📅 2020-yil 28-may · Vazirlar Mahkamasi qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
UzbekAI
📅 2020 йил 28 май · Вазирлар Маҳкамаси қарорлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 28 мая 2020 г. · Постановления Кабинета Министров
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 28 May 2020 · Cabinet of Ministers resolutions
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
қарори
НИЗОМ
СХЕМАСИ
НИЗОМ
СХЕМАСИ
ТАДБИРЛАР ДАСТУРИ
Транспорт воситаларининг вазн ва ҳажм параметрларини назорат қилишни жорий этиш чора-тадбирлари тўғрисида
Ўзбекистон Республикаси ҳудудида автомобиль йўллари тармоғини сақлаш ва автомобиль транспортининг хавфсиз ҳаракатланишини таъминлаш, автомобиль йўлларида катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаларининг ҳаракатланишида вазн ва ҳажм параметрларини самарали назорат қилишни ташкил этиш орқали автомобиль йўлларининг таъмирлараро муддатларгача бузилишининг олдини олиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
1. Қуйидагилар:
Транспорт воситаларининг вазн ва ҳажм параметрларини назорат қилиш тартиби тўғрисидаги низом 1-иловага мувофиқ;
Катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаларининг йўналиш бўйича ҳаракатланишидан олдин автомобиль йўлларини ўрганиш тартиби тўғрисидаги низом 2-иловага мувофиқ;
2020 — 2022 йилларга мўлжалланган вазн ва ҳажм параметрларини назорат қилиш пунктларини қуриш, модернизациялаш ва замонавий техник воситалар билан жиҳозлаш бўйича тадбирлар дастури 3-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
2. Қуйидагилар:
а) транспорт воситаларининг вазн ва ҳажм параметрларини назорат қилиш пунктларини лойиҳалаштириш, қуриш, таъмирлаш, жиҳозлаш, махсус техника харид қилиш ва сақлаш бўйича буюртмачи этиб — Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Aвтомобиль йўллари қўмитаси;
б) транспорт воситаларининг вазн ва ҳажм параметрларини назорат қилиш пунктларини лойиҳалаштириш, қуриш, таъмирлаш, жиҳозлаш, махсус техника харид қилиш ва сақлаш ишлари бўйича молиялаштириш манбалари этиб Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Автомобиль йўллари қўмитаси фаолиятини ривожлантириш ва қўллаб-қувватлаш жамғармаси маблағлари ҳамда қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар белгилансин.
3. Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги хузуридаги Автомобиль йўллари қўмитаси лойиҳалаш ташкилотлари билан биргаликда уч ой муддатда Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Автомобиль йўллари қўмитаси фаолиятини ривожлантириш ва қўллаб-қувватлаш жамғармаси маблағлари ҳамда қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобига:
транспорт воситаларининг вазн ва ҳажм параметрларини назорат қилиш турғун (стационар) ва кўчма пунктларини қуриш ҳамда жиҳозлаш лойиҳаларининг техник-иқтисодий ҳисоб-китобларини (асосларини);
атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва ҳаракат хавфсизлиги қоидалари талабларини таъминлаш шарти билан вазн ва ҳажм параметрларини назорат қилиш турғун ва кўчма пунктларининг намунавий лойиҳалари ишлаб чиқилишини таъминласин.
4. Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Автомобиль йўллари қўмитасига катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаларининг вазн ва ҳажм параметрларини назорат қилиш пунктларини лойиҳалаштириш, қуриш, таъмирлаш, жиҳозлаш ишларини давлат-хусусий шериклик шартлари асосида амалга оширишга ҳамда белгиланган тартибда фойдаланишга топширишга рухсат берилсин.
5. Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги хузуридаги Автомобиль йўллари қўмитаси олти ой муддатда:
хорижий юк автотранспорт воситаларининг республика автомобиль йўллари бўйлаб ўтиши километрини ёки вақтини ҳисоб-китоб қилиш ва бунинг учун ҳақ ундириш бўйича техник-иқтисодий ҳисоб-китобларни ишлаб чиқсин, бунда халқаро амалиётдан келиб чиқиб замонавий ахборот технологиялари асосида жиҳозлаш ва фойдаланиш назарда тутилсин;
ишлаб чиқилган техник-иқтисодий ҳисоб-китобларнинг хулосалари асосида хорижий юк автотранспорт воситаларининг республика автомобиль йўллари бўйлаб ўтиши бўйича Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритсин.
6. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг биринчи ўринбосари A.Ж. Раматов ва Ўзбекистон Республикаси транспорт вазири Э.М. Ганиев зиммасига юклансин.
Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 28 майдаги 337-сон қарорига 1-ИЛОВА
Транспорт воситаларининг вазн ва ҳажм параметрларини назорат қилиш тартиби тўғрисида
1-боб. Умумий қоидалар
1. Ушбу Низом Ўзбекистон Республикасининг Давлат чегаралари орқали ўтказиш пунктларида ва Ўзбекистон Республикасининг автомобиль йўлларида хорижий ва миллий транспорт воситаларининг вазн ва ҳажм параметрларини назорат қилиш тартибини белгилайди.
2. Вазн ва ҳажм параметрлари назоратининг асосий мақсади транспорт воситаларининг автомобиль йўллари ва йўл иншоотларининг таъмирлараро муддатларигача бузилишининг олдини олиш ҳамда йўл ҳаракати хавфсизлигини кучайтиришни таъминлашдан иборат.
3. Мазкур Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
баландлик бўйича ўлчовни амалга ошириш — транспорт воситасининг кўндаланг (вертикал) кўринишининг (юк ва бошқа мосламалар инобатга олинади) юқори ва пастки нуқталари орасидаги масофани аниқлаш жараёни;
бир-бирига яқин ўқлар — транспорт воситасининг ўртасидаги масофа 1,8 метрдан кам бўлган ўқлари (икки ва ундан ортиқ);
бўлинмайдиган юк — юкларни уларга зарар етказмасдан бир неча қисмларга бўлиш ва бошқа транспорт воситаси билан ташиш имкони бўлмаган ҳолатда ёки юкни алоҳида қисмларга бўлгандан кейин уни дастлабки ҳолатига қайтариш имкони бўлмаган юклар; кўприклар ва бошқа иншоотларнинг темир-бетон оралиқ қурилмалари, алоҳида технологик блоклар (модуллар); пайвандланган (парчин михланган) кўприклар ва бошқа техник-ишлаб чиқариш конструкциялари; иккитадан ортиқ бўлмаган йирик диаметрли қувурлар; оғир юкли транспорт воситалари; қурилиш техникаси; қишлоқ хўжалик машиналари ва механизмлари; автокранлар; станоклар; саноат трансформаторлари, печлар, генераторлар, йиғма тегирмонлар; суюқ кимёвий моддалар билан тўлдирилган автоцистерналар; рефрижераторлар; пиво ишлаб чиқарувчи, шакар ишлаб чиқарувчи ва нефтни қайта ишловчи заводлар учун контейнерлар (реакторлар); трамвайлар; кемалар (қайиқлар), самолётлар; темир йўл вагонлари; туннел қазиш қалқонлари, старторлар; харбий техника; тез бузиладиган озиқ-овқат маҳсулотлари; техник-иқтисодий асосланган бошқа юклар;
вазн ва ҳажм параметрлари назоратининг автоматлаштирилган пункти — фото ва видео суратга олиш функцияларига эга автоматлаштирилган тарзда ишловчи махсус воситалардан фойдаланувчи назорат пункти;
вазн ва ҳажм параметрлари назорати кўчма пункти — транспорт воситаларининг вазн ва ҳажм параметрлари ўлчовини амалга ошириш учун махсус ускуналар билан жиҳозланган автомобиль;
вазн ва ҳажм параметрлари назорати стационар пункти — транспорт воситалари ҳаракати йўналишларида стационар жойлашган ва транспорт воситаларининг вазн ва ҳажм параметрлари ўлчовини амалга ошириш учун жиҳозланган назорат пункти;
вазнни қайта ўлчаш — транспорт воситаларининг вазн параметрларига аниқлик киритиш мақсадида ўтказиладиган қўшимча ўлчов;
икки ёки уч ўқли тиркама (яримтиркама)нинг ўққа тушадиган оғирлиги — автомобиль ёки тиркама (яримтиркама) умумий оғирлигидан автомобиль йўли ва йўл иншоотларига бир вақтда икки ёки уч ўқли тиркама ғилдиракларидан тушадиган оғирлик;
катта ҳажмли транспорт воситаси — ҳар қандай ҳажм кўрсаткичларидан бири Ўзбекистон Республикаси автомобиль йўллари орқали ҳаракатланиши учун белгиланган меъёрий ўлчовлардан (баландлик, кенглик ва узунлик) ортиқ бўлган транспорт воситаси;
оғир вазнли транспорт воситаси — ҳар қандай вазн кўрсаткичларидан бири Ўзбекистон Республикаси автомобиль йўллари орқали ҳаракатланиши учун белгиланган меъёрий ўлчовлардан вазни (умумий вазн ва ўққа тушувчи оғирлик) ортиқ бўлган транспорт воситаси;
кенглик бўйича ўлчовни амалга ошириш — транспорт воситасининг кўндаланг кўринишини (юк ва бошқа мосламалар инобатга олинади) иккита ён томони нуқталари орасидаги масофани аниқлаш жараёни;
махсус рухсатнома — Ўзбекистон Республикаси бўйлаб катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаларининг ҳаракатланиши ҳуқуқини берувчи махсус ҳужжат;
транспорт воситаси вазнини ўлчаш — сертификатланган автомобиль тарозилари ёрдамида транспорт воситалари ўқига тушувчи ва умумий оғирликни аниқлаш жараёни, ҳаракатланиш жараёнида авторанспорт воситасининг ўқи бўйича ва умумий вазнини ўлчаш;
узунлик бўйича ўлчовни амалга ошириш — транспорт воситасининг бўйлама кўринишининг (юк ва бошқа мосламалар инобатга олинади) олди ва орқа нуқталари орасидаги масофани аниқлаш жараёни;
якка ўқ — транспорт воситасининг энг яқин ўқигача 1,8 метрдан ортиқ бўлган масофада жойлашган транспорт воситаси ўқи;
ўққа тушадиган оғирлик (ўқ оғирлиги) — автомобиль оғирлигидан бир ўқ ғилдираклари орқали автомобиль йўлига ва йўл иншоотларига тушадиган оғирлик;
ҳаво подвескаси — амортизация элементи ҳаво ҳисобланадиган подвеска тизими.
2-боб. Вазн ва ҳажм параметрлари назорати пунктларига қўйиладиган минимал талаблар
4. Вазн ва ҳажм параметрлари назорати стационар пункти қуйидаги ускуна ва жиҳозлардан иборат бўлиши шарт:
а) автомобиль йўли минтақасида транспорт воситаларининг вазн ва ҳажм параметрларини ўлчаш асбобларини жойлаштириш учун жой;
б) транспорт воситаларининг вазнини ўлчаш учун тарози ускуналари ва ҳажмларини назорат қилиш учун ўлчов асбоблари;
в) фото ва видеоназорат тизими;
г) вазн ва ҳажм параметрлари назорати стационар пунктлари жойлашган ҳудуд, алоҳида ўтиш йўли ва ажратилган жойлар;
ж) вазн ва ҳажм параметрлари назорати стационар пункти таркибига кирувчи ўлчов воситаларидан фойдаланиш бўйича ҳужжатлар;
з) куну тун режимида ишлайдиган ходимлар учун мўлжалланган ва маълумот алмашиш алоқа воситалари билан жиҳозланган хона;
и) йўлни куннинг қоронғи вақтида сунъий ёритиш воситалари.
