📅 2020-yil 20-mart · Markaziy bank hujjatlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
UzbekAI
📅 2020 йил 20 март · Марказий банк ҳужжатлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 20 марта 2020 г. · Документы Центрального банка
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 20 March 2020 · Central Bank documents
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги Ўзбекистон Республикаси Марказий банки БОШҚАРУВИнинг
Қарори
НИЗОМ
Темир йўл транспорти йўловчиларининг қўл юкини, багажини, валютасини ва валюта бойликларини божхона назоратидан ўтказиш ва расмийлаштириш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида
Ўзбекистон Республикасининг Божхона кодекси ва «Валютани тартибга солиш тўғрисида»ги Қонуни , Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1998 йил 24 ноябрдаги 489-сон « Темир йўл станцияларида божхона назоратини ва назорат постларини тартибга солиш чора-тадбирлари тўғрисида »ги, 2012 йил 13 апрелдаги 109-сон « Ўзбекистон Республикаси темир йўл транспортида йўловчилар, багаж ва юк багаж ташиш қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида »ги ҳамда 2019 йил 18 ноябрдаги 912-сон « Ўзбекистон Республикасининг Давлат чегараси орқали ўтказиш пунктларида чегара, божхона, санитария-карантин, фитосанитария ва ветеринария назоратини ташкил этиш тартибини янада такомиллаштириш тўғрисида »ги қарорларига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси, Молия вазирлиги, Транспорт вазирлиги ва Марказий банки Бошқаруви қарор қилади:
1. Темир йўл транспорти йўловчиларининг қўл юкини, багажини, валютасини ва валюта бойликларини божхона назоратидан ўтказиш ва расмийлаштириш тартиби тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.
2. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси, Молия вазирлиги, Транспорт вазирлиги ва Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 20 мартдаги 01-02/12-10, 14, 7, 3/2-сон қарорига ИЛОВА
Темир йўл транспорти йўловчиларининг қўл юкини, багажини, валютасини ва валюта бойликларини божхона назоратидан ўтказиш ва расмийлаштириш тартиби тўғрисидаги
Мазкур Низом Ўзбекистон Республикасининг Божхона кодексига мувофиқ темир йўл транспортида Ўзбекистон Республикаси божхона чегарасини кесиб ўтаётган вагон кузатувчилари ҳамда йўловчиларнинг қўл юки, багажи, валюта ва валюта қимматликларини божхона назоратидан ўтказиш ва расмийлаштириш тартибини белгилайди.
1-боб. Умумий қоидалар
1. Мазкур Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
багаж — йўловчига тегишли бўлган, багаж вагонида ташиш учун йўл ҳужжати (чипта) бўйича қабул қилинадиган буюмлар;
божхона назорати — Ўзбекистон Республикасининг қонунчилик ҳужжатлари ва халқаро шартномаларига риоя этилишини таъминлаш учун божхона органлари томонидан амалга ошириладиган, шу жумладан хавфни бошқариш тизими қўлланилган ҳолда амалга ошириладиган чора-тадбирлар мажмуи;
божхона назорати зонаси — божхона ҳудудининг божхона тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларига риоя этилишини таъминлаш мақсадида ташкил қилинадиган, махсус ажратиб ва белгилаб қўйилган қисми божхона назорати зонасидир;
божхона расмийлаштируви — божхона чегарасидан олиб ўтиладиган товарлар ва транспорт воситалари устидан божхона назоратини таъминлаш учун божхона органларининг мансабдор шахслари томонидан ўтказиладиган божхона операциялари мажмуи;
валюта — чет эл валютаси ва Ўзбекистон Республикасининг миллий валютаси;
валюта қимматликлари — чет эл валютаси, номинали чет эл валютасида ифодаланган қимматли қоғозлар ва тўлов ҳужжатлари, норезидентлар томонидан чиқарилган, номиналга эга бўлмаган қимматли қоғозлар, соф қуйма олтин;
йўловчи — йўл ҳужжатига эга бўлган, поездда сафарни амалга ошираётган ёки темир йўл вокзали (станцияси) ёхуд йўловчилар платформаси ҳудудида бевосита сафарга кетишдан аввал ёки бевосита сафардан кейин турган жисмоний шахс;
йўловчи божхона декларацияси — нотижорат мақсадлар учун мўлжалланган, декларацияланадиган товарларни ва транспорт воситаларини божхона чегараси орқали олиб ўтаётган жисмоний шахс томонидан тўлдириладиган ва божхона органига тақдим этиладиган ҳужжат;
йўловчи поезди — темир йўл қатнови алоқаларининг барча турларида йўловчиларни ташиш учун мўлжалланган поезд. Бунда йўловчи поезди таркибида багаж, почта ва (ёки) почта-багаж вагонлари ҳам бўлиши мумкин;
қўл юки — йўловчининг вазн ва ўлчовлар бўйича чекловлар мавжуд бўлган, у ўзи билан йўловчилар вагонида тўловсиз олиб юрадиган шахсий буюмлари;
темир йўл вокзали — темир йўл станциясидаги йўловчиларга хизмат кўрсатиш, поездлар ҳаракатини бошқариш ва хизматчи ходимларни жойлаштириш учун мўлжалланган бино ёки бинолар, иншоотлар ва қурилмалар комплекси;
темир йўл станцияси — поездларни қабул қилиш, жўнатиш, кесиштириш ва қувиб ўтиш операцияларини, багажни, юк багажини, юкларни, почта ва курьерлик жўнатмаларини қабул қилиш, бериш ҳамда йўловчиларга хизмат кўрсатиш операцияларини, поездларни тарқатиш ва тузиш бўйича манёвр ишларини ҳамда поездлар билан техник операцияларни амалга ошириш имконини берадиган, асосий темир йўллардан ташқари темир йўлларнинг қўшимча гуруҳларига эга бўлган алоҳида пункт;
товар — божхона чегараси орқали олиб ўтиладиган ҳар қандай кўчар мол-мулк, шу жумладан Ўзбекистон Республикаси миллий валютаси, валюта қимматликлари ва бошқа қимматли қоғозлар, электр, иссиқлик энергияси ва энергиянинг бошқа турлари, интеллектуал мулк объектлари, транспорт воситаси;
йўл ҳужжати (чипта) — умумий фойдаланишдаги темир йўл транспортида йўловчи ташиш шартномаси тузилганлигини тасдиқловчи белгиланган намунадаги ташиш ҳужжати.
