучга киради.
Метрология тўғрисида
1-боб. Умумий қоидалар
1-модда. Ушбу Қонуннинг мақсади
Ушбу Қонуннинг мақсади метрологияга оид фаолият соҳасидаги муносабатларни тартибга солишдан иборат.
2-модда. Метрология тўғрисидаги қонунчилик
Метрология тўғрисидаги қонунчилик ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатларидан иборатдир.
Агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномасида Ўзбекистон Республикасининг метрология тўғрисидаги қонунчилигида назарда тутилганидан бошқача қоидалар белгиланган бўлса, халқаро шартнома қоидалари қўлланилади.
3-модда. Асосий тушунчалар
Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
метрологияга оид фаолият — ўлчашларнинг ягона бирликда бўлишини таъминлаш, ўлчаш услублари ва воситалари, шунингдек талаб қилинадиган аниқликка эришиш усуллари билан боғлиқ бўлган фаолият;
метрологик кузатилувчанлик — ўлчаш натижасининг ҳужжатлаштирилган узлуксиз калибрлашлар кетма-кетлиги орқали эталонга боғлаш мумкин бўлган хоссаси;
метрологик экспертиза — ўлчашларнинг ягона бирликда бўлиши билан боғлиқ метрологик талаблар, қоидалар ва нормаларни қўллаш тўғрилиги ҳамда тўлиқлигини баҳолаш ва таҳлил қилиш бўйича ташкилий-ҳуқуқий ишлар мажмуи;
синов воситаси — синовлар ўтказиш учун мўлжалланган, нормаланган техник тавсифлари бўлган техник қурилма, модда ва (ёки) материал;
стандарт намуна — метрологик аттестация натижасида модда (материал)нинг хоссаси ёки таркибини тавсифлайдиган битта ёки ундан ортиқ қийматлари аниқланган шу модда (материал) намунаси шаклидаги ўлчаш воситаси;
эталон — муайян катталик бирлигининг ўлчамини бошқа ўлчаш воситаларига ўтказиш мақсадида уни қайта ҳосил қилиш ва сақлаш учун мўлжалланган ўлчаш воситаси;
ўлчашлар аниқлигининг кўрсаткичи — ўлчаш услубиётининг қўлланилаётган нормалари ва қоидаларига риоя этилганда олинган ўлчаш натижалари аниқлигининг белгиланган тавсифи;
ўлчашларни бажариш услубиёти — ўлчашларнинг бажарилишини ва уларнинг натижалари белгиланган аниқлик кўрсаткичлари билан олинишини таъминлайдиган операциялар ва қоидалар мажмуи;
ўлчаш воситаси — ўлчашлар учун фойдаланиладиган ва нормаланган метрологик хусусиятларга эга бўлган техника воситаси;
ўлчаш воситаларини калибрлаш — берилган шароитларда ўлчаш воситаси ёрдамида олинган катталик қиймати ва эталон билан қайта тикланадиган тегишли катталик қиймати ўртасидаги нисбатни аниқлаш орқали ўлчаш воситасининг метрологик тавсифларини аниқлаш мақсадида бажариладиган операциялар мажмуи;
ўлчаш воситаларини қиёслаш — ўлчаш воситаларининг белгилаб қўйилган метрологик талабларга мувофиқлигини аниқлаш ва тасдиқлаш мақсадида бажариладиган операциялар мажмуи;
ўлчашларнинг ягона бирликда бўлиши — ўлчашларнинг натижалари қонунийлаштирилган бирликларда ифодаланган ва ўлчашларнинг аниқлик кўрсаткичлари маълум эҳтимоллик билан белгиланган чегараларда жойлашган ҳолати.
4-модда. Метрологияга оид фаолият соҳасидаги асосий вазифалар
Метрологияга оид фаолият соҳасидаги асосий вазифалар қуйидагилардан иборат:
Ўзбекистон Республикасида ўлчашларнинг ягона бирликда бўлишини таъминлаш;
ишончсиз ўлчаш натижаларининг олдини олиш;
холис, ишончли ва солиштириладиган ўлчаш натижаларига бўлган эҳтиёжларни қондириш;
ўлчаш натижаларининг миллий ва (ёки) халқаро эталонларгача метрологик кузатилувчанлигини таъминлаш;
Ўзбекистон Республикаси иқтисодиётининг ривожланишига ва илмий-техник тараққиётига кўмаклашиш.
5-модда. Метрологияга оид фаолият соҳасинининг асосий принциплари
Метрологияга оид фаолият соҳасининг асосий принциплари қуйидагилардан иборат:
қонунийлик;
метрология текшируви ва назорати натижаларининг холислиги;
илмий асосланганлик;
ўлчаш бирликлари қўлланилишида халқаро бирликлар тизимининг устуворлиги;
бошқарув тизимининг ягоналиги;
маълумотларнинг ошкоралиги ва очиқлиги;
ўлчашлар ягона бирликда бўлишини таъминлаш бўйича миллий ва халқаро талабларнинг уйғунлиги.
2-боб. Метрологияга оид фаолият соҳасини тартибга солиш
6-модда. Метрологияга оид фаолият соҳасидаги давлат сиёсатининг асосий йўналишлари
Метрологияга оид фаолият соҳасидаги давлат сиёсатининг асосий йўналишлари қуйидагилардан иборат:
метрологияга оид фаолиятни халқаро талаблар асосида ривожлантириш;
инвестицияларни жалб қилиш учун қулай шарт-шароитлар яратиш;
илмий тадқиқотларни ривожлантириш ҳамда уларни ишлаб чиқариш амалиёти билан интеграция қилиш;
метрологияга оид фаолият соҳасидаги кадрларни тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш;
илғор инновацион ва ахборот-коммуникация технологиялари жорий этилишини рағбатлантириш;
нотўғри ўлчаш натижаларининг салбий оқибатларидан муҳофаза қилишга доир тадбирларни амалга ошириш;
Ўзбекистон Республикасида ўлчашларнинг ягона бирликда бўлишини таъминлаш тизими ишлаши ва ривожланишини, унинг халқаро бирликлар тизими ва бошқа мамлакатларнинг катталик бирликлари тизимлари билан уйғунлашувини таъминлаш;
халқаро ҳамкорликни ривожлантириш.
7-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг метрологияга оид фаолият соҳасидаги ваколатлари
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
метрологияга оид фаолият соҳасида ягона давлат сиёсати амалга оширилишини таъминлайди;
метрологияга оид фаолият соҳасида давлат дастурларини тасдиқлайди ҳамда уларнинг амалга оширилишини таъминлайди;
ўз ваколатлари доирасида метрологияга оид фаолият соҳасида норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни қабул қилади;
метрологияга оид фаолият соҳасида республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва хўжалик бошқаруви органларининг фаолиятини мувофиқлаштиради;
катталик бирликларининг номлари ва белгилари, уларни ёзиш ва қўллаш қоидаларини, метрология текшируви ва назорати тартибини, Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларини ҳисобга олган ҳолда Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан ташқарида ўтказилган ўлчаш воситаларини синаш ва метрологик аттестациядан ўтказиш, қиёслаш, калибрлаш натижаларини Ўзбекистон Республикасида эътироф этиш тартибини белгилайди;
ўлчаш натижалари давлат аҳамиятига эга бўлган ўлчаш воситалари туркумлари рўйхатини тасдиқлайди.
8-модда. Ўзбекистон Республикаси метрология хизмати
Метрологияга оид фаолият соҳасининг давлат томонидан бошқарилишини метрология бўйича миллий орган — Ўзбекистон стандартлаштириш, метрология ва сертификатлаштириш агентлиги (бундан буён матнда махсус ваколатли давлат органи деб юритилади) амалга оширади.
Ўзбекистон Республикаси метрология хизмати давлат метрология хизматидан, республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва хўжалик бошқаруви органлари метрология хизматларидан, шунингдек республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва хўжалик бошқаруви органлари ҳисобланмайдиган юридик шахсларнинг метрология хизматларидан иборатдир.
Давлат метрология хизмати махсус ваколатли давлат органи ва унинг Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги бўлинмаларидан, шунингдек Ўзбекистон миллий метрология институтидан иборат.
Республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва хўжалик бошқаруви органлари метрология хизматлари республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва хўжалик бошқаруви органлари ҳузуридаги махсус ташкил этилган ҳамда аккредитация қилинган бўлинмалардан иборатдир.
Юридик шахсларнинг метрология хизматлари республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва хўжалик бошқаруви органлари ҳисобланмайдиган махсус ташкил этилган ҳамда аккредитация қилинган юридик шахслардан ва (ёки) улар ҳузуридаги бўлинмалардан (бундан буён матнда юридик шахсларнинг метрология хизматлари деб юритилади) иборат.
Республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва хўжалик бошқаруви органлари метрология хизматлари ва юридик шахсларнинг метрология хизматлари зарурат бўлган ҳолларда ўлчашларнинг ягона бирликда бўлишини таъминлаш бўйича ишларни бажариш ҳамда метрология текширувини амалга ошириш учун ташкил этилади.
Республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва хўжалик бошқаруви органлари метрология хизматларининг ҳамда юридик шахслар метрология хизматларининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари давлат метрология хизмати органлари билан келишиб олинган низомларда ўрнатилади.
9-модда. Махсус ваколатли давлат органининг метрологияга оид фаолият соҳасидаги ваколатлари
Махсус ваколатли давлат органи:
метрологияга оид фаолият соҳасида ягона давлат сиёсатини амалга оширади;
мамлакатда метрологияга оид фаолият соҳасидаги минтақалараро ва тармоқлараро ташкилотларнинг фаолиятини мувофиқлаштиради;
миллий эталонларни яратиш, тасдиқлаш, сақлаш ва ишчи ҳолатда сақлаб туриш қоидаларини ўрнатади, шунингдек уларнинг халқаро даражада солиштирилишини таъминлайди;
ўлчаш услублари, воситалари ва натижаларига қўйиладиган умумий метрологик талабларни белгилайди;
давлат метрология назоратини амалга оширади, шунингдек метрологияга оид фаолият соҳасидаги ҳаракатларни мувофиқлаштиради;
давлат синовларидан ўтган ва тури тасдиқланган ёки метрологик аттестациядан ўтказилган Ўлчаш воситаларининг давлат реестрини юритади;
ўз ваколатлари доирасида, шу жумладан бошқа республика ижро этувчи ҳокимият органлари билан ҳамкорликда норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ва норматив ҳужжатларни қабул қилади;
илмий кадрлар ва муҳандис-техниклар тайёрлашни ҳамда қайта тайёрлашни ташкил этади;
Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларига риоя этилиши устидан назоратни амалга оширади;
ўлчашларнинг ягона бирликда бўлишини таъминлаш бўйича юклатилган вазифаларни бажариш учун республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва хўжалик бошқаруви органларининг, ташкилотларнинг мутахассисларини жалб этади;
ўз ваколатлари доирасида халқаро ташкилотлар фаолиятида иштирок этади;
Ўзбекистон Республикасининг ўлчашлар ягона бирликда бўлишини таъминлаш тизими ишлаши ва ривожланишини ҳамда унинг халқаро бирликлар тизими ва бошқа мамлакатларнинг катталик бирликлари тизимлари билан уйғунлашувини таъминлайди;
истеъмолчилар ҳуқуқларини, фуқароларнинг соғлиғи ва хавфсизлигини, атроф-муҳитни ҳамда давлат манфаатларини нотўғри ўлчаш натижаларининг салбий оқибатларидан муҳофаза қилишга доир чора-тадбирларни амалга оширади;
республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва хўжалик бошқаруви органларидан, шунингдек ташкилотлардан ўлчашларнинг ягона бирликда бўлишини таъминлаш бўйича юклатилган вазифаларни бажариш учун зарур бўлган маълумотни олади.