5. Вазн ва ҳажм параметрлари назоратининг автоматлаштирилган (WIM тизими) пунктида қуйидагилар мавжуд бўлиши керак:
а) транспорт воситаларининг ўқига тушадиган оғирликни ўлчовчи, ўқларнинг сони ва улар орасидаги масофани аниқловчи асбоб-ускуналар;
б) транспорт воситалари ҳажмларини ўлчаш ускуналари;
в) транспорт воситаларининг давлат рўйхатига олиш белгиларини таниш ва транспорт воситаларини суратга олиш функцияси мавжуд бўлган фото-видео тасвирга тушириш воситалари;
г) йўлни куннинг қоронғи вақтида сунъий ёритиш воситалари;
е) маълумот алмашиш алоқа воситалари.
6. Вазн ва ҳажм параметрлари назорати кўчма пункти зарур ускуна ва асбоблар билан жиҳозланган автомобиль ёки тиркамада ташкил этилади.
Вазн ва ҳажм параметрлари назорати кўчма пункти автомобиль йўли минтақасида жойлаштирилади. Вазн ва ҳажм параметрлари назорати кўчма пунктида вазн ва ҳажм назоратини амалга ошириш учун жой танлашда йўл ҳаракати хавфсизлиги таъминланиши лозим.
Вазн ва ҳажм параметрлари назорати кўчма пунктида қуйидагилар мавжуд бўлиши керак:
а) кўчма тарози ускунаси;
б) транспорт воситалари ҳажмларини назорат қилиш учун ўлчов воситалари;
г) вазн ва ҳажм параметрлари назорати кўчма пункти таркибига кирувчи ўлчов воситаларидан фойдаланиш бўйича ҳужжатлар.
3-боб. Назоратни амалга ошириш тартиби
7. Автомобиль йўлларида транспорт воситаларининг вазн ва ҳажм параметрларини ўлчаш учун ускуналарни қўллаган ҳолда назорат (кейинги ўринларда — вазн ва ҳажм параметрлари назорати) амалга оширилади.
8. Вазн ва ҳажм параметрлари назорати пунктлари уч турга бўлинади:
вазн ва ҳажм параметрлари назорати стационар пункти;
вазн ва ҳажм параметрлари назорати кўчма (мобиль) пункти;
вазн ва ҳажм параметрлари назоратининг автоматлаштирилган пункти.
9. Вазн ва ҳажм параметрлари назорати пунктлари (бино ва иншоотлар) йўл элементлари ҳисобланади.
10. Вазн ва ҳажм параметрлари назорати пунктларида қуйидагилар амалга оширилади:
транспорт воситаларининг вазн ва ҳажм параметрларини аниқлаш (оғирлик, узунлик, баланлик ва кенглик кабилар);
транспорт воситаларининг вазн ва ҳажм параметрларини инструментал назорат қилишнинг илғор усулларини ташкил этиш ва ишлаб чиқиш, шунингдек, пунктларда ҳаракат тезлигини чеклашни ташкил этиш;
катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаларининг ҳаракатланиши учун махсус рухсатномалар назоратини амалга ошириш;
вазн ва ҳажм ўлчов ускуналарининг сақланиши, уларнинг техник соз ҳолатда бўлиши, техника хавфсизлиги, экология ва ёнғин хавфсизлиги, меҳнат муҳофазаси, санитария-гигиена нормалари, шунингдек, йўл ҳаракати хавфсизлиги қоидалари талабларига риоя этилишини таъминлаш;
ваколатли органлар томонидан қоидабузарларга нисбатан қонунчиликда белгиланган тартибда баённомалар расмийлаштириш;
транспорт воситаларининг вазн ва ҳажм параметрлари тўғрисида статистик маълумотларнинг ягона ахборот базасини яратган ҳолда жамланишини таъминлаш ва транспорт воситаларининг вазн ва ҳажм параметрларини назорат қилиш бўйича бошқа ишларни амалга ошириш.
Транспорт воситаларининг вазн ва ҳажм параметрларини назорат қилиш ушбу Низомга илова қилинган схемага мувофиқ амалга оширилади.
11. Транспорт воситаларининг умумий оғирлиги товар-транспорт ҳужжатлари ва техник паспортлар бўйича аниқланади. Транспорт воситасининг умумий оғирлиги (масса) юк оғирлигини (брутто), шатакчининг юкланган оғирлигини ва техник кўрсаткичлар бўйича яримтиркама (тиркама) оғирлигини жамлаш йўли билан аниқланади.
12. Вазн ва ҳажм параметрлари назорати стационар ва кўчма пунктларида транспорт воситаларининг ортиқча юк ортилганлиги ёки транспорт воситаларининг ҳар бир ўқига тушадиган ортиқча юк оғирлиги учун белгиланган тартибда жарима солинишига асос бўлади.
13. Автоматлаштирилган режимда ишловчи фото ва видео тасвирга тушириш функциясига эга махсус техник воситалар мавжуд назорат пунктларида транспорт воситаларига ортиқча юк ортилганлиги ёки транспорт воситаларининг ҳар бир ўқига тушадиган ортиқча юк оғирлиги аниқланган тақдирда белгиланган тартибда маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисида баённома тузилади.
14. Вазн ва ҳажм параметрлари назорати, транспорт оқимида вазн ва ҳажм параметрларидан ортиқлик мавжудлиги эҳтимоли бўлган транспорт воситаси аниқланганда, вазн ва ҳажм параметрлари назорати стационар ёки кўчма пункт жойлашган жойга юбориб аниқлаштирилиши мумкин.
15. Транспорт воситаларининг вазн ва ҳажм параметрлари ортиқлиги эҳтимоли қуйидагилар билан белгиланади:
а) транспорт воситаси кузови бортидан юқори юкланганлиги ва/ёки кузовнинг қўшимча бортларидан ҳамда транспорт воситасининг ҳажмидан ташқарига чиқиб турувчи юкларнинг мавжудлиги;
б) подвеска узелларининг чўкиши;
в) транспорт воситасининг ҳаракат вақтида динамик хусусиятлари пасайиши;
г) транспорт воситаси ҳаракатланиши мумкин бўлган тезликда ўта секин ҳаракатланиши;
д) транспорт воситаси бештадан ортиқ ўққа эгалиги ва бошқа асосли сабаблар.
16. Автомобиль йўлларида кўчма ва стационар пунктларида назоратни амалга ошириш бўйича асосий иш жараёнлари қуйидагилардан иборат:
транспорт воситасини тўхтатиш;
вазн ва ҳажм параметрларини аниқлаш билан боғлиқ транспорт ҳужжатларини текшириш;
транспорт воситаларининг вазн ва ҳажм параметрларини аниқлаш, шу жумладан, автоматлаштирилган тизим орқали;
катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситалари эгаларида (фойдаланувчиларда) махсус рухсатномаларнинг мавжудлигини ва махсус рухсатномада белгиланган йўналишга ҳамда йўл ҳаракати шартларига риоя этилишини текшириш;
назоратдан ўтиш билан боғлиқ ҳужжатларни расмийлаштириш ва бошқалар.
17. Вазн ва ҳажм параметрлари назорати стационар пунктларида вазн параметрларини назорат қилиш автоматлаштирилган тарзда бевосита ҳаракатланиш вақтида ёки йўл минтақасида жойлашган мухсус майдонларда амалга оширилиши мумкин.
18. Маълум бир йўналишда вазн ва ҳажм параметрларидан ортиқлик мавжудлиги эҳтимоли бўлган транспорт воситаларининг ҳаракатланиши аниқланганда (такрорланган ҳолатларда) инспекторлар томонидан ушбу йўналиш бўйича алоҳида назорат қилиниши ва аниқлаштирилиши лозим.
19. Кўчма ва стационар пунктларида:
Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Транспорт назорати инспекцияси инспекторлари (кейинги ўринларда — Инспектор) республика ҳудудида;
Божхона қўмитаси Ўзбекистон Республикаси давлат чегараси ўтиш пунктларида қуйидагилардан иборат инструментал вазн ва ҳажм назоратини амалга оширади:
транспорт воситасининг ҳажмларини ўлчаш (оғирлик, узунлик, кенглик ва баландлик кабилар);
ўқлар ўртасидаги масофани ўлчаш;
ўқларга тушадиган оғирликни ўлчаш;
умумий оғирлигини ўлчаш ва бошқалар.
20. Ҳажм параметрларини ўлчашда транспорт воситаларига ўрнатилган қуйидаги воситалар ҳисобга олинмайди:
а) транспорт воситасининг узунлигини ўлчашда:
олд ойналарини тозалаш ва ювиш воситалари;
божхона пломбаси ва унинг ҳимоя элементлари.
б) транспорт воситасининг кенглигини ўлчашда:
божхона пломбаси ва унинг ҳимоя элементлари.
21. Инструментал текширувлар натижалари белгиланган меъёрий талабларга мос бўлмаганда инспектор томонидан баённома расмийлаштирилади ва унда қуйидагилар қайд этилади:
вазн ва ҳажм параметрлари назорати пунктининг рақами ёки номи, тузилган вақти ва санаси;
вазн ва ҳажм параметрлари назорати стационар ёки кўчма пунктлари жойлашган манзил, шу жумладан, сунъий йўлдошли глобал навигацион тизим маълумотлари (мавжуд бўлганда);
ўлчов воситасининг номи, тури ва серия рақами, ишлаб чиқарилган йили, ўлчов воситасининг турини тасдиқлаш тўғрисида гувоҳнома (рақами, амал қилиш муддати, рўйхатга олинган рақами), текширувдан (қиёслашдан) ўтказилгани тўғрисидаги гувоҳноманинг амал қилиш муддати;
транспорт воситасининг (якка транспорт воситаси, шатакчи, тиркама, яримтиркама) русуми, модели ва давлат рақами белгиси;
транспорт воситаси тури (якка транспорт воситаси ёки автопоезд);
транспорт воситасининг эгаси (номи, манзили, телефони, техник паспорт рақами);
транспорт воситасининг ҳайдовчиси (фамилияси, исми, отасининг исми, ҳайдовчилик гувоҳномаси серияси ва рақами);
юк жўнатувчи (ташкилот)нинг номи, манзили ва телефони (маълумот мавжуд бўлганда);
товар-транспорт юкхати ҳужжатлари бўйича юкнинг хусусиятлари (номи, бўлинадиган/бўлинмайдиган, оғирлиги, ҳажмлари ва бошқалар);
транспорт воситаси ёки автопоезднинг рухсат этилган вазнининг миқдори (тоннада);
ўқлар орасидаги масофалар ва ўқдаги ғилдираклар сони кўрсатилган ҳолда ўққа ҳамда ўқлар гуруҳига тушадиган рухсат этилган оғирлик;
транспорт воситаси ёки автопоезднинг узунлиги, эни ва баландлигининг ўлчамлари (метрда);
умумий оғирликнинг ўққа тушадиган оғирлик ҳамда ўқлар ўртасидаги масофа (метрда) ва ўқлардаги ғилдираклар сони кўрсатилган ҳолда ўқлар гуруҳига тушадиган оғирликнинг аниқланган кўрсаткичлари (шу жумладан, фото ва видео тасвирга олиш усулида);
белгиланган қатнов йўли ва йўналиш ҳамда ушбу қатнов йўли йўналиши бўйича босиб ўтган масофаси (километрда) ва бошқалар.
