UzbekAI

← Qonunlar

📅 2020-yil 29-may · Prezident qarorlari

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2020 йил 29 май · Президент қарорлари

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 29 мая 2020 г. · Постановления Президента

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 29 May 2020 · Presidential resolutions

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикаси Президентининг

Қарори

Бола ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тизимини такомиллаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида

Бола ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш тизимини янада такомиллаштириш, бола ҳуқуқларининг кафолатларини таъминлаш ва ушбу соҳадаги халқаро мажбуриятларни бажаришнинг таъсирчан тизимини яратиш мақсадида:

1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 22 апрелдаги «Бола ҳуқуқлари кафолатларини янада кучайтиришга оид қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПҚ-4296-сон қарори билан Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман) ўринбосари — Бола ҳуқуқлари бўйича вакил лавозими жорий этилганлиги маълумот учун қабул қилинсин.

2. Бола ҳуқуқлари бўйича вакилнинг асосий вазифалари ва фаолияти йўналишлари этиб қуйидагилар белгилансин:

Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Бола ҳуқуқлари тўғрисидаги конвенциясини бажариш стратегиясини ва бола ҳуқуқлари масалалари бўйича бошқа ҳужжатларни ишлаб чиқиш ҳамда амалга оширишда иштирок этиш;

болалар ва уларнинг қонуний вакиллари орасида бола ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини тушунтириш, бола ҳуқуқлари ва Бола ҳуқуқлари бўйича вакил фаолияти ҳақидаги халқаро ҳамда миллий нормалар қоидаларини тарғиб қилиш;

аҳоли ўртасида бола ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатлари масалалари бўйича ҳуқуқий онг ва ҳуқуқий маданиятни оширишга кўмаклашиш;

жисмоний ва юридик шахслар, шу жумладан, болалар ҳамда улар қонуний вакилларининг бола ҳуқуқлари ва қонуний манфаатлари бузилиши тўғрисидаги мурожаатларини кўриб чиқиш орқали боланинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш кафолатларини таъминлаш;

бола ҳуқуқларининг кафолатлари тўғрисидаги қонун ҳужжатлари нормалари ва талабларининг ижросини ўрганиш;

ўз ваколати доирасида бола ҳуқуқлари ва эркинликлари халқаро стандартларини қонун ҳужжатларига татбиқ этишни ҳамда давлат органлари ва бошқа ташкилотларнинг фаолиятида бола ҳуқуқларига риоя этилишини мониторинг қилиш;

боланинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларига риоя қилиш ва уларни ҳимоя қилиш ҳолатидан жамоатчиликни хабардор қилиш;

имконияти чекланган болалар, шунингдек, етим болалар ва ота-она қарамоғидан маҳрум бўлган болалар тарбия муассасаларини тамомлагандан кейин уларнинг ижтимоий мослашувига кўмаклашиш;

тарбия муассасаларини тамомлаган уй-жойга муҳтож етим болалар ва ота-она қарамоғидан маҳрум бўлган болаларнинг мақсадли коммунал уй-жой фондидаги белгиланган санитария ва техник меъёрларга ҳамда қонун ҳужжатларининг бошқа талабларига жавоб берадиган турар-жой билан таъминланишига кўмаклашиш;

боланинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатлари тўғрисидаги қонун ҳужжатларини такомиллаштиришга кўмаклашиш, бунда боланинг энг устун манфаатларини таъминлашга қаратилган нормаларни қабул қилиш, шу жумладан, бола ҳуқуқлари ва эркинликлари масалалари бўйича халқаро ҳужжатларни ратификация қилиш тўғрисида таклифлар киритиш;

маслаҳат, тавсия ва хулосалар бериш орқали давлат ҳокимияти ва бошқаруви органлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлари ва фуқаролик жамияти бошқа институтларининг бола ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини таъминлаш ҳамда ҳимоя қилиш соҳасидаги фаолиятини такомиллаштиришга кўмаклашиш;

бола ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини таъминлаш соҳасида халқаро ҳамкорликни ривожлантириш.