2. Темир йўл вокзаллари ва темир йўл станцияларида божхона назорати зоналари белгиланади.
Божхона назорати зонасига йўловчиларни киритиш (божхона назорати зонасидан йўловчиларни чиқариш) уларда шахсни тасдиқловчи ҳужжат ва чипта ҳамда Йўловчи божхона декларациясини тўлдириш ва расмийлаштириш тартиби тўғрисидаги йўриқномада (рўйхат рақами 2606, 2014 йил 5 август) (бундан буён матнда Йўриқнома деб юритилади) назарда тутилган ҳолларда белгиланган тартибда тўлдирилган (расмийлаштирилган) йўловчи божхона декларацияси мавжуд бўлган тақдирда қатъий равишда божхона расмийлаштирувининг белгиланган жойларида амалга оширилади.
3. Темир йўл станцияси ходимларининг божхона назорати зонасига кириши ҳамда йўловчи поездларини қабул қилиш, жўнатиш, уларни техник кўрикдан ўтказиш ва йўловчиларга хизмат кўрсатиш билан боғлиқ бўлган мажбуриятларини бажариши божхона органига темир йўл станцияси маъмурияти томонидан тақдим этилган ходимлар рўйхатлари асосида амалга оширилади.
Темир йўл станцияси ходимлари божхона назорати зонасига тегишли гувоҳномалар ва кўкрак белгиларини кўрсатган ҳолда хизмат йўли орқали киритилади.
4. Ўзбекистон Республикасидан жўнаб кетаётган ва Ўзбекистон Республикасига кириб келаётган йўловчилар, уларнинг қўл юки, багажи, валюта ва валюта қимматликларини божхона назоратидан ўтказиш ва расмийлаштириш божхона назорати зонасидаги махсус хоналарда (кўрикдан ўтказиш жойлари) ёки йўловчи поездларида уларнинг тўхтаб туриш вақтида амалга оширилади.
Йўловчилар, уларнинг қўл юки, багажи, валюта ва валюта қимматликларини божхона назоратидан ўтказиш ва расмийлаштириш темир йўл маъмурияти билан келишилган ҳолда темир йўл вокзаллари ёки Давлат чегарасида жойлашган темир йўл станцияларида амалга оширилиши мумкин.
5. Ўзбекистон Республикаси Божхона кодексининг 162-моддасига мувофиқ йўловчилар томонидан ишлаб чиқариш ёки тижорат мақсадлари учун мўлжалланган товарларни, шунингдек уларнинг манзилига келаётган нотижорат мақсадлардаги товарларни божхона чегараси орқали олиб ўтишда (бундан почта ва курьерлик жўнатмалари мустасно) божхона расмийлаштирувининг умумий қоидалари қўлланилади.
Йўловчилар томонидан қўл юкида ёки кузатиб борилаётган багажида нотижорат мақсадлар учун олиб ўтилаётган, шунингдек халқаро почта ва курьерлик жўнатмаларида юборилаётган товарларнинг қиймати ва (ёки) миқдори қонунчилик ҳужжатларида белгиланган божсиз олиб кириш нормасидан ортиқ бўлса, товарларнинг бундай ортиқ қисмига нисбатан ягона божхона тўлови тўланади.
Мазкур банднинг биринчи ва иккинчи хатбошиларида назарда тутилган ҳолларда божхона расмийлаштируви Ўзбекистон Республикаси Божхона кодексининг 247-моддасига мувофиқ амалга оширилади, бундан божхона тўловлари жисмоний шахслар томонидан товарларни декларациялашда тўланган ҳоллар мустасно.