22. Қуйидаги ҳолларда транспорт воситаларининг вазни тарозида такроран ўлчанади:
транспорт воситаси ҳайдовчиси томонидан вазн ўлчайдиган тарози платформасидан ўтиш технологияси бузилиши натижасида вазнни ўлчаш ускуналари носоз ҳолга келганда;
тарозида ўлчаш ўққа тушадиган оғирликни ўзгартириш мақсадида юкнинг бир қисмини бошқа жойга олиш ёки транспорт воситасидан тушириш билан боғлиқ бўлган ҳолларда транспорт воситаси эгаси (фойдаланувчиси) ёки унинг вакили томонидан ёзма равишда ариза берилганда;
транспорт воситасининг юки билан тўлиқ оғирлиги вазн ўлчаш жараёнидаги кўрсаткичи ушбу транспорт воситасига тегишли техник паспорт ва товар-транспорт юкхатида келтирилган оғирлик кўрсаткичларидан икки фоиз миқдоридан ошганда, агар транспорт воситасининг эгаси (фойдаланувчиси) ушбу вазн ўлчаш натижаларига рози бўлмаган ҳолатда пункт инспектори номига бир маротабалик ёзма ариза билан қайта тарозидан ўлчаш учун мурожаат қилишга хақли. Бунда, товарларнинг оғирлиги ва жойлашишига ўзгартиришлар киритилмаганлиги (транспорт воситасидан юк туширилмаган, бошқасига қайта ортилмаган) ҳамда бутлиги таъминланган бўлиши, шунингдек, ушбу жараён пункт инспекторининг қайта тарозида ўлчаш тўғрисидаги қарори асосида бир соат ичида амалга оширилиши лозим.
Транспорт воситасига ортиқча юк ортилганлиги аниқланган тақдирда, ортиқча ортилган юклар туширилгандан сўнг транспорт воситасининг автомобиль йўлига чиқишига рухсат берилишидан олдин такроран ўлчаниши мумкин.
23. Назоратдан ўтиш транспорт воситаси ҳайдовчиси томонидан тақдим этиладиган транспорт ҳужжатларига белги-штамп босиш йўли билан расмийлаштирилади. Назоратдан ўтгани ҳақидаги штамп йўл варақасига, у мавжуд бўлмаган тақдирда, товар-транспорт юкхатига босилади. Автоматлаштирилган пунктлар бундан мустасно.
Штампда инспектор ўлчов санаси, «Ҳужжатлар назорати» ёки «Ҳужжатлар ва ҳажм назорати» белгисини (агар тарозига тортиш амалга оширилмаган бўлса) ва ўз имзосини қўяди.
Ҳужжатли текширувдан ўтганлик тўғрисидаги белги ташувчини ҳаракат йўналиши бўйича вазн ўлчов ускуналаридан фойдаланган ҳолда текширувни амалга оширишдан озод эта олмайди.
Вазн ва ҳажм параметрлари рухсат этилган меъёрдан ортиқ бўлган тақдирда, инспектор ташувчидан катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаларининг ҳаракатланиши учун махсус рухсатномадаги қайд этилган вазн ва ҳажм параметрларининг ҳақиқийлигига мослигини текширади.
Махсус рухсатнома асосида ҳаракатланаётган оғир вазнли ва (ёки) катта ҳажмли транспорт воситаларининг ҳаракатланиш тезлиги соатига 50 км дан ошишига йўл қўйилмайди ва транспорт воситасида белгиланган тартибда тезликни чегаралаш белгиси ўрнатилади.
24. Мумкин бўлган ёки махсус рухсатномада белгиланган параметрларнинг биттаси бўлса ҳам ортиб кетиши, махсус рухсатномада белгиланган ҳаракат йўналишидан оғиш ҳолати аниқланган тақдирда, инспектор тақдим этилган рухсатномани бекор қилади, катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситасининг бутун ҳаракат йўналиши бўйича ўтганлиги компенсациясини қайта ҳисоб-китоб қилади ва ташувчи томонидан қўшимча тўлов амалга оширилгандан сўнг унга катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаси ҳаракати учун янги махсус рухсатнома қайта расмийлаштирилади.
Ушбу қўшимча тўловлар инспектор томонидан белгиланган тартибда кирим қилингандан сўнг юк ташувчига тегишли чек ёки квитанция берилади.
25. Махсус рухсатнома бекор қилинганда катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаси махсус рухсатномасиз ҳаракатланаётган ҳисобланади ва ундан рухсатномасиз босиб ўтилган йўналиш учун қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган тарифлар ҳажмидан беш баробар миқдорида қўшимча тўлов (махсус рухсатномани олганда тўланган миқдорни ҳисобга олган ҳолда) ундирилади.
26. Катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаси эгасида (фойдаланувчида) автомобиль йўлларидан ўтиш учун махсус рухсатнома мавжуд бўлмаган ёки рухсатномада белгиланган ҳаракат йўналишидан четланган, шунингдек, йўл ҳаракатлари шартлари бузилган тақдирда, инспектор транспорт воситаси ҳаракатини тўхтатади ва баённома расмийлаштиради.
Автоматлаштирилган пунктларида аниқланган ҳолатлар бўйича автомат тарзда баённома расмийлаштирилади.
27. Вазн ва ҳажм параметрлари назорати пунктлари иш жараёнини ташкил этиш билан боғлиқ ва унинг ҳудудидаги барча асбоб-ускуналарга етказилган ҳар қандай шикастлар зарар етказувчи томонидан қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда тўлиқ қопланади.
4-боб. Вазн ва ҳажм параметрлари назорати пунктлари инспекторларининг ҳуқуқлари ва мажбуриятлари
28. Вазн ва ҳажм параметрлари назорати пунктлари инспектори транспорт воситаларини тўхтатиш ва қуйидагиларни текшириш ҳуқуқига эга:
транспорт воситаси ҳайдовчиларида юкларни, шу жумладан, катта ҳажмли ва оғир вазнли юкларни ташиш ҳуқуқини тасдиқловчи ҳужжатларнинг мавжудлиги (рухсатнома, тарози ўлчови сертификати ёки белгиланган шаклдаги белги, ДЙҲХХ билан келишилган йўналиш схемаси);
рухсатномада белгиланган йўналишнинг транспорт воситаси ҳаракати ҳақиқий йўналишига мослиги;
транспорт воситасининг вазн кўрсаткичларининг рухсатномада кўрсатилганига мослиги;
рухсатнома амал қилиш муддатининг ташишларни бажаришнинг ҳақиқий муддатига мослиги.
29. Катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситалари ҳаракатланиши қоидалари бузилган, белгиланган намунадаги махсус рухсатнома мавжуд бўлмаган тақдирда, вазн ва ҳажм параметрлари назорати пункти инспектори қуйидаги ҳуқуқларга эга:
Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексининг 125 1 -моддасига мувофиқ маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисида баённома расмийлаштириш;
Ўзбекистон Республикаси қонунчилигида белгиланган миқдорда умумий фойдаланишдаги автомобиль йўллари бўйлаб катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситалари ҳаракатланиши учун тўловлар ундириш;
ушбу Низомга мувофиқ бекор қилинган рухсатномалар ўрнига янги махсус рухсатномалар расмийлаштирилишига кўрсатма бериш.
30. Вазн ва ҳажм параметрлари назорати пункти инспекторларига қуйидагилар тақиқланади:
катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситасининг ҳайдовчиси ёки унинг вакили ёзма ариза билан мурожаат қилганда тарозида қайта ўлчашдан асоссиз равишда бош тортиш;
катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситасининг бутун ҳаракат йўналиши бўйича ўтганлиги компенсациясини қайта ҳисоб-китоб қилишни (ҳисоблаш) ва янги махсус рухсатнома расмийлаштирилишига кўрсатма беришни пайсалга солиш;
тарозиларни тамагирлик ҳаракатларида тўғирлаб қўйиш ва қоидабузарликлар тўғрисида нотўғри маълумот бериш;
бошқа юклатилган вазифаларга риоя этмаслиги ёки рухсат этилган параметрлардан ортиқ юкланган катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаларининг рухсатсиз ўтишининг олдини олиш бўйича ўз вазифаларини бажаришга совуққонлик билан ёндашиш ёки ҳаракатсизлик каби ҳолатлар.
5-боб. Якунловчи қоидалар
31. Транспорт воситаларининг вазн ва ҳажм параметрлари назорати амалга оширилиши бошқа транспорт воситаларининг ҳаракатига тўсқинлик қилиши мумкин эмас.
32. Ушбу Низом талаблари бузилишига йўл қўйган юридик ва жисмоний шахслар Ўзбекистон Республикаси қонунчилигида белгиланган тартибда жавоб берадилар.
Транспорт воситаларининг вазн ва ҳажм параметрларини назорат қилиш тартиби тўғрисидаги низомга ИЛОВА
Транспорт воситаларининг вазн ва ҳажм параметрларини назорат қилиш
Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 28 майдаги 337-сон қарорига 2-ИЛОВА
Катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаларининг йўналиш бўйича ҳаракатланишидан олдин автомобиль йўлларини ўрганиш тартиби тўғрисида
1-боб. Умумий қоидалар
1. Ушбу низом катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситалари Ўзбекистон Республикасининг ҳудудидаги автомобиль йўлларидан ҳаракатланишидан аввал автомобиль йўллари ва сунъий иншоотларни техник ўрганиш тартибини белгилайди.
2. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
автомобиль йўллари ва сунъий иншоотлар бўйлаб катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаларини ўтказиш шартлари ва имкониятларини баҳолаш тўғрисида техник хулоса (кейинги ўринларда — техник хулоса) — йўл қопламаси ва сунъий иншоотларнинг транспорт-эксплуатация ҳолатини баҳолаш асосида ўтказиш шартлари, кўтариш қобилиятлари, катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаларининг ҳаракатланиш йўналишлари, тартиби ва шартлари билан батафсил ишлаб чиқилган ҳужжат;
автомобиль йўлларининг мавжуд ҳолатини ўрганиш (кейинги ўринларда — махсус кўрик) — ўтказиш имкониятларини аниқлаш ва тегишли чора-тадбирларни ишлаб чиқиш мақсадида автомобиль йўллари ва йўл иншоотларининг параметрлари, хусусиятлари ва фойдаланиш шартлари, нуқсонлари тўғрисидаги маълумотларни ҳамда катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаларининг ҳаракатланиш имкониятини баҳолаш ва прогнозлаштириш учун зарур бўлган бошқа маълумотларни тўплаш ва таҳлил қилиш жараёни;
катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаси — вазн ва (ёки) ҳажм кўрсаткичлари Ўзбекистон Республикаси автомобиль йўллари орқали ҳаракатланиши учун қонунчилик ҳужжатларида белгиланган вазн ва (ёки) ҳажм меъёрларидан ортиқ бўлган транспорт воситаси;
махсус рухсатнома — Ўзбекистон Республикаси бўйлаб катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаларининг ҳаракатланиши ҳуқуқини берувчи махсус ҳужжат;
транспорт воситасининг техник жиҳатдан йўл қўйиладиган умумий оғирлиги — юк, ҳайдовчи ва йўловчилар мавжуд бўлган транспорт воситасининг ишлаб чиқарувчи томонидан белгиланган ва транспорт воситасини рўйхатдан ўтказиш тўғрисидаги гувоҳномада кўрсатилган максимал оғирлиги. Автопоезднинг техник жиҳатдан рухсат этилган умумий оғирлиги автотранспорт воситаси (ғилдиракли трактор) ва тиркаманинг техник жиҳатдан рухсат этилган умумий оғирликлари йиғиндиси;
3. Катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаларининг ҳаракатланиши учун махсус кўрик ўтказиш чоғида Ўзбекистон Республикаси ҳудудида умумий фойдаланишдаги автомобиль йўллари бўйича катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаларининг ўтиши йўналиши техник хулосаси ишлаб чиқилади.