10-модда Махсус ваколатли давлат органи Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги бўлинмаларининг ваколатлари
Махсус ваколатли давлат органи Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги бўлинмалари:
ўлчашларнинг ягона бирликда бўлишини таъминлашга доир норматив ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқади;
миллий даражада лабораториялараро солиштиришларда иштирок этади.
11-модда. Ўзбекистон миллий метрология институтининг ваколатлари
Ўзбекистон миллий метрология институти:
Ўзбекистон Республикаси миллий эталонлар базасини такомиллаштиради ва ривожланишини таъминлайди;
эталонларни ва энг юқори аниқликдаги ўлчаш воситаларини сақлаб туриш ҳамда уларни халқаро даражада солиштириш, шунингдек катталик бирликларини сақлаш ва узатиш бўйича ишларни бажаради;
ўлчашларнинг ягона бирликда бўлишини таъминлашга доир норматив ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқади;
метрология текшируви натижаларини ўзаро эътироф этиш бўйича халқаро шартномаларни рўёбга чиқаришда иштирок этади;
метрология текширувини ва метрологияга оид фаолият соҳасидаги илмий тадқиқотларни амалга оширади.
12-модда. Республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва хўжалик бошқаруви органлари метрология хизматларининг ҳамда юридик шахслар метрология хизматларининг ваколатлари
Республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва хўжалик бошқаруви органларининг метрология хизматлари:
аккредитация қилинган ҳолда ўлчаш воситаларини қиёслаш ва калибрлаш ишларини бажаради;
ўлчашларнинг ягона бирликда бўлишини таъминлашга доир норматив ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқади.
Юридик шахсларнинг метрология хизматлари:
аккредитация қилинган ҳолда ўлчаш воситаларини калибрлаш ҳамда ушбу Қонуннинг 25-моддасида назарда тутилган ҳолларда ўлчаш воситаларини қиёслаш ишларини бажаради;
ўлчашларнинг ягона бирликда бўлишини таъминлашга доир норматив ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқади.
3-боб. Метрологияга оид фаолиятни ташкил этиш
13-модда. Ўлчашларнинг ягона бирликда бўлишини таъминлашга доир норматив ҳужжатлар
Метрология нормалари ва қоидаларини белгиловчи ҳамда Ўзбекистон Республикаси ҳудудида мажбурий кучга эга бўлган ўлчашларнинг ягона бирликда бўлишини таъминлашга доир норматив ҳужжатларни тасдиқлаш ва давлат рўйхатидан ўтказиш махсус ваколатли давлат органи томонидан амалга оширилади.
Ўзбекистон Республикасида ўлчашларнинг ягона бирликда бўлишини таъминлашга доир норматив ҳужжатларнинг қуйидаги турлари қўлланилади:
ўлчаш воситаларини қиёслаш услубиёти;
ўлчаш воситаларини калибрлаш услубиёти;
ўлчашларни бажариш услубиёти;
синов воситаларини аттестациядан ўтказиш услубиёти.
Ўлчашларнинг ягона бирликда бўлишини таъминлашга доир норматив ҳужжатлар жумласига метрология текширувини ўтказиш тартибини белгиловчи стандартлаштириш бўйича ҳужжатлар ҳам киради.
Ўлчаш воситаларини қиёслаш ва калибрлаш услубиётлари, синов воситаларини аттестациядан ўтказиш услубиёти метрологик экспертизадан ўтказилиши лозим.
Ўлчашларни бажариш услубиёти метрологик аттестациядан ўтказилади.
14-модда. Катталик бирликлари
Ўзбекистон Республикасида халқаро бирликлар тизимининг катталик бирликларини белгиланган тартибда қўллашга йўл қўйилади. Катталик бирликларининг номлари, белгилари, уларни ёзиш ва қўллаш қоидалари махсус ваколатли давлат органининг тақдимномасига биноан Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланади.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан халқаро бирликлар тизимига киритилмаган бирликларни қўллашга рухсат берилиши мумкин.
Ташқи савдо фаолиятини амалга ошириш чоғида шартнома шартларига мувофиқ ўзга катталик бирликларидан ҳам фойдаланиш мумкин.
15-модда. Катталик бирликларининг эталонлари
Катталик бирликлари эталонлар воситасида сақланади ва қайта ҳосил қилинади.
Эталонлар орқали қайта ҳосил қилинадиган катталик бирликлари халқаро бирликлар тизимининг бирликларига қадар метрологик кузатилувчанликни таъминлаши керак.
Махсус ваколатли давлат органининг қарори билан миллий эталон Ўзбекистон Республикаси ҳудудида муайян катталик бирлигининг ўлчамини белгилаш учун бирламчи эталон сифатида эътироф этилади.
Миллий эталонларни хусусийлаштиришга йўл қўйилмайди.
Эталонларни яратиш, тасдиқлаш, сақлаш ва қўллаш тартиби махсус ваколатли давлат органи томонидан ўрнатилади.
16-модда. Ўлчаш воситалари ва синов воситалари
Фойдаланишда бўлган ўлчаш воситалари ва синов воситалари ўлчаш натижаларининг белгиланган аниқликдаги қонунийлаштирилган бирликларда бўлишини таъминлаши ва қўллаш шартларига мос келиши керак.
Ўлчаш натижаларининг бузилишига олиб келиши мумкин бўлган рухсат этилмаган созлаш ва аралашувларнинг олдини олиш мақсадида ўлчаш воситаларининг конструкцияси ўлчаш воситаларининг функционал қисмларига (шу жумладан дастурий таъминотга) кириш чекланишини таъминлаши керак.
Қуйидагилар техник воситалар, қурилмалар, моддалар ва (ёки) материалларнинг ўлчаш воситалари ва (ёки) синов воситалари жумласига киритиш мезонлари ҳисобланади:
қийматлари маълум вақт давомида ўзгармас деб қабул қилинадиган нормаланган метрологик хусусиятларга ва техник тавсифларга эга бўлиши;
ўлчаш натижаларининг белгиланган аниқликда қонунийлаштирилган бирликларда бўлишини таъминлаш қобилияти, шунингдек синов натижаларининг ишончлилиги;
механик, электрик, оптик, физик-кимёвий, электрон принципларда ишлаши.
Қуйидаги ҳолларда техник воситалар ўлчаш воситалари ва (ёки) синов воситалари ҳисобланмайди:
индикатор функциясига эга бўлганда;
натижалари ўлчаш ва (ёки) синов ҳисобланмайдиган, фақат дастлабки баҳолаш учун фойдаланилганда;
фақат ўлчаш ва (ёки) синов натижалари ҳақида ахборот узатиш функцияларини бажарганда.
17-модда. Ўлчашларни бажариш услубиётлари
Ўлчашларни бажариш услубиётлари ўлчаш натижаларининг аниқлик кўрсаткичларини баҳолашни ўз ичига олиши ва ўлчаш ўтказишнинг мавжуд шароитларида белгилаб қўйилган аниқликни таъминлаши керак. Ўлчашлар белгиланган тартибда аттестациядан ўтказилган ўлчашларни бажариш услубиётларига мувофиқ амалга оширилиши зарур.
Ўлчашларни бажариш услубиётларини метрологик аттестациядан ўтказиш ўлчашларни бажариш услубиётининг унга қўйиладиган метрология талабларига мувофиқлигини баҳолаш ҳамда тасдиқлаш мақсадида тадқиқотлар ўтказиш орқали амалга оширилади.
Ўлчашларни бажариш услубиётларини ишлаб чиқиш ва метрологик аттестациядан ўтказиш тартиби махсус ваколатли давлат органи томонидан ўрнатилади.
4-боб. Метрология текшируви ва давлат метрология назорати
18-модда. Метрология текширувини ва давлат метрология назоратини амалга ошириш
Метрология текшируви Ўзбекистон миллий метрология институти, республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва хўжалик бошқаруви органларининг метрология хизматлари ҳамда юридик шахсларнинг метрология хизматлари томонидан ушбу Қонунда белгиланган ваколатлар доирасида амалга оширилади.
Давлат метрология назорати махсус ваколатли давлат органи томонидан метрология тўғрисидаги қонунчилик талабларига риоя этилиши устидан текшириш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланган тартибда амалга оширилади.
19-модда. Метрология текшируви ва давлат метрология назорати объектлари
Қуйидагилар метрология текшируви ва давлат метрология назорати объектларидир:
эталонлар;
ўлчаш воситалари;
синов воситалари;
стандарт намуналар;
ахборот-ўлчаш тизимлари;
ўлчашларни бажариш услубиётлари;
ўрамларга қадоқланган товарларнинг уларни майдалаб қадоқлаш ва сотиш чоғидаги миқдори;
метрология нормалари ва қоидаларида назарда тутилган бошқа объектлар.
20-модда. Метрология текшируви ва давлат метрология назорати татбиқ этиладиган соҳалар
Метрология текшируви ва давлат метрология назорати қуйидаги соҳаларда бажариладиган ўлчашларга нисбатан қўлланилади:
соғлиқни сақлаш, ветеринария, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш;
моддий бойликларни ва ёқилғи-энергетика ресурсларини ҳисобга олиш;
солиқ, божхона, савдо-тижорат, почта ва телекоммуникация;
заҳарли, тез алангаланувчи, портловчи ва радиоактив моддаларни сақлаш, ташиш ҳамда йўқ қилиб ташлаш;
умумий овқатланиш маҳсулотларини ишлаб чиқариш, реализация қилиш ва ушбу соҳада хизматлар кўрсатиш;
аҳоли ва ҳудудларни табиий ҳамда техноген тусдаги фавқулодда вазиятлардан ҳимоя қилиш, ёнғин хавфсизлигини, сув объектларида инсонларнинг хавфсизлигини таъминлаш;
саноат хавфсизлигини таъминлаш;
давлат мудофаасини таъминлаш;
меҳнат хавфсизлигини ва транспорт ҳаракати хавфсизлигини таъминлаш;
сертификатлаштириладиган маҳсулотнинг хавфсизлиги ва сифатини аниқлаш;
геодезик, картографик ва гидрометеорологик ишларни бажариш;
ўлчаш воситаларини давлат синовидан, қиёслашдан, калибрлашдан, таъмирлаш ва метрологик аттестациядан ўтказиш;
фойдали қазилмаларни қазиб олиш;
расмий спорт мусобақаларини ўтказиш;
маҳсулот ва хизматлар мувофиқлигини баҳолаш бўйича ишларни бажариш.
Метрология текшируви ва давлат метрология назорати қонунчиликка мувофиқ фаолиятнинг бошқа соҳаларига нисбатан ҳам қўлланилиши мумкин.
21-модда. Метрология текшируви
Метрология текшируви ва давлат метрология назорати объектларининг метрологик, техник тавсифларини аниқлаш ва (ёки) тасдиқлаш мақсадида метрология текшируви амалга оширилади.
Метрология текшируви:
ўлчаш воситаларининг турини тасдиқлаш мақсадида синовдан ўтказиш;
ўлчаш воситаларини ва ўлчашларни бажариш услубиётларини метрологик аттестациядан ўтказиш;
ўлчаш воситаларини, шу жумладан эталонларни қиёслаш, калибрлаш;
синов воситаларини аттестациядан ўтказиш тарзида амалга оширилади.
22-модда. Давлат метрология назорати
Давлат метрология назорати техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларнинг, шунингдек бошқа қонунчилик ҳужжатларининг метрологияга оид талабларга риоя этилиши устидан амалга оширилади.