3. Белгилаб қўйилсинки:

Бола ҳуқуқлари бўйича вакил (кейинги ўринларда — Вакил) ўз ваколатларини мустақил ҳамда давлат органлари ва уларнинг мансабдор шахсларига тобе бўлмаган тарзда бажаради;

Вакил дахлсизлик ҳуқуқидан фойдаланади ва у Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг розилигисиз жиноий жавобгарликка тортилиши, ушлаб турилиши, қамоққа олиниши ёки суд тартибида бериладиган маъмурий жазога тортилиши мумкин эмас;

Вакилга нисбатан жиноят иши фақат Ўзбекистон Республикаси Бош прокурори томонидан қўзғатилиши мумкин;

Вакилни мажбурий келтиришга, ушлаб туришга, шунингдек, унинг шахсий буюмлари, юки, транспорти, турар жойи ва хизмат хонасини кўздан кечиришга йўл қўйилмайди;

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман) Вакилнинг фаолиятини мувофиқлаштириб боради;

Вакил ҳар йили, ҳисобот йилидан кейинги йилнинг 15 февралидан кечиктирмай, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарига боланинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонун ҳужжатларига давлат органлари, шу жумладан, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар томонидан риоя қилиниши ҳолати ҳақида маъруза тақдим этади;

бола ҳуқуқлари ва эркинликларини ҳимоя қилишнинг айрим жиҳатларига эътиборни кучайтириш зарур бўлганда Вакил Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталари ва Вазирлар Маҳкамасига ҳуқуқий, ташкилий, ижтимоий-иқтисодий ва бошқа чора-тадбирлар кўришга қаратилган махсус маърузалар тақдим этиши мумкин;

Вакил Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳрида ўзининг жамоатчилик асосида фаолият юритувчи минтақавий вакилларига эга бўлади;

бола ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини таъминлаш масалалари бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари мажбурий тартибда Вакил билан келишилади.

4. Вакилга ўзига юклатилган вазифалар ва функцияларни амалга ошириш учун қуйидаги ҳуқуқлар берилсин:

давлат органлари ва ташкилотларидан ўз ваколатига кирадиган масалалар юзасидан статистик, таҳлилий ва бошқа ахборот ва материаллар сўраб олиш;

давлат органларининг маълумотлар базаларидан белгиланган тартибда фойдаланиш;

бола ҳуқуқлари, эркинликлари ва манфаатлари бузилган ҳолатлар ҳақидаги хабарларни ваколатли давлат органлари, мансабдор шахслар ва нодавлат ташкилотлар вакиллари билан биргаликда текшириш;

Ўзбекистон Республикасининг Конституциявий суди кўриб чиқиши учун қонунга мувофиқ масалалар киритиш;

Ўзбекистон Республикаси Конституциявий судининг мажлисларида иштирок этиш ва суд томонидан кўриб чиқилаётган барча масалалар юзасидан ўз нуқтаи назарини баён этиш;

бола ҳуқуқлари соҳасидаги вазиятни мониторинг қилиш ва мурожаатлар кўриб чиқиш доирасида давлат органлари ва ташкилотлар раҳбарларига бола ҳуқуқлари соҳасидаги қонун ҳужжатлари бузилиши, уларни келтириб чиқарувчи сабаб ва шарт-шароитларни бартараф этиш бўйича кўриб чиқилиши мажбурий бўлган тақдимномалар киритиш;

ҳаракатларида бола ҳуқуқлари ва эркинликлари бузилганлиги аниқланган шахсларни жавобгарликка тортиш тўғрисида тегишли органларга илтимоснома билан кириш;

қонунда назарда тутилган ҳолларда боланинг бузилган ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш тўғрисидаги аризалар ва даъволар билан судларга мурожаат қилиш;

боланинг бузилган ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш ҳамда тиклаш мақсадида суд жараёнларида қонунда белгиланган ҳоллар ва шаклларда шахсан ёки ўз вакили орқали иштирок этиш;

аҳоли ўртасида бола ҳуқуқлари билан боғлиқ масалалар бўйича сўровномалар ўтказиш, шунингдек, бола ҳуқуқлари амалга оширилиши тўғрисида статистик маълумотлар йиғиш ва маълумотлар базасини шакллантириш;

бола ҳуқуқлари масалалари бўйича ўқув дастурлари тайёрлашда иштирок этиш, унинг ҳуқуқлари ва манфаатларини ҳимоя қилишнинг долзарб жиҳатлари юзасидан ўқув-семинарлар ва тренинглар ташкил қилиш;

бола ҳуқуқларини ҳимоя қилишга доир эксперт ва илмий-таҳлилий ишларни амалга ошириш учун илмий ва бошқа ташкилотларни, шунингдек, олимлар ва мутахассисларни белгиланган тартибда, шу жумладан, шартнома асосида жалб қилиш;

болалар ҳақида ғамхўрлик қилиш ва уларни ҳимоя қилиш учун масъул бўлган муассасалар, хизматлар, органларга, шу жумладан, таълим, тиббиёт муассасалари, қамоқда сақлаш жойлари ва жазони ижро этиш муассасаларига мунтазам равишда ва монеликсиз кириш;