Қатнов йўналиши (маршрут) лойиҳасини ишлаб чиқиш учун қуйидаги ишлар босқичма-босқич амалга оширилади:
а) автомобиль йўлларини кўрсатган ҳолда энг қисқа йўналиш қидирилади (хариталардан) ва бунда муқобил йўналишларнинг барча мумкин бўлган вариантлари ўрганилади;
б) таклиф қилинганлар орасидан энг мақбул вариант танланади;
в) зарурат бўлганда, катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаларининг нормативлардан юқори кўрсаткичлари, юкланишининг майдони текшируви амалга оширилади;
г) танланган йўналиш бўйича ҳаракатланиш учун яроқсиз бўлган участкалар аниқланади (иншоотларнинг йўлдан баландлиги, бурилишлар радиуслари, кўприк иншоотларининг техник ҳолати ҳамда кўтариш қобилияти, бўйлама қияликлар ва шу кабилар);
д) катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаларининг танланган йўналиш бўйича ҳаракатланиши учун имконият бўлмаса, муқобил йўналиш қидирилади;
е) махсус кўрик натижалари бўйича фикр, тавсия ва хулосаларни ўз ичига олган техник хулоса расмийлаштирилади.
Техник хулосада қатнов йўлининг ўзига хос жойлари манзиллари кўрсатилган зарур фотосуратлар, шу жумладан:
катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситалари ҳаракатланиши йўналишининг харитаси;
катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситалари тўсиқларсиз ҳаракатланиши учун шарт-шароитларни яратиш бўйича олдиндан амалга оширилиши зарур бўлган чора-тадбирлар;
автомобиль йўллари ва сунъий иншоотларнинг сақланишини яхшилаш ёки катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситалари ҳаракатланиши натижасида уларга етказиладиган салбий таъсирни камайтириш бўйича зарур чора-тадбирлар ва бошқалар ҳақидаги маълумотлар мавжуд бўлади.
2-боб. Катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаларининг ҳаракатланиши йўналишини аниқлаш ва баҳолаш
4. Юк ташувчи (буюртмачи) ёки уларнинг вакиллари махсус рухсатнома олиш учун «Лицензия» ахборот тизими орқали мурожаат этишлари зарур.
5. Катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаларининг йўналиш бўйича ҳаракатланишидан олдин автомобиль йўлларини ўрганиш ушбу Низомга илова қилинган схемага мувофиқ амалга оширилади.
6. Катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситалари ҳаракатланиши йўналишидаги автомобиль йўлларининг мавжуд ҳолатини ўрганмасдан, техник хулосани ишлаб чиқмасдан катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаларининг мўлжалланган йўналиш бўйича ҳаракатланишига рухсат бериш имкони бўлмаса, махсус рухсатнома бериш учун ваколатли ташкилот бу ҳақда юк ташувчи (буюртмачи) ёки уларнинг вакилларини 3 иш куни давомида хабардор қилади.
7. Махсус кўрик ўтказиш ишлари катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаларининг умумий оғирлиги, ўқи бўйича оғирлиги ва ҳажм ўлчамларидан келиб чиқиб бир ойгача бўлган муддатда амалга оширилади, белгиланган меъёрлардан уч баробар ортиқ юклар бундан мустасно.
8. Йўл ҳаракати хавфсизлигини, автомобиль йўллари ва сунъий иншоотларнинг сақланишини таъминлаш мақсадида катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаларининг ҳаракатланиши йўналишини танлашда автомобиль йўлларининг транспорт-эксплуатация ҳолати ва юк кўтариш қобилияти, таклиф қилинаётган қатнов йўлидаги сунъий иншоотларнинг юк кўтариш имкониятлари ва параметрлари баҳоланиши ҳамда йўл ҳаракати интенсивлиги инобатга олиниши керак.
9. Катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситалари учун қатнов йўлини танлашда йўл ишларини бажариш билан боғлиқ вазиятларни ҳисобга олиш керак, бунда йўл ҳаракатини ташкил этишнинг амалдаги схемалари сезиларли даражада ўзгаришига олиб келадиган йўл ишлари бажарилиши билан боғлиқ вазият инобатга олиниши лозим (ҳаракатланиш йўлларини ёпиш, ҳаракатланишнинг қарама-қарши йўлига чиқиш, муҳандислик иншоотларини таъмирлаш, ёпиқ участкаларни айланиб ўтиш йўналишлари).
10. Катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаларининг ҳаракатланиши йўналиши имкон қадар катта аҳоли пунктлари орқали ўтмаслиги керак. Катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаларини аҳоли пунктлари ичида ўтказиш зарурати туғилса ҳаракатланиш йўллари имкони борича транспорт ҳаракати интенсив (ҳаракат жадаллиги юқори бўлган) кўчалар бўйича ўтмаслиги лозим.
11. Бир йўналишда махсус кўрик ўтказилгандан сўнг такроран 15 кун ичида қайта махсус кўрикдан ўтказиш талаб этилмайди, белгиланган меъёрлардан уч баробар ортиқ юклар бундан мустасно.
12. Техник хулоса қуйида келтирилган шартларнинг ҳеч бўлмаганда биттаси мавжуд бўлган ҳолларда ишлаб чиқилади:
катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаларининг умумий оғирлиги 70 тоннадан ошса;
катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаларининг узунлиги 24 метрдан ошса;
катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаларининг кенглиги 3,5 метрдан ошса;
катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаларининг баландлиги 4,5 метрдан ошса;
умумий фойдаланишдаги автомобиль йўллари учун автотранспорт воситасининг (автопоезднинг) битта ўқига тушган оғирлик миқдори 13 тоннадан ортиқ бўлганда.
13. Автомобиль йўлларини махсус кўрикдан ўтказиш ва техник хулоса ишлаб чиқиш хизматлари учун тўловлар юк ташувчи (буюртмачи) ёки уларнинг вакиллари билан автомобиль йўллари соҳасидаги махсус ваколатли орган ёки у ваколат берган ташкилот ўртасида тузилган шартнома асосида йўналишнинг ҳар бир километр масофаси учун транспорт воситасининг юк билан умумий оғирлиги:
100 тоннагача бўлган транспорт воситалари учун базавий ҳисоблаш миқдорининг ўн беш фоизи;
100 тонна ва ундан ортиқ бўлган транспорт воситалари учун базавий ҳисоблаш миқдорининг йигирма фоизи миқдорида ҳисоб-китоб қилинади.
Махсус кўрикдан ўтказиш ва техник хулоса ишлаб чиқиш хизматлари учун тўловлардан келиб тушган маблағларнинг эллик фоизи Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Автомобиль йўллари қўмитаси фаолиятининг ривожлантириш ва қўллаб-қувватлаш жамғармасига йўналтирилади.
Катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаларининг йўналиш бўйича ҳаракатланишидан олдин автомобиль йўлларини ўрганиш тартиби тўғрисидаги низомга ИЛОВА
Катта ҳажмли ва оғир вазнли транспорт воситаларининг йўналиш бўйича ҳаракатланишидан олдин автомобиль йўлларини ўрганиш
Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 28 майдаги 337-сон қарорига 3-ИЛОВА
2020 — 2022 йилларга мўлжалланган вазн ва ҳажм параметрларини назорат қилиш пунктларини қуриш, модернизациялаш ва замонавий техник воситалар билан жиҳозлаш бўйича
Т/р Автомобиль йўлининг номи Пунктларнинг жойлашув манзили * Шу жумладан, йиллар бўйича (бирлик): 2020 йил 2021 йил 2022 йил Республика бўйича жами пунктлар сони — 52 та, жумладан: 8 30 14 Қорақалпоғистон Республикаси 2 2 — 1. А380 «Ғузор — Бухоро — Нукус — Бейнеу» 753 км 2 — — 2. А380 «Ғузор — Бухоро — Нукус — Бейнеу» 698 км — 2 — Андижон вилояти 2 2 — 3. А 373 «М39 автойўли — Гулистон — Бўка — Ангрен — Қўқон ва Андижон орқали — Ўш» 385 км — 2 — 4. А 373 «М39 автойўли — Гулистон — Бўка — Ангрен — Қўқон ва Андижон орқали — Ўш» 475 км 2 — — Бухоро вилояти — 2 — 5. М37 «Самарқанд — Бухоро — Туркманбоши» 212 км — 2 — Жиззах вилояти — 4 2 6. М39 «Алмати — Бишкек — Тошкент — Шаҳрисабз — Термиз» 1018 км — 2 — 7. А376 «Қўқон — Жиззах» 245 км — — 2 8. М34 «Тошкент — Душанбе» 174 км — 2 — Қашқадарё вилояти — 2 — 9. А378 «Самарқанд — Ғузор» 58 км — 2 — Навоий вилояти — 2 — 10. М37 «Самарқанд — Бухоро — Туркманбоши» 147 км — 2 — Наманган вилояти — — 2 11. 4Р117 «Тўрақўрғон ш. — Наманган ш. — Чортоқ ш. — Кесканёр қ. — Сассиқсой қ. — М41 автойўли» 6 км — — 2 Самарқанд вилояти — 2 — 12. М39 «Алмати — Бишкек — Тошкент — Шаҳрисабз — Термиз» 1081 км — 2 — Сурхондарё вилояти 2 2 — 13. М41 «Бишкек — Душанбе — Термиз» 1618 км 2 — — 14. М39 «Алмати — Бишкек — Тошкент — Шаҳрисабз — Термиз» 1334 км — 2 — Сирдарё вилояти — — 2 15. М39 «Алмати — Бишкек — Тошкент — Шаҳрисабз — Термиз» 919 км — — 2 Тошкент вилояти 2 4 4 16. 4Р4 - а «Сариёғоч шаҳрига» 5 км — 2 — 17. М39 «Алмати — Бишкек — Тошкент — Шаҳрисабз — Термиз» 807 км 2 — — 18. 4Р186 «Чиноз ш. — Чиноз ПҚҚП — Яллама қ. — Қозоғистон Республикаси чегараси» 5 км — — 2 19. 4Р20 «Қорасув қ. — Бўка ш. — Бекобод ш.» 63 км — — 2 20. М39 «Алмати — Бишкек — Тошкент — Шаҳрисабз — Термиз» 817 км — 2 — Хоразм вилояти — 4 — 21. 4Р 161 «Урганч ш. — Чолиш қ. — Беруний ш.» 11,5 км — 2 — 22. 4Р 156-г «Туркманистон Республикаси чегарасига» 15 км — 2 — Фарғона вилояти — 4 4 23. А376 «Қўқон — Жиззах» 45 км — 2 — 24. 4Р144 «Фарғона ш. — Водил қ. — Ҳамзаобод қ.» 25 км — — 2 25. 4Р147 «Марғилон ш. — Риштон ш. — Ўқчи қ. — Каримдевона қ — Конибодом ш.» 101 км — 2 — 26. 4Р143 «Фарғона ш. — Қувасой ш. — Қизилқия ш.» 25 км — — 2
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Тошкент ш.,
2020 йил 28 май,
337-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
NIZOM
SXEMASI
NIZOM
SXEMASI
TADBIRLAR DASTURI
Transport vositalarining vazn va hajm parametrlarini nazorat qilishni joriy etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
Oʻzbekiston Respublikasi hududida avtomobil yoʻllari tarmogʻini saqlash va avtomobil transportining xavfsiz harakatlanishini taʼminlash, avtomobil yoʻllarida katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalarining harakatlanishida vazn va hajm parametrlarini samarali nazorat qilishni tashkil etish orqali avtomobil yoʻllarining taʼmirlararo muddatlargacha buzilishining oldini olish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Quyidagilar:
Transport vositalarining vazn va hajm parametrlarini nazorat qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq;
Katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalarining yoʻnalish boʻyicha harakatlanishidan oldin avtomobil yoʻllarini oʻrganish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq;
2020 — 2022-yillarga moʻljallangan vazn va hajm parametrlarini nazorat qilish punktlarini qurish, modernizatsiyalash va zamonaviy texnik vositalar bilan jihozlash boʻyicha tadbirlar dasturi 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Quyidagilar:
a) transport vositalarining vazn va hajm parametrlarini nazorat qilish punktlarini loyihalashtirish, qurish, taʼmirlash, jihozlash, maxsus texnika xarid qilish va saqlash boʻyicha buyurtmachi etib — Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi huzuridagi Avtomobil yoʻllari qoʻmitasi;
b) transport vositalarining vazn va hajm parametrlarini nazorat qilish punktlarini loyihalashtirish, qurish, taʼmirlash, jihozlash, maxsus texnika xarid qilish va saqlash ishlari boʻyicha moliyalashtirish manbalari etib Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi huzuridagi Avtomobil yoʻllari qoʻmitasi faoliyatini rivojlantirish va qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi mablagʻlari hamda qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar belgilansin.
3. Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi xuzuridagi Avtomobil yoʻllari qoʻmitasi loyihalash tashkilotlari bilan birgalikda uch oy muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi huzuridagi Avtomobil yoʻllari qoʻmitasi faoliyatini rivojlantirish va qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi mablagʻlari hamda qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga:
transport vositalarining vazn va hajm parametrlarini nazorat qilish turgʻun (statsionar) va koʻchma punktlarini qurish hamda jihozlash loyihalarining texnik-iqtisodiy hisob-kitoblarini (asoslarini);
atrof-muhitni muhofaza qilish va harakat xavfsizligi qoidalari talablarini taʼminlash sharti bilan vazn va hajm parametrlarini nazorat qilish turgʻun va koʻchma punktlarining namunaviy loyihalari ishlab chiqilishini taʼminlasin.
4. Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi huzuridagi Avtomobil yoʻllari qoʻmitasiga katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalarining vazn va hajm parametrlarini nazorat qilish punktlarini loyihalashtirish, qurish, taʼmirlash, jihozlash ishlarini davlat-xususiy sheriklik shartlari asosida amalga oshirishga hamda belgilangan tartibda foydalanishga topshirishga ruxsat berilsin.
5. Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi xuzuridagi Avtomobil yoʻllari qoʻmitasi olti oy muddatda:
xorijiy yuk avtotransport vositalarining respublika avtomobil yoʻllari boʻylab oʻtishi kilometrini yoki vaqtini hisob-kitob qilish va buning uchun haq undirish boʻyicha texnik-iqtisodiy hisob-kitoblarni ishlab chiqsin, bunda xalqaro amaliyotdan kelib chiqib zamonaviy axborot texnologiyalari asosida jihozlash va foydalanish nazarda tutilsin;
ishlab chiqilgan texnik-iqtisodiy hisob-kitoblarning xulosalari asosida xorijiy yuk avtotransport vositalarining respublika avtomobil yoʻllari boʻylab oʻtishi boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritsin.
6. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari A.J. Ramatov va Oʻzbekiston Respublikasi transport vaziri E.M. Ganiyev zimmasiga yuklansin.
Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 28-maydagi 337-son qaroriga 1-ILOVA
Transport vositalarining vazn va hajm parametrlarini nazorat qilish tartibi toʻgʻrisida
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegaralari orqali oʻtkazish punktlarida va Oʻzbekiston Respublikasining avtomobil yoʻllarida xorijiy va milliy transport vositalarining vazn va hajm parametrlarini nazorat qilish tartibini belgilaydi.
2. Vazn va hajm parametrlari nazoratining asosiy maqsadi transport vositalarining avtomobil yoʻllari va yoʻl inshootlarining taʼmirlararo muddatlarigacha buzilishining oldini olish hamda yoʻl harakati xavfsizligini kuchaytirishni taʼminlashdan iborat.
3. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
balandlik boʻyicha oʻlchovni amalga oshirish — transport vositasining koʻndalang (vertikal) koʻrinishining (yuk va boshqa moslamalar inobatga olinadi) yuqori va pastki nuqtalari orasidagi masofani aniqlash jarayoni;
bir-biriga yaqin oʻqlar — transport vositasining oʻrtasidagi masofa 1,8 metrdan kam boʻlgan oʻqlari (ikki va undan ortiq);
boʻlinmaydigan yuk — yuklarni ularga zarar yetkazmasdan bir necha qismlarga boʻlish va boshqa transport vositasi bilan tashish imkoni boʻlmagan holatda yoki yukni alohida qismlarga boʻlgandan keyin uni dastlabki holatiga qaytarish imkoni boʻlmagan yuklar; koʻpriklar va boshqa inshootlarning temir-beton oraliq qurilmalari, alohida texnologik bloklar (modullar); payvandlangan (parchin mixlangan) koʻpriklar va boshqa texnik-ishlab chiqarish konstruksiyalari; ikkitadan ortiq boʻlmagan yirik diametrli quvurlar; ogʻir yukli transport vositalari; qurilish texnikasi; qishloq xoʻjalik mashinalari va mexanizmlari; avtokranlar; stanoklar; sanoat transformatorlari, pechlar, generatorlar, yigʻma tegirmonlar; suyuq kimyoviy moddalar bilan toʻldirilgan avtotsisternalar; refrijeratorlar; pivo ishlab chiqaruvchi, shakar ishlab chiqaruvchi va neftni qayta ishlovchi zavodlar uchun konteynerlar (reaktorlar); tramvaylar; kemalar (qayiqlar), samolyotlar; temir yoʻl vagonlari; tunnel qazish qalqonlari, startorlar; xarbiy texnika; tez buziladigan oziq-ovqat mahsulotlari; texnik-iqtisodiy asoslangan boshqa yuklar;
vazn va hajm parametrlari nazoratining avtomatlashtirilgan punkti — foto va video suratga olish funksiyalariga ega avtomatlashtirilgan tarzda ishlovchi maxsus vositalardan foydalanuvchi nazorat punkti;
vazn va hajm parametrlari nazorati koʻchma punkti — transport vositalarining vazn va hajm parametrlari oʻlchovini amalga oshirish uchun maxsus uskunalar bilan jihozlangan avtomobil;
vazn va hajm parametrlari nazorati statsionar punkti — transport vositalari harakati yoʻnalishlarida statsionar joylashgan va transport vositalarining vazn va hajm parametrlari oʻlchovini amalga oshirish uchun jihozlangan nazorat punkti;
vaznni qayta oʻlchash — transport vositalarining vazn parametrlariga aniqlik kiritish maqsadida oʻtkaziladigan qoʻshimcha oʻlchov;
ikki yoki uch oʻqli tirkama (yarimtirkama)ning oʻqqa tushadigan ogʻirligi — avtomobil yoki tirkama (yarimtirkama) umumiy ogʻirligidan avtomobil yoʻli va yoʻl inshootlariga bir vaqtda ikki yoki uch oʻqli tirkama gʻildiraklaridan tushadigan ogʻirlik;
katta hajmli transport vositasi — har qanday hajm koʻrsatkichlaridan biri Oʻzbekiston Respublikasi avtomobil yoʻllari orqali harakatlanishi uchun belgilangan meʼyoriy oʻlchovlardan (balandlik, kenglik va uzunlik) ortiq boʻlgan transport vositasi;
ogʻir vaznli transport vositasi — har qanday vazn koʻrsatkichlaridan biri Oʻzbekiston Respublikasi avtomobil yoʻllari orqali harakatlanishi uchun belgilangan meʼyoriy oʻlchovlardan vazni (umumiy vazn va oʻqqa tushuvchi ogʻirlik) ortiq boʻlgan transport vositasi;
kenglik boʻyicha oʻlchovni amalga oshirish — transport vositasining koʻndalang koʻrinishini (yuk va boshqa moslamalar inobatga olinadi) ikkita yon tomoni nuqtalari orasidagi masofani aniqlash jarayoni;
maxsus ruxsatnoma — Oʻzbekiston Respublikasi boʻylab katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalarining harakatlanishi huquqini beruvchi maxsus hujjat;
transport vositasi vaznini oʻlchash — sertifikatlangan avtomobil tarozilari yordamida transport vositalari oʻqiga tushuvchi va umumiy ogʻirlikni aniqlash jarayoni, harakatlanish jarayonida avtoransport vositasining oʻqi boʻyicha va umumiy vaznini oʻlchash;
uzunlik boʻyicha oʻlchovni amalga oshirish — transport vositasining boʻylama koʻrinishining (yuk va boshqa moslamalar inobatga olinadi) oldi va orqa nuqtalari orasidagi masofani aniqlash jarayoni;
yakka oʻq — transport vositasining eng yaqin oʻqigacha 1,8 metrdan ortiq boʻlgan masofada joylashgan transport vositasi oʻqi;
oʻqqa tushadigan ogʻirlik (oʻq ogʻirligi) — avtomobil ogʻirligidan bir oʻq gʻildiraklari orqali avtomobil yoʻliga va yoʻl inshootlariga tushadigan ogʻirlik;
havo podveskasi — amortizatsiya elementi havo hisoblanadigan podveska tizimi.
2-bob. Vazn va hajm parametrlari nazorati punktlariga qoʻyiladigan minimal talablar
4. Vazn va hajm parametrlari nazorati statsionar punkti quyidagi uskuna va jihozlardan iborat boʻlishi shart:
a) avtomobil yoʻli mintaqasida transport vositalarining vazn va hajm parametrlarini oʻlchash asboblarini joylashtirish uchun joy;
b) transport vositalarining vaznini oʻlchash uchun tarozi uskunalari va hajmlarini nazorat qilish uchun oʻlchov asboblari;
v) foto va videonazorat tizimi;
g) vazn va hajm parametrlari nazorati statsionar punktlari joylashgan hudud, alohida oʻtish yoʻli va ajratilgan joylar;
j) vazn va hajm parametrlari nazorati statsionar punkti tarkibiga kiruvchi oʻlchov vositalaridan foydalanish boʻyicha hujjatlar;
z) kunu tun rejimida ishlaydigan xodimlar uchun moʻljallangan va maʼlumot almashish aloqa vositalari bilan jihozlangan xona;
i) yoʻlni kunning qorongʻi vaqtida sunʼiy yoritish vositalari.