Давлат метрология назорати:
ўлчаш воситаларининг (шу жумладан эталонлар, стандарт намуналар, ахборот-ўлчаш тизимлари) ишлаб чиқарилиши, таъмирланиши, прокатга берилиши, реализация қилиниши, уларнинг ҳолати ва қўлланилиши;
ўлчашларни бажариш услубиётларининг қўлланилиши;
белгиланган метрология нормалари ва қоидаларига риоя этилиши, шунингдек аккредитация қилинган метрология хизматлари, марказлари ва лабораториялари фаолияти;
ўрамларга қадоқланган товарларнинг уларни майдалаб қадоқлаш ва сотиш чоғидаги миқдори устидан амалга оширилади.
Давлат метрология назоратини амалга оширувчи шахсларнинг ҳуқуқлари, мажбуриятлари ва жавобгарлиги қонунчиликда белгиланади.
23-модда. Ўрамларга қадоқланган товарлар миқдори устидан давлат метрология назорати
Ўрамларга қадоқланган товарларнинг уларни майдалаб қадоқлаш ва сотиш чоғидаги миқдори устидан давлат метрология назорати махсус ваколатли давлат органи томонидан ўтказилади.
Ўрамларга қадоқланган товарлар миқдори устидан давлат метрология назорати ўрам таркибини ўрамни очмасдан ёки деформация қилмасдан ўзгартириш мумкин бўлмаган тақдирда, ўрамдаги товар миқдорини кўрсатувчи масса, ҳажм, узунлик, майдон ёки бошқа катталиклар эса ўрамда белгиланган ҳолларда амалга оширилади.
Ўрамларга қадоқланган товарлар миқдори устидан давлат метрология назорати суюқ ҳолдаги қадоқланган товарлар учун истеъмол идиши сифатида фойдаланиладиган ўлчамли идишларга нисбатан ҳам татбиқ этилади.
Ўрамлардаги қадоқланган товарларнинг миқдори устидан давлат метрология назорати текширув хариди орқали амалга оширилиши мумкин.
24-модда. Ўлчаш воситаларининг турларини тасдиқлаш
Ўлчаш воситаларининг турларини тасдиқлаш ўз ичига давлат синовларини ўтказиш орқали ўлчаш воситаларининг метрологик ва техник тавсифларини аниқлаш, ўлчаш воситаларининг метрология тўғрисидаги қонунчиликка мувофиқлигини белгилаш ҳамда ўлчаш воситаларининг турини тасдиқлаш тўғрисида қарор қабул қилиш бўйича ишларни олади.
Ўлчаш воситаларини метрологик аттестациядан ўтказиш ягона нусхаларда ишлаб чиқариладиган (ёки Ўзбекистон Республикаси ҳудудига импорт бўйича ягона нусхаларда олиб кириладиган) ўлчаш воситаларининг хоссаларини тадқиқ этиш асосида улар қўллаш учун йўл қўйилишини эътироф этиш мақсадида давлат метрология хизмати томонидан амалга оширилади.
Ушбу Қонуннинг 20-моддасида кўрсатилган соҳаларда фойдаланиладиган, ишлаб чиқарилиши ва импорт бўйича олиб кирилиши лозим бўлган ўлчаш воситалари давлат синовларидан ва турини тасдиқлашдан ёки метрологик аттестациядан ўтказилиши керак.
Ўлчаш воситаларининг давлат синовларини ўтказиш, турини тасдиқлаш ва Давлат реестрига киритиш махсус ваколатли давлат органи томонидан амалга оширилади.
Тасдиқланган ўлчаш воситаларига ёки уларнинг фойдаланиш ҳужжатларига ишлаб чиқарувчи Давлат реестри белгисини қўйиши шарт.
25-модда. Ўлчаш воситаларини қиёслаш
Ўлчаш воситаларини қиёслаш аккредитация қилинган Ўзбекистон миллий метрология институти, республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва хўжалик бошқаруви органларининг метрология хизматлари, шунингдек ушбу модданинг бешинчи қисмида назарда тутилган ҳолларда юридик шахсларнинг метрология хизматлари томонидан амалга оширилади.
Ўлчаш воситаларини қиёслаганда ўлчаш воситаларининг белгилаб қўйилган метрологик талабларга уларнинг мувофиқлигини аниқлаш ва тасдиқлаш бажариладиган операциялар кетма-кетлигини белгиловчи ўлчаш воситаларини қиёслаш услубиёти асосида амалга оширилади.
Қиёслашдан ўтказилиши лозим бўлган ўлчаш воситалари туркумларининг рўйхати махсус ваколатли давлат органи томонидан тасдиқланади.
Ўлчаш натижалари давлат аҳамиятига эга бўлган ўлчаш воситалари туркумларининг рўйхати махсус ваколатли давлат органининг Ўзбекистон Республикаси Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси ва ушбу ўлчаш воситалари қўлланиладиган соҳадаги ваколатли республика ижро этувчи ҳокимият органлари билан келишилган таклифлари асосида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланади.
Ўлчаш натижалари давлат аҳамиятига эга бўлган ўлчаш воситалари туркумларининг рўйхатига киритилмаган ўлчаш воситаларини қиёслаш юридик шахсларнинг метрология хизматлари томонидан амалга оширилиши мумкин.
26-модда. Ўлчаш воситаларини калибрлаш
Ўлчаш воситаларини калибрлаш аккредитация қилинган метрология хизматлари томонидан амалга оширилади.
Ўлчаш воситаларини калибрлашда ўлчаш воситасининг метрологик тавсифларини аниқлаш учун мўлжалланган ўлчаш воситаларини қиёслаш услубиётидан фойдаланилади.
Ушбу Қонун 20-моддаси биринчи қисмининг иккинчи — ўнинчи хатбошларида кўрсатилганидан бошқа соҳаларда қўлланиладиган ўлчаш воситалари уларни ишлаб чиқариш, реализация қилиш, ишлатиш, ижарага бериш ва таъмирлашда калибрлашдан ўтказилиши мумкин.
Аккредитация қилинган метрология хизмати томонидан бажарилган ўлчаш воситаларини калибрлаш натижаларидан ўлчаш воситаларини қиёслашда фойдаланилиши мумкин.
Ўлчаш воситаларини калибрлаш бўйича давлат-хусусий шериклик асосида метрология хизматлари ташкил этилишига йўл қўйилади.
27-модда. Синов воситаларини аттестациядан ўтказиш
Синов воситаларини аттестациядан ўтказиш уларнинг нормаланган техник тавсифлари техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқлигини аниқлаш мақсадида амалга оширилади.
Синов воситаларини аттестациядан ўтказиш аккредитация қилинган метрология хизматлари томонидан амалга оширилади.
Синов воситаларини аттестация қилишда синов воситаларининг нормаланган техник тавсифлари техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқлигини аниқлаш имконини берувчи синов воситаларини аттестация қилиш услубиётидан фойдаланилади.
28-модда. Метрология хизматларини метрология ишларини ва хизматларини амалга ошириш ҳуқуқига эга бўлиш учун аккредитация қилиш
Метрология хизматларини ўлчашларнинг ягона бирликда бўлишини таъминлашга доир норматив ҳужжатларнинг метрологик экспертизасини, ушбу Қонуннинг 20-моддасида назарда тутилган соҳаларда қўлланилиши ва фойдаланилиши мумкин бўлган ўлчаш воситаларини, синов воситаларини, ўлчашларни бажариш услубиётларини метрологик аттестациядан ўтказиш, синов воситаларини аттестациядан ўтказиш, ўлчаш воситаларини қиёслаш, калибрлаш ва синашни амалга ошириш ҳуқуқига эга бўлиши учун аккредитация қилиш қонунчиликда белгиланган тартибда ўтказилади.
Ўлчашларнинг ягона бирликда бўлишини таъминлашга доир норматив ҳужжатларнинг метрологик экспертизасини, ушбу Қонуннинг 20-моддасида назарда тутилган соҳаларда қўлланилиши ва фойдаланилиши мумкин бўлган ўлчаш воситаларининг, ўлчашларни бажариш услубиётларининг метрологик аттестациясини, синов воситаларининг аттестациясини, ўлчаш воситаларини қиёслашни, калибрлашни, синашни амалга оширувчи аккредитация қилинган метрология хизматлари фаолиятининг инспекция назорати қонунчиликда белгиланган тартибда ўтказилади.
5-боб. Якунловчи қоидалар
29-модда. Давлат метрология хизматини давлат томонидан молиялаштириш
Давлат метрология хизматининг қуйидаги ишлари давлат томонидан молиялаштирилади:
метрологияга оид фаолият соҳасини ривожлантириш истиқболларини ишлаб чиқиш;
метрология бўйича халқаро, минтақавий ташкилотларнинг ишида иштирок этиш ва метрология бўйича чет эл миллий хизматлари билан ишлар бажариш;
метрологияга оид фаолият соҳасидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ва норматив ҳужжатларни, шунингдек халқаро, минтақавий нормалар ҳамда қоидаларни ишлаб чиқиш ва ишлаб чиқишда иштирок этиш;
метрологияга оид фаолият соҳаси бўйича умумдавлат аҳамиятига молик илмий-тадқиқот ва бошқа ишларни ўтказиш;
эталонлар ва ўлчаш воситаларини ишлаб чиқиш, такомиллаштириш, ясаш, сақлаш, қўллаш, олиш ҳамда асраш, шунингдек уларнинг халқаро даражада солиштирилишини таъминлаш;
стандарт намуналарни ишлаб чиқиш;
давлат метрология назоратини ўтказиш.
30-модда. Метрология ишлари ва хизматлари учун ҳақ тўлаш
Ўлчаш воситаларини синаш, турини тасдиқлаш, метрологик аттестациядан ўтказиш, қиёслаш ва калибрлаш, ўлчашларни бажариш услубиётларини аттестациядан ўтказиш, техник жиҳатдан тартибга солиш ва ўлчашларнинг ягона бирликда бўлишини таъминлаш соҳасидаги норматив ҳужжатларни метрологик экспертиза қилиш, техник жиҳатдан асослилигини ҳамда белгиланган метрология нормалари ва қоидаларига мувофиқлигини баҳолаш, ўлчашлар ва синовлар бажарилишининг сифатини баҳолашга доир метрология ишлари ҳамда юридик ва жисмоний шахсларга кўрсатилаётган хизматлар, шунингдек метрологияга оид фаолиятнинг давлат томонидан молиялаштириш соҳасига кирмайдиган бошқа турлари учун ҳақ тузиладиган шартномалар шартларига мувофиқ манфаатдор шахслар томонидан тўланади.
31-модда. Низоларни ҳал этиш
Метрологияга оид фаолият соҳасидаги низолар қонунчиликда белгиланган тартибда ҳал этилади.
32-модда. Метрология тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун жавобгарлик
Метрология тўғрисидаги қонунчиликни бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.
Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2020 йил 7 апрель,
ЎРҚ-614-сон
Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni
Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni
“Metrologiya toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqida
Qonunchilik palatasi tomonidan 2019-yil 12-noyabrda qabul qilingan Senat tomonidan 2020-yil 28-fevralda maʼqullangan
1-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1993-yil 28-dekabrda qabul qilingan “Metrologiya toʻgʻrisida”gi 1004-XII-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1994-yil, № 2, 48-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2000-yil, № 5-6, 153-modda; 2003-yil, № 5, 67-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2013-yil, № 4, 98-modda; 2014-yil, № 12, 343-modda) oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilib, uning yangi tahriri tasdiqlansin ( ilova qilinadi).
2-modda. Oʻzbekiston standartlashtirish, metrologiya va sertifikatlashtirish agentligi, Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.
3-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;
davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.
4-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran olti oy oʻtgach kuchga kiradi.
Metrologiya toʻgʻrisida
1-bob. Umumiy qoidalar
1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi metrologiyaga oid faoliyat sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.
2-modda. Metrologiya toʻgʻrisidagi qonunchilik
Metrologiya toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.
Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining metrologiya toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.