6. Йўловчиларнинг қўл юки, багажи, валюта ва валюта қимматликларини божхона кўздан кечируви ва божхона кўриги учун мазкур Низомда белгиланган вақт меъёрларидан келиб чиққан ҳолда, божхона назорати ва расмийлаштирувидан сифатли ва ўз вақтида ўтказиш мақсадида божхона органлари темир йўл станцияси (вокзали) маъмурияти билан биргаликда ўзаро ҳаракат тартибини белгилайдилар. Бунда ушбу тартиб қуйидаги талабларни ўз ичига олиши лозим:
а) Давлат чегарасида жойлашган темир йўл станцияларида божхона назорати ва расмийлаштирувини амалга ошириш учун туриш давомийлиги божхона органлари билан келишилган ҳолда темир йўл станцияси маъмурияти томонидан белгиланади. Бунда ўтказиш пунктларида божхона назорати ва расмийлаштируви йўловчи поездининг темир йўл станциясига кириб келиши вақтида бошланиши ва унинг ҳаракатланиш графигига кўра жўнаб кетишига 5 дақиқа қолганида тугаши лозим. Бу ҳақда йўловчи поездининг бригадири ёки темир йўл вокзалларида, станцияларида ва темир йўл чипталарини сотиб олиш вақтида йўловчилар огоҳлантирилади;
б) темир йўл вокзали ходимлари ва йўловчи поезди бригадаси аъзолари божхона органлари томонидан тақдим этилган маълумотлар асосида темир йўл вокзали ва йўловчи поездларида йўловчиларга келгусидаги божхона назорати ва божхона расмийлаштирувини амалга оширишнинг тартиблари (шу жумладан, бошланиш вақти) тўғрисида хабардор этиш;
в) божхона кўздан кечируви ва божхона кўриги учун белгиланган вақт меъёрлари, бунда:
йўловчини шахсий кўрикдан ўтказиш вақти 30 дақиқа ичида;
битта багажнинг божхона кўриги ва (ёки) божхона кўздан кечируви 10 дақиқа ва алоҳида кузатиб бориладиган (багаж, почта ва (ёки) почта-багаж вагонларидаги) багажни 30 дақиқа ичида;
битта йўловчининг қўл юки, багажи, валюта ва валюта қимматликларининг божхона кўриги, божхона кўздан кечируви ҳамда йўловчи божхона декларациясини расмийлаштириш вақти 1,5 дақиқа ичида амалга оширилади. Ушбу муддат қуйидаги ҳолларда божхона органи томонидан 5 дақиқагача узайтирилиши мумкин:
хавфларни бошқариш тизимининг топшириғи асосида;
божхона органига йўловчининг ноқонуний хатти-ҳаракатлари тўғрисида маълумотлар келиб тушганида;
олиб кирилаётган ёки олиб чиқилаётган нақд чет эл валютаси ва валюта бойликларининг назоратини амалга ошириш мақсадида;
божхона органининг мансабдор шахси томонидан Ўзбекистон Республикаси Божхона кодексининг 188-моддасида кўрсатилган божхона назоратининг шаклларини қўллаш натижасида йўловчининг божхона тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари талабларини бузганлиги аломатлари мавжудлиги аниқланганда.
2-боб. Йўловчилар ҳамда уларнинг қўл юкини, багажини, валютасини ва валюта бойликларини божхона назорати ва расмийлаштирувидан ўтказиш
7. Йўловчиларнинг қўл юки, багажи, валютаси ва валюта қимматликларининг божхона назорати ва расмийлаштируви божхона назорати зонасида белгиланган тартибларга асосан амалга оширилади. Йўловчиларнинг қўл юклари назоратнинг техник воситалари ёрдамида текширувдан ўтказилади ҳамда божхона қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ божхона назоратининг соддалаштирилган шакллари қўлланилиши мумкин.
8. Йўловчиларнинг божхона назорати йўловчи божхона декларацияси (Йўриқномада тўлдирилиши мажбурий ҳисобланган ҳолларда), шахсни тасдиқловчи ҳужжат ва чипта асосида амалга оширилади. Шахсни тасдиқловчи ҳужжатсиз ҳаракатланаётган йўловчиларнинг божхона чегарасини кесиб ўтишига йўл қўйилмайди.
9. Йўловчиларнинг багажи, қўл юки ҳамда бошқа қимматликларининг расмийлаштируви тўлдирилиши мажбурий бўлган ҳолларда Йўриқномада белгиланган тартибда тўлдирилган йўловчи божхона декларацияси асосида амалга оширилади.
Йўловчи божхона декларация икки нусхада тўлдирилади ва унинг бир нусхаси божхона органида қолади, иккинчи нусхаси эса декларацияни тўлдирган йўловчига берилади.
10. Агар божхона чегараси орқали ўтаётган ва божхона назорати зонасида бўлган ҳар бир шахс божхона ҳудудига олиб кириш ёки ушбу ҳудуддан олиб чиқиш тақиқланган товарларни ёхуд божхона қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибни бузган ҳолда олиб ўтилаётган товарларни ёнида яширмоқда ва уларни ўз ихтиёри билан тақдим этмоқчи эмас, деб тахмин қилишга асослар бўлган тақдирда божхона органининг мансабдор шахси томонидан ушбу шахс шахсий кўрикдан ўтказилади.
11. Божхона назорати ва расмийлаштирувидан ўтган йўловчилар ўтиб кетаётган йўловчи поезди темир йўл станциясига келгунига қадар божхона назорати зонасида бўлади ва божхона назорати зонасини асоссиз тарк этишга йўл қўйилмайди.
12. Йўловчи поезди бригадаси аъзолари ҳамда уларнинг қўл юкини, багажини, валютасини ва валюта бойликларини божхона назорати ва расмийлаштирувидан ўтказиш мазкур Низом билан йўловчиларга нисбатан белгиланган тартибда амалга оширилади.
3-боб. Йўловчи поездида қўл юки ва багаж ташишнинг алоҳида қоидалари
13. Қўл юкини йўловчилар учун мўлжалланган жойларга, шунингдек ўтирғичлар ўртасидаги ўтиш жойлари, йўлаклар, вагон майдончалари (тамбурлар)га жойлаштиришга йўл қўйилмайди.
14. Ўзбекистон Республикаси Президенти ва Вазирлар Маҳкамасининг қарорлари билан белгиланган жисмоний шахслар томонидан божхона чегараси орқали божхона тўловлари тўламасдан олиб ўтишнинг миқдор ва даврийлик нормаларидан ортиқ бўлган товарлар қўл юки ёки багаж ҳисобига кирмайди ҳамда ушбу нормалардан ортиқ олиб ўтилганда мазкур товар эгасидан божхона тўловлари ундирилади.