5. Vazn va hajm parametrlari nazoratining avtomatlashtirilgan (WIM tizimi) punktida quyidagilar mavjud boʻlishi kerak:
a) transport vositalarining oʻqiga tushadigan ogʻirlikni oʻlchovchi, oʻqlarning soni va ular orasidagi masofani aniqlovchi asbob-uskunalar;
b) transport vositalari hajmlarini oʻlchash uskunalari;
v) transport vositalarining davlat roʻyxatiga olish belgilarini tanish va transport vositalarini suratga olish funksiyasi mavjud boʻlgan foto-video tasvirga tushirish vositalari;
g) yoʻlni kunning qorongʻi vaqtida sunʼiy yoritish vositalari;
e) maʼlumot almashish aloqa vositalari.
6. Vazn va hajm parametrlari nazorati koʻchma punkti zarur uskuna va asboblar bilan jihozlangan avtomobil yoki tirkamada tashkil etiladi.
Vazn va hajm parametrlari nazorati koʻchma punkti avtomobil yoʻli mintaqasida joylashtiriladi. Vazn va hajm parametrlari nazorati koʻchma punktida vazn va hajm nazoratini amalga oshirish uchun joy tanlashda yoʻl harakati xavfsizligi taʼminlanishi lozim.
Vazn va hajm parametrlari nazorati koʻchma punktida quyidagilar mavjud boʻlishi kerak:
a) koʻchma tarozi uskunasi;
b) transport vositalari hajmlarini nazorat qilish uchun oʻlchov vositalari;
g) vazn va hajm parametrlari nazorati koʻchma punkti tarkibiga kiruvchi oʻlchov vositalaridan foydalanish boʻyicha hujjatlar.
3-bob. Nazoratni amalga oshirish tartibi
7. Avtomobil yoʻllarida transport vositalarining vazn va hajm parametrlarini oʻlchash uchun uskunalarni qoʻllagan holda nazorat (keyingi oʻrinlarda — vazn va hajm parametrlari nazorati) amalga oshiriladi.
8. Vazn va hajm parametrlari nazorati punktlari uch turga boʻlinadi:
vazn va hajm parametrlari nazorati statsionar punkti;
vazn va hajm parametrlari nazorati koʻchma (mobil) punkti;
vazn va hajm parametrlari nazoratining avtomatlashtirilgan punkti.
9. Vazn va hajm parametrlari nazorati punktlari (bino va inshootlar) yoʻl elementlari hisoblanadi.
10. Vazn va hajm parametrlari nazorati punktlarida quyidagilar amalga oshiriladi:
transport vositalarining vazn va hajm parametrlarini aniqlash (ogʻirlik, uzunlik, balanlik va kenglik kabilar);
transport vositalarining vazn va hajm parametrlarini instrumental nazorat qilishning ilgʻor usullarini tashkil etish va ishlab chiqish, shuningdek, punktlarda harakat tezligini cheklashni tashkil etish;
katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalarining harakatlanishi uchun maxsus ruxsatnomalar nazoratini amalga oshirish;
vazn va hajm oʻlchov uskunalarining saqlanishi, ularning texnik soz holatda boʻlishi, texnika xavfsizligi, ekologiya va yongʻin xavfsizligi, mehnat muhofazasi, sanitariya-gigiyena normalari, shuningdek, yoʻl harakati xavfsizligi qoidalari talablariga rioya etilishini taʼminlash;
vakolatli organlar tomonidan qoidabuzarlarga nisbatan qonunchilikda belgilangan tartibda bayonnomalar rasmiylashtirish;
transport vositalarining vazn va hajm parametrlari toʻgʻrisida statistik maʼlumotlarning yagona axborot bazasini yaratgan holda jamlanishini taʼminlash va transport vositalarining vazn va hajm parametrlarini nazorat qilish boʻyicha boshqa ishlarni amalga oshirish.
Transport vositalarining vazn va hajm parametrlarini nazorat qilish ushbu Nizomga ilova qilingan sxemaga muvofiq amalga oshiriladi.
11. Transport vositalarining umumiy ogʻirligi tovar-transport hujjatlari va texnik pasportlar boʻyicha aniqlanadi. Transport vositasining umumiy ogʻirligi (massa) yuk ogʻirligini (brutto), shatakchining yuklangan ogʻirligini va texnik koʻrsatkichlar boʻyicha yarimtirkama (tirkama) ogʻirligini jamlash yoʻli bilan aniqlanadi.
12. Vazn va hajm parametrlari nazorati statsionar va koʻchma punktlarida transport vositalarining ortiqcha yuk ortilganligi yoki transport vositalarining har bir oʻqiga tushadigan ortiqcha yuk ogʻirligi uchun belgilangan tartibda jarima solinishiga asos boʻladi.
13. Avtomatlashtirilgan rejimda ishlovchi foto va video tasvirga tushirish funksiyasiga ega maxsus texnik vositalar mavjud nazorat punktlarida transport vositalariga ortiqcha yuk ortilganligi yoki transport vositalarining har bir oʻqiga tushadigan ortiqcha yuk ogʻirligi aniqlangan taqdirda belgilangan tartibda maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisida bayonnoma tuziladi.
14. Vazn va hajm parametrlari nazorati, transport oqimida vazn va hajm parametrlaridan ortiqlik mavjudligi ehtimoli boʻlgan transport vositasi aniqlanganda, vazn va hajm parametrlari nazorati statsionar yoki koʻchma punkt joylashgan joyga yuborib aniqlashtirilishi mumkin.
15. Transport vositalarining vazn va hajm parametrlari ortiqligi ehtimoli quyidagilar bilan belgilanadi:
a) transport vositasi kuzovi bortidan yuqori yuklanganligi va/yoki kuzovning qoʻshimcha bortlaridan hamda transport vositasining hajmidan tashqariga chiqib turuvchi yuklarning mavjudligi;
b) podveska uzellarining choʻkishi;
v) transport vositasining harakat vaqtida dinamik xususiyatlari pasayishi;
g) transport vositasi harakatlanishi mumkin boʻlgan tezlikda oʻta sekin harakatlanishi;
d) transport vositasi beshtadan ortiq oʻqqa egaligi va boshqa asosli sabablar.
16. Avtomobil yoʻllarida koʻchma va statsionar punktlarida nazoratni amalga oshirish boʻyicha asosiy ish jarayonlari quyidagilardan iborat:
transport vositasini toʻxtatish;
vazn va hajm parametrlarini aniqlash bilan bogʻliq transport hujjatlarini tekshirish;
transport vositalarining vazn va hajm parametrlarini aniqlash, shu jumladan, avtomatlashtirilgan tizim orqali;
katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalari egalarida (foydalanuvchilarda) maxsus ruxsatnomalarning mavjudligini va maxsus ruxsatnomada belgilangan yoʻnalishga hamda yoʻl harakati shartlariga rioya etilishini tekshirish;
nazoratdan oʻtish bilan bogʻliq hujjatlarni rasmiylashtirish va boshqalar.
17. Vazn va hajm parametrlari nazorati statsionar punktlarida vazn parametrlarini nazorat qilish avtomatlashtirilgan tarzda bevosita harakatlanish vaqtida yoki yoʻl mintaqasida joylashgan muxsus maydonlarda amalga oshirilishi mumkin.
18. Maʼlum bir yoʻnalishda vazn va hajm parametrlaridan ortiqlik mavjudligi ehtimoli boʻlgan transport vositalarining harakatlanishi aniqlanganda (takrorlangan holatlarda) inspektorlar tomonidan ushbu yoʻnalish boʻyicha alohida nazorat qilinishi va aniqlashtirilishi lozim.
19. Koʻchma va statsionar punktlarida:
Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi huzuridagi Transport nazorati inspeksiyasi inspektorlari (keyingi oʻrinlarda — Inspektor) respublika hududida;
Bojxona qoʻmitasi Oʻzbekiston Respublikasi davlat chegarasi oʻtish punktlarida quyidagilardan iborat instrumental vazn va hajm nazoratini amalga oshiradi:
transport vositasining hajmlarini oʻlchash (ogʻirlik, uzunlik, kenglik va balandlik kabilar);
oʻqlar oʻrtasidagi masofani oʻlchash;
oʻqlarga tushadigan ogʻirlikni oʻlchash;
umumiy ogʻirligini oʻlchash va boshqalar.
20. Hajm parametrlarini oʻlchashda transport vositalariga oʻrnatilgan quyidagi vositalar hisobga olinmaydi:
a) transport vositasining uzunligini oʻlchashda:
old oynalarini tozalash va yuvish vositalari;
bojxona plombasi va uning himoya elementlari.
b) transport vositasining kengligini oʻlchashda:
bojxona plombasi va uning himoya elementlari.
21. Instrumental tekshiruvlar natijalari belgilangan meʼyoriy talablarga mos boʻlmaganda inspektor tomonidan bayonnoma rasmiylashtiriladi va unda quyidagilar qayd etiladi:
vazn va hajm parametrlari nazorati punktining raqami yoki nomi, tuzilgan vaqti va sanasi;
vazn va hajm parametrlari nazorati statsionar yoki koʻchma punktlari joylashgan manzil, shu jumladan, sunʼiy yoʻldoshli global navigatsion tizim maʼlumotlari (mavjud boʻlganda);
oʻlchov vositasining nomi, turi va seriya raqami, ishlab chiqarilgan yili, oʻlchov vositasining turini tasdiqlash toʻgʻrisida guvohnoma (raqami, amal qilish muddati, roʻyxatga olingan raqami), tekshiruvdan (qiyoslashdan) oʻtkazilgani toʻgʻrisidagi guvohnomaning amal qilish muddati;
transport vositasining (yakka transport vositasi, shatakchi, tirkama, yarimtirkama) rusumi, modeli va davlat raqami belgisi;
transport vositasi turi (yakka transport vositasi yoki avtopoyezd);
transport vositasining egasi (nomi, manzili, telefoni, texnik pasport raqami);
transport vositasining haydovchisi (familiyasi, ismi, otasining ismi, haydovchilik guvohnomasi seriyasi va raqami);
yuk joʻnatuvchi (tashkilot)ning nomi, manzili va telefoni (maʼlumot mavjud boʻlganda);
tovar-transport yukxati hujjatlari boʻyicha yukning xususiyatlari (nomi, boʻlinadigan/boʻlinmaydigan, ogʻirligi, hajmlari va boshqalar);
transport vositasi yoki avtopoyezdning ruxsat etilgan vaznining miqdori (tonnada);
oʻqlar orasidagi masofalar va oʻqdagi gʻildiraklar soni koʻrsatilgan holda oʻqqa hamda oʻqlar guruhiga tushadigan ruxsat etilgan ogʻirlik;
transport vositasi yoki avtopoyezdning uzunligi, eni va balandligining oʻlchamlari (metrda);
umumiy ogʻirlikning oʻqqa tushadigan ogʻirlik hamda oʻqlar oʻrtasidagi masofa (metrda) va oʻqlardagi gʻildiraklar soni koʻrsatilgan holda oʻqlar guruhiga tushadigan ogʻirlikning aniqlangan koʻrsatkichlari (shu jumladan, foto va video tasvirga olish usulida);
belgilangan qatnov yoʻli va yoʻnalish hamda ushbu qatnov yoʻli yoʻnalishi boʻyicha bosib oʻtgan masofasi (kilometrda) va boshqalar.