3-modda. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
metrologiyaga oid faoliyat — oʻlchashlarning yagona birlikda boʻlishini taʼminlash, oʻlchash uslublari va vositalari, shuningdek talab qilinadigan aniqlikka erishish usullari bilan bogʻliq boʻlgan faoliyat;
metrologik kuzatiluvchanlik — oʻlchash natijasining hujjatlashtirilgan uzluksiz kalibrlashlar ketma-ketligi orqali etalonga bogʻlash mumkin boʻlgan xossasi;
metrologik ekspertiza — oʻlchashlarning yagona birlikda boʻlishi bilan bogʻliq metrologik talablar, qoidalar va normalarni qoʻllash toʻgʻriligi hamda toʻliqligini baholash va tahlil qilish boʻyicha tashkiliy-huquqiy ishlar majmui;
sinov vositasi — sinovlar oʻtkazish uchun moʻljallangan, normalangan texnik tavsiflari boʻlgan texnik qurilma, modda va (yoki) material;
standart namuna — metrologik attestatsiya natijasida modda (material)ning xossasi yoki tarkibini tavsiflaydigan bitta yoki undan ortiq qiymatlari aniqlangan shu modda (material) namunasi shaklidagi oʻlchash vositasi;
etalon — muayyan kattalik birligining oʻlchamini boshqa oʻlchash vositalariga oʻtkazish maqsadida uni qayta hosil qilish va saqlash uchun moʻljallangan oʻlchash vositasi;
oʻlchashlar aniqligining koʻrsatkichi — oʻlchash uslubiyotining qoʻllanilayotgan normalari va qoidalariga rioya etilganda olingan oʻlchash natijalari aniqligining belgilangan tavsifi;
oʻlchashlarni bajarish uslubiyoti — oʻlchashlarning bajarilishini va ularning natijalari belgilangan aniqlik koʻrsatkichlari bilan olinishini taʼminlaydigan operatsiyalar va qoidalar majmui;
oʻlchash vositasi — oʻlchashlar uchun foydalaniladigan va normalangan metrologik xususiyatlarga ega boʻlgan texnika vositasi;
oʻlchash vositalarini kalibrlash — berilgan sharoitlarda oʻlchash vositasi yordamida olingan kattalik qiymati va etalon bilan qayta tiklanadigan tegishli kattalik qiymati oʻrtasidagi nisbatni aniqlash orqali oʻlchash vositasining metrologik tavsiflarini aniqlash maqsadida bajariladigan operatsiyalar majmui;
oʻlchash vositalarini qiyoslash — oʻlchash vositalarining belgilab qoʻyilgan metrologik talablarga muvofiqligini aniqlash va tasdiqlash maqsadida bajariladigan operatsiyalar majmui;
oʻlchashlarning yagona birlikda boʻlishi — oʻlchashlarning natijalari qonuniylashtirilgan birliklarda ifodalangan va oʻlchashlarning aniqlik koʻrsatkichlari maʼlum ehtimollik bilan belgilangan chegaralarda joylashgan holati.
4-modda. Metrologiyaga oid faoliyat sohasidagi asosiy vazifalar
Metrologiyaga oid faoliyat sohasidagi asosiy vazifalar quyidagilardan iborat:
Oʻzbekiston Respublikasida oʻlchashlarning yagona birlikda boʻlishini taʼminlash;
ishonchsiz oʻlchash natijalarining oldini olish;
xolis, ishonchli va solishtiriladigan oʻlchash natijalariga boʻlgan ehtiyojlarni qondirish;
oʻlchash natijalarining milliy va (yoki) xalqaro etalonlargacha metrologik kuzatiluvchanligini taʼminlash;
Oʻzbekiston Respublikasi iqtisodiyotining rivojlanishiga va ilmiy-texnik taraqqiyotiga koʻmaklashish.
5-modda. Metrologiyaga oid faoliyat sohasinining asosiy prinsiplari
Metrologiyaga oid faoliyat sohasining asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat:
qonuniylik;
metrologiya tekshiruvi va nazorati natijalarining xolisligi;
ilmiy asoslanganlik;
oʻlchash birliklari qoʻllanilishida xalqaro birliklar tizimining ustuvorligi;
boshqaruv tizimining yagonaligi;
maʼlumotlarning oshkoraligi va ochiqligi;
oʻlchashlar yagona birlikda boʻlishini taʼminlash boʻyicha milliy va xalqaro talablarning uygʻunligi.
2-bob. Metrologiyaga oid faoliyat sohasini tartibga solish
6-modda. Metrologiyaga oid faoliyat sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari
Metrologiyaga oid faoliyat sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:
metrologiyaga oid faoliyatni xalqaro talablar asosida rivojlantirish;
investitsiyalarni jalb qilish uchun qulay shart-sharoitlar yaratish;
ilmiy tadqiqotlarni rivojlantirish hamda ularni ishlab chiqarish amaliyoti bilan integratsiya qilish;
metrologiyaga oid faoliyat sohasidagi kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish;
ilgʻor innovatsion va axborot-kommunikatsiya texnologiyalari joriy etilishini ragʻbatlantirish;
notoʻgʻri oʻlchash natijalarining salbiy oqibatlaridan muhofaza qilishga doir tadbirlarni amalga oshirish;
Oʻzbekiston Respublikasida oʻlchashlarning yagona birlikda boʻlishini taʼminlash tizimi ishlashi va rivojlanishini, uning xalqaro birliklar tizimi va boshqa mamlakatlarning kattalik birliklari tizimlari bilan uygʻunlashuvini taʼminlash;
xalqaro hamkorlikni rivojlantirish.
7-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining metrologiyaga oid faoliyat sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
metrologiyaga oid faoliyat sohasida yagona davlat siyosati amalga oshirilishini taʼminlaydi;
metrologiyaga oid faoliyat sohasida davlat dasturlarini tasdiqlaydi hamda ularning amalga oshirilishini taʼminlaydi;
oʻz vakolatlari doirasida metrologiyaga oid faoliyat sohasida normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qiladi;
metrologiyaga oid faoliyat sohasida respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va xoʻjalik boshqaruvi organlarining faoliyatini muvofiqlashtiradi;
kattalik birliklarining nomlari va belgilari, ularni yozish va qoʻllash qoidalarini, metrologiya tekshiruvi va nazorati tartibini, Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalarini hisobga olgan holda Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqarida oʻtkazilgan oʻlchash vositalarini sinash va metrologik attestatsiyadan oʻtkazish, qiyoslash, kalibrlash natijalarini Oʻzbekiston Respublikasida eʼtirof etish tartibini belgilaydi;
oʻlchash natijalari davlat ahamiyatiga ega boʻlgan oʻlchash vositalari turkumlari roʻyxatini tasdiqlaydi.
8-modda. Oʻzbekiston Respublikasi metrologiya xizmati
Metrologiyaga oid faoliyat sohasining davlat tomonidan boshqarilishini metrologiya boʻyicha milliy organ — Oʻzbekiston standartlashtirish, metrologiya va sertifikatlashtirish agentligi (bundan buyon matnda maxsus vakolatli davlat organi deb yuritiladi) amalga oshiradi.
Oʻzbekiston Respublikasi metrologiya xizmati davlat metrologiya xizmatidan, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va xoʻjalik boshqaruvi organlari metrologiya xizmatlaridan, shuningdek respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va xoʻjalik boshqaruvi organlari hisoblanmaydigan yuridik shaxslarning metrologiya xizmatlaridan iboratdir.
Davlat metrologiya xizmati maxsus vakolatli davlat organi va uning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahridagi boʻlinmalaridan, shuningdek Oʻzbekiston milliy metrologiya institutidan iborat.
Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va xoʻjalik boshqaruvi organlari metrologiya xizmatlari respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va xoʻjalik boshqaruvi organlari huzuridagi maxsus tashkil etilgan hamda akkreditatsiya qilingan boʻlinmalardan iboratdir.
Yuridik shaxslarning metrologiya xizmatlari respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va xoʻjalik boshqaruvi organlari hisoblanmaydigan maxsus tashkil etilgan hamda akkreditatsiya qilingan yuridik shaxslardan va (yoki) ular huzuridagi boʻlinmalardan (bundan buyon matnda yuridik shaxslarning metrologiya xizmatlari deb yuritiladi) iborat.
Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va xoʻjalik boshqaruvi organlari metrologiya xizmatlari va yuridik shaxslarning metrologiya xizmatlari zarurat boʻlgan hollarda oʻlchashlarning yagona birlikda boʻlishini taʼminlash boʻyicha ishlarni bajarish hamda metrologiya tekshiruvini amalga oshirish uchun tashkil etiladi.
Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va xoʻjalik boshqaruvi organlari metrologiya xizmatlarining hamda yuridik shaxslar metrologiya xizmatlarining huquq va majburiyatlari davlat metrologiya xizmati organlari bilan kelishib olingan nizomlarda oʻrnatiladi.
9-modda. Maxsus vakolatli davlat organining metrologiyaga oid faoliyat sohasidagi vakolatlari
Maxsus vakolatli davlat organi:
metrologiyaga oid faoliyat sohasida yagona davlat siyosatini amalga oshiradi;
mamlakatda metrologiyaga oid faoliyat sohasidagi mintaqalararo va tarmoqlararo tashkilotlarning faoliyatini muvofiqlashtiradi;
milliy etalonlarni yaratish, tasdiqlash, saqlash va ishchi holatda saqlab turish qoidalarini oʻrnatadi, shuningdek ularning xalqaro darajada solishtirilishini taʼminlaydi;
oʻlchash uslublari, vositalari va natijalariga qoʻyiladigan umumiy metrologik talablarni belgilaydi;
davlat metrologiya nazoratini amalga oshiradi, shuningdek metrologiyaga oid faoliyat sohasidagi harakatlarni muvofiqlashtiradi;
davlat sinovlaridan oʻtgan va turi tasdiqlangan yoki metrologik attestatsiyadan oʻtkazilgan Oʻlchash vositalarining davlat reyestrini yuritadi;
oʻz vakolatlari doirasida, shu jumladan boshqa respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari bilan hamkorlikda normativ-huquqiy hujjatlarni va normativ hujjatlarni qabul qiladi;
ilmiy kadrlar va muhandis-texniklar tayyorlashni hamda qayta tayyorlashni tashkil etadi;
Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi;
oʻlchashlarning yagona birlikda boʻlishini taʼminlash boʻyicha yuklatilgan vazifalarni bajarish uchun respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va xoʻjalik boshqaruvi organlarining, tashkilotlarning mutaxassislarini jalb etadi;
oʻz vakolatlari doirasida xalqaro tashkilotlar faoliyatida ishtirok etadi;
Oʻzbekiston Respublikasining oʻlchashlar yagona birlikda boʻlishini taʼminlash tizimi ishlashi va rivojlanishini hamda uning xalqaro birliklar tizimi va boshqa mamlakatlarning kattalik birliklari tizimlari bilan uygʻunlashuvini taʼminlaydi;
isteʼmolchilar huquqlarini, fuqarolarning sogʻligʻi va xavfsizligini, atrof-muhitni hamda davlat manfaatlarini notoʻgʻri oʻlchash natijalarining salbiy oqibatlaridan muhofaza qilishga doir chora-tadbirlarni amalga oshiradi;
respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va xoʻjalik boshqaruvi organlaridan, shuningdek tashkilotlardan oʻlchashlarning yagona birlikda boʻlishini taʼminlash boʻyicha yuklatilgan vazifalarni bajarish uchun zarur boʻlgan maʼlumotni oladi.
10-modda Maxsus vakolatli davlat organi Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahridagi boʻlinmalarining vakolatlari
Maxsus vakolatli davlat organi Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahridagi boʻlinmalari:
oʻlchashlarning yagona birlikda boʻlishini taʼminlashga doir normativ hujjatlar loyihalarini ishlab chiqadi;
milliy darajada laboratoriyalararo solishtirishlarda ishtirok etadi.