15. Багаж йўловчининг чиптасига кўра борадиган манзилидан узоқ бўлмаган жойгача ҳамда багажни қабул қилиб олиш ва топшириш бўйича операцияларни амалга оширадиган темир йўл станциясигача ташилади.
16. Қўл юки сифатида кўздан кечиришдан ўтмаган ҳамда вагон ва йўловчиларга зарар етказиши ёки уларни ифлослантириши мумкин бўлган буюмлар, шунингдек қонунчилик ҳужжатларида белгиланган хавфли моддалар ва буюмлар рўйхатига киритилган буюмлар йўловчи ташилишига йўл қўйилмайди.
4-боб. Божхона назорати ва расмийлаштирувини амалга оширишда темир йўл маъмурияти ва унинг ходимларининг мажбуриятлари
17. Темир йўл маъмурияти ва ходимлари:
божхона органлари тақдим этган маълумотларга кўра Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан чиқиб кетаётган йўловчилар учун қўл юки, багажи, валюта ва валюта қимматликларини расмийлаштириш тартиби тўғрисидаги ахборот кўрсатилган эслатмалар ишлаб чиқиш ва ахборот пештахталарига жойлаштириш. Бунда, чипталарни сотиш жойларида, темир йўл вокзаллари ва темир йўл станцияларида йўловчиларни бу тўғрисида хабардор бўлишини;
йўловчиларнинг валютаси, валюта қимматликлари ва қўл юкини божхона назоратидан ўтказишни амалга ошириш учун йўловчи поездларининг Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1998 йил 24 ноябрдаги 489-сон қарорининг 1-иловасида кўрсатилган темир йўл станцияларида келишилган ҳаракат жадвалига мувофиқ йўловчи поездларининг тўхташини;
хорижга чиқиб кетаётган ва хориждан кириб келаётган темир йўл таркибини божхона кўздан кечирувидан ўтказиш учун темир йўл станцияси ёки вокзалидаги божхона назорати зонасига етказилишини;
йўловчиларнинг қўл юки ҳамда багажига асосли шубҳа туғилганда, шунингдек йўловчи поезд таркибида эгасиз (тегишли ҳужжати бўлмаган) тижорат товарлари мавжудлиги аниқланганда, бу тўғрисида божхона органи ходимлари хабардор қилинишини;
бир вақтнинг ўзида битта темир йўл станциясига икки ва ундан ортиқ поезд таркибининг кириб келиши ёки чиқиб кетишини истисно қиладиган йўловчи поездларининг ҳаракат жадвали ишлаб чиқилишини;
кўзда тутилмаган тўхташларни ва тезликнинг камайишини истисно қиладиган чораларни (бундан енгиб бўлмас куч ҳолатлари мустасно) кўришни;
йўловчи поездлари ҳаракатланганда йўловчиларнинг тушиб қолиши (чиқиб олиши) ва товарларнинг юклаб ортилишига (юклаб туширилишига) йўл қўймасликни;
темир йўл станцияси ёки темир йўл вокзалидаги божхона назорати зонасида банк хизматлари ва валюта айирбошлаш учун алоҳида хоналар ажратишни;
темир йўл вокзали ва станцияларида йўловчилар оқимидан келиб чиқиб, йўловчилар учун юк ташувчилар ва перрон назоратчилари сифатли хизмат кўрсатишини ташкиллаштиришни;
йўловчилар томонидан ташилаётган қўл юки ва багажини тортиш учун темир йўл станциялари ва вокзалларида тарозилар ўрнатилиши ҳамда ушбу тарозилардан бепул фойдаланилишини;
йўловчиларнинг қонунчилик ҳужжатларида белгиланган нормадан ортиқча қўл юкини ташиш учун йўловчи поездлари таркибига қўшимча багаж вагонлари киритилишини таъминлаши шарт.
18. Божхона органлари ҳамда темир йўл станция ва вокзаллари ходимлари йўловчилар ва йўловчи поезди бригадаси аъзолари томонидан мазкур Низом талабларига риоя этилишида бир-бирига кўмак бериб боради.
5-боб. Якуний қоида
19. Мазкур Низом талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавобгар бўлади.