Ўзбекистон фуқароси ҳисобланган ва хорижий давлат ҳудудида бўлган боланинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш учун ўзаро ҳуқуқий ёрдам тўғрисидаги келишувларга ва бошқа шартномаларга мувофиқ бошқа давлатларнинг ҳуқуқни муҳофаза қилувчи, суд органларига ва омбудсманларига сўровномалар юбориш;

ўз ваколатлари доирасида халқаро ташкилотлар билан алоқалар ўрнатиш, уларнинг аъзолигига кириш, шунингдек, бошқа давлатлар омбудсманлари билан ҳамкорлик қилиш;

инсон ҳуқуқлари бўйича миллий институтлар ва бошқа ташкилотлар билан ўзаро англашув ва ҳамкорлик тўғрисида меморандум, келишувлар тузиш, қўшма дастурлар ва лойиҳаларни амалга ошириш, шунингдек, бола ҳуқуқлари масалалари юзасидан халқаро форумларда мунтазам равишда иштирок этиш.

5. Бола ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларига риоя этилишини мониторинг қилиш мақсадида Вакил ҳузурида Бола ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича жамоатчилик кенгаши (кейинги ўринларда — Кенгаш) ташкил этилсин.

Қуйидагилар Кенгашнинг асосий вазифалари этиб белгилансин:

бола ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини таъминлаш соҳасидаги давлат сиёсатининг устувор йўналишларини амалга ошириш бўйича самарали механизмларни ишлаб чиқиш ва жорий этишга кўмаклашиш;

бола ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини таъминлаш ва ҳимоя қилиш соҳасида давлат органлари, шу жумладан, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлари ҳамда фуқаролик жамиятининг бошқа институтлари билан ўзаро ҳамкорликни йўлга қўйиш;

бола ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш тизимидаги давлат ва нодавлат нотижорат ташкилотлари фаолиятини мувофиқлаштириш ва мониторингини олиб бориш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш;

бола ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини таъминлаш соҳасидаги қонунчиликни такомиллаштириш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш;

бола ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини таъминлаш ҳолати ҳамда Вакил фаолияти юзасидан жамоатчиликни хабардор қилиш.

Белгилаб қўйилсинки, Кенгаш таркибига обрў-эътиборли фуқаролар, олимлар, экспертлар, нодавлат нотижорат ташкилотлари, оммавий ахборот воситалари ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтлари вакиллари киритилади.

6. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарига Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси билан биргаликда уч ой муддатда бола ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилишни янада кучайтириш юзасидан комплекс чора-тадбирлар дастурини ишлаб чиқиш тавсия этилсин.

7. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакилига (омбудсманга) манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда уч ой муддатда:

халқаро тажрибани инобатга олган ҳолда «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман) тўғрисида»ги Қонунга мазкур қарордан келиб чиқадиган ўзгартиришларни киритишни назарда тутувчи қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш ҳамда белгиланган тартибда киритилишини таъминлаш;

«Давлат божи тўғрисида»ги Қонунга Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман) ҳамда Вакилни давлат божини тўлашдан озод қилинадиган жисмоний ва юридик шахсларнинг қатъий рўйхатига қўшиш бўйича ўзгартиришлар киритишни назарда тутувчи қонун лойиҳасини белгиланган тартибда киритиш тавсия этилсин.

8. Вакил 2020 йил 1 ноябрга қадар бола ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш соҳасидаги ҳолатни танқидий ўрганиш асосида мавжуд муаммоларни ҳал этиш ва соҳани такомиллаштириш бўйича таклифларни киритсин.

9. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман) Котибиятини зарур шарт-шароитларга эга бўлган алоҳида бино (хоналар) билан таъминлаш чораларини кўрсин.

10. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман) Котибияти Ўзбекистон Республикаси қонунлари, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг қарорлари, Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари ва фармойишлари, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарорлари ҳамда фармойишлари, вазирликлар ва идораларнинг норматив-ҳуқуқий ҳужжатлари ҳамда расмий статистик тўпламлари, шу жумладан, уларнинг электрон шакллари мажбурий равишда юбориладиган ташкилотлар рўйхатига киритилсин.

11. Мазкур қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А.Н. Арипов ва Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси раҳбари З.Ш. Низомиддинов зиммасига юклансин.

Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2020 йил 29 май,

ПҚ-4736-сон

(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.05.2020 й., 07/20/4736/0680-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

Qarori

Bola huquqlarini himoya qilish tizimini takomillashtirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida

Bola huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish tizimini yanada takomillashtirish, bola huquqlarining kafolatlarini taʼminlash va ushbu sohadagi xalqaro majburiyatlarni bajarishning taʼsirchan tizimini yaratish maqsadida:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 22-apreldagi “Bola huquqlari kafolatlarini yanada kuchaytirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-4296-son qarori bilan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman) oʻrinbosari — Bola huquqlari boʻyicha vakil lavozimi joriy etilganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin.