11-modda. Oʻzbekiston milliy metrologiya institutining vakolatlari
Oʻzbekiston milliy metrologiya instituti:
Oʻzbekiston Respublikasi milliy etalonlar bazasini takomillashtiradi va rivojlanishini taʼminlaydi;
etalonlarni va eng yuqori aniqlikdagi oʻlchash vositalarini saqlab turish hamda ularni xalqaro darajada solishtirish, shuningdek kattalik birliklarini saqlash va uzatish boʻyicha ishlarni bajaradi;
oʻlchashlarning yagona birlikda boʻlishini taʼminlashga doir normativ hujjatlar loyihalarini ishlab chiqadi;
metrologiya tekshiruvi natijalarini oʻzaro eʼtirof etish boʻyicha xalqaro shartnomalarni roʻyobga chiqarishda ishtirok etadi;
metrologiya tekshiruvini va metrologiyaga oid faoliyat sohasidagi ilmiy tadqiqotlarni amalga oshiradi.
12-modda. Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va xoʻjalik boshqaruvi organlari metrologiya xizmatlarining hamda yuridik shaxslar metrologiya xizmatlarining vakolatlari
Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va xoʻjalik boshqaruvi organlarining metrologiya xizmatlari:
akkreditatsiya qilingan holda oʻlchash vositalarini qiyoslash va kalibrlash ishlarini bajaradi;
oʻlchashlarning yagona birlikda boʻlishini taʼminlashga doir normativ hujjatlar loyihalarini ishlab chiqadi.
Yuridik shaxslarning metrologiya xizmatlari:
akkreditatsiya qilingan holda oʻlchash vositalarini kalibrlash hamda ushbu Qonunning 25-moddasida nazarda tutilgan hollarda oʻlchash vositalarini qiyoslash ishlarini bajaradi;
oʻlchashlarning yagona birlikda boʻlishini taʼminlashga doir normativ hujjatlar loyihalarini ishlab chiqadi.
3-bob. Metrologiyaga oid faoliyatni tashkil etish
13-modda. Oʻlchashlarning yagona birlikda boʻlishini taʼminlashga doir normativ hujjatlar
Metrologiya normalari va qoidalarini belgilovchi hamda Oʻzbekiston Respublikasi hududida majburiy kuchga ega boʻlgan oʻlchashlarning yagona birlikda boʻlishini taʼminlashga doir normativ hujjatlarni tasdiqlash va davlat roʻyxatidan oʻtkazish maxsus vakolatli davlat organi tomonidan amalga oshiriladi.
Oʻzbekiston Respublikasida oʻlchashlarning yagona birlikda boʻlishini taʼminlashga doir normativ hujjatlarning quyidagi turlari qoʻllaniladi:
oʻlchash vositalarini qiyoslash uslubiyoti;
oʻlchash vositalarini kalibrlash uslubiyoti;
oʻlchashlarni bajarish uslubiyoti;
sinov vositalarini attestatsiyadan oʻtkazish uslubiyoti.
Oʻlchashlarning yagona birlikda boʻlishini taʼminlashga doir normativ hujjatlar jumlasiga metrologiya tekshiruvini oʻtkazish tartibini belgilovchi standartlashtirish boʻyicha hujjatlar ham kiradi.
Oʻlchash vositalarini qiyoslash va kalibrlash uslubiyotlari, sinov vositalarini attestatsiyadan oʻtkazish uslubiyoti metrologik ekspertizadan oʻtkazilishi lozim.
Oʻlchashlarni bajarish uslubiyoti metrologik attestatsiyadan oʻtkaziladi.
14-modda. Kattalik birliklari
Oʻzbekiston Respublikasida xalqaro birliklar tizimining kattalik birliklarini belgilangan tartibda qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi. Kattalik birliklarining nomlari, belgilari, ularni yozish va qoʻllash qoidalari maxsus vakolatli davlat organining taqdimnomasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan xalqaro birliklar tizimiga kiritilmagan birliklarni qoʻllashga ruxsat berilishi mumkin.
Tashqi savdo faoliyatini amalga oshirish chogʻida shartnoma shartlariga muvofiq oʻzga kattalik birliklaridan ham foydalanish mumkin.
15-modda. Kattalik birliklarining etalonlari
Kattalik birliklari etalonlar vositasida saqlanadi va qayta hosil qilinadi.
Etalonlar orqali qayta hosil qilinadigan kattalik birliklari xalqaro birliklar tizimining birliklariga qadar metrologik kuzatiluvchanlikni taʼminlashi kerak.
Maxsus vakolatli davlat organining qarori bilan milliy etalon Oʻzbekiston Respublikasi hududida muayyan kattalik birligining oʻlchamini belgilash uchun birlamchi etalon sifatida eʼtirof etiladi.
Milliy etalonlarni xususiylashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Etalonlarni yaratish, tasdiqlash, saqlash va qoʻllash tartibi maxsus vakolatli davlat organi tomonidan oʻrnatiladi.
16-modda. Oʻlchash vositalari va sinov vositalari
Foydalanishda boʻlgan oʻlchash vositalari va sinov vositalari oʻlchash natijalarining belgilangan aniqlikdagi qonuniylashtirilgan birliklarda boʻlishini taʼminlashi va qoʻllash shartlariga mos kelishi kerak.
Oʻlchash natijalarining buzilishiga olib kelishi mumkin boʻlgan ruxsat etilmagan sozlash va aralashuvlarning oldini olish maqsadida oʻlchash vositalarining konstruksiyasi oʻlchash vositalarining funksional qismlariga (shu jumladan dasturiy taʼminotga) kirish cheklanishini taʼminlashi kerak.
Quyidagilar texnik vositalar, qurilmalar, moddalar va (yoki) materiallarning oʻlchash vositalari va (yoki) sinov vositalari jumlasiga kiritish mezonlari hisoblanadi:
qiymatlari maʼlum vaqt davomida oʻzgarmas deb qabul qilinadigan normalangan metrologik xususiyatlarga va texnik tavsiflarga ega boʻlishi;
oʻlchash natijalarining belgilangan aniqlikda qonuniylashtirilgan birliklarda boʻlishini taʼminlash qobiliyati, shuningdek sinov natijalarining ishonchliligi;
mexanik, elektrik, optik, fizik-kimyoviy, elektron prinsiplarda ishlashi.
Quyidagi hollarda texnik vositalar oʻlchash vositalari va (yoki) sinov vositalari hisoblanmaydi:
indikator funksiyasiga ega boʻlganda;
natijalari oʻlchash va (yoki) sinov hisoblanmaydigan, faqat dastlabki baholash uchun foydalanilganda;
faqat oʻlchash va (yoki) sinov natijalari haqida axborot uzatish funksiyalarini bajarganda.
17-modda. Oʻlchashlarni bajarish uslubiyotlari
Oʻlchashlarni bajarish uslubiyotlari oʻlchash natijalarining aniqlik koʻrsatkichlarini baholashni oʻz ichiga olishi va oʻlchash oʻtkazishning mavjud sharoitlarida belgilab qoʻyilgan aniqlikni taʼminlashi kerak. Oʻlchashlar belgilangan tartibda attestatsiyadan oʻtkazilgan oʻlchashlarni bajarish uslubiyotlariga muvofiq amalga oshirilishi zarur.
Oʻlchashlarni bajarish uslubiyotlarini metrologik attestatsiyadan oʻtkazish oʻlchashlarni bajarish uslubiyotining unga qoʻyiladigan metrologiya talablariga muvofiqligini baholash hamda tasdiqlash maqsadida tadqiqotlar oʻtkazish orqali amalga oshiriladi.
Oʻlchashlarni bajarish uslubiyotlarini ishlab chiqish va metrologik attestatsiyadan oʻtkazish tartibi maxsus vakolatli davlat organi tomonidan oʻrnatiladi.
4-bob. Metrologiya tekshiruvi va davlat metrologiya nazorati
18-modda. Metrologiya tekshiruvini va davlat metrologiya nazoratini amalga oshirish
Metrologiya tekshiruvi Oʻzbekiston milliy metrologiya instituti, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va xoʻjalik boshqaruvi organlarining metrologiya xizmatlari hamda yuridik shaxslarning metrologiya xizmatlari tomonidan ushbu Qonunda belgilangan vakolatlar doirasida amalga oshiriladi.
Davlat metrologiya nazorati maxsus vakolatli davlat organi tomonidan metrologiya toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga rioya etilishi ustidan tekshirish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
19-modda. Metrologiya tekshiruvi va davlat metrologiya nazorati obyektlari
Quyidagilar metrologiya tekshiruvi va davlat metrologiya nazorati obyektlaridir:
etalonlar;
oʻlchash vositalari;
sinov vositalari;
standart namunalar;
axborot-oʻlchash tizimlari;
oʻlchashlarni bajarish uslubiyotlari;
oʻramlarga qadoqlangan tovarlarning ularni maydalab qadoqlash va sotish chogʻidagi miqdori;
metrologiya normalari va qoidalarida nazarda tutilgan boshqa obyektlar.
20-modda. Metrologiya tekshiruvi va davlat metrologiya nazorati tatbiq etiladigan sohalar
Metrologiya tekshiruvi va davlat metrologiya nazorati quyidagi sohalarda bajariladigan oʻlchashlarga nisbatan qoʻllaniladi:
sogʻliqni saqlash, veterinariya, atrof-muhitni muhofaza qilish;
moddiy boyliklarni va yoqilgʻi-energetika resurslarini hisobga olish;
soliq, bojxona, savdo-tijorat, pochta va telekommunikatsiya;
zaharli, tez alangalanuvchi, portlovchi va radioaktiv moddalarni saqlash, tashish hamda yoʻq qilib tashlash;
umumiy ovqatlanish mahsulotlarini ishlab chiqarish, realizatsiya qilish va ushbu sohada xizmatlar koʻrsatish;
aholi va hududlarni tabiiy hamda texnogen tusdagi favqulodda vaziyatlardan himoya qilish, yongʻin xavfsizligini, suv obyektlarida insonlarning xavfsizligini taʼminlash;
sanoat xavfsizligini taʼminlash;
davlat mudofaasini taʼminlash;
mehnat xavfsizligini va transport harakati xavfsizligini taʼminlash;
sertifikatlashtiriladigan mahsulotning xavfsizligi va sifatini aniqlash;
geodezik, kartografik va gidrometeorologik ishlarni bajarish;
oʻlchash vositalarini davlat sinovidan, qiyoslashdan, kalibrlashdan, taʼmirlash va metrologik attestatsiyadan oʻtkazish;
foydali qazilmalarni qazib olish;
rasmiy sport musobaqalarini oʻtkazish;
mahsulot va xizmatlar muvofiqligini baholash boʻyicha ishlarni bajarish.
Metrologiya tekshiruvi va davlat metrologiya nazorati qonunchilikka muvofiq faoliyatning boshqa sohalariga nisbatan ham qoʻllanilishi mumkin.
21-modda. Metrologiya tekshiruvi
Metrologiya tekshiruvi va davlat metrologiya nazorati obyektlarining metrologik, texnik tavsiflarini aniqlash va (yoki) tasdiqlash maqsadida metrologiya tekshiruvi amalga oshiriladi.
Metrologiya tekshiruvi:
oʻlchash vositalarining turini tasdiqlash maqsadida sinovdan oʻtkazish;
oʻlchash vositalarini va oʻlchashlarni bajarish uslubiyotlarini metrologik attestatsiyadan oʻtkazish;
oʻlchash vositalarini, shu jumladan etalonlarni qiyoslash, kalibrlash;
sinov vositalarini attestatsiyadan oʻtkazish tarzida amalga oshiriladi.
22-modda. Davlat metrologiya nazorati
Davlat metrologiya nazorati texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarning, shuningdek boshqa qonunchilik hujjatlarining metrologiyaga oid talablarga rioya etilishi ustidan amalga oshiriladi.