Давлат Божхона қўмитаси раиси М. АЗИМОВ
Молия вазири Т. ИШМЕТОВ
Транспорт вазири Э. ГАНИЕВ
Марказий банк раиси М. НУРМУРАТОВ
Тошкент ш.,
2020 йил 20 март,
Тошкент ш.,
2020 йил 20 март,
Тошкент ш.,
2020 йил 20 март,
Тошкент ш.,
2020 йил 20 март,
01-02/12-10-сон
14-сон
7-сон
3/2-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki BOSHQARUVIning
Qarori
NIZOM
Temir yoʻl transporti yoʻlovchilarining qoʻl yukini, bagajini, valyutasini va valyuta boyliklarini bojxona nazoratidan oʻtkazish va rasmiylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
Oʻzbekiston Respublikasining Bojxona kodeksi va “Valyutani tartibga solish toʻgʻrisida”gi Qonuni , Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1998-yil 24-noyabrdagi 489-son “ Temir yoʻl stansiyalarida bojxona nazoratini va nazorat postlarini tartibga solish chora-tadbirlari toʻgʻrisida ”gi, 2012-yil 13-apreldagi 109-son “ Oʻzbekiston Respublikasi temir yoʻl transportida yoʻlovchilar, bagaj va yuk bagaj tashish qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida ”gi hamda 2019-yil 18-noyabrdagi 912-son “ Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasi orqali oʻtkazish punktlarida chegara, bojxona, sanitariya-karantin, fitosanitariya va veterinariya nazoratini tashkil etish tartibini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida ”gi qarorlariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi, Moliya vazirligi, Transport vazirligi va Markaziy banki Boshqaruvi qaror qiladi:
1. Temir yoʻl transporti yoʻlovchilarining qoʻl yukini, bagajini, valyutasini va valyuta boyliklarini bojxona nazoratidan oʻtkazish va rasmiylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi, Moliya vazirligi, Transport vazirligi va Markaziy banki boshqaruvining 2020-yil 20-martdagi 01-02/12-10, 14, 7, 3/2-son qaroriga ILOVA
Temir yoʻl transporti yoʻlovchilarining qoʻl yukini, bagajini, valyutasini va valyuta boyliklarini bojxona nazoratidan oʻtkazish va rasmiylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi
Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining Bojxona kodeksiga muvofiq temir yoʻl transportida Oʻzbekiston Respublikasi bojxona chegarasini kesib oʻtayotgan vagon kuzatuvchilari hamda yoʻlovchilarning qoʻl yuki, bagaji, valyuta va valyuta qimmatliklarini bojxona nazoratidan oʻtkazish va rasmiylashtirish tartibini belgilaydi.
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
bagaj — yoʻlovchiga tegishli boʻlgan, bagaj vagonida tashish uchun yoʻl hujjati (chipta) boʻyicha qabul qilinadigan buyumlar;
bojxona nazorati — Oʻzbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlari va xalqaro shartnomalariga rioya etilishini taʼminlash uchun bojxona organlari tomonidan amalga oshiriladigan, shu jumladan xavfni boshqarish tizimi qoʻllanilgan holda amalga oshiriladigan chora-tadbirlar majmui;
bojxona nazorati zonasi — bojxona hududining bojxona toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlariga rioya etilishini taʼminlash maqsadida tashkil qilinadigan, maxsus ajratib va belgilab qoʻyilgan qismi bojxona nazorati zonasidir;
bojxona rasmiylashtiruvi — bojxona chegarasidan olib oʻtiladigan tovarlar va transport vositalari ustidan bojxona nazoratini taʼminlash uchun bojxona organlarining mansabdor shaxslari tomonidan oʻtkaziladigan bojxona operatsiyalari majmui;
valyuta — chet el valyutasi va Oʻzbekiston Respublikasining milliy valyutasi;
valyuta qimmatliklari — chet el valyutasi, nominali chet el valyutasida ifodalangan qimmatli qogʻozlar va toʻlov hujjatlari, norezidentlar tomonidan chiqarilgan, nominalga ega boʻlmagan qimmatli qogʻozlar, sof quyma oltin;
yoʻlovchi — yoʻl hujjatiga ega boʻlgan, poyezdda safarni amalga oshirayotgan yoki temir yoʻl vokzali (stansiyasi) yoxud yoʻlovchilar platformasi hududida bevosita safarga ketishdan avval yoki bevosita safardan keyin turgan jismoniy shaxs;
yoʻlovchi bojxona deklaratsiyasi — notijorat maqsadlar uchun moʻljallangan, deklaratsiyalanadigan tovarlarni va transport vositalarini bojxona chegarasi orqali olib oʻtayotgan jismoniy shaxs tomonidan toʻldiriladigan va bojxona organiga taqdim etiladigan hujjat;
yoʻlovchi poyezdi — temir yoʻl qatnovi aloqalarining barcha turlarida yoʻlovchilarni tashish uchun moʻljallangan poyezd. Bunda yoʻlovchi poyezdi tarkibida bagaj, pochta va (yoki) pochta-bagaj vagonlari ham boʻlishi mumkin;
qoʻl yuki — yoʻlovchining vazn va oʻlchovlar boʻyicha cheklovlar mavjud boʻlgan, u oʻzi bilan yoʻlovchilar vagonida toʻlovsiz olib yuradigan shaxsiy buyumlari;
temir yoʻl vokzali — temir yoʻl stansiyasidagi yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatish, poyezdlar harakatini boshqarish va xizmatchi xodimlarni joylashtirish uchun moʻljallangan bino yoki binolar, inshootlar va qurilmalar kompleksi;
temir yoʻl stansiyasi — poyezdlarni qabul qilish, joʻnatish, kesishtirish va quvib oʻtish operatsiyalarini, bagajni, yuk bagajini, yuklarni, pochta va kuryerlik joʻnatmalarini qabul qilish, berish hamda yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatish operatsiyalarini, poyezdlarni tarqatish va tuzish boʻyicha manyovr ishlarini hamda poyezdlar bilan texnik operatsiyalarni amalga oshirish imkonini beradigan, asosiy temir yoʻllardan tashqari temir yoʻllarning qoʻshimcha guruhlariga ega boʻlgan alohida punkt;
tovar — bojxona chegarasi orqali olib oʻtiladigan har qanday koʻchar mol-mulk, shu jumladan Oʻzbekiston Respublikasi milliy valyutasi, valyuta qimmatliklari va boshqa qimmatli qogʻozlar, elektr, issiqlik energiyasi va energiyaning boshqa turlari, intellektual mulk obyektlari, transport vositasi;
yoʻl hujjati (chipta) — umumiy foydalanishdagi temir yoʻl transportida yoʻlovchi tashish shartnomasi tuzilganligini tasdiqlovchi belgilangan namunadagi tashish hujjati.