22. Quyidagi hollarda transport vositalarining vazni tarozida takroran oʻlchanadi:
transport vositasi haydovchisi tomonidan vazn oʻlchaydigan tarozi platformasidan oʻtish texnologiyasi buzilishi natijasida vaznni oʻlchash uskunalari nosoz holga kelganda;
tarozida oʻlchash oʻqqa tushadigan ogʻirlikni oʻzgartirish maqsadida yukning bir qismini boshqa joyga olish yoki transport vositasidan tushirish bilan bogʻliq boʻlgan hollarda transport vositasi egasi (foydalanuvchisi) yoki uning vakili tomonidan yozma ravishda ariza berilganda;
transport vositasining yuki bilan toʻliq ogʻirligi vazn oʻlchash jarayonidagi koʻrsatkichi ushbu transport vositasiga tegishli texnik pasport va tovar-transport yukxatida keltirilgan ogʻirlik koʻrsatkichlaridan ikki foiz miqdoridan oshganda, agar transport vositasining egasi (foydalanuvchisi) ushbu vazn oʻlchash natijalariga rozi boʻlmagan holatda punkt inspektori nomiga bir marotabalik yozma ariza bilan qayta tarozidan oʻlchash uchun murojaat qilishga xaqli. Bunda, tovarlarning ogʻirligi va joylashishiga oʻzgartirishlar kiritilmaganligi (transport vositasidan yuk tushirilmagan, boshqasiga qayta ortilmagan) hamda butligi taʼminlangan boʻlishi, shuningdek, ushbu jarayon punkt inspektorining qayta tarozida oʻlchash toʻgʻrisidagi qarori asosida bir soat ichida amalga oshirilishi lozim.
Transport vositasiga ortiqcha yuk ortilganligi aniqlangan taqdirda, ortiqcha ortilgan yuklar tushirilgandan soʻng transport vositasining avtomobil yoʻliga chiqishiga ruxsat berilishidan oldin takroran oʻlchanishi mumkin.
23. Nazoratdan oʻtish transport vositasi haydovchisi tomonidan taqdim etiladigan transport hujjatlariga belgi-shtamp bosish yoʻli bilan rasmiylashtiriladi. Nazoratdan oʻtgani haqidagi shtamp yoʻl varaqasiga, u mavjud boʻlmagan taqdirda, tovar-transport yukxatiga bosiladi. Avtomatlashtirilgan punktlar bundan mustasno.
Shtampda inspektor oʻlchov sanasi, “Hujjatlar nazorati” yoki “Hujjatlar va hajm nazorati” belgisini (agar taroziga tortish amalga oshirilmagan boʻlsa) va oʻz imzosini qoʻyadi.
Hujjatli tekshiruvdan oʻtganlik toʻgʻrisidagi belgi tashuvchini harakat yoʻnalishi boʻyicha vazn oʻlchov uskunalaridan foydalangan holda tekshiruvni amalga oshirishdan ozod eta olmaydi.
Vazn va hajm parametrlari ruxsat etilgan meʼyordan ortiq boʻlgan taqdirda, inspektor tashuvchidan katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalarining harakatlanishi uchun maxsus ruxsatnomadagi qayd etilgan vazn va hajm parametrlarining haqiqiyligiga mosligini tekshiradi.
Maxsus ruxsatnoma asosida harakatlanayotgan ogʻir vaznli va (yoki) katta hajmli transport vositalarining harakatlanish tezligi soatiga 50 km dan oshishiga yoʻl qoʻyilmaydi va transport vositasida belgilangan tartibda tezlikni chegaralash belgisi oʻrnatiladi.
24. Mumkin boʻlgan yoki maxsus ruxsatnomada belgilangan parametrlarning bittasi boʻlsa ham ortib ketishi, maxsus ruxsatnomada belgilangan harakat yoʻnalishidan ogʻish holati aniqlangan taqdirda, inspektor taqdim etilgan ruxsatnomani bekor qiladi, katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositasining butun harakat yoʻnalishi boʻyicha oʻtganligi kompensatsiyasini qayta hisob-kitob qiladi va tashuvchi tomonidan qoʻshimcha toʻlov amalga oshirilgandan soʻng unga katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositasi harakati uchun yangi maxsus ruxsatnoma qayta rasmiylashtiriladi.
Ushbu qoʻshimcha toʻlovlar inspektor tomonidan belgilangan tartibda kirim qilingandan soʻng yuk tashuvchiga tegishli chek yoki kvitansiya beriladi.
25. Maxsus ruxsatnoma bekor qilinganda katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositasi maxsus ruxsatnomasiz harakatlanayotgan hisoblanadi va undan ruxsatnomasiz bosib oʻtilgan yoʻnalish uchun qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan tariflar hajmidan besh barobar miqdorida qoʻshimcha toʻlov (maxsus ruxsatnomani olganda toʻlangan miqdorni hisobga olgan holda) undiriladi.
26. Katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositasi egasida (foydalanuvchida) avtomobil yoʻllaridan oʻtish uchun maxsus ruxsatnoma mavjud boʻlmagan yoki ruxsatnomada belgilangan harakat yoʻnalishidan chetlangan, shuningdek, yoʻl harakatlari shartlari buzilgan taqdirda, inspektor transport vositasi harakatini toʻxtatadi va bayonnoma rasmiylashtiradi.
Avtomatlashtirilgan punktlarida aniqlangan holatlar boʻyicha avtomat tarzda bayonnoma rasmiylashtiriladi.
27. Vazn va hajm parametrlari nazorati punktlari ish jarayonini tashkil etish bilan bogʻliq va uning hududidagi barcha asbob-uskunalarga yetkazilgan har qanday shikastlar zarar yetkazuvchi tomonidan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda toʻliq qoplanadi.
4-bob. Vazn va hajm parametrlari nazorati punktlari inspektorlarining huquqlari va majburiyatlari
28. Vazn va hajm parametrlari nazorati punktlari inspektori transport vositalarini toʻxtatish va quyidagilarni tekshirish huquqiga ega:
transport vositasi haydovchilarida yuklarni, shu jumladan, katta hajmli va ogʻir vaznli yuklarni tashish huquqini tasdiqlovchi hujjatlarning mavjudligi (ruxsatnoma, tarozi oʻlchovi sertifikati yoki belgilangan shakldagi belgi, DYHXX bilan kelishilgan yoʻnalish sxemasi);
ruxsatnomada belgilangan yoʻnalishning transport vositasi harakati haqiqiy yoʻnalishiga mosligi;
transport vositasining vazn koʻrsatkichlarining ruxsatnomada koʻrsatilganiga mosligi;
ruxsatnoma amal qilish muddatining tashishlarni bajarishning haqiqiy muddatiga mosligi.
29. Katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalari harakatlanishi qoidalari buzilgan, belgilangan namunadagi maxsus ruxsatnoma mavjud boʻlmagan taqdirda, vazn va hajm parametrlari nazorati punkti inspektori quyidagi huquqlarga ega:
Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksining 125 1 -moddasiga muvofiq maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisida bayonnoma rasmiylashtirish;
Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan miqdorda umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari boʻylab katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalari harakatlanishi uchun toʻlovlar undirish;
ushbu Nizomga muvofiq bekor qilingan ruxsatnomalar oʻrniga yangi maxsus ruxsatnomalar rasmiylashtirilishiga koʻrsatma berish.
30. Vazn va hajm parametrlari nazorati punkti inspektorlariga quyidagilar taqiqlanadi:
katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositasining haydovchisi yoki uning vakili yozma ariza bilan murojaat qilganda tarozida qayta oʻlchashdan asossiz ravishda bosh tortish;
katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositasining butun harakat yoʻnalishi boʻyicha oʻtganligi kompensatsiyasini qayta hisob-kitob qilishni (hisoblash) va yangi maxsus ruxsatnoma rasmiylashtirilishiga koʻrsatma berishni paysalga solish;
tarozilarni tamagirlik harakatlarida toʻgʻirlab qoʻyish va qoidabuzarliklar toʻgʻrisida notoʻgʻri maʼlumot berish;
boshqa yuklatilgan vazifalarga rioya etmasligi yoki ruxsat etilgan parametrlardan ortiq yuklangan katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalarining ruxsatsiz oʻtishining oldini olish boʻyicha oʻz vazifalarini bajarishga sovuqqonlik bilan yondashish yoki harakatsizlik kabi holatlar.
5-bob. Yakunlovchi qoidalar
31. Transport vositalarining vazn va hajm parametrlari nazorati amalga oshirilishi boshqa transport vositalarining harakatiga toʻsqinlik qilishi mumkin emas.
32. Ushbu Nizom talablari buzilishiga yoʻl qoʻygan yuridik va jismoniy shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan tartibda javob beradilar.
Transport vositalarining vazn va hajm parametrlarini nazorat qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga ILOVA
Transport vositalarining vazn va hajm parametrlarini nazorat qilish
Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 28-maydagi 337-son qaroriga 2-ILOVA
Katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalarining yoʻnalish boʻyicha harakatlanishidan oldin avtomobil yoʻllarini oʻrganish tartibi toʻgʻrisida
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Ushbu nizom katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalari Oʻzbekiston Respublikasining hududidagi avtomobil yoʻllaridan harakatlanishidan avval avtomobil yoʻllari va sunʼiy inshootlarni texnik oʻrganish tartibini belgilaydi.
2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
avtomobil yoʻllari va sunʼiy inshootlar boʻylab katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalarini oʻtkazish shartlari va imkoniyatlarini baholash toʻgʻrisida texnik xulosa (keyingi oʻrinlarda — texnik xulosa) — yoʻl qoplamasi va sunʼiy inshootlarning transport-ekspluatatsiya holatini baholash asosida oʻtkazish shartlari, koʻtarish qobiliyatlari, katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalarining harakatlanish yoʻnalishlari, tartibi va shartlari bilan batafsil ishlab chiqilgan hujjat;
avtomobil yoʻllarining mavjud holatini oʻrganish (keyingi oʻrinlarda — maxsus koʻrik) — oʻtkazish imkoniyatlarini aniqlash va tegishli chora-tadbirlarni ishlab chiqish maqsadida avtomobil yoʻllari va yoʻl inshootlarining parametrlari, xususiyatlari va foydalanish shartlari, nuqsonlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni hamda katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalarining harakatlanish imkoniyatini baholash va prognozlashtirish uchun zarur boʻlgan boshqa maʼlumotlarni toʻplash va tahlil qilish jarayoni;
katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositasi — vazn va (yoki) hajm koʻrsatkichlari Oʻzbekiston Respublikasi avtomobil yoʻllari orqali harakatlanishi uchun qonunchilik hujjatlarida belgilangan vazn va (yoki) hajm meʼyorlaridan ortiq boʻlgan transport vositasi;
maxsus ruxsatnoma — Oʻzbekiston Respublikasi boʻylab katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalarining harakatlanishi huquqini beruvchi maxsus hujjat;
transport vositasining texnik jihatdan yoʻl qoʻyiladigan umumiy ogʻirligi — yuk, haydovchi va yoʻlovchilar mavjud boʻlgan transport vositasining ishlab chiqaruvchi tomonidan belgilangan va transport vositasini roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi guvohnomada koʻrsatilgan maksimal ogʻirligi. Avtopoyezdning texnik jihatdan ruxsat etilgan umumiy ogʻirligi avtotransport vositasi (gʻildirakli traktor) va tirkamaning texnik jihatdan ruxsat etilgan umumiy ogʻirliklari yigʻindisi;
3. Katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalarining harakatlanishi uchun maxsus koʻrik oʻtkazish chogʻida Oʻzbekiston Respublikasi hududida umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari boʻyicha katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalarining oʻtishi yoʻnalishi texnik xulosasi ishlab chiqiladi.