Davlat metrologiya nazorati:
oʻlchash vositalarining (shu jumladan etalonlar, standart namunalar, axborot-oʻlchash tizimlari) ishlab chiqarilishi, taʼmirlanishi, prokatga berilishi, realizatsiya qilinishi, ularning holati va qoʻllanilishi;
oʻlchashlarni bajarish uslubiyotlarining qoʻllanilishi;
belgilangan metrologiya normalari va qoidalariga rioya etilishi, shuningdek akkreditatsiya qilingan metrologiya xizmatlari, markazlari va laboratoriyalari faoliyati;
oʻramlarga qadoqlangan tovarlarning ularni maydalab qadoqlash va sotish chogʻidagi miqdori ustidan amalga oshiriladi.
Davlat metrologiya nazoratini amalga oshiruvchi shaxslarning huquqlari, majburiyatlari va javobgarligi qonunchilikda belgilanadi.
23-modda. Oʻramlarga qadoqlangan tovarlar miqdori ustidan davlat metrologiya nazorati
Oʻramlarga qadoqlangan tovarlarning ularni maydalab qadoqlash va sotish chogʻidagi miqdori ustidan davlat metrologiya nazorati maxsus vakolatli davlat organi tomonidan oʻtkaziladi.
Oʻramlarga qadoqlangan tovarlar miqdori ustidan davlat metrologiya nazorati oʻram tarkibini oʻramni ochmasdan yoki deformatsiya qilmasdan oʻzgartirish mumkin boʻlmagan taqdirda, oʻramdagi tovar miqdorini koʻrsatuvchi massa, hajm, uzunlik, maydon yoki boshqa kattaliklar esa oʻramda belgilangan hollarda amalga oshiriladi.
Oʻramlarga qadoqlangan tovarlar miqdori ustidan davlat metrologiya nazorati suyuq holdagi qadoqlangan tovarlar uchun isteʼmol idishi sifatida foydalaniladigan oʻlchamli idishlarga nisbatan ham tatbiq etiladi.
Oʻramlardagi qadoqlangan tovarlarning miqdori ustidan davlat metrologiya nazorati tekshiruv xaridi orqali amalga oshirilishi mumkin.
24-modda. Oʻlchash vositalarining turlarini tasdiqlash
Oʻlchash vositalarining turlarini tasdiqlash oʻz ichiga davlat sinovlarini oʻtkazish orqali oʻlchash vositalarining metrologik va texnik tavsiflarini aniqlash, oʻlchash vositalarining metrologiya toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiqligini belgilash hamda oʻlchash vositalarining turini tasdiqlash toʻgʻrisida qaror qabul qilish boʻyicha ishlarni oladi.
Oʻlchash vositalarini metrologik attestatsiyadan oʻtkazish yagona nusxalarda ishlab chiqariladigan (yoki Oʻzbekiston Respublikasi hududiga import boʻyicha yagona nusxalarda olib kiriladigan) oʻlchash vositalarining xossalarini tadqiq etish asosida ular qoʻllash uchun yoʻl qoʻyilishini eʼtirof etish maqsadida davlat metrologiya xizmati tomonidan amalga oshiriladi.
Ushbu Qonunning 20-moddasida koʻrsatilgan sohalarda foydalaniladigan, ishlab chiqarilishi va import boʻyicha olib kirilishi lozim boʻlgan oʻlchash vositalari davlat sinovlaridan va turini tasdiqlashdan yoki metrologik attestatsiyadan oʻtkazilishi kerak.
Oʻlchash vositalarining davlat sinovlarini oʻtkazish, turini tasdiqlash va Davlat reyestriga kiritish maxsus vakolatli davlat organi tomonidan amalga oshiriladi.
Tasdiqlangan oʻlchash vositalariga yoki ularning foydalanish hujjatlariga ishlab chiqaruvchi Davlat reyestri belgisini qoʻyishi shart.
25-modda. Oʻlchash vositalarini qiyoslash
Oʻlchash vositalarini qiyoslash akkreditatsiya qilingan Oʻzbekiston milliy metrologiya instituti, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va xoʻjalik boshqaruvi organlarining metrologiya xizmatlari, shuningdek ushbu moddaning beshinchi qismida nazarda tutilgan hollarda yuridik shaxslarning metrologiya xizmatlari tomonidan amalga oshiriladi.
Oʻlchash vositalarini qiyoslaganda oʻlchash vositalarining belgilab qoʻyilgan metrologik talablarga ularning muvofiqligini aniqlash va tasdiqlash bajariladigan operatsiyalar ketma-ketligini belgilovchi oʻlchash vositalarini qiyoslash uslubiyoti asosida amalga oshiriladi.
Qiyoslashdan oʻtkazilishi lozim boʻlgan oʻlchash vositalari turkumlarining roʻyxati maxsus vakolatli davlat organi tomonidan tasdiqlanadi.
Oʻlchash natijalari davlat ahamiyatiga ega boʻlgan oʻlchash vositalari turkumlarining roʻyxati maxsus vakolatli davlat organining Oʻzbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi va ushbu oʻlchash vositalari qoʻllaniladigan sohadagi vakolatli respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari bilan kelishilgan takliflari asosida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.
Oʻlchash natijalari davlat ahamiyatiga ega boʻlgan oʻlchash vositalari turkumlarining roʻyxatiga kiritilmagan oʻlchash vositalarini qiyoslash yuridik shaxslarning metrologiya xizmatlari tomonidan amalga oshirilishi mumkin.
26-modda. Oʻlchash vositalarini kalibrlash
Oʻlchash vositalarini kalibrlash akkreditatsiya qilingan metrologiya xizmatlari tomonidan amalga oshiriladi.
Oʻlchash vositalarini kalibrlashda oʻlchash vositasining metrologik tavsiflarini aniqlash uchun moʻljallangan oʻlchash vositalarini qiyoslash uslubiyotidan foydalaniladi.
Ushbu Qonun 20-moddasi birinchi qismining ikkinchi — oʻninchi xatboshlarida koʻrsatilganidan boshqa sohalarda qoʻllaniladigan oʻlchash vositalari ularni ishlab chiqarish, realizatsiya qilish, ishlatish, ijaraga berish va taʼmirlashda kalibrlashdan oʻtkazilishi mumkin.
Akkreditatsiya qilingan metrologiya xizmati tomonidan bajarilgan oʻlchash vositalarini kalibrlash natijalaridan oʻlchash vositalarini qiyoslashda foydalanilishi mumkin.
Oʻlchash vositalarini kalibrlash boʻyicha davlat-xususiy sheriklik asosida metrologiya xizmatlari tashkil etilishiga yoʻl qoʻyiladi.
27-modda. Sinov vositalarini attestatsiyadan oʻtkazish
Sinov vositalarini attestatsiyadan oʻtkazish ularning normalangan texnik tavsiflari texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiqligini aniqlash maqsadida amalga oshiriladi.
Sinov vositalarini attestatsiyadan oʻtkazish akkreditatsiya qilingan metrologiya xizmatlari tomonidan amalga oshiriladi.
Sinov vositalarini attestatsiya qilishda sinov vositalarining normalangan texnik tavsiflari texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiqligini aniqlash imkonini beruvchi sinov vositalarini attestatsiya qilish uslubiyotidan foydalaniladi.
28-modda. Metrologiya xizmatlarini metrologiya ishlarini va xizmatlarini amalga oshirish huquqiga ega boʻlish uchun akkreditatsiya qilish
Metrologiya xizmatlarini oʻlchashlarning yagona birlikda boʻlishini taʼminlashga doir normativ hujjatlarning metrologik ekspertizasini, ushbu Qonunning 20-moddasida nazarda tutilgan sohalarda qoʻllanilishi va foydalanilishi mumkin boʻlgan oʻlchash vositalarini, sinov vositalarini, oʻlchashlarni bajarish uslubiyotlarini metrologik attestatsiyadan oʻtkazish, sinov vositalarini attestatsiyadan oʻtkazish, oʻlchash vositalarini qiyoslash, kalibrlash va sinashni amalga oshirish huquqiga ega boʻlishi uchun akkreditatsiya qilish qonunchilikda belgilangan tartibda oʻtkaziladi.
Oʻlchashlarning yagona birlikda boʻlishini taʼminlashga doir normativ hujjatlarning metrologik ekspertizasini, ushbu Qonunning 20-moddasida nazarda tutilgan sohalarda qoʻllanilishi va foydalanilishi mumkin boʻlgan oʻlchash vositalarining, oʻlchashlarni bajarish uslubiyotlarining metrologik attestatsiyasini, sinov vositalarining attestatsiyasini, oʻlchash vositalarini qiyoslashni, kalibrlashni, sinashni amalga oshiruvchi akkreditatsiya qilingan metrologiya xizmatlari faoliyatining inspeksiya nazorati qonunchilikda belgilangan tartibda oʻtkaziladi.
5-bob. Yakunlovchi qoidalar
29-modda. Davlat metrologiya xizmatini davlat tomonidan moliyalashtirish
Davlat metrologiya xizmatining quyidagi ishlari davlat tomonidan moliyalashtiriladi:
metrologiyaga oid faoliyat sohasini rivojlantirish istiqbollarini ishlab chiqish;
metrologiya boʻyicha xalqaro, mintaqaviy tashkilotlarning ishida ishtirok etish va metrologiya boʻyicha chet el milliy xizmatlari bilan ishlar bajarish;
metrologiyaga oid faoliyat sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarni va normativ hujjatlarni, shuningdek xalqaro, mintaqaviy normalar hamda qoidalarni ishlab chiqish va ishlab chiqishda ishtirok etish;
metrologiyaga oid faoliyat sohasi boʻyicha umumdavlat ahamiyatiga molik ilmiy-tadqiqot va boshqa ishlarni oʻtkazish;
etalonlar va oʻlchash vositalarini ishlab chiqish, takomillashtirish, yasash, saqlash, qoʻllash, olish hamda asrash, shuningdek ularning xalqaro darajada solishtirilishini taʼminlash;
standart namunalarni ishlab chiqish;
davlat metrologiya nazoratini oʻtkazish.
30-modda. Metrologiya ishlari va xizmatlari uchun haq toʻlash
Oʻlchash vositalarini sinash, turini tasdiqlash, metrologik attestatsiyadan oʻtkazish, qiyoslash va kalibrlash, oʻlchashlarni bajarish uslubiyotlarini attestatsiyadan oʻtkazish, texnik jihatdan tartibga solish va oʻlchashlarning yagona birlikda boʻlishini taʼminlash sohasidagi normativ hujjatlarni metrologik ekspertiza qilish, texnik jihatdan asosliligini hamda belgilangan metrologiya normalari va qoidalariga muvofiqligini baholash, oʻlchashlar va sinovlar bajarilishining sifatini baholashga doir metrologiya ishlari hamda yuridik va jismoniy shaxslarga koʻrsatilayotgan xizmatlar, shuningdek metrologiyaga oid faoliyatning davlat tomonidan moliyalashtirish sohasiga kirmaydigan boshqa turlari uchun haq tuziladigan shartnomalar shartlariga muvofiq manfaatdor shaxslar tomonidan toʻlanadi.
31-modda. Nizolarni hal etish
Metrologiyaga oid faoliyat sohasidagi nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.
32-modda. Metrologiya toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Metrologiya toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2020-yil 7-aprel,
OʻRQ-614-son
Закон Республики Узбекистан
Закон Республики Узбекистан
О внесении изменений и дополнений в Закон Республики Узбекистан «О метрологии»
Принят Законодательной палатой 12 ноября 2019 года Одобрен Сенатом 28 февраля 2020 года
Статья 1. Внести в Закон Республики Узбекистан от 28 декабря 1993 года № 1004-XII «О метрологии» (Ведомости Верховного Совета Республики Узбекистан, 1994 г., № 2, ст. 48; Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2000 г., № 5-6, ст. 153; 2003 г., № 5, ст. 67; Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2013 г., № 4, ст. 98; 2014 г., № 12, ст. 343) изменения и дополнения, утвердив его новую редакцию ( прилагается ).