2. Temir yoʻl vokzallari va temir yoʻl stansiyalarida bojxona nazorati zonalari belgilanadi.
Bojxona nazorati zonasiga yoʻlovchilarni kiritish (bojxona nazorati zonasidan yoʻlovchilarni chiqarish) ularda shaxsni tasdiqlovchi hujjat va chipta hamda Yoʻlovchi bojxona deklaratsiyasini toʻldirish va rasmiylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomada (roʻyxat raqami 2606, 2014-yil 5-avgust) (bundan buyon matnda Yoʻriqnoma deb yuritiladi) nazarda tutilgan hollarda belgilangan tartibda toʻldirilgan (rasmiylashtirilgan) yoʻlovchi bojxona deklaratsiyasi mavjud boʻlgan taqdirda qatʼiy ravishda bojxona rasmiylashtiruvining belgilangan joylarida amalga oshiriladi.
3. Temir yoʻl stansiyasi xodimlarining bojxona nazorati zonasiga kirishi hamda yoʻlovchi poyezdlarini qabul qilish, joʻnatish, ularni texnik koʻrikdan oʻtkazish va yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatish bilan bogʻliq boʻlgan majburiyatlarini bajarishi bojxona organiga temir yoʻl stansiyasi maʼmuriyati tomonidan taqdim etilgan xodimlar roʻyxatlari asosida amalga oshiriladi.
Temir yoʻl stansiyasi xodimlari bojxona nazorati zonasiga tegishli guvohnomalar va koʻkrak belgilarini koʻrsatgan holda xizmat yoʻli orqali kiritiladi.
4. Oʻzbekiston Respublikasidan joʻnab ketayotgan va Oʻzbekiston Respublikasiga kirib kelayotgan yoʻlovchilar, ularning qoʻl yuki, bagaji, valyuta va valyuta qimmatliklarini bojxona nazoratidan oʻtkazish va rasmiylashtirish bojxona nazorati zonasidagi maxsus xonalarda (koʻrikdan oʻtkazish joylari) yoki yoʻlovchi poyezdlarida ularning toʻxtab turish vaqtida amalga oshiriladi.
Yoʻlovchilar, ularning qoʻl yuki, bagaji, valyuta va valyuta qimmatliklarini bojxona nazoratidan oʻtkazish va rasmiylashtirish temir yoʻl maʼmuriyati bilan kelishilgan holda temir yoʻl vokzallari yoki Davlat chegarasida joylashgan temir yoʻl stansiyalarida amalga oshirilishi mumkin.
5. Oʻzbekiston Respublikasi Bojxona kodeksining 162-moddasiga muvofiq yoʻlovchilar tomonidan ishlab chiqarish yoki tijorat maqsadlari uchun moʻljallangan tovarlarni, shuningdek ularning manziliga kelayotgan notijorat maqsadlardagi tovarlarni bojxona chegarasi orqali olib oʻtishda (bundan pochta va kuryerlik joʻnatmalari mustasno) bojxona rasmiylashtiruvining umumiy qoidalari qoʻllaniladi.
Yoʻlovchilar tomonidan qoʻl yukida yoki kuzatib borilayotgan bagajida notijorat maqsadlar uchun olib oʻtilayotgan, shuningdek xalqaro pochta va kuryerlik joʻnatmalarida yuborilayotgan tovarlarning qiymati va (yoki) miqdori qonunchilik hujjatlarida belgilangan bojsiz olib kirish normasidan ortiq boʻlsa, tovarlarning bunday ortiq qismiga nisbatan yagona bojxona toʻlovi toʻlanadi.
Mazkur bandning birinchi va ikkinchi xatboshilarida nazarda tutilgan hollarda bojxona rasmiylashtiruvi Oʻzbekiston Respublikasi Bojxona kodeksining 247-moddasiga muvofiq amalga oshiriladi, bundan bojxona toʻlovlari jismoniy shaxslar tomonidan tovarlarni deklaratsiyalashda toʻlangan hollar mustasno.