2. Bola huquqlari boʻyicha vakilning asosiy vazifalari va faoliyati yoʻnalishlari etib quyidagilar belgilansin:

Birlashgan Millatlar Tashkilotining Bola huquqlari toʻgʻrisidagi konvensiyasini bajarish strategiyasini va bola huquqlari masalalari boʻyicha boshqa hujjatlarni ishlab chiqish hamda amalga oshirishda ishtirok etish;

bolalar va ularning qonuniy vakillari orasida bola huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini tushuntirish, bola huquqlari va Bola huquqlari boʻyicha vakil faoliyati haqidagi xalqaro hamda milliy normalar qoidalarini targʻib qilish;

aholi oʻrtasida bola huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlari masalalari boʻyicha huquqiy ong va huquqiy madaniyatni oshirishga koʻmaklashish;

jismoniy va yuridik shaxslar, shu jumladan, bolalar hamda ular qonuniy vakillarining bola huquqlari va qonuniy manfaatlari buzilishi toʻgʻrisidagi murojaatlarini koʻrib chiqish orqali bolaning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish kafolatlarini taʼminlash;

bola huquqlarining kafolatlari toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari normalari va talablarining ijrosini oʻrganish;

oʻz vakolati doirasida bola huquqlari va erkinliklari xalqaro standartlarini qonun hujjatlariga tatbiq etishni hamda davlat organlari va boshqa tashkilotlarning faoliyatida bola huquqlariga rioya etilishini monitoring qilish;

bolaning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga rioya qilish va ularni himoya qilish holatidan jamoatchilikni xabardor qilish;

imkoniyati cheklangan bolalar, shuningdek, yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalar tarbiya muassasalarini tamomlagandan keyin ularning ijtimoiy moslashuviga koʻmaklashish;

tarbiya muassasalarini tamomlagan uy-joyga muhtoj yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalarning maqsadli kommunal uy-joy fondidagi belgilangan sanitariya va texnik meʼyorlarga hamda qonun hujjatlarining boshqa talablariga javob beradigan turar-joy bilan taʼminlanishiga koʻmaklashish;

bolaning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlari toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini takomillashtirishga koʻmaklashish, bunda bolaning eng ustun manfaatlarini taʼminlashga qaratilgan normalarni qabul qilish, shu jumladan, bola huquqlari va erkinliklari masalalari boʻyicha xalqaro hujjatlarni ratifikatsiya qilish toʻgʻrisida takliflar kiritish;

maslahat, tavsiya va xulosalar berish orqali davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolik jamiyati boshqa institutlarining bola huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini taʼminlash hamda himoya qilish sohasidagi faoliyatini takomillashtirishga koʻmaklashish;

bola huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini taʼminlash sohasida xalqaro hamkorlikni rivojlantirish.

3. Belgilab qoʻyilsinki:

Bola huquqlari boʻyicha vakil (keyingi oʻrinlarda — Vakil) oʻz vakolatlarini mustaqil hamda davlat organlari va ularning mansabdor shaxslariga tobe boʻlmagan tarzda bajaradi;

Vakil daxlsizlik huquqidan foydalanadi va u Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining roziligisiz jinoiy javobgarlikka tortilishi, ushlab turilishi, qamoqqa olinishi yoki sud tartibida beriladigan maʼmuriy jazoga tortilishi mumkin emas;

Vakilga nisbatan jinoyat ishi faqat Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori tomonidan qoʻzgʻatilishi mumkin;

Vakilni majburiy keltirishga, ushlab turishga, shuningdek, uning shaxsiy buyumlari, yuki, transporti, turar joyi va xizmat xonasini koʻzdan kechirishga yoʻl qoʻyilmaydi;

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman) Vakilning faoliyatini muvofiqlashtirib boradi;

Vakil har yili, hisobot yilidan keyingi yilning 15-fevralidan kechiktirmay, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalariga bolaning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga davlat organlari, shu jumladan, huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan rioya qilinishi holati haqida maʼruza taqdim etadi;

bola huquqlari va erkinliklarini himoya qilishning ayrim jihatlariga eʼtiborni kuchaytirish zarur boʻlganda Vakil Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari va Vazirlar Mahkamasiga huquqiy, tashkiliy, ijtimoiy-iqtisodiy va boshqa chora-tadbirlar koʻrishga qaratilgan maxsus maʼruzalar taqdim etishi mumkin;

Vakil Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida oʻzining jamoatchilik asosida faoliyat yurituvchi mintaqaviy vakillariga ega boʻladi;

bola huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini taʼminlash masalalari boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari majburiy tartibda Vakil bilan kelishiladi.