Статья 2. Узбекскому агентству стандартизации, метрологии и сертификации, Министерству юстиции Республики Узбекистан и другим заинтересованным организациям обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.
Статья 3. Кабинету Министров Республики Узбекистан:
привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;
обеспечить пересмотр и отмену органами государственного управления их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.
Статья 4. Настоящий Закон вступает в силу по истечении шести месяцев со дня его официального опубликования.
О метрологии
Глава 1. Общие положения
Статья 1. Цель настоящего Закона
Целью настоящего Закона является регулирование отношений в области метрологической деятельности.
Статья 2. Законодательство о метрологии
Законодательство о метрологии состоит из настоящего Закона и иных актов законодательства.
Если международным договором Республики Узбекистан установлены иные правила, чем те, которые предусмотрены в законодательстве Республики Узбекистан о метрологии, то применяются правила международного договора.
Статья 3. Основные понятия
В настоящем Законе применяются следующие основные понятия:
метрологическая деятельность — деятельность, связанная с обеспечением единства измерений, методами и средствами измерений, а также способами достижения требуемой точности;
метрологическая прослеживаемость — свойство результата измерения, в соответствии с которым результат может быть соотнесен с эталоном через документированную неразрывную цепь калибровок;
метрологическая экспертиза — комплекс организационно-правовых работ по оценке и анализу правильности и полноты применения метрологических требований, связанных с обеспечением единства измерений;
средство испытаний — техническое устройство, вещество и (или) материал с нормированными техническими характеристиками, предназначенные для проведения испытаний;
стандартный образец — средство измерений в виде образца вещества (материала) с установленными в результате метрологической аттестации значениями одной или более величин, характеризующими состав или свойство этого вещества (материала);
эталон — средство измерений, предназначенное для воспроизведения и хранения определенной единицы величины с целью передачи ее размера другим средствам измерений;
показатель точности измерений — установленная характеристика точности результата измерений, полученного при соблюдении норм и правил применяемой методики измерений;
методика выполнения измерений — совокупность операций и правил, обеспечивающих выполнение измерений и получение их результатов с установленными показателями точности;
средство измерений — техническое средство, используемое для измерений и имеющее нормированные метрологические свойства;
калибровка средств измерений — совокупность операций, выполняемых с целью установления метрологических характеристик средств измерений путем определения в заданных условиях соотношения между значением величины, полученным с помощью средства измерений, и соответствующим значением величины, воспроизводимым эталоном;
поверка средств измерений — совокупность операций, выполняемых с целью определения и подтверждения соответствия средств измерений установленным метрологическим требованиям;
единство измерений — состояние измерений, при котором их результаты выражены в узаконенных единицах и показатели точности измерений находятся в установленных границах с заданной вероятностью.
Статья 4. Основные задачи в области метрологической деятельности
Основными задачами в области метрологической деятельности являются:
обеспечение единства измерений в Республике Узбекистан;
предотвращение недостоверных результатов измерений;
удовлетворение потребностей в объективных, достоверных и сопоставимых результатах измерений;
обеспечение метрологической прослеживаемости результатов измерений к национальным и (или) международным эталонам;
содействие развитию экономики и научно-техническому прогрессу Республики Узбекистан.
Статья 5. Основные принципы в области метрологической деятельности
Основными принципами в области метрологической деятельности являются:
законность;
объективность результатов метрологического контроля и надзора;
научная обоснованность;
приоритетность применения единиц измерений международной системы единиц;
единство системы управления;
открытость и доступность информации;
гармонизация национальных и международных требований по обеспечению единства измерений.
Глава 2. Регулирование в области метрологической деятельности
Статья 6. Основные направления государственной политики в области метрологической деятельности
Основными направлениями государственной политики в области метрологической деятельности являются:
развитие метрологической деятельности на основе международных требований;
создание благоприятных условий для привлечения инвестиций;
развитие научных исследований и их интеграция с производственной практикой;
подготовка, переподготовка и повышение квалификации кадров в области метрологической деятельности;
стимулирование внедрения передовых инновационных и информационно-коммуникационных технологий;
осуществление мероприятий по защите от отрицательных последствий недостоверных результатов измерений;
обеспечение функционирования и развития системы обеспечения единства измерений в Республике Узбекистан, ее гармонизации с международной системой единиц и системами единиц величин других стран;
развитие международного сотрудничества.
Статья 7. Полномочия Кабинета Министров Республики Узбекистан в области метрологической деятельности
Кабинет Министров Республики Узбекистан:
обеспечивает реализацию единой государственной политики в области метрологической деятельности;
утверждает государственные программы в области метрологической деятельности и обеспечивает их реализацию;
в пределах своих полномочий принимает нормативно-правовые акты в области метрологической деятельности;
координирует деятельность республиканских органов исполнительной власти и органов хозяйственного управления в области метрологической деятельности;
устанавливает наименования и обозначения единиц величин, правила их написания и применения, порядок метрологического контроля и надзора, порядок признания в Республике Узбекистан результатов испытаний и метрологической аттестации, поверки, калибровки средств измерений, проведенных за пределами Республики Узбекистан с учетом международных договоров Республики Узбекистан;
утверждает перечень групп средств измерений, результаты измерений которых имеют государственное значение.
Статья 8. Метрологическая служба Республики Узбекистан
Государственное управление в области метрологической деятельности осуществляет национальный орган по метрологии — Узбекское агентство стандартизации, метрологии и сертификации (далее — специально уполномоченный государственный орган).
Метрологическая служба Республики Узбекистан состоит из государственной метрологической службы, метрологических служб республиканских органов исполнительной власти и органов хозяйственного управления, а также метрологических служб юридических лиц, не являющихся республиканскими органами исполнительной власти и органами хозяйственного управления.
Государственная метрологическая служба состоит из специально уполномоченного государственного органа и его подразделений в Республике Каракалпакстан, областях и городе Ташкенте, а также Узбекского национального института метрологии.
Метрологические службы республиканских органов исполнительной власти и органов хозяйственного управления состоят из специально созданных и аккредитованных подразделений при республиканских органах исполнительной власти и органах хозяйственного управления.
Метрологические службы юридических лиц состоят из специально созданных и аккредитованных юридических лиц, не являющихся республиканскими органами исполнительной власти и органами хозяйственного управления, и (или) подразделений при них (далее — метрологические службы юридических лиц).
Метрологические службы республиканских органов исполнительной власти и органов хозяйственного управления и метрологические службы юридических лиц создаются в случаях необходимости для выполнения работ по обеспечению единства измерений и осуществления метрологического контроля.
Права и обязанности метрологических служб республиканских органов исполнительной власти и органов хозяйственного управления и метрологических служб юридических лиц устанавливаются положениями, согласованными с органами государственной метрологической службы.
Статья 9. Полномочия специально уполномоченного государственного органа в области метрологической деятельности
Специально уполномоченный государственный орган:
реализует единую государственную политику в области метрологической деятельности;
координирует в стране деятельность межрегиональных и межотраслевых организаций в области метрологической деятельности;
устанавливает правила по созданию, утверждению, хранению и поддержанию национальных эталонов, а также обеспечивает их сличение на международном уровне;
определяет общие метрологические требования, предъявляемые к методам, средствам и результатам измерений;
осуществляет государственный метрологический надзор, а также координацию действий в области метрологической деятельности;
ведет Государственный реестр средств измерений, прошедших государственные испытания и утверждение типа или метрологическую аттестацию;
в пределах своих полномочий принимает нормативно-правовые акты и нормативные документы, в том числе совместно с другими республиканскими органами исполнительной власти;
организует подготовку и переподготовку научных кадров и инженеров-техников;
осуществляет контроль за соблюдением международных договоров Республики Узбекистан;
привлекает специалистов республиканских органов исполнительной власти и органов хозяйственного управления, организаций для выполнения возложенных задач по обеспечению единства измерений;
в пределах своих полномочий участвует в деятельности международных организаций;
обеспечивает функционирование и развитие системы обеспечения единства измерений Республики Узбекистан и ее гармонизацию с международной системой единиц и системами единиц величин других стран;
осуществляет меры по защите прав потребителей, здоровья и безопасности граждан, окружающей среды и интересов государства от отрицательных последствий неверных результатов измерений;
получает от республиканских органов исполнительной власти и органов хозяйственного управления, а также организаций информацию, необходимую для выполнения возложенных по обеспечению единства измерений задач.
Статья 10. Полномочия подразделений специально уполномоченного государственного органа в Республике Каракалпакстан, областях и городе Ташкенте
Подразделения специально уполномоченного государственного органа в Республике Каракалпакстан, областях и городе Ташкенте:
разрабатывают проекты нормативных документов по обеспечению единства измерений;
участвуют в межлабораторных сличениях на национальном уровне.
Статья 11. Полномочия Узбекского национального института метрологии
Узбекский национальный институт метрологии:
совершенствует и обеспечивает развитие национальной эталонной базы Республики Узбекистан;
проводит работы по поддержанию и сличению на международном уровне эталонов и средств измерений наивысшей точности, а также хранению и передаче единиц величин;
разрабатывает проекты нормативных документов по обеспечению единства измерений;
участвует в реализации международных договоров по взаимному признанию результатов метрологического контроля;
осуществляет метрологический контроль и научные исследования в области метрологической деятельности.
Статья 12. Полномочия метрологических служб республиканских органов исполнительной власти и органов хозяйственного управления и метрологических служб юридических лиц
Метрологические службы республиканских органов исполнительной власти и органов хозяйственного управления:
будучи аккредитованными, выполняют работы по поверке и калибровке средств измерений;
разрабатывают проекты нормативных документов по обеспечению единства измерений.
Метрологические службы юридических лиц:
будучи аккредитованными, выполняют работы по калибровке средств измерений и в случаях, предусмотренных статьей 25 настоящего Закона, по поверке средств измерений;
разрабатывают проекты нормативных документов по обеспечению единства измерений.
Глава 3. Организация метрологической деятельности
Статья 13. Нормативные документы по обеспечению единства измерений
Утверждение и государственная регистрация нормативных документов по обеспечению единства измерений, устанавливающих метрологические нормы и правила и имеющих обязательную силу на территории Республики Узбекистан, осуществляются специально уполномоченным государственным органом.
В Республике Узбекистан применяются нормативные документы по обеспечению единства измерений следующих видов:
методика поверки средств измерений;
методика калибровки средств измерений;
методика выполнения измерений;
методика аттестации средств испытаний.
К нормативным документам по обеспечению единства измерений относятся также документы по стандартизации, устанавливающие порядок проведения метрологического контроля.
Методики поверки и калибровки средств измерений, методика аттестации средств испытаний подлежат метрологической экспертизе.
Методика выполнения измерений подлежит метрологической аттестации.
Статья 14. Единицы величин
В Республике Узбекистан в установленном порядке допускаются к применению единицы величин международной системы единиц. Наименования единиц величин, обозначения, правила их написания и применения утверждаются Кабинетом Министров Республики Узбекистан по представлению специально уполномоченного государственного органа.
Кабинетом Министров Республики Узбекистан может быть допущено применение единиц, не включенных в международную систему единиц.
При осуществлении внешнеторговой деятельности в соответствии с условиями контракта могут использоваться и иные единицы величин.
Статья 15. Эталоны единиц величин
Единицы величин хранятся и воспроизводятся посредством эталонов.
Единицы величин, воспроизводимые эталонами, должны обеспечивать метрологическую прослеживаемость до единиц международной системы единиц.
Решением специально уполномоченного государственного органа национальный эталон признается в качестве исходного эталона для установления размера определенной единицы величины на территории Республики Узбекистан.