6. Yoʻlovchilarning qoʻl yuki, bagaji, valyuta va valyuta qimmatliklarini bojxona koʻzdan kechiruvi va bojxona koʻrigi uchun mazkur Nizomda belgilangan vaqt meʼyorlaridan kelib chiqqan holda, bojxona nazorati va rasmiylashtiruvidan sifatli va oʻz vaqtida oʻtkazish maqsadida bojxona organlari temir yoʻl stansiyasi (vokzali) maʼmuriyati bilan birgalikda oʻzaro harakat tartibini belgilaydilar. Bunda ushbu tartib quyidagi talablarni oʻz ichiga olishi lozim:
a) Davlat chegarasida joylashgan temir yoʻl stansiyalarida bojxona nazorati va rasmiylashtiruvini amalga oshirish uchun turish davomiyligi bojxona organlari bilan kelishilgan holda temir yoʻl stansiyasi maʼmuriyati tomonidan belgilanadi. Bunda oʻtkazish punktlarida bojxona nazorati va rasmiylashtiruvi yoʻlovchi poyezdining temir yoʻl stansiyasiga kirib kelishi vaqtida boshlanishi va uning harakatlanish grafigiga koʻra joʻnab ketishiga 5 daqiqa qolganida tugashi lozim. Bu haqda yoʻlovchi poyezdining brigadiri yoki temir yoʻl vokzallarida, stansiyalarida va temir yoʻl chiptalarini sotib olish vaqtida yoʻlovchilar ogohlantiriladi;
b) temir yoʻl vokzali xodimlari va yoʻlovchi poyezdi brigadasi aʼzolari bojxona organlari tomonidan taqdim etilgan maʼlumotlar asosida temir yoʻl vokzali va yoʻlovchi poyezdlarida yoʻlovchilarga kelgusidagi bojxona nazorati va bojxona rasmiylashtiruvini amalga oshirishning tartiblari (shu jumladan, boshlanish vaqti) toʻgʻrisida xabardor etish;
v) bojxona koʻzdan kechiruvi va bojxona koʻrigi uchun belgilangan vaqt meʼyorlari, bunda:
yoʻlovchini shaxsiy koʻrikdan oʻtkazish vaqti 30 daqiqa ichida;
bitta bagajning bojxona koʻrigi va (yoki) bojxona koʻzdan kechiruvi 10 daqiqa va alohida kuzatib boriladigan (bagaj, pochta va (yoki) pochta-bagaj vagonlaridagi) bagajni 30 daqiqa ichida;
bitta yoʻlovchining qoʻl yuki, bagaji, valyuta va valyuta qimmatliklarining bojxona koʻrigi, bojxona koʻzdan kechiruvi hamda yoʻlovchi bojxona deklaratsiyasini rasmiylashtirish vaqti 1,5 daqiqa ichida amalga oshiriladi. Ushbu muddat quyidagi hollarda bojxona organi tomonidan 5 daqiqagacha uzaytirilishi mumkin:
xavflarni boshqarish tizimining topshirigʻi asosida;
bojxona organiga yoʻlovchining noqonuniy xatti-harakatlari toʻgʻrisida maʼlumotlar kelib tushganida;
olib kirilayotgan yoki olib chiqilayotgan naqd chet el valyutasi va valyuta boyliklarining nazoratini amalga oshirish maqsadida;
bojxona organining mansabdor shaxsi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Bojxona kodeksining 188-moddasida koʻrsatilgan bojxona nazoratining shakllarini qoʻllash natijasida yoʻlovchining bojxona toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablarini buzganligi alomatlari mavjudligi aniqlanganda.
2-bob. Yoʻlovchilar hamda ularning qoʻl yukini, bagajini, valyutasini va valyuta boyliklarini bojxona nazorati va rasmiylashtiruvidan oʻtkazish
7. Yoʻlovchilarning qoʻl yuki, bagaji, valyutasi va valyuta qimmatliklarining bojxona nazorati va rasmiylashtiruvi bojxona nazorati zonasida belgilangan tartiblarga asosan amalga oshiriladi. Yoʻlovchilarning qoʻl yuklari nazoratning texnik vositalari yordamida tekshiruvdan oʻtkaziladi hamda bojxona qonunchilik hujjatlariga muvofiq bojxona nazoratining soddalashtirilgan shakllari qoʻllanilishi mumkin.
8. Yoʻlovchilarning bojxona nazorati yoʻlovchi bojxona deklaratsiyasi (Yoʻriqnomada toʻldirilishi majburiy hisoblangan hollarda), shaxsni tasdiqlovchi hujjat va chipta asosida amalga oshiriladi. Shaxsni tasdiqlovchi hujjatsiz harakatlanayotgan yoʻlovchilarning bojxona chegarasini kesib oʻtishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
9. Yoʻlovchilarning bagaji, qoʻl yuki hamda boshqa qimmatliklarining rasmiylashtiruvi toʻldirilishi majburiy boʻlgan hollarda Yoʻriqnomada belgilangan tartibda toʻldirilgan yoʻlovchi bojxona deklaratsiyasi asosida amalga oshiriladi.
Yoʻlovchi bojxona deklaratsiya ikki nusxada toʻldiriladi va uning bir nusxasi bojxona organida qoladi, ikkinchi nusxasi esa deklaratsiyani toʻldirgan yoʻlovchiga beriladi.
10. Agar bojxona chegarasi orqali oʻtayotgan va bojxona nazorati zonasida boʻlgan har bir shaxs bojxona hududiga olib kirish yoki ushbu hududdan olib chiqish taqiqlangan tovarlarni yoxud bojxona qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibni buzgan holda olib oʻtilayotgan tovarlarni yonida yashirmoqda va ularni oʻz ixtiyori bilan taqdim etmoqchi emas, deb taxmin qilishga asoslar boʻlgan taqdirda bojxona organining mansabdor shaxsi tomonidan ushbu shaxs shaxsiy koʻrikdan oʻtkaziladi.
11. Bojxona nazorati va rasmiylashtiruvidan oʻtgan yoʻlovchilar oʻtib ketayotgan yoʻlovchi poyezdi temir yoʻl stansiyasiga kelguniga qadar bojxona nazorati zonasida boʻladi va bojxona nazorati zonasini asossiz tark etishga yoʻl qoʻyilmaydi.
12. Yoʻlovchi poyezdi brigadasi aʼzolari hamda ularning qoʻl yukini, bagajini, valyutasini va valyuta boyliklarini bojxona nazorati va rasmiylashtiruvidan oʻtkazish mazkur Nizom bilan yoʻlovchilarga nisbatan belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
3-bob. Yoʻlovchi poyezdida qoʻl yuki va bagaj tashishning alohida qoidalari
13. Qoʻl yukini yoʻlovchilar uchun moʻljallangan joylarga, shuningdek oʻtirgʻichlar oʻrtasidagi oʻtish joylari, yoʻlaklar, vagon maydonchalari (tamburlar)ga joylashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
14. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti va Vazirlar Mahkamasining qarorlari bilan belgilangan jismoniy shaxslar tomonidan bojxona chegarasi orqali bojxona toʻlovlari toʻlamasdan olib oʻtishning miqdor va davriylik normalaridan ortiq boʻlgan tovarlar qoʻl yuki yoki bagaj hisobiga kirmaydi hamda ushbu normalardan ortiq olib oʻtilganda mazkur tovar egasidan bojxona toʻlovlari undiriladi.