4. Vakilga oʻziga yuklatilgan vazifalar va funksiyalarni amalga oshirish uchun quyidagi huquqlar berilsin:

davlat organlari va tashkilotlaridan oʻz vakolatiga kiradigan masalalar yuzasidan statistik, tahliliy va boshqa axborot va materiallar soʻrab olish;

davlat organlarining maʼlumotlar bazalaridan belgilangan tartibda foydalanish;

bola huquqlari, erkinliklari va manfaatlari buzilgan holatlar haqidagi xabarlarni vakolatli davlat organlari, mansabdor shaxslar va nodavlat tashkilotlar vakillari bilan birgalikda tekshirish;

Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy sudi koʻrib chiqishi uchun qonunga muvofiq masalalar kiritish;

Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudining majlislarida ishtirok etish va sud tomonidan koʻrib chiqilayotgan barcha masalalar yuzasidan oʻz nuqtai nazarini bayon etish;

bola huquqlari sohasidagi vaziyatni monitoring qilish va murojaatlar koʻrib chiqish doirasida davlat organlari va tashkilotlar rahbarlariga bola huquqlari sohasidagi qonun hujjatlari buzilishi, ularni keltirib chiqaruvchi sabab va shart-sharoitlarni bartaraf etish boʻyicha koʻrib chiqilishi majburiy boʻlgan taqdimnomalar kiritish;

harakatlarida bola huquqlari va erkinliklari buzilganligi aniqlangan shaxslarni javobgarlikka tortish toʻgʻrisida tegishli organlarga iltimosnoma bilan kirish;

qonunda nazarda tutilgan hollarda bolaning buzilgan huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish toʻgʻrisidagi arizalar va daʼvolar bilan sudlarga murojaat qilish;

bolaning buzilgan huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish hamda tiklash maqsadida sud jarayonlarida qonunda belgilangan hollar va shakllarda shaxsan yoki oʻz vakili orqali ishtirok etish;

aholi oʻrtasida bola huquqlari bilan bogʻliq masalalar boʻyicha soʻrovnomalar oʻtkazish, shuningdek, bola huquqlari amalga oshirilishi toʻgʻrisida statistik maʼlumotlar yigʻish va maʼlumotlar bazasini shakllantirish;

bola huquqlari masalalari boʻyicha oʻquv dasturlari tayyorlashda ishtirok etish, uning huquqlari va manfaatlarini himoya qilishning dolzarb jihatlari yuzasidan oʻquv-seminarlar va treninglar tashkil qilish;

bola huquqlarini himoya qilishga doir ekspert va ilmiy-tahliliy ishlarni amalga oshirish uchun ilmiy va boshqa tashkilotlarni, shuningdek, olimlar va mutaxassislarni belgilangan tartibda, shu jumladan, shartnoma asosida jalb qilish;

bolalar haqida gʻamxoʻrlik qilish va ularni himoya qilish uchun masʼul boʻlgan muassasalar, xizmatlar, organlarga, shu jumladan, taʼlim, tibbiyot muassasalari, qamoqda saqlash joylari va jazoni ijro etish muassasalariga muntazam ravishda va moneliksiz kirish;

Oʻzbekiston fuqarosi hisoblangan va xorijiy davlat hududida boʻlgan bolaning huquqlarini himoya qilish uchun oʻzaro huquqiy yordam toʻgʻrisidagi kelishuvlarga va boshqa shartnomalarga muvofiq boshqa davlatlarning huquqni muhofaza qiluvchi, sud organlariga va ombudsmanlariga soʻrovnomalar yuborish;

oʻz vakolatlari doirasida xalqaro tashkilotlar bilan aloqalar oʻrnatish, ularning aʼzoligiga kirish, shuningdek, boshqa davlatlar ombudsmanlari bilan hamkorlik qilish;

inson huquqlari boʻyicha milliy institutlar va boshqa tashkilotlar bilan oʻzaro anglashuv va hamkorlik toʻgʻrisida memorandum, kelishuvlar tuzish, qoʻshma dasturlar va loyihalarni amalga oshirish, shuningdek, bola huquqlari masalalari yuzasidan xalqaro forumlarda muntazam ravishda ishtirok etish.