Национальные эталоны не подлежат приватизации.
Порядок создания, утверждения, хранения и применения эталонов устанавливается специально уполномоченным государственным органом.
Статья 16. Средства измерений и средства испытаний
Средства измерений и средства испытаний, находящиеся в эксплуатации, должны обеспечивать результаты измерений в узаконенных единицах с установленной точностью и соответствовать условиям применения.
Конструкция средств измерений должна ограничить доступ к функциональным частям средств измерений (включая программное обеспечение) в целях предотвращения несанкционированных настроек и вмешательств, которые могут привести к искажениям результатов измерений.
Критериями отнесения технических средств, устройств, веществ и (или) материалов к средствам измерений и (или) средствам испытаний являются следующие:
обладание нормированными метрологическими свойствами и техническими характеристиками, значения которых принимаются неизменными в течение определенного времени;
способность обеспечения результатов измерений в узаконенных единицах с установленной точностью, а также достоверности результатов испытаний;
функционирование на механическом, электрическом, оптическом, физико-химическом и электронном принципах.
Технические средства не являются средствами измерений и (или) средствами испытаний в случае:
обладания индикаторной функцией;
использования исключительно для предварительной оценки, результаты которой не являются измерением и (или) испытанием;
выполнения исключительно функции по передаче информации о результатах измерений и (или) испытаний.
Статья 17. Методики выполнения измерений
Методики выполнения измерений должны содержать оценку показателей точности результатов измерений и обеспечивать установленную точность в реальных условиях проведения измерений. Измерения должны осуществляться в соответствии с аттестованными в установленном порядке методиками выполнения измерений.
Метрологическая аттестация методик выполнения измерений осуществляется путем проведения исследований с целью оценки и подтверждения соответствия методики выполнения измерений предъявляемым к ней метрологическим требованиям.
Порядок разработки и метрологической аттестации методик выполнения измерений устанавливается специально уполномоченным государственным органом.
Глава 4. Метрологический контроль и государственный метрологический надзор
Статья 18. Осуществление метрологического контроля и государственного метрологического надзора
Метрологический контроль осуществляется Узбекским национальным институтом метрологии, метрологическими службами республиканских органов исполнительной власти и органов хозяйственного управления и метрологическими службами юридических лиц в рамках полномочий, установленных настоящим Законом.
Государственный метрологический надзор осуществляется специально уполномоченным государственным органом в порядке, установленном Кабинетом Министров Республики Узбекистан, в целях проверки соблюдения требований законодательства о метрологии.
Статья 19. Объекты метрологического контроля и государственного метрологического надзора
Объектами метрологического контроля и государственного метрологического надзора являются:
эталоны;
средства измерений;
средства испытаний;
стандартные образцы;
информационно-измерительные системы;
методики выполнения измерений;
количество фасованных товаров в упаковках при их расфасовке и продаже;
иные объекты, предусмотренные нормами и правилами метрологии.
Статья 20. Сфера метрологического контроля и государственного метрологического надзора
Метрологический контроль и государственный метрологический надзор применяются в отношении измерений, выполняемых в сферах:
здравоохранения, ветеринарии, охраны окружающей среды;
учета материальных ценностей и топливно-энергетических ресурсов;
налоговой, таможенной, торгово-коммерческой, почтовой и телекоммуникационной;
хранения, перевозки и уничтожения токсичных, легковоспламеняющихся, взрывчатых и радиоактивных веществ;
производства, реализации продукции общественного питания и оказания услуг в этой сфере;
защиты населения и территорий от чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера, обеспечения пожарной безопасности, безопасности людей на водных объектах;
обеспечения промышленной безопасности;
обеспечения обороны государства;
обеспечения безопасности труда и безопасности движения транспорта;
определения безопасности и качества сертифицируемой продукции;
осуществления геодезических, картографических и гидрометеорологических работ;
проведения государственных испытаний, поверки, калибровки, ремонта и метрологической аттестации средств измерений;
добычи полезных ископаемых;
проведения официальных спортивных соревнований;
осуществления работ по оценке соответствия продукции и услуг.
В соответствии с законодательством метрологический контроль и государственный метрологический надзор могут применяться и в иных сферах деятельности.
Статья 21. Метрологический контроль
Метрологический контроль осуществляется в целях определения и (или) подтверждения метрологических, технических характеристик объектов метрологического контроля и государственного метрологического надзора.
Метрологический контроль осуществляется в виде:
испытаний в целях утверждения типа средств измерений;
метрологической аттестации средств измерений и методик выполнения измерений;
поверки, калибровки средств измерений, в том числе эталонов;
аттестации средств испытаний.
Статья 22. Государственный метрологический надзор
Государственный метрологический надзор осуществляется за соблюдением метрологических требований нормативных документов в области технического регулирования, а также иных актов законодательства.
Государственный метрологический надзор осуществляется за:
производством, ремонтом, прокатом, реализацией, состоянием и применением средств измерений (включая эталоны, стандартные образцы, информационно-измерительные системы);
применением методик выполнения измерений;
соблюдением установленных метрологических норм и правил, а также деятельностью аккредитованных метрологических служб, центров и лабораторий;
количеством фасованных товаров в упаковках при их расфасовке и продаже.
Права, обязанности и ответственность лиц, осуществляющих государственный метрологический надзор, устанавливаются законодательством.
Статья 23. Государственный метрологический надзор за количеством фасованных товаров в упаковках
Государственный метрологический надзор за количеством фасованных товаров в упаковках при их расфасовке и продаже проводится специально уполномоченным государственным органом.
Государственный метрологический надзор за количеством фасованных товаров в упаковках осуществляется в случаях, когда содержимое упаковки не может быть изменено без ее вскрытия или деформации, а масса, объем, длина, площадь или иные величины, указывающие количество содержащегося в упаковке товара, обозначены на упаковке.
Государственный метрологический надзор за количеством фасованных товаров в упаковках распространяется также на мерные сосуды, используемые в качестве потребительской тары для жидких фасованных товаров.
Государственный метрологический надзор за количеством фасованных товаров в упаковках может быть осуществлен путем контрольной закупки.
Статья 24. Утверждение типа и метрологическая аттестация средств измерений
Утверждение типа средств измерений включает в себя выполнение работ, в ходе которых на основании государственных испытаний средств измерений устанавливаются их метрологические и технические характеристики, определяется соответствие средств измерений требованиям законодательства о метрологии и принимается решение об утверждении типа средств измерений.
Метрологическая аттестация средств измерений проводится государственной метрологической службой в целях признания допустимости применения средств измерений единичного производства (или ввозимых по импорту на территорию Республики Узбекистан в единичных экземплярах) на основании исследований их свойств.
Средства измерений, используемые в сферах, указанных в статье 20 настоящего Закона, подлежащие производству и ввозу по импорту, должны подвергаться государственным испытаниям и утверждению типа или метрологической аттестации.
Проведение государственных испытаний, утверждение типа и внесение в Государственный реестр средств измерений осуществляются специально уполномоченным государственным органом.
На утвержденные средства измерений или в их эксплуатационную документацию изготовитель обязан наносить знак Государственного реестра.
Статья 25. Поверка средств измерений
Поверка средств измерений осуществляется аккредитованными Узбекским национальным институтом метрологии, метрологическими службами республиканских органов исполнительной власти и органов хозяйственного управления, а также в случаях, предусмотренных в части пятой настоящей статьи, метрологическими службами юридических лиц.
При поверке средств измерений определение и подтверждение их соответствия установленным метрологическим требованиям осуществляются на основании методики поверки средств измерений, предусматривающей последовательность выполняемых операций.
Перечни групп средств измерений, подлежащих поверке, утверждаются специально уполномоченным государственным органом.
Перечень групп средств измерений, результаты измерений которых имеют государственное значение, утверждается Кабинетом Министров Республики Узбекистан на основании предложений специально уполномоченного государственного органа, согласованных с Комитетом по развитию конкуренции и защите прав потребителей Республики Узбекистан и уполномоченным республиканским органом исполнительной власти в сфере применения данных средств измерений.
Поверка средств измерений, не включенных в перечень групп средств измерений, результаты измерений которых имеют государственное значение, может осуществляться метрологическими службами юридических лиц.
Статья 26. Калибровка средств измерений
Калибровка средств измерений осуществляется аккредитованными метрологическими службами.
При калибровке средств измерений используются методики калибровки средств измерений, предназначенные для установления метрологических характеристик средств измерений.
Средства измерений, применяемые вне сфер, указанных в абзацах втором — десятом части первой статьи 20 настоящего Закона, могут подвергаться калибровке при их производстве, реализации, эксплуатации, прокате и ремонте.
Результаты калибровки средств измерений, выполненной аккредитованной метрологической службой, могут быть использованы при поверке средств измерений.
Допускается создание метрологических служб по калибровке средств измерений на основе государственно-частного партнерства.
Статья 27. Аттестация средств испытаний
Аттестация средств испытаний осуществляется аккредитованными метрологическими службами.
Аттестация средств испытаний проводится в целях определения соответствия нормированных технических характеристик средств испытаний требованиям нормативных документов в области технического регулирования.
При аттестации средств испытаний используются методики аттестации средств испытаний, выполнение которых позволяет определить соответствие средств испытаний нормированным техническим характеристикам средств испытаний.
Статья 28. Аккредитация метрологических служб на право осуществления метрологических работ и услуг
Аккредитация метрологических служб на право осуществления метрологической экспертизы нормативных документов по обеспечению единства измерений, метрологической аттестации средств измерений, методик выполнения измерений, аттестации средств испытаний, поверки, калибровки и испытаний средств измерений, применение и использование которых возможно в сферах, предусмотренных в статье 20 настоящего Закона, проводится в порядке, установленном законодательством.
Инспекционный контроль деятельности аккредитованных метрологических служб, осуществляющих метрологическую экспертизу нормативных документов по обеспечению единства измерений, метрологическую аттестацию средств измерений, методик выполнения измерений, аттестацию средств испытаний, поверку, калибровку, испытания средств измерений, применение и использование которых возможно в сферах, предусмотренных в статье 20 настоящего Закона, проводится в порядке, установленном законодательством.
Глава 5. Заключительные положения
Статья 29. Государственное финансирование государственной метрологической службы
Государственному финансированию подлежат следующие работы государственной метрологической службы:
разработка перспектив развития метрологии;
участие в работе международных, региональных организаций по метрологии и проведение работ с зарубежными национальными службами по метрологии;
разработка и участие в разработке нормативно-правовых актов и нормативных документов, а также международных, региональных норм и правил в области метрологической деятельности;
проведение научно-исследовательских и иных работ в области метрологической деятельности, имеющих общегосударственное значение;
разработка, совершенствование, изготовление, хранение, применение, приобретение и содержание эталонов и средств измерений, а также обеспечение их сличения на международном уровне;
разработка стандартных образцов;
проведение государственного метрологического надзора.
Статья 30. Оплата метрологических работ и услуг
Метрологические работы и услуги, оказываемые юридическим и физическим лицам по испытанию, утверждению типа, проведению метрологической аттестации, поверке и калибровке средств измерений, аттестации методик выполнения измерений, метрологической экспертизе нормативных документов в области технического регулирования и обеспечения единства измерений, оценке технической компетентности и соответствия установленным метрологическим нормам и правилам, оценке качества выполнения измерений и испытаний, а также иные виды метрологической деятельности, не входящие в сферу государственного финансирования, оплачиваются заинтересованными лицами в соответствии с условиями заключаемых договоров.
Статья 31. Разрешение споров
Споры в области метрологической деятельности разрешаются в порядке, установленном законодательством.
Статья 32. Ответственность за нарушение законодательства о метрологии
Лица, виновные в нарушении законодательства о метрологии, несут ответственность в установленном порядке.
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
7 апреля 2020 г.,
№ ЗРУ-614