15. Bagaj yoʻlovchining chiptasiga koʻra boradigan manzilidan uzoq boʻlmagan joygacha hamda bagajni qabul qilib olish va topshirish boʻyicha operatsiyalarni amalga oshiradigan temir yoʻl stansiyasigacha tashiladi.
16. Qoʻl yuki sifatida koʻzdan kechirishdan oʻtmagan hamda vagon va yoʻlovchilarga zarar yetkazishi yoki ularni ifloslantirishi mumkin boʻlgan buyumlar, shuningdek qonunchilik hujjatlarida belgilangan xavfli moddalar va buyumlar roʻyxatiga kiritilgan buyumlar yoʻlovchi tashilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
4-bob. Bojxona nazorati va rasmiylashtiruvini amalga oshirishda temir yoʻl maʼmuriyati va uning xodimlarining majburiyatlari
17. Temir yoʻl maʼmuriyati va xodimlari:
bojxona organlari taqdim etgan maʼlumotlarga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi hududidan chiqib ketayotgan yoʻlovchilar uchun qoʻl yuki, bagaji, valyuta va valyuta qimmatliklarini rasmiylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi axborot koʻrsatilgan eslatmalar ishlab chiqish va axborot peshtaxtalariga joylashtirish. Bunda, chiptalarni sotish joylarida, temir yoʻl vokzallari va temir yoʻl stansiyalarida yoʻlovchilarni bu toʻgʻrisida xabardor boʻlishini;
yoʻlovchilarning valyutasi, valyuta qimmatliklari va qoʻl yukini bojxona nazoratidan oʻtkazishni amalga oshirish uchun yoʻlovchi poyezdlarining Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1998-yil 24-noyabrdagi 489-son qarorining 1-ilovasida koʻrsatilgan temir yoʻl stansiyalarida kelishilgan harakat jadvaliga muvofiq yoʻlovchi poyezdlarining toʻxtashini;
xorijga chiqib ketayotgan va xorijdan kirib kelayotgan temir yoʻl tarkibini bojxona koʻzdan kechiruvidan oʻtkazish uchun temir yoʻl stansiyasi yoki vokzalidagi bojxona nazorati zonasiga yetkazilishini;
yoʻlovchilarning qoʻl yuki hamda bagajiga asosli shubha tugʻilganda, shuningdek yoʻlovchi poyezd tarkibida egasiz (tegishli hujjati boʻlmagan) tijorat tovarlari mavjudligi aniqlanganda, bu toʻgʻrisida bojxona organi xodimlari xabardor qilinishini;
bir vaqtning oʻzida bitta temir yoʻl stansiyasiga ikki va undan ortiq poyezd tarkibining kirib kelishi yoki chiqib ketishini istisno qiladigan yoʻlovchi poyezdlarining harakat jadvali ishlab chiqilishini;
koʻzda tutilmagan toʻxtashlarni va tezlikning kamayishini istisno qiladigan choralarni (bundan yengib boʻlmas kuch holatlari mustasno) koʻrishni;
yoʻlovchi poyezdlari harakatlanganda yoʻlovchilarning tushib qolishi (chiqib olishi) va tovarlarning yuklab ortilishiga (yuklab tushirilishiga) yoʻl qoʻymaslikni;
temir yoʻl stansiyasi yoki temir yoʻl vokzalidagi bojxona nazorati zonasida bank xizmatlari va valyuta ayirboshlash uchun alohida xonalar ajratishni;
temir yoʻl vokzali va stansiyalarida yoʻlovchilar oqimidan kelib chiqib, yoʻlovchilar uchun yuk tashuvchilar va perron nazoratchilari sifatli xizmat koʻrsatishini tashkillashtirishni;
yoʻlovchilar tomonidan tashilayotgan qoʻl yuki va bagajini tortish uchun temir yoʻl stansiyalari va vokzallarida tarozilar oʻrnatilishi hamda ushbu tarozilardan bepul foydalanilishini;
yoʻlovchilarning qonunchilik hujjatlarida belgilangan normadan ortiqcha qoʻl yukini tashish uchun yoʻlovchi poyezdlari tarkibiga qoʻshimcha bagaj vagonlari kiritilishini taʼminlashi shart.
18. Bojxona organlari hamda temir yoʻl stansiya va vokzallari xodimlari yoʻlovchilar va yoʻlovchi poyezdi brigadasi aʼzolari tomonidan mazkur Nizom talablariga rioya etilishida bir-biriga koʻmak berib boradi.
5-bob. Yakuniy qoida
19. Mazkur Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
Davlat Bojxona qoʻmitasi raisi M. AZIMOV
Moliya vaziri T. ISHMETOV
Transport vaziri E. GANIYEV
Markaziy bank raisi M. NURMURATOV
Toshkent sh.,
2020-yil 20-mart,
Toshkent sh.,
2020-yil 20-mart,
Toshkent sh.,
2020-yil 20-mart,
Toshkent sh.,
2020-yil 20-mart,
01-02/12-10-son
14-son
7-son
3/2-son