5. Bola huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga rioya etilishini monitoring qilish maqsadida Vakil huzurida Bola huquqlarini himoya qilish boʻyicha jamoatchilik kengashi (keyingi oʻrinlarda — Kengash) tashkil etilsin.

Quyidagilar Kengashning asosiy vazifalari etib belgilansin:

bola huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini taʼminlash sohasidagi davlat siyosatining ustuvor yoʻnalishlarini amalga oshirish boʻyicha samarali mexanizmlarni ishlab chiqish va joriy etishga koʻmaklashish;

bola huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini taʼminlash va himoya qilish sohasida davlat organlari, shu jumladan, mahalliy davlat hokimiyati organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari hamda fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari bilan oʻzaro hamkorlikni yoʻlga qoʻyish;

bola huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish tizimidagi davlat va nodavlat notijorat tashkilotlari faoliyatini muvofiqlashtirish va monitoringini olib borish boʻyicha takliflar ishlab chiqish;

bola huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini taʼminlash sohasidagi qonunchilikni takomillashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish;

bola huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini taʼminlash holati hamda Vakil faoliyati yuzasidan jamoatchilikni xabardor qilish.

Belgilab qoʻyilsinki, Kengash tarkibiga obroʻ-eʼtiborli fuqarolar, olimlar, ekspertlar, nodavlat notijorat tashkilotlari, ommaviy axborot vositalari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari vakillari kiritiladi.

6. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalariga Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi bilan birgalikda uch oy muddatda bola huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilishni yanada kuchaytirish yuzasidan kompleks chora-tadbirlar dasturini ishlab chiqish tavsiya etilsin.

7. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari boʻyicha vakiliga (ombudsmanga) manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda uch oy muddatda:

xalqaro tajribani inobatga olgan holda “Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman) toʻgʻrisida”gi Qonunga mazkur qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirishlarni kiritishni nazarda tutuvchi qonun loyihasini ishlab chiqish hamda belgilangan tartibda kiritilishini taʼminlash;

“Davlat boji toʻgʻrisida”gi Qonunga Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman) hamda Vakilni davlat bojini toʻlashdan ozod qilinadigan jismoniy va yuridik shaxslarning qatʼiy roʻyxatiga qoʻshish boʻyicha oʻzgartirishlar kiritishni nazarda tutuvchi qonun loyihasini belgilangan tartibda kiritish tavsiya etilsin.

8. Vakil 2020-yil 1-noyabrga qadar bola huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish sohasidagi holatni tanqidiy oʻrganish asosida mavjud muammolarni hal etish va sohani takomillashtirish boʻyicha takliflarni kiritsin.

9. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman) Kotibiyatini zarur shart-sharoitlarga ega boʻlgan alohida bino (xonalar) bilan taʼminlash choralarini koʻrsin.

10. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman) Kotibiyati Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlari, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari hamda farmoyishlari, vazirliklar va idoralarning normativ-huquqiy hujjatlari hamda rasmiy statistik toʻplamlari, shu jumladan, ularning elektron shakllari majburiy ravishda yuboriladigan tashkilotlar roʻyxatiga kiritilsin.

11. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari Z.Sh. Nizomiddinov zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2020-yil 29-may,

PQ-4736-son

(Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 29.05.2020-y., 07/20/4736/0680-son)

lex.uz

Президента Республики Узбекистан

Постановление

О дополнительных мерах по совершенствованию системы защиты прав ребенка

В целях дальнейшего совершенствования системы защиты прав, свобод и законных интересов ребенка, обеспечения гарантий прав ребенка и создания действенной системы выполнения международных обязательств в данной сфере:

1. Принять к сведению, что постановлением Президента Республики Узбекистан от 22 апреля 2019 года № ПП-4296 «О дополнительных мерах по дальнейшему усилению гарантий прав ребенка» введена должность заместителя Уполномоченного Олий Мажлиса Республики Узбекистан по правам человека (омбудсмана) — Уполномоченного по правам ребенка.

2. Определить основными задачами и направлениями деятельности Уполномоченного по правам ребенка:

принятие участия в разработке и реализации Стратегии исполнения Конвенции Организации Объединенных Наций о правах ребенка и других документов по вопросам прав ребенка;

проведение среди детей и их законных представителей разъяснений о правах, свободах и законных интересах ребенка, пропаганду положений международных и национальных норм о правах ребенка и деятельности Уполномоченного по правам ребенка;

оказание содействия в повышении правосознания и правовой культуры населения в вопросах прав, свобод и законных интересов ребенка;

обеспечение гарантий защиты прав, свобод и законных интересов ребенка путем рассмотрения обращений физических и юридических лиц, в том числе детей и их законных представителей, о нарушении прав и законных интересов ребенка;