Qatnov yoʻnalishi (marshrut) loyihasini ishlab chiqish uchun quyidagi ishlar bosqichma-bosqich amalga oshiriladi:
a) avtomobil yoʻllarini koʻrsatgan holda eng qisqa yoʻnalish qidiriladi (xaritalardan) va bunda muqobil yoʻnalishlarning barcha mumkin boʻlgan variantlari oʻrganiladi;
b) taklif qilinganlar orasidan eng maqbul variant tanlanadi;
v) zarurat boʻlganda, katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalarining normativlardan yuqori koʻrsatkichlari, yuklanishining maydoni tekshiruvi amalga oshiriladi;
g) tanlangan yoʻnalish boʻyicha harakatlanish uchun yaroqsiz boʻlgan uchastkalar aniqlanadi (inshootlarning yoʻldan balandligi, burilishlar radiuslari, koʻprik inshootlarining texnik holati hamda koʻtarish qobiliyati, boʻylama qiyaliklar va shu kabilar);
d) katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalarining tanlangan yoʻnalish boʻyicha harakatlanishi uchun imkoniyat boʻlmasa, muqobil yoʻnalish qidiriladi;
e) maxsus koʻrik natijalari boʻyicha fikr, tavsiya va xulosalarni oʻz ichiga olgan texnik xulosa rasmiylashtiriladi.
Texnik xulosada qatnov yoʻlining oʻziga xos joylari manzillari koʻrsatilgan zarur fotosuratlar, shu jumladan:
katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalari harakatlanishi yoʻnalishining xaritasi;
katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalari toʻsiqlarsiz harakatlanishi uchun shart-sharoitlarni yaratish boʻyicha oldindan amalga oshirilishi zarur boʻlgan chora-tadbirlar;
avtomobil yoʻllari va sunʼiy inshootlarning saqlanishini yaxshilash yoki katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalari harakatlanishi natijasida ularga yetkaziladigan salbiy taʼsirni kamaytirish boʻyicha zarur chora-tadbirlar va boshqalar haqidagi maʼlumotlar mavjud boʻladi.
2-bob. Katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalarining harakatlanishi yoʻnalishini aniqlash va baholash
4. Yuk tashuvchi (buyurtmachi) yoki ularning vakillari maxsus ruxsatnoma olish uchun “Litsenziya” axborot tizimi orqali murojaat etishlari zarur.
5. Katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalarining yoʻnalish boʻyicha harakatlanishidan oldin avtomobil yoʻllarini oʻrganish ushbu Nizomga ilova qilingan sxemaga muvofiq amalga oshiriladi.
6. Katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalari harakatlanishi yoʻnalishidagi avtomobil yoʻllarining mavjud holatini oʻrganmasdan, texnik xulosani ishlab chiqmasdan katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalarining moʻljallangan yoʻnalish boʻyicha harakatlanishiga ruxsat berish imkoni boʻlmasa, maxsus ruxsatnoma berish uchun vakolatli tashkilot bu haqda yuk tashuvchi (buyurtmachi) yoki ularning vakillarini 3 ish kuni davomida xabardor qiladi.
7. Maxsus koʻrik oʻtkazish ishlari katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalarining umumiy ogʻirligi, oʻqi boʻyicha ogʻirligi va hajm oʻlchamlaridan kelib chiqib bir oygacha boʻlgan muddatda amalga oshiriladi, belgilangan meʼyorlardan uch barobar ortiq yuklar bundan mustasno.
8. Yoʻl harakati xavfsizligini, avtomobil yoʻllari va sunʼiy inshootlarning saqlanishini taʼminlash maqsadida katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalarining harakatlanishi yoʻnalishini tanlashda avtomobil yoʻllarining transport-ekspluatatsiya holati va yuk koʻtarish qobiliyati, taklif qilinayotgan qatnov yoʻlidagi sunʼiy inshootlarning yuk koʻtarish imkoniyatlari va parametrlari baholanishi hamda yoʻl harakati intensivligi inobatga olinishi kerak.
9. Katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalari uchun qatnov yoʻlini tanlashda yoʻl ishlarini bajarish bilan bogʻliq vaziyatlarni hisobga olish kerak, bunda yoʻl harakatini tashkil etishning amaldagi sxemalari sezilarli darajada oʻzgarishiga olib keladigan yoʻl ishlari bajarilishi bilan bogʻliq vaziyat inobatga olinishi lozim (harakatlanish yoʻllarini yopish, harakatlanishning qarama-qarshi yoʻliga chiqish, muhandislik inshootlarini taʼmirlash, yopiq uchastkalarni aylanib oʻtish yoʻnalishlari).
10. Katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalarining harakatlanishi yoʻnalishi imkon qadar katta aholi punktlari orqali oʻtmasligi kerak. Katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalarini aholi punktlari ichida oʻtkazish zarurati tugʻilsa harakatlanish yoʻllari imkoni boricha transport harakati intensiv (harakat jadalligi yuqori boʻlgan) koʻchalar boʻyicha oʻtmasligi lozim.
11. Bir yoʻnalishda maxsus koʻrik oʻtkazilgandan soʻng takroran 15 kun ichida qayta maxsus koʻrikdan oʻtkazish talab etilmaydi, belgilangan meʼyorlardan uch barobar ortiq yuklar bundan mustasno.
12. Texnik xulosa quyida keltirilgan shartlarning hech boʻlmaganda bittasi mavjud boʻlgan hollarda ishlab chiqiladi:
katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalarining umumiy ogʻirligi 70 tonnadan oshsa;
katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalarining uzunligi 24 metrdan oshsa;
katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalarining kengligi 3,5 metrdan oshsa;
katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalarining balandligi 4,5 metrdan oshsa;
umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari uchun avtotransport vositasining (avtopoyezdning) bitta oʻqiga tushgan ogʻirlik miqdori 13 tonnadan ortiq boʻlganda.
13. Avtomobil yoʻllarini maxsus koʻrikdan oʻtkazish va texnik xulosa ishlab chiqish xizmatlari uchun toʻlovlar yuk tashuvchi (buyurtmachi) yoki ularning vakillari bilan avtomobil yoʻllari sohasidagi maxsus vakolatli organ yoki u vakolat bergan tashkilot oʻrtasida tuzilgan shartnoma asosida yoʻnalishning har bir kilometr masofasi uchun transport vositasining yuk bilan umumiy ogʻirligi:
100 tonnagacha boʻlgan transport vositalari uchun bazaviy hisoblash miqdorining oʻn besh foizi;
100 tonna va undan ortiq boʻlgan transport vositalari uchun bazaviy hisoblash miqdorining yigirma foizi miqdorida hisob-kitob qilinadi.
Maxsus koʻrikdan oʻtkazish va texnik xulosa ishlab chiqish xizmatlari uchun toʻlovlardan kelib tushgan mablagʻlarning ellik foizi Transport vazirligi huzuridagi Avtomobil yoʻllari qoʻmitasi faoliyatining rivojlantirish va qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasiga yoʻnaltiriladi.
Katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalarining yoʻnalish boʻyicha harakatlanishidan oldin avtomobil yoʻllarini oʻrganish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga ILOVA
Katta hajmli va ogʻir vaznli transport vositalarining yoʻnalish boʻyicha harakatlanishidan oldin avtomobil yoʻllarini oʻrganish
Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 28-maydagi 337-son qaroriga 3-ILOVA
2020 — 2022-yillarga moʻljallangan vazn va hajm parametrlarini nazorat qilish punktlarini qurish, modernizatsiyalash va zamonaviy texnik vositalar bilan jihozlash boʻyicha
T/r Avtomobil yoʻlining nomi Punktlarning joylashuv manzili * Shu jumladan, yillar boʻyicha (birlik): 2020-yil 2021-yil 2022-yil Respublika boʻyicha jami punktlar soni — 52 ta, jumladan: 8 30 14 Qoraqalpogʻiston Respublikasi 2 2 — 1. A380 “Gʻuzor — Buxoro — Nukus — Beyneu” 753 km 2 — — 2. A380 “Gʻuzor — Buxoro — Nukus — Beyneu” 698 km — 2 — Andijon viloyati 2 2 — 3. A 373 “M39 avtoyoʻli — Guliston — Boʻka — Angren — Qoʻqon va Andijon orqali — Oʻsh” 385 km — 2 — 4. A 373 “M39 avtoyoʻli — Guliston — Boʻka — Angren — Qoʻqon va Andijon orqali — Oʻsh” 475 km 2 — — Buxoro viloyati — 2 — 5. M37 “Samarqand — Buxoro — Turkmanboshi” 212 km — 2 — Jizzax viloyati — 4 2 6. M39 “Almati — Bishkek — Toshkent — Shahrisabz — Termiz” 1018 km — 2 — 7. A376 “Qoʻqon — Jizzax” 245 km — — 2 8. M34 “Toshkent — Dushanbe” 174 km — 2 — Qashqadaryo viloyati — 2 — 9. A378 “Samarqand — Gʻuzor” 58 km — 2 — Navoiy viloyati — 2 — 10. M37 “Samarqand — Buxoro — Turkmanboshi” 147 km — 2 — Namangan viloyati — — 2 11. 4R117 “Toʻraqoʻrgʻon sh. — Namangan sh. — Chortoq sh. — Keskanyor q. — Sassiqsoy q. — M41 avtoyoʻli” 6 km — — 2 Samarqand viloyati — 2 — 12. M39 “Almati — Bishkek — Toshkent — Shahrisabz — Termiz” 1081 km — 2 — Surxondaryo viloyati 2 2 — 13. M41 “Bishkek — Dushanbe — Termiz” 1618 km 2 — — 14. M39 “Almati — Bishkek — Toshkent — Shahrisabz — Termiz” 1334 km — 2 — Sirdaryo viloyati — — 2 15. M39 “Almati — Bishkek — Toshkent — Shahrisabz — Termiz” 919 km — — 2 Toshkent viloyati 2 4 4 16. 4R4 - a “Sariyogʻoch shahriga” 5 km — 2 — 17. M39 “Almati — Bishkek — Toshkent — Shahrisabz — Termiz” 807 km 2 — — 18. 4R186 “Chinoz sh. — Chinoz PQQP — Yallama q. — Qozogʻiston Respublikasi chegarasi” 5 km — — 2 19. 4R20 “Qorasuv q. — Boʻka sh. — Bekobod sh.” 63 km — — 2 20. M39 “Almati — Bishkek — Toshkent — Shahrisabz — Termiz” 817 km — 2 — Xorazm viloyati — 4 — 21. 4R 161 “Urganch sh. — Cholish q. — Beruniy sh.” 11,5 km — 2 — 22. 4R 156-g “Turkmaniston Respublikasi chegarasiga” 15 km — 2 — Fargʻona viloyati — 4 4 23. A376 “Qoʻqon — Jizzax” 45 km — 2 — 24. 4R144 “Fargʻona sh. — Vodil q. — Hamzaobod q.” 25 km — — 2 25. 4R147 “Margʻilon sh. — Rishton sh. — Oʻqchi q. — Karimdevona q — Konibodom sh.” 101 km — 2 — 26. 4R143 “Fargʻona sh. — Quvasoy sh. — Qizilqiya sh.” 25 km — — 2
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Toshkent sh.,
2020-yil 28-may,
337-son