проведение изучений исполнения норм и требований актов законодательства о гарантиях прав ребенка;

осуществление мониторинга за внедрением в законодательство международных стандартов прав и свобод ребенка, а также соблюдением прав ребенка в деятельности государственных органов и других организаций в рамках своих полномочий;

регулярное информирование общественности о состоянии соблюдения прав, свобод и законных интересов ребенка и его защиты;

оказание содействия в социальной адаптации детей с ограниченными возможностями, а также детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей, после окончания ими детских воспитательных учреждений;

оказание содействия в обеспечении нуждающихся в жилье детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей, окончивших воспитательные учреждения, жилыми помещениями в коммунальном жилищном фонде целевого назначения, отвечающими санитарным, техническим нормам и другим требованиям законодательства;

оказание содействия в совершенствовании актов законодательства о правах, свободах и законных интересах ребенка, внесение предложений о принятии норм, направленных на обеспечение наиболее приоритетных интересов ребенка, в том числе ратификации международных документов по вопросам прав и свобод ребенка;

оказание содействия в совершенствовании деятельности органов государственной власти и управления, органов самоуправления граждан, негосударственных некоммерческих организаций и других институтов гражданского общества в сфере обеспечения прав, свобод и законных интересов ребенка и его защиты путем предоставления консультаций, рекомендаций и заключений;

развитие международного сотрудничества в сфере обеспечения прав, свобод и законных интересов ребенка.

3. Установить, что:

Уполномоченный по правам ребенка (далее — Уполномоченный) осуществляет свои полномочия самостоятельно и независимо от государственных органов и их должностных лиц;

Уполномоченный пользуется правом неприкосновенности и не может быть привлечен к уголовной ответственности, задержан, заключен под стражу или подвергнут мерам административного взыскания, налагаемым в судебном порядке, без согласия палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан;

уголовное дело в отношении Уполномоченного может быть возбуждено только Генеральным прокурором Республики Узбекистан;

не допускается принудительный привод, задержание, а равно досмотр личных вещей, багажа, транспорта, жилого и служебного помещения Уполномоченного;

Уполномоченный Олий Мажлиса Республики Узбекистан по правам человека (омбудсман) координирует деятельность Уполномоченного;

Уполномоченный ежегодно, не позднее 15 февраля года, следующего за отчетным, представляет в палаты Олий Мажлиса Республики Узбекистан доклад о состоянии соблюдения актов законодательства о защите прав, свобод и законных интересов ребенка государственными, в том числе правоохранительными органами;

при необходимости усиления внимания к отдельным аспектам защиты прав и свобод ребенка Уполномоченный может вносить в палаты Олий Мажлиса и Кабинет Министров Республики Узбекистан специальные доклады, направленные на принятие правовых, организационных, социально-экономических и иных мер;

Уполномоченный имеет региональных представителей в Республике Каракалпакстан, областях и городе Ташкенте, ведущих свою деятельность на общественных началах;

проекты нормативно-правовых актов по вопросам обеспечения прав, свобод и законных интересов ребенка в обязательном порядке согласуются с Уполномоченным.

4. Предоставить Уполномоченному для осуществления возложенных на него задач и функций следующие права:

запрашивать от государственных органов и организаций статистическую, аналитическую и иную информацию и материалы по вопросам, относящимся к его полномочиям;

пользоваться в установленном порядке базами данных государственных органов;

совместно с уполномоченными государственными органами, должностными лицами и представителями негосударственных организаций проверять сообщения о фактах нарушения прав, свобод и законных интересов ребенка;

вносить на рассмотрение Конституционного суда Республики Узбекистан вопросы в соответствии с законом;

принимать участие в заседаниях Конституционного суда Республики Узбекистан и излагать свою позицию по всем вопросам, рассматриваемым судом;

вносить на имя руководителей государственных органов и организаций обязательные к рассмотрению представления о нарушениях актов законодательства в сфере прав ребенка, устранении причин и условий, им способствующих, в рамках мониторинга ситуации и рассмотрения обращений в сфере прав ребенка;

вносить в соответствующие органы ходатайства о привлечении к ответственности лиц, в действиях которых выявлены нарушения прав и свобод ребенка;

обращаться в суды с заявлениями и исками о защите нарушенных прав, свобод и законных интересов ребенка в случаях, предусмотренных законом;

лично либо через своего представителя принимать участие в судебных процессах в целях защиты и восстановления нарушенных прав, свобод и законных интересов ребенка в случаях и формах, установленных законом;

проводить опросы среди населения по вопросам, связанным с правами ребенка, собирать статистические сведения и формировать базу данных о реализации прав ребенка;

принимать участие в подготовке учебных программ по вопросам прав ребенка, организовывать учебные семинары и тренинги по актуальным аспектам защиты прав и интересов ребенка;

привлекать в установленном порядке, в том числе на договорной основе, научные и другие организации, а также ученых и специалистов для осуществления экспертной и научно-аналитической работы о защите прав ребенка;

регулярно и беспрепятственно посещать учреждения, службы и органы, ответственные за заботу и защиту детей, в том числе образовательные, медицинские учреждения, места содержания под стражей и учреждения по исполнению наказаний;

направлять запросы в правоохранительные и судебные органы, омбудсманам других государств о защите прав ребенка, являющегося гражданином Узбекистана и находящегося на территории зарубежного государства, в соответствии с соглашениями и другими договорами о взаимной правовой помощи;

налаживать связи и вступать в членство международных организаций, сотрудничать с омбудсманами других государств в рамках своих полномочий;

заключать меморандумы, соглашения о взаимопонимании и сотрудничестве с национальными институтами и другими организациями по правам человека, реализовывать совместные программы и проекты, а также участвовать на регулярной основе в международных форумах по вопросам прав ребенка.

5. В целях ведения мониторинга за соблюдением прав, свобод и законных интересов ребенка создать при Уполномоченном Общественный совет по защите прав ребенка (далее — Совет).

Определить основными задачами Совета:

оказание содействия в разработке и внедрении эффективных механизмов по реализации приоритетных направлений государственной политики в сфере обеспечения прав, свобод и законных интересов ребенка;

налаживание взаимного сотрудничества с государственными органами, в том числе органами государственной власти на местах, негосударственными некоммерческими организациями и другими институтами гражданского общества, в сфере обеспечения и защиты прав, свобод и законных интересов ребенка;

разработку предложений об осуществлении координации и мониторинга деятельности государственных и негосударственных некоммерческих организаций в системе защиты прав, свобод и законных интересов ребенка;

разработку предложений о совершенствовании законодательства в сфере обеспечения прав, свобод и законных интересов ребенка;

информирование общественности о состоянии обеспечения прав, свобод и законных интересов ребенка и деятельности Уполномоченного.

Установить, что в состав Совета включаются авторитетные граждане, ученые, эксперты, представители негосударственных некоммерческих организаций, средств массовой информации и других институтов гражданского общества.

6. Рекомендовать палатам Олий Мажлиса Республики Узбекистан совместно с Кабинетом Министров Республики Узбекистан в трехмесячный срок разработку программы комплексных мер по дальнейшему усилению защиты прав, свобод и законных интересов ребенка.

7. Рекомендовать Уполномоченному Олий Мажлиса Республики Узбекистан по правам человека (омбудсману) совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами в трехмесячный срок:

принимая во внимание международный опыт, обеспечение разработки и внесения в установленном порядке проекта закона, предусматривающего внесение изменений в Закон Республики Узбекистан «Об Уполномоченном Олий Мажлиса Республики Узбекистан по правам человека (омбудсмане)», вытекающих из настоящего постановления;

внесение в установленном порядке проекта закона, предусматривающего внесение изменений в Закон Республики Узбекистан «О государственной пошлине» о включении Уполномоченного Олий Мажлиса Республики Узбекистан по правам человека (омбудсмана) и Уполномоченного в Исчерпывающий перечень физических и юридических лиц, освобождаемых от уплаты государственной пошлины.

8. Уполномоченному в срок до 1 ноября 2020 года внести предложения о решении существующих проблем и совершенствовании сферы на основе критического изучения ситуации в сфере защиты прав, свобод и законных интересов ребенка.

9. Кабинету Министров Республики Узбекистан принять меры по выделению Секретариату Уполномоченного Олий Мажлиса Республики Узбекистан по правам человека (омбудсмана) отдельного здания (помещений), имеющего необходимые условия.

10. Включить Секретариат Уполномоченного Олий Мажлиса Республики Узбекистан по правам человека (омбудсмана) в перечень организаций для обязательной рассылки законов Республики Узбекистан, постановлений палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, указов, постановлений и распоряжений Президента Республики Узбекистан, постановлений и распоряжений Кабинета Министров Республики Узбекистан, нормативно-правовых актов и официальных статистических сборников министерств и ведомств, в том числе их электронных форм.

11. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова и руководителя Администрации Президента Республики Узбекистан З.Ш. Низомиддинова.

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

29 мая 2020 г.,

№ ПП-4736

(Национальная база данных законодательства, 29.05.2020 г., № 07/20/4736/0680)

lex